Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ Devanāgarī · Kinh tạng › Kinh Đại thừa
मैत्रेयव्याकरण (bản khác)
- Thông tin
- GRETIL — N. Dutt: Gilgit Manuscripts, Vol IV. Delhi : Sri Satguru Publications, 1984, 185-214.chữ Devanāgarī do máy chuyển tự từ bản IAST của GRETILCC BY-NC-SA 4.0
मैत्रेयव्याकरण
आर्य मैत्रेयव्याकरणं
नमः आर्यमैत्रेयाय /
शारिपुत्रो महाप्रज्ञः धर्मसेनापतिबिभुः / लोकानामनुकम्पाय शास्तारं पर्यपृच्छत // म्व्या_1 //
सूत्रान्तरे पुरा ऽख्यातं यं लोकनायकस्य च / बुद्धस्यानागतस्य हि मैत्रेयनाम शासनं // म्व्या_2 //
व्याख्याहि तद्वलं चापि ऋद्धिं सर्वार्थवर्धनं / श्रोतुमिच्छाम एव च नायकस्य नरोत्तम // म्व्या_3 //
तच्छ्रुत्वा भगवानाह शृणु नरवरस्य त्वं / तस्य मैत्रेयबुद्धस्य विभवं व्याकृतं मया // म्व्या_4 //
शुक्ष्यन्ति च तदार्नवाः समन्तात् बहुयोजनाः / प्रतिपाद्या भविष्यन्ति मार्गाश्च चक्रवर्तिनः // म्व्या_5 //
जम्बुद्वीपं समन्ततः आयतनं तदाहि च / आवासं सर्वभूतानां दशसहस्रयोजनम् // म्व्या_6 //
नरास्तद्देशिकाश्च हि भविष्यन्ति शुभङ्कराः / अहिंसकाश्च निर्दण्ड्याः सुसमृद्धाश्च सुभगाः // म्व्या_7 //
निष्कण्टकश्च भूस्थलं समतलं हि श्यामलं / उन्नमावनमश्रितं मृदुतूल ऽपिचोपमं // म्व्या_8 //
गन्धशालि जनिष्यते कृष्टिमृते च मधुरं / नानावर्णाभिलङ्कृता भविष्यन्ति चैलद्रुमाः // म्व्या_9 //
द्रुमाश्च क्रोशविस्तृता पत्रपुष्पफलानताः / सहस्राशीतिमात्रश्च आयुस्तदा भविष्यति // म्व्या_10 //
वर्णवन्तः भविष्यन्ति बलवन्तो महाकायाः / सत्त्वाः दक्षाश्च निष्क्लेशा निर्दोषा दिर्घजीविनः // म्व्या_11 //
रोगत्रयं भविष्यति कामोजरा ऽग्निमान्द्यञ्च / पञ्चशततमे वर्षे परिणीता च दारिका // म्व्या_12 //
तदा केतुमती नाम पुरी तत्र भविष्यति / सत्त्वानाञ्च निवासनं प्राणिनां हितकारिणां // म्व्या_13 //
दीर्घा द्वादशयौजन सप्त विस्तारशो ह्यसौ / नगरं पुण्यवच्च तत् विशुद्धञ्च मनोरमं // म्व्या_14 //
सप्तरत्नमयाः प्रांशुप्राकाराः क्रोशविस्तृताः / नानारत्नविभूषितगोपुरतोरणान्यपि // म्व्या_15 //
इष्टकैर्निमिताश्च ते रत्नमयैर्भविष्यन्ति / पद्मोत्पलसमाच्छनाः परिखा हंसशोभिता // म्व्या_16 //
मालैर्हि परिवेष्टितं सप्ततालैस्ममन्ततः / चतूरत्नमयास्तालाः किङ्किनीजालशोभिताः // म्व्या_17 //
तत्तालेभ्योनिलाज्जातः शब्दश्चैव मनोरमः / सुमधुरो यथा तूर्यं तच्च पञ्चाङ्गसंयुतं // म्व्या_18 //
नगरे ऽस्मिन् नराश्च ये विश्रामसुखकामिनः / प्रहृष्टाभिरभिष्यन्ते तालशब्दैश्च ते तदा // म्व्या_19 //
नगरमपि तत्कृतमुत्पलकुमुदाकीर्णं / तडागोपवनोद्यानं त्रयमेतद्भविष्यति // म्व्या_20 //
शङ्खोनाम नृपस्तत्र महातेजा भविष्यति / चतुर्द्वीर्पाधिपेश्वरश्चक्रवर्त्ती महाबलः // म्व्या_21 //
सप्तरत्नसमन्वितश्चतुरङ्गबलाधिपः / सहस्रं हि जनिष्यन्ते पुत्रास्तदास्य भूपतेः // म्व्या_22 //
पृथिवीं सागरान्ताञ्च स परिपालयिष्यति / यथाधर्मदण्डेण नराधिपो हि तद्यथा // म्व्या_23 //
चतुर्महानिधिस्तदा शङ्खाख्यस्य च भूपतेः / रत्नानां शतकोटीनां राज्ञस्तदा हि लोक्यते // म्व्या_24 //
पिङ्गलश्च कलिङ्गेषु मिथिलायाम् च पाण्डुकः / एलपत्रश्च गान्धारे शंखो वाराणसीपुरे // म्व्या_25 //
चतुर्भिरेभिनिधिभिस्स राजा सुसमन्वितः / भविष्यति महावीरः शतपुण्यबलोदितः // म्व्या_26 //
ब्राह्मणस्तस्य राज्ञाश्च सुब्रह्मणः पुरोहितः / बहुश्रुतश्चतुर्वेदस्तस्योपाध्यायो भविष्यति // म्व्या_27 //
अध्यापको मन्त्रधरः स्मृतिमान् वेदपारगः / कैटभे सनिघण्टे च पदव्याकरणे तथा // म्व्या_28 //
तदा ब्रह्मावती नाम तस्य भार्या भविष्यति / दर्शनीया प्रासादिका अभिरूपा यशस्विनी // म्व्या_29 //
तुषितेभ्यश्चयवित्वा तु मैत्रेयो ह्यग्रपुग्दलः / तस्याः कुक्षौ स नियतं प्रतिसन्धिं ग्रहीष्यति // म्व्या_30 //
दशमासांश्च निखिलां धारयित्वा महाद्यूतिं / सुपुष्पितेस्मिन्नुद्याने मैत्रेयजननी ततः // म्व्या_31 //
न निषण्णा निपन्ना वा स्थिता सा धर्मचारिणी / द्रुमस्य शाखामालम्व्य मैत्रेयं जनयिष्यति // म्व्या_32 //
निष्क्रमिष्यति पार्श्वेन दक्षिणेन नरोत्तमः / अभ्रकूटाद्यथा सूर्यो निर्गतश्च प्रभाव्यते // म्व्या_32* //
अलिप्तो गर्भपङ्केन कुशेशयमिवाम्वुना / त्रैधातुकमिदं सर्वं प्रभया पूरयिष्यति // म्व्या_33 //
प्रीतो ऽथ तं सहस्राक्षो देवराजा शचीपतिः / जायमानं ग्रहीता च मैत्रेयं द्विपदोत्तमम् // म्व्या_34 //
पदानि जातमात्रश्च सप्तासौ प्रकमिष्यति / पदे पदे निधानञ्च पद्मं पद्मं भविष्यति // म्व्या_35 //
दिशश्चतस्रश्चोद्वीक्ष्य वाचं प्रव्याहरिष्यति / इयं मे पश्चिमा जाति नास्ति भूयः पुनर्भवः / न पुनरभा गमिष्यामि निर्वास्यामि निरास्रवः // म्व्या_36 //
संसारार्णवमग्नानां सत्त्वानां दुःखभागिनां / तृष्णाबन्धनबद्धानां करिष्यामि विमोचनम् // म्व्या_37 //
श्वेतं चास्य सुराश्छत्रं धारयिष्यन्ति मूर्धनि / शीतोष्णवारिधाराभ्यां नागेन्द्रौ स्नापयिष्यतः // म्व्या_38 //
प्रतिगृह्य च तं धात्री द्वात्रिंशद्वरलक्षणम् / श्रिया ज्वलन्तं मैत्रेयं मात्रे समुपनेष्यति // म्व्या_39 //
मनोरमां च शिविकां नानारत्नविभूषितां / आरूढां पुत्रसहितां वहिष्यन्ति च देवता // म्व्या_40 //
ततस्तूर्य सहस्रेषु वाद्यमानेषु तत्पुरं / प्रविष्टमात्रे मैत्रेये पुष्पवर्षं पतिष्यति // म्व्या_41 //
दृष्टैवं पुत्रं सुब्रह्मा द्वात्रिंशद्वरलक्षणम् / प्रत्यवीक्षाथ मन्त्रेषु तदा प्रीतो भविष्यति // म्व्या_42 //
गतिद्वयं कुमारस्य यथा मन्त्रेषु दृश्यते / नराधिपश्चक्रवर्त्ती बुद्धो वा द्विपदोत्तमः // म्व्या_43 //
स च यौवनसंप्राप्तो मैत्रेयः पुरुषोत्तमः / चिन्तयिष्यति धर्मात्मा दुःखिता खल्वियं प्रजाः // म्व्या_44 //
ब्रह्मखरो महाघोषो हेमवर्णो महाद्युतिः / विशालवक्षः पीनांसः पद्मपत्रनिभेक्षणः // म्व्या_45 //
हस्तः पञ्चाशदुच्छ्राय तस्य कायो भविष्यति / विसृतश्च ततो ऽर्द्धेण शुभवर्णसमुच्छ्रयः // म्व्या_46 //
अशीतिभिश्चतुर्भिश्च सहस्रैः संपुरस्कृतः / मानवानां स मैत्रेयो मन्त्रानध्यापयिष्यति // म्व्या_47 //
अथ शंखो नरपतिः यूपमुच्छ्रापयिष्यति / तिर्यञ्च षोडशव्यामं ऊर्द्ध्व व्यामसहस्रकम् // म्व्या_48 //
स तं यूपं नरपतिर्नानारत्नविभूषितं / प्रदास्यति द्विजातिभ्यो यज्ञं कृत्वा पुरःसरं // म्व्या_49 //
तञ्च रत्नमयं यूपं दत्तमात्रं मनोरमं / ब्राह्मणाणां सहस्राणि विकिरिष्यन्ति तत्क्षणात् // म्व्या_50 //
यूपस्यतस्य मैत्रेयो दृष्ट्वा चैतामनित्यतां / कृतस्रं विचिन्त्य संसारं प्रव्रज्यां रोचयिष्यति // म्व्या_51 //
यत्वहं प्रव्रजित्वेह स्पृशेयममृतं पदं / विमोचयेयं जनतां व्याधिमृत्युजराभयात् // म्व्या_52 //
अशीतिभिः सहस्रैस्स चतुर्भिश्च पुरस्कृतः / निष्क्रमिष्यति मैत्रेयः प्रव्रज्यामग्रपुग्दलः // म्व्या_53 //
नागवृक्षस्तदा तस्य बोधिवृक्षो भविष्यति / पञ्चाशद्योजनान्यस्य शाखा ऊर्द्धं समुच्छ्रिताः // म्व्या_54 //
निषद्य तस्य चाधस्तान्मैत्रेयः पुरुषोत्तमः / अनुत्तरां शिवां बोधिं समवाप्स्यति नायकः // म्व्या_55 //
यस्यामेव च रात्रौ स प्रव्रज्यां निष्क्रमिष्यति / तस्यां एव च रात्रौ हि परां बोधिमवाप्स्यति // म्व्या_56 //
अष्टाङ्गोपेतया वाचा ततः स पुरुषोत्तमः / देशयिष्यति सद्धर्मं सर्वदुःखापहं शिवम् // म्व्या_57 //
प्रसन्नां जनतां दृष्ट्वा सत्यानि कथयिष्यति / दुःखं दुःखसमुत्पादं दुःखस्य समतिक्रमं // म्व्या_58 //
आर्यं चाष्टाङ्गिकं मार्गं क्षेमं निर्वाणगामिनं / तं चापि धर्मं संश्रुत्य प्रतिपत्स्यन्ति शासने // म्व्या_59 //
उद्याने पुष्पसंच्छन्ने सन्निपातो भविष्यति / पूर्णं च योजनशतं पर्षत्तस्य भविष्यति // म्व्या_60 //
श्रुत्वा नरपति राजा शङ्खो नाम महायशाः / दत्वा दानमसंख्येयं प्रव्रज्यां निष्क्रमिष्यति // म्व्या_61 //
अशीतिभिश्चतुर्भिश्च सहस्रैः परिवारितः / नराधिपो विनिष्क्रम्य प्रव्रज्यामुपयास्यति // म्व्या_62 //
अनेनैव प्रमाणेन मानवानां पुरस्कृतः / मैत्रेयस्य पिता तत्र प्रव्रज्यां निष्क्रमिष्यति // म्व्या_63 //
ततो गृहपतिस्तत्र सुधनो नाम विश्रुतः / प्रव्रजिष्यति शुद्धात्मा मैत्रेयस्यानुशासने // म्व्या_64 //
स्त्रीरत्नमथ शङ्खस्य विशाखा नाम विश्रुता / अशीतिभिश्चतुर्भिश्च सहस्रैः संपुरष्कृता // नारीणामभिनिष्क्रम्य प्रव्रज्यां रोचयिष्यति // म्व्या_65 // प्राणिनः तत्र समये सहस्राणि शतानि च / प्रव्रज्यामुपयास्यन्ति मैत्रेयस्यानुशासने // म्व्या_66 //
सुपुष्पिते ऽस्मिन्नुद्याने सन्निपातो भविष्यति / समन्ततो योजनशतं पर्षत् तस्य भविष्यति // म्व्या_67 //
ततः कारुणिकः शास्ता मैत्रेयः पुरुषोत्तमः / समितिं व्यवलोक्याथ इममर्थं प्रवक्षयति // म्व्या_68 //
सर्वेते शाक्यसिंहेन गुणिश्रेष्ठेण त्रायिना / अर्थतो लोकनाथेन दृष्ट्वा सद्धर्मधातुना / रोपिता मोक्षमार्गेण विक्षिप्ता मम शासने // म्व्या_69 //
छत्रध्वजपताकाभिर्गन्धमाल्यविलेपनैः / कृत्वा स्तूपेषु सत्कारं आगता हि ममान्तिकम् // म्व्या_70 //
संघे दत्वा च दानानि चीवरं पानभोजनं / विविधं ग्लानभैषज्यं आगता हि ममान्तिकम् // म्व्या_71 //
कुंकुमोदकसेकं च चन्दनेनानुलेपनं / दत्वा शाक्यमुनेः स्तूपेष्वागता हि ममान्तिकम् // म्व्या_72 //
शिक्षापदानि चाधाय शाक्यसिंहस्य शासने / परिपालय यथाभूतं आगता हि ममान्तिकम् // म्व्या_73 //
उपोषधं उपोष्येह आर्यमष्टाङ्गिकं शुभं / चतुर्दशीं पञ्चदशीं पक्षस्येहाष्टमीं तथा / प्रातिहारिकपक्षं चाष्यष्टाङ्गं सुसमाहितं // म्व्या_74 //
शीलानि च समादाय संप्राप्तानि च शासनम् / बुद्धं धर्में च संघं च सत्त्वास्ते शासनं गताः // कृत्वा च कुशलं कर्म मच्छासनमुपागताः // म्व्या_75 // तेनैते प्रेषिताः सत्त्वा प्रतिष्टाश्च मयाप्यमी / गणिश्रेष्ठेण मुनिना परीता भूरिमेधसा // म्व्या_76 //
प्रसन्नां जनतां दृष्ट्वा सत्यानि कथयिष्यति / श्रुत्वा च ते ततो धर्मं प्राप्स्यन्ति पदमुत्तमम् // म्व्या_77 //
प्रातिहार्यत्रयेणासौ श्रावकान्विनयिष्यति / सर्वेते आस्रवास्तत्र क्षिपयिष्यन्ति सुरताः // म्व्या_78 //
प्रथमः सन्निपातोस्य श्रावकाणां भविष्यति / पूर्णाः षण्णवतिकोट्यः श्रावकाणां भवच्छिदां // म्व्या_79 //
द्वितीयः सन्निपातोस्य श्रावकाणां भविष्यति / पूर्णाश्चतुर्नवति कोट्यः शान्तानां भूरिमेधसां // म्व्या_80 //
तृतीयः सन्निपातोस्य श्रावकाणां भविष्यति / पूर्णाः द्वाविंशति कोट्यः शान्तानां शान्तचेतसां // म्व्या_81 //
धर्मचक्रं प्रवर्त्याथ विनीय सुरमानुषान् / सार्धं श्रावकसंघेण पुरे पिण्डं चरिष्यति // म्व्या_82 //
ततः प्रविशतस्तस्यां रम्यां केतुमतीं पुरीं / मान्दारकाणि पुष्पाणि पतिष्यन्ति पुरोत्तमे // देवताः प्रकिरिष्यन्ति तस्मिन् पुरगते मुनौ // म्व्या_83 // चत्वारश्च महाराजा शक्रश्च त्रिदशाधिपः / ब्रह्मा देवगणैः सार्धं पूजां तस्य करिष्यति // म्व्या_84 //
उत्पलं कुमुदं पद्मं पुण्डरीकं सुगन्धिकं / अगुरुं चन्दनं चापि दिव्यं माल्यं पतिष्यति // म्व्या_85 //
चैलक्षेपं करिष्यन्ति देवपुत्रा महर्द्धिकाः / तं लोकनाथमुद्वीक्षप प्रविशन्तं पुरोत्तमम् // म्व्या_86 //
दिव्यश्च तूर्यनिर्घोषो दिव्यं माल्यं पतिष्यति / देवता प्रकिरिष्यन्ति तस्मिन् पुरगते मुनौ // म्व्या_87 //
ये तु केतुमतीं केचित् वासयष्यन्ति मानुषाः / तेपि तं पूजयिष्यन्ति प्रविशन्तं पुरोत्तमम् // म्व्या_88 //
पथि भूम्यास्तरं तत्र मृदुतूलपिचोपमम् / विचित्रञ्च शुभं माल्यं विकिरिष्यन्ति ते तदा // म्व्या_89 //
छत्रध्वजपताकभिरर्चयिष्यन्ति मानुषाः / शुभैश्च तूर्यनिर्घोषैः प्रसन्नमनसो नराः // म्व्या_90 //
तं च शक्रः सहस्राक्षो देवराजः शचीपतिः / प्रहृष्टः प्राञ्जलिर्भूत्वा मैत्रेयं स्तोष्यते जिनम् // म्व्या_91 //
नमस्ते पुरुषाजन्य नमस्ते पुरुषोत्तम / अनुकम्पस्व जनतां भगवन्नग्रपुग्दल // म्व्या_92 //
महर्द्धिको देवपुत्रस्तस्य मारो भविष्यति / स चापि प्राञ्जलिर्भूत्वा स्तोष्यते लोकनायकम् // म्व्या_93 //
शुद्धावास सहस्रैश्च बहुभिः परिवारितः / प्रवेक्ष्यते च मैत्रेयो लोकनाथो विनायकः // म्व्या_94 //
ब्राह्मणपरिवारेण ब्रह्मा चापि गिरास्फुटम् / कथयिष्यति सद्धर्मं ब्राह्मं घोषमुदीरयन् // म्व्या_95 //
आकीर्णा पृथिवी सर्वा अर्हद्भिश्च भविष्यति / क्षीणाश्रवैर्वान्तदोषैः प्रहीणभवबन्धनैः // म्व्या_96 //
हृष्टा देवमनुष्याश्च गन्धर्वा यक्षराक्षसाः / शास्तुः पूजां करिष्यन्ति नागाश्चापि महर्द्धिकाः // म्व्या_97 //
ते वै नूनं भविष्यन्ति च्यानघाच्छिन्नसंशयाः / उत्क्षिप्तपरिखाः धीरा अनादाना निरुत्सकाः // ब्रह्मचर्यञ्चरिष्यन्ति मैत्रेयस्यानुशासने // म्व्या_98 // ते ऽपि नूनं भविष्यन्ति अममा अपरिग्रहाः / अजातरूपरजता अनिकेता असंस्तवाः / ब्रह्मचर्यञ्चरिष्यन्ति ये मैत्रेयानुशासने // म्व्या_99 //
ते वै पारं गमिष्यन्ति छित्वा जालमेव भुजात् / ध्यानानि चोपसंपद्य प्रीतिसौख्यसमन्विताः / ब्रह्मचर्यञ्चरिष्यन्ति मैत्रेयस्यानुशासने // म्व्या_100 //
षष्ठिं वर्ष सहस्राणि मैत्रेयो द्विपदोत्तमः / देशयिष्यति सद्धर्मं शास्ता लोकानुकम्पया // म्व्या_101 //
शतानि च सहस्राणि प्राणिणां स विनायकः / विनीय धर्मकायेन ततो निर्वाणमेष्यति // म्व्या_102 //
तस्मिंश्च निर्वृते धीरे मैत्रेये द्विपदोत्तमे / दशवर्षसहस्राणि सद्धर्मं स्थास्यति क्षितौ // म्व्या_103 //
प्रसादयति चित्तानि तस्माच्छाक्यमुनौ जिने / ततोदृक्षथ मैत्रेयं संबुद्धं द्विपदोत्तमम् // म्व्या_104 //
तस्माद्धर्मे च बुद्धे च संघे चापि गणोत्तमे / प्रसादयति चित्तानि भविष्यति महर्द्धिकं // म्व्या_105 //
तं तादृशं कारुणिकं मैत्रेयं द्विपदोत्तमं / आराधयित्वा कालेन ततो निर्वाणमेष्यथ // म्व्या_106 //
इदमाश्चर्यकं श्रुत्वा दृष्ट्वा च विभवानल्पिकां / को विद्वान्न प्रसीदेत अपि कृष्णासु जातिषु // म्व्या_107 //
तस्मादिहात्मकामेन माहात्मयमभिकांक्षताः / सद्धर्मो गुरुकर्त्तव्यः स्मरता बुद्धशासनम् // म्व्या_108 //
// मैत्रेयव्याकरणं समाप्तं //
Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.