रत्नमालावदान

तत्र सा ज्यायसी वृद्धा प्रकीर्णशुक्लमूर्द्धजा / उपसृत्य सखीम् एकां समामंत्र्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.507{4} //

भद्रिके त्वम् इहागछ चूडदेव्याः पुरो गता / तव मातामही द्वरे तिष्ठतीति निवेदय // rm_38.508{5} //

इति तया समादिष्टं श्रुत्वा चेटी तथेति सा / चूडदेव्याः पुरोगत्वा समामंत्र्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.509{6} //

देवी मातामही वृद्धा ज्यायसी ते इहागता / भवंत्यो दर्शनं कर्तुम् इछन्ती द्वारि तिष्ठति // rm_38.510{7} //

तद् भवंती समागछ तस्या दर्शनम् आदरात् / दत्वा संभाषणं कृत्वा विनोदयितुम् अर्हति // rm_38.511{8} //

इति तया समाख्यातं चूडदेवी निशम्य सा / न मे मातामही का सा ध्यात्वेत्य् एवं च प्रावदत् // rm_38.512{9} //

मम मातामही नास्ति कासाव् इह समागता / इति प्रोक्त्वा त्वया द्वारात् सहसा प्रेष्यतां बलात् // rm_38.513{10} //

इति देव्योदितं श्रुत्वा तथेति सा सखी गता / वृद्धांतिकम् उपाश्रित्य दृष्ट्वा ताम् एवम् अब्रवीत् // rm_38.514{11} //

मातामही न मे का चिद् इति देवी वदत्य् अपि / अतः सा ते मुखं द्रष्टुं नैवेह समुपाव्रजेत् // rm_38.515{12} //

अतस् त्वम् इह मा तिष्ठ गछातः सहसा वहिः / न व्रजेर् यदि सा देवी प्रैषयेत् त्वां बलाद् अपि // rm_38.516{13} //

इति तयोदितं श्रुत्वा सा वृद्धा तत उत्थिता / न तिष्ठेयम् इति प्रोक्त्वा ततः शनैर् ययौ वहिः // rm_38.517{14} //

ततः सा श्रीमहादेवी वृद्धी रूपधरा तथा / निम्ववने स्थितां राज्ञीं समुद्धर्त्तुम् उपाचरत् // rm_38.518{15} //

तत्र सा ज्यायसी वृद्धा शनैर् द्वारम् उपाश्रिता / दृष्ट्वा चेटीं समाहूय मृदुगिरैवम् अब्रवीत् // rm_38.519{16} //

दारिके त्वम् इहागछ किं चिन् मे वचनं शृणु / राज्ञा विचारणार्थे ऽहं शनैर् इह समाव्रजे // rm_38.520{17} //

एतन् मे वचनम् श्रुत्वा निम्वदेव्या पुरोगता / वृद्धेका ते मुखं द्रष्टुम् आगतेति निवेदय // rm_38.521{18} //

इति तयोदितं श्रुत्वा सा चेटी सादरं मुदा / पश्यंति सांजलिर् नत्वा तां वृद्धाम् एवम् अब्रवीत् // rm_38.522{19} //

मातामहि समागछ भवंत्या गदितं यथा / तथा देव्या निवेदित्वा सहसात्राव्रजाम्य् अहं // rm_38.523{20} //

इत्य् उक्त्वा सा सखी तस्या निम्वदेव्याः पुरो गता / मुदिता सुप्रसन्नास्या समालोक्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.524{21} //

देवि तव विचारार्थे वृद्धैकेह समागता / तद् भवंती समामंत्र्य संमानयितुम् अर्हति // rm_38.525{22} //

इति सख्योदितं श्रुत्वा निम्वदेवी समुत्थिता / सहसा समुपागत्य तां वृद्धाम् एवम् अब्रवीत् // rm_38.526{23} //

स्वागतं भद्रिके जेष्ठे मातामहि समाव्रज / शनै धैर्यं समालम्व्य समाधाय समासर // rm_38.527{24} //

इत्य् उक्त्वा सा सुभद्रांशा निम्वदेवी समादरात् / तां वृद्धां समुपामंत्र्य स्वासने समुपाश्रयत् // rm_38.528{25} //

तत्र सा ज्यायसी वृद्धा स्वासने समुपाशृता / तां राज्ञीं सुदृशालोक्य सुप्रसन्नैवम् अब्रवीत् // rm_38.529{26} //

किं वे ऽत्र चरसे वत्से तन् मे वक्तुं त्वम् अर्हसि / कस्मिन्न् अर्थे ऽभिलाषं ते तवापि मे पुरो वद // rm_38.530{27} //

इति तया समाख्यातं निम्वदेवी निशम्य सा / तां वृद्धां सुप्रसन्नास्या समालोक्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.531{28} //

किम् अत्राहं वदिष्यामि मन्दभाग्यास्मि दुःखिता / दरिद्रिता न मे संपद् विद्यते ऽत्र गृहे क्वचित् // rm_38.532{29} //

व्रतोपहारसामग्रिम् अपि किं चिन् न विद्यते / तद् इदं कदरीपत्रकृतम् अर्घादि भाजनं // rm_38.533{30} //

तन् मया श्रद्धया भक्तिमात्रेण श्रीवसुंधरां / ध्यात्वा स्मृत्वा समाराध्य संचरितम् इदं व्रतं // rm_38.534{31} //

व्रतसाधनसामग्रीसंपूर्णं विद्यते न मे / तद् विधिना व्रतैः कर्त्तुं शक्यते न मया तथा // rm_38.535{32} //

तन् मनोभावनामात्रपूजाङ्गैः श्रिवसुंधरां / महादेवीं समाराध्य व्रतम् एवं चरावहे // rm_38.536{33} //

एतत् तया समाख्यातं श्रुत्वा सा ज्यायसी मुदा / तं राज्ञीं ससखीं भद्रां समालोक्यैवम् अदिशत् // rm_38.537{34} //

सिद्ध्यतु ते व्रतं पूर्णं चरस्वेवं समाहिता / श्रद्धया भक्तिभावेन स्मृत्वा देवीं सदा भज // rm_38.538{35} //

तथा सा श्रीमहादेवी वसुलक्ष्मीः प्रसादिता / परितुष्टा गृहे ते ऽत्र सदापि सगणाश्नयेत् // rm_38.539{36} //

ततस् तस्या महादेव्याः प्रभावेन सदा तव / सर्वत्रापि भवेन् नूनं मंगलं निरुपद्रवं // rm_38.540{37} //

ततस् ते सर्वसंपत्तिपरिपूर्णं भवेद् गृहे / ततस् त्वं स्वेछया दानं दत्वार्थिभ्यः शुभे चर // rm_38.541{38} //

एतत्पुण्यपरीता त्वं सर्वदा सद्गतीं गताः / परिशुद्धाशया धीरा सुशीला शुभभाविनी // rm_38.542{39} //

साक्षाद् अर्हत्पदं प्राप्ता संबुद्धालयम् आप्नुयाः / एवं विज्ञाय भो वत्से संबुद्धपदलब्धये / त्रिरत्नशरणं कृत्वा श्रीदेवीं भज सर्वदा // rm_38.543{40} //

इत्य् उक्त्वा सा महादेवी त्यक्त्वा वृद्धाकृतिं तथा / धृत्वा रूपं वसुंधर्य्या तस्थौ सर्वगणैर् वृता // rm_38.544{41} //

तां देवीं श्रीप्रभास्वंतीं सगणान् समवस्थितान् / आलोक्य निम्वदेवी सा तस्थौ क्षणं सुविस्मिता // rm_38.545{42} //

ततः स्वप्नविबुद्धेव साक्षात् तां श्रीवसुं धरां / दृष्ट्वा सा सहसोत्थाय सांजलि न्यपतत् पुरः // rm_38.546{43} //

ततः सा श्रीमहादेवी तां रज्ञीं पुरतो नतां / धृत्वा हस्तेन हे वत्स उत्तिष्ठेत्य् एवम् अब्रवीत् // rm_38.547{44} //

वत्से दारिद्र्यदुःखं ते नश्यते सांप्रतं खलु / सर्वदात्र गृहे संपत् परिवृद्धा भवेद् अपि // rm_38.548{45} //

इत्य् आदिष्टं तया देव्या निम्वदेवी निशम्य सा / उत्थाय सांजलि देवीं प्राद्राक्षीत् तां वसुंधरां // rm_38.549{46} //

गृहे चापि महासंपत् परिपूर्णं समंततः / पश्यन्ती किम् इदं स्वप्नम् इत्य् उक्त्वा समलोकयत् // rm_38.550{47} //

ततः सा श्रिवसुंधारा महादेवी गणैः सह / भद्रे ऽनुभूयतां सौख्यम् इत्य् उक्त्वानुदधौ ततः // rm_38.551{48} //

तत्र सा निम्वदेवी तां श्रीदेवीं सगणां तथा / अंतर्धानगतां दृष्ट्वा क्षणं तस्थौ विमूर्छिता // rm_38.552{49} //

ततश् चैतन्यम् आषाद्य सा राज्ञी परिबोधिता / तां देवीं सगणां धात्वा स्मृत्वा तस्थौ समाहितं // rm_38.553{50} //

ततस् तस्या निम्वदेव्या उद्यानेषु समंततः / सर्वपुष्पद्रुमा जातास् तथा सर्वफलद्रुमाः // rm_38.554{51} //

अष्टाङ्गगुणसंपन्न जलपूर्णा मनोरमाः / पद्मोत्पलादि पुष्पाढ्याः पुष्करिण्यः समुद्भवाः // rm_38.555{52} //

गृहं चापि मनोरम्यं प्रास्पादं दिव्यसंनिभं / सर्वसंपत्ति संपूर्णं श्रीदपुरम् इवाभवत् // rm_38.556{53} //

तद् ईदृग् भवनं दृष्ट्वा तथोद्यानं मनोरमं / नंदिता निम्वदेवी सा तस्थौ दिव्यसुखान्विता // rm_38.557{54} //

तदा स नृपतिश् चूडदेव्या व्रतं न धारितं / व्रतसूत्रं विसृष्टं च श्रुत्वातिरुषिताभवत् // rm_38.558{55} //

ततः सो नृपती राजा मंत्रिभिः परिबोधितः / महिषीं तां प्रियां भार्यां समेत्येवम् अभाषत // rm_38.559{56} //

अरे रे हेतुना केन त्वया न धारितं व्रतं / व्रतसूत्रं कथं छित्वा विसृष्टं तद् वदस्व मे // rm_38.560{57} //

इति राज्ञोदितं श्रुत्वा चूडदेवी प्रगर्विता / स्वामिनंस् अपि तं भूपम् अनादृत्य्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.561{58} //

ममैतच् छ्रीसमृद्धास्ति गृहे रत्नादि संयुता / किं तेन व्रतसूत्रेण व्रतेनापि प्रयोजनं // rm_38.562{59} //

इति तयोदितं श्रुत्वा नृपतिः स प्रकोपितः / प्रयत्नाद् अपि तां भार्यां बोधयितुं शशाक न // rm_38.563{60} //

ततः स नृपति राजा तद्व्रतधारणोत्सुकः / सखीम् एकां समाहूय पुर एवम् अभाषत // rm_38.564{61} //

सखी त्वं मे वचः श्रुत्वा गछ निम्ववने ऽधुना / निम्वदेव्याः पुरो गत्वा वदस्वैवं समादरात् // rm_38.565{62} //

स्वामी स नृपती राजा व्रतं चरितुम् इछति / वसुलक्ष्म्यास् त्वया सार्द्धं तद् आशु गम्यताम् इति // rm_38.566{63} //

सा तथेति प्रतिश्रुत्य द्रुतं निम्ववने गता / दृष्ट्वोद्यानं मनोरम्यं क्षणं तस्थौ सविस्मया // rm_38.567{64} //

ततः सा कौतुकाक्रांतहृदया समुपाविशत् / तत्र तद् भवनं रम्यं दृष्ट्वा तस्थौ सकौतुका // rm_38.568{65} //

ततः सा सुचिरं दृष्ट्वा मुदिता विस्मयान्विता / निम्वदेव्याः पुरो गत्वा पादौ नत्वैवम् अब्रवीत् // rm_38.569{66} //

देवि त्वदन्तिके राज्ञा प्रेषिताहं समागता / तद् भवंती प्रभोर् आज्ञां श्रोतुम् अर्हति सांप्रतं // rm_38.570{67} //

स स्वामी श्रीवसुंधर्य्या व्रतं चरति सप्रियः / चूडदेव्या व्रतं सम्यक्परितं न प्रमादतः // rm_38.571{68} //

तत्त्वया सह स स्वामी व्रतं चरितुम् इछति / तत् त्वदाहूतये राज्ञा प्रेषिताहं तथात्र हि // rm_38.572{69} //

तद् भवंती प्रभोर् आज्ञां शिरो धृत्वा समादरात् / तद् व्रतं चरितुं भर्त्त्रा सहाश्व् आगंतुम् अर्हति // rm_38.573{70} //

इति तया समाख्यातं निम्वदेवी निशम्य सा / तां चेटीं स्वामिनो दूतीं समालोक्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.574{71} //

सख्य् अत्र श्रीवसुंधाराव्रतं मया विधार्यते / पश्य मे संपदो जाताः श्रीदेवीसंप्रसादतः // rm_38.575{72} //

तद् अहं सांप्रतं तत्र नेछामि चरितुं व्रतं / तदर्थागमनेनापि प्रयोजनं न मे ऽधुना // rm_38.576{73} //

तद् अहं नागमिष्यामि तच्छैतत् कथितं मया / नृपतेः पुरतो गत्वा वक्तव्यं नान्यथा त्वया // rm_38.577{74} //

इति तया समाख्यातं श्रुत्वा चेटी तथेति सा / तां राज्ञीं सांजली नत्वा प्रत्याययौ नृपालयं // rm_38.578{75} //

तत्र सा नृपतेः पादौ प्रणम्य सांजलिः पुरः / उवाचैतत् प्रवृत्तांतं निम्वदेव्या यथोदितं // rm_38.579{76} //

तत् तया कथितं श्रुत्वा स राजा विस्मयाहतः / भूयस् तां चेटिकां दूतीं समामंत्र्यैवम् आदिशत् // rm_38.580{77} //

भूयो ऽपि तत्र गछ त्वं बोधयित्वा प्रयत्नतः / निम्वदेवीं समाहूय सहसानेतुम् अर्हति // rm_38.581{78} //

इत्य् आदिष्टं नरेन्द्रेण श्रुत्वा सा चेटिकापि च / नृपतिं तं महाराजं प्रणत्वैवं न्यवेदयत् // rm_38.582{79} //

किं तत्राहं गमिस्यामि निम्वदेवीह माव्रजेत् / यत् सा तत्र महासौख्यं भुक्त्वा तिष्ठति सांप्रतं // rm_38.583{80} //

यत् तस्या भवनं रम्यं प्रासादं भवते ऽधुना / सर्वसंपत्तिसंपूर्णं श्रीदस्येव किम् उच्यते // rm_38.584{81} //

उद्याने ऽपि मनोरम्याः पुष्करिण्यः समुद्भवाः / नानावृक्षाश् च संजाताः फलपुष्पसमन्विताः // rm_38.585{82} //

किम् अत्र वहिमोक्तेन दिव्यश्री संपदान्वितं / यदि तद् इछसि द्रष्टुं तत्र गत्वाभिलोकय // rm_38.586{83} //

एवं तयोदितं श्रुत्वा स राजा तृषितान्वितः / तथा तद् भवनं द्रष्टुं सहसा गंतुम् ऐछत // rm_38.587{84} //

ततः स नृपती राजा सखिमंत्रिजनैः सह / यानारूढो व्रजन्स् तत्र निम्ववने उपासरत् // rm_38.588{85} //

तत्रोद्यानं मनोरम्यं सर्ववृक्षाः समन्वितं / पुष्करिणीश् च दूरात् स राजाद्राक्षीन् मनोहराः // rm_38.589{86} //

भवनं च मनोरम्यं प्रासादं दिव्यकल्पितं / दृष्ट्वा स मुदितो राजा स शीघ्रं द्वारान्तिके ययौ // rm_38.590{87} //

तन् नृपं समुपायातं दृष्ट्वा देव्याः सखी द्रुतं / पुरतः सहसोपेत्य समामंत्र्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.591{88} //

देवी प्रसीद यद् भर्त्ता स्वामीह स्वयम् आगतः / तद् भवंती प्रसन्नास्या दर्शनं दातुम् अर्हति // rm_38.592{89} //

इति सख्योदितम् श्रुत्वा निम्वदेवी प्रहर्षिता / सहसोत्थाय पर्यङ्कं प्राज्ञपयत् सुकोमलं // rm_38.593{90} //

तत्र स भूपती राजा प्रविश्य मंदिरे चरन् / तां देवीं समुपामंत्र्य प्रययौ सहिते जनैः // rm_38.594{91} //

तत्र तं प्रभुम् आयातं निम्वदेवी समीक्ष्य सा / सहसोत्थाय पश्यंती ननाम चरणे प्रभोः // rm_38.595{92} //

तत्र स प्रभुर् आलोक्य तां भार्यां श्रीसमांशिकां / सर्वत्र कुशलं प्रश्नं कृत्वासने समाश्रयत् // rm_38.596{93} //

तत्र तां श्रीसमाकारं निम्वदेवीं निरीक्ष्य सः / राजा प्रभुः स्वयं धृत्वा सहासने न्यवेशयत् // rm_38.597{94} //

ततस् तौ दंपती तत्र सहासने समाश्रितौ / परस्परं समाश्रित्य निषेदतुः प्रमोदितौ // rm_38.598{95} //

ततः स नृपती स्वामी सकौतुकप्रमोदितः / तां भार्यां श्रीसमानांशं दृष्ट्वैवं पर्यपृछत // rm_38.599{96} //

कथं ते भवनं रम्यं प्रासादं भवने ऽधुना / उद्यानं च मनोरम्यं जायते तद् वदस्व मे // rm_38.600{97} //

इति पृष्टे नरेंद्रेण निम्वदेवी विनोदिता / तं प्रभुं सांजलिर् नत्वा समालोक्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.601{98} //

शृणु स्वामिन् महाराज यदि श्रोतुं त्वम् इछसि / तथाहं कथयिष्यामि यन् मे संपत् प्रजायते // rm_38.602{99} //

प्रत्यहं यत् त्वया दत्तं तद् भोग्यं याचितुं सखी / अमुष्मिन् दिवसे तत्र मयेयं प्रेषिताचरत् // rm_38.603{100} //

तत्रेयं सहसा गत्वा प्रासादैकांतम् आश्रिता / तदा वातायनात् क्षिप्तं व्रतसूत्रम् अधो ऽपतत् // rm_38.604{1} //

तद् दृष्ट्वैवं सखी गृह्य किम् इदम् इति वीक्ष्य सा / विस्मिता सहसागत्वा ममाग्रे समदर्शयत् // rm_38.605{2} //

तद् दृष्ट्वायं मया पृष्टा त्यक्त्वाहारम् इदं कुतः / सूत्रम् आदाय प्रैषि त्वं तत् कथम् उच्यताम् इति // rm_38.606{3} //

तथेयं परिपृष्टा मे विस्तरेणैवम् अब्रवीत् / स्वामिनि यदि ते श्रोतुं वांछास्ति श्रूयताम् इति // rm_38.607{4} //

प्रत्यहं स्वामिनाहारं दत्तं तद् याचितुं तदा / तत्र राजकुले देव्या व्रतोत्साहं शृणोम्य् अहं // rm_38.608{5} //

तद् व्रतशब्दम् आकर्ण्य तत्रैकांते समाश्रिता / तदा वातायनात् क्षिप्तं सूत्रं पतति मे मम // rm_38.609{6} //

तद् इदं सूत्रम् आलोक्यमिति विस्मयान्विता /आलोक्य किम् इति? त्यक्त्वाहारम् इदं सूत्रम् आदाय सहसा व्रजे // rm_38.610{7} //

इत्य् उक्त्वेयं सखी मे ऽग्रे उपस्थायाप्य् अदर्शयत् / व्रतसूत्रं तद् आलोक्य नत्वागृह्नान् मुदादरात् // rm_38.611{8} //

ततश् चेयं सखि दृष्ट्वा प्रेम्ना हितार्थवांछिनी / मातेवानुनयं कृत्वा ममाग्रे एवम् अब्रवीत् // rm_38.612{9} //

भवंत्य् अपि तथा श्रद्धाभक्तिमात्रेण सर्वदा / श्रीदेवीं मनसा ध्यात्वा स्मृत्वाराध्य व्रतं चर // rm_38.613{10} //

इत्य् अस्या वचनं श्रुत्वा तथाहं भक्तिमात्रतः / श्रीदेवीं मनसा ध्यात्वा स्मृत्वाराध्याचरं व्रतं // rm_38.614{11} //

तदैका ज्यायसी वृद्धा मातामही तवागता / इत्य् आख्याय शनैर् अत्र ममाग्रे समुपागता // rm_38.615{12} //

मयापि सादरेणात्र नत्वासने निवेशिता / ततश् च मां समालोक्य कुशलं समपृछत // rm_38.616{13} //

ततश् चासौ परिज्ञाय मयात्र व्रतसाधनं / किं व्रतं सध्यते वत्स इति मां पर्यपृछत // rm_38.617{14} //

ततस् तां सांजलिर् नत्वा न्यवेदयन् समादरात् / मातामहि नु मे किं चिद् अपि द्रव्यं न विद्यते // rm_38.618{15} //

तद् अहं श्रद्धया भक्तिभावमात्रेण सादरं / श्रीदेवीं मनसा ध्यात्वा स्मृत्वाराध्य व्रतं चरे // rm_38.619{16} //

इति मयोदितं श्रुत्वा सा वृद्धा परिमोदिता / तद्व्रतविधिपुण्यानि यथा क्रमम् उपादिशत् // rm_38.620{17} //

तद् उपादिष्टम् आकर्ण्य मुदिता संप्रमोदिता / सांजलिस् तन्पदाब्जे ऽहं नत्वा तिष्ठम् अधोमुखः // rm_38.621{18} //

तदा सा तज्ज्यायसी रूपं त्यक्त्वात्र च क्षणाद् अपि / श्रीदेवीमूर्त्तिम् आधाय सगणां समदर्शयत् // rm_38.622{19} //

अतो ऽहं सहसोत्थाय दृष्ट्वा तां श्रीवसुंधरां / गणवृतां समालोक्य यथाशक्ति समर्च्यं // rm_38.623{20} //

ततः सा श्रीमहदेवी मद्भक्तिपरितोषिता / सगणा मे वरं दत्वा व्यवधानम् इतो ऽव्रजत् // rm_38.624{21} //

ततस् तस्या महालक्ष्म्या कृपादृष्टिप्रसादतः / इदं मे भवनं रम्यं प्रासादं भवते क्षणात् // rm_38.625{22} //

उद्यानं च मनोरम्यं नानापुष्पफलद्रुमैः / पद्मोत्पलादि पुष्पाढ्याः पुष्करिण्यो चोद्भवाः // rm_38.626{23} //

सधातुरत्नजातादि सर्वद्रव्याभिपूरितं / कोष्ठागारं समुद्भूतं सवस्त्रालंकारपूरितं // rm_38.627{24} //

सर्वव्रीहिसमापूर्णम् षड्ररद्रव्यपूरितं / घृतदधिमधुक्षीरमोदकादिप्रपूरितं // rm_38.628{25} //

विविधपानभोज्यानि पट्टपुष्पासनानि च / फलपुष्पादि भोग्यानि संजायंते क्षणाद् इह // rm_38.629{26} //

ईदृशी महती संपत् समुद्भूता मम क्षणात् / तत् सर्वं श्रीमहादेव्याः प्रसादाद् अपि नान्यथा // rm_38.630{27} //

इति विज्ञाय राजेन्द्र तस्या देव्याः सदा मुदा / श्रद्धया शरणं गत्वा व्रतं चरितुम् अर्हति // rm_38.631{28} //

एतत्पुण्यानुभावेन सर्वदा सद्गतीं व्रजेः / यावद्भवं व्रजेर् नैव दुर्गतीं च कदा चन // rm_38.632{29} //

सद्गतौ सत्सुखान्य् एव लब्धो सदा शुभे चरन् / त्रिरत्नभजनं कृत्वा बोधिचर्यां चरेत् क्रमात् // rm_38.633{30} //

ततः पारमिताः सर्वाः पूरयित्वा यथाक्रमात् / स्वयं चरं परां चापि बोधिमार्गे नियोजयेत् // rm_38.634{31} //

ततो मारगणान् सर्वां जित्वा शुद्धत्रिमंडलः / अर्हन् संबोधिम् आसाद्य संबुद्धपदम् आप्नुयात् // rm_38.635{32} //

इति तया महादेव्याः समुपादिष्टम् अत्र मे / तच् छ्रुत्वा सर्वदा स्वामि मनो ऽतिरोचते व्रतं // rm_38.636{33} //

तद् अहं सर्वदा तस्याः श्रीदेव्याः शरणं गता / श्रद्धया भक्तिभावेन चरिष्यामि व्रतं प्रभो // rm_38.637{34} //

तथा भवान् अपि स्वमिञ् छ्रीदेव्याः शरणं गतः / श्रद्धाभक्तिप्रसन्नात्मा व्रतं चरितुम् अर्हति // rm_38.638{35} //

इति भार्योदितं श्रुत्वा स राजाभ्यनुमोदितः / तथा सदा महादेव्या व्रतं चरितुम् ऐछत // rm_38.639{36} //

तत्रैवं स महीपालो निम्वदेव्या तया सह / यथाकामं सुखं भुक्त्वा तस्थौ क्रीडन् यथेछया // rm_38.640{37} //

एवं क्रीडन् स राजेन्द्रो निम्वदेव्या सहारतः / तत्रानंदसुखोत्साहैर् न्युवास राज्यनिस्पृतः // rm_38.641{38} //

तत्रैवं तं महीपालं निम्वदेव्या सह स्थितं / चूडदेवी समाकर्ण्य चुकोपातिप्ररोषिता // rm_38.642{39} //

ततः सा चूडदेवी तं स्वामिनं तत्र संस्थितं / स्वयं गत्वा समाक्रम्य संमानयितुम् ऐछत // rm_38.643{40} //

ततः सा क्रोधिता चण्डी चूडदेवी प्रधाविता / व्रजंती सहसा तत्र निम्ववन उपासरत् // rm_38.644{41} //

तत्र तद्व्रतनिर्माल्यप्रक्षिप्तः पुष्पसंकुलं / स्थानं सातिप्रकोपांधा लंघित्वा सहसाचरत् // rm_38.645{42} //

तल्लंघितातिपापेन सा देवी तत्क्षणाद् अपि / कोलमुखी महाघोररूपाविछंदिता भवत् // rm_38.646{43} //

तत्र तां सहसायातां लोकान् दृष्ट्वा भयोत्थिताः / कोलमुखी प्रविष्टेति शब्दं कृत्वा विचेरिरे // rm_38.647{44} //

तद् विरावं जनाः सर्वे श्रुत्वा तत्र समुत्थिताः / कोलाहलमहाशब्दं प्रकुर्वन्त उपाद्रुवन् // rm_38.648{45} //

तत् कोलाहलं शब्दं श्रुत्वा संत्रसिताशया / परायित्वा ततो ऽन्यत्र प्रदुद्राव वनांतरे // rm_38.649{46} //

तत्रैका विभ्रमंती सा दैवसंप्रेरिता वने / निर्जने दुर्गमे ऽरण्ये परिखिन्नाप्य् अधावत // rm_38.650{47} //

तथा सा दूरतो गत्वा प्राद्राक्षीत् सरसी द्वयं / दृष्ट्वा सा तत्र तृष्णार्त्ता जलं पातुम् उपाचरत् // rm_38.651{48} //

तदा ते सरसी युद्धं परस्परं प्रचक्रतुः / दृष्ट्वा सा विस्मिता ऽपीत्वा जलं तस्थौ सविस्मया // rm_38.652{49} //

तत्र ते सरसी दृष्ट्वा तां कोलवदनां स्त्रियं / कुत्र गंतुम् इहैषि त्वम् इत्य् एवं पर्यपृछतां // rm_38.653{50} //

तत् पृष्टं सा समाकर्ण्य सा शंकविस्मयाहता / किम् एतद् इति संचिंत्य क्षणं तस्थौ विमोहिता // rm_38.654{51} //

तत्र सा दैवयोगेन प्रतिलभ्य सुचेतनां / किं मयात्रापि वक्तव्यम् इति ध्यात्वा व्यचिंतयत् // rm_38.655{52} //

हा कथम् इह प्राप्ताहं भ्रमामि निर्जने वने / किं मया प्रकृतं पापं येन भ्रष्टा चराम्य् अहं // rm_38.656{53} //

हा किं कुर्यां क्व गछेयं सहायैकापि मे ऽस्ति न / सर्वथात्र विनष्टास्मि को मां रक्षेद् इहा ऽधुना // rm_38.657{54} //

इति चिंताविषण्णा सा तस्थौ तत्र निराशिता / ततः सा दैवयोगेन सस्मार श्रीवसुंधरां // rm_38.658{55} //

तद् देवीस्मृतिपुण्येन सा कर्मभाविनी सुधीः / यत् स्वयं प्रकृतं कर्म तत् सर्वं पर्य्यबुध्यतां // rm_38.659{56} //

हा मया दुर्धिया तत्र सम्यन् न धारितं व्रतं / एतत्पापेन नूनं मे जाते ऽयम् ईदृशी विपत् // rm_38.660{57} //

तद् अत्र किं करिष्यामि कोलमुखी यतो ऽस्म्य् अहं / तत् तत्र कथं एवं हि प्रतियायं नृपालयं // rm_38.661{58} //

यच् चाहं दुर्मतिर् दुष्टा स्वकृतपापभागिनी / तद् दैवप्रेषिता ह्य् अत्र भ्रमामि निर्जने वने // rm_38.662{59} //

तद् अत्र किं चरेयाहं जीविते ऽपि न मे रुचिः / सर्वेषाम् अपि जंतूनां सर्वत्र मरणं ध्रुवं // rm_38.663{60} //

इति मत्वाहम् अत्रापि निरपेक्षः स्वजीविते / श्रीदेव्या दर्शनं कर्त्तुं स्मृत्वा गछेय सांप्रतं // rm_38.664{61} //

इति निश्चित्य सा राज्ञी चूडदेवी समुद्यता / श्रीदेव्या दर्शनं कर्तुं स्मृत्वा चरितुम् ऐछत // rm_38.665{62} //

ततः सा चूडदेवी ते सरसी द्वे समीक्ष्य च / उपेत्य तज् जलं पीत्वा तीरे स्थित्वैवम् अब्रवीत् // rm_38.666{63} //

सरसी यद् अहं मूढा दुर्मती मंदभागिनी / तच् छ्रीवसुंधरां देवीं द्रष्टुम् इहाव्रजामि हि // rm_38.667{64} //

इति तयोदितं श्रुत्वा पुष्करिण्याव् उभे ऽपि ते / तां राज्ञीं समुपामंत्र्य नृगिरैवम् अभाषतां // rm_38.668{65} //

साधु साधु महाभागे व्रजास्तु मंगलं तव / पुन नौ वचसा देवीम् एवं पृछ त्वम् आदरात् // rm_38.669{7} // केनावां हेतुना युद्धं कृत्वा तिष्ठावहे सदा // rm_38.670{8} // इत्य् एतत् कथितं ताभ्यां श्रुत्वा राज्ञी तथेति सा / प्रतिज्ञाय तत्रान्यत्र स्वदैवप्रेषिताचरत् // rm_38.671{9} //

तत्रारण्ये भ्रमंती सा किं चिद् दूरं गता ततः / महांतं शूकरं घोरं ददर्श भीषणाकृतिं // rm_38.672{10} //

तत्र सा दूरतः स्थित्वा पश्यंस् तं भीमशूकरं / मात्रा तिष्ठ व्रजान्यत्र सहसेति तम् अब्रवीत् // rm_38.673{11} //

इति तेनोदितं श्रुत्वा स शूकरः समुत्थितः / सहसोपेत्य तां राज्ञीं समालोक्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.674{12} //

का त्वं कुत इहायासि कुत्र गंतुं प्रधावसि / एकाकिनी कथं भ्रांतो वन एतद् वदस्व मे // rm_38.675{13} //

इति तेनोदितं श्रुत्वा सा देवी प्रतिचित्रिता / शनैर् उपेत्य तं प्रेतं संपश्यन्न् एवम् अब्रवीत् // rm_38.676{14} //

सूर्योदयनरेन्द्रस्य भार्याहं महिषी प्रिया / श्रीदेव्या दर्शनं कर्तुं वांछंतीह समाव्रजे // rm_38.677{15} //

इति तद् गदितं श्रुत्वा शूकरः सो ऽतिविस्मितः / तां देवीं समुपाश्रित्य पश्यन्न् एवम् अभाषत // rm_38.678{16} //

साधु साध्वि महाभागे व्रजास्तु ते सुमंगलं / तां श्रीभगवतीदेवीं मन्नाम्ना प्रणमादरात् // rm_38.679{17} //

भूयो मे वचसा साध्वी तां देवीं परिपृछतां / केनाहं शूकरीभूतस् तिष्ठामीति भवंत्य् अपि // rm_38.680{18} //

एतत् तत् कथितं श्रुत्वा चूडदेवी तथेति सा / प्रतिज्ञाय ततो ऽन्यत्र व्रजंती सहसाचरत् // rm_38.681{19} //

तत्र सूचीमुखप्रेतम् अस्थिकायं महोदरं / स्वकेशरोमसंछन्नम् अपश्यद् दूरतो वने // rm_38.682{20} //

तत्र स प्रेत आलोक्य तां देवीं समुपागतां / सहसोपेत्य संपश्यन् पुरस्थ एवम् अब्रवीत् // rm_38.683{21} //

को त्वं कुत इहायासि कुत्र गंतुम् इहागता / निःसहाया कथं भ्रांता चरते तद् वदस्व मे // rm_38.684{22} //

इति तत् कथितं श्रुत्वा सा देवी विस्मयान्विता / शनैर् उपेत्य तं प्रेतं पश्यंत्य् एवम् अवोचत // rm_38.685{23} //

सूर्योदयमहीभर्त्तु भार्याहं महिषी सती / श्रीदेव्या दर्शने गंतुं पथानेनाव्रजामि हि // rm_38.686{24} //

इति तद् उदितं श्रुत्वा स प्रेतो ऽतिविचित्रितः / तां देवीं सांजलिर् नत्वा पुर एवम् अवोचत // rm_38.687{25} //

साधु साध्वि महाभागे चरास्तु ते सुभद्रकं / तां श्रीभगवतीलक्ष्मीं मन्नाम्ना प्रणमादरात् // rm_38.688{26} //

भूयो ऽपि वचसा मे तां श्रीदेवीं परिपृछतु / केनाहं पापकेनैवं तिष्ठामि दुःखभागिनी // rm_38.689{27} //

एतत् तत् कथितं श्रुत्वा चूडदेवी तथेति सा / प्रतिश्रुत्य गतान्यत्र प्राद्राक्षीद् दशपापिनः // rm_38.690{28} //

ते ऽपि तां समुपायातां दृष्ट्वोपेत्येवम् अब्रुवन् / का त्वं कुत इहायासि कुत्र गंतुं च तद् वद // rm_38.691{29} //

इति तैर् गदितं श्रुत्वा सा देवी समुपास्थिता / तान् सर्वान् पापिनो दृष्ट्वा पुर एवम् अभाषत // rm_38.692{30} //

सूर्योदयनरेन्द्रस्य भार्याहं महिषी प्रिया / श्रीदेव्या दर्शने गंतुं पथानेनाव्रजाम्य् अहं // rm_38.693{31} //

इति तद् गदितं श्रुत्वा सर्वे ते दशपापिनः / कृतांजलिपुटा नत्वा तां देवीम् एवम् अब्रुवन् // rm_38.694{32} //

साधु देवी महाभागे प्रव्रजास्तु जयं तव / अस्माकं प्रकृतं पापं तां देवीं परिपृछतु // rm_38.695{33} //

इति तद् देशितं श्रुत्वा चूडदेवी तथेति सा / ततो ऽन्यत्र व्रजंत्य् एवं ददर्श कृष्णपंनगं // rm_38.696{34} //

तत्र स कृष्णसर्पस् ताम् आलोक्य समुपागतां / सहसा समुपाक्रम्य विषाग्निनात्यतापयत् // rm_38.697{35} //

ततः सा मूर्छिता देवी चिरात् स्वयं समुत्थिता / तां श्रीवसुंधरां स्मृत्वा तत्र तस्थौ क्षणं तथा // rm_38.698{36} //

ततः सा सुंदरीरूपा त्यक्तकोलमुखाभवत् / कालसर्पः स ताम् आह का त्वं कुतः समागता // rm_38.699{37} //

चूडदेवी ततः प्राह सूर्योदयप्रियास्म्य् अहं / श्रीदेवीदर्शनार्थं तु आगता मान्यथ फणि // rm_38.700{38} //

ततः पातकमुक्ता सा प्रचरंती बुभुक्षिता / बीजपूरकम् आलोक्य तद् आदातुम् उपाचरत् // rm_38.701{39} //

तत्र तत् फलम् आलोक्य हस्ताभ्यां सहसाग्रहीत् / तस्य हि दैवयोगेन तत्फलं न व्यमुंच्यत // rm_38.702{40} //

तत्र सा तत्फले लग्नहस्ता तस्थौ तथा क्षणं / ततः सा त्रसिता दृष्ट्वा न गृह्नामीति चावदत् // rm_38.703{41} //

एतद् उक्ते भुजौ तस्यास् तत् फलं सहसात्यजत् / ततः सा विस्मितान्य्र भ्रमंती दूरतो ऽव्रजत् // rm_38.704{42} //

ततः सा दूरतो नद्याः शब्दं श्रुत्वा प्रधाविता / स्वदैवप्रेषिता तत्र तीरम् अवापतत् क्षणात् // rm_38.705{43} //

तत्र सा तज् जलं पातुं सहसा समुपाचरत् / तत्र सा तज् जलं पीत्वा स्नात्वा चैव समाश्रयत् // rm_38.706{44} //

तत्र सा दूरतः पूर्णहेमघटशिरोवहाः / सुरांगणाः सुभद्रांगा ददर्श समुपागताः // rm_38.707{45} //

तत्र सा ताः समालोक्य सहसोपेत्य सांजलिः / प्रणत्वा समुपासीना समीक्ष्यैवम् अपृछत // rm_38.708{46} //

अहो भाग्यं मया लब्धं यद् भवत्यात्र दर्शिता / तद् दृष्ट्वा कृपया सर्वा स्नातुम् अर्हन्ति सर्वथा // rm_38.709{47} //

भवंत्यो ऽमृतसंपूर्णहैमघटशिरोवहाः / कुत्र गंतुं चरंत्य् अत्र सत्यम् एतद् वदंतु मे // rm_38.710{48} //

इति तयोदितं श्रुत्वा तासाम् एका प्रधानिका / सालोक्य चूडदेवीं तां समामंत्र्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.711{49} //

भद्रे त्वं न जानासि या श्रीदेवी वसुंधराः / तस्या इमे ऽमृता पूर्णा नीयंते स्नपने घटाः // rm_38.712{50} //

देवीस्नानोदकैः सर्वैर् एषा नदी वहत्य् अपि / एतन् नद्यमृतेनात्र नेत्रे प्रक्षाल्य दृश्यतां // rm_38.713{51} //

एवं देव्या तयादिष्टं चूडदेवी निशम्य सा / तथेत्य् अभ्यनुमोदंती तथा कर्तुं समैछत // rm_38.714{52} //

ततः सा तन् नदीतीरे स्थित्वामृतेन चक्षुषी / संप्रक्षाल्य ततः सस्ने पपौ तद् अमृतं मुदा // rm_38.715{53} //

ततो निर्मुक्तपापा सा चूडदेवी पवित्रिता / सुदृष्टिर् अभवत् तत्र समंताप्रतिहतेक्षणः // rm_38.716{54} //

तत्रस्था चूडदेवी सा प्राद्राक्षीत् तत् क्षणाद् अपि / श्रीवसुधां महादेवीं सगणां मण्डलास्थितां // rm_38.717{55} //

तत्र तां श्रीमहादेवीं दृष्ट्वा सा प्रतिमंडिता / सहसा सांजलिर् नत्वा पश्यंती समुपाचरत् // rm_38.718{56} //

तत्र सा समुपेत्याशु कृत्वा प्रदक्षिणां मुदा / सगणां स महादेवीं प्रणनाम कृतांजलिः // rm_38.719{57} //

ततः सा श्रीमहादेवी चूडदेवीं समीक्स्य तां / स्वागतासि समेहि त्वम् इत्य् एवं समभाषत // rm_38.720{58} //

एवं देव्या तयादिष्टं चूडदेवी निशम्य सा / सांजलिर् अश्रु मोचंती देव्याः पादाम्बुजे ऽपतत् // rm_38.721{59} //

ततः सा श्रीवसुंधारा महादेवी विलोक्य तां / पादाब्जे पतितां धृत्वा समाश्वास्यैवम् आदिशत् // rm_38.722{60} //

भागिनि भद्र उत्तिष्ठ धैर्यम् आलंव्य पश्यतां / मा विषीद प्रसीदात्र पूरयामि तवैहितं // rm_38.723{61} //

एतत् तया महादेव्या समादिष्टं निशम्य सा / चूडदेवी प्रसन्नास्या प्रणत्वैवं न्यवेदयत् // rm_38.724{62} //

भगवति जगद्भर्त्ति वसुधारे महेश्वरि / भवत्याः शरणं यामि क्षमस्व मे ऽपराधतां // rm_38.725{63} //

प्रसीद मे महादेवि कृपानुग्रहतां कुरु / यन् मया प्रकृतं पापं तत् सर्वं क्षंतुम् अर्हति // rm_38.726{64} //

यद् एतद् दूरतो चाहं समायातास्म्य् अविघ्नतः / तद् भवत्याः प्रसादेन नान्यथेति हि मन्यते // rm_38.727{65} //

तद् इह ते महादेव्या श्रद्धया शरणास्थिता / व्रतं चरितुम् इछामि तत् प्रसीद कृपानिधे // rm_38.728{66} //

इति तयार्थितं श्रुत्वा सा श्रीदेवी वसुंधरा / तां श्रद्धाभिसंशुद्धां समालोक्यैवम् आदिशत् // rm_38.729{67} //

साधु वत्से पुनर् गत्वा स्वपुरे स्वामिना सह / आचार्येण यथादिष्टं व्रतं कुरु समाहित // rm_38.730{68} //

तदा तत्र गृहे ते ऽहं स्वयम् आगत्य संस्थिता / करिष्यामि सदा भद्रं सर्वत्र निरुपद्रवं // rm_38.731{69} //

तदा ते सर्वदा गेहे देहे च मंगलं भवेत् / ततः सर्वार्थसंपत्तिः परिवृद्धाः सुसंस्थिता // rm_38.732{70} //

ततस् तद् अर्थम् आदाय देहे ऽर्थिभ्यो यथेप्सितं / त्रिरत्नभजनं कृत्वा चरस्व सर्वदा शुभे // rm_38.733{71} //

तथा संपारपूर्य त्वं सर्वाः पारमिताः क्रमात् / त्रिविधां बोधिम् आसाद्य संबुद्धपदम् आप्स्यसि // rm_38.734{72} //

एतद् देव्या समादिष्टं चूडदेवी निशम्य सा / तथेत्य् अभ्यनुमोदंती प्रत्यश्रोषीत् प्रणामिता // rm_38.735{73} //

ततः सा चूडदेवी च तां श्रीदेवीं वसुंधरां / सुप्रसन्ना समानम्य समीक्ष्यैवं न्यवेदयत् // rm_38.736{74} //

यन् मार्गस्थितैर् लोकैः संदर्शितं वचो ऽस्ति मे / ददेहं प्रष्टुम् इछामि भगवति समादिश // rm_38.737{75} //

मार्गे ऽहं सरसी दृष्ट्वा जलं पातुम् उपाचरं / तदा ते सरसी युद्धं प्राकुर्वतां परस्परं // rm_38.738{76} //

ततस् ते विग्रहांते मां दृष्ट्वैवं पर्यपृछतां / कुत्र गंतुम् इहायासि तत् सत्यं कथ्यताम् इति // rm_38.739{77} //

तच् छ्रुत्वा विस्मयाक्रांतहृदयाहं विलोक्य ते / श्रीदेवीदर्शनं गंतुम् इहैमीत्य् अवदम् अपि // rm_38.740{78} //

एवं मयोदितं श्रुत्वा सरसी त उभे ऽपि च / मां स कृतांजलिर् नत्वा समीक्ष्यैवम् अभाषतां // rm_38.741{79} //

यद् आवां विग्रहं नित्यं कृत्वा तिष्ठावहे मिथः / तन् नो पापेन केनेति श्रीदेवीं परिपृछतु // rm_38.742{80} //

किं ताभ्यां प्रकृतं पापं यद् एवं विग्रहं मिथः / कृत्वा ते तिष्ठतो देवि तत् समादेष्टुम् अर्हति // rm_38.743{81} //

इति तयोदितं श्रुत्वा सा श्रीदेवी वसुंधरा / समीक्ष्य चूडदेवीं तां समामंत्र्यैवम् आदिशत् // rm_38.744{82} //

भगिन्यौ तौ पुराभूतं भोजने समये सदा / आक्रुष्य विग्रहं कृत्वा प्रतिक्षेपं प्रचक्रतुः // rm_38.745{83} //

तेन पापेन तौ द्वे ऽपि सरसी भूत्वा परस्परं / सर्वदा विग्रहं कृत्वा तिष्ठतः सांप्रतं तथा // rm_38.746{84} //

एवं तयोः पुरः प्रोक्त्वा चित्ते त्वं परिबोधय / एतच् छ्रुत्वैव ते वाक्यं पापान् मुक्त्वै च्यतो दिवं // rm_38.747{85} //

ततो ऽसौ चूडदेवी च नत्वा तां श्रीवसुंधरां / सांजलिः सुप्रसन्नात्मा समीक्ष्येवं न्यवेदयत् // rm_38.748{86} //

भूयो ऽपि श्रीमहादेवि शूकरो दृश्यते पथि / सो ऽपि मां समुपायातं दृष्ट्वैवं पर्यपृछत // rm_38.749{87} //

कुत्र गंतुम् इहायासि वदस्वेति निशम्य तत् / श्रीदेवीदर्शने गंतुम् इहैमीत्य् अवदम् अहं // rm_38.750{88} //

ततः स शूकरश् चाहं प्ररुदत् पुरातो मम / किं मया प्रकृतं पापम् इति देव्य् अभिपृछ्यतां // rm_38.751{89} //

किं तेन प्रकृतं पापं पुरा कुत्र कदा कथं / तत् सर्वं समुपादिश्य प्रबोधयतु मे मनः // rm_38.752{90} //

इति तत् पृछितं श्रुत्वा सा श्रीदेवी वसुंधरा / समीक्ष्य चूडदेवीं तां समामंत्र्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.753{91} //

भण्डागारी पुराभूत् स विश्वासघातकः कुधीः / जनेभ्यो भोजनं किं चिद् दत्वा सर्वं गृहे ऽनयत् // rm_38.754{92} //

एतत्पापविपाकेन भवति शूकरो ऽधुना / एतत् मया यथाख्यातं तथा तस्य पुरो वद // rm_38.755{93} // स त्वत्कथितम् आकर्ण्य पापमुक्तो दिवं व्रजेत् // rm_38.756{94} // इति देव्या समादिष्टं चूडदेवी निशम्य सा / तथेति प्रतिविज्ञप्य पुनर् एवं न्यवेदयत् // rm_38.757{95} //

पुनर् मार्गे मया दृष्टः प्रेतः सूचीमुखो महान् / किं तेन प्रकृतं पापं तव देवि समादिश // rm_38.758{96} //

इति तत् कथितं श्रुत्वा सा श्रीदेवी महेश्वरी / समीक्ष्य चूडदेवीं तां समामंत्र्यैवम् अब्रवीत् // rm_38.759{97} //

पुरा स ब्राह्मणो विद्वान् वेदविद् वादसंरतः / सिद्धांतवादिनो बौद्धान् प्रतिक्षिप्याभिनिंदयन् // rm_38.760{98} //

लोभेर्ष्यामदमात्सर्यपरीतात्मा हि मानिकः / आगृहीतपरिष्कारः स्वार्थातिलालसः कुधीः // rm_38.761{99} //

परेभ्यो दत्तम् आलोक्य लोभातिकलुषाशयः / स छिद्रवचसाक्रुष्य बौद्धे दानं न्यवारयत् // rm_38.762{100} //

सद्धर्मश्रावकान् सर्वान् दृष्ट्वा स दुरिताशयः / प्रदुष्टवचसाक्षिप्य निंदयन् प्रत्यवारयत् // rm_38.763{1} //

किं तेन न कृतं पापं सद्धर्मविघ्नकारिणा / त्रिरत्नभजनोत्साहविघाताभ्यनुरागिना // rm_38.764{2} //

एतत्पापविपाकेन ब्राह्मणः स दुराशयः / सूचीमुखो महाकायः प्रेतो भवति सांप्रतं // rm_38.765{3} //

एतन् मया यथाख्यातं तथा तस्य पुरो वद / एतत् ते कथितं श्रुत्वा स्मृतिमान् स सुधीर् भवेत् // rm_38.766{4} //

ततः स स्वकृतं पापं सर्वं स्मृत्वादिशन् स्वयं / त्रिरत्नस्मरणं कृत्वा समिछेच् चरितुं शुभे // rm_38.767{5} //

ततो विमुक्तपापः स परिशुद्धाशयः सुधीः / नमो बुद्धाय धर्माय संघायेति वदन् भजेत् // rm_38.768{6} //

ततस् तत् प्रेतलोकात् स समुत्थाय विकल्पकः / प्रेताशयं परित्यज्य ततो ऽपि हि दिवं व्रजेत् // rm_38.769{7} //

इति तस्या महादेव्या समादिष्टं निशम्य सा / चूडदेवी प्रसन्नास्या पुनर् एवं न्यवेदयत् // rm_38.770{8} //

भूयो ऽपि पथि भो देवि दृश्यते दुःखिता मया / किं किं तैः प्रकृतं पापं तत् सर्वं समुपादिश // rm_38.771{9} //

इति संप्रार्थिते राज्ञ्या सा श्रीदेवी वसुंधरा / निशम्य चूडदेवीं तां समीक्ष्यैवम् उपादिशत् // rm_38.772{10} //

ते सर्वे पापिनो दुष्टा दशाकुशलचारिणः / अद्यापि दुःखसंतप्ता भ्रमंति भवसागरे // rm_38.773{11} //

यो हत्वा प्राणिनो भुंक्त सो ऽल्पायुष्को भवे भ्रमन् / अद्यापि तद्विपाकेन तिष्ठत्य् एवं सुदुःखितः // rm_38.774{12} //

यो ऽदत्तं द्रव्यम् आदाय प्राभुंक्त मिथ्ययाहरन् / स दरिद्रो महादुष्टो भवत्य् अद्यापि दुःखभाक् // rm_38.775{13} //

यो मिथ्याकामरागांधो ऽगम्या अपि प्रभुक्तवान् / स स्वेष्टसुजनैस् त्यक्तो भवत्य् अरिवशे स्थितः // rm_38.776{14} //

मृषावादेन यो लोकञ् जयन्न् अभ्यवंचयत् / स कुष्ठरोगवान् पूतिगंधवहो भवत्य् अपि // rm_38.777{15} //

पिशुनवचनै यो सन्मित्रभेदं भवे ऽकरोत् / सो पुण्यकलहोन्मादी सर्वशत्रुर् भवत्य् अपि // rm_38.778{16} //

यो ऽसौ विभ्रत्सितो लोकैर् दुराकृतिर् दुराशयः / स पारुष्यवचसा लोकात् पुराक्रुय्यत्य् अभंदयत् // rm_38.779{17} //

सर्वभिन्नेव वा यो ऽसौ निघ्नितो नाद्रितः कुधीः / स पुरा भिन्नवादेन लोकं भिन्नाशयं व्यधात् // rm_38.780{18} //

यो ऽसौ विमोहितो मूर्खा विपन्नबुद्धिर् उन्मनाः / साभिध्यायतसा लोके संपत्तीश् छद्मनाहतत् // rm_38.781{19} //

विद्वेषी दुर्मता मोही यो ऽसौ सज्जनगर्हितः / स व्यापादखिलचित्तेन सत्वापकार उद्यतः // rm_38.782{20} //

यो ऽसौ नीचा विषण्णात्मा हीनेंद्रियो दुराशयः / मिथ्यादृष्टि स सद्धर्मम् अधिक्षिप्त्वाभ्यनिंदयत् // rm_38.783{21} //

इति ये दशा पापानि प्रकुर्वन्तो चरेन् मुदा / सर्वे ते पापिनो दुष्टा भवंति दुःखिनो ऽधुना // rm_38.784{22} //

एवं मया यथाख्यातं तथा तेषां पुरो वद / एतत् त्वदुक्तम् आकर्ण्य स्मरेयुस् ते पुराकृतं // rm_38.785{23} //

ततस् ते दुर्गते भीताः सद्गतीतमनोत्सुकाः / सद्धर्मसाधनं कर्त्तुं समिछेयुः समादरात् // rm_38.786{24} //

तदा तां पुर आमंत्र्य सर्वान् एवं वदादरात् / यदि चास्ति शुभे वांछा त्रिरत्नं सेव्यताम् इति // rm_38.787{25} //

ततः सर्वे इमे यूयं निर्मुक्तपातका ध्रुवं / सहसा सद्गतौ सौख्यं लभेध्वम् इति चाब्रुहि // rm_38.788{26} //

ततस् ते ते वचः श्रुत्वा सर्वे सत्सौख्य आलसाः / त्रिरत्नशरणं कृत्वा संप्रयायुः सुरालयं // rm_38.789{27} //

ये बुद्धे शरणं यांति न ते गंछंति दुर्गतीं / क्रमात् पारमिताः पूर्य संबुद्धपदम् आप्नुयुः // rm_38.790{28} //

शृण्वंति ये च सद्धर्मं न ते गछंति दुर्गतीं / सर्वदा सद्गतिं याताः प्रचरेयुः शुभे मुदा // rm_38.791{29} //

ये भजंति मुदा संघे ते ऽपि न यांति दुर्गतीं / सदा लोकशुभं कृत्वा संप्रयायुः सुखावतीं // rm_38.792{30} //

कालसर्प्पो मया दृष्टो भूयो मार्गे महेश्वरि / किं तेन प्रकृतं पापं तद् वदस्व वसुंधरे // rm_38.793{31} //

देव्य् उवाच पुरा आढ्यो गृहस्थो ऽभूद् विस्तीर्णपरिवारकः / संपदाम् उदयैर् नित्यं दानदस्येव संयुतः // rm_38.794{32} //

तेन काकवलिं दातुं न प्रसेहे कदा चन / द्विजान् विनीपकान् दृष्ट्वा चित्तैः प्रादुषायेत् सदा // rm_38.795{32*} //

कस्मै चिद् अपि किंचिद् वा ह्य् अदत्वा बुभुजे स्वयं / सर्वधनस्वकोद्याने स्थापयाम् आस दुर्मतिः // rm_38.796{33} //

पातकेना ऽधुना तेन कृष्णसर्प्पो भवत्य् असौ / तस्यापि पुरतः सर्वं मदादिष्टं तथा वद // rm_38.797{34} // सो ऽपि निर्मुक्तपापश् च मृतः स्वर्गं व्रजेद् ध्रुवं // rm_38.798{35} // येनैव यत् कृतं कर्म तेनैव परिभुज्यते / अभुक्तं क्षीयते नैव कर्म क्वापि कदा चन // rm_38.799{36} //

इत्य् एतद् एवम् आख्यतं श्रुत्वा त्वं च समादरात् / त्रिरत्नभजनं कृत्वा चर मे व्रतम् उत्तमं // rm_38.800{37} //

तथा लोकेषु सर्वत्र प्रचारय मम व्रतं / एतत्पुण्यविपाकेन सर्वदा ते भवेच् छुभं // rm_38.801{38} //

ततो बोधिमतिं प्राप्तः पुरायित्वा यथाक्रमं / सर्वाः पारमिता होधिं प्राप्य बुद्धपदं व्रजेः // rm_38.802{39} //

इति विज्ञाय कल्याणि गत्वा तं स्वपुरे पुनः / श्रद्धया स्वामिना सार्द्धं व्रतं चर समादरात् // rm_38.803{40} //

इत्य् उक्त्वा सा महादेवी सगणा श्रीवसुंधरा / ततश् चांतर्हिता स्वर्गे स्वालयम् आगमद् द्रुतं // rm_38.804{41} //

तत्र सा चूडदेवी तां सगणां श्रीवसुंधरां / अंतर्धानगतां दृष्ट्वा क्षणं तस्थौ सविस्मया // rm_38.805{42} //

ततः सा चूडदेवी ताम् सगणां श्रीवसुंधरां / स्मृत्वा कृतांजलिर् नत्वा ततः प्रत्याययौ मुदा // rm_38.806{43} //

ततः सा चूडदेवी तां सगणां श्रीवसुंधरां / मनसानुस्मरन्त्य् एव प्रचरंति न्यवर्त्ततः // rm_38.807{44} //

तं कृष्णसर्पम् आलोक्य चूडदेवी ब्रवीति सा / देव्या यथा चोपदिष्टं तथा तेन पुराकृतं // rm_38.808{45} //

तन्नामस्मरणात् सो हित्यक्त्वा देहं दिवं ययौ / तत्र मार्गे समेत्यासौ चूडदेवी यथाक्रमं / तां दशपापिनः सर्वान् समीक्ष्य समुपाचरत् // rm_38.809{46} //

तत्र सा चूडदेवी तान् दशाकुशलचारिणः / पृष्ट्वा देव्या यथादिष्टं तथा सर्वम् उपादिशत् // rm_38.810{47} //

तच् छ्रुत्वानुस्मृतिं प्राप्ताः सर्वे ते विस्मयान्विताः / सत्यम् इति प्रभाषंतः श्रीदेवीशरणं ययुः // rm_38.811{48} //

ततस् ते पापिनः सर्वे श्रीदेवीदृक्प्रभान्विताः / त्रिमण्डलविशुद्धाश् च शुभे चरितुम् ईछिरे // rm_38.812{49} //

ततस् ते श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नशरणं गताः / तां श्रीवसुंधरां देवीं ध्यात्व व्रतं समाचरन् // rm_38.813{50} //

ततस् ते शुद्धितात्मानः सर्वे ऽपि निर्मलाशयाः / तत्रैवं तां महादेवीं ध्यात्वा मृता दिवं ययुः // rm_38.814{51} //

ततश् च चूडदेवी सा प्रचरंती समागता / सूचीमुखं तम् आलोक्य दूरतः समुपाचरत् // rm_38.815{52} //

तत्र सा सहसा तस्य प्रेतस्य पुरतो गता / श्रीदेव्याः समुपादिष्टं तथा सर्वम् अभाषत // rm_38.816{53} //

तच् छ्रुत्वा स पुरावृत्तम् अनुस्मृत्वा निचिंतयत् / पश्चात्तापाग्निसंतप्तः क्षणं तस्थौ विनिःश्वसन् // rm_38.817{54} //

ततः स मनसा ध्यात्वा तां श्रीदेवीं वसुंधरां / स्मरन्ती सांजलिर् नत्वा दिदेश सर्वपातकं // rm_38.818{55} //

ततः स परिशुद्धात्मा निमुक्तपातकः सुधीः / श्रीदेवीशरणं गत्वा देहं त्यक्त्वा दिवं ययौ // rm_38.819{56} //

ततश् च चूडदेवी सा प्रचरम्टी समागता / शूकरं तं समालोक्य दूरतः समुपाचरत् // rm_38.820{57} //

ततः सोपस्थिता तस्य शूकरस्य पुराकृतं / यथादिष्टं महादिव्या तथा सर्वम् उपादिशत् // rm_38.821{58} //

तच् छ्रुत्वा शूकरः सो ऽपि समनुस्मृतिम् आप्तवान् / तत्रानुतापसंतप्तः क्षणं तस्थौ विचिंतयन् // rm_38.822{59} //

ततः स मनसा ध्यात्वा तां श्रीदेवीं वसुंधरां / संस्मृत्वा सांजलिर् नत्वा दिदेश सर्वपातकं // rm_38.823{60} //

ततो निर्मुक्तपापो ऽसौ परिशुद्धाशयः सुधीः / श्रीदेवीशरणं गत्वा देहं त्यक्त्वा दिवं ययौ // rm_38.824{61} //

ततश् च चूडदेवी सा प्रचरंती समागता / दुरात् ते सरसी दृष्ट्वा सहसा समुपासरत् // rm_38.825{62} //

तत्र सा समुपासृत्य पुष्करिण्योस् तयोः पुरः / महादेव्या यथादिष्टं तथा सर्वम् उपादिशत् // rm_38.826{63} //

तच् छ्रुत्वा पुष्करिण्यौ तौ समनुस्मृतिम् आप्तुः / तत्रानुतापतप्ता तौ निधाय तष्ठतुः क्षणं // rm_38.827{64} //

ततस् ते मनसा ध्यात्वा तं श्रीदेवीवसुंधरां / संस्मृत्वा सांजलिर् नत्वा दिदेशतुः स्वपापकं // rm_38.828{65} //

ततो विमुक्तपापौ तौ परिशुद्धाशयो द्रुतं / पुष्करिण्याश्रयं त्यक्त्वा प्रययतुः सुरालयं // rm_38.829{66} //

तत्र सर्वे ऽपि ते स्वर्गे गतास् तत् स्मृतिभाविनः / ध्यात्वा तां श्रीमहादेवीं स्मृत्वा नित्यं प्रभेजिरे // rm_38.830{67} //

तत्र तेषां महादेव्याः प्रसादाच् छ्री प्रवर्द्धिताः / तच् छ्रीसंपन्महत्सौख्यं भुक्त्वा सर्वे ते ऽरमन् // rm_38.831{68} //

ततः सा चूडदेवी तान् सर्वान् कृत्वा विमुक्तितान् / स्वदेश्याभिमुखायाता स्व पुरांतिकम् आययौ // rm_38.832{69} //

तत्र तां समुपायातां दृष्ट्वा लोकाः प्रमोदिताः / सहसा नृपतेर् अग्रे गत्वैवं संन्यवेदयत् // rm_38.833{70} //

जय देव महाराज चूडदेवी निवर्त्तिता / तद् भवान् सहसोपेत्य तां समानेतुम् अर्हति // rm_38.834{71} //

इति निवेदितं तैः स राजा श्रुत्वा प्रमोदितः / सहसा मंत्रिणो ऽमात्यान् समामंत्र्यैवम् आदिशत् // rm_38.835{72} //

चूडदेवी समायाता तद् यूयं सहसादरात् / प्रत्युद्गम्य महोत्साहैर् इहानयत तां प्रियां // rm_38.836{73} //

इति राज्ञा समादिष्टं श्रुत्वा ते मंत्रिणो जनाः / अमात्याः सहसा सर्वे तथेत्य् उक्त्वा मुदाचरन् // rm_38.837{74} //

ततस् ते मंत्रिणो ऽमात्याः सजनाः पौरिका अपि / सर्वे प्रत्युद्गता तत्र चूडदेवी समाययुः // rm_38.838{75} //

तत्र सर्वे ऽपि ते लोका दृष्ट्वा तां सहसादरात् / प्रणत्वा यात आरोप्य महोत्साहैः पुरे ऽनयत् // rm_38.839{76} //

तत्र सा महिषी देवी महोत्साहप्रमोदिता / प्रविश्य मंदिरे राज्ञः स्वामिनः समुपाचरत् // rm_38.840{77} //

तत्र सा स्वामिनं दृष्ट्वा सहसोपेत्य सांजलिः / प्रणत्वा स्वामिना तेन सहासने समाश्रयत् // rm_38.841{78} //

तत्र स नृपतिः स्वामि तां देवीं सुप्रियां मुदा / संपश्यन् कौशलं पृष्ट्वा पुन एवम् अपृछत // rm_38.842{79} //

केन त्वं हेतुना कुत्र गता कुतो ऽधुनागता / एतत् सर्वं समाख्याय मनो मे परिबोधय // rm_38.843{80} //

इत्य् एतत् स्वामिना तेनादिष्टं चूडदेवी निशम्य सा / स्वप्रवृत्तांतम् आख्याय मार्गवृत्तिं न्यवेदयत् // rm_38.844{81} //

ततो ऽहं सहसा याता द्रष्टुं देवीं वसुंधरां / तत्र दूरान् नदीशब्दं श्रुत्वाहं समुपाचरं // rm_38.845{82} //

तत्र तीरे मया दृष्टा देव्या जलघटावहाः / भवंत्यः कुत आयाता इति पृष्टे ऽवदं च ताः // rm_38.846{83} //

वसुधारामहादेव्याः स्नानार्थम् इमे घटाः / नीयंते ऽमृतसंपूर्णा अस्माभिर् इति मन्यतां // rm_38.847{84} //

एषा नदी महादेवीस्नानामृतप्रवाहिता / तद् एतद् अमृते नात्र मुखं प्रक्षाल्य दृश्यतां // rm_38.848{85} //

इति ताभिः समादिष्टं श्रुत्वा तथेति बोधिता / तन् नद्या अमृतेनास्यं प्रक्षाल्य क्षम् अहं तथा // rm_38.849{86} //

तदा तत्र सभासीनां सगणां श्रिवसुंधरां / अपश्यं तां नदीम् आशु लंघित्वा समुपाचरं // rm_38.850{87} //

तत्राहं समुपाश्रित्य तान् देवीं श्रीवसुंधरां / सगणां सांजलिर् नत्वा तत्रैकांते उपाश्रयं // rm_38.851{88} //

तदा सा श्रीमहादेवी मां दृष्ट्वैवम् अपृछत / कुतः किम् अर्थम् आयासि तद् इह कथ्यताम् इति // rm_38.852{89} //

तच् छ्रुत्वा सांजलिर् नत्वा कृत्वा चापि प्रदक्षिणां / सगणां तां महादेवीम् उपाश्रित्यैवम् अब्रुवं // rm_38.853{90} //

सूर्योदयनरेन्द्रस्य भार्याहं महिषी प्रिया / भवत्या दर्शनं कर्त्तुं मुदात्र समुपाचरे // rm_38.854{91} //

यन् मया मंदभाविन्या व्रतं सम्यग् न धारितं / तन् महद् अपराधं मे भवता क्षंतुम् अर्हति // rm_38.855{92} //

सर्वदाहं महादेवी भवत्याः शरणे स्थिता / सम्यग् व्रतं पुनर् धर्त्तुम् इछामि सांप्रतं खलु // rm_38.856{93} //

तद् भवंती महादेवी कृत्वा मे ऽनुग्रहं पुनः / कृपया तद्व्रतालंभं कारयितुं समर्हति // rm_38.857{94} //

इति मयार्थितं श्रुत्वा सा श्रीदेवी वसुंधरा / कृपादृष्ट्या समालोक्य माम् एवं समुपादिशत् // rm_38.858{95} //

साधु वत्से ऽस्ति ते वांचा यदि मे व्रतधारणे / गत्वा त्वं स्वगृहे भर्त्रा सह व्रतं चरादरात् // rm_38.859{96} //

तदाहं स्वयम् आगत्य द्रक्ष्यामि मंदिरं तव / तत्राहं समुपाश्रित्य दास्यामि प्रार्थितं वरं // rm_38.860{97} //

इत्य् आदिष्टं महादेव्या श्रुत्वाहं परिबोधिता / तां श्रीवसुंधरां देवीम् अपृछं पुनर् आदरात् // rm_38.861{98} //

देवि मार्गस्थितैर् लोकैः संदर्शितं मयोच्यते / तद् भवंती समाख्याय मां बोधयितुम् अर्हति // rm_38.862{99} //

तच् छ्रुत्वा सा महादेवी तैः सर्वैः प्रकृतं यथा / तत् तत् सर्वं तथा तेषां कर्म मे समुपादिशत् // rm_38.863{100} //

ततो ऽहं श्रद्धया भक्तिमात्रेण तं वसुंधरां / श्रीदेवीं सगणां चापि समार्चयं समादरात् // rm_38.864{1} //

ततः प्रदक्षिणां कृत्वा कृतांजलिपुटो मुदा / अष्टांगैः श्रीमहादेव्याः पादाब्जे प्रणतापतं // rm_38.865{2} //

ततः सा सगणा देवी क्षणाद् अंतर्हिताभवत् / तत उत्थाय तां देवीं नैवापश्यत् कुहापि च // rm_38.866{3} //

ततो ऽहं विस्मयाक्रांतहृदया तत्र कृतांजलिः / स्मृत्वा सगणां देवीं नत्वा शनैस् ततो ऽचरं // rm_38.867{4} //

तत्र मार्गे समासाद्य सर्वान्स् तान् पापिनः क्रमात् / महादेव्या यद् आदिष्टं तथाख्याय व्यनोदयं // rm_38.868{5} //

ततस् ते पापिनः सर्वे वचसा मे ऽनुतापिताः / श्रीदेवीशरणं कृत्वा देहं त्यक्त्वाचरन् दिवं // rm_38.869{6} //

एतान् सत्वान् समुद्धृत्य श्रीदेव्याः संप्रसादतः / क्षेमेणेह समायाता भवतां दर्शनं लभे // rm_38.870{7} //

इत्य् एवं सर्ववृत्तांतं चूडादेव्या निवेदितं / श्रुत्वा स नृपतिः स्वामी विस्मितश् चैवम् अब्रवीत् // rm_38.871{8} //

अहो भाग्येन संप्राप्ता श्रीदेव्या संप्रसादतः / भार्या त्वं महिषी चापि व्रतं श्रीसंपदो ऽपि मे // rm_38.872{9} //

तथा भूयो ऽप्य् अहं देव्या यथादिष्टं समादरात् / सह त्वया महिष्यात्र चराणि सर्वदा व्रतं // rm_38.873{10} //

किम् एतद् राज्यभोग्येन विना त्वां महिषीं मम / एतद् एव हि संसारं यत् सभार्या व्रतं चरेत् // rm_38.874{11} //

तद् आवां सर्वदापीह श्रीदेव्याः शरणं गतौ / श्रद्धया व्रतम् आराध्य प्रभजेव समादरात् // rm_38.875{12} //

इत्य् एवं समुपादिश्य नृपतिः संप्रमोदितः / ताभ्यां युतो महोत्साहैः श्रीनगरं समाययौ // rm_38.876{13} //

तया देव्या सुभाविन्या सहाभ्यानंदितो ऽरमत् / दिनैकस्मिंश् चूडदेवी ततो गर्भन् दधौ क्रमात् // rm_38.877{14} //

प्रासूत सप्तमे मासि राजलक्षणमंडितं / प्रासादिकं सुपीनांगं पुत्रं ब्राह्मे मुहुर्त्तके // rm_38.878{15} //

ततः पिता समाहूय सर्वान् अमात्यमंत्रिणः / श्रीसेनगुप्तम् आचार्यं पप्रछ जन्मकारणं // rm_38.879{16} // सेनगुप्तो विचार्यैवं बोधयन् नृपम् अब्रवीत् // rm_38.880{17} // मा विषीदात्र राजेन्द्र युतो यद् राजलक्षणैः / योगो ऽयं सार्वभौमः स्यात् सप्तमासफलं शृणु // rm_38.881{18} //

प्रथमे कललं विद्याद् द्वितीये घनम् एव च / तृतीयमास्यं क्रूरं च चतुर्थे ऽस्थिसमुच्चयः // rm_38.882{19} //

पंचमे चर्मसंछन्नः षष्ठे ऽंगजसमुद्भवः / सप्तमे चेतनावाप्तिर् इति गर्भस्थलक्षणं // rm_38.883{20} //

यो बालः सप्तमे मासि जायते स तु भाग्यभाक् / सार्वभौम नृपो भूत्वा महीं शास्ति सुनीतितः // rm_38.884{21} //

तस्मान् नृपेंद्र तं बालं रक्षणीयः प्रयत्नतः / इत्य् आचार्यवचः श्रुत्वा स राजा परिमोदितः / जातकर्मादिकं कर्म महोत्सवैर् अकारयत् // rm_38.885{22} //

तदाचार्यः सेनगुप्तो व्रतमंगलकारकं / इति मत्वा नाम चक्रे मंगलोदय इत्य् अपि // rm_38.886{23} //

ततो बालः शुक्लपक्षे चंद्र इव दिने दिने / पुपोष वृद्धिं सहसा तेजोबलसमन्वितः // rm_38.887{24} //

ततो राजकुले राजा भार्यापुत्रसमन्वितः / वसुंधराव्रतोत्साही मुदितः समुपस्थितः // rm_38.888{25} //

ततो व्रतदिनप्राप्ते भार्यया सह संमतं / कृत्वा स भूपती राजा व्रतं चरितुम् ऐछत // rm_38.889{26} //

ततस् तद् व्रतसामग्रीं साधयित्वा यथाविधि / आचार्येण यथादिष्टं तथा सर्वं समाचरत् // rm_38.890{27} //

श्रीदेव्या व्रतम् आराध्य समहिषी स भूपतिः / यथाविधि सुसंपूर्ण प्रचचार समादरात् // rm_38.891{28} //

तस्मिन्न् अवसरे तत्र सा श्रीदेवी वसुंधरा / सगणा स्वयम् आगत्य भासयंती समाश्रयत् // rm_38.892{29} //

तां श्रीवसुंधरां देवीं सगणां समुपाश्रितां / साक्षाद् आलोक्य राजा स सभार्यः समुपस्थितः // rm_38.893{30} //

पादार्घं सहसा दत्वा पूजांगैश् च समर्चयत् / कृत्वा प्रदक्षिणां नत्वा सांजलिर् न्यपतत् पुरः // rm_38.894{31} //

ततः सा श्रीमहादेवी वसुलक्ष्मी विलोक्य तं / सभार्यं नृपम् उत्थाय समालोक्यैवम् आदिशत् // rm_38.895{32} //

शृणु राजन् महाभाग यथा ते यत् समीप्सितं / सर्वं ते ऽहं प्रवक्ष्यामि सत्यम् एतद् वचो मम // rm_38.896{33} //

इत्य् आदिष्टे महालक्ष्म्या सभार्यः स नृपो मुदा / तां देवीं सांजलिर् नत्वा प्रार्थयद् एवम् आदरात् // rm_38.897{34} //

नमस् ते श्रीमहादेवी प्रसीद परमेश्वश्री / यथा ते ईहितं कार्यं तद् एव देहि मे वरं // rm_38.898{35} //

एतत् संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वा सा श्रीमहेश्वरी / सभार्यं तं महीपालं समालोक्यैवम् आदिशत् // rm_38.899{36} //

साधु राजन् स्वयं धृत्वा व्रतं सर्वत्र चारय / कृत्वैतन् मे महत्कार्यं ततः प्रैहि ममालयं // rm_38.900{37} //

इत्य् आदिश्य ततः सा श्रीमहादेवी वसुंधरा / सगणा तत् क्षणाद् अंतर्हिता स्वं भुवनं ययौ // rm_38.901{38} //

ततः स सप्रियो राजा तां देवीं सगणाम् अपि / सर्वाम् अन्तर्हितां दृष्ट्वा क्षणं तस्थौ सविस्मयः // rm_38.902{39} //

ततस् तथा स भूमीन्द्रो भार्यया सह सर्वदा / श्रीदेव्याः शरणं गत्वा व्रतं धृत्वा समाचरत् // rm_38.903{40} //

तथा सर्वत्र लोकेषु श्रीदेव्या व्रतम् आदिशत् / बोधयित्वा प्रयत्नेन प्राचारयत् समंततः // rm_38.904{41} //

तथा स नृपतिर् देव्या व्रतं सर्वत्र चारयन् / सर्वेषाम् अपि सत्वानां मंगलं सर्वदाकरोत् // rm_38.905{42} //

एतत्पुण्यविपाकेन स राजा श्रीसमन्वितः / दिव्यातिरिक्तसौख्यानि लब्ध्वा सदा शुभे ऽचरत् // rm_38.906{43} //

ततः स नृपती राजा सर्वार्थिभ्यो यथेप्सितं / संबोधिप्रणिधानेन दत्वा व्रतं सदाचरत् // rm_38.907{44} //

तथा स भूपती राजा भार्यया सह मोदितः / श्रीदेव्याः प्रदधे भक्त्या व्रतं साष्टोत्तरं शतं // rm_38.908{45} //

ततः स भार्यया सार्द्धम् अभिषिंच्यात्मजं सुतं / स्वपदे लोकधर्मार्थं कृत्वान्ते तुषिते ययौ // rm_38.909{46} //

ततः स सप्रियस् तत्र श्रीदेव्याः समुपस्थितः / सर्वदा भजनं कृत्वा श्रीमान्स् तस्थौ शुभे चरन् // rm_38.910{47} //

तत्र स सर्वदा सत्वहितं कृत्वा सुखान्वितः / सर्वाः पारमिताः पूर्य संबुद्धपदम् आप्स्यति // rm_38.911{48} //

तदारभ्य सदा सर्वलोकेषु सततं शुभं / त्रिरत्नभजनोत्साहं प्रवर्त्तते कृताव् इव // rm_38.912{49} //

तदा भुवि तथा देव्या स्वयं व्रतं प्रचारितं / इत्य् एतन् मुनिभिः सर्वैः ख्यातम् इति श्रुतं मया // rm_38.913{50} //

एतन् मे गुरुणाख्यातं श्रुतं मय तथोच्यते / त्वं चाप्य् एवं महाराज श्रीदेव्याश् चर तद् व्रतं // rm_38.914{51} //

तथा ते सर्वदा क्षेमं सर्वत्रापि भवेद् ध्रुवं / श्रीदस्येव महासंपद् अक्षीणा संभवेत् खलु // rm_38.915{52} //

ततस् त्वं श्रीसमाधारा दत्वार्थिभ्यो यथेप्सितं / त्रिरत्नभजनं कृत्वा संबुद्धपदम् आप्नुयाः // rm_38.916{53} //

एवं मत्वा महाराज प्रजाश् चापि प्रबोधयन् / श्रीदेव्याः शरणे स्थाप्य सदा व्रतं प्रचारय // rm_38.917{54} //

तथा सत्वहितं कर्तुं संबोधिरत्नलब्धये / श्रीदेव्या धारणीविद्या प्रधातव्या सदादरात् // rm_38.918{55} //

एतत्पुण्यानुभावेन सर्वत्र सर्वदा भवे / भवेतं मंगलोत्साहं सततं निरुपद्रवं // rm_38.919{56} //

अतीतैर् अपि संबुद्धैः सर्वैर् अपि मुनीश्वरं / श्रीदेव्या धारणीविद्यारत्नैर् लोकहितं कृतं // rm_38.920{57} //

तथाधुनापि सर्वैश् च वर्त्तमानैर् मुनीश्वरं / त्रिदेव्या धारणीविद्यारत्नैः सत्वशुभं कृतं // rm_38.921{58} //

तथा चानागतैः सर्वै मुनीन्द्रैर् अपि सर्वतः / श्रीदेव्या धारणीविद्यारत्नैः करिष्यते शिवं // rm_38.922{59} //

सर्वे ऽपि सुगता नाथा बोधिसत्वाः कृपालवः / श्रीदेवीसंप्रसादेन चरन्तो भद्रचारिकां // rm_38.923{60} //

आर्य्यसद्धर्मम् आदिश्य प्रकुर्वते जगद्धितं / एवं जगद्धितं कर्त्तुं संबोधिरत्नम् ईप्सुभिः / श्रीदेव्या धारणीं धृत्वा चरितव्यं जगद्धिते // rm_38.924{61} //

ये चापि श्रीमहादेव्या धारणीं श्रद्धयादरात् / भक्त्या पठंति शृण्वंति पाठयन्त्य् अपि सर्वदा // rm_38.925{62} //

लिखित्वा पुस्तके वापि गृहे स्थाप्य सदादरात् / सत्कृत्य श्रद्धयाभ्यर्च्य धृत्वांजलिं नमंति ये // rm_38.926{63} //

तथा भुर्जे लिखित्वा च वाहौ कण्ठे च मस्तके / श्रीदेव्या धारणीविद्यारत्नं दधति ये सदा // rm_38.927{64} //

एतेषाम् अपि सर्वेषां गृहेषु विषयेष्व् अपि / सर्वत्र मंगलं नित्यं निर्विघ्नं सर्वदा भवेत् // rm_38.928{65} //

ईतय उपसर्गाश् च महोत्पाता उपद्रवाः / न तेषां विषये क्वापि प्रचरेयुः कदा चन // rm_38.929{66} //

ज्वराश् च विविधा रोगाः सर्वसंहारकारकाः / तेसां कायेषु सर्वत्र न स्पृशेयुः कदा चन // rm_38.930{67} //

अपथ्यम् अपि पथ्यं स्याद् विषो ऽपि चामृतं भवेत् / तेषां देहेषु सर्वत्र हितायते ऽहितो ऽपि च // rm_38.931{68} //

ब्रह्मशक्रादयो देवा ये दुष्टा वह्नयो ऽपि च / यमस्य किंकराश् चापि राक्षसा गरुडा अपि // rm_38.932{69} //

नागाश् च वायवश् चापि यक्षगंधर्वकिंनराः / भूतप्रेतपिशाचाश् च कुम्भाण्डाः कटपूतनाः // rm_38.933{70} //

एवम् अन्ये ऽपि ये दुष्टाः सर्वसत्वभयंकराः / सर्वे ते विषये तेषां विघ्नं कर्त्तुं न शक्नुयुः // rm_38.934{71} //

सर्वे देवादयो ऽप्य् एते त्रिधातुभुवनस्थिताः / तेषां देवीप्रभावेन रक्षेयुश् च प्रसादिताः // rm_38.935{72} //

तेषां कार्याणि सर्वाणि संसिद्ध्येयुर् अविघ्नतः / तेषां सर्वत्र कायेषु किंचिद् विघ्नं भवेन् न हि // rm_38.936{73} //

सर्वत्र गछतां तेषां सलाभसिद्धिमंगलं / भवेद् एव सदा नैव विघ्नता स्यात् कदा चन // rm_38.937{74} //

श्रीदेवीकृपादृष्टिप्रभावेन समंततः / सर्वार्थसाधने सिद्धिर् भवेन् न तु विघातता // rm_38.938{75} //

सर्वे ऽपि लोकपालाश् च देवादयो महर्द्धिकाः / यतयो योगिनः सिद्धा ऋषयो ब्रह्मचारिणः // rm_38.939{76} //

ग्रहास् तारागणाः सर्वा योगिन्यो भैरवा अपि / डाकिन्यो मातृकाष्टाश् च महाकालगणा अपि // rm_38.940{77} //

एवम् अन्ये ऽपि वीरेशाः सर्वदुष्टप्रमर्दकाः / सृष्टिसंस्थितिसंहारकारका भीमरूपिणः // rm_38.941{78} //

ते ऽपि सर्वे समालोक्य श्रीदेवीसेवकान् मुदा / कृपार्द्दाः समुपाश्रित्य रक्षेयुः सर्वदानुगाः // rm_38.942{79} //

सर्वे ऽपि भिक्षवो बुद्धा अर्हन्तो ब्रह्मचारिणः / श्रीदेवी भाविनो दृष्ट्वा संरक्षेयुः प्रसादिताः // rm_38.943{80} //

सर्वे प्रत्येकबुद्धाश् च ताञ् छ्रीदेव्या उपाश्रिकान् / दूरतः सुदृशालोक्य संरक्षेयुः प्रसादिताः // rm_38.944{81} //

बोधिसत्वाश् च सर्वे ऽपि तांच् छ्रीदेव्या उपासकान् / यथेप्सितं वरं दत्वा पालयेयुः कृपान्विताः // rm_38.945{82} //

सर्वे ऽपि सुगता बुद्धाः श्रीदेव्याः शरणे स्थितान् / सुदृशा सर्वदालोक्य स भवेयुर् दयान्विताः // rm_38.946{83} //

एवं सर्वे ऽपि लोकेशा ब्रह्मा विष्णुशिवादयः / श्रीदेवीधारणीविद्याधरां रक्षेयुर् आदरात् // rm_38.947{84} //

एवं सर्वैर् महाभिज्ञैर् मुनीन्द्रैर् गदितं खलु / इति मे गुरुणादिष्टं श्रुतं मया तथोच्यते // rm_38.948{85} //

श्रुत्वा राजंस् त्वम् अप्य् एवं तच् छ्रीदेवीव्रतं चर / ततस् ते श्रीमहादेवीव्रतपुण्यानुभावतः // rm_38.949{86} // महासंपत् प्रवृद्धा स्याद् अक्षीणा सर्वदा स्थिरा // rm_38.950{87} // ततस् त्वं तद् द्रव्यम् आदाय सर्वार्थिभ्यो यथेप्सितं / दत्वा चरच् छुभे सौख्यं भुंक्ष्व संपालयन् प्रजाः // rm_38.951{88} //

एतत्पुण्यविपाकेन दुर्गतीं न व्रजेः क्वचित् / सर्वदा सद्गतीं याता धर्मे चरन् सुखं वसेः // rm_38.952{89} //

इति मत्वा महाराज श्रीदेव्याः शरणं गतः / सद्धर्मं स्वयम् आकर्ण्य लोकाश् च श्रावय प्रभो // rm_38.953{90} //

सर्वेषाम् अपि संसारे धर्म एव सुहृत् सखा / तस्माद् अत्र प्रयत्नेन धर्म एव समर्ज्यां / धर्मं तु सर्वधर्माणां प्रश्रेष्ठं सौगतं वरं // rm_38.954{91} //

यतः सर्वत्र लोकेषु संसारे भद्रता सदा / तस्मात् सर्वत्र संसारे सदा भद्रं समीप्सुभिः / सत्कृत्य सौगतं धर्मं श्रोतव्यं श्रद्धयादरात् // rm_38.955{92} //

ये ऽप्य् अत्र सौगतं धर्मं शृण्वंति श्रद्धयादरात् / दुर्गतीं ते न गछंति संयांति सद्गतीं सदा // rm_38.956{93} //

ये चापि सौगतं धर्मं श्रावयंति परान् अपि / ते ऽपि न दुर्गतीं यांति यांति सद्गतिम् एव हि // rm_38.957{94} //

यश् चापि सौगतं धर्मं प्रभाषति प्रबेधयन् / सो ऽपि न दुर्गतिं याति संप्रयायात् सुखावतीं // rm_38.958{95} //

यस्यापि स्यात् कलौ पंचकषायक्लेशसंकुले / दुर्लभं सौगतं धर्मं वक्ता श्रोता च दुर्लभः // rm_38.959{96} //

तदा तान् क्लेशिताल् लोकान् दृष्ट्वा घृणादयाहतः / स्वकायजीवितस्नेहं त्यक्त्वा यो धर्मम् आदिशेत् // rm_38.960{97} //

स एव हि महाभिज्ञो धीरः सुधीर् विचक्षणः / सर्वक्लेशविजेता च मारजित् स्याज् जिनात्मजः // rm_38.961{98} //

यश् चापि च तदा क्लेशसंघसमाकुले तथा / त्यक्तः स्वप्राणकायो यः सद्धर्मं शृणुयान् मुदा // rm_38.962{99} //

सापि धीरो महावीरः सर्वक्लेशाभिमर्दकः / संबोधिमार्गसंप्राप्तो ज्ञातव्यो हि जिनप्रियः // rm_38.963{100} //

यश् चाप्य् एव कलौ काले सद्धर्मान्तर्हिते तथा / निस्नेहस्वासुकायो यः सद्धर्मं श्रावयेत् परान् // rm_38.964{1} //

स ऽपि स्यात् सुगतपुत्रो महाधीरो विशारदः / सर्वसर्वहिताकांक्षी बोधिसत्वः सुधीः कृती // rm_38.965{2} //

यश् चापि परतः श्रुत्वा सद्धर्मं सौगतोदितं / अनुमोदेत् प्रसन्नात्मा सो ऽपि स्यात् सुगतात्मजः // rm_38.966{3} //

सर्वतीर्थाभिषेके यत् पुण्यं तत् सर्वम् आप्नुयुः / सर्वत्र सज्जना नूनं कर्त्तव्यं नात्र संशयं // rm_38.967{4} //

यावंतः प्राणिनः सत्वास् तान् सर्वान् यो हि पालयेत् / तस्य यावन् महत्पुण्यं तत् सर्वं ते समाप्नुयुः // rm_38.968{5} //

यावंतो भिक्षवो ऽर्हन्तस् तान् सर्वान् यः समर्चयेत् / तस्य पुण्यफलं यावत् तत् सर्वं ते ह्य् अवापुयुः // rm_38.969{6} //

यावत् प्रत्येकबुद्धाश् च तान् सर्वान् यो भजेन् मुदा / यावत् पुण्यफलं तस्य लभेयुस् ते ततो ऽर्थिकं // rm_38.970{7} //

यावंतः सुगताश् चापि तान् सर्वान् यः सदा भजेत् / यावत् पुण्यं महत् तस्य लभेयुस् ते ततो ऽधिकं // rm_38.971{8} //

यावंतो भूतले गवस् तान् सर्वाञ् छ्रद्धया ददेत् / तस्य यावन् महत्पुण्यं प्राप्नुयुस् ते ततो ऽधिकं // rm_38.972{9} //

मेरुप्रमाणसौवर्णरत्नराशिं च यो ददेत् / तस्य पुण्यम् असंख्येयं प्रयायुस् ते ततो ऽधिकं // rm_38.973{10} //

साब्धिशैलं महीं सर्वां श्रद्धया यः समर्प्पयेत् / तस्य बहुतरं पुण्यं सम्यायुस् ते ततो ऽधिकं // rm_38.974{11} //

सौषधीद्रव्यभोग्यादीन् प्रदद्याच् छ्रद्धयापि च / तस्य पुण्यम् असंख्येयं लभेयुस् ते ततो ऽधिकं // rm_38.975{12} //

यस्य कल्पसहस्राणि तृणाम्बुप्राशनस्तयेत् / यावंतस्य महत्पुण्यं लभेयुस् ते ततो ऽधिकं // rm_38.976{13} //

यज्ञकोटिसहस्राणि कुर्याद् यः श्रद्धया मुदा / तावत् तस्य महत्पुण्यं प्राप्नुयुस् ते ततो ऽधिकं // rm_38.977{14} //

एवं यावंति पुण्यानि दानव्रतोद्भवान्य् अपि / संति ततो ऽधिकं पुण्यं ते सर्वे समवाप्नुयुः // rm_38.978{15} //

इति सत्यं समाख्यातं सर्वैर् अपि मुनीश्वरैः / एतन् मे गुरुणादिष्टं श्रुतं मया च वक्ष्यते // rm_38.979{16} //

एतत् सत्यं परिज्ञाय यदि संबोधिम् इछसि / सदा सद्धर्मम् आकर्ण्य त्रिरत्नभजनं कुरु // rm_38.980{17} //

प्रजाश् चापि महाराज बोधयित्वा प्रयत्नतः / बोधिमार्गे प्रतिष्ठाप्य पालयस्व समाहितः // rm_38.981{18} //

ततस् ते मंगलं नित्यं सर्वत्रापि भवेद् ध्रुवं / क्रमाद् बोधिं समासाद्य संबुद्धपदम् आप्नुयाः // rm_38.982{19} //

एतत् तेनार्हतादिष्टं श्रुत्वाशोकः स भूपतिः / तथेत्य् अभ्यनुमोदित्वा प्राभ्यनंदत् सपार्षदः // rm_38.983{20} //

ततः स उपगुप्तो ऽर्हन् विहारे समुपाश्रयेत् / सो ऽशोको ऽपि महाराजस् तथा धर्मं सदाचरत् // rm_38.984{21} //

एतद् एवं समाख्याय जयश्री स जिनात्मजः / सर्वासां शिष्यसंघांश् च समामंत्र्यैवम् आदिशत् // rm_38.985{22} //

सुभाषितमहारत्नमालाम् इमां प्रभाषति / यो यत्र मेव शृण्वंति श्रावयंत्य् अपि ये मुदा // rm_38.986{23} //

श्रुत्वानुमोदंति ये च दृष्ट्वा नमंति ये मुदा / सत्कृत्य श्रद्धया नित्यं समभ्यर्च्य भजंति ये // rm_38.987{24} //

एतेषां तत्र सर्वेषां भवंतु मंगलं सदा / जयश्री परिवृद्धास्तु सर्वत्र सर्वदापि च // rm_38.988{25} //

ईतय उपसर्गाश् च सर्वे विघ्नगणा अपि / दुष्टा मारगणांश् चापि विलयं यांतु सर्वदा // rm_38.989{26} //

गृहेषु सर्वदा तेषं लक्ष्मीस् तिष्ठतु सुस्थिराः / धर्मार्थकामभोग्याश् च संसिद्ध्यंतु स मेधिताः // rm_38.990{27} //

नीरोगा सुचिरायुष्का भवंतु ते सुखान्विताः / विरतपापकर्माणः प्रचरंतु शुभे सदा / त्रिरत्नभजनं कृत्वा भवंतु ब्रह्मचारिणः // rm_38.991{28} //

सर्वसत्वहितैः कृत्वा भुक्त्वा भद्रसुखं सदा / क्रमात् पारमिताः पूर्य व्रजंतु सौगतं पदं // rm_38.992{29} //

एतत्पुण्यानुभावेन तत्र सर्वत्र सर्वदा / भवंतु मंगलं नित्यं सुभिक्षं निरुपद्रवं // rm_38.993{30} //

सर्वे सत्वाश् च सद्धर्मं साधयंतु समुद्यताः / त्रिरत्नभजनोत्साहैः सर्वे व्रजंतु सौगतिं // rm_38.994{31} //

काले वर्षंतु मेघाश् च भूयाच् छस्यवती मही / बहुक्षीरप्रदा गावो भवंतु वत्सलान्विताः // rm_38.995{32} //

सर्वदा सुफलैः पुष्पं वृक्षाः संतु समन्विताः / राजा भवंतु धार्मिष्ठो नयस्थाः संतु मंत्रिणः // rm_38.996{33} //

सर्वे सैन्याश् च योधारो जयंतु दूर्जनान् नरीन् / सर्वेतयः प्रशाम्यंतु संतु सौख्यान्विताः प्रजाः // rm_38.997{34} //

नीरुजाः सुखसंपन्नाः श्रीसंपत्तिसमन्विताः / ब्रह्मादि लोकपालाश् च दशदिक्पा महर्द्धिकाः / विघ्नाञ् जित्वा शुभं कृत्वा पालयंतु प्रजाः सदा // rm_38.998{35} //

सर्वे त्रैधातुलोकाश् च कृत्वा मैत्रीं परस्परं / त्रिरत्नभजनं कृत्वा चरंतु बोधिचारिकां // rm_38.999{36} //

सर्वे भद्राणि पश्यंतु मा कश्चित् पापम् आचरत् / सर्वत्र शासनं बौद्धं धृत्वा यांतु जिनालयं // rm_38.1000{37} //

एवं जयश्रीर् मुनिराजकल्पः संबोधिचर्याप्रविकाशहेतोः / सर्वान् स्वशिष्यान् परिबोधयन् सः समादिदेश श्र्यवदानमालां / श्रुत्वापि ते सर्व उदारचित्ताः श्रुत्वा सलोका अभिनंद्यमानाः / सद्धर्मम् आश्रित्य सदा त्रिरत्नं भक्त्या भजंत व्यहरन् प्रमादा // rm_38.1001{38} //

यत्रेदं सूत्रराजेंद्रं प्रावर्त्तयेत् कलाव् अपि भाषेद् यः शृणुयाद् यश् च श्रावयेद् यश् च चारयेत् / एतेषां तत्र सर्वेषां संबुद्धाः सकला सदा कृपादृष्ट्या समालोक्य कुर्वंतु भद्रम् आभवं सर्वाः पारमिता देव्यस् तेसां तत्र सदा शिवं / कुर्वन्त्यो बोधिसंभारं पूरयंतु जगद्धिते / अनेन सद्धर्मरसामृतेन सर्वज्ञभास्वद्वदनोद्भवेन / क्लेशानलप्रह्वरिर् आतुरासु प्रजासु दुःखं प्रशमो ऽस्तु नित्यं // rm_38.1002{39} //

++ इति सुभाषितरत्नावदानतत्वे वसुधारा व्रतकथा समाप्ता ++

श्रेयो ऽस्तु सम्वत् 1028 माघमासे कृष्णपक्षे द्वितीयायां तिथौ पूर्वफाल्गुणीनक्षत्रे सुद्धयोगे बुधवासरे कुंभराशिगते सवितरि सिंहराशिगते चंद्रमसि एतद्दिने संपूर्णम् इदैः पुस्तकं (rm 481) मानदेवसंस्कारितचक्रमहाविहारे निवासितः वज्राचार्य्यश्रीधर्म्मराजेन लिखितम् इदं पुस्तकम् एतत्पुण्येन धर्म्मार्थकाममोक्षान् प्राप्तिम् अस्तु श्वपुस्तकसुनानं लोभयायमदु ॥