सर्वतथागततत्त्वसंग्रह

"तत्रादित एव सर्वतथागतप्रणामचतुष्टयं कृत्वा शतसहस्रं जपेत् / ततस्तथैव पटे भगवां सर्वार्थसिद्धिं चतुर्मुद्रामण्डलयोगेन लिखेत् / ततस्तथैव पूजां कृत्वा तथैव साधयेत् / मासान्ते सकलां रात्रिं जपेत् / ततः प्रभाते भगवां सर्वतथागताभिषेकरत्नः आकाशगर्भो बोधिसत्व आगत्याभिषेकं ददाति / तेनाभिषेकेण त्रिसाहस्रमहासाहस्रे लोकधातौ विद्याधरचक्रवर्ती भवती-"त्याह भगवान् वज्रधरः /

"अथ मुद्रासाधनमिच्छेत् तेन तथैव धर्मवज्रिप्रयोगेण वज्ररत्नमुद्रा यथावत्साध्या सर्वाशाकर्मकरी भवती //

"अथ मणिज्ञानमिच्छेत् साधयितुं तेन तथैव वज्ररत्नोद्भवसमाधिर्यथानुक्रमतो भावयितव्यः / निःस्वभावादाकाशात्कथं रत्नसंभव इति, रत्नाच्च कथं बोधिसत्वकायसंभव इति / इमं समाधिं चतुःसंध्यं भाव्य जपेद्, यथोपरि ततो मासान्ते तेनैव समाधिना [सकलां रा]त्रिं जपेत् / ततः प्रभाते सर्वतथागतैरागत्य यथाभिरुचितो ऽभिषिच्यत"इत्याह भगवनाकाशगर्भः //

"अथ कामसाधन[मिच्छेत्] तथैव जपता मासान्ते सकलां रात्रिं जपेत् / ततः प्रभाते भगवानाकाशगर्भः सर्वार्थसाधको भवतीति / ततः सर्वकर्माणि कुर्याद्" इत्याह भगवानार्यवज्रधरः //

मणिकुलोपचारविधिविस्तरः परिसमाप्तः //

अथ सर्वकुलोपचारसाधारणविधिविस्तरो भवति //

तत्रादित एव च सर्वहृदयोपचारविस्तरः /

"हृदयमनीषितानि सर्वतथागतानां सिध्यन्ताम्" इत्युच्चार्य हृदयं यथाभिरुचितो जप्य साधनविधिः कर्तव्य इति //

तत्रायं मुद्रोपचारविधिः / "सर्वमुद्रा मे भोग्या भवन्ती-" त्युक्त्वा समयमुद्रां बध्वा यथाभिरुचितो यथाशक्त्या जपेत् / ततो यथावत्सिद्धिरिति //

तत्रायं सर्वमन्त्रोपचारविधिः / "निःप्रपञ्चा वाक्सिद्धिर्भवतु, सर्वतथागतसमाधयो मे आजायन्ताम्" इत्युक्त्वा मन्त्रं यथाभिरुचितो जपेत्, एषा सिद्धिरिति //

तत्रायं विद्योपचारविधिः / "अविद्यान्धा च ते मे सत्वाः सर्वतथागताश्च विद्याधिगमसंवरभूता" इत्युक्त्वा विद्यां यथाभिरुचितो जप्य साधनमावहेद्" इत्याह भगवानार्यवज्रधरः //

"अथ सर्वहृदयमुद्रामन्त्रविद्यानां यथाकामकरणीयतया वज्रजापविधिविस्तरो भवति / यस्य सत्वस्य हृन्मुद्रां मन्त्रं विद्यां तु साधयेत् / जापार्थतस्तमात्मानं सत्वं वा साध्य सिध्यती-" त्याह भगवान् वज्रसत्वः //

सर्वकुलसाधारणजापविधिविस्तरः परिसमाप्तः //

अथ सर्वकुलसाधारणसिद्धिविधिविस्तरो भवति //

तत्रादित एव तथागतकुलसिद्धयः / तद्यथार्थनिष्पत्तिसिद्धिः ऋद्धिसिद्धिर्विद्याधरत्वं महासिद्धिश्चेति //

"तत्रार्थनिष्पत्तिर्भवति / यत्रा निधिशङ्का भवेत् तत्र मुद्रां बध्वा स्वसमाधिना तन्निधिस्थानं वज्रदृष्ट्या निरीक्षयेत् / यदि वज्राकारमुत्तिष्ठत्वं पश्यति तथा ज्ञातव्यं निधिरत्रास्तीति / ततो वज्रस्फोटसमयमुद्रां बध्वोत्खन्य यथाकामकरणीयतया गृण्हीयादचिरात् प्राप्नोती-" त्याह भगवान् वज्रसत्वः //

"तत्र ऋद्धिसिद्धिनिष्पत्तिर्भवति / यां मुद्रां साधयेद् "वज्रसिद्धिर् / "इत्युक्त्वा ऋद्धिसिद्धिश्चतुर्विधा भव[न्ति तद्यथा] जलस्योपरिचंक्रमणनिषीदतादिकं तथागतादिसर्वरूपसंदर्शनं यावदभिरुचिस्तावद् अद्रेष्यत्वं / आकाशगामी च योजनसहस्रमूर्ध्वमुत्पत्यधस्ताच्च गच्छति / सर्वादिशश्च योजनसहस्राद् यथाभिरुचितवेगः परिभ्रम्यागच्छति / योजनसहस्रादर्शेन सर्वसत्वमनीषितानि ज्ञानाति / सर्वभावानि च चक्षुषा पश्यति श्रोत्रेण शृणोति / सर्वदिक्षु स योजनसहस्रादर्शेन मनो ऽभिरुचिताः सर्वस्त्रियो ऽङ्गे समुत्क्षिप्यानयति / सर्वहिरण्यसुवर्णमणिमुक्तादयश्च सर्वार्थानपहरति, न चास्य कश्चित् किंचित् छक्नोति कर्तुं / यद् वज्रेणाप्यदृश्यो भवति / किं पुनरन्यैः? / दशपुरुषसहस्रबली नित्यारोग्यवान् नित्यं सर्वकामोपभोजी सदायौवनो दिव्यरूपी सर्वतथागतान् सवज्रसत्वां पश्यन् पूजयंश्चानुत्तरवज्रसिद्धिश्चत्वारिवर्षसहस्राणि जीवती-" त्याह भगवान् सर्वतथागतवज्रऋद्धिः //

तत्रायं वज्रविद्याधरसिद्धिनिष्पत्तिर्भवति / मुद्रान् साधयं "वज्रविद्याधर" इति कुर्यात्, सिद्धया वज्रविद्याधरचक्रवर्ती भवति / सर्वकामोपभोगी सहस्रबुद्धक्षेत्रमेकक्षणेन परिभ्रम्यागच्छति / सर्वसुखानि परिभुंक्ते / द्विरष्टवर्षवयुः आकुञ्चितकुण्डलकेशधारी महावज्रविद्याधरः सर्वतथागतान् सवज्रसत्वान् पश्यन् महाकल्पस्थायी भवती-" त्याह भगवान् सर्वतथागतविद्याधरः //

तत्र महासिद्धिनिष्पत्तिर्भवति / स्वमुद्रां हृदयार्थतः साधयन् / स्वमुद्रा सत्वरूपी भवत्य, एकक्षणेन दशसु दिक्षु सर्वलोकधातुषु विश्वरूपी विश्वक्रियाप्रवर्तकः, सर्वतथागतान् सवज्रसत्वां दृष्ट्वा सर्वाकारवरोपेताभिः सर्वतथागतपूजाभिः संपूज्याशेषानवशेषसत्वार्थं च कृत्वा पुनरप्यायाति / सर्वलोकधातुसर्वकामसर्वसुखसौमनस्यानि सर्वाकारवरोपेतान्युपभुञ्जन्, वज्रसत्वसमो महाबोधिसत्वः अशेषानवशेषमहाकल्पायुर्भवती-" त्याह भगवान् सर्वतथागतसिद्धिः /

तत्रैता वज्रकुलसिद्धयः / तद्यथा त्रिलोकविजयसिद्धिः सर्वाभिषेकसिद्धिः सर्वसुखसौमनस्यसिद्धिः उत्तमसिद्धिरिति //

"तत्र त्रिलोकविजयसिद्धिर्भवति / त्रिलोकविजयमुद्रां बध्वा महेश्वरं [वामप]देनाक्रम्य साधयेत् / ततः सा प्रतिमा नादं मुञ्चति / ततो हुंकारः प्रयोक्तव्यः / हुंकारे प्रयुक्तेमात्रे महेश्वरादयः सर्वत्रैलोक्याधिपतयः सपरिवारा; साधकस्य पुरत आगत्वा आज्ञावश्यविधेया भवन्ति / ततः प्रभृति सर्वत्रिलोकाधिपतिर्वज्रधरो भवति / आकाशेन गच्छति सकलत्रिलोकचक्रं परिक्रम्यागच्छति, दुष्टदेवादयश्च सर्वसत्वान् हुंकारेण दमयति / सर्वतथागतवज्रहुंकाररूपी सकलत्रिलोकमाज्ञया वर्तयन् सर्वतथागतान् सवज्रसत्वान् पश्यन्नारागयंश्च वर्षहस्रान् जीवती-" त्याह भगवान् वज्रहुंकारः //

"तत्रायं सर्वाभिषेकसिद्धिमुद्रां साधयन् / सर्वतथागताभिषेकरत्नमुद्रया पूर्वमात्मानमभिषिच्य साधयेत् / ततस्तस्य सिद्धस्य चतुर्विधमभिषेको भवति / वज्राभिषेको रत्नाभिषेको धर्माभिषेकः कर्माभिषेकश्चेति / तत्र वज्राभिषेके लब्धे सर्वतथागतानां वज्रधरो भवति / रत्नाभिषेके सर्वरत्नाधिपतिर्भवति / धर्माभिषेके धर्मराजा भवति / कर्माभिषेके लौकिकरोकोत्तरसर्वकर्मसिद्धिमवाप्नोती-" त्याह भगवां सर्वतथागताभिषेकः //

"तत्रेयं सर्वसुखसौमनस्यसिद्धिर्, यदुत गुह्यपूजाभिर्नित्यं सर्वतथागतपूजां कुर्वन्, सर्वतथागतसर्वसुखसौमनस्यसिद्धिमवाप्नोती-" त्याह भगवां सर्वतथागतसर्वसुखसौमनस्यः //

"तत्रेयमुत्तमसिद्धिः, यदुत वज्रधरसमो ऽहम्" इत्याह भगवां वज्रधरः //

तत्रैताः पद्मकुलसिद्धयः / तद्यथानुरागणवशीकरणरक्षपद्मसिद्विश्चेति //

"तत्रानुरागणसिद्धिर्भवति, यथावत्पद्मरागभावनया सर्वतथागतादिसर्वसत्वानुरागणक्षमो भवति / स्वलोकेश्वरानुस्मृत्या तथैव सर्वसत्ववशीकरणसमर्थो भवति / मैत्र्यस्फरणसमाधिना सर्वजगद्रक्षावरणगुप्तक्षमो भवति / स्वं पद्मसमाधिना पद्मं हस्तेन गृह्य साधयं लोकेश्वररूपी सर्वाकारवरोपेतश्चतुर्वर्षहस्रं जीवती-" त्याह भगवान् सर्वतथागतपद्मः //

तत्रैता मणिकुलसिद्धयः / तद्यथा सर्वकुलाभिषेकसिद्धिः, महातेजस्त्वं, सर्वाशाप्रपूरणं, रत्नसिद्धिश्चेति //

"तत्र सर्वतथागताभिषेकसिद्धिः / यदुत स्वाभिषेकनिर्यातना प्रदीपदानं दानपारमितापारिपूरिः, यथाशक्यरत्नसाधनं चत्वाभिः सिद्धिभिः सर्वतथागतां पूजयन्नचिरात् सिध्यती-" त्याह भगवां सर्वतथागतरत्नः //

सर्वकुलसाधारणसिद्धिविधिविस्तरः [परिसमा]प्तः //

"अथ सर्वकल्पोपायसिद्धितन्त्रमनुव्याख्यास्यामी-" त्याह भगवाननादिनिधनसत्वः //

[तत्रादित एव हृदयोपायसिद्धितन्त्रं /]

यथा विनयो लोको हि तादृशी सिद्धिरिष्यते / उपायस्तत्र मुद्रा हि सर्वसिद्धिप्रदं महत् //

तत्रायं मुद्रोपायसिद्धितन्त्रं /

विरागविनयो लोको मुद्रासिद्धिस्तु रागजा / उपायो भावना तत्र सर्वसिद्धिकरी वरा //

तत्रेदं मन्त्रोपायसिद्धितन्त्रं /

लोको ऽयं सत्यविभ्रष्टो मन्त्रसिद्धिर्न इष्यते / उपायो निःप्रपञ्चस्तु सर्वसिद्धिकरः परः //

तत्रेदं विद्योपायसिद्धितन्त्रं /

अविद्याभिनिविष्टो ऽयं विद्यासिद्धिर्न इष्यते / उपायस्तत्र चौदारां सर्वसिद्धिप्रदं वरम् // इति //

सर्वकल्पोपायसिद्धितन्त्रं //

"अथ सर्वकल्पपुण्यसिद्धितन्त्रमनुव्याख्यास्यामी-" त्याह भगवां सर्वतथागतः //

तत्रादित एव स्वहृदयपुण्यसिद्धितन्त्रं /

कृत्वा चतुर्विधां पूजां महापुण्यमवाप्नुते / बुद्धपूजाग्रपुण्या हि सिध्यते नात्रं संशय // इति //

तत्रेदं मुद्रापुण्यसिद्धितन्त्रं /

रक्षंस्तु समयं गुह्यं महापुण्यमवाप्नुते / अपुण्यो ऽपि हि सिध्येय शीघ्रं समयरक्षणाद् // इति //

तत्रेदं मन्त्रपुण्यसिद्धितन्त्रं /

बुद्धानामादिवचनैर्महापुण्यमवाप्नुयात् / धर्मदानादपुण्यो ऽपि शीघ्रं सिद्धिमवाप्नुते //

तत्रेदं विद्यापुण्यसिद्धितन्त्रं /

दानमग्र्यं हि पुण्यानां ददन्पुण्यमवाप्नुते / दानपारमिता पूर्णः शीघ्रं बुद्धत्वमाप्नुते- // ति //

सर्वकल्पपुण्यसिद्धितन्त्रं //

"अथ सर्वकल्पप्रज्ञासिद्धितन्त्रमनुव्याख्यास्यामि //

तत्रादित एव हृदयप्रज्ञासिद्धितन्त्रं /

अ-अक्षरप्रवेशेन सर्वाक्षरविजानना / स्ववक्त्रपरवक्त्रं तु भावयं सिद्धिमाप्नुयाद् /

इत्याह भगवान् मञ्जुश्रीर्महाबोधिसत्वः //

तत्रेदं मुद्राप्रज्ञासिद्धितन्त्रं /

प्रज्ञा नैर्वेधिकी नाम समाधिरिति कीर्तिता / तया तु मुद्राः सिध्यन्ते भावयं सिध्यति क्षणाद् //

इत्याह भगवान् प्रज्ञाग्र्यः //

तत्रेदं मन्त्रप्रज्ञासिद्धितन्त्रं //

प्रज्ञाघोषानुगा नाम समाधित्वात्प्रपञ्चतः / तय भावितया शीघ्रं मन्त्रसिद्धिमवाप्नुयाद् //

इत्याह भगवान् वज्रबुद्धिः //

तत्रेदं विद्याप्रज्ञासिद्धितन्त्रं /

विद्यामन्त्रविशेषाणां विशेषो नहि विद्यते / प्रज्ञया भावयन्नेवमाशु सिद्धिर्ध्रुवा भवेद् //

इत्याह भगवान् सर्वतथागतप्रज्ञाज्ञानः //

सर्वकल्पप्रज्ञासिद्धिविधिविस्तरतन्त्रं // //

"अथ कल्पसंभारसिद्धितन्त्रमनुव्याख्यास्यामी-" त्याह भगवान् वज्रपाणिः //

तत्रादित एव सर्वहृदसंभारसिद्धितन्त्रं /

सर्वपूजां प्रकुर्वाणः सं[भारं हि] विवर्धते / कुशलानां तु धर्माणां ततः सिध्यति संभृतः //

तत्रेदं मुद्रासंभारसिद्धितन्त्रं /

बहुचक्रप्रवेशाच्च बहुमण्डल[कल्पनात्] / [संभार]पूजामुद्राणां महासिद्धिः प्रवर्तते //

तत्रेदं मन्त्रसंभारसिद्धितन्त्रं /

अनुमोदनादियोगेन सद्धर्मपठनात्तथा / बहुजापप्रदानाच्च मन्त्रसिद्धिर्ध्रुवा भवेद् // इति //

तत्रेदं विद्यासंभारसिद्धितन्त्रं /

अविद्यासुप्रहीणत्वात् दानपारमितानयात् / संभारपरिपूर्णस्तु शीघ्रं सिद्धिमवाप्नुते- // ति //

सर्वकल्पसंभारसिद्धितन्त्रं //

सर्वकल्पविधिविस्तरतन्त्रं परिसमाप्तं //

अथ वज्रपाणिर्महाबोधिसत्वः सर्वकुलचिह्नसंभवज्ञानतन्त्रमुदाजहार // तत्र कथं वज्रसंभवः? /

स एव भगवां सत्वः सर्वचित्तः स्वयं प्रभुः / कायवाक्चित्तवज्रस्तु दृढः सत्वः स्वयंभुवां //

सत्वानामुत्तमः सत्वो वज्रभावनया हृदि / वज्रसत्व इति ख्यातस्तु तस्मिं वज्रो प्रतिष्ठितः //

स एव ज्ञानयोगेन बुद्धानामसमत्विषां / निःक्रम्य हृदयाद्विश्वो विश्वरूपो भवत्यपि //

सर्वधातुरजःसंख्याः स एव तु जिनो भवेत् / तेभ्यो वै वज्रकायेभ्यो वज्रसत्वस्तु संभवेत् //

तत एवादिसत्वास्तु सर्वचिह्नसमुद्भवः / चिह्नेभ्यस्तु महासत्वास्तेभ्यः सर्वमिदं नयम् // इति //

य इदं शृणुयात्कश्चिच्छ्द्दधेद् धारयेद् हृदि / भावयेच्च सदा तुष्टः शीघ्रं सिद्धिमवाप्नुयाद् //

इत्याह भगवान् वज्रसत्वः //

सर्वतथागततत्वसंभवज्ञानविधिविस्तरतन्त्रं //

// अथ वज्रपाणिर्महाबोधिसत्वः सर्वकल्पसंभवज्ञानविधिविस्तरतन्त्रमभाषत् //

तत्रादित एव तावत् सर्वतथागतकल्पसंभवज्ञानन्तन्त्रं भवति /

बुद्धानामविकल्पं तु ज्ञानं भवति शाश्वतं / अविकल्पात्ततो ज्ञानात्कल्पनात्कल्प उच्यते //

तत्रेदं तथागतकुलकल्पसंभवज्ञानतन्त्रं /

यत्राविकल्पः कल्पात्मा कल्प्यते कल्पनोद्भवः / वज्रसत्वो महासत्वः तेन कल्पो निरुच्यते //

तत्रेदं वज्रकुलकल्पसंभवज्ञानतन्त्रं /

यथा लिख्य हि कल्पयन्ते विधयः कल्पसिद्धिदाः / तेन कल्प इति प्रोक्तो विकल्परहितात्मभिः //

तत्रेदं पद्मकुलकल्पसंभवज्ञानतन्त्रं /

रागो विकल्पसंभूतः स च पद्मे प्रतिष्ठितः / ततस्तु कल्पस्थायिन्यः सिद्धयः संभवन्ति हि //

तत्रेदं मणिकुलकल्पसंभवज्ञानतन्त्रं /

मणयो ह्यविकल्पास्तु प्रभावैः सुसमुच्छ्रिताः / एवंस्तु सिद्धयो दिव्याः संभवन्त्यविकल्पिताः //

इत्याह भगवान् वज्रधरः //

सर्वकुलकल्पसंभवज्ञानतन्त्रं //

अथ सर्वकल्पहृदयसंभवज्ञानतन्त्रं //

मनीषितविधानैस्तु सिध्यते तु मनीषितं / समाधिसाधनो हृद्स्थः हृदयस्तु तेन चोच्यते //

अथ सर्वमुद्रासंभवज्ञानतन्त्रं //

दुरतिक्रमो यथाभेद्यो राजमुद्राग्रशासनः / महात्मचिह्नविश्वस्तु तथा मुद्रेति कीर्तिता //

अथ मन्त्रसंभवज्ञानतन्त्रं //

अनतिक्रम[णो च] हि दुर्भेद्यो गुह्य एव च / मन्त्र्यते गुह्यसिद्ध्यत्वं मन्त्रस्तेन निरुच्यते //

अथ विद्यासंभवज्ञानतन्त्रं //

अविद्याविप्रणाशाय वाग्विद्यो[त्तम]सिद्धये / विद्यते वेदनासिद्धिस्तेन विद्या प्रकीर्तिते //

त्याह भगवान् वज्रधरः //

सर्वकल्पहृदयादिसंभवज्ञानतन्त्रं // //

अथ सर्वकल्पज्ञानोत्पत्तितन्त्रं //

तत्रादित एव हृदयज्ञानोत्पत्तितन्त्रो भवति //

हृदयं जप्य विज्ञेयमात्मनो वा परस्य वा / भव्यं भूतं भविष्यं च यः पश्यति शृणोति च //

तत्रेदं मुद्राज्ञानोत्पत्तितन्त्रं भवति /

मुद्रामेकतरां बध्वा यथावद्विधिना मनः / कृत्वा निरीक्षेल्लोकं तु सर्वं ज्ञेयं यथोपरी- // ति //

तत्रेदं मन्त्रज्ञानोत्पत्तितन्त्रं /

सकृदुच्चारयन्मन्त्रं ब्रूयाज्जिह्वां स्वकीन्तु यः / भव्यं भूतं भविष्यं च तत्सर्वं सत्यमावहेद् //

इत्याह भगवानवलोकितेश्वरः //

तत्रेदं विद्याज्ञानोत्पत्तितन्त्रं /

सकृदुच्चार्य विद्यां तु वेदयेन्मनसा स तु / भव्य भूतं भविष्यं [च वज्रवाक्शास]नं यथे- // ति //

सर्वकल्पज्ञानोत्पत्तिविधिविस्तरतन्त्रं परिसमाप्तं // //

अथ सर्वकुलसाधारणगुह्यकायवाक्चित्तवज्रमुद्रासाधनतन्त्रं भवति //

तत्रेदं तथागतकुलगुह्यकायमुद्रासाधनं भवति /

यथा तथा निषण्णस्तु पर्यङ्केन तु साधयेत् / यथा लेख्यानुसारेण महासत्वः प्रसिध्यती- //

त्याह भगवान् वज्रसत्वः //

तत्रेदं वज्रकुलगुह्यकायमुद्रासाधनं भवति /

प्रत्यालीढसुसंस्थानं यथा लेख्यानुसारतः / साधयेत सुसंक्रुद्धः सिध्यते नात्र संशय //

इत्याह भगवान् वज्रहुंकारः //

तत्रेदं पद्मकुलगुह्यकायमुद्रासाधनं भवति /

वज्रपर्यङ्कसंस्थं तु वज्रबन्धं करद्वयं / समाधिकायो भूत्वा तु साधयेत्पद्मसंभवम् //

इत्याह भगवान् पद्मसत्वः //

तत्रेदं मणिकुलगुह्यकायमुद्रासाधनं भवति /

उत्थितो वा निषण्णो वा चङ्क्रमन् वा यथा तथा / वज्ररत्नाभिषेकेण सिध्यते नत्र संशय //

इत्याह भगवान् वज्रगर्भः /

तत्रेदं तथागतकुलगुह्यवाङ्मुद्रासाधनतन्त्रः /

नातिस्यन्दितजिह्वाग्रदन्तोष्ठद्वयसंयुता / साधयेत्सर्वकल्पान्तु वज्रवाक्स्वरवर्जिते- //

त्याह भगवान् वज्रवाचः /

तत्रेदं वज्रकुलगुह्यवाङ्मुद्रासाधनतन्त्रं /

मेघघूल्लित-हुं-कारक्रोधगंभीरवाक्स्थिरा / क्रोधस्फुटा महावज्रं वज्रक्रोधवाग्साधनम् //

इत्याह भगवान् वज्रहुंकारः //

तत्रेदं पद्मकुलगुह्यवाङ्मुद्रासाधनतन्त्रं /

अनुच्छ्वासं सूक्ष्म[श्वासं सूक्ष्मवाचासुसं]स्फुटं / सिध्यते सर्वजापानि समाधिज्ञानगर्भये- //

त्याह सर्वतथागतसमाधिज्ञानगर्भः //

तत्रेदं मणिकुलगुह्यवाङ्मुद्रा[साधन]तन्त्रं /

सुपरिस्फुटया वाचा प्रणामपरमः सदा / जपेते विनयैश्चापि सर्वमाशु प्रसिध्यती- //

त्याह भगवान् सर्वतथागतपूजावि[धिविस्त]रकर्मा //

तत्रेदं तथागतकुलगुह्यचित्तमुद्रासाधनतन्त्रं /

कामो हि भगवांच्छश्वः सर्वसत्वसुखप्रदः / वज्रसत्वः स्वयमे[व इ]ति भाव्याशु सिध्यती- //

त्याह भगवान् कामः /

तत्रेदं वज्रकुलगुह्यचित्तमुद्रासाधनतन्त्रं /

सर्वसत्वहितार्थाय दुष्टानां [विनयार्थाय] / बुद्धशासनरक्षार्थं क्रोधः सिद्धिकरः पर //

इत्याह भगवान् सर्वतथागतवज्रहुंकारः /

तत्रेदं पद्मकुलगुह्यचित्तमुद्रासाधनतन्तं /

यथा पद्ममलिष्ठं तु वासदोषैः सुरागवान् / तथा मे रागदोषैस्तु भवेद्रागः स सिध्यती- //

त्याह भगवान् पद्मरागः //

तत्रेदं मणिकुलगुह्यचित्तमुद्रासाधनतन्त्रं /

कदा नु सर्वसत्वानां सर्वकार्यार्थसिद्धये / रत्नवर्षाणि वर्षेयं सिद्धः सर्वाशु सिध्यती- /

त्याह भगवानार्याकाशगर्भः /

तत्रेदं तथागतकुलगुह्यवज्रमुद्रासाधनतन्त्रं /

उत्थितो वा निषण्णो वा [चङ्क्रमन्वा] यथा तथा / वाममुद्रागुह्यकरः सर्वं कुर्वं स सिध्यती- //

त्याह भगवां सर्वतथागतगुह्यवज्रपा[णिः //

तत्रेदं वज्रकुलगुह्यवज्रमुद्रासाधनतन्त्रं //]

यथा तथा स्थितश्चैव कुर्वन् चापि यथा तथा / वक्रज्रोधाङ्गुलिं बध्वा वस्त्रच्छन्नां तु सिध्यती- //

त्याह भगवा[न् सर्वतथागतक्रोधराजः //

तत्रेदं पद्मकुलगु]ह्यवज्रमुद्रासाधनतन्त्रं /

पद्ममुष्टिं तु वामेन करेणाच्छादितेन तु / बध्वा यथा शीघ्रं पद्म[सिद्धिमवाप्नुयाद् //

इत्याह भगवानवलोकितेश्व]रः //

तत्रेदं मणिकुलगुह्यवज्रमुद्रासाधनतन्त्रं /

रत्नमुष्टिं तु बध्वा वै वामाच्छादितसत्क[रः / यथा तथा क्रियते वै रत्नसिद्धिमवाप्नु] याद् //

इत्याह भगवानाकाशगर्भः /

तत्रेदं सर्वकुलगुह्यसाधारणमुद्रासाधनतन्त्रं /

महामु[द्राप्रयोगेण स्वसत्वसमाधिना हि /] वज्रवाग्वज्रदृष्टिभ्यामचिरात्सिद्धिरुत्तमे- //

त्याह भगवान् सर्वतथागतवज्रसत्वः //

सर्वकुलगुह्य[कायवाक्चित्तवज्रमुद्रासाधनतन्त्रं स]माप्तं // //

अथ भगवान् वज्रपाणिः सर्वतथागतनाहूयैवमाह / "प्रतिपद्यत भगवन्तस्तथा[गता इदं कल्पमधितिष्ठन्ति प्रतिवेदयन्ति /"

अथ स]र्वतथागताः पुनः समाजमागम्य, पुनरपि साधुकाराण्यददुः /

साधु ते वज्रसत्वाय वज्ररत्ना[य साधु ते / वज्रधर्माय ते साधु साधु ते] वज्रकर्मणे //

सुभाषितमिदं सूत्रं वज्रयानमनुत्तरं / सर्वतथागतगुह्यं महायानाभिसंग्रहम् // इ[ति //

सर्वतथागततत्वसंग्र]हात् सर्वकल्पानुत्तरतन्त्रं परिसमाप्तं //

chapter 26b epilogue of the sarva-tathagata-tattva-sangraha

अथ वज्रपाणिर्महाबोधिसत्वः उत्थायास[नाद् भगवन्तमनेन नामाष्टशतेनाध्येषामा]स /

वज्रधातु महासत्व सर्वार्थ परमार्थक / शाक्यराज महाज्ञान वज्रात्मक नमो ऽस्तु ते // 1 //

[सत्वसंभव तत्वार्थ सत्वहेतु महानय /] महासत्वार्थ कार्यार्थ सत्वसत्व नमो ऽस्तु ते // 2 //

बुद्धधर्म महाधर्म धर्मचक्रप्रवर्तक / म[हावचन विद्याग्र्य महासत्व नमो ऽस्तु ते] // 3 //

महाकर्म महारक्ष सर्वकर्म प्रसाधक / महात्म सत्वचर्याग्र सत्वहेतो नमो ऽस्तु ते // 4 //

[सर्वपारमिताप्राप्त सर्वज्ञज्ञानवेदक / सर्वस]त्व महोपाय महाप्रज्ञा नमो ऽस्तु ते // 5 //

महाकारुणिकाग्र्याग्र्य कारुण्य करुणात्मक / सर्वदा[न महामैत्री सर्वकार नमो ऽस्तु ते] // 6 //

शाक्यसिंह महाशाक्य शाक्यशाक्य महामुने / विभो महाविनय नेयार्थ विनयाग्र नमो ऽस्तु [ते // 7 //

धर्मधातु समप्राप्त धर्मधातु तथाग]त / वज्रनाथ महानाथ सत्वराशि नमो ऽस्तु ते // 8 //

महाप्रभ महालोक महावीर्य महाबल / म[हावीर सुवीराग्र्य शम्भु वीर नमो ऽस्तु ते] // 9 //

ब्रह्मन् स्वयंभू भगवन् शाक्यवीर महामुने / सर्वात्मक मुने शुद्ध धर्मराज नमो ऽस्तु ते // 10 //

आ[काशकाय कायाग्र्य त्रिकायाकायभा]वक / सर्वकाय महाकाय वज्रकाय नमो ऽस्तु ते // 11 //

अवाच वाच [वाचाग्र्य त्रिवाचावाचदर्शक / सर्ववाच] सुमहावाच वज्रवाच नमो ऽस्तु ते // 12 //

अचित्त चित्त चित्ताग्र्य त्रिचित्ताचित्तदर्शक / सर्वचित्त महाचित्त [वज्रचित्त नमो ऽस्तु ते // 13 //

अवज्र वज्र व]ज्राग्र्य त्रिवज्रावज्रशोधक / सर्ववज्र महावज्र वज्रवज्र नमो ऽस्तु ते // 14 //

सर्वव्यापि भवाग्र्याग्र्य सु[गताधिपति जय / त्रैधातुकमहाराज] वैरोचन नमो ऽस्तु ते // 15 //

नामाष्टशतकंश्च तद्यः कश्चिच्छृणुया सकृत् / पठेद्वा भावयेद्वापि [सर्वो बुद्धत्वमाप्नुयात् // 16 //

अध्येषया]मि त्वान्नाथ सर्वसत्वहितार्थतः / महाकारुण्यमुत्पाद्य धर्मचक्रं प्रवर्तये- // 17 // ति //

[अथ भगवान् वैरोचनः सर्वतथागतधिपतिना]ज्ञावचनमुपश्रुत्य, सर्वतथागतानाहूयैवमाह / "प्रतिपद्यत भगवन्तः तथागताः समा[जमापन्तुम्" इति //

अथ सर्वतथाग]ताः समाजमापद्य, इमां गाथामभाषन्त /

सर्वसत्वहितार्थाय सर्वलोकेषु सर्वतः / [यथा विनयतो विश्वं धर्मचक्रं प्रवर्त्यताम् // इति //]

अथास्मिन् भाषितमात्रे सर्वबुद्धक्षेत्रेषु सर्वलोकधातुषु सर्वसत्वानां पुरतः स्फर्य यावत्सर्व[परमाणुरजोमण्डलेषु भगवान् शाक्यमुनि]स्तथागतो धर्मचक्रं प्रवर्तयामास //

अथ वज्रपाणिर्महाबोधिसत्वः पुनरपीमां गाथमभाष[त् /

सर्वसत्वहितार्थाय सर्वलोकेषु] सर्वतः / यथा विनयतो विश्वं वज्रचक्रं प्रवर्त्यताम् // इति //

अथास्मिन् भाषितमात्रे तथैव सर्वबुद्धक्षे[त्रेषु यावत् सर्वपरमाणुरजोमण्डलेषु भ]गवान् वज्रधातुस्तथागतो वज्रधात्वादीन् सर्ववज्रचक्राणि प्रवर्तयामास //

अथ त्रिलोकविजयो [महाबोधिसत्व इमां] गाथामभाषत् /

सर्वसत्वहितार्थाय सर्वलोकेषु सर्वतः / यथा विनयतो विश्वं क्रोधचक्रं प्रवर्त्यताम् // [इति //

अथास्मिन् भाषितमात्रे तथैव] सर्वबुद्धक्षेत्रेषु यावत् सर्वपरमाणुरजोमण्डलेषु भगवांस्त्रिलोकविजयी तथागतः सर्वतथागतक्रो[धचक्रं प्रवर्तयामास //

अथार्याव]लोकितेश्वरो बोधिसत्व इमां गाथामभाषत् /

सर्वसत्वहितार्थाय सर्वलोकेषु सर्वतः / यथा वि[नयतो विश्वं पद्मचक्रं प्रवर्त्यताम् // इति //]

अथास्मिन् भाषितमात्रे तथैव सर्वबुद्धक्षेत्रेषु यावत् सर्वपरमाणुरजोमण्डलेषु भगवां धर्मराजा तथागतः पद्मचक्रं प्रवर्तयामास //

अथार्याकाशगर्भो बोधिसत्व इमां गाथामभाषत् /

सर्वसत्वहितार्थाय सर्वलोकेषु सर्वतः / यथा विनयतो विश्वं मणिचक्रं प्रवर्त्यताम् // इति //

अथास्मिन्[भाषितमात्रे सर्वबुद्धक्षेत्रान्तर्गत]सर्वसत्वाः सूक्ष्मा वा स्थूला वा ते सर्वे सर्वतथागतं सुमेरुगिरिमूर्ध्नि वज्रमणिरत्नशिखरकूटागारे सर्वतथा[गतसिंहासने स्थित्वा वज्रधात्वादीन् सर्व]चक्राणि प्रवर्तयन्तं सर्वतो ऽद्राक्षुरिति //

अथ वज्रपाणिर्महाबोधिसत्वः तस्यां वेलायामिमां गा[थामभाषत् /

सर्वसत्वहितार्थाय प्र]तिपद्यस्व कार्यतः / मानुष्यमवताराग्र्यं वज्रचक्रं प्रवर्त्यताम् // इति //

अथ पुनरपि भगवान् सर्वत[थागतानाहूयैवमाह / "प्रतिपद्यत भ]गवन्तस्तथागताः पुनः समाजमापन्तुम्" इति //

अथ भगवन्तः सर्वतथागताः पुनः समाजमा[पद्य, वैरोचनस्य हृदये प्रविष्टा]इति //

अथ भगवान् वैरोचनस्तथागतः सर्वतथागतकायवाक्चित्तवज्रमात्मानमवबुध्य, व[ज्रपाणिमेवमाह / "प्रविशकुलपु]त्र त्वमपि मम हृदये; सर्वतथागतसर्ववज्रकुलसर्वमण्डलाः सर्वतथागतहृदयेषु समनुप्र[विष्टाः" /

अथ वज्रपाणिर्महाबोधिसत्वः] सर्वतथागतानुज्ञात इमां गाथामभाषत् /

सर्वसत्वहितार्थाय प्रतिपद्यामि सर्वतः / प्रवेष्टुं सर्वबुद्धानां का[यवाक्चित्तस्य वज्र // इति //

अथास्मिन् भा]षितमात्रे यावन्तस्तथागताः सर्वलोकधातुपरमाणुरजःसमेषु सर्वलोकधातुषु तिष्ठन्ति ते तथा[गता एकैकेन सर्वलोक]धातुपरमाणुरजःसमाः स्फरणकायाः भगवतो वैरोचनस्य हृदये प्रविष्टाः /

अथ वज्रपाणिर्महाबोधिस[त्वः सर्वतथागतेषु] भगवतश्च वैरोचनस्य सर्वकायेषु सर्ववाक्प्रवर्तनस्थानेषु सर्वचित्तसन्ततिप्रवाहेषु सर्ववज्रनयेषु सर्वा[ङ्गप्रत्यङ्गेषु सर्वस्थानेषु] सर्वलक्षणेषु सर्वानुव्यञ्जनेषु सर्वरोमकूपेषु सर्वपरमाणुरजोमण्डलेषु च हृदयेषु प्रविष्ट्वा स्थिता इति //

[अथ भगवानचिराभि] संबुद्धः सर्वतथागतकायवाक्चित्तवज्रः सर्वतथागतकायमात्मानमवबुध्य, तस्मात् सुमेरुगिरिमूर्धाद्येन [बोधिमण्डं तेनोपजगा]मोपेत्य, भगवतो बोधिवृक्षस्याधस्तात् लोकानुवर्तनतया, पुनस्तृणानि गृह्येदमुदानमुदानयामास /

अ[हो ह्यग्रार्थ आत्मनः स]त्वार्थः सत्वशासिनां / यद् विनेयवशाद्धीरास्तीर्थदृष्ट्या विहन्ति हि //

अविनेयस्य लोकस्य दुर्दृष्ट्यान्धस्य सर्वतः / ज्ञा[नाभया शोधनार्थं बुद्धबो]धिमवाप्नुयाद् // इति //

अथ कामावचरा देवा भगवतस्तत्वमजानन्तो ब्रूवन् / "किं भो श्रमण एवं तीव्राण्येवं रौद्राणि बो[ध्यार्थाय] दुःखान्युत्सहसी-" ति /

अथ भगवांस्तानि तृणान्यास्तर्योपविष्ट्वा तां देवानेवमाह / "प्रतिपद्यत मार्षा मम बोधिं [प्राप्तुम्" इति /

अथ कामाव]चरा देवा भगवतो भाषितस्यार्थमजानन्तो येन शक्रो देवानामिन्द्रः तेनोपजगामोपेत्य, शक्रं देवानामिन्द्रमि[दं वृत्तान्तमारोचया]मास /

अथ शक्रो देवानामिन्द्रः सर्वकामावचरदेवसङ्घपरिवारो रूपावचराधिपतिं महाब्रह्माणमिदं [वृत्तान्तमारोचया]मास /

अथ महाब्रह्मा सर्वकामावचररूपावचरदेवसहितस्त्रिलोकाधिपतिमीश्वरं तं वृत्तान्तमारोच[यामास //

अथ महे]श्वरस्त्रिलोकाधिपतिर्नारायणादीन् सर्वदेवाधिपतीनेवमाह / "प्रतिपद्यत मार्षास्तथागतो ऽर्हं सम्यक्संबुद्धो [लोकानुवर्तनतया पु]नरनुत्तरां सम्यक्संबोधिं दर्शयिष्यति / मामन्त्र्या एवं विद्येन् न तथागतो मानुषो भवति, देवा एव [तथागता भवन्ति], मनुषे घटयेयुः, न तथागतत्व इति / तत्साधु प्रतिपद्यत तत्र पूजनाय गन्तु" मिति /

अथ महेश्व[रादिदेवाधिपतयः स्थित्वा] बोधिमण्डे, येन च भगवान् बोधिमण्डनिषण्णः तेनोपजगामोपेत्य च भगवतः पादौ शिरसाभिवन्द्य, भगवन्तमेवमाहुः / ["प्रतिपद्य भ]गवन्नस्माकमनुकम्पामुपादाय, अस्मात् तृणसंस्तरादुत्थाय, दिव्येष्वासनेषु निषद्यानुत्तरां समयक्संबोधिमभिसंबोद्धु" //

अथ [भगवान् दे]वाधिपतीनेवमाह / "प्रतिपद्यत मार्षा ममानुत्तरां समयक्संबोधि दातु" मिति / अथ ते एवमाहुर् / "न वयं भगवं समर्था बोधिं द[आतुं] / यदि वयं समर्था भवेमस्तदात्मनैवाभिसंबोधिमभिसंबुध्येमही-" ति //

अथ भगवानिदमेवार्थमुद्दीपयं भूयस्या मात्रया इ[मां गाथा]मभाषत् /

न सा रूपि न चारूपि न सत्यं न मृषाशुचि / बुद्धबोधिरिदं ज्ञानमवबुध्य जिनो भवेद् // इति //

अथ ते देवाधिप[तियो मु]हूर्तं तूष्णीम्भावेन तस्थुः //

अथ भगवांस्ततस्तृणासनादुत्थाय, तां देवानेवमाह / "प्रतिपद्यत मार्षा ईदृशं ज्ञानमवबोद्धुं /" [त ए]वमाहुर् / "न शक्तमो भगवन्" //

अथ भगवांस्तस्मिन्नेवासने निषद्येमां गाथामभाषत् /

मनसः प्रतिवेद्येन बोधिचित्तं दृढीकुरु / वज्रं सत्वे दृढीकृत्वा बुद्धमात्मानुभावय //

अथ त एवमाहुर् / "एवमस्त्व्" इति कृत्वा सर्वे प्रक्रान्ताः //

अथ भगवान् रात्रौ प्रभातायां [लोकानु]वर्तनतया मारां जित्वानुत्तरां सम्यक्संबोधिमभिसंबुध्य, अशेषानवशेष[सत्वधातुषु सर्वसत्वहितार्थाय, स्वहृद]यावस्थितमार्यवज्रपाणिनमनेन नामाष्टशतेनाभिस्तौति /

वज्रसत्व महासत्व [महायान महात्मक / महाप्रभ महाशु]द्ध महानाथ नमो ऽस्तु ते // 1 //

वज्रराज महावज्र वज्र सर्वतथागत / महासत्व महावीर्य महोपाय नमो ऽस्तु ते // 2 //

वज्ररा[ग महाशुद्ध स]र्वसौख्य महासुख / सुखाग्र्यानादिनिधन महाकाम नमो ऽस्तु ते // 3 //

वज्रसाधु महातुष्टि साधुकार प्रहर्षक / महाहर्ष महामो[दन] प्रामोद्य नमो ऽस्तु ते // 4 //

वज्ररत्न महाराज स्वभिषेक महामते / सर्वरत्न महाशोभ विभूषण नमो ऽस्तु ते // 5 //

वज्रतेज म[हातेज] वज्रप्रभ महाद्युते / जिनप्रभ महाज्वाल बुद्धप्रभ नमो ऽस्तु ते // 6 //

वज्रकेतु महाकेतु महाध्वज धनप्रद / आकाशकेतो महा[यष्टि त्या]गध्वज नमो ऽस्तु ते // 7 //

वज्रहास महाहास महाप्रीति प्रमोदन / प्रीतिवेग रतिप्रीते धर्मप्रीते नमो ऽस्तु ते // 8 //

वज्रधर्म महा[धर्म सर्व]र्धर्म सुशोधक / बुद्धधर्म सुधर्माग्र्य रागधर्म नमो ऽस्तु ते // 9 //

वज्रतीक्ष्ण महाकोश प्रज्ञाज्ञान महामते / पापच्छेद म[हाखड्ग बु]द्धशस्त्र नमो ऽस्तु ते // 10 //

वज्रहेतु महाचक्र बुद्धचक्र महानिधि / सर्वमण्डल धर्माग्र धर्मचक्र नमो ऽस्तु ते // 11 //

वज्रभा[ष महाभाष] निःप्रपञ्च महाक्षर / अनक्षर महाजाप बुद्धवाच नमो ऽस्तु ते // 12 //

वज्रकर्म सुकर्माग्र्य महाकर्म सुकर्मकृत् / गुह्यपू[ज महापूज बुद्धपूज नमो]स्तु ते // 13 //

वज्ररक्ष महावर्म कवचाग्र्य महादृढ / महारक्ष महासार बुद्धवीर्य नमो ऽस्तु ते // 14 //

वज्रयक्ष महाक्रोध सर्वदुष्टभयानक / सर्वबुद्धमहोपाय अग्रयक्ष नमो ऽस्तु ते // 15 //

महासन्धि महामुद्र महासमयबन्धक / महामुष्टे समुद्राग्र्य वज्रमुष्टे नमो ऽस्तु ते // 16 //

वन्द्यो मान्यश्च पूज्यश्च सत्कर्तव्यस्तथागतैः / यस्मादनादिनिधनं बोधिचित्तं त्वमुच्यसे // 17 //

त्वामासाद्य जिनाः सर्वे बोधिसत्वाश्च शौरिणः / संभूता संभविष्यन्ति बुद्धबोध्यग्रहेतवः // 18 //

नमस्ते वज्रसत्त्वाय वज्ररत्नाय च ते नमः / नमस्ते वज्रधर्माय नमस्ते वज्रकर्मणे // 19 //

त्वामभिष्टुत्य नामाग्रैः प्रणम्य च सुभावतः / यत्पुण्यं तेन सर्वो हि बुद्धबोधिमवाप्नुयात् // 20 //

येदमुच्चारयेत्सम्यग्नामाष्टशतमुत्तमं / सकृद्वारं सुभक्तिस्थः सर्वबुद्धत्वमाप्नुयाद् //

इत्याह भगवान् बुद्धः //

अथ वज्रपाणिं महाबोधिसत्वं ते सर्वतथागता [एककष्ठे]न साधुकाराण्यनुप्रादान् //

साधु ते वज्रसत्वाय वज्ररत्नाय साधु ते / वज्रधर्माय ते साधु साधु ते वज्रकर्मणे //

सुभाषितमि[दं सूत्रं] वज्रयानमनुत्तरं / सर्वतथागतं गुह्यं महायानाभिसंग्रहम् //इति //

इदम् [अवोचद्भगवानात्तमनाः सतथारतार्यबोधिसत्वश्च सर्वः स्वहृदये प्रविश्य भगवतश्च वज्रसत्वस्य च] भाषितमभ्यनन्दन्निति //

[सर्वतथागततत्वसंग्रहं नाम महायानसू]त्रं समाप्तम् //

// ओं नमो बुद्धाय //