स्वयंभुपुराण

स्वयंभुपुराण

स्वयम्भु पुराण प्रथम अध्याय

स्वयम्भूधर्मधातुसमुत्पत्ति निदानकथा

ओम् नमः श्री धर्मधातुवागीश्वराय सर्व बुद्धधर्मबोधिसत्त्वेभ्यः /

श्रीमता येन सद्धर्मस्त्रैलोके संप्रकाशितः / श्रीघनं तं महाबुद्धं वन्देकऽहं शरणाश्रितः // svayambhup_1.1 //

नत्वा त्रिजगदीशानं धर्मधातुजिनालयं / तत्स्वयम्भूसमुद्देशं वक्षामि शृणुतादरात् // svayambhup_1.2 //

श्रद्धया यः शृणोतीमां स्वयम्भूत्पत्तिसत्कथां / परिशुद्धत्रिकायाः स बोधिसत्त्वो भवेद् ध्रुवं // svayambhup_1.3 //

तद्यथा भूत्पुराभिज्ञः जयश्री सुगतात्मजः / बोधिमण्डविहारे स बिजहार ससांधिकः // svayambhup_1.4 //

तत्र जिनेश्वरो नाम बोधिसत्त्व महामतिः / श्रद्धया शरणं गत्वा जयश्रीयं उपाश्रयेत् // svayambhup_1.5 //

तदा धीमान्जयश्रीः स सर्वसत्त्व हितार्थवित् / सद्धर्मसमुपादेष्टुं सभासने समाश्रयेत् // svayambhup_1.6 //

तत्र सर्वे महासत्त्वा बोधिसत्त्वा जिनात्मजाः / अर्हन्तो भिक्षवश्चापि ब्रह्मचारिणः श्रावकाः // svayambhup_1.7 //

भिक्षुण्यो ब्रह्मचारिण्यो ब्रतिनश्चाप्युपासकाः / उपासिकास्तथान्ये ऽपि गृहस्थश्च महाजनाः // svayambhup_1.8 //

ब्राह्मणास्तिर्थीकाश्चापि यतयश्च तपस्विनः / राजानो मन्त्रिणोमात्याः सैन्याधिपतिश्च पौरिकाः // svayambhup_1.9 //

ग्राम्या जनपदाश्चापि तथान्यवासिनो जनाः / तत्सद्धर्मामृतं पातुं श्रद्धया समुपागताः // svayambhup_1.10 //

तत्र सभासनासीनं तमर्हतं जयश्रीयं / अभ्यर्च्य सादरं नत्वा तत्सभायां यथाक्रमं // svayambhup_1.11 //

कृतांजलिपुटाः सर्वे परिवृत्य समन्ततः / पुरस्कृत्य समुद्विक्ष्य समाश्रयन् समाहिताः // svayambhup_1.12 //

तान् सर्वान् समुपासीनान् सद्धर्म श्रवणोत्सुकान् / दृष्ट्वा जिनश्री बोधिसत्त्वः समुत्थितः // svayambhup_1.13 //

उद्वहन्नुत्तरासंगं सांजलि समुपाश्रितः / जानुभ्यां भूतले धृत्वा सम्पश्यन्नेवमव्रवीत् // svayambhup_1.14 //

भदन्तोहर्षमिच्छामि चरितुं बोधिसंवरं / तदादौ किं व्रतं धृत्वा संचरेय समाहितः // svayambhup_1.15 //

तद् भवान् समुपादिस्य सर्वानस्मान् प्रबोधयन् / बोधिमार्गे समायुज्य चारयितुं शुभेर्हति // svayambhup_1.16 //

इति संप्रार्थितं तेन श्रुत्वा च सुगतात्मजः / जयश्रीस्तं महासत्त्वं सभामन्त्रैवमादिशत् // svayambhup_1.17 //

शृणु वत्सास्ति ते वांछा सम्बोधिसंवरे यदि / यथाक्रमं प्रवक्षामि संबोधिव्रतसाधनं // svayambhup_1.18 //

यो वांछा तत्र संसारे चरितुं बोधिसंवरं / स आदौ शरणं गत्वा सद्गुरुं समुपाश्रयेत // svayambhup_1.19 // तदुपदेशमासाद्य यथाविद्यि समाहितः // svayambhup_1.20 // तीर्थे स्नात्वा विशुद्धात्मा त्रिरत्नशरणं गताः / यथाविधि समभ्यर्च्य संबोधि निहिताशयः // svayambhup_1.21 //

उपोषधंव्रतमाधाय समाचरेज्जगद्धिते / एवं यश्चरते नित्यं संबोधिमानसः सुधीः // svayambhup_1.22 //

परिशुद्ध त्रिकायः स बोधिसत्त्वे भवेद् / बोधिसत्त्वो महासत्त्वः सर्व्वसत्त्व हितार्थभृत् // svayambhup_1.23 //

क्रमात्संबोधि संभारं संपूरयेत् समाहितः / एतत्पुण्याभियुक्तात्माचतुर्ब्रह्म विहारधृक् // svayambhup_1.24 // निःक्लेशो निर्ज्जयन्मारोन संबोधिः समवाप्नुयात् // svayambhup_1.25 // एवं सर्वत्र लोकेषु सद्धर्म संप्रकाशयन् / समाप्य सौगतंकार्य सुनिर्वृतिमवाप्नुयात् // svayambhup_1.26 //

ततो ऽर्हं सुगतो भूत्वा सर्व्वान्सत्त्वान्प्रवोधयन् / बोधिमार्गे प्रतिष्ठाप्य संवृत्तौ संप्रचारयेत् // svayambhup_1.27 //

एवं सर्वे ऽपि संबुद्धाः येतीता अप्यनागताः / वर्त्तमानाश्च ते हयेतद् व्रतपुण्य विपाकतः // svayambhup_1.28 //

बोधिप्राप्य जिना आसन्भविष्यन्ति भवन्त्यपि / एवं सर्वे महासत्त्वा बोधिसत्त्वा जिनात्मजाः // svayambhup_1.29 //

अर्हन्तो ऽपि था सर्वे परिशुद्धत्रिमण्डलाः / बोधिं प्राप्य सुनिर्वाणं याता यास्यन्ति यान्त्यतः // svayambhup_1.30 //

एवं यूयं परिज्ञाय यदेच्छथ सुनिवृतिं / त्रिरत्नशरणं गत्वा संचरध्वमिदं व्रतं // svayambhup_1.31 //

इति तेन समादिष्टं श्रुत्वा स सुगतात्मजः / जिनेश्वरं तमर्हन्तं सम्पश्यन्नेवमव्रवीत् // svayambhup_1.32 //

भदन्त श्रोतुमिछामि तद् व्रतस्थानमुत्तमं / एतद् व्रतं चरेत्कुत्र तद्देशं समुपादिशत् // svayambhup_1.33 //

इति संप्रार्थिते तेन जयश्रीः स महामतिः / जिनेश्वरं महासत्त्वं तं पश्यन्नेवमादिशत् // svayambhup_1.34 //

शृणु वत्स समाधायं व्रतस्थानसमुत्तमं / मुनीश्वरैर्यथाख्यातं तथा वक्षामि ते ऽधुना // svayambhup_1.35 //

पुण्यक्षेत्रेषु तीर्थेषु विहारे सुगताश्रमे // बुद्धानां निवृतानांच चैत्येषु प्रतिमासु च // svayambhup_1.36 // बुद्धक्षेत्रेषु सर्वत्र व्रतस्थानं समुत्तमं / एतेष्वमि समाख्यातं स्वयम्भूचैत्यं उत्तमं // svayambhup_1.37 //

एवं विज्ञाय यो धीमान्व्रतं चरितुमिच्छति / स स्वयम्भू जिनक्षेत्रं आश्रित्य चरतां व्रतं // svayambhup_1.38 //

स्वयम्भूक्षेत्रमाश्रित्य यश्चरति व्रतं मुदा / स लभेत् तन्महत् पुण्यमक्षयं बोधिसाधनं // svayambhup_1.39 //

एतत् पुण्यं विशुद्धात्मा भद्रश्री सद्गुणाश्रयः / बोधिसत्त्वो महाभिज्ञा भवज्जिनात्मजो ध्रुवं // svayambhup_1.40 //

दुर्गतिं न ब्रजेत् क्वापि संसारे स कदाचन / सदा सद्गतिसंजातो बोधिचर्याव्रतं चरेत् // svayambhup_1.41 //

एवं स संसरल्लोके कृत्वा सर्वत्र भद्रता / संबोधि प्रणिधिं धृत्वा संचरे तद्जगद्धिते // svayambhup_1.42 //

एवं च बोधि संभारं पूरयित्वा यथाक्रमं / त्रिविधां बोधिमासाद्यः निर्वृतिपदमाप्नुयात् // svayambhup_1.43 //

एवं यूयं परिज्ञात्वाः स्वयम्भूस्थान आश्रिता / त्रिरत्नशरणं गत्वा संचरथ व्रतोत्तमं // svayambhup_1.44 //

एतत्तेनार्हतादिष्टं श्रुत्वा स सुगतात्मजः / जयश्रियं तमर्हन्तं सम्पश्यन्नेवमब्रवीत् // svayambhup_1.45 //

भदन्त भवता दिष्टं श्रुत्वा मे रोचते मनः / स्वयम्भूचैत्यमाराध्य चरितुं व्रतमाभवं // svayambhup_1.46 //

स्वयम्भू चैत्यराजः श्रीधर्मधातु जिनालयः / कुत्रास्त्यत्र महीलोके तत् समादेष्टुमर्हति // svayambhup_1.47 //

इति सप्रार्थितं तेन श्रुत्वां सो ऽर्हन् यतिः सुधीः / जयश्री स्तं महासत्त्व समालोक्यैवमादिशत // svayambhup_1.48 //

विद्यते ऽत्र महीलोके उत्तरस्यां हिमालये / नेपाल इति विख्यातेः गोपुच्छाख्येर्नगोत्तमः // svayambhup_1.49 //

तद्गिरेर्नाम चातुर्ध्य चतुर्युगेषु वर्तते / तद्यथाभूद्युगे सत्ये पद्मगिरिरिति स्मृतः // svayambhup_1.50 //

त्रेतायां वज्रकूटाख्यो गोशृंगो द्वापरे स्मृतः / इदानीं तु कलौ ऽसौ गोपुच्छ इति विश्रुतः // svayambhup_1.51 //

सो ऽपिशैलो इदानीतु लोकै नेपाल देशकैः / साम्हेगुरिति विख्यात स्तथासंप्रस्थितो भुवि // svayambhup_1.52 //

स सर्वधातुरलादि सर्वद्रव्यमयोक्तमः / अश्वत्थ प्रमुखैर्सवैर्पादपैः संप्रशोभितः // svayambhup_1.53 //

सर्वत्र कुसुमैर्कान्तः संर्वोषधिफलद्रुमैः / सर्वपक्षिविरावैश्चः भ्रमद्भ्रमरनिस्वनैः // svayambhup_1.54 //

जन्तुभिः सकलः स्नेह निवद्धमैत्रमानसैः / तपस्विवद्धया भद्रचारिभिः सनिषेवितः // svayambhup_1.55 //

अष्टांग गुणसंपन्न संशुद्धामृतनिर्झरैः / शोभितः पुष्पगंधाधि संवासितैः समीरणैः // svayambhup_1.56 //

संसेवितः सदा दिव्य महोत्साहैर्विवाजितः / सर्वलोकाधिपैर्नित्यं संसेवितः समादरैः // svayambhup_1.57 //

तत्र रत्नमय पद्मः कर्ण्णिकायां समाश्रितः / दिव्य स्फटिकरत्नाभज्योतिरूपो निरञ्जनः // svayambhup_1.58 //

एकहस्तः प्रमानोच्चश्चैत्यरूपो जिनाश्रयः / स्वयम्भूः सर्वलोकानां भद्रार्थ समवस्थितः // svayambhup_1.59 //

ब्रह्म शक्रादिभिर्देवैः सर्वैल्लोकाधिपैरपि / सर्वैर्दैत्याधिपैश्चापि नागेन्द्रैः गरुडैरपि // svayambhup_1.60 //

सिद्धै विद्याधरैः साध्यैरूर्यक्षगन्धर्वकिन्नरैः / राक्षसेन्द्रैश्च रुद्रैश्च ग्रहैस्तारागणैरपि // svayambhup_1.61 //

वसुभिश्चाप्सरोभिश्चः सर्वैश्व त्रिदशाधिपैः / ऋषिभिर्यतिभिः सर्वै योगिभि ब्रह्मचारिभिः // svayambhup_1.62 //

सर्वैश्च तीर्थिकै विज्ञैस्तापसैश्चापिसज्जनैः / दिवानिशं चतुः संध्यं दृष्ट्वा स्मृत्वा प्रवन्दितः // svayambhup_1.63 //

नित्यकालं समागते समभ्यर्च्य समादरात् / संस्तुतिभिः महोत्साहैः संमानिताभिवन्दितः // svayambhup_1.64 //

एवं स त्रिजगन्नाथः स्वयम्भू धर्मधातुकः / सर्वलोक हितार्थेन संभाषयन्समास्थितः // svayambhup_1.65 //

इदानीन्तु कलौ लोका दुष्टाः क्रूराशया शठाः / दृष्टवेदं धर्मधातुं हि हरिष्यन्ति न संशयः // svayambhup_1.66 //

इत्यसौ शिलयाछाद्य गुप्ति कृत्वा प्रकाशितः / तदुपरिष्टीकाभिश्च विधाय चैत्यमुत्तम // svayambhup_1.67 //

छात्रध्वजपताकाभिरलंकृत्याध्यतिष्ठतं / तत्रापि सर्वलोकैश्च सर्वलोकाधिपैरपि // svayambhup_1.68 //

समागत्य समाराध्य समभ्यर्च्याभिवन्दितः / सत्कारैश्च महोत्साहैः स्तुतिप्रदक्षिणादिभिः // svayambhup_1.69 //

प्रणामैश्च समाराध्य सेवितो मानितो ऽर्चितः / एवं स त्रिजगन्नाथो धर्मधातु जिनालयः // svayambhup_1.70 //

सर्वसत्त्व शुभार्थेन संशोभिता व्यवस्थितः / तत्र ये शरणं गत्वा यान्ति शुद्धया मुदा // svayambhup_1.71 //

दुर्ग्गतिं ते न गछन्ति संसारे ऽत्र कदाचन / सद्गतावेव संजाता धर्म्मश्री संघशोभिता // svayambhup_1.72 //

बोधिसत्त्वा महासत्त्वाः परिशुद्धत्रिमण्डलाः / भद्रश्री सद्गुणधारा सर्वसत्त्व हितंकराः // svayambhup_1.73 //

बोधिचर्याव्रतं धृत्वा संचरे जगद्धिते / एवं यूयमपि ज्ञात्वा श्रद्धया शरण गताः // svayambhup_1.74 //

स्वयम्भूचैत्यमाराध्य संचरध्वं व्रतं सदा / एवं कृत्वात्र संसारे भद्रश्री सद्गुणाश्रया // svayambhup_1.75 //

बोधिसत्त्वा महासत्त्वा जिनात्मजा भविष्यथः / ततः संबोधिसंभारं पूरयित्वा यथाक्रमं // svayambhup_1.76 //

त्रिविधां बोधिमासाद्य संबुद्धपदमाप्स्यथः / इति तेन समादिष्टं निशंम्य स महामतिः // svayambhup_1.77 //

शास्तारं तं समालोक्य पुनरेवमवोचत / भदन्त श्रोतुमिच्छामि यत्स्वयम्भू जिनालयः // svayambhup_1.78 //

कदा स्वयं समुत्पन्नः कथं च तदुपादिश / इति संप्रार्थित तेन श्रुत्वा सो ऽर्हन् यतिः सुधीः // svayambhup_1.79 //

जयश्रीस्तं महासत्त्वं संपश्यन्नेवमादिशत् / साधु शृणु महाभाग यथा मया श्रुतं गुरोः // svayambhup_1.80 //

तथाहं ते प्रवक्षामि स्वयम्भूत्पत्तिसत्कथां / तद्यथा पाटलीपुत्रे पुरे ऽशोको नराधिपः // svayambhup_1.81 //

सद्धर्म साधनोत्साही त्रिरत्नसेवको ऽभवत् / स तत्र कुक्कुटारामे विहारे सुगताश्रमे // svayambhup_1.82 //

उपगुप्तं महाभिज्ञं वन्दितुं समुपाचरेत् / तदा सो ऽर्हन् महाभिज्ञः सर्वसंघपुरस्कृतः // svayambhup_1.83 //

सभामध्यासनासीनस्तस्थौ ध्यात्वा समाहितः / तमर्हतं सभासीनं सर्वसंघपुरस्कृतः // svayambhup_1.84 //

दृष्ट्वाशोकः स भूमीन्द्रो मुदितः समुपाचरत् / तत्र स सहसोपेत्य साञ्जलिरर्हतो यतीन् // svayambhup_1.85 //

सर्वान्नत्वोपगुप्तं तमष्टांगैः प्राणमन्मुदा / ततस्तं गुरुमर्हन्तं महोत्साहैः यथाविधिं // svayambhup_1.86 //

समभ्यर्च्य प्रणत्वा च धर्मं श्रोतुमुपाश्रयत् / तथा तत्मन्त्रिणः सर्वे सामात्यसचिवो जनाः // svayambhup_1.87 //

तमर्हन्तं यतिन्नत्वा तत्रैकान्तमुपाश्रयत् / ततः सो ऽर्हन् महाभिज्ञो दृष्ट्वा सर्वा समाश्रितान् // svayambhup_1.88 //

आदिमध्यान्तकल्याणं सद्धर्मसमुपादिशत् / तत्सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे लोकाः प्रवोधिताः // svayambhup_1.89 //

धर्मविशेषमाज्ञाय संबोधिव्रतमीच्छिरे / ततः सो ऽपि महाराजः श्रुत्वा तद्धर्ममुत्तमं // svayambhup_1.90 //

संबोधिसाधनोचर्या संचरितुं समैच्छत / ततः स नृपती राजा साञ्जलिः समुपाश्रितः // svayambhup_1.91 //

तमर्हन्तं महासत्त्वं नत्वा पश्यं मुदावदत् / भदन्त श्रोतुमिच्छामि संबोधिसाधनं व्रतं // svayambhup_1.92 //

कुत्र पुण्यतमं क्षत्रं यत्राशु सिध्यते व्रतं / तद् भवान् समुपादिश्य सर्वांल्लोकान् प्रबोधयन् // svayambhup_1.93 //

बोधिमार्गे समायुज्य संचारयितुमर्हति // इति संप्रार्थिते राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् महामतिः // svayambhup_1.94 // तमशोकं महीपालं सम्पश्यन्नेवमब्रवीत् / साधु शृणु महाराज यथा मे गुरुणोदितं // svayambhup_1.95 //

तथाहं ते प्रवक्षामि बोधिव्रतं यदीच्छसि / सर्वक्षत्रोत्तमो राजन्नुत्तरस्यां हिमालये // svayambhup_1.96 //

नेपाले इति विख्यातो यत्राशु सिध्यते व्रतं / तत्राप्यति महत्पुण्यक्षत्रं बुद्धैः प्रशंसितं // svayambhup_1.97 //

स्वयम्भूचैत्यराजस्य धर्मधातोः समाश्रयं / तत्र यद्यत्कृतं कर्म तत्तत्संसिध्यते दुतं // svayambhup_1.98 //

इति सर्वै महासत्त्वैः संसेवितं जिनैरपि / इति विज्ञाय राजेन्द्र सम्बोधिं यदि वाञ्छसि // svayambhup_1.99 //

तच्चैत्यशरणं गत्वा संचरस्व सुसंवरं / एतत्पुण्यविशुद्धात्मा भद्रश्री सद्गुणर्द्धिमान् // svayambhup_1.100 //

बोधिसत्त्वो महाभिज्ञो भवेः सर्वहितार्थभृत् / ततः क्रमेन सम्बोधिं संभारं परिपूरयन् // svayambhup_1.101 //

निःक्लेशो ऽर्हञ्जगन्नाथाः सम्बुद्धपदमाप्स्यसि / इति तेनार्हतादिष्टं निशम्य स नृपो मुदा // svayambhup_1.102 //

उपगुप्तं गुरुं नत्वा पप्रच्छैवं समादरात् / भदन्त श्रोतुमिछामि स्वयम्भूत्पत्ति सत्कथां // svayambhup_1.103 //

कदा स्वयं समुत्पन्नं स्तत्समादेष्टुमर्हति / इति संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् यतिः सुर्धीः // svayambhup_1.104 //

अशोकं तं महीपालं सम्पश्यन्नेवमादिशत् / साधु राजन् यथादिष्टं गुरुणा मे श्रुतं मया // svayambhup_1.105 //

तथाहं संप्रवक्षामि शृणुष्व तत्समाहितः / तदा चासौ जगच्छास्ता शाक्यमुनिस्तथागतः // svayambhup_1.106 //

सर्वज्ञो धर्मराजो ऽर्हन् मुनीश्वरो विनायकः / स सर्वः सांधिकैः सार्द्धं जनपदेषु संचरन् // svayambhup_1.107 //

एकस्मिन् समये तत्र नेपाले समुपाचरत् / गोपुच्छपर्व्वतपार्श्वे पश्चिमे श्रीस्वयम्भूवः // svayambhup_1.108 //

पुच्छाग्रो ऽभिध चैत्यस्यसंन्निधौ सुगताश्रमे / सर्वसत्त्वहितार्थेन पूर्णन्दुरिव भासयन् // svayambhup_1.109 //

सद्धर्म्म समुपार्देष्टुं विजहार ससांधिकः / यदा स भगवाञ्छास्तान् सत्त्वानां धर्म्म वृद्धये // svayambhup_1.110 //

सद्धर्म्म समुपादेष्टुं सभासने समाश्रयत् / तं दृष्ट्वा तदा तत्र मञ्जुश्रियः ममाश्रमे // svayambhup_1.111 //

विहारे वासिनी चूडाभिधानी ब्रह्मचारिणी / अर्हन्ती भिक्षुणी भद्रा सद्धर्म्मगुणवाञ्छिनी // svayambhup_1.112 //

सुप्रसन्नाश्रया शुद्धा काषाय चीवरावृता / दिव्यपूजोपचाराणि समादाय प्रमोदिता // svayambhup_1.113 //

तत्सद्धर्मामृतं पातुं तत्राशु समुपाचरत् / तदा तत्र महासत्त्वा बोधिसत्त्वा जिनात्मजाः // svayambhup_1.114 //

मैत्रेयप्रमुखाः सर्वे तद्धर्म श्रोतुमागताः / अर्हन्तो भिक्षवश्चापि श्रावका ब्रह्मचारिणः // svayambhup_1.115 //

भिक्षुण्यो ब्रह्मचारिण्यः चैलका व्रतिनो ऽपि च / त्रिरत्नशरणासीनाश्चोपासका उपासिकाः // svayambhup_1.116 //

बौद्धभक्तिरताः सर्वे तद्धर्मश्रोतुमागताः / सर्वे ते समुपायातास्तत्र सभासनाश्रितं // svayambhup_1.117 //

संबुद्धं तं समालोक्य मुदिताः समुपाचरन् / ते सर्वे ऽभ्यर्च्य तं नाथं नत्वा साञ्जलयोर्मुदा // svayambhup_1.118 //

तत्सद्धर्मामृत पातुं तत्सभायां समाश्रयन् / ब्रह्मशक्रादया देवाः सर्वे लोकाधिपा अपि // svayambhup_1.119 //

ग्रहास्तारागणाश्चापि सिद्धा विद्याधरा अपि / साध्या रुद्राश्च गन्धर्वा यक्षगुह्यककिन्नराः // svayambhup_1.120 //

दैत्येन्द्रा राक्षसेन्द्राच नागेन्द्रा गरुडा अपि / एवमन्येपि लोकेन्द्राः सर्वे तत्र मुदागताः // svayambhup_1.121 //

तं मुनीन्द्रं समभ्यर्च्य नत्वा तत्र समाश्रयन् / हारिती यक्षिणी चापि बोधिसत्त्वानुपालिनी // svayambhup_1.122 //

सा भवन्तं तमानस्य तत्सभायां समाश्रित / अथ स भगवानञ्छास्ता दृष्ट्वा सर्वान् समाश्रितान् // svayambhup_1.123 //

मैत्रेयं समुपामन्त्र्य सम्पश्यन्नेवमादिशत् / मैत्रेयेमं जगन्नाथं स्वयम्भूवं जिनालयं // svayambhup_1.124 //

धर्मधातुं त्रिरत्नायं पश्यध्वं यूयमादरात् / भजध्वं श्रद्धया नित्यं गत्वात्र शरणं मुदा // svayambhup_1.125 //

बोधिचर्याव्रतं धृत्वा संचरन्ते जगद्धिते / श्रद्धया ये भजन्त्यत्र शरणं समुपाश्रिताः // svayambhup_1.126 //

बोधिचर्याव्रतं धृत्वा संचरन्ते जगद्धिते / सर्वे विमुक्तपापास्ते परिशुद्ध त्रिमण्डलाः // svayambhup_1.127 //

बोधिसत्त्वा महाभिज्ञाः भवेयुः सद्गुणाश्रयाः / भद्रश्रीसुखसम्पन्नश्चतुर्ब्रह्मविहारिकाः // svayambhup_1.128 //

सर्वसत्त्व हितोद्युक्ताः संबोधिव्रतचारिणः / न क्वापि दुर्गतिंयायुः सदा सद्गतिसंभवाः // svayambhup_1.129 //

त्रिरत्नभजनोत्साहाः सद्धर्म्मसाधनोद्यमाः / ततः प्रव्रज्या संबुद्धशासने शरणं गताः // svayambhup_1.130 //

ब्रह्मचर्यां व्रतं धृत्वा संचरेरन् समाहिताः / ततस्ते निर्मलात्मानो निःक्लेशाः विजितेन्द्रियाः // svayambhup_1.131 //

त्रिविधां बोधिमासाध सम्बुद्धपद्माप्नुयुः / एवं विज्ञाय ये मर्त्या वाञ्छन्ति सौगतं पदं // svayambhup_1.132 //

ते भजन्तु सदात्रैव श्रद्धया शरणाश्रिताः / इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण निशम्य ते सभाश्रिताः // svayambhup_1.133 //

सर्वे लोकाः प्रमोदन्तस्तथा भजितुमीच्छीरे / मैत्रेयः स ततो धीमान् बोधिसत्त्व हि मोदितः // svayambhup_1.134 //

समुत्थाय मुनीन्द्रस्य पुरतः समुपाचरन् / उद्वहन्नुक्तरासंगं प्रणत्वा तं मुनीश्वरं // svayambhup_1.135 //

जानुभ्यां भुवि संघाय साञ्जलिरेतमव्रवीत / भगवान् नाथः सर्वज्ञ धर्मधातुजिनालयः // svayambhup_1.136 //

कदायं स्वयंमुत्पन्न स्तन्समादेष्टुमर्हति / इति संप्रार्थिते तेन मैत्रेयेण महात्मना // svayambhup_1.137 //

भगवन्तं महाविज्ञं संपश्यन्नेवमादिशत / साधु शृणु समाधाय मैत्रेयो ऽस्य स्वयम्भूवः // svayambhup_1.138 //

समुत्पत्तिकथां वक्षे सर्वलोकाभिबोधने / पुरास्मिन् भद्रकल्पे ऽभूद् विपश्वी नाम सर्ववित् // svayambhup_1.139 //

जगछास्ता मुनीन्द्रो ऽर्हन् धर्म्मराजस्तथागतः / अशीति वर्ष साहस्र परमायूंषि यदा नृणां // svayambhup_1.140 //

तदाहं सत्य धर्म्माख्या बोधिसत्त्वाभवंत् किल / यदा स भगवाञ्छास्ता वन्धुमत्याः पुरो ऽन्तिके // svayambhup_1.141 //

विहारे धर्म्ममादिश्च विजहार ससांधिकः / तदाहं तं जगन्नाथमाराध्य समुपस्थितः // svayambhup_1.142 //

तदात्रा भूत्सप्तकोश व्यायामविस्तरो ह्रदः / तदनुशासनां धृत्वा प्राचरं बोधि सम्वरं // svayambhup_1.143 //

अष्टांग गुण सम्पन्नः जलाश्रयो नगावृतः / पद्मोत्पलादि सौगन्धि नाना पुष्प प्रशोभितः // svayambhup_1.144 //

हंस सारस काडम्ब प्रमुख पक्षिमण्डितः / तीरोपान्तनगारुह सर्वर्त्तु पुष्पितैर्द्रुमैः // svayambhup_1.145 //

फलौषधादि बृक्षैश्च समन्तात् परिमण्डितः / मीनकच्छपमण्डूकप्रमुख जलवासिनां // svayambhup_1.146 //

जन्तूनां निलयो ऽगाधः सर्वनागाधिपालयः / तत्र सर्वाहिराजेन्द्रः कर्क्कोटकाभिधो महान् // svayambhup_1.147 //

एवं तदा महा तीर्थः पुण्यामृताश्रयो वभौ / सदा त्रत्रिदशाः सद्धर्मप्सरोभिः प्रमोदिताः // svayambhup_1.148 //

स्नात्वा संक्रीडमानाः सत्सौख्यं भुक्त्वा दिवं ययुः / तथा ब्रह्मादयः सर्वे महर्षयस्तपश्विनः // svayambhup_1.149 //

स्नान संध्यादिकं कर्म्म कृत्वा संसेविरे सदा / एवं लोकाधिपाश्चापि स्नात्वात्र सर्वदा मुदा // svayambhup_1.150 //

स्वस्व कुले समभ्यर्च्य महोत्साहैर्निसेविरे / एवंमन्येपि लोकाश्च व्रतिनो ब्रह्मचारिणः // svayambhup_1.151 //

स्नात्वात्र संवरं धृत्वाः पूतात्मानो दिवं ययुः / बोधिसत्त्वा तथानैके स्नानदानव्रतं मुदा // svayambhup_1.152 //

कृत्वात्र विमलात्मानः समाचारञ्जगद्धिते / एवं सर्वे मुनीन्द्रैश्च स्नान व्रतादि बीजंफलं // svayambhup_1.153 //

महत्पुण्यतरं श्रेष्ठमाख्यातं बोधिसाधनं / यत्र स्नात्वा त्रिरत्नानां शरणे समुपाश्रिताः // svayambhup_1.154 //

बोधिचर्या व्रतं धृत्वा प्राचरन्त जगद्धिते / ते आशु विमलात्मानो भद्रश्रीसत्गुणान्विताः // svayambhup_1.155 //

बोधिसत्त्वाः महासत्त्वा वभूवुः सुगतात्मजाः / केचिन्निः क्लेशितात्मानो भवसंचारे निस्पृहाः // svayambhup_1.156 //

श्रावकबोधिसत्त्वमासाद्य बभूवु ब्रह्मचारिणः / केचिच्च निर्मलात्मानो संसारे विरताश्रयाः // svayambhup_1.157 //

प्रत्येकबोधिमासाद्य सुनिर्वृतिं समाययुः / केचित् संबोधिचित्तं च प्राप्य सद्धर्मलालसाः // svayambhup_1.158 //

बोधिचर्याव्रतं धृत्वा समाचरञ्जगद्धिते / केचित् सर्वे भुक्त्वा दिव्यकामसुखान्यपि // svayambhup_1.159 //

सद्धर्मगुणसंरक्ताः प्राचरन् सर्वदा शुभे / केचित् सर्वे महीपालाः सुनीति धर्मचारिणः // svayambhup_1.160 //

कृत्वा सत्त्वहितार्थानि ययुरन्ते जिनालयं / अहमपि तदा तत्र स्नात्वाचरं व्रतं सदा // svayambhup_1.171 //

एतत्पुण्यविशुद्धात्मा द्रुतं सम्बोधिमाप्तवान् / यैश्चाप्यस्य जलं पीतं ते ऽपि निर्मुक्तपातकाः // svayambhup_1.162 //

परिशुद्धाशया भद्रा बभूवु बोधिभागिनः / एवमसौ महातीर्थः सर्वैरपि मुनीश्वरैः // svayambhup_1.163 //

समधिष्ठापितो ऽद्यापि प्रशंसितो महीतले / तत्र पश्चात् स्वयं धर्मधातुरुत्पत्स्यते ध्रुवं // svayambhup_1.164 //

इत्यादिश्य मुनीन्द्रौ ऽसौ भूया एरेवं समादिशत् / तदा तत्र समुपन्ने धर्मधातौ जिनालये // svayambhup_1.165 //

निरुत्पातं शुभोत्साहं प्रवर्तिष्यति सर्वदा / सर्वे लोकाश्च तं दृष्ट्वा धर्मधातुं स्वयम्भूवं // svayambhup_1.166 //

श्रद्धया शरणं गत्वा प्रभजिष्यन्ति सर्वदा / तदेतत्पुण्यलिप्तास्ते सर्वे लोकाः शुभेन्द्रियाः // svayambhup_1.167 //

भद्रश्री सत्सुखं भुक्त्वा यास्यन्त्यन्ते जिनालयं / इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण विपश्विना निशम्यते // svayambhup_1.168 //

सर्वे सभाश्रिता लोकाः प्राभ्यनन्दन् प्रवोधिताः / इति विपश्विना शास्ता समादिष्टं श्रुतं मया // svayambhup_1.169 //

तथा युष्मत्प्रोधार्थ समाख्यातं प्रवुद्ध्यतां / इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण श्रीघनेन निशम्यते // svayambhup_1.170 //

मैत्रेयादि समालोकाः सर्वे ऽपि संप्रसेदिरे /

इति स्वयम्भूधर्मधातु समुत्पत्ति निदानकथा प्रथमो ऽध्यायः समाप्तः /

द्वितीय अध्याय पूजाफलवर्णनो नाम

अथ धीमान् महासत्त्वो मैत्रेयः स जिनात्मजः / भगवन्तं पुनर्नत्वा साञ्जलिरेवमब्रवीत् // svayambhup_2.1 //

भगवच्छ्रोतुमिच्छामि स्वयम्भूत्पत्ति सत्कथां / तद्भवान्समुपाख्यातुं लोकानां संप्रवोधने // svayambhup_2.2 //

इति संप्रार्थितं तेन मैत्रेयेण सुधीमता / भगवान्स्तान् सभालोकान् सम्पश्यन्नेवमादिशत् // svayambhup_2.3 //

साधु मैत्रेय सर्वे ऽपि सभालोकाः समादरात् / शृणुध्वं संप्रवक्षामि स्वयम्भूत्पत्तिसत्कथां // svayambhup_2.4 //

तद्यथा निर्वृतिं याते विपश्विनि मुनीश्वरे / चिरकालान्तरेणात्र जगच्छास्ताभवत् पुनः // svayambhup_2.5 //

शिखि नाम मुनीन्द्रो ऽर्हन् धर्मराजस्तथागतः / सर्वज्ञः सुगतः सर्वविद्याधिपो विनायकः // svayambhup_2.6 //

तदा सप्ततिवर्षाणां सहस्रार्युनृणामभूत् / अहं क्षेमंकरो नाम बोधिसत्त्वो भवं किल // svayambhup_2.7 //

यदा स भगवाञ्छास्ता शिखिधर्माधिपो जिनः / अरुणाख्यपुरोपान्ते व्यहरत् सौगताश्रमे // svayambhup_2.8 //

तदा सर्वे महासत्त्वा बोधिसत्त्वा जिनात्मजाः / शिखिनस्तस्य शास्तुः संप्राभजन् समुपस्थिताः / अहमपि तथा तस्य शिखिनस्त्रिजगद्गुरोः // svayambhup_2.9 //

शरणे समुपस्थाय प्राभजं सर्वदा मुदा / तत्रैक समये सो ऽर्हन् भगवान् सर्वविच्छिखी // svayambhup_2.10 //

सद्धर्म समुपादेष्टुं सभासने समाश्रयेत् / तद्वीक्ष्य भिक्षवः सर्वे श्रावका ब्रह्मचारिणः // svayambhup_2.11 //

भिक्षुण्यो व्रतिनः सर्वे उपासका उपासिकाः / तत्सद्धर्मामृतं पातुं समुपागत्य तं मुनिं // svayambhup_2.12 //

नत्वा साञ्जलयस्तत्र परिवृत्य समाश्रयेत् / तदा ब्रह्मामरेन्द्रादि त्रिदशाः सर्वे आगताः // svayambhup_2.13 //

सर्वे लोकाधिपाश्चापि धर्म श्रोतुं समागताः / सिद्धा विद्याधरा साध्या यक्षगन्धर्वकिन्नराः // svayambhup_2.14 //

गरुडा राक्षसेन्द्राश्च दैत्या नागाधिपा अपि / ऋषयो ब्राह्मणाश्चापि तीर्थिकाश्चापि तपस्विनः // svayambhup_2.15 //

यतयो योगिनश्चापि निर्ग्रन्थाश्च दिगम्बराः / राजानो क्षत्रिया वैश्या अमात्या मन्त्रिणो जनाः // svayambhup_2.16 //

शिल्पिनो वणिजः सार्थवाहादयो महाजनाः / पौरा जानपदा ग्राम्यास्तथान्यदेशवासिनः // svayambhup_2.17 //

तत्सद्धर्मामृतं पातुं संहर्षिताः समागताः / तत्र ते समुपागत्य समीक्ष्य तं मुनीश्वरं // svayambhup_2.18 //

यथाक्रमं समभ्यर्च्य कृत्वा चापि प्रदक्षिणां / कृत्वाञ्जलि पुटो नत्वा परिवृत्य समन्ततः // svayambhup_2.19 //

पुरस्कृत्य समुद्वीक्ष्य समादरादुपाश्रयन् / तान् सर्वान् समुपासीनां दृष्ट्वा स भगवाञ्छिखी // svayambhup_2.20 //

आदिमध्यान्तकल्याणं सद्धर्म समुपादिशत् / तत्सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे लोकाः प्रवोधिताः // svayambhup_2.21 //

सद्धर्मसाधनोद्युक्ता वभूवु बोधिभागिनः / तस्मिन्नेव समये तत्र पुण्यजलाश्रये ह्रदे // svayambhup_2.22 //

मणिनालं महद्दीप्तिहीरकेशरमुत्तम / पञ्चरत्नमयं दिव्यसरोजराजकर्ण्णिकं // svayambhup_2.23 //

प्रादुर्भूतं महापद्मं सहस्रदलकाशितं / तस्य रत्नसरोजस्य कर्ण्णिकामध्यमण्डले // svayambhup_2.24 //

स्वयम्भूत्समुत्पन्नो धर्म्मधातुर्जिनालयः / एकहस्तप्रमाणांशुः शुभ्ररत्नमयोज्ज्वलः // svayambhup_2.25 //

सम्बोधिश्रीगुणाधारः सर्वलक्षणमण्डितः / ज्योतिरूपो जगज्जेष्ठ पञ्चतथागताश्रयः // svayambhup_2.26 //

जगदीशो जगत् वन्द्यो जगत्पूज्यो जगत्प्रभुः / अनादिनिधनो ऽजीर्ण्णो मान्यः सर्वशुभार्थभृत् // svayambhup_2.27 //

समन्तभद्ररूपो ऽग्रः श्रेष्ठः सद्धर्मरत्नभृत् / त्रैलोक्यसद्गुणाधीशश्चतुर्वर्ग्गफलप्रदः // svayambhup_2.28 // तस्मिंश्चैत्ये समुत्पन्ने साव्धिनगा रसाचलत् // svayambhup_2.29 // दिव्यसुगन्धिपुष्पाणि संनिपेतुः सुरालयात् / सुरदुन्दुभयो नेदुः दिशः सर्वाः प्रसेदिरे // svayambhup_2.30 //

वह्नयो दक्षिणावर्त्ता भद्राभाः संप्रजह्वलः / सुशीतलाः सुगन्ध्याद्या धीरं ववुः समीरणाः // svayambhup_2.31 //

ववर्षुः सुरसाम्बूनि मेघा गम्भीरनिस्वनाः / ग्रह तारेन्दुचन्द्राभाः सभासिता विरेजिरे // svayambhup_2.32 //

स्तुतिमङ्गलसंगीतिशब्दा व्योम्नि प्रचेरिरे / सर्वत्रापि सुमाङ्गल्यमहोत्साहं निरन्तरं // svayambhup_2.33 //

सुभिक्षं श्रीगुणोर्भावं सद्धर्म भद्रसाधनं / निरुत्पातं शुभाचारं प्रावर्त्तत समन्ततः // svayambhup_2.34 //

तमेवं स्वयम्भूत्पन्नं धर्म्मधातुं जिनालयं / समीक्ष्येशादयः सर्वे आरुप्य भुवनाश्रिताः // svayambhup_2.35 //

योगध्यान महानन्द सौख्ये ऽपि विरतोत्सवाः / स्वयम्भुवं तमीशानं वन्दितुं समुपाचरन् // svayambhup_2.36 //

तथा ब्रह्मादयः सर्वे मुनयो ब्रह्मचारिणः / एवं स्वयम्भुवं द्रष्टुं मुदिता समुपाचरन् // svayambhup_2.37 //

एवं शक्रादयः सर्वे त्रिदशाः साप्सरो गणाः / पूजाङ्गानि समादाय द्रष्टुमेनं मुदा ययुः // svayambhup_2.38 //

तथाग्निधर्मराजो ऽपि नैऋतो वरुणो मरुत् / श्रीदो भूताधिपश्चैवं सर्वे लोकाधिपा अपि // svayambhup_2.39 //

स्वस्वपरिजनैः सार्द्ध महोत्साहैः प्रमोदिताः / एवं स्वयम्भुवं चैत्यं संद्रष्टुं समुपाययुः // svayambhup_2.40 //

धृतराष्ट्रो महाराजो गन्धर्वैः सह मोदितः / संगीतिवादनोत्साहैः सहैनं द्रष्टुमाययुः // svayambhup_2.41 //

विरुढको महाराजः कुम्भाण्डसहिता मुदा / स्वयम्भुवं तमालोक्य मुदा वन्दितुमाययुः // svayambhup_2.42 //

विरुपाक्षो ऽपि नागेन्द्रैः सर्वै नागाधिपैः सह / रत्नपूजोपहाराणि धृत्वैनं द्रष्टुमाययुः // svayambhup_2.43 //

कुवेरो यक्षराजो ऽपि यक्षणीभिः समन्वितः / नानाद्रव्योपहाराणि धृत्वैनं द्रष्टुमाययुः // svayambhup_2.44 //

वज्रपाणिश्च गुह्येन्द्रसर्वगुह्यकसंयुतः / दिव्यभोग्यापहाराणि धृत्वैनं द्रष्टुमाययुः // svayambhup_2.45 //

द्रुमः किन्नरराजो ऽपि सर्वैः सह ह्याननैः / तूर्यसंघोषणोत्साहैः सहिनं द्रष्टुमाययुः // svayambhup_2.46 //

तथा सर्वार्थसिद्धाख्यः सर्वविद्याधराधिपः / दिव्यपूजोपहाराणि धृत्वैनं द्रष्टुमाययुः // svayambhup_2.47 //

गरुडः पक्षिराजो ऽपि सर्वैः पक्षिगणैः सह / स्वस्वर्द्धिश्रीमहोत्साहैरेनं संद्रष्टुमाययुः // svayambhup_2.48 //

एवं सिद्धाश्च साध्याश्च वसवश्च ग्रहा अपि / सर्वास्तारागनाश्चापि सर्वाश्चाप्यप्सरोगणाः // svayambhup_2.49 //

एवं दैत्याधिपाः सर्वे स्वस्वपरिजनैः सह / महासमृद्धिप्रात्साहैः सहसा समुपाचरन् // svayambhup_2.50 //

एवं लोकाधिपाः सर्वे दशदिक्षु व्यवस्थिताः / दृष्ट्वा तं स्वयम्भूत्पन्नं वन्दितुं सहसाचरन् // svayambhup_2.51 //

सर्वे ऽपि ते समागत्य दृष्ट्वा तं जगदीश्वरं / संहर्षिताशया दूरात् प्रणत्वा समुपाचरन् // svayambhup_2.52 //

ततस्ते जगन्नाथ सर्वे ऽभ्यर्च्य यथाक्रमं / अष्टांगैः प्रणतिं कृत्वा प्राभजन्त समादरात् // svayambhup_2.53 //

केचिद्दव्यसुगन्धैस्तं प्राभिलिप्याभजन् मुदा / केचिन्नानाविधैः पुष्पैः केचिद्धूपैर्मनोहरैः // svayambhup_2.54 //

केचिच्च पुष्पमालाभिः केचिच्च दिव्यचीवरैः / केचिच्च दीपमालाभिः केचिदारतिदीपनैः // svayambhup_2.55 //

केचिद्दिव्यामृतैः भोग्यैः केचिद्दिव्यौषधैरपि / केचिन्नानाविधैर्दिव्यरत्नालंकाराभूषणैः // svayambhup_2.56 //

केचिच्छत्रध्वजैवलिव्यजनैश्च वितानकैः / केचित् संगीतिसंवाद्यैर्मृदङ्गमुरजादिभिः // svayambhup_2.57 //

केचित् तौर्यत्रिकै वंशैः शंखैः शृगैश्च केचन / काहारैश्च तथा केचित् वीणादीततवादनैः // svayambhup_2.58 //

तालादिघनवाद्यैश्च भेर्यानकमर्दलैः / तथा नानाविधैर्मड्डुर्डिण्डिमझर्झरादिभिः // svayambhup_2.59 //

केचित्नृत्यैश्च गीतैश्च हाहाकारैश्च केचन / एवं नानाविधोत्साहैः प्राभजन्स्तं जिनालयं // svayambhup_2.60 //

केचित् प्रदक्षिणान्येव कृत्वा भजन् सहस्रशः / केचिच्च धारणीविद्याजपस्तोत्रादिभिर्मुदा // svayambhup_2.61 //

एवं नानाप्रकारैस्ते सर्वे लोका द्विजादयः / श्रद्धया समुपाश्रित्य प्राभजन्स्तं स्वयम्भुवं // svayambhup_2.62 //

एतद्दिव्यमहोत्साहैः संप्रवृत्तिं प्रसारितां / श्रुत्वा सर्वे सभालोका विस्मयं समुपाययुः // svayambhup_2.63 //

तत् समीक्ष्य महासत्त्वा रत्नपाणिः पुरोगतः / शिखिनं तं मुनिं नत्वा साञ्जलिरेवमब्रवीत् // svayambhup_2.64 //

भगवन् यत्मही सर्वा कम्पिता दिव्यमुत्सवं / प्रसारितं च कस्येदं हेतु तत् समुपादिश // svayambhup_2.65 //

इति संप्रार्थितं तेन सुधिया रत्नपाणिना / स शिखि भगवान् पश्यन् रत्नपाणिं तमब्रवीत् // svayambhup_2.66 //

साधु शृणु महासत्त्व यत् सर्वा चलिता मही / दिव्योत्साहैः प्रवृत्तं च तद्धेतुं संनिगद्यते // svayambhup_2.67 //

तद्यथात्रास्ति भूलोक उत्तरस्यां हिमालये / अष्टाङ्गगुणसम्पन्नपुण्यजलाश्रयो ह्रदः // svayambhup_2.68 //

तत्र रत्नमये पद्मे सरोजराजकर्ण्णिके / स्वयमेव समुत्पन्नो धर्मधातुजिनालयः // svayambhup_2.69 //

तदुत्पन्ने मही सर्वा रचिता संप्रमोदिताः / सर्वत्रापि शुभोत्साहं प्राव्रर्त्तते भवालय // svayambhup_2.70 //

तं समीक्ष्य महेशानब्रह्माशक्रादयो ऽमराः / ग्रहास्ताराश्च सिद्धाश्च साध्या विद्याधरा अपि // svayambhup_2.71 //

महर्षश्च सर्वे ऽपि सविस्मयप्रमोदिताः / सर्वे लोकाधिपाश्चापि दैत्या नागाः खगेश्वराः // svayambhup_2.72 //

यक्षकिन्नरगन्धर्व्वगुह्यकराक्षसा अपिः / एतत्प्रभृतयः सर्वे समीक्ष्य तं स्वयंभुवं // svayambhup_2.73 //

संहर्षिताः समागत्य प्रभजन्ते महोत्सवैः / एतत्पूजामहोत्साहसंप्रवृत्तिः प्रसारित // svayambhup_2.74 //

एतस्येदं महद्भनिमित्तं संप्रजायते / इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण शिखिना संनिसंम्य सः // svayambhup_2.75 //

रत्नपाणिमहासत्त्वाः सविस्मयप्रमोदितः / सुप्रबुद्धमुखाम्भोजा महासंहर्षिताशयः // svayambhup_2.76 //

भूयस्तं शिखिनं नत्वा साञ्जलिरेवब्रवीत् / भगवन् तद्धिजानीयाद्यन्मनो मे समीच्छते // svayambhup_2.77 //

तदनुज्ञां प्रदत्वात्र संप्रसादयतुमर्हति // अहमपि जगच्छास्तः स्वयम्भुवं तमीश्वरं // svayambhup_2.78 // श्रद्धया समुपाश्रित्य प्रभजामि महोत्सवैः // इति संप्रार्थिते तेन श्रुत्वा स भगवाञ्छिखि // svayambhup_2.79 // रत्नपाणिं महासत्त्वं संपश्यन्नेवमादिशत् // कुलपुत्र प्रयाहि त्वं यद्याशु बोधिमिच्छसि // svayambhup_2.80 // श्रद्धया समुपाश्रित्य प्रभज तं जिनालयं / ये तत्र समुपाश्रित्य भजेयुः श्रद्धया मुदा // svayambhup_2.81 //

तेआशु प्राप्य संबोधिं सम्बुद्धपदमाप्नुयुः / इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण रत्नपाणि निशम्य सः // svayambhup_2.82 //

साञ्जलिस्तं मुनिं नत्वा मुदितः प्राचरत् ततः / ततस्तेन सहानेके बोधिसत्त्वा जिनात्मजाः // svayambhup_2.83 //

श्रावका भिक्षवश्चापि भिक्षुण्यश्चाप्युपासिकाः / उपासका भक्तिमन्तो व्रतिनः पुण्यलालसाः // svayambhup_2.84 //

ऋषयो ब्राह्मणाश्चापि यतयो योगिनो ऽपि च / तीर्थिकास्तापसाश्चापि निर्ग्रन्था ब्रह्मचारिणः // svayambhup_2.85 //

राजानः क्षत्रिया वैश्या अमात्या मन्त्रिणो जनाः / शिल्पिनो वणिजः सार्थवाहाश्चापि महाजनाः // svayambhup_2.86 //

पौरा जानपदा ग्राम्यस्तथान्यदेशवासिनः / एवमन्येपि लोकाश्च सद्धर्मगुणवाञ्छिनः // svayambhup_2.87 //

सर्वे तत्र महोत्साहैस्तेन सार्द्ध मुदा चरत् / एवं स रत्नपाणिस्तैः सर्वैः लोकै समन्वितः // svayambhup_2.88 //

पूजाङ्गानि समादाय महोत्साहै मुदाचरत् / एवं स प्रवरञ्छ्रीमान् सर्वांल्लोकान् विनोदयन् // svayambhup_2.89 //

सहसा तत्र प्रागत्य ददर्शेमं जिनालयं / दृष्ट्वैनं स महासत्त्वः मुदितः समुपासरन् // svayambhup_2.90 //

यथाविधि समभ्यर्च्य प्रणत्वा प्राभजन्मुदा / एवं सर्वे ऽपि ते लोकाः सहायास्तस्यमहर्षयः // svayambhup_2.91 //

यथाविधि समभ्यर्च्य महोत्साहै मुदाभजन् / एवं ते सकला लोका स्तुत्वा जप्त्वा च धारणी // svayambhup_2.92 //

प्रदक्षिणानि कृत्वोष्ट प्रणत्वा प्राभजन् मुदाः / एवमन्ये महासत्त्वा बोधिसत्त्वा जिनात्मजाः // svayambhup_2.93 //

दशदिग्भ्यः समागत्य प्राभजन्निममीश्वरं / अहमपि तदा तेन सहेत्य रत्नपाणिना // svayambhup_2.94 //

श्रद्धया समुपाश्रित्य प्राभजनिममीश्वरं / एतत्पुण्यानुभावेन बोधिं प्राप्य कलावपि // svayambhup_2.95 //

जित्वा मारगणान् सर्वान् धर्माधिपो भवाम्यहं // ये येस्य समुपाश्रित्य भजेयुः श्रद्धया मुदा // svayambhup_2.96 // ते ते सर्वे ऽपि संबोधिं प्राप्य स्युः सुगता द्रुतं // एवं महत्तरं पुण्यस्य सेवासमुद्भवं // svayambhup_2.97 // भद्रश्रीसद्गुणापन्नं सम्बोधिज्ञानसाधनं / इति सर्वै मुनीन्द्रैश्च समाख्यातं समन्ततः // svayambhup_2.98 //

यूयमपि परिज्ञाय भजतास्य समादरात् / मुनीन्द्रा अपि सर्वे ऽस्य चतुःसन्ध्यं दिवानिशं // svayambhup_2.99 //

दृष्ट्वा ध्यात्वा स्मृतिं धृत्वा प्राभजन्तं समादरात् / भजन्ति साम्प्रतं सर्वे बुद्धाः सर्वे दिगाश्रिताः // svayambhup_2.100 //

अनागताश्च सर्वे ऽपि भजिष्यन्ति तथा सदा / अस्य दर्शनमात्रेण प्रदुष्टा अपि पापिनः // svayambhup_2.101 //

निर्मुक्त पातका ह्याशु भवेयु निर्मलेन्द्रियाः / ततस्ते निर्मलात्मानो निःक्लेशो ब्रह्मचारिणः // svayambhup_2.102 //

दुर्गति नैव गच्छेयुः कुत्रापि हि कदाचन // सङ्गतावेव संजाता भद्रश्रीसद्गुणाश्रयाः // svayambhup_2.103 // बोधिसत्त्वा महासत्त्वा भवेयुः सुगतात्मजाः / ततस्ते बोधिसम्भारं पूरयित्वा यथाक्रमं // svayambhup_2.104 //

त्रिविधां बोधिमासाद्य निर्वृतिं पदमाप्नुयुः / इति नत्वा सदाप्यस्य कृत्वा दर्शनमादरात् // svayambhup_2.105 //

अनुमोद्याभ्यनुस्मृत्वा ध्यात्वानुभाव्य सर्वदा / नामापि च समुच्चार्य श्रद्धया बोधिवाछिभिः // svayambhup_2.106 //

यथाशक्ति प्रकर्त्तव्या भक्तिसेवा सदादरात् / इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण श्रीघनेन निशम्यते // svayambhup_2.107 //

मैत्रेयप्रमुखाः सर्वे सभालोकाः प्रबोधिताः / तथेत्यभ्यनुमोदन्तो धर्म्मधातो स्वयम्भुवः // svayambhup_2.108 //

श्रद्धया समुपाश्रित्य संभजितुं समीच्छिरे / अथ सर्व्वे सभालोका धर्म्मधातोः स्वयम्भुवः // svayambhup_2.109 //

पूजाफलविशेषाणि संश्रोतुं पुनरीच्छिरेः / तन्मत्वा स महासत्त्वो मैत्रेयः सुगतात्मज // svayambhup_2.110 //

भगवन्तं मुनीन्द्रन्तं प्रार्थयदेवमानतः / भगवन्नस्य पूजाया विशेषफलविस्तरं // svayambhup_2.111 //

सर्व्वे इमे सभालोकाः श्रोतुमिच्छन्ति साम्प्रतं / तद्भगवान् समुपादिश्य पूजाफलविशेषतां // svayambhup_2.112 //

इमां सर्वान् सभासीनां संबोधयितुमर्हति / इति संप्रार्थितं तेन मैत्रेयेण निशम्य सः // svayambhup_2.113 //

भगवान्स्तान् सभालोकान् सम्पश्यनैवमादिशत् / शृणुध्वं सकला लोका अस्य पूजाफलं महत् // svayambhup_2.114 //

विशेषेण प्रवक्ष्यामि सर्वे लोकाभिबोधने / पञ्चामृतैः सहाम्भोभिः संशोभितसुनिर्म्मलैः // svayambhup_2.115 //

ये मुदा स्नापयन्तिमं धर्म्मधातुं जिनालयं / मन्दाकिन्यां सदा स्नात्वा ते विशुद्धत्रिमण्डलाः // svayambhup_2.116 //

दिव्यसुखानि भुंजानो प्रान्ते यानि जिनालयं / सौरभ्य द्रव्यसंयुक्ति यत्र चैत्यै स्वयम्भुवि // svayambhup_2.117 //

मोदयन्तो जगच्चित्तं धूपयन्ति मुदा सदाः / ते सुगंधितसौम्याङ्गा मान्या देवा सुरैरपि // svayambhup_2.118 //

श्रीमन्तः सुस्वसंपन्ना भवन्ति रत्नसन्निभाः / पञ्चगन्धैर्मुदा यत्र धर्म्मधातो जिनालये // svayambhup_2.119 //

लिप्ताराध्य समाश्रित्य प्रभजन्ति सदादरात् / सप्तरत्नसमेतास्ते भद्रश्रीसद्गुणाश्रयाः // svayambhup_2.120 //

सर्व्वे लोका हितोद्युक्ता भवन्ति क्षितिपाधिपाः / ये चात्र मुनिराजेन्द्रा विचित्र चीवराम्बरैः // svayambhup_2.121 //

प्रवार्य श्रद्धया भक्त्या संभजन्ते समादरात् // ते दिव्यदृष्य कौशेय रत्नाभरणभूषिताः // svayambhup_2.122 // सुज्ञा धर्माधिपाः सन्तो भवन्ति भद्रचारिणः / ये चैमं कुसुमैः सर्व्वै जलजै स्थलजैरपि // svayambhup_2.123 //

अर्च्चयित्वा समाश्रित्य संभजन्ते प्रमोदिताः / महीन्द्रश्रीसमृद्धास्ते शक्राधिकप्रभान्विताः // svayambhup_2.124 //

भद्रश्रीसुखसंपन्ना भवन्ति बोधिभागिनः / यचैनं पुष्पमालाभि रचिताभिर्मनोहरैः // svayambhup_2.125 //

सर्व्वपुष्पैः प्रलम्बाभिः शोभयित्वा भजन्ति च / भवन्ति श्रीसमृद्धास्ते धर्म्मकामाः सुरधिपाः // svayambhup_2.126 //

सत्कीर्त्तिर्गुणसंरक्ताः शुभगा बोधिचारिणः / ये च पुष्पाणि सर्वाणि मुदात्र सुगतालये // svayambhup_2.127 //

अवकीर्य समाराध्य भजन्ति शरणाश्रिताः / ते ऽपि देवाधिपा स्वर्गे गता मह्यां नृपाधिपाः // svayambhup_2.128 //

महच्छ्रीगुणसम्पन्ना भवन्ति बोधिभागिनः / धृतसुगन्धितैलादिसंप्रदीप्तां तमोपहां // svayambhup_2.129 //

ज्वालयन्ति मुदा ये ऽस्मिं धर्म्मधातौ जिनालये / सुदुष्टयः सुरुपास्ते ज्ञानदीपतमोपहाः // svayambhup_2.130 //

भूपार्चितपदाम्भोजा भवन्ति बोधिभागिनः / प्रणीतं सुरसंभोज्यं वल्भगन्धसमन्वितं // svayambhup_2.131 //

ये चास्मिन्नुपढौकित्वा प्रभजन्ति समादरात् / ऋद्धिमन्तो नृपेंद्रास्ते सप्तरत्नसमन्विता // svayambhup_2.132 //

स्वर्ग्गे देवाधिपाश्चापि भवन्ति बोधिभागिनः / ये चास्मिं सुरसंपानं सुवर्ण्णगन्धसंयुतं // svayambhup_2.133 //

उपढौक्य समाराध्य प्रभजन्ते समाहिताः / ते वलिष्ठा महीपेन्द्राः श्रीसमृद्धा निरोगिणः // svayambhup_2.134 //

स्वर्गे गताश्च देवेन्द्रा भवन्ति बोधिभागिनः / ये चास्मिं स्कन्दमूलानि बीजपत्रफलानि च // svayambhup_2.135 //

श्रद्धया समुपस्थाप्य संभजन्ते समाश्रिताः / ते प्रभुक्त्वा यथाकामं भोग्यानि विविधान्यपि // svayambhup_2.136 //

सद्धर्म्मसाधना रक्ताः संयान्त्यन्ते जिनालयं / ये चास्मिं सुगताधारे पथ्यौषधगणान्यपि // svayambhup_2.137 //

समर्प्य श्रद्धया नित्यं प्रसेव्यन्ते समादरात् / ते वलिष्ठा सुपुष्टाङ्गाः सौम्येन्द्रिया निरामयाः // svayambhup_2.138 //

राज्यश्रीसुखमाभुज्य संयात्यन्ते सुखावती / ये चाप्यत्र जिनाधारे धर्म्मधातौ स्वयम्भुवि // svayambhup_2.139 //

वितत्योच्चै वितानं च ससेव्यन्ते समादरात् // धन्यास्ते गुणिनो वंद्याः शुद्धवंशा विचक्षणाः // svayambhup_2.140 // सर्व्वार्थसिद्धिसम्पन्नाः प्रयान्त्यन्ते जिनालयं / ये चास्मिन् सुगतावासे विचित्रानुच्छ्रितान्ध्वजान् // svayambhup_2.141 //

अवरोप्य महोत्साहैः संभजन्ते ऽभिनन्दिता / श्रीसद्गुणसुखधारा भूत्वा भूपाधिपा भुवि // svayambhup_2.142 //

स्वर्गे देवाधिपाश्चान्ते संप्रयान्ति जिनालयं / सौवर्ण्णरत्नपुष्पादि छत्राणि विविधानि ये // svayambhup_2.143 //

आरोप्यत्र महोत्साहैः संभजन्ते प्रमोदिताः / ते नरेन्द्राः सुरेन्द्राश्च छत्रोपमाः सदा भवे // svayambhup_2.144 //

महत्सुखानि भुक्त्वान्ते संप्रयान्ति जिनालयं / ये चास्मिं सुगतावासे पताकाः पञ्चरङ्गिकाः // svayambhup_2.145 //

समावलंवयित्वापि संभद्रन्ते महोत्सवैः / ते भूत्वात्र महीपालाः सदा देवाधिपा अपि // svayambhup_2.146 //

भद्रश्रीसत्सुखं भुक्त्वा संयात्यन्ते जिनालयं / ये चास्मिन् विविधैर्वाद्यैः संगीतिमुरुजादिभिः // svayambhup_2.147 //

तौर्यै वंशादिभिश्चापि संसेव्यन्ते महोत्सवैः / ते मनोज्ञस्वनादिव्यश्रीश्रीश्रीसद्गुणाश्रयाः // svayambhup_2.148 //

सद्धर्म्मसाधनं कृत्वा व्रजन्ति सुगतालयं / सलाजाक्षतपुष्पाणि ये चास्मिं सुगतालये // svayambhup_2.149 //

प्रक्षिप्य श्रद्धया भक्त्या संभजन्ते समादरात् / दुर्गतिन्ते न गच्छन्ति संजाताः सङ्गतौ सदा // svayambhup_2.150 //

सर्वसत्त्वहितं कृत्वा संप्रयान्ति जिनालयं / सधातुद्रव्यरत्नादि दक्षिणान्यत्र ये मुदा // svayambhup_2.151 //

श्रद्धया परिढौकित्वा संभजन्ते सदादरं / दिव्यश्रीसुखभुंजाना भद्रश्री सद्गुणाश्रयाः // svayambhup_2.152 //

सर्वसत्त्वहितं कृत्वा संप्रयान्ति जिनालये / ये चापि स्तुतिभिस्तथ्यैरेनं बुद्धालयं मुदा // svayambhup_2.153 //

पद्यैर्गद्यमयैश्चापि स्तुत्वा भजन्ति सादरं / बहुरत्नसमृद्धास्ते सर्व्वविद्याविचक्षणाः // svayambhup_2.154 //

भूपाः स्वर्गाधिपाश्चापि भूत्वान्ते यान्ति सौगतं / श्रद्धयैनं जगन्नाथं समाश्रयं स्वयम्भूवं // svayambhup_2.155 //

नत्वाष्टांगैः प्रसन्ना ये संभजन्ते समादरं / सप्तरत्नसमेतास्ते नृपाधिपा महर्धिकाः // svayambhup_2.156 //

सद्धर्म्मसाधनारक्ता भवन्ति बोधिचारिणः / ये चैनं चैत्यराजेन्द्रमनेकशः प्रदक्षिणां // svayambhup_2.157 //

कृत्वा ध्यात्वाप्यनुस्मृत्वा नामोच्चार्य भजन्त्यपि / जातिस्मराश्चिरायुष्का मतिमन्तः सुवर्ण्णिनः // svayambhup_2.158 //

वन्द्याः पूज्याश्च मान्यास्ते भवेयुर्बोधिचारिणः / शुद्धाश्च भस्मसंक्षालैः समालिप्य समन्ततः // svayambhup_2.159 //

समभ्यर्च्यमहोत्साहै ये भजन्त्येनमीश्वरं / शोकक्लेशाग्निसंतापविवर्जिताश्चिरायुषः // svayambhup_2.160 //

नीरोगाः सुखिनो देवा भवेयु भूमिपाश्च ते / ये च निर्माल्यमाकृष्य शोधयित्वात्र सर्वतः // svayambhup_2.161 //

श्रमुपाश्रित्य सेव्यन्ते सम्बुद्धभक्तिमानसाः / निर्मुक्तिक्लेशशोकास्ते दर्शनीयाः शुभेन्द्रियाः // svayambhup_2.162 //

श्रीमन्तः पुण्डरीकास्या भवेयुर्बोधिचारिणः / जीर्णे शीर्णे विभग्ने ऽस्मिन् प्रतिसंस्कृत्य ये मुदा // svayambhup_2.163 //

प्रतिष्ठाप्य महोत्साहैः संभजन्ते समादरात् / सर्वसम्पत्समृद्धास्ते पुष्टेन्द्रिया निरामयाः // svayambhup_2.164 //

धर्मकामाः शुभाचारा भवेयुर्बोधिचारिणः / जल्पित्वा यस्य मन्त्राणि धारणीश्च समाहिताः // svayambhup_2.165 //

ध्यात्वा स्मृत्वा समुच्चार्य नामापि प्रभजन्ति च / ते ऽपि सर्वे महासत्त्वाः परिशुद्धत्रिमण्डलाः // svayambhup_2.166 //

भद्रश्रीसद्गुणाधारा भवेयुर्बोधिचारिणः / एवं महत्तरं पुण्यमस्मिं धर्म्माधिपालये // svayambhup_2.167 //

श्रद्धाभजनसंभूतमित्यादिष्टं मुनीश्वरैः / मयैतत्पुण्यसंक्षिप्तमात्रं तु कथ्यते ऽधुना // svayambhup_2.168 //

समग्रं विस्तरेनात्र समाख्यातुं न शक्यते / एवं मत्वास्य सत्कारपूजाफलं महत्तरं // svayambhup_2.169 //

श्रद्धया शरणं गत्वा कर्तव्यं भजनं सदा / येप्यस्मिंञ्छरणं गत्वा श्रद्धया समुपाश्रिताः // svayambhup_2.170 //

सुप्रसन्नाशया भक्त्या भजन्ति बोधिमानसाः / न ते गच्छन्ति कुत्रापि दुर्गतिं च कदाचन // svayambhup_2.171 //

संजाताः सद्गतिष्वेव भवेयुर्बोधिचारिणः / सदा ते सुकुले जाता बोधिसत्त्वा विचक्षणाः // svayambhup_2.172 //

सर्वसत्त्व हिता धानं चरेयुर्व्रतमाभवं / ततस्ते बोधिसंभारं पूरयित्वा यथाक्रमं // svayambhup_2.173 //

त्रिविधां बोधिमासाद्य निर्वृतिपदमाप्नुयुः / न हिचित्त प्रसादस्प स्वल्पाभवति दक्षिणा // svayambhup_2.174 //

तथागतेषु सद्धर्म्म संबुद्ध श्रावकेष्वपि // एवं ह्यचिन्त्याः संबुद्धाः बुद्ध धर्माश्च निर्मलाः // svayambhup_2.175 // अचिन्त्योहि प्रसन्नानां विपाकश्च महाफल / एवं मत्वा त्रिरत्नेषु भक्तिपूजा फलं महत् // svayambhup_2.176 //

कार्याभक्तिषु सदात्रैव धर्म्मधातौ जिनालये / इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेन श्रुत्वा सर्वे समाश्रिताः // svayambhup_2.177 //

लोकास्तथेति विज्ञप्य प्रात्यनन्द प्रवोधिताः / इति मे गुरुणादिष्टं श्रुतमया तथोच्यते // svayambhup_2.178 //

त्वमप्येवं सदा राजन् भज तत्र जिनालये / तत्पुण्येन ते भद्रं निरुत्पातं सदाभवेत् // svayambhup_2.179 //

बोधिचित्त रसं च संप्राप्य बोधिसत्त्वो भवेरपि / ततः सम्बोधि संभारं पूरयित्वा तथाक्रमं // svayambhup_2.180 //

मारान्निर्ज्जित्य संबोधि प्राप्य बुद्धपदं लभेः / इति शास्तार्हता दिष्टं सम्यकनराधिपः // svayambhup_2.181 //

अशोकः ससभालोकः प्राभ्यनन्दं प्रबोधितः /

इति श्री स्वयम्भूत्पत्ति कथाया श्री स्वयम्भू भट्टारकोद्देश पूजावर्णना नाम द्वीतीयो ऽध्याय समाप्त /

तृतीय अध्याय महाह्रदशोषणधर्मधातुपद्मगिरि सम्प्रतिष्ठापन्नो नाम

अथाशोको महीपालः साञ्जलिःपुर आश्रितः / तमर्हन्तं यतिं नत्वा प्रार्थयेदेवमादरात् // svayambhup_3.1 //

भदन्त श्रोतुमिच्छामि तद् भूमि सत्कथां / तत्सम्यक् समुपादिश्य संबोधयितुं नो भवान् // svayambhup_3.2 //

इति संप्रार्थिते राज्ञा सो ऽर्हन्यतिर्महामतिः / उपगुप्तो नरेन्द्रं तं सम्पश्यन्नेवमादिशत् // svayambhup_3.3 //

साधु शृणु महाराज यथा मे गुरुणोदितं / तथाहं ते प्रवक्ष्यामि सर्वलोकाभिवोधने // svayambhup_3.4 //

तद्यथाथ महासत्त्वो मैत्रेयः स जिनात्मजः / भगवन्तं पुनर्नत्वा सांजलिरेवमब्रवीत् // svayambhup_3.5 //

भगवन्नावासोसौमहा जलाश्रयो ह्रदः / कदा भूमि प्रदेशो ऽत्र कथं जलाश्रयो भवेत् // svayambhup_3.6 //

कस्य च समये देशाग्रामादयः प्रवर्त्तिताः / तत्सर्वं समुपादिश्यन्सर्वानस्मान्प्रवोधयन् // svayambhup_3.7 //

इति संप्रार्थिते तेन मैत्रेयेन सः सर्ववित् / भगवान्स्तं महासत्त्वं सम्पश्यन्नैवमादिशत् // svayambhup_3.8 //

साधु शृणु महासत्त्वं यदत्राभूत् महीतले / तत्प्रवृत्तिं समाख्यामि सर्वलोकाभिबोधने // svayambhup_3.9 //

तद्यथा भूविलोकानां वर्ष षष्टी सहस्रका / पुराभूत् भगवाञ्छास्ता विश्वभूर्न्नामसर्ववित् // svayambhup_3.10 //

धर्मराजो मुनीन्द्रो ऽर्हस्तथागतो विनायकः / सर्व विद्याधिपस्तापी संबुद्ध सुगतो जिनः // svayambhup_3.11 //

सो ऽनुपमानाम पूर्यां उपकण्ठे जिनाश्रमे / सर्वसत्त्व हितार्थेन विजहार ससांधिकः // svayambhup_3.12 //

मैत्रेयो ऽहं तदा भूवं विश्वभू उपासकः / पर्वताख्यो महासत्त्वो बोधिसत्त्वो हितार्थभृत् // svayambhup_3.13 //

तत्र स भगवाञ्छास्ता संभासयं सुधाशुवत / सद्धर्म्म समुपादेष्टुं सभासने सभाश्रयत् // svayambhup_3.14 //

तं दृष्टा भिक्षवो सर्वे श्रावकाः ब्रह्मचारिणः / प्रत्येक सुगताश्चापि बोधिसत्त्वाश्चचैलकाः // svayambhup_3.15 //

भिक्षुण्या ब्रह्मचारिण्योयतयो ऽयोगिनो पिच / त्रिरत्न भजनारक्ता उपासक उपासिकाः // svayambhup_3.16 //

एवं मन्येपि लोकाश्च सद्धर्म्म गुणलालसाः / भद्रश्री सभाणारक्ता संबुद्ध दर्शणोत्सुका // svayambhup_3.17 //

तत्सुधर्म्मामृतं पातुं समत्येन मुनीश्वरं / यथाक्रमं समभ्यर्च्य नत्वा साञ्जलाय मुदा // svayambhup_3.18 //

परिवृत्य पुरस्कृत्य समुद्विक्ष्य समादरात् / तत्सभायां समाश्रित्य संनिषेदु समाहिताः // svayambhup_3.19 //

एवं ब्रह्मादयः सर्वे ऋषयो ब्रह्मचारिणः / तीर्थिका अपि सर्वे तत्सद्धर्मं श्रोतुमागताः // svayambhup_3.20 //

शक्रादयोयिदावाश्च सर्वलोकाधिपा अपि / ग्रहास्तारागणाः सिद्धाः साध्या विद्याधरा अपि // svayambhup_3.21 //

सर्वे ऽपि ते ससागत्य भगवन्तं यथाक्रमं / समभ्यर्च्य प्रणत्वा तत सभायां समुपाश्रयत् // svayambhup_3.22 //

एवं च ब्राह्मणा विज्ञा राजान क्षत्रिया अपि / वैश्याश्च मन्त्रिणो ऽमात्या गृहस्थाश्च महाजनाः // svayambhup_3.23 //

शिल्पिनो वणिजश्चापि सार्थवाहाश्च पौरिकाः / ग्राम्या जानपदाश्चापि तथा न्ये देशवासिनः // svayambhup_3.24 //

सर्वे ते समुपागत्य भगवन्त यथाक्रमं / समभ्यर्च्य प्रणत्वा च कृत्वा प्रदक्षिणान्यपि // svayambhup_3.25 //

गुरु कृत्य पुरस्कृत्य परिवृत्य समन्ततः / तत्सधर्म्मामृतं पातुमुपतस्थुः समाहिताः // svayambhup_3.26 //

तान्दृष्ट्वा समुपासीनान् विश्वभूर्भगवांजिनः / आदि मध्यान्त कल्याणं सद्धर्म समुपादिशत् // svayambhup_3.27 //

तत्सद्धर्म्मामृतं पीत्वा सर्वे लोकाः सभाश्रिताः / धर्म्मविशेषमाज्ञाय प्राप्यनन्द प्रवोधिताः // svayambhup_3.28 //

तस्मिन्क्षणे मही सर्वा च चारद्धि सपर्वताः / सुप्रसन्ना दिशः सर्वा रेजुरवीन्द्र वह्न्यः // svayambhup_3.29 //

सुरदुन्दुभयो नेन्दुर्निपेतुः पुष्पवृष्टयः / निरुत्पातं महोत्साहं प्रावर्त्तत समन्ततः // svayambhup_3.30 //

तद् विलोक्य सभालोकाः सर्वे ते विस्मयान्विताः / श्रोतुं तद्धेतु सर्वज्ञमुद्वीक्ष्य तस्थुरादिताः // svayambhup_3.31 //

तदा गगनगञ्जाख्यो बोधिसत्त्वः समुत्थितः / उद्धहन्नुत्तरासंग पुरतः समुपाश्रित // svayambhup_3.32 //

सर्वज्ञं तं महाभिज्ञं धर्म्मराजं विनायकं / विश्वभुवं मुनिन्नत्वा सांजलिरेवमब्रवीत् // svayambhup_3.33 //

भगवन्तद्रनैमित्यं कस्येदं जायते ऽधुना / तद्भवान्समुपादिश्य संबोधयतु नो गुरोः // svayambhup_3.34 //

इति संप्रार्थिते तेन भगवान्स मुनीश्वरः / गगनगंजमालोक्य तं सभाचैवमब्रवीत् // svayambhup_3.35 //

कुलपुत्र महद् भद्र निमित्तमिदमाचरत् / तदहं सप्रवक्षामि शृणुध्वं यूयमादरात् // svayambhup_3.36 //

तद्यथा त्रिगुणाभिज्ञा मञ्जुश्रीः सुगतात्मजः / उत्तरस्यां महाचीने विहरति नगाश्रमे // svayambhup_3.37 //

तस्य भार्या उभेज्येष्टाकेशिनी श्रीवरप्रदा / विद्या सद्गुण संभर्त्री द्वितीयाः चोपकेशिनी // svayambhup_3.38 //

एकस्मिन् समये तत्र मंजुश्रीः सद्गुणोदधिः / लोकं संदर्शन नाम समाधिं विदधे मुदा // svayambhup_3.39 //

ध्यान दृष्टा ददर्शात्र महाह्रदसरोरुहे / रत्नमयं समुत्पन्नं धर्म्मधातुं जिनालयं // svayambhup_3.40 //

स्वयंभुवं तमालोक्य मंजुदेवं सुसन्मतिः / संहर्षितः पुर्नध्यात्वा मनसैवं व्यचिन्तयेत् // svayambhup_3.41 //

अहो स्वयं समुद्भूतो धर्म्मधातु जिनालयः / निर्जने जलमये ज्योतिरूपः संभाषयन् स्थितः // svayambhup_3.42 //

तत् तथाहं करिष्यामि गत्वा तत्र महाह्रदे / शोषयित्वा तदम्भान्सि यथा पृथ्वीतलो ऽभवत् // svayambhup_3.43 //

तदा तत्र महीभूत्रे निर्जले सुप्रतिष्ठिते / शिलोच्चये प्रतिष्ठाप्य भजिष्यामि तमीश्वरं // svayambhup_3.44 //

तथा तत्र महीभूते ग्रामादि वसतिर्भवेत / तदा सर्वे ऽपि लोकाश्यः भजेयुस्तं जिनालयं // svayambhup_3.45 //

तथा तत् पुण्य भावेन सर्वदा तत्र मंगलं / निरुत्पातं भवेन्नूनं लोकाश्च स्यूः सुभाविनः // svayambhup_3.46 //

ततस्ते मानवाः सर्वे तस्यैव शरणाश्रिताः / यथाशक्ति महोत्साहैः प्रभजेयुः सदा मुदा // svayambhup_3.47 //

ततस्तत्पुण्यशुद्धास्ते सद्धर्म गुणलालसाः / बोधिसत्त्वा महासत्त्वाश्चरेयुर्बोधिसंवरं // svayambhup_3.48 //

ततस्ते बोधिसंभारं पुरयित्वा यथाक्रमं / त्रिविधां विधिमासाद्य निवृतिपदमाप्नुयुः // svayambhup_3.49 //

एवं कृत्वा महत्पुण्यं प्राप्याहं त्रिजगत्स्वपि / कृत्वा धर्म्ममयं बोधिप्राप्य निवृत्तिपदमाप्नुयां // svayambhup_3.50 //

इति ध्यात्वा विनिश्चित्य मञ्जुश्रीः सजिनात्मजः / मञ्जुदेवाभिधाचार्यरूपं धृत्वा महर्द्धिमान् // svayambhup_3.51 //

केशिनी वरदा नाम मोक्षदाख्यो ऽपकेशिनी / भूत्वानेकैः महासत्त्वैः सहसर्वे ऽपिनेचरत् // svayambhup_3.52 //

ततश्चरन् सभार्यासौ मञ्जुदेवः ससांधिकः / सर्वत्र भद्रतां कृत्वा महोत्सार्हैः समाचरत् // svayambhup_3.53 //

तत्र ते समुपागत्य दूरतः संप्रभास्वरं / महाह्रदाव्जमध्यस्थं ददृशुस्तं जिनालयं // svayambhup_3.54 //

तत्र ते तं समालोक्य ज्योतिरूपं समुज्वलं / प्रणत्वा सहसोपेत्यः कृत्वा प्रदक्षिणानि च // svayambhup_3.55 //

तत्तीरे पर्वते रम्ये सर्वे ऽपि ते समाश्रिताः / तं चैत्यमेव संवीक्ष्य न्यवसन्त प्रमोदिताः // svayambhup_3.56 //

ततः प्रातः समुत्थाय मञ्जुदेवः स ऋद्धिमान् / भक्तया परमयास्तौषिज्जिनालयं स्वयंभुवं // svayambhup_3.57 //

ज्योतिरूपाय चैतन्यरूपाय भवते नमः / अनादि निधनाय श्रीदात्रे प्रणवरूपिणे // svayambhup_3.58 //

विश्वतोमुख रूपाय स्वाहास्वधारूपिणे / पृथ्व्यादिभूतनिर्मात्रे महामहस्वरूपिणे // svayambhup_3.59 //

जगत्स्रष्टे जगत्पात्रे जगद् धर्त्रे नमो नमः / जगत् वंद्याय जगतमाराधाय च ते नमः // svayambhup_3.60 //

अतिस्थूलाय सूक्ष्माय विकाराय विकारिणे / निराकृतिकृते तुभ्यं सच्चिदानंदमूर्त्तयै // svayambhup_3.61 //

वषट्कार स्वरूपाय हुतभुजे स्वयं नमः / होत्रे हवन रूपाय होमद्रव्याय ते नमः // svayambhup_3.62 //

भक्तिलभ्याय सोम्याय भक्तवत्सलाय ते नमः / ध्यानगम्याय ध्येयाय चतुवर्गप्रदायिने // svayambhup_3.63 //

अग्ररत्नाय निःसीममहिम्ने सर्वदा नमः / गुणातीताय योगाय योगिने च सदा नमः // svayambhup_3.64 //

एवं स्तुत्वा मञ्जुदेवः पुनः क्षमार्थतां व्यधात् / प्रसीद भगवन् यदहं हदं संशोषितुं यते // svayambhup_3.65 //

इत्युक्त्वा चन्द्रहासं स सज्जीकृत्य समं ततः / त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्य समन्ततो व्यलोकयत् // svayambhup_3.66 //

विलोक्य स महासत्त्वो याम्य दिशावृतं नगं / चन्द्रहासेन खड्गेन छित्वा जलाश्रयं व्यधात् // svayambhup_3.67 //

तच्छिन्नशैलमार्गेण तज्जलानि समन्ततः / प्रनिर्गत्याशु सर्वाणि गंगासंगममाययुः // svayambhup_3.68 //

तदारभ्य नदा नद्यो बभूवुर्भूतले ह्रदाः / दिग्विदिक्षु मलांभोभिस्तद् द्वीपैः परिपूरिताः // svayambhup_3.69 //

तत्र निरुध्य ये ऽम्वुनि यत्र ये शिलाः स्थिताः / तत्र तत्र सतान्सर्वाश्छित्वा स्वूनिच चारयेत् // svayambhup_3.70 //

एवं स सर्वतः छित्वा कृत्वा तज्जलनिर्गमं / त्रिरात्रेणापि न जलानि सर्वाणि निरचारयेत् // svayambhup_3.71 //

तज्जला धानमेकन्तु ह्रदं धनादहाभिधं / कर्क्कोटकनागस्य समस्थाप यदाश्रमं // svayambhup_3.72 //

सिंहेनोपद्रुता यद् वद गजेन्द्रोभय विह्वलाः / महारावै रुदन्तो वै विद्रवन्तो दिशो दशः // svayambhup_3.73 //

एवं तज्जलसंघातश्चन्द्रहासासिछेदनात् / मार्गान्तरान्निरगमत पंकशेषं यथाभवत् // svayambhup_3.74 //

तज्जलाधानमेकेन्तु ह्रदं धराद्रहाभिधं / कर्क्कोतकस्य नागस्य समस्थापयदाश्रयं // svayambhup_3.75 //

ततस्तस्मिन् जले शुष्केयदाधारसरोरुहं / तदेव पर्वताभूय धर्मधातोर्व्यवस्थितः // svayambhup_3.76 //

मञ्जुदेवानुभावेन स सर्वपर्वतोक्तमः / अभेद्या वज्रवक्तेन वज्रकूट इति स्मृतः // svayambhup_3.77 //

तदासौ भूतलोरम्यः समन्ततो नगावृतः / उपछन्दोह इत्याख्या हिमाल यो ऽपिचोच्यते // svayambhup_3.78 //

सुदुर्जया स्वरूपाभूः प्रज्ञा ज्ञानानुभाविनी / हेरुकमण्डलाकारा भूत्वा समवतिष्ठते // svayambhup_3.79 //

तत्रापि च प्रधाना श्री महादेवी खगानना / धर्म्मोदया समुहुता संतिष्ठते जगद्धिते // svayambhup_3.80 //

तं दृष्ट्वा स महाचर्या मञ्जुदेवो महर्द्धिमान / बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रत्यत्यानन्दितो ऽभवत् // svayambhup_3.81 //

ततः स तां महादेवी समालोक्य प्रमोदितः / उरसा शिरसा दृष्टया वचसा मनसा तथा // svayambhup_3.82 //

पद्भ्यां कराभ्यां जानुभ्यां अष्टांगो ऽपि इति स्मृतः / अष्टांगै प्रणीता कृत्वा सांजलिः समुपाश्रयन् // svayambhup_3.83 //

सुप्रसन्न मुखाम्भोजः सुप्रबुद्धो शयाम्बुजः / संपश्यस्तां महादेवीं स्तोत्रैरेवं मुदाभजं // svayambhup_3.84 //

भगवति महादेवी भवत्याः शरणं व्रजे / वन्दे पादाम्वुजे नित्यं भजामि तन्प्रसीदतु // svayambhup_3.85 //

जननी सर्वबुद्धानां त्वमेव बोधिदायिनी / सर्वेषां बोधिसत्त्वानां माताहितानुपालिनी // svayambhup_3.86 //

सर्वहितार्थ संभक्ति सर्वपापविशोधनी / दुष्ट मारगणाक्षोभ महानन्द सुखप्रदा // svayambhup_3.87 //

सद्धर्म्मसाधनोत्साहवलवीर्य गुणप्रदा / निःक्लेशस्तिमितेध्यान समाधि सुखदायिनी // svayambhup_3.88 //

प्रज्ञागुण महारत्न श्री समृद्धि प्रदायिनी / तद् भक्त्याः पदाम्भोज शरणस्थो भजाम्यहम् // svayambhup_3.89 //

इति संप्रार्थ्य स प्राज्ञो मञ्जुदेव स सम्वरी / तस्या भक्ती प्रसन्नात्मा समाराधितुमैच्छत् // svayambhup_3.90 //

अथ तत्र स आचार्यः सगणः संप्रमोदितः / मार्ग शीर्षैशितैः पक्षै नवम्यां रविवासरे // svayambhup_3.91 //

प्रातः स्नात्वा विशुद्धात्मा शुचिवस्त्रावृतः सुधीः / पोषधसम्वरं धृत्वा देवीमाराधयं स्थितः // svayambhup_3.92 //

रात्रौ जागरणं कृत्वा धारणी मन्त्रजल्पनैः / स्तुतिभिश्च समाराध्यं प्राभजतां जिनेश्वरीं // svayambhup_3.93 //

ततः प्रातः दशम्यां स स्नात्वा गन्धोदकैर्मुदा / दत्वा दानं यथाकामं परिशुद्धत्रिमण्डलः // svayambhup_3.94 //

यथाविधिसमभ्यर्च्य तां देवीं परमेश्वरीं / महोत्साहैः स्तुतिं कृत्वा त्रिधा प्रदक्षिणानि च // svayambhup_3.95 //

सुप्रसन्न मुखाम्भोजः सद्धर्मगुणमानसः / भूयो ऽष्टांगैः प्रणत्वैवं प्रार्थयात्सांजलिमुद्रा // svayambhup_3.96 //

प्रसीदतु जगन्मातर्भवत्याः समुपाश्रितः / संबोधि साधनोत्सौ भजामि सर्वदा मुदां // svayambhup_3.97 //

इति संप्रार्थ्य संप्राज्ञौ नत्वाष्टांगैर्मुदा च तां / तत्पद्मामृतमादाय त्रिध्यमञ्जुलिना पिवेत् // svayambhup_3.98 //

तदमृतं निपीयासौ संविशुद्धत्रिमण्डलं / अष्टाक्षणविनिर्मुक्तः संबुद्धक्षणमाप्नुवान् // svayambhup_3.99 //

एवं कृत्वा स आचार्य देव्या भक्तिपरायणः / संबुद्धक्षणमासाद्य सर्व धर्म्माधिपो ऽभवत् // svayambhup_3.100 //

ततः श्रीमान् स आचार्यो बोधिसत्त्व जगद्धिते / स संघान्यवसत् तत्र धर्मधातौरूपाश्रमैः // svayambhup_3.101 //

तत्समभ्यषितत्वात् संप्रदेशः श्री मनोहरः / स्यात्सर्वत्रापि मञ्जुश्रीपर्वत इति विश्रुतः // svayambhup_3.102 //

तत्र श्रितः सदाप्यस्प धर्म्मधातोरूपासकः / सर्वसत्त्व हितार्थेन प्राभजन्स जिनात्मजः // svayambhup_3.103 //

तत्समीक्षामला सर्वेब्रह्मेन्द्रप्रमुखाअपि / सर्वेलोकाधिपाश्चापि मुदा तत्र समागताः // svayambhup_3.104 //

तत्रैवो पोषढं धृत्वा कृत्वा जागरणं निशि / उषित्वा धारणी मन्त्रः ध्यात्वा तां श्री जिनेश्वरीं // svayambhup_3.105 //

यथाविधि समभ्यर्च्य कृत्वा प्रदक्षिणानि च / कृत्वाष्टांग प्रणामानि स्तुतिभिश्चा भजं मुदा // svayambhup_3.106 //

एवं तस्यामहादेव्याः सर्वे तै शरणाश्रिताः / धर्मश्रीगुणसंपत्ति महर्द्धिसिद्धिमाप्नुवन् // svayambhup_3.107 //

ततस्ते चामराः सर्वे सेन्द्र ब्रह्मादयाधिपाः / वज्रकूटं नगाव्जं तं समीक्ष्यन्ते जिनालयं // svayambhup_3.108 //

अनुमोद्याभिनन्दन्ते स्तस्यापि शरणे गताः / महोत्साहैः समभ्यर्च्य प्रभजन्त समादरं // svayambhup_3.109 //

ततः सर्वे ऽमरास्तैच सर्वैलोकाधिपाश्च ते / अस्यापि मञ्जुएदेवस्य वज्राचार्यस्य सद्गुरोः // svayambhup_3.110 //

शरणे समुपासृत्य दिव्य पूजोपहारकैः / समभ्यर्च्य महोत्साहैः प्राभजन्त प्रमोदिताः // svayambhup_3.111 //

एवं मन्वादयः सर्वे मनुयोपियःमहर्षयः / यतयोगिनश्चापि भिक्षवो ब्रह्मचारिणः // svayambhup_3.112 //

चैलका बोधिसत्त्वाश्च महासत्त्वा जिनात्मजाः / ते सर्वे समुपागत्य तस्या देव्या उपासकाः // svayambhup_3.113 //

यथाविधि समभ्यर्च्य प्राभजन्त प्रमोदिताः / ततस्ते धर्म्मधातौश्च सर्वे ऽपि शरणाश्रिताः // svayambhup_3.114 //

समभ्यर्च्य महोत्साहैः नत्वा कृत्वा प्रदक्षिणां / सुप्रसन्न मुखाम्भोजान्त प्रमोदितनः // svayambhup_3.115 //

ततस्ते च महासत्त्व मञ्जुदेवं महद्धिंकिम् / आचार्य समुत्साहैः समर्चयं प्रमोदिताः // svayambhup_3.116 //

प्रत्येक सुगताश्चापि सर्वे तत्र समागताः / तां देवी धर्म्मधातुं तमाचार्यं च समार्चयं // svayambhup_3.117 //

सर्वे तथागताश्चापि पूजामेघसर्जनैः / तां देवीं धर्मधातुं तमाचार्यं च समाचर्यं // svayambhup_3.118 //

एवंमन्येपि लोकाश्च प्रदुष्ट्वा समुपागताः / तां देवीं धर्मधातुं च तमाचार्यं च प्राभजन् // svayambhup_3.119 //

एतत्पुण्यानुभावेन चलिता साव्धिनगा मही / पुष्पवृष्टिः शुभोत्साहं प्रवर्त्तते समन्ततः // svayambhup_3.120 //

इत्यादिष्ट मुनीन्द्रेण विश्वभूवा निशम्यते / सर्वे समाश्रिता लोका विस्मयं समुपाययुः // svayambhup_3.121 //

ततः सर्वे ऽपि ते लोकास्तां देवीं श्रीमहेश्वरी / धर्म्मधातुतमाचार्यं द्रष्टुमभिव वाञ्छिरे // svayambhup_3.122 //

तदाशयं परिज्ञायः गगणगञ्ज उत्थितः / भगवन्तन्तमानस्पश्यन्नेवमव्रवीत् // svayambhup_3.123 //

भगवन् सर्वमिच्छन्ति द्रष्टुं तां सुगेश्वरीं / धर्म्मधातुं तमाचार्यं तदनुज्ञां ददातु नः // svayambhup_3.124 //

इति संप्रार्थितं तेन भगवान्स मुनीश्वरः / गगणगञ्जमात्मज्ञ तं पश्यन्नेवमादिशत् // svayambhup_3.125 //

साधु साध्यामहादेवीं खगाननाजिनेश्वरीं / धर्मधातुं तमाचार्यमपिर्दष्टुं यदीच्छथ // svayambhup_3.126 //

तत्र हिमालये गत्वा तां श्री देवीं खगाननां / धर्मधातुं तमाचार्यं संभजध्वं यथा विधि // svayambhup_3.127 //

इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण विश्वभुवा निशम्यते / सर्वे लोका महोत्साहै रत्राययुः प्रमोदिताः // svayambhup_3.128 //

अहमपि मुनीन्द्रस्य प्राप्यानुज्ञां प्रमोदितः / तैःसार्द्धं प्रस्थितौ दूरात्पश्यन्निमंमाययौ // svayambhup_3.129 //

अत्र प्राप्नो ऽहं समालोक्य धर्म्मधातुन्निमं मुदा / समभ्यर्च्य महोत्साहैस्तै लोकैः प्राभजं सह // svayambhup_3.130 //

श्रद्धया शरणं गत्वा कृत्वा चैनं प्रदक्षिणां / स्तुत्वाष्टांगैः प्रणत्वा च प्रार्थयं बोधिसम्वरं // svayambhup_3.131 //

ततो ऽहं मञ्जुदेवाख्यं तमाचार्य समीक्ष्य च / समभ्यर्च्य महोत्साहैः प्राभजध्वं सहानुजैः // svayambhup_3.132 //

ततस्तस्योपदेश तां श्रीदेवीं खगाननां / यथाविधि समाराध्य महोत्साहैः समर्चयं // svayambhup_3.133 //

कृत्वा प्रदक्षिणां चापि नत्वाष्टाङ्गैः प्रमोदितः / स्तुत्वा ध्यात्वा च संबोधिं संप्रार्थय जगद्धिते // svayambhup_3.134 //

एतत्पुण्यानुभावेन परिशुद्ध त्रिमण्डलाः / अष्टाक्षण विनिर्मुक्तो बोधिसत्त्वो भवं कृती // svayambhup_3.135 //

ततः सम्बोधिसंभारं पूरयित्वा यथाक्रमं / जित्वा मारगणान् अर्हन् कलावपि जिनोभवे // svayambhup_3.136 //

एवमस्या महादेव्याः ये ये शरण आश्रिताः / यथाविधि समाराध्य भजेयु बोधिमानसाः // svayambhup_3.137 //

ते ते सर्वे महासत्त्वाः परिशुद्ध त्रिमण्डलाः / बोधिसत्त्वा महाभिज्ञा भवेयु स्त्रिगुणाधिपाः // svayambhup_3.138 //

कुत्रापि ते नगच्छेत् दुर्ग्गतिञ्च कदाचन / सदासङ्गतिसंजात भवेयुः श्री गुणाश्रयाः // svayambhup_3.139 //

यथाभिवाच्छितं द्रव्यं दत्वार्थिभ्यो समादरात् / यथाकामं सुखं भुक्त्वा सञ्चरेरञ्जगद्धिते // svayambhup_3.140 //

ततो विशुद्धशीलास्ते चतुर्ब्रह्म विहारिणः / बोधिसत्त्वसम्वरमाधाय संचरेरन् सदा शुभे // svayambhup_3.141 //

ततस्ते स्यु र्महासत्त्वाः सद्धर्म्म सुखलालसाः / स्वपरात्महिताधारक्षान्तिव्रतसमारताः // svayambhup_3.142 //

ततस्ते सद्गुणाधारा वीर्यवन्तो विचक्षणाः / सद्धर्म्म साधनोद्युक्ता भवेयु स्त्रिगुणाधिपाः // svayambhup_3.143 //

ततस्ते सुधियो धीरा निःक्लेशा विजितेन्द्रियाः / समाधि गुणसम्पन्ना भवेयुबोधियोगिनः // svayambhup_3.144 //

ततस्ते विमलात्मानः सर्वविद्या गुणाधिपाः / प्रज्ञाश्री रत्न संप्राप्तो भवेयुः सुगतात्मजाः // svayambhup_3.145 //

ततश्च ते सहासत्त्वाः सर्वे सत्त्वा हितोत्सुकाः / सर्वापाय विधि प्राज्ञा भवेयुश्त्रिगुणाधिपाः // svayambhup_3.146 //

ततस्ते बोधिसंभार प्रणिधिरत्नसागराः / सर्वसत्त्वहितं कृत्वा संचरेरं सदाशुभे // svayambhup_3.147 //

ततश्च ते महाभिज्ञाः भद्रश्री सत्गुणान्विताः / वलिष्ठा दुष्ट जेतारो भवेयु स्त्रिभवेश्वराः // svayambhup_3.148 //

ततस्ते त्रिविधां बोधिमासाद्य भद्रचारिणः / सम्बोधिज्ञानसद्रन्तसमृद्धाः स्यु र्मुनीश्वराः // svayambhup_3.149 //

ततस्ते सुगताः बुद्धाः दशभूमीश्वराजिनाः / बोधिमार्गे प्रतिष्ठाप्य कूर्युः सर्वान्सुधर्म्मिणः // svayambhup_3.150 //

एवं धर्ममयं कृत्वा सर्वत्र भुवनेष्वपि / सुनिवृर्तिपदं प्राप्य संप्रयायुर्जिनालयं // svayambhup_3.151 //

एवमस्या महादेव्या भजनो हूतमुक्तमं / पुण्यं महत्तरं सिद्धं सम्बुद्धपदसाधनं // svayambhup_3.152 //

इति सत्यं समाख्यातं सर्वै रपि मुनीश्वरैः / विज्ञायास्या महादेव्या भजध्वं शरणे स्थिता // svayambhup_3.153 //

अस्यापि धर्म धातौश्च भजनोद्भूतमुक्तमं / पुण्यं महत्तरं सिद्धं सम्बुद्धपदसाधनं // svayambhup_3.154 //

अस्यापि मञ्जुदेवस्यः भजनोद् भूतमुक्तमं / पुण्यं महत्तरं सिद्धं सम्बुद्धपदसाधनं // svayambhup_3.155 //

मत्वेति यदि वो वांच्छा विद्यते सौगते पदे / सर्वे यूयं समाधाय भजतान्त्र जिनालये // svayambhup_3.156 //

खगाननास्याया महादेव्याः शरणे च समाश्रिताः / ध्यात्वा स्मृत्वा समुच्चार्य नामापि भजताभवं // svayambhup_3.157 //

य एषां शरणे स्थित्वा ध्यात्वा स्मृत्वा समाहिताः / नामापि समुदाहृत्य भजन्ति सर्वदाभवे // svayambhup_3.158 //

ते सभद्रा नगच्छन्ति दुर्ग्गतिं च कदाचन / सदा सद्गति संजाता भवेयुः श्री गुणाश्रयाः // svayambhup_3.159 //

बोधिसत्त्वा महासत्त्वा सद्धर्म बोधि चारिणः / सर्वसत्त्व हितोद्युक्ता भवेयुः सुगतात्मजाः // svayambhup_3.160 //

एवन्तेषां महत्सौख्यं भद्रश्री सद्गुणान्वितं / सर्वदापि निरुत्पातं प्रवर्क्तते समाहितः // svayambhup_3.161 //

दैवोत्पातभयन्तेषांत विद्यते समन्ततः / यक्तान्दृष्ट्वा सुराः सर्वे रक्षन्तीन्द्रादयोमुदा // svayambhup_3.162 //

अग्न्युत्पातंभयं तेषां विद्यते न कदाचन / यत् तान्दृष्ट्वा प्रसीदन्तो रक्षेयुर्वह्नयः सदा // svayambhup_3.163 //

अकाल मरणाद् भीतिस्तेषान्नविद्यते क्वचित् / यद्यमोपि समलोक्य रक्षति तां प्रसादितः // svayambhup_3.164 //

राक्षसस्याभयं तेषां विद्यते न समन्ततः / यद् वायवो ऽपि ता वीज्य रक्षेयुः सर्वदानुगाः // svayambhup_3.165 //

यक्षस्यापि भयं तेषां विद्यते न सदा क्वचित् / यक्षा समीक्ष्य रक्षेयुः सर्वे यक्षाधिपा अपि // svayambhup_3.166 //

भूतेभ्यो ऽपि भयन्तेषां विद्यते न समन्ततः / यदीशानोपि तान्पश्य संरक्षेत्संप्रमोदिताः // svayambhup_3.167 //

गन्धर्वोत्पति तो भीतिस्तेषान्नविद्यते क्वचित् / धृतराष्टो ऽपि तान्पश्यत् संरक्षेत्सं प्रसादितः // svayambhup_3.168 //

कुम्भाण्डेभ्यो ऽपि नास्त्येवं भयन्तेषां कदाचन / विरुढकोहितान् पश्यनभिरक्षन् प्रसादतः // svayambhup_3.169 //

नागेभ्यो ऽपि भयन्तेषां विद्यते न सदा क्वचित / विरुपाक्षो हि सम्यश्यन्तान्रक्षन्सम्प्रसादितः // svayambhup_3.170 //

यक्षेभ्यो ऽपि सदा तेषां विद्यते न भयं क्वचित / कुवेरो हि समालोक्य संरक्षस्तान् प्रसादितः // svayambhup_3.171 //

भयं न किन्नरेभ्योपि तेषामस्ति कदाचन / द्रुमो हितान् महासत्त्वा संवीक्षवत् प्रसादितः // svayambhup_3.172 //

गुह्यकेभ्योपि नास्त्येव भयन्तेषां सुधर्म्मणां / वज्रपाणिर्हितान्वीक्ष्य प्रसादिता भवेत् सदा // svayambhup_3.173 //

तथा विद्याधरेभ्यो ऽपि भयन्तेषान्न विद्यते / यतः सर्वार्थसिद्धो ऽपि सम्यश्यन्स्तान् वेत्सदा // svayambhup_3.174 //

ग्रहोत्पात भयन्तेषां विद्यते न कदाचन / ग्रहाधिपाहि सर्वे ऽपि समीक्ष्य तानवेत्सदा // svayambhup_3.175 //

तथा तारागणोत्पातभयं तेषान्नविद्यते / सर्वास्ता राहि तान्वीक्ष्य सर्वत्रा वेयुराभवं // svayambhup_3.176 //

सिद्धाः साध्याश्चरुद्राश्च वीक्ष्यावेयुः सदापि तान् / तत्तेभ्योपि भयं क्वापि तेषां नास्ति कदाचन // svayambhup_3.177 //

तथा च मातृकोत्पातं भयं नास्ति कदाचन / सर्वाहि मातृकान् दृष्ट्वा रक्षेयु स्तां प्रसादिताः // svayambhup_3.178 //

महाकालो गणेश स्कन्दश्च भैरवा अपि / सर्वदा तान्समालोक्य रक्षेयुः संप्रसादिताः // svayambhup_3.179 //

प्रेता भूताः पिशाश्चाश्च वेताडा डाकिनीगणाः / अपि तान्सर्वदालोक्य संरक्षेयुः प्रसादिताः // svayambhup_3.180 //

तेभ्यो ऽपि भयन्तेषां विद्यते न कदाचन / सर्वे ऽपि र्तेसहायाः स्यु संवोधि धर्म्मसाधने // svayambhup_3.181 //

सिंहादि सर्वजन्तुभ्योः पक्षिभ्यो ऽपि समन्ततः / सर्पादि कृमिकीटेभ्यो भयन्तेषां सदापि न // svayambhup_3.182 //

दुष्ट प्रत्यर्थिकेभ्यो ऽपि तस्करेभ्योपि सर्वतः / शत्रुभ्यो ऽपि भयन्तेषां विद्यते न समन्ततः // svayambhup_3.183 //

यदेतत्पुण्यलिप्तास्तां समीक्ष्य ते प्रसादिताः / सर्वे मैत्री कृपा स्नेह निवद्धाः स्युहितार्थिनः // svayambhup_3.184 //

एवं सर्वे ऽपि सत्वास्तान्दृष्ट्वा संप्रसादिताः / स्निग्धचिक्ताप्रसन्नास्याः पश्येयु मैत्रीभावतः // svayambhup_3.185 //

राजानो ऽपि च तान्दृष्ट्वा मैत्री स्नेहसभाविताः / सुप्रसन्नाशयाः प्रीता मानयेयुः सदा मुदा // svayambhup_3.186 //

मन्त्रीणो ऽपि सदा तेषां मैत्रीस्नेह सभाषिताः / मानयेयुःयथाकामं सद्धर्म्म व्रतसाधनं // svayambhup_3.187 //

ब्राम्हणा अपि सर्वे च तेषां सद्धर्म्म साधनं / दृष्ट्वानुमोदितात्मानो दधु भद्राशिवं सदा // svayambhup_3.188 //

ऋषयो ऽपि तथा सर्वे तां दृष्ट्वा संप्रसादिताः / पश्यन्तः कृपया दृष्ट्वा मोदयेयुः सुभाशिषा // svayambhup_3.189 //

एवं च योगिनः सिद्धा यतयो ब्रम्हचारिणः / तीर्थिकास्तापसाश्चापि व्रतिनश्चाप्युपासकाः // svayambhup_3.190 //

चैरका भिक्षवोश्चापि भिक्षुण्यश्चाप्युपासिकाः / अपि तां सुदृशालोक्य नन्दयेयुः शुभाशिषाः // svayambhup_3.191 //

एवं च श्रावकाः सर्वे प्रत्येक सुगता अपि / बोधिसत्वाश्च सर्वे ऽपि तान् दृष्ट्वा संप्रसादिताः // svayambhup_3.192 //

कृपया दृष्टवानुपश्यन्तो मैत्री स्नेहसुभाविनः / रक्षित्वा बोधिमार्गेषु नियाजेयुः सदा भवं // svayambhup_3.193 //

एवं सर्वे ऽपि संबुद्धा दृष्ट्वा तां संप्रसादिताः / सर्वदा कृपया रक्ष्युचारयेयुर्ज्जगद्धिते // svayambhup_3.194 //

एवं तेषां महत्पुण्यं सम्बुद्ध पदसाधनं / भद्रश्रीगुणसंपत्ति समृद्धि सिद्धिसंप्रदं // svayambhup_3.195 //

एवं यूयमपि ज्ञात्वा सर्वदा शरणाश्रिताः / यथाशक्ति समभ्यर्च्य भजतैतांस्त्रिरत्निकान् // svayambhup_3.196 //

स्मृत्वा ध्यात्वापि नामापि समुच्चार्य सदा मुदा / एषामेव त्रिरत्नानां भजध्वं शरणे स्थिता // svayambhup_3.197 //

एतत्पुण्यविलिप्ता ये परिशुद्धत्रिमण्डलाः / भद्रश्रीगुणसंपन्ना भवेस्ते शुभाशया // svayambhup_3.198 //

दुर्गतिं ते न गच्छेयुः सदा सद्गतिसंभवाः / बोधिसत्वा महासत्वा भवेर्युभद्रचारिणः // svayambhup_3.199 //

ततस्ते सर्वसत्वानां हितार्थ साधनोद्यताः / सुधीरा बोधिसम्भारं पूरयित्वा यथाक्रमं // svayambhup_3.200 //

ततो मारगणाञ्जित्वा निःक्लेशा विजितेन्द्रियाः / अर्हन्त त्रिविधां बोधिंप्राप्य यायु जिनालयं // svayambhup_3.201 //

एत्सर्व मया ख्यातं सर्वैरपि मुनीश्वरैः / श्रुत्वानुमोदनां कृत्वा प्रचरध्वं सदाशुभे // svayambhup_3.202 //

इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण निशम्यते सभाश्रिताः / सर्वे तथानुमोदन्तः प्राप्यानन्दत्प्रवोधिताः // svayambhup_3.203 //

इति श्री स्वयम्भूत्पत्तिसमुद्देश महाह्रद शोषण धर्म्मधातु पद्मगिरिसंप्रस्थापनो नाम तृतीयो ऽध्यायः /

चतुर्थ अध्यायः श्रीस्वयम्भूचैत्यसमुत्पत्तिकथा वीतरागतीर्थराष्ट्रप्रवर्तनो नाम

अथासौथ महासत्त्व मैत्रेय सुगतात्मजः / भगवन्तन्तमानंम्य प्राहैवं साञ्जलिमुद्रा // svayambhup_4.1 //

कदात्र भगवान् ग्राम नगरपङक्तादयः / प्रवर्त्तिता महाराष्ट्राः तत्समादेष्टुमर्हति // svayambhup_4.2 //

इति संप्रार्थिते तेन मैत्रेयेन निशस्य स / भगवान्तं महाभिज्ञं समालोक्यैवमादिशत् // svayambhup_4.3 //

साधु शृणु महासत्त्व मैत्रेय त्वं समाहितः / तत्कालं संप्रवक्ष्यामि यदात्र वसतिरभूत् // svayambhup_4.4 //

यदायुष्नृणां वर्षचत्वारिशत्सहस्रके / धर्म्मराजो जगन्नाथः क्रकुछन्दो मुनीश्वरः // svayambhup_4.5 //

सर्व विद्याधिपः शास्ता त्रैधातुक विनायकः / सर्वज्ञो ऽह माभिज्ञेस्तथागतो जिनो ऽभवत् // svayambhup_4.6 //

म संबुद्धा जगल्लोकहितार्थेन ससांधिकः / क्षेमावत्या महापुर्य्यादुपारामे मनोरमे // svayambhup_4.7 //

विहारे सौगतावासे सद्धर्म्मसमुपादिशत् / आदिमध्यान्तकल्याणं विजहार प्रभासयन् // svayambhup_4.8 //

तदा संबोधिसत्त्वो ऽहं ज्योतिपालाभिधः सुधीः / शास्तारन्तं क्रकुच्छन्दं समाराध्य सदाभजं // svayambhup_4.9 //

तदा स भगवाञ्छास्ता क्रकुच्छन्दो जगद्धिते / जनपदेषु सद्धर्म्मं समुपादेष्टुमैच्छतः // svayambhup_4.10 //

ततः स भगवान् शास्ता सर्वसंघैः समन्वितः / सर्वत्र भद्रतां कृत्वा संभाषयन्समाचरत् // svayambhup_4.11 //

एवं स सञ्चरञ्छास्ता सर्वत्र धर्म्ममादिशत् / क्रमेणेहसमातः सन्ददर्श समन्ततः // svayambhup_4.12 //

दृष्ट्वेमं धर्म्मधातुं संप्रज्वलित जिनालयं / ससंघ समुपाश्रित्य प्राभजद्विधिना मुदा // svayambhup_4.13 //

ततः स प्रस्थितोत्रैव शंखभिधे शिलाच्चयं / महछुद्धशिलायां च विजहार स सांधिकः // svayambhup_4.14 //

तत्र तंत्रि जगन्नाथं क्रकुछन्दो मुनीश्वरं / सभामध्यासनासीनं भिक्षुसंघैः पुरस्कृतं // svayambhup_4.15 //

समालोक्य महासत्त्वा जिनात्मजाः / तत्सद्धर्म्मामृतं पातुं संहर्षिताः समागताः // svayambhup_4.16 //

भिक्षुण्यापि शुशीलाद्या श्चैलकाश्चाप्युपासकाः / चैलका व्रतिनश्चापि सर्वे उपासिका अपि // svayambhup_4.17 //

बोधिसत्त्वा महासत्त्वा सद्धर्म्म गुणलालसाः / तत्सद्धर्म्मामृतं पातुं सर्वे ते समुपागताः // svayambhup_4.18 //

भगवन्तन्तं समभ्यर्च्य कृत्वा प्रदक्षिणान्यपि / नत्वा सांजलयस्तत्र पश्यन्तः समुपाश्रयन् // svayambhup_4.19 //

तथा ब्रह्मादयश्चापि महर्षयस्तपस्विनः / यतयो योगिनश्चापि मुनयो ब्रह्मचारिणः // svayambhup_4.20 //

एवं शक्रादयो दवाः सर्वे लोकाधिपा अपि / ग्रहास्तारागणाः सिद्धासाध्या विद्याधरा अपि // svayambhup_4.21 //

गन्धर्वा किन्नरा यक्षा गुह्यका राक्षसा अपि / दानवा गरुडा नागास्तथान्येह समागताः // svayambhup_4.22 //

भगवन्तं ससंघन्तं समभ्यर्च्य प्रमोदिताः / नत्वा धर्म्मामृतं पातुमुपतस्थुः समाहिताः // svayambhup_4.23 //

एवं च ब्राह्मणा विज्ञा राजानः क्षत्रिया अपि / वैश्याश्च मन्त्रिणो ऽमात्याः सैन्या भृत्या जनान्यपि // svayambhup_4.24 //

गृहस्थे धनिनः श्रेष्ठाः साधवश्च महाजनाः / शिल्पिनो वनिजश्चापि सार्थवाहश्च पौरिकाः // svayambhup_4.25 //

प्रजा जानपदाश्राम्याः कार्पटिकाश्च शैलिकाः / एवंमन्ये ऽपि लोकाश्चसर्वदिग्भ्यः समागताः // svayambhup_4.26 //

भगवन्तन्तमालोक्य प्रणत्वा समुपागताः / यथाक्रमं समभ्यर्च्य कृत्वा प्रदक्षिणान्यपि // svayambhup_4.27 //

कृत्वाष्टांग प्रणामञ्च कृतांजलि पुटो मुदा / तत्सद्धर्म्मामृतं पातुं तत्सभायां समन्ततः // svayambhup_4.28 //

परिवृत्य पुरस्कृत्य समाश्रित्य समाहिताः / गुरुकृत्य मुनीन्द्रन्तं समुद्वीक्ष्य निषेदिरे // svayambhup_4.29 //

ततः स भगवान्दृष्ट्वा सर्वास्तान्समुपस्थितान् / आर्यसत्यं समालक्ष्य सद्धर्म्मं समुपादिशत् // svayambhup_4.30 //

तत्सद्धर्म्मामृतं पीत्वा सर्वे ऽपि ते प्रवोधिताः / बोधिचर्या व्रतं धर्तुं समेच्छन्त प्रसादिताः // svayambhup_4.31 //

तदाशयं परिज्ञाय भगवान् स मुनीश्वरः / बोधिसत्त्वात्म मार्मेत्यः सम्पश्यन्नेवमादिशत् // svayambhup_4.32 //

कुलपुत्र मुदायेपि श्रद्धया सौगतेवृषे / प्रव्रजितुं समीच्छन्ति तत्र प्रव्रजिताद्रिताः // svayambhup_4.32 //

अत्र ये ह्युपछन्दो ऽह सर्व धर्म्मार्थसिद्धिदे / प्रव्रज्या शासने बौद्धे चरन्ति बोधिसंवरं // svayambhup_4.34 //

ते सर्वे पातका मुक्ताः परिशुद्ध त्रिमण्डलाः / निःक्लेशा विमलात्मानो बोधिसत्त्वा जितेन्द्रियाः // svayambhup_4.35 //

जित्वा मारगणान्दुष्टान् हन्ता ब्रह्मचारिणः / त्रिविधाम्बोधिमासाद्य सम्बुद्धपदमाप्नुयुः // svayambhup_4.36 //

इति मत्वात्र संसारे ये वांछन्ति सुनिर्वृतिं / तत्र प्रव्रज्या सान्बौद्धं चरन्तु श्रद्धया व्रतं // svayambhup_4.37 //

इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण निशम्य ते प्रवोधिताः / सभासीना महासत्त्वाः प्रव्रजिन्तु समीछिरे // svayambhup_4.38 //

ततो गुणध्वजादीनां ब्राह्मणानां चतुःशतं / तथा भयं ददानाम क्षत्रियाणांशतत्रयं // svayambhup_4.39 //

तथानेक महासत्त्वा वैश्याशूद्राश्च सज्जनाः / सर्वे ऽपि सुप्रसन्नास्ते प्रव्रजितुं समीच्छिरे // svayambhup_4.40 //

ततस्ते सर्व उत्थाय साञ्जलयः पुरागताः / भगवन्तं तमानम्य प्रार्थयन्नेवमादरात् // svayambhup_4.41 //

भगवन्नाथ सर्वज्ञ धृत्वाज्ञा भवतां वयं / प्रव्रज्यशासन बौद्धेचर्तुमिछामहे व्रतं // svayambhup_4.42 //

भगवन्स्त भवानस्मान् सर्वान् पश्यन् कृपा दृशा / समन्वागत्य सद्धर्म्म नियोजयितुमर्हति // svayambhup_4.43 //

इति तैः प्रार्थिते सर्वैर्भगवान्स मुनीश्वरः / सर्वान्स्तान् सन्मतिन् पश्यन् समामन्भ्यैवमादिशत् // svayambhup_4.44 //

यद्यत्र सौगते धर्म्म प्रव्रजितुं समीच्छथ / एतत् प्रव्रज्य सर्वत्र चरध्वं सौगतं व्रतं // svayambhup_4.45 //

इत्यादिश्य स संबुद्धः पाणिना तच्छिरःस्पृशन् / तान्सर्वान्सौगते धर्मे समन्वाहरदादरात् // svayambhup_4.46 //

ततो ऽवतार्य ते केशान् रक्त चीवर प्रावृताः / खिखिरी पात्रमाधाय सर्वे ऽपि भिक्षुवो भवन् // svayambhup_4.47 //

ततः स भगवान्तेभ्योः यतिभ्यो संम्यक् संबोधिपाक्षिकान् / सद्धर्म्मान्समुपादिश्य प्रददौ बोधिसम्वरं // svayambhup_4.48 //

ततस्ते विमलात्मानो निःक्लेशा विमलेन्द्रियाः / सत्कारं लाभ निःकांक्षा वीतसंगा निरंजनाः // svayambhup_4.49 //

स्वपरात्म समाचाराः संसारगतिनिःस्पृहाः / मारचर्या निरासक्ताः समलोष्ट सुवर्ण्णिकाः // svayambhup_4.50 //

क्लेशा निर्मलात्मानो परिशुद्ध त्रिमण्डलाः / अर्हन्त भद्रका चारा बभुबु ब्रह्मचारिणः // svayambhup_4.51 //

ततस्सर्वे ऽपि ते बौद्धा यतयो बोधिचारिणः / सर्वसत्त्व हितं कृत्वा संप्रचारन्सदाशुभे // svayambhup_4.52 //

ततस्ते ति विशुद्धात्माः पञ्चाभिज्ञा महर्द्धिकाः / वन्द्याः पूज्याः सदेवानां लोकानां गुरवो भवन् // svayambhup_4.53 //

तस्मिंश्च समये तत्र गिरेः शंखस्य मूर्द्धनि / वज्रसत्त्व कराङ्गुष्ठान्निश्चचाराम्बु निर्म्मलं // svayambhup_4.54 //

तदेमान्वद्भुति स्पन्दं पुण्यतीर्थमहत्सरित् / यदभूत् सर्वलोकानां चतुवर्गफलप्रदा // svayambhup_4.55 //

भूयो ऽपि साददी तस्यः क्रकुछन्द स्पतायिनः / सद्धर्म्म देशना वाक्यावभूवा ति पवित्रता // svayambhup_4.56 //

तेनासौ सर्वतीर्थाग्रा वाग्मतीतिप्रसिद्धिता / भद्रश्री गुण संभर्त्री सर्वपाप विशोधनी // svayambhup_4.57 //

ये तत्र विधिना स्नात्वा पितृ देवादितर्पणं / कृत्वा दानादिकं दत्वा व्रतं चापि प्रकुर्वते // svayambhup_4.58 //

ते संघविमलात्मानो भद्रश्रीसद्गुणान्विताः / यथाकामं सुखं भुत्वा संप्रयान्ति जिनालयं // svayambhup_4.59 //

इति मत्वा सदा तत्र स्नात्वा पित्रादितर्प्पणं / दानादि संवरं कृत्वा सचरन्तां जगद्धिते // svayambhup_4.60 //

तस्या दर्शनमात्रेण पीताम्वु विमात्रके / स्पर्शनादपि नश्यन्ते सर्वाणि पातकान्यपि // svayambhup_4.61 //

प्रक्षाल्यापि च तत्रास्यं गंगा स्नान फलं लभेत / शिलसिं च मात्रेण शुद्धान्ते इन्द्रियानि षट् // svayambhup_4.62 //

एवं महत्तरं पुण्यं वाग्मती भजनोद्भवं / सर्वे तीर्थोत्तमाख्यातं ते नासौ वाग्मती जिनैः // svayambhup_4.63 //

इति मत्वात्र संसारे इच्छन्ति ये सदाशुभं / वाग्मती श्री सुखाधारां भजन्तु सर्वदापि ते // svayambhup_4.64 //

भूयोप्यन्या सरिज्जाता तस्यैव करसंभवा / सापि पवित्रिता भूता क्रकुछन्दस्य वाक्यतः // svayambhup_4.65 //

तत्र प्रव्रजितानां यत् श्मश्रुकेशनखानि च / कृत्वा भागद्वयं तत्र भागमेकं प्रचिक्षिपुः // svayambhup_4.66 //

तदा केशावतीत्यासीत्प्रसिद्धा सा महानदी / एक भागन्तु तत्रैव संस्थापितं शिलातले // svayambhup_4.67 //

यावन्ति श्मश्रु केशानि तावन्त्यपि शिलातले / प्रादुर्भूतानि चैत्यानि तांन्यद्यापि वसंति हि // svayambhup_4.68 //

सापि नदी महातीर्थ वाग्मती व प्रसीद्धता / तेषां प्रव्रजितानां हि महत्पुण्यानुभावतः // svayambhup_4.69 //

तेषां प्रव्रजितानांच भिक्षुणां ब्रह्मचारिणां / तदापुण्य महाकीर्ति शब्द सर्वत्र प्रासरत् // svayambhup_4.70 //