शतसाहस्रिका प्रज्ञापारमिता, Part इ

ये दक्षिणपश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु बुद्धा भगवन्तस् तान् सर्वान् दिव्येन चक्षुषा संद्रष्टुकामेन यञ् च ते बुद्धा भगवन्तो धर्मं भाषन्ते तत् सर्वं दिव्येन श्रोत्रेण श्रोतुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवतां चेतसैव चेतः प्रज्ञातुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवतां पूर्वयोगसहगतां बोधिसत्त्वचर्याम् अनुस्मर्तुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवताम् अनेकविधम् ऋद्धिविकुर्वितं संद्रष्टुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / ये पश्चिमोत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु बुद्धा भगवन्तस् तान् सर्वान् दिव्येन चक्षुषा संद्रष्टुकामेन यञ् च ते बुद्धा भगवन्तो धर्मं भाषन्ते तत् सर्वं दिव्येन श्रोत्रेण श्रोतुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवतां चेतसैव चेतः प्रज्ञातुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवतां पूर्वयोगसहगतां बोधिसत्त्वचर्याम् अनुस्मर्तुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवताम् अनेकविधम् ऋद्धिविकुर्वितं संद्रष्टुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / ये ऽधस्ताद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु बुद्धा भगवन्तस् तान् सर्वान् दिव्येन चक्षुषा संद्रष्टुकामेन यञ् च ते बुद्धा भगवन्तो धर्मं भाषन्ते तत् सर्वं दिव्येन श्रोत्रेण श्रोतुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवतां चेतसैव चेतः प्रज्ञातुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवतां पूर्वयोगसहगतां बोधिसत्त्वचर्याम् अनुस्मर्तुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवताम् अनेकविधम् ऋद्धिविकुर्वितं संद्रष्टुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

ये उपरिष्टाद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु बुद्धा भगवन्तस् तान् सर्वान् दिव्येन चक्षुषा संद्रष्टुकामेन यञ् च ते बुद्धा भगवन्तो धर्मं भाषन्ते तत् सर्वं दिव्येन श्रोत्रेण श्रोतुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवतां चेतसैव चेतः प्रज्ञातुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवतां पूर्वयोगसहगतां बोधिसत्त्वचर्याम् अनुस्मर्तुकामेन तेषाञ् च बुद्धानां भगवताम् अनेकविधम् ऋद्धिविकुर्वितं संद्रष्टुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन यन् ते बुद्धा भगवन्तो धर्मं भाषन्ते समन्ताद् दशसु दिक्षु सर्वलोकधातुषु धर्मं भाषन्ते तत् सर्वं श्रुत्वानाच्छेद्येन स्मृतिबलाधानेन सन्धारयितुकामेन यावद् अनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुद्धः एतस्मिन्न् अन्तरे सर्वम् अप्रणाशयितुकामेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेनातीतानागतप्रत्युत्पन्नानां भगवतां बुद्धानां बुद्धक्षेत्राणि च बुद्धक्षेत्रपरिशुद्धिञ् च द्रष्टुकामेन परिनिष्पादयितुकामेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र यत् किञ्चित् तथागतैर् भाषितं सूत्रं गेयं व्याकरणं गाथोदाननिदानेत्युक्तकजातकवैपुल्याद्भुतधर्मा यच् छ्रावकैर् न श्रुतं तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन तथता प्रतिपत्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र यत् किञ्चित् पूर्वस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यत् किञ्चिद् दक्षिणस्यान् दिशि सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तत्र च तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यत् किञ्चित् पश्चिमायां दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तत्र च तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यत् किञ्चिद् उत्तरस्यान् दिशि सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तत्र च तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

यत् किञ्चिद् उत्तरपूर्वस्यान् दिशि सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तत्र च तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यत् किञ्चित् पूर्वदक्षिणस्यान् दिशि सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तत्र च तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यत् किञ्चिद् दक्षिणपश्चिमायान् दिशि सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तत्र च तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यत् किञ्चित् पश्चिमोत्तरस्यान् दिशि सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तत्र च तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

यत् किञ्चिद् अधस्ताद् दिशि सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तत्र च तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यत् किञ्चिद् उपरिष्टाद् दिशि सर्वबुद्धैर् भगवद्भिर् भाषितं भाषन्ते भाषिष्यन्ते तत् सर्वं श्रोतुकामेन उद्ग्रहीतुकामेन धारयितुकामेन वाचयितुकामेन पर्यवाप्तुकामेन परेभ्यश् च विस्तरेण संप्रकाशयितुकामेन तत्र च तथत्वाय प्रतिपत्तुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र याः पूर्वस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्याचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भासतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा अवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / याः दक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्याचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भासतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा नवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

याः पश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्याचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भासतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा अवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / याः उत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्याचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भासतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा अवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / याः उत्तरपूर्वस्यां दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्याचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भासतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा अवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / याः पूर्वदक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्याचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भासतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा अवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / याः दक्षिणपश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्याचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भासतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा अवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

याः पश्चिमोत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्याचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भासतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा अवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / या अधस्ताद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्योचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भामतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा अवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / या उपरिष्टाद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अन्धकारतमिस्रा अघा अघस्फुटा यत्रेमौ सूर्याचन्द्रमसाव् एवं महर्धिकाव् एवं महेशाख्याव् एवं महानुभावौ न भासतो न तपतो न विरोचतस् ताः सर्वा अवभासयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अप शारद्वतीपुत्र यावन्तः पूर्वस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाः शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यावन्तः शारद्वतीपुत्र दक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाः शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

यावन्तः शारद्वतीपुत्र पश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाः शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यावन्तः शारद्वतीपुत्र उत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाः शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यावन्तः शारद्वतीपुत्र उत्तरपूर्वस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाह् शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापीयतुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यावन्तः शारद्वतीपुत्र पूर्वदक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाः शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

यावन्तः शारद्वतीपुत्र दक्षिणपश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाः शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापयितुकातेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यावन्तः शारद्वतीपुत्र पश्चिमोत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाः शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यावन्तः शारद्वतीपुत्राधस्ताद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाः शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यावन्तः शारद्वतीपुत्रोपरिष्टाद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवो यत्र न बुद्धशब्दं न धर्मशब्दं न सङ्घशब्दं सत्त्वाः शृण्वन्ति तत्र लोकधातुषु तान् सर्वसत्त्वान् बुद्धधर्मसङ्घशब्दान् श्रावयितुकामेन सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठापयितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र ये पूर्वस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्व् अन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति बधिराः श्रोत्रेण शब्दान् श्रोष्यन्त्य् उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रतिलप्स्यन्ते ग्लानाव्याधिभ्यः प्रतिमोक्ष्यन्ते बन्धनावरोधगता यथाकामं गमिष्यन्ति ममर्ध्या ममानुभावेनेति तेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / ये शारद्वतीपुत्र दक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्व् अन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति बधिराः श्रोत्रेण शब्दान् श्रोष्यन्ति उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रतिलप्स्यन्ते ग्लाना व्याधिभ्यः प्रतिमोक्ष्यन्ते बन्धनावरोधगता यथाकामं गमिष्यन्ति ममर्ध्या ममानुभावेनेति तेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / ये शारद्वतीपुत्र पश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्व् अन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति बधिराः श्रोत्रेण शब्दान् श्रोष्यन्ति उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रतिलप्स्यन्ते ग्लाना व्याधिभ्यः प्रतिमोक्ष्यन्ते बन्धनावरोधगता यथाकामं गमिष्यन्ति ममर्ध्या ममानुभावेनेति तेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

ये शारद्वतीपुत्रोत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्व् अन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति बधिराः श्रोत्रेण शब्दं श्रोष्यन्ति उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रतिलप्स्यन्ते ग्लानाः व्याधिभ्यः प्रतिमोक्ष्यन्ते बन्धनावरोधगता यथाकामंगमा भविष्यन्ति ममर्ध्या ममानुभावेनेति बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / ये शारद्वतीपुत्रोत्तरपूर्वस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्व् अन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति बधिराः श्रोत्रेण शब्दं श्रोष्यन्ति उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रतिलप्स्यन्ते ग्लाना व्याधिभ्यः प्रतिमोक्ष्यन्ते बन्धनावरोधगता यथाकामंगमा भविष्यन्ति ममर्ध्या ममानुभावेनेति बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / ये शारद्वतीपुत्र पूर्वदक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्व् अन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति बधिराः श्रोत्रेण शब्दान् श्रोष्यन्ति उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रतिलप्स्यन्ते ग्लानाः व्याधिभ्यः प्रतिमोक्ष्यन्ते, बन्धनावरोधगता यथाकामंगमा भविष्यन्ति ममर्ध्या ममानुभावेनेति बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

ये शारद्वतीपुत्र दक्षिणपश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्वन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति बधिराः श्रोत्रेण शब्दं श्रोष्यन्ति उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रतिलप्स्यन्ते ग्लानाः व्याधिभ्यः प्रतिमोक्ष्यन्ते बन्धनावरोधगता यथाकामंगमा भविष्यन्ति ममर्ध्या ममानुभावेनेति बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / ये शारद्वतीपुत्र पश्चिमोत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्व् अन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति बधिराः श्रोत्रेण शब्दं श्रोष्यन्ति उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रनिलप्स्यन्ते ग्लानाः व्याधिभ्यः परिमोक्ष्यन्ते बन्धनावरोधगता यथाकामंगमा भविष्यन्ति ममर्ध्या ममानुभावेनेति बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / ये शारद्वतीपुत्राधस्ताद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्व् अन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति बधिराः श्रोत्रेण शब्दं श्रोष्यन्ति उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रतिलप्स्यन्ते ग्लानाः व्याधिभ्यः परिमोक्ष्यन्ते, बन्धनावरोधगता यथाकामं गमिष्यन्ति ममर्ध्या ममानुभावेनेति बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

ये शारद्वतीपुत्रोपरिष्टाद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुष्व् अन्धाः सत्त्वास् ते ममानुभावाच् चक्षुषा रूपाणि द्रक्ष्यन्ति, बधिराः श्रोत्रेण शब्दं श्रोष्यन्ति, उन्मत्ताः स्मृतिं प्रतिलप्स्यन्ते, नग्नाश् चीवराणि प्रतिलप्स्यन्ते, क्षुधितपिपासिता अन्नपानं प्रतिलप्स्यन्ते, ग्लाना व्याधिभ्यः परिमोक्ष्यन्ते, बन्धनावरोधगता यथाकामंगमा भविष्यन्ति, ममर्ध्या ममानुभावेनेति बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / किम् इति ये तत्र समन्ताद् दशसु दिक्षु एकैकस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु अक्षणापायगताः सत्त्वाः नैरयिकाः तैर्यग्योनिका वा यामलौकिका वा ते ममानुभावात् ततश् च्युत्वा मानुष्यम् आत्मभावं प्रतिलप्स्यन्ते सर्वांश् च तान् सत्त्वाञ् छीले प्रतिष्ठापयितुकामेन, समाधौ प्रतिष्ठापयितुकामेन, प्रज्ञायां प्रतिष्ठापयितुकामेन, विमुक्तौ प्रतिष्ठापयितुकामेन, विमुक्तिज्ञानदर्शने प्रतिष्ठापयितुकामेन, श्रोतआपत्तिफले प्रतिष्ठापयितुकामेन सकृदागामिफले प्रतिष्ठापयितुकामेन, अनागामिफले प्रतिष्ठापयितुकासेन अर्हत्त्वे प्रतिष्ठापयितुकामेन, प्रत्येकबोधौ प्रतिष्ठापयितुकामेन, सर्वज्ञतायां प्रतिष्ठापयितुकामेन, मार्गाकारज्ञतायां प्रतिष्ठापयितुकामेन, सर्वाकारज्ञतायां प्रतिष्ठापयितुकामेन, अनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ प्रतिष्ठापयितुकामेन, बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन तथागतेर्यापथं शिक्षितुकामेन, तथागतचर्याचारित्रविशुद्धं तथागतस्य ज्ञानपूर्वङ्गमकायकर्मवाक्कर्ममनस्कर्मपरिशुद्धिं शिक्षितुकामेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवम् उपपरीक्षितव्यं / किम् इत्य् अहं महानागावलोकितम् अवलोक्य सत्त्वेभ्यो ऽक्षुण्णधर्मं देशयेयं / किम् इत्य् अहम् अतो सिंहविक्लम्भितेन विक्लम्भयेयं / किम् इत्य् अहम् अमोघविक्रामितेना विक्रामयेयं / किम् इत्य् अहं चतुरङ्गुलमात्रेण महापृथिवीं पद्भ्याम् अस्पृशन् गच्छेयं / किम् इत्य् अहं सहस्रपत्त्रेषु पद्मेषु पादतले निःक्षिपन् पादतलसन्निश्रितान् प्राणिनो ऽविहेठेयं / किम् इत्य् अहं सहस्रारचक्राभ्यां पादतलाभ्यां महापृथिवीं विचित्रयन् गच्छेयं / किम् इत्य् अहं चक्रप्रमाणमात्रं महापृथिव्याः परिवर्तेयं क्रमेयं / किम् इत्य् अहं सर्वां पृथिवीम् अनुचंक्रममाणः पृथिवीरजसा नानुलिप्येयं / किम् इत्य् अहम् एकं वा योजनं द्वे वा त्रीणि वा चत्वारि वा पञ्च वा दश वा विंशतं वा त्रिंशतं वा योजनशतं वा योजनसहस्रं वा योजनशतसहस्रं वा योजनकोटीं वा योजनकोटीशतं वा योजनकोटीसहस्रं वा योजनकोटीशतसहस्रं वा यावद् अप्रमेयाणि वा असंख्येयानि वा अचिन्त्यानि वा अतुल्यानि वा अनन्तानि वा अपर्यन्तानि वा अभाष्याणि वा अनभिलाप्यानि अनभिलाप्यानभिलाप्यानि वा बुद्धक्षेत्राण्य् अनुविचरतानुचङ्क्रम्यमाणस्य न कायफल मे चित्तम् इति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चतरतैवं व्युपपरीक्षितव्यं / किम् इत्य् अहम् अधस्तात् कतमत्तरयोः सहस्राराभ्यां चक्राभ्यां रश्मिकोटीनियुतशतसहस्राणि प्रामुञ्चन् सर्वाक्षणापायदुःखानि प्रशमय्य सर्वसत्त्वान् सुखितान् कुर्याम् इति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवं व्युपपरीक्षितव्यं / किम् इत्य् अहं चातुर्महाहाराजकायिकदेवैः त्रायस्त्रिंशैर् यामैस् तुषितैर् निर्माणरतिभिः परनिर्मितवशवर्तिभिः ब्रह्मकायिकैर् ब्रह्मपुरोहितैर् ब्रह्मपार्षद्यैर् महाब्रह्मभिर् आभैः परीताभैर् अप्रमाणाभैर् आभास्वरैः शुभैः परीत्तशुभैः अप्रमाणशुभैः शुभकृत्स्नैर् वृहैः परीत्तवृहैर् अप्रमाणवृहैर् वृहत्फलैः अवृहैः अतपैः सदृशैः सुदर्शनैः अकनिष्ठैः अनेकदेवकोटीनियुतशतसहस्रैः परिवृतः पुरस्कृतो बोधिमण्डलम् उपसंक्रम्ययामीति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवं व्युपपरीक्षितव्यं / किम् इति मे बोधिवृक्षतले निषीदतः चातुर्महाराजकायिका देवास् त्रायस्त्रिंशा देवाः तुषिता देवाः निर्माणरतयो देवाः परनिर्मितवशवर्तिनो देवाः ब्रह्मकायिका देवाः ब्रह्मपुरोहिता देवाः ब्रह्मपार्षद्या देवाः महाब्रह्मणो देवाः परीत्ताभा देवाः आभास्वरा देवाः शुभा देवाः परीत्तशुभा देवाः अप्रमाणशुभा देवाः शुभकृत्स्ना देवाः वृहा देवाः वृहत्फला देवाः अवृहा देवाः अतपा देवाः सुदृशा देवाः सुदर्शना देवाः अकनिष्ठा देवाः दुष्प्रसंस्तरं कुर्युर् इति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवं व्युपपरीक्षितव्यं / किम् इत्य् अहं बोधिमण्डलनिषण्णः पाणिना लक्षणसमलङ्कृतेन महापृथिवीं पराहत्य सपरिवारं कृष्णबन्धुन् नमुचिं पराजयेयम् इति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं /

पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवं व्युपपरीक्षितव्यं / किम् इति मे ऽनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुद्धस्य गच्छतस् तिष्ठतो निषीदतो निषण्णस्य शयानस्य पृथिवीप्रदेशो वज्रमयः सन्तिष्ठेतेति तेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैव व्युपपरीक्षितव्यं / किम् इत्य् अहं यत्रैव दिवसे ऽभिनिष्क्रामेयं तत्रैव दिवसे सपरिषत्कं कृष्णबन्धुं जित्वा अनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुध्येयं, अभिसंबुध्य तत्रैव दिवसे धर्मचक्रं प्रवर्तयेयं / प्रवर्ततश् चाप्रमेयासंख्येयानां विरजो विगतमलं धर्मेषु धर्मचक्षुर् विशुद्धम् अप्रमेयासंख्येयानां सत्त्वानाम् अनुपायाश्रवेभ्यश् चित्तानि विमुच्येरन् / अप्रमेयासंख्येयाः सत्त्वाः अवैवर्तिका भवेयुर् अनुत्तरायां सम्यक्संबोधाव् इति तेन प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवं व्युपपरीक्षितव्यं / किम् इति मे ऽनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुद्धस्याप्रमेयासख्येयश्रावकसंघो भवेद् एकधर्मदेशनया चाप्रमेयासंख्येया एकासनिका अर्हन्तो भवेयुर् बोधिसत्त्वाश् च महासत्त्वाश् च अवैवर्तिका भवेयुर् अनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ अप्रमेयासंख्येयापरिमाणश् च बोधिसत्वसंघो भवेद् अमितं नायुष्प्रमाणं अमिता प्रभा सम्यग् भवेद् इति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवं चित्तम् उत्पादयितव्यं /

किम् इति मे ऽनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुद्धस्य तत्र बुद्धक्षेत्रे रागद्वेषमोहशब्दो ऽपि न भवेद् इति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवं चित्तम् उत्पादयितव्यं / किम् इति मे ऽनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुद्धस्य तत्र बुद्धक्षेत्रे सर्वसत्त्वा एवंरूपया प्रज्ञया समन्वागता भवेयुर् यद् एवं जानीरन् साधु दानं सधु दमं साधु ब्रह्मचर्यं साध्व् अविहिंसा सर्वप्राणिभूतेष्व् इति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवं चित्तम् उत्पादयितव्यं / किम् इति मे परिनिर्वृतस्य सद्धर्मान्तर्धानशब्दो ऽपि न भवेद् इति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरतैवं चित्तम् उत्पादयितव्यं / किम् इति मे सहश्रवणमात्रेण नामधेयस्य गङ्गानदीवालुकोपमेषु लोकधातुषु सत्त्वा नियता भवेयुर् अनुत्तरायां सम्यक्संबोधाव् इति प्रज्ञापारमितायां शिक्षितव्यं / यस्मिन् शारद्वतीपुत्र समये बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् इमान् गुणान् उत्पादयति तस्मिन् समय आत्तमनस्का भवन्ति चत्वारो महाराजा वयम् अत्र चत्वारि पात्राणि प्रतिष्ठापयिष्यामो यानि पौर्विकैर् महाराजैः पौर्विकेषु तथागतेषु प्रतिष्ठापितानि /

आत्तमनस्का भवन्ति त्रायस्त्रिंशा देवाः आत्तमनस्का भवन्ति यामा देवाः आत्तमनस्का भवन्ति तुषिता देवा आत्तमनस्का भवन्ति निर्माणरतयो देवाः आत्तमनस्का भवन्ति परनिर्मितवशवर्तिनो देवाः [आत्तमनस्का भवन्ति] वयम् अप्य् अस्य उपस्थापनपरिचर्याकर्म करिष्यामः एवम् आसुराः कायाः परिहास्यन्ते दिव्याः काया अभिवर्धन्ते आत्तमनस्का भवन्ति ब्रह्मकायिका देवा आत्तमनस्का भवन्ति ब्रह्मपुरोहिता देवा आत्तमनस्का भवन्ति ब्रह्मपार्षद्या देवा आत्तमनस्का भवन्ति महाब्रह्मणो देवा आत्तमनस्का भवन्ति परीत्ताभा देवा आत्तमनस्का भवन्ति अप्रमाणाभा देवा आत्तमनस्का भवन्ति आभास्वरा देवा आत्तमनस्का भवन्ति परीत्तशुभा देवा आत्तमनस्का भवन्ति अप्रमाणशुभा देवा आत्तमनस्का भवन्ति शभकृत्ना देवा आत्तमनस्का भवन्ति वृहा देवा आत्तमनस्का भवन्ति परीत्तवृहा देवा आत्तमनस्का भवन्ति अप्रमाणवृहा देवा आत्तमनस्का भवन्ति वृहत्फला देवा आत्तमनस्का भवन्ति अवृहा देवा आत्तमनस्का भवन्ति अतपा देवा आत्तमनस्का भवन्ति सुदृशा देवा आत्तमनस्का भवन्ति सुदर्शना देवा आत्तमनस्का भवन्ति अकनिष्ठा देवा वयम् एनम् अभिसंबुद्धम् अध्येषिष्यामहे धर्मचक्रप्रवर्तनाय, यस्मिन् समये शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् विवर्धते षड्भिः पारमिताभिर् आत्तमनस्कास् तस्मिन् समये भवन्ति बोधिसत्त्वयानिकाः कुलपुत्राः कुलदुहितरश् च वयम् अस्य महासत्त्वस्य मातापितरौ भविष्यामो भ्रातृभगिनीभार्यापुत्रदुहितृमित्रामात्यज्ञातिसहाया संमोदिता भविष्याम इत्य् आत्तमनस्का भवन्ति चत्वारो महाराजाश् चातुर्महाराजकायिका देवास् त्रायस्त्रिंशा देवा यामा

देवाः तुषिता देवाः निर्माणरतयो देवाः परनिर्मितवशवर्तिनो देवाः ब्रह्मकायिका देवाः ब्रह्मपुरोहिता देवाः ब्रह्मपार्षद्या देवा महाब्रह्मणो देवाः आभास्वरा देवाः शुभादेवाः परीत्तशुभा देवाः अप्रमाणशुभा देवाः शुभकृत्स्ना देवाः अप्रमाणवृहा देवाः वृहत्फला देवाः अवृहा देवाः अतपा देवाः सुदृशा देवाः सुदर्शना देवाः अकनिष्ठा देवाः बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य मैथुनसंयोगप्रस्थानतायै, स खलु ब्रह्मचारी भवति /

सत्त्वानां बोधिनियोजनतायै न संयोजनतायै धर्मैः संयुज्यते स एवं प्रणिदधाति / प्रथमचित्तोत्पादं मयोपादाय ब्रह्मचारिणा भवितव्यं नाब्रह्मचारिणा तत् कस्य हेतोः / कामान् खलु पुनः प्रतिषेधमानस्य ब्रह्मलोकोपपत्तेर् अप्य् अन्तरायो भवति / कः पुनर् वादो ऽनुत्तरायाः सम्यक्संबोधेस् तस्मात् तर्हि बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन ब्रह्मचारिणाभिनिष्क्रम्यानुत्तरा सम्यक्संबोधिर् अभिसंबोद्धव्या नाब्रह्मचारिणा / एवम् उक्ते आयुष्मान् शारद्वतीपुत्रो भगवन्तम् एतद् अवोचत् / किं पुनर् भगवन् बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्यावश्यं मातापितृभार्यापुत्रदुहितृभिर् भवितव्यं / भगवान् आह / केषाञ्चिच् छारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वानां महासत्त्वानाम् अवश्यं मातापितृभ्यां भवितव्यं / भार्यापुत्रदुहितृभिर् भवितव्यं / केषाञ्चिद् अवश्यं मातापितृभार्यापुत्रदुहितृभिर् भवितव्यं / केषाञ्चिच् छारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वानां महासत्त्वानां प्रथमचित्तोत्पादम् एव उपादाय ब्रहचर्यसमादानं भवति ते नित्यं कुमारभूता एव यावद् अनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुध्यन्ते / केचित् पुनर् बोधिसत्त्वा महासत्त्वा उपायकौशलेन सत्त्वपरिपाकाय पञ्चकामगुणान् भुञ्जन्तः पुरमध्याद् अभिनिष्क्रम्यानुत्तरां सम्यक्स्ंबोधिम् अभिसंबुध्यन्ते / केचित् पुनर् बोधिसत्त्वा महासत्त्वाः गम्भीरप्रज्ञापारमिताप्रतिलब्धाः अपगतकामक्लेशास् ते सत्त्वपरिपाकाय कामगुणापरिभोगं च उपदिशन्ति न च परिभुञ्जते /

तद्यथापि नाम शारद्वतीपुत्र दक्षो मायाकारो मायाकारान्तेवासीवा सुशिक्षितो मायाविद्यासंयोगज्ञानेन स पञ्चकामगुणान् अभिनिर्माय पञ्चभिः कामगुणै रममाणं क्रीडन्तं परिचारयन्तम् आत्मानम् उपदर्शयेत् तत् किं मन्यसे शारद्वतीपुत्रापि नु तेन मायाकारेण मायाकारान्तेवासिना वा पञ्चकामगुणाः परिभुक्ता भवेयुः / नो हीदं भगवन् / भगवान् आह / एवम् एव शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वा महासत्त्वा महायाने सुशिक्षिता मायोपमधर्मताविहारप्रतिलब्धाः सर्वक्लेशविगतविनेयसत्त्वपरिपाकाय महाकरुणावशेन कामगुणपरिभोगञ् च उपदिशन्ति / न च कामगुणान् परिभुञ्जन्ते / न च तैः सार्धं संवसन्ति / न तैः परिक्लिश्यन्ते / अनेकपर्यायेण शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वाः महासत्त्वाः कामानां वर्णान् भाषन्ते / आदीप्ताः कामाः, वधकाः कामाः, प्रत्यर्थिकाः कामाः, प्रत्यमित्राः कामाः, भृशोल्कोपमाः कामाः, किम्पाकफलोपमाः कामाः, असिधारोपमाः कामाः अङ्गाररश्युपमाः कामाः, विषमान्नोपमाः कामाः वडिशोपमाः कामाः मोहकूपोपमाः कामाः / एवं हि शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वाः महासत्त्वाः कामान् परिजानन्ति / सत्त्वानाम् अनुपायकुशलानां परिपाचनार्थं पञ्चभ्यः पञ्चभ्यः कामगुणेभ्यः विवेचनार्थं पञ्च कामगुणान् उपदर्शयन्ति / न च तैर् माद्यन्ति न कामहेतोर् न कामनिदानं पापकर्माध्यवस्यन्ति / एवम् उक्ते आयुष्मान् शारद्वतीपुत्रो भगवन्तम् एतद् अवोचत् / कथं पुनर् भगवन् बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन प्रज्ञापारमितायां चरितव्यं / भगवान् आह / इह शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् बोधिसत्त्वं न समनुपश्यति / बोधिसत्त्वचर्याम् अपि न समनुपश्यति /

प्रज्ञापारमितां न समनुपश्यति / प्रज्ञापारमितानामापि न समनुपश्यति / चरतीति न समनुपश्यति / न चरतीति न समनुपश्यति / रूपम् अपि न समनुपश्यति / वेदनाम् अपि न समनुपश्यति / संज्ञाम् अपि न समनुपश्यति / संस्काराम् अपि न समनुपश्यति / विज्ञानम् अपि न समनुपश्यति / तत् कस्य हेतोः तथा हि शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः स्वभावेन शून्यः एवं हि बोधिसत्त्वनाम बोधिसत्त्वनाम्ना शून्यं / तत् कस्य हेतोः प्रकृतिर् अस्यैषा तथा हि न शून्यतया रूपं शून्यं नान्यत्र रूपात् शून्यता रूपम् एव शून्यता शून्यतैव रूपं / न शून्यतया वेदना शून्या नान्यत्र वेदनायाः शून्यता वेदनैव शून्यता शून्यतैव वेदना / न शून्यतया संज्ञा शून्या नान्यत्र संज्ञायाः शून्यता संज्ञैव शून्यता शून्यतैव संज्ञा / न शून्यतया संस्काराः शून्याः नान्यत्र संस्कारेभ्यः शून्यता संस्कारा एव शून्यता शून्यतैव संस्काराः / न शून्यतया विज्ञानं शून्यं नान्यत्र विज्ञानात् शून्यता / विज्ञानम् एव शून्यता शून्यतैव विज्ञानं / तत् कस्य हेतोस् तथा हि नाममात्रम् इदं यद् उत बोधिसत्त्वः नाममात्रम् इदं यद् उत शून्यता नाममात्रम् इदं यद् उत रूपं नाममात्रम् इदं यद् उत वेदना, नाममात्रम् इदं यद् उत संज्ञा नाममात्रम् इदं यद् उत संस्काराः / नाममात्रम् इदं यद् उत विज्ञानं / तथा हि मायोपमं रूपं मायोपमा वेदना, मायोपमा संज्ञा, मायोपमाः संस्काराः मायोपमं विज्ञानं / माया च नाममात्रं न देशस्था न प्रदेशस्था असद् असंभूतं वितथसमं मायादर्शनं स्वभावविरहितम् अस्वभावश् चानुत्पादो ऽनिरोधः /

अस्थानं न हानिर् न वृद्धिर् न संक्लेशो न व्यवदानं एवं चरन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः कस्यचिद् धर्मस्य उत्पादं न समनुपश्यति निरोधं न समनुपश्यति स्थानं न समनुपश्यति हानिं न समनुपश्यति वृद्धिं न समनुपश्यति संक्लेशं न समनुपश्यति व्यवदानं न समनुपश्यति / रूपं न समनुपश्यति / वेदनां न समनुपश्यति / संज्ञां न समनुपश्यति / संस्कारान् न समनुपश्यति / विज्ञानं न समनुपश्यति / बोधिर् इति बोधिसत्त्व इति यद् उच्यते तद् अपि न समनुपश्यति / तत् कस्य हेतोः तथा हि कृत्रिमनामप्रतिपत्तिधर्मं ते कल्पिता आगन्तुकेन नामधेयेनाभूतपरिकल्पितेन व्यवह्रियन्ते, व्यवहाराच् चाभिनिविश्यन्ते तद् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् सर्वधर्मान् न समनुपश्यति नोपलभते असमनुपश्यन् अनुपलभमानो न मन्यते नाभिनिविशते / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् एवं व्युपपरीक्षेत नाममात्रं यद् उत बोधिसत्त्व इति नाममात्रम् इदं यद् उत बोधिर् इति नाममात्रम् इदं यद् उत बुद्ध इति नाममात्रम् इदं यद् उत प्रज्ञापारमितेति नाममात्रम् इदं यद् उत प्रज्ञापारमितायां चरतीति / नाममात्रम् इदं यद् उत रूपम् इति नाममात्रम् इदं यद् उत वेदनेति / नाममात्रम् इदं यद् उत संज्ञेति / नाममात्रम् इदं यद् उत संस्कारा इति / नाममात्रम् इदं यद् उत विज्ञानम् इति / तद्यथापि नाम शारद्वतीपुत्र आत्मेति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / सत्त्वः सत्व इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते /

जीवो जीव इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते अनुपलम्भशून्यताम् उपादाय / पोषः पोष इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / पुरुषः पुरुष इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / पुद्गलः पुद्गल इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / मनुजो मनुज इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / मानवो मानव इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / कारापकः कारापक इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / वेदकः वेदक इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोप लभ्यते / वेदयितृको वेदयितृक इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / उत्थापक उत्थापक इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / समुत्थापकः समुत्थापक इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / जानको जानक इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / पश्यकः पश्यक इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / स्पर्शकः स्पर्शक इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / तद्यथापि नाम विजानको विजानक इति व्यवह्रियते स च यथाभूतं परिगवेष्यमाणो नोपलभ्यते / अनुपलम्भशून्यताम् उपादाय /

यावद् एव नामसङ्केतमात्रेण व्यवह्रियते एवम् एव बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् बोधिसत्त्वं न समनुपश्यति बुद्धं न समनुपश्यति प्रज्ञापारमितां न समनुपश्यति / रूपं न समनुपश्यति वेदनां न समनुपश्यति संज्ञां न समनुपश्यति संस्कारान् न समनुपश्यति विज्ञानं न समनुपश्यति / येन नाम्ना व्यवह्रियते तद् अपि नाम न समनुपश्यति / एवं चरन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् तथागतप्रज्ञां स्थापयित्वा सत्त्वा #सर्वास् तदन्याः# प्रज्ञा यावत् सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां प्रज्ञाम् अभिभवत्य् अनुपलम्भशून्यताम् उपादाय / तत् कस्य हेतोस् तथा हि एतद् अपि न समनुपश्यति नोपलभते येनाभिनिविशेत / एवं चरन् शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरति / सचेच् छारद्वतीपुत्र अयं जम्बुद्वीपः परिपूर्णो भवेत् मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः /

तद्यथापि नाम नडवनं वा शरवनं वा वेणुवनं वा इक्षुवनं वा शालिवनं वा तिलवनं वा तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटिनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते तत् कस्य हेतोस् तथा हि शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य या प्रज्ञा सा सर्वसत्त्वानां परिनिर्वाणाय प्रत्युपस्थिता न तु सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतो या एकदिवसपरिभाविता प्रज्ञा सा सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां प्रज्ञा अभिभूय तिष्ठति / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र जम्बुद्वीपः परिपूर्णः शारद्वतीपुत्रं मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः /

सचेच् छारद्वतीपुत्र त्रिसाहस्रमहासाहस्रो लोकधातुः परिपूर्णो भवेद् युष्माभिर् ईदृशैर् भिक्षुभिस् तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः प्रज्ञायाः शततमीं कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र त्रिसाहस्रमहासाहस्रो लोकधातुः / सचेच् छारद्वतीपुत्र पूर्वस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिस् तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति / संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते /

तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र पूर्वस्यां दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णाः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः / सचेच् छारद्वतीपुत्र दक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कटीशततमीम् अपि कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र दक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णाः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः /

सचेच् छारद्वतीपुत्र पश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र पश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः / सचेच् छारद्वतीपुत्र उत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति / कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति / कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति /

कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति / संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र उत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णाः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः / सचेच् छारद्वतीपुत्र उत्तरपूर्वस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिस् तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति / कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र उत्तरपूर्वस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णाः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः /

सचेच् छारद्वतीपुत्र पूर्वदक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपुर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिस् तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति / संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र पूर्वदक्षिणस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णाः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः / सचेच् छारद्वतीपुत्र दक्षिणपश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति /

कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र दक्षिणपश्चिमायान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णाः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः / सचेच् छारद्वतीपुत्र पश्चिमोत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्र पश्चिमोत्तरस्यान् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णाः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः /

सचेच् छारद्वतीपुत्राधस्ताद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / तिष्ठतु शारद्वतीपुत्राधस्ताद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णाः शारद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः / सचेच् छारद्वतीपुत्रोपरिष्टाद् दिशि गङ्गानदीवालुकोपमा लोकधातवः परिपूर्णा भवेयुः शरद्वतीपुत्र मौद्गल्यायनसदृशैर् भिक्षुभिः /

तेषां या प्रज्ञा सा बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभावितायाः प्रज्ञायाः शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते / शारद्वतीपुत्र आह येयं भगवच् छ्रावकानां प्रज्ञा श्रोत-आपन्नस्य सकृदागामिनो ऽनागामिनो ऽर्हतो या च प्रत्येकबुद्धस्य या च बोधिसत्त्वस्य या च तथागतस्यार्हतः सम्यक्संबुद्धस्य प्रज्ञा सर्वास् ताः प्रज्ञाः अभिन्नाः अभेदः शून्या विविक्तानुत्पादप्रकृतिकाः स्वभावशून्याः न च भगवन्न् अभेदस्य विविक्तस्यानुत्पादस्य स्वभावशून्यस्य विशेषो वा नानाकरणं वा उपलभ्यते / तत् कथं भगवन् येयं बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभाविता प्रज्ञा सा सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां प्रज्ञा अभिभवति / भगवान् आह /

तत् किं मन्यसे शारद्वतीपुत्र येन कृत्येन बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमितायां चरतः एकदिवसपरिभाविता प्रज्ञा प्रत्युपस्थिता मार्गाकारज्ञतायां चरता सर्वसत्त्वानाम् अर्थं कुर्वता सर्वाकार सर्वधर्मान् अभिसंबुध्य सर्वसत्त्वाः परिनिर्वापयितव्या इति अपि नु तेन कृत्येन सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां प्रज्ञा प्रत्युपस्थिता / आह / नो हीदं भगवन् / भगवान् आह / तत् किं मन्यसे शारद्वतीपुत्रापि नु सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां एवं भवत्य् अस्माभिर् अनुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुध्य सर्वसत्त्वा अनुपधिशेषे निर्वाणधातौ परिनिर्वापयितव्याः / आह / नो हीदं भगवन् / भगवान् आह / तद् अनेनापि ते शारद्वतीपुत्र पर्यायेणेदं वेदितव्यं / येयं सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां प्रज्ञा या बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य इमां प्रज्ञाम् उपनिधाय एषा सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां प्रज्ञा शततमीम् अपि कलां नोपैति सहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति शतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशततमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति कोटीनियुतशतसहस्रतमीम् अपि कलां नोपैति संख्याम् अपि नोपैति कलाम् अपि नोपैति गणनाम् अपि नोपैति उपमाम् अपि नोपैति उपनिशाम् अपि न क्षमते /

तत् किं मन्यसे शारद्वतीपुत्रापि नु सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानाम् एवं भवति वयं षट्पारमितासु चरित्वा सत्त्वान् परिपाच्य बुद्धक्षेत्रं परिशोध्य दश तथागतबलानि परिपूर्य चत्वारि वैशारद्यानि चतस्रः प्रतिसंविदः महामैत्रीं महाकरुणां अष्टादशावेणिकबुद्धधर्माः परिपूर्यानुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुध्याप्रमेयासंख्येयापरिमाणान् सत्त्वान् परिनिर्वापयिष्यामीति / आह / नो हीदं भगवन् / भगवान् आह / बोधिसत्त्वस्य पुनः शारद्वतीपुत्र महासत्त्वस्य एवं भवति मया षट्पारमितासु चरित्वा सत्त्वान् परिपाच्य बुद्धक्षेत्रं परिशोध्य तथागतबलानि परिपूर्य चत्वारि वैशारद्यानि चतस्रः प्रतिसंविदो महामैत्रीं महाकरुणां अष्टादशावेणिकान् बुद्धधर्मान् परिपूर्यानुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुध्याप्रमेयासंख्येयापरिमाणाः सत्त्वाः परिनिर्वापयितव्याः तद्यथापि नाम शारद्वतीपुत्र खद्योतकस्य प्राणकजातस्य नैवं भवत्य् अहम् आभया जाम्बुद्वीपम् अवभासयेयं ममाभया जाम्बुद्वीपः स्फुटो भवेत् एवम् एव शारद्वतीपुत्र सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां नैव भवति / वयं षट्पारमितासु चरित्वा सत्त्वान् परिपाच्य बुद्धक्षेत्रं परिशोध्य दश तथागतबलानि परिपूर्य चत्वारि वैशारद्यानि चतस्रः प्रतिसंविदः महामैत्रीं महाकरुणां अष्टादशावेणिकान् बुद्धधर्मान् परिपूर्यानुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुध्याप्रमेयासंख्येयापरिमाणान् सत्त्वान् परिनिर्वापयिष्यामि इति / तद्यथापि नाम शारद्वतीपुत्र सूर्यमण्डलम् उदागच्छन् सर्वजाम्बुद्वीपम् अवभासेन स्फुरति सर्वं जाम्बुद्वीपम् अवभासेन स्फुटीकरोति /

एवम् एव शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः षट्सु पारमितासु चरन् सत्त्वान् परिपाच्य बुद्धक्षेत्रं परिशोध्य दश तथागतबलानि परिपूर्य चत्वारि वैशारद्यानि चतस्रः प्रतिसंविदः महामैत्रीं महाकरुणां अष्टादशावेणिकान् बुद्धधर्मान् परिपूर्यानुत्तरां सम्यक्संबोधिम् अभिसंबुध्याप्रमेयासंख्येयापरिमाणान् सत्त्वान् परिनिर्वापयति / एवम् उक्ते आयुष्मान् शारद्वतीपुत्रो भगवन्तम् एतद् अवोचत् / कथं भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धभूमी अतिक्रम्य अवैवर्तिकबोधिसत्त्वभूमीम् अनुप्राप्नोति बोधिसत्त्वमार्गञ् च परिशोधयति / एवम् उक्ते भगवान् आयुष्मन्तं शारद्वतीपुत्रम् एतद् अवोचत् / इह शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रथमचित्तोत्पादम् उपादाय षट्पारमितासु चरन् शून्यतानिमित्ताप्रणिहितेषु धर्मेषु स्थित्वा श्रावकप्रत्येकबुद्धभूमीर् अतिक्रम्यावैवर्तिकबोधिसत्त्वभूमीम् अनुप्राप्नोति / शारद्वतीपुत्र आह कतमस्यां भूमौ स्थित्वा बोधिसत्त्वो महासत्त्वः सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां दक्षिणीयो भवति / भगवान् आह / प्रथमचित्तोत्पादं शारद्वतीपुत्र उपादाय बोधिसत्त्वो महासत्त्वः षट्सु पारमितासु चरन् यावद् बोधिमण्डनिषण्णः अत्रान्तरा सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धानां दक्षिणीयो वक्तव्यः / तत् कस्य हेतोस् तथा हि शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वं महासत्त्वम् आगम्य सर्वेषां कुशलानां धर्माणां लोके प्रादुर्भावो भवति / यद् उत दशानां कुशलानां कर्मपथानां लोके प्रादुर्भावो भवति / पञ्चानां शिक्षापदानां लोके प्रादुर्भावो भवति / अष्टाङ्गसमन्वागतस्य पोषधर्मस्य लोके प्रादुर्भावो भवति /

चतुर्णां ध्यानानां लोके प्रादुर्भावो भवति चतुर्णाम् अप्रमाणानां लोके प्रादुर्भावो भवति / चतसृणाम् आरूप्यसमापत्तीनां लोके प्रादुर्भावो भवति / पञ्चानाम् अभिज्ञानां लोके प्रादुर्भावो भवति / षण्णाम् अनुस्मृतीनां लोके प्रादुर्भावो भवति / दानपारमितायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / शीलपारमितायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / क्षान्तिपारमितायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / वीर्यपारमितायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / ध्यानपारमितायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / प्रज्ञापारमितायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / अध्यात्मशून्यतायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / बहिर्धाशून्यतायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / अध्यात्मबहिर्धाशून्यतायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / शून्यताशून्यतायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / महाशून्यतायाः लोके प्रादुर्भावो भवति / परमार्थशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / संस्कृतशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / असंस्कृतशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / अत्यन्तशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / अनवराग्रशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / अनवकारशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / प्रकृतिशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / सर्वधर्मशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / स्वलक्षणशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / अनुपलम्भशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / अभावशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / स्वभावशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / अभावस्वभावशून्यताया लोके प्रादुर्भावो भवति / चतुर्णां स्मृत्युपस्थानानां लोके प्रादुर्भावो भवति / चतुर्णां सम्यक्प्रहाणानां लोके प्रादुर्भावो भवति / चतुर्णां ऋद्धिपादानां लोके प्रादुर्भावो भवति /

पञ्चानाम् इन्द्रियाणां लोके प्रादुर्भावो भवति / पञ्चानां बलानां लोके प्रादुर्भावो भवति / सप्तानां बोध्यङ्गानां लोके प्रादुर्भावो भवति / आर्याष्टाङ्गमार्गस्य लोके प्रादुर्भावो भवति / चतुर्णाम् आर्यसत्यानां लोके प्रादुर्भावो भवति / अष्टानां विमोक्षाणां लोके प्रादुर्भावो भवति / नवानाम् अनुपूर्वविहारसमापत्तीनां लोके प्रादुर्भावो भवति / शून्यतानिमित्ताप्रणिहितानां विमोक्षमुखानां लोके प्रादुर्भावो भवति / सर्वसमाधीनां लोके प्रादुर्भावो भवति / सर्वधारणीमुखानां लोके प्रादुर्भावो भवति / दशानां तथागतबलानां लोके प्रादुर्भावो भवति / चतुर्णां वैशारद्यानां लोके प्रादुर्भावो भवति / चतसृणां प्रतिसंविदां लोके प्रादुर्भावो भवति / महामैत्र्या लोके प्रादुर्भावो भवति / महाकरुणाया लोके प्रादुर्भावो भवति / अष्टादशावेणिकानां बुद्धधर्माणां लोके प्रादुर्भावो भवति / एवमादीनां शारद्वतीपुत्र कुशलानां धर्माणां लोके प्रादुर्भावो भवति / एषाञ् च कुशलमूलानां धर्माणां प्रादुर्भावात् क्षत्रियमहाशालकुलानि प्रज्ञायन्ते / ब्राह्मणमहाशालकुलानि प्रज्ञायन्ते / गृहपतिमहाशालकुलानि प्रज्ञायन्ते / चतुर्महाराजकायिका देवाः प्रज्ञायन्ते / त्रायस्त्रिंशा देवाः प्रज्ञायन्ते / यामा देवाः प्रज्ञायन्ते / तुषिता देवाः प्रज्ञायन्ते / निर्माणरतयो देवाः प्रज्ञायन्ते / परनिर्मितवशवर्तिनो देवाः प्रज्ञायन्ते / ब्रह्मकायिका देवाः प्रज्ञायन्ते / ब्रह्मपुरोहिता देवाः प्रज्ञायन्ते / ब्रह्मपार्षद्याः देवाः प्रज्ञायन्ते / महाब्रह्मणो देवाः प्रज्ञायन्ते / आभा देवाः प्रज्ञायन्ते / परीत्ताभा देवाः प्रज्ञायन्ते / अप्रमाणाभा देवाः प्रज्ञायन्ते / आभास्वरा देवाः प्रज्ञायन्ते /

शुभा देवाः प्रज्ञायन्ते / परीत्तशुभा देवाः प्रज्ञायन्त / अप्रमाणशुभा देवाः प्रज्ञायन्त / शुभकृत्स्ना देवाः प्रज्ञायन्ते / वृहा देवाः प्रज्ञायन्ते / परीत्तवृहा देवाः प्रज्ञायन्ते / अप्रमाणवृहा देवाः प्रज्ञायन्ते / वृहत्फला देवाः प्रज्ञायन्ते / अवृहा देवाः प्रज्ञायन्ते / अतपा देवाः प्रज्ञायन्ते / सदृशा देवाः प्रज्ञायन्ते / सुदर्शना देवाः प्रज्ञायन्ते / अकनिष्ठा देवाः प्रज्ञायन्त / आकाशानन्त्यायतना देवाः प्रज्ञायन्ते / विज्ञानानन्त्यायतना देवाः प्रज्ञायन्ते / आकिञ्चन्यायतना देवाः प्रज्ञायन्ते / नैवसंज्ञानासंज्ञायतना देवाः प्रज्ञायन्ते / श्रोतआपन्ना देवाः प्रज्ञायन्ते / सकृदागामिनः प्रज्ञायन्ते / अनागामिनः प्रज्ञायन्ते / अर्हन्तः प्रज्ञायन्ते / प्रत्येकबुद्धाः प्रज्ञायन्ते / बोधिसत्त्वा महासत्त्वाः प्रज्ञायन्ते / तथागता अर्हन्तः सम्यक्संबुद्धाः प्रज्ञायन्ते / आह / किं पुनर् भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वो दक्षिणां शोधयति / भगवान् आह / पर्यायेण शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वो दक्षिणां शोधयति /

तत् कस्य हेतोर् अत्यन्तविशुद्धा हि शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य दक्षिणास् तथा हि दायकः शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः कस्य दायकः अनेकेषां कुशलानां धर्माणां यद् उत दशानां कुशलानां कर्मपथानां पञ्चानां शिक्षापादानां अष्टाङ्गसमन्वागतस्य पोषस्य चतुर्णां ध्यानानां चतुर्णाम् अप्रमाणानां चतसृणाम् आरूप्य्समापत्तीनां पञ्चानाम् अभिज्ञानां षण्णाम् अनुस्मृतीनां दानपारमितायाः शीलपारमितायाः क्षान्तिपारमितायाः वीर्यपारमितायाः ध्यानपारमितायाः प्रज्ञापारमितायाः अध्यात्मशून्यतायाः बहिर्धाशून्यतायाः अध्यात्मबहिर्धाशून्यतायाः शून्यताशून्यतायाः महाशून्यतायाः परमार्थशून्यतायाः संस्कृतशून्यतायाः असंस्कृतशून्यतायाः अत्यन्तशून्यताया अनवराग्रशून्यतायाः अनवकारशून्यतायाः प्रकृतिशून्यतायाः सर्वधर्मशून्यतायाः स्वलक्षणशून्यतायाः अनुपलम्भशून्यताया अभावशून्यतायाः स्वभावशून्यतायाः अभावस्वभावशून्यतायाः चतुर्णां स्मृत्युपस्थानानां चतुर्णां सम्यक्प्रहाणानां चतुर्णाम् ऋद्धिपादानां पञ्चानाम् इन्द्रियाणां पञ्चानां बलानां सप्तानां बोध्यङ्गानां आर्याष्टाङ्गस्य मार्गस्य चतुर्णाम् आर्यसत्यानां अष्टानां विमोक्षाणां नवानाम् अनुपूर्वविहारसमापत्तीनां शून्यतानिमित्ताप्रणिहितानां विमोक्षमुखानां धारणीमुखानां दशानां तथागतबलानां चतुर्णां वैशारद्यानां चतसृणां प्रतिसंविदां महामैत्र्या महाकरुनायाः अष्टादशानां आवेणिकानां बुद्धधर्माणां / आह / कथं युज्यमानो बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां युक्त इति वक्तव्यः / भगवान् आह /

इह शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः रूपशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः वेदनाशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / संज्ञाशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / संस्कारशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / विज्ञानशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / चक्षुः शून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / श्रोत्रशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / घ्राणशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / जिह्वाशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / कायशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / मनःशून्यतायां यक्तो युक्त इति वक्तव्यः / रूपशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / शब्दशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / गन्धशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / रसशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / स्पर्शशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / धर्मशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / चक्षुर्धातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / रूपधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / चक्षुर्विज्ञानधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / श्रोत्रधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / शब्दधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / श्रोत्रविज्ञानधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / घ्राणधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / गन्धधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / घ्राणविज्ञानधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / जिह्वाधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वकव्यः / रसधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्ताव्यः / जिह्वाविज्ञानधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / कायधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः /

स्पर्शधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / कायविज्ञानधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / मनोधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / धर्मधातुशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / मनोविज्ञानधातुशून्यता युक्त युक्त इति वक्तव्यः / दुःखशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / समुदयशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / निरोधशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / मार्गशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / अविद्याशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / संस्कारशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / विज्ञानशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / नामरूपशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / षडायतनशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / स्पर्शशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / वेदनाशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / तृष्णाशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / उपादानशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / भवशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / जातिशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / जरामरणशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / सर्वधर्मशून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः केचित् संज्ञागताः संस्कृतासंस्कृता धर्माः सर्वेषां धर्माणां शून्यतायां युक्तो युक्त इति वक्तव्यः / पुनर् अपरं शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् प्रकृतिशून्यतायां युक्तो युक्त्र इति वक्तव्यः / एवं खलु शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन्न् आसु सप्तसु शून्यतासु युक्तो युक्त इति वक्तव्यः /

एवं खलु शारद्वतीपुत्र स आभिः सप्तभिः शून्यताभिः प्रज्ञापारमितायां चरन् न तावद् युक्त इति वा अयुक्त इति वा वक्तव्यः / तत् कस्य हेतोस् तथा हि स न रूपं युक्तम् इति वा अयुक्तम् इति वा समनुपश्यति न वेदना युक्तेति वा अयुक्तेति वा समनुपश्यति / न संज्ञा युक्तेति वा अयुक्तेति वा समनुपश्यति / न संस्काराः युक्ता इति वा अयुक्ता इति वा समनुपश्यति / न विज्ञानं युक्तम् इति वा अयुक्तम् इति वा समनुपश्यति न रूपम् उत्पादधर्मि वा निरोधधर्मि वा समनुपश्यति / न वेदनाम् उत्पादधर्मिणीं वा निरोधधर्मिणीं वा समनुपश्यति / न संज्ञाम् उत्पादधर्मिणीं वा निरोधधर्मिणीं वा समनुपश्यति / संस्कारान् उत्पादधर्मिणो वा निरोधधर्मिणो वा समनुपश्यति / न विज्ञानम् उत्पादधर्मि वा निरोधधर्मि वा समनुपश्यति / न रूपं संक्लेशधर्मि वा व्यवदानधर्मि वा समनुपश्यति / न वेदनां संक्लेशधर्मिणीं वा व्यवदानधर्मिणीं वा समनुपश्यति / न संज्ञां संक्लेशधर्मिणीं वा व्यवदानधर्मिणीं वा समनुपश्यति / न संस्कारान् संक्लेशधर्मिणो वा व्यवदानधर्मिणो वा समनुपश्यति / न विज्ञानं संक्लेशधर्मि वा व्यवदानधर्मि वा समनुपश्यति / न रूपं वेदनया सह समवसरतीति समनुपश्यति / न वेदना रूपेण सह समवसरतीति समनुपश्यति / न वेदना संज्ञया सह समवसरतीति समनुपश्यति / न संज्ञा वेदनया सह समवसरतीति समनुपश्यति / न संज्ञा संस्कारैः सह समवसरतीति समनुपश्यति / न संस्काराः संज्ञया सह समवसरन्तीति समनुपश्यति / न संस्काराः विज्ञानेन सह समवसरन्तीति समनुश्यपति /

न विज्ञानं संस्कारैः सह समवसरतीति समनुपश्यति / तत् कस्य हेतोस् तथा हि न कश्चिद् धर्मः केनचिद् धर्मेण सह समवसरति न विसरति न युज्यते न वियुज्यते प्रकृतिशून्यताम् उपादाय / या शारद्वतीपुत्र शून्यता न तद् रूपं तथा हि या रूपस्य शून्यता न सा रूपयति / या वेदनाशून्यता न सा वेदना तथा हि या वेदनाशून्यता न सा वेदयति / या संज्ञाशून्यता न सा संज्ञा तथा हि या संज्ञाशून्यता न सा सञ्जानाति / या संस्कारशून्यता न ते संस्कारास् तथा हि या संस्कारशून्यता न साभिसंस्करोति / या विज्ञानस्य शून्यता न तद् विज्ञानं तथा हि या विज्ञानशून्यता न सा विजानाति / तत् कस्य हेतोर् न हि शारद्वतीपुत्र अन्यद् रूपम् अन्या शून्यता नान्या शून्यता नान्यद् रूपं / रूपम् एव शून्यता शून्यतैव रूपं / नान्या वेदना नान्या शून्यता / नान्या शून्यता नान्या वेदना वेदनैव शून्यता शून्यतैव वेदना / नान्या संज्ञा नान्या शून्यता नान्या शून्यता नान्या संज्ञा शून्यतैव संज्ञा संज्ञैव शून्यता / नान्ये संस्काराः नान्या शून्यता नान्या शून्यता नान्ये संस्काराः संस्कारा एव शून्यता शून्यतैव संस्काराः / नान्यद् विज्ञानं नान्या शून्यता नान्या शून्यता नान्यद् विज्ञानं / विज्ञानम् एव शून्यता शून्यतैव विज्ञानं / या शारद्वतीपुत्र शून्यता न सा उत्पद्यते न निरुध्यते न संक्लिश्यते / न व्यवदायते न हीयते न वर्धते न सातीता नानागता न प्रत्युत्पन्ना या न उत्पद्यते न निरुध्यते न संक्लिश्यते न व्यवदायते न हीयते न वर्धते नातीता नानागता न प्रत्युत्पन्ना न तत्र रूपं न वेदना न संज्ञा न संस्काराः न विज्ञानं /

न तत्र चक्षुर् न श्रोत्रं न घ्राणं न जिह्वा न कायो न मनः / न तत्र रूपं न शब्दो न गन्धो न रसो न स्प्रष्टव्यं न धर्माः / न तत्र पृथिवीधातुर् नाब्धातुर् न तेजोधातुर् न वायुधातुर् नाकाशधातुर् न विज्ञानधातुः / न तत्र चक्षुर्धातुर् न रूपधातुर् न चक्षुर्विज्ञानधातुः / न तत्र श्रोत्रधातुर् न शब्दधातुर् न श्रोत्रविज्ञानधातुः / न तत्र घ्राणधातुर् न गन्धधातुर् न घ्राणविज्ञानधातुः / न तत्र जिह्वाधातुर् न रसधातुर् न जिह्वाविज्ञानधातुः न कायधातुर् न स्प्रष्टव्यधातुर् न कायविज्ञानधातुः / न तत्र मनोधातुर् न धर्मधातुर् न मनोविज्ञानधातुः / न तत्राविद्या नाविद्यानिरोधो न तत्र संस्कारा न संस्कारनिरोधो न तत्र विज्ञानं न विज्ञाननिरोधो न तत्र नामरूपं न नामरूपनिरोधो न तत्र षडायतनं न षडायतननिरोधो न तत्र स्पर्शो न स्पर्शनिरोधो न तत्र वेदना न वेदनानिरोधो न तत्र तृष्णा न तृष्णानिरोधो न तत्र उपादानं न उपादाननिरोधो न तत्र भवो न भवनिरोधो न तत्र जातिर् न जातिनिरोधो न तत्र जरामरणं न जरामरणनिरोधो न तत्र दुःखं न दुःखपरिज्ञानं / न तत्र समुदयो न समुदयप्रहाणं / न तत्र निरोधो निरोधसाक्षात्क्रिया / न तत्र मार्गो न मार्गभावना न तत्र प्राप्तिर् नाभिसमयः / न तत्र श्रोतआपन्नाः न श्रोत-आपन्नफलं / न तत्र सकृदागामी न सकृदागामिफलं / न तत्रानागामी नानागामिफलं न तत्रार्हन् नार्हत्फलं / न तत्र प्रत्येकबुद्धो न प्रत्येकबोधिः / न तत्र बोधिसत्त्वो न मार्गाकारज्ञता न तत्र बुद्धो न तत्र बोधिः /

एवं खलु शारद्वतीपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रज्ञापारमितायां चरन् युक्त इति वक्तव्यः / एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् रूपे युक्त इति वा अयुक्त इति वा न समनुपश्यति / न वेदनायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न संज्ञायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न संस्कारे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न विज्ञाने युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् न चक्षुषि युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न श्रोत्रे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न घ्राणे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न जिह्वायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न काये युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न मनसि युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् न रूपे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न शब्दे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न गन्धे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न रसे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न स्पर्शे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति न धर्मे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् न चक्षुर्धातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न रूपधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न चक्षुर्विज्ञानधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् / न श्रोत्रधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न शब्दधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति /

न श्रोत्रविज्ञानधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् न घ्राणधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न गन्धधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न घ्राणविज्ञानधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् / न जिह्वाधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न रसधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न जिह्वाविज्ञानधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न कायधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति ता समनुपश्यति / न स्प्रष्टव्यधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न कायविज्ञानधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न मनोधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न धर्मधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न मनोविज्ञानधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / स एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् न पृथिवीधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / नाब्धातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न तेजोधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न वायुधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / नाकाशधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न विज्ञानधातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति स एवं प्रज्ञापारमितायां चरन्न् आविद्यायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न संस्कारे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न विज्ञाने युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न नामरूपे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति /

न षडायतने युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न स्पर्शे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न वेदनायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न तृष्णायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / नोपादाने युक्त इति वा अयुक्त वा समनुपश्यति / न भवे युक्त इति वा अयुक्त वा समनुपश्यति / न जातौ युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न जरामरणे युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति स एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् न दानपारमितायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न शीलपारमितायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न क्षान्तिपारमितायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न वीर्यपारमितायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न ध्यानपारमितायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न प्रज्ञापारमितायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / स एवं प्रज्ञापारमितायां चरन् नाध्यात्मशून्यतायां युक्त वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न बहिर्धाशून्यतायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / नाध्यात्मबहिर्धाशून्यतायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न शून्यताशून्यतायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न महाशून्यतायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न परमार्थशून्यतायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / न संस्कृतशून्यतायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / नासंस्कृतशून्यतायां युक्त इति वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति / नात्यन्तशून्यतायां युक्त वा अयुक्त इति वा समनुपश्यति /