Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ Devanāgarī · Kinh tạng › Kinh Đại thừa
दशभूमिकसूत्र
- Thông tin
- GRETIL — P.L. Vaidya, Daśabhūmikasūtram. Darbhanga: The Mithila Institute, 1967.chữ Devanāgarī do máy chuyển tự từ bản IAST của GRETILCC BY-NC-SA 4.0
अनुत्पादक्षान्ति विरजा वरप्रज्ञ श्रेष्ठा पर्णामुपाय प्रणिधी भुयु काङ्क्षि लक्ष्मी / अतो ऽमर्दयित्व बलज्ञाननितीरणत्वाद् एवं खु बोधिगुण सर्वक्षणेनुपेन्ति // 21 //
आलम्बनातु प्रथमा गुणपारिपूरि द्वितीया मलापनय ऊर्ध्व विबन्धच्छेदम् / चतुर्थाय मार्गु समताक्रिय पञ्चमाय अनुत्पाद आह्वय विदुः पुन षष्ठवृत्तिः // 22 //
इह सप्तमीमुपगताः सकलं गुणानि प्रणिधान नैकविविधानभिनिर्हरन्ति / किं कारणं यदुत ज्ञानक्रियाभ्युपेन्ति सा अष्टमीप्रभृति सर्वविशुद्ध्युपेन्ति // 23 //
दुरतिक्रमा दूरंगमा बहुस्थानकर्मा क्षेत्रान्तरद्विपथमेव यथोत्तरन्ति / विचरन्ति सप्तसु अलिप्त नृपो यथैव मार्गस्थिता न पुन सर्वतिक्रान्त धीराः // 24 //
यद अष्टमीमुपगताः पुन ज्ञानभूमिम् अतिक्रान्त चित्तविषये स्थित ज्ञानकर्मे / ब्रह्मा न पेक्षति जगन्नरमानुषात्मा एवं चरन्ति विदु पद्ममिवा अलिप्ताः // 25 //
अत्र स्थिता विविधक्लेशमतिक्रमन्ति तेषां न क्लेशचरि नो च क्षयो ऽनुप्राप्तिः / मार्गस्थिता न तद क्लेशचरिं चरन्ति संपूर्ण आशय जिनज्ञ क्षयो न तावत् // 26 //
ये लौकिका विविधशिल्पक्रियाप्रयोगा आजाति सर्वविदुना स्थित शास्त्रज्ञाने / ध्याना अभिज्ञ बल भावयन्तो ऽभ्युपेन्ति भूयः समाधि विविधानभिनिर्हरन्ति // 27 //
अतिक्रान्त श्रवकचरिं तथ प्रत्ययानां स्थित बोधिसत्त्वचरणे विदु अप्रमाणाम् / पूर्वे हि आशयतया इह ज्ञानताया नृपतीसुतो यथ विवृद्धबलोपपेतः // 28 //
गाम्भीर्यतामुपगता भुयु आरभन्ति चित्तं निरोधुपगता न च साक्षिक्रियाः / यथा सागरे उपगताः स्थित यानपात्रे प्रत्यक्ष सर्व उदके न च यानहानिः // 29 //
भूयो उपायबलप्रज्ञवराभ्युपेता दुर्ज्ञेयसर्वजगज्ञानक्रियागुणाढ्याः / पूजेन्ति बुद्ध नियुता भुयु शुद्धिभावा यथा तद्विभूषणविचित्रितु नैकरत्नैः // 30 //
अत्र स्थितान विदुनां वरप्रज्ञ आभा शोषेन्ति तृष्णसलिलं यथ भास्काराभाः / ते अत्र भूम्युपगता वशवर्तिनश्च भोन्ति कृती कुशल ज्ञानफलोदेशैः // 31 //
आकाङ्क्षमाण दृढवीर्यबलाभ्युपेताः कोटीनयूतशत बुद्धसहस्र पूर्णान् / पश्यन्ति सर्वदिशतासु समाहितत्वाद् भूयो ऽप्यतः प्रणिधिश्रेष्ठ गुणाप्रमेयाः // 32//
दुर्ज्ञेया सर्वलोकेन वशिप्रत्येकचारिभिः / इत्येषा सप्तमी भूमिरुपायप्रज्ञशोधना // 33 //
8 अचला नाम अष्टमी भूमिः / उपक्रमगाथाः /
एव श्रुत्व चरणं विदुन श्रेष्ठं देवसंघ मुदिता मरुपतिश्च / बोधिसत्त्व बहवो जगद्धितैषि पूजयन्ति सुगतं जिनसुतांश्च // 1 //
पुष्पमाल्य रुचिरा ध्वजापताका गन्धचूर्ण रुचिरा रतनवस्त्रा / छत्र नैकरुचिरान् मणिप्रत्युप्तान् हारमेघप्रवरानभिसृजन्ति // 2 //
मनोज्ञघोषमधुरं सुरवन्दू मुक्त नैकतुरियप्रवरनाटान् / पूजनार्थि जिनपुत्र सुगतांश्च वर्णश्रेष्ठ मुनिनो उदाहरन्ति // 3 //
सर्वि दर्शि वृषभी द्विपादश्रेष्ठो दर्शि बुद्धविषयं जगद्धितार्थम् / शब्दमेघ रुचिरान् प्रताडमानास्तूर्यताल विविधास्तद प्रमुक्ताः // 4 //
वालकोटि सुगताः शतसहस्रा गङ्गाकोटि नयुता रजविशिष्टाः / क्षेममप्रतिसमाः प्रवरश्रेष्ठं देशयन्ति वृषभी विरजधर्मम् // 5 //
प्रेत तिर्य नरका मनुजदेवाः यक्ष रक्ष भुजगा असुरसंघा / ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... नानकर्मविषये समनुभोन्ति // 6 //
सर्वक्षेत्रविषये धुतरजानां चक्र श्रेष्ठप्रवरं तदनिर्वृत्तम् / देशयन्ति मधुरं सुगतघोषं संज्ञचित्त जगतस्तथ विचारन् // 7 //
सत्त्वकायि सुगता विविधक्षेत्रा क्षेत्रि सत्त्वप्रवराः पुनविपाकाः / देवमानुषगती तथ विचित्रा ज्ञात्व सर्व सुगतो भणति धर्मम् // 8 //
सूक्ष्मसंज्ञ भवति विपुलक्षेत्रे विपुलसंज्ञ भवति रजनिमित्ते / एवमादि विविधां सुगत-ऋद्धिं सर्वलोक भणतो न क्षेपयेयुः // 9 //
ईद्दशं वचमाहात्म्यं वचित्वा मधुरस्वरम् / प्रशान्ता परिषत्प्रीता प्रेक्षते वदतां वरम् // 10 //
प्रशान्त पर्षदं ज्ञात्वा मोक्षचन्द्रो ऽब्रवीत्पुनः / अष्टम्या भूमि-आकारां प्रवेशं च निदर्शय // 11 //
उपसंहारगाथाः / ते भूम्य सप्तसु विशोधित प्रज्ञुपाया मार्गा सुसंभृत महाप्रणिधानबद्धाः / सुप्रतिष्ठिता नरवराः कुशलोपपेता ज्ञानाभिलाषि विदु अष्टमिमाक्रमन्ति // 12 //
ते पुण्यज्ञानुपगताः कृपमैत्रयुक्ता ज्ञानाप्रमाणपथगाः खगबुद्धिकल्पाः / श्रुतधर्म निश्चितबलोपगता महर्षी क्षान्तिं लभन्ति अनुत्पादप्रशान्तिसूक्ष्माम् // 13 //
आदावजात अनुत्पाद अलक्षणं च असंभूततमविनष्टत चाप्रवृत्तम् / भावस्वभावविगता तथताविकल्पा मम चित्तचारविगताः खगतुल्यकल्पाः // 14 //
ते एव क्षान्तिसमन्वागत निष्प्रपञ्चा गम्भीरचाल्य विदु शान्तविचारप्राप्ताः / दुर्ज्ञेय सर्वजगतारहप्रत्ययैश्च चित्तं निमित्तग्रहसंज्ञविभावितत्वात् //
15 //
एवं स्थितानमनुचिन्तविकल्प नास्ति भिक्षुर्निरोध्युपगतो ऽपप्रकल्पप्राप्तः / स्वप्नोघप्राप्त प्रतिबुद्ध तथाविकल्पा ब्रह्मापुरे रतिसङ्गरहितो तथैव // 16 //
पूर्वाधिष्ठान सुगता पुन चोदयन्ति एषा स क्षान्ति परमा सुगताभिषेके / अस्माकु ज्ञान विपुलं वरबुद्धधर्मा ते तुभ्य नास्ति त हि वीर्यु समारभायम् // 17 //
किंचापि शान्त तव सर्वकिलेशज्वाला ज्वलितं निशम्य पुन क्लेशगतिभ्य लोकम् / प्रणिधान पूर्व स्मर सत्त्वहितं विचार्य ज्ञानार्थि प्रार्थित क्रिया जगमोक्षहेतोः // 18 //
सद एष धर्मत स्थिता तथताविकल्पा सर्वेषु बुद्धजिनश्रावकप्रत्ययानम् / न हि एतिना दशबलान प्रभावु लोके नान्यत्र ज्ञानविपुलं त्रिभि अध्वसङ्गम् // 19//
एवं तमप्रतिसमा नरदेवपूज्या उपसंहरन्ति बहुज्ञानमुखा विचारान् / जिनधर्मनिष्पत्तिप्रवेशमनन्तपारं यस्या कला न भवते पुन बोधिचर्या // 20 //
एतानि प्राप्त वृषभी वरज्ञानभूमिम् एकक्षणेन स्फरते दिशताः समन्तान् / ज्ञानप्रवेशुपगता वरभिज्ञप्राप्ता यथ सागरे वहनु मारुतयानप्राप्तः // 21 //
साभोगचित्तविगताः स्थितज्ञानकर्म विचिनन्ति क्षेत्रप्रभवं विभवस्थितिं च / धातुश्चत्वारि विनिभागगतान तांश्च सूक्ष्मं महद्गत विभक्ति समोसरन्ति // 22 //
त्रिसहस्रि सर्वपरमाणुरजो तरन्ति चत्वारि धातु जगकायि विभक्तितश्च / रत्ना विभक्तिपरमाणु सुवर्गतीषु भिन्दित्व ज्ञानविषयेन गणेन्त्यशेषम् // 23 //
ज्ञाने विभावितमना विदु सर्वकायान् स्वे कायि तत्र उपनेन्ति जगार्थहेतोः / त्रिसहस्र सर्व च स्फरित्व विचित्ररूपान् दर्शेन्ति काय विविधान् तथनन्तलोके // 24 //
सूर्यं शशिं च वह्नि मारुत अन्तरीक्षे स्वकमण्डलुस्य उदके प्रतिभासप्राप्ता / ज्ञानोत्तमे स्थित तथाचलधर्मतायां जग शुद्ध-आशय विदू प्रतिभासप्राप्ता // 25 //
यथ-आशयं जगत कायविभक्तितां च दर्शेन्ति सर्वपरिषे भुवि सर्वलोके / वशिप्रत्ययाश्रय जिनात्मजश्रावकानां दर्शेन्ति ते सुगतकाय विभूषिताङ्गान् // 26 //
सत्त्वांश्च क्षेत्र तथ कर्मविपाक कायान् आर्याश्रयान् विविधधर्मज्ञानकायान् / आकाशकाय वृषभी समतामुपेतं दर्शेन्ति ऋद्धि विविधान् जगतोषणार्थम् // 27 //
वशिता दशो विमलज्ञानविचारप्राप्ता अनुप्राप्त ज्ञानकृत मैत्रकृपानुकूलाः / यावच्च सर्वजिनधर्ममुपादकर्मा त्रिसंवरैः सुस्थितमेक अचल्यकल्पाः // 28 //
ये चा बला जिनसुतान दश अक्षोभ्या तेही उपेत अविबन्धिय सर्वमारैः / बुद्धैरधिष्ठित नमस्कृत शक्रब्रह्मैस्तथ वज्रपाणिबलकैः सततानुबद्धाः // 29 //
इम भूमिदेशुपगता न गुणानमन्तो नो शक्यते क्षयितु कल्पसहस्रकोट्यैः / ते भूय बुद्ध नियुतान् समुपासयन्ते भोन्तो उतप्त यथ भूषणु राजमूर्ध्नि // 30 //
इम भूमिदेशुपगता विदु बोधिसत्त्वा महब्रह्म भोन्ति सहस्राधिपती गुणाढ्याः / त्रययानदेशन अक्षोभ्यसंहारप्राप्ता मैत्रायनः शुभप्रभा जगक्लेशघाती // 31 //
एकक्षणेन दशक्षेत्रशतःसहस्रा यावा रजोधातु तत्तक समाध्युपेन्ति / पश्यन्ति तत्तक दशदिशि सत्त्वसारान् भूयो अतः प्रणिधिश्रेष्ठ व्यूह नेकाः // 32 //
संक्षेप एष निर्दिष्टो अष्टमाया जिनात्मजाः / विस्तरः कल्पकोटीभिर्न शक्यः सर्व भाषितुम् // 33 //
9 साधुमती नाम नवमी भूमिः / उपक्रमगाथाः /
इमां भूमिं प्रभाषता कम्पिताः क्षेत्रकोटयः / अधिष्ठाना नरेन्द्रस्य अप्रमेया अचिन्तिया // 1 //
आभास रुचिरा मुक्ताः कायतः सर्वदर्शिनो / तयावभासिताः क्षेत्राः सत्त्वाश्च सुखितास्तया // 2 //
बोधिसत्त्वसहस्राणि अन्तरिक्षे स्थितानि च / दिव्यातिक्रान्तपूजाय पूज्यन्ते वदतां वरम् // 3 //
महेश्वरा देवपुत्रा वशवर्ती प्रहर्षिताः / नानाप्रकारपूजाभिः पूजेन्ति गुणसागरम् // 4 //
ततो ऽप्सरःसहस्राणि हर्षिताः प्रीणितेन्द्रियाः / दिव्या सुयत्ता संगीताः शास्तु पूजामजग्रयम् // 5 //
तेभ्यश्च तूर्यनादेभ्य अनुभावान्महर्षिणः / ईदृशा रुतसहस्रा रवन्ती मधुरस्वराः // 6 //
इमि सर्वे जिनसुता खिलमलविगता उपगत भुवि वरसुरुचिरचरणाः / जगहित विचरति दशदिश वृषभी दर्शयि जिनचरि खगसममनसा // 7 //
नरपुरि मरुपुरि भुजगपतिविषये वियुह दशदिशि पुण्यबलमुदीरिताः / तत तु भुयु जिनसुत दर्शयि अतुली जिनसुतप्रभव जिननुपथनिरता // 8 //
एकक्षेत्रि अचलित सर्वक्षेत्रविरजा अनुगत जगहित शशिरिव प्रतिभा / सर्वघोषहानचित्त प्रशमितमनसा वियहरि कृतशतश्रुतिपथगिरिभिः // 9 //
यत्र सत्त्व हीनचित्त दीन माननिरतास्तत्र विदु श्रावकाचरी देशेति वृषभी / यत्र सत्त्व तीक्ष्णचित्त प्रत्ययाननिरतास्तत्र ज्ञान प्रत्ययान दर्शयन्ति विरजा // 10 //
ये तु सत्त्वहितमैत्रमनसा (अभिरतास्) तत्र त्यं(त्वं) जिनपुत्रान दर्शयन्ति चरणम् / ये तु सत्त्व अग्र श्रेष्ठ मतिमाननिरतास्तत्र अमी बुद्धकाय दर्शयन्ति अतुलम् // 11 //
माया यथा मायकारो दर्शेति जगहिते याय कोटि नैकविद्या सर्वभावविगता / एव विदू बुद्धसुता ज्ञानमायनिरता दर्शयन्ति सर्वचरी सर्वभावविगता // 12 //
एतादृशा रुतसहस्रान् भणित्व मधुरांस्तदा मरुकन्यका जिनं दृष्ट्वा तूष्णींभूताः / पर्षद्विप्रसन्नेयमवोचत्सुगतात्मजम् अष्टमाया भण ऊर्ध्वं चरिं सद्धर्मराजिनाम् // 13 //
उपसंहारगाथाः /
ते अप्रमाणबलबुद्धि विचारयन्तः सुसूक्ष्मज्ञानपरमा जगता दुर्ज्ञेया / तथ गुह्यस्थान सुगतान समोसरन्तो भूमिं क्रमन्ति नवमीं जगतो ऽर्थकरीम् // 14 //
ते धारणीमुखि समाधिसमाहिताग्रा विपुला अभिज्ञा अपि क्षेत्रप्रवेशनन्तम् / बलज्ञाननिश्चयमपि जिनु धैर्यस्थानं प्रणिधीकृपाशयविदू नवमोतरन्ति // 15 //
ते अत्र भूम्यनुगता जिनकोशधारी कुशलाश्च धर्मकुशलाश्च अव्याकृताश्च / ये सास्रवा अपि च लौकिक ये च आर्याश्चिन्त्या अचिन्तिय विदू अनुबुद्ध्ययन्ति // 16 //
नियतांश्च धर्मनियतां प्रविचारयन्ति त्रययानसंपदक्रिया परितारयन्ति / भूमिधर्म यथा-अधिमुक्ति प्रचारतश्च अभिसंस्करोन्ति यथ लोक्य तथोतरन्ति // 17 //
ते एवज्ञाननुगता वरसूक्ष्मबुद्धी सत्त्वान चित्तगहनं परिमार्गयन्ति / (चित्तं विचित्रक्षणवर्तनिवर्ततां च) चित्तं अनन्तप्रभवं सद ओतरन्ति // 18 //
क्लेशाननादिन प्रयोगसहायताश्च ये पर्युत्थाननुशया गतिसंधितश्च / तथ कर्मप्रवेश विचित्रविभक्तितश्च हेतू निरुद्धफलनाश समोतरन्ति // 19 //
इन्द्रिय या मृदुकमध्य उदारतश्च संभेदपूर्वमपरान्त समोतरन्ति / अधिमुक्ति नैक विविधा शुभ आशुभतश्च चत्वारि आशीति सहस्र समोतरन्ति // 20 //
धातूप्रवेश जग भावितक्लेशदृष्टी गहनं गता अनवराग्र अच्छेदतश्च / ये आशया अनुशया सहजप्रचारी चित्तासमोसृत निबद्ध अच्छेद तन्ति // 21 //
चित्तं यथा अनुशया न च द्रव्यभूतो न च देशस्था न च विप्रवसन्ति आशया / दुर्हेय ध्यानविषयानभिवर्तियाश्च छेदश्च मार्ग विनयेन न चान्यमस्ति // 22 //
उपपत्ति षड्गति विभक्तिप्रवेशतश्च स्नेहं च तृष्णमविद्यान्धक कर्मक्षेत्रा / विज्ञानबीजसहजाङ्कुरनामरूपं त्रैधातुके अनवराग्र समोतरन्ति // 23 //
ते वासनागति किलेश च कर्म चित्ता सुविहारताय न पुनर्गतिसन्त कामा / राशित्रिभिर्नियतसत्त्व समोतरन्ति दृष्टीनिमग्नमपि ज्ञान समोतरन्ति // 24 //
एवं विसरणगताः स्थित अत्र भूम्यां सर्वसत्त्व आशय यथेन्द्रिय याधिमुक्तिः / तेषामर्थे धर्मविभक्ति प्रकाशयन्ति प्रतिसंविदर्थकुशलाः प्रतिभा निरुक्ति // 25 //
ते धर्मभाणक गती अनुप्राप्त (स्थानं) सिंहरिषभनिभा गिरिराजकल्पाः / अभिप्रवर्षन्ति मधुरममृतस्य वर्षं भुजगेन्द्रसागर यथा अनुपूरयन्ति // 26 //
हितार्थज्ञानकुशलास्तथ धर्मतायां सर्वं निरुक्त्यनुगताः प्रतिभानप्राप्ताः / ते धारणी दश असंख्यसहस्र लब्धा धारन्ति धर्म यथ (सागर वर्षधारी) // 27 //
एवं च धारणिविशुद्धिसमाधिप्राप्ता एकक्षणेन दशबुद्धसहस्र दृष्टाः / श्रवणेन धर्मरतनं च निदेशयन्ति (एकैकमण्डलविशुद्धिस्वराङ्गगताः) // 28 //
व्योहारते त्रिसहस्रमहलोकधातुं परिशेष सत्त्व विविधास्त्रयरतनेभ्यः / तोषेन्ति सर्व यथैन्द्रिय-आशयाश्च चतुद्वीपसागर वर्षा सम मोदयन्ति // 29 //
(भूयोत्तरिं गुणिनु वीर्य समारभन्ते) चित्त-अन्ति वालप्रसर अस्मि सुचेतनन्ताः / देशेयु धर्म सुगताः पुन नानसत्त्वं श्रुत्वा धरेम यथ सर्वद (बीजधारी) // 30 //
(यावतका) जगदिह प्रविशन्ति सत्त्वाः (ते सर्व एकपरिषन्मण्डले निषण्णाश्च) / एषां च एकक्षणि सर्वि समोतरित्वा एकां रुतेन इमि तर्पयितव्य सर्वे // 31 //
(अत्र स्थिता नरमरुत्तम धर्मराजा) भोन्ती धर्मैर्जिनसुताः परिचालयन्ति / रात्रिंदिवं सद जिनैः शमथानुप्राप्ता गम्भीर शान्त स्थित ज्ञानविमोक्षधीरा // 32//
(ते ऽनेकबुद्धनियुतान् पर्युपासयन्ते) भोन्ती उत्तप्त पणु (पाण्डु) चक्रवर्तःप्रभावा / तस्य क्लेशगहनानि प्रभा समाज्य ब्रह्मणो व द्विसहस्रिकलोकधातुः // 33 //
(अत्र स्थिता गुणधरा) महब्रह्मलोके भोन्ती (त्रियानदेशनं विदितानुभावा / ) यं चैवमारभति सर्वजगद्धिताय सर्वज्ञज्ञानुपगता गुणज्ञानप्राप्ता // 34 //
(क्षेत्राप्रमाणपर्यापन्न) एका रजाग्रे क्षणि एकि (तत्तकसमाधि उ)पेन्ति धीराः / (दृष्ट्वा सर्वे दिशि जिनांश्च वचः शृणोन्ति) ततो विकुर्वि प्रणिधानन्विताप्रमाणाः // 35 //
इत्येषा नवमी भूमिर्महाज्ञानविचारिणा / गम्भीरा दुर्दृशा सूक्ष्मा निर्दिष्टा सुगतात्मजाः // 36 //
10 धर्ममेघा नाम दशमी भूमिः / उपक्रमगाथाः /
एव श्रुत्व चरणमनुत्तमं शुद्धवासनयुताः प्रहर्षिताः / अन्तरीक्षस्थित प्रीणितेन्द्रियाः पूजयन्ति सुगतं तथागतम् // 1 //
बोधिसत्त्वनयुता अचिन्तिया अन्तरीक्षगतिप्राप्तिहर्षिताः / गन्धमेघ अतुलान् मनोमयान् धूपयन्ति सत्त्वक्लेशघातिनः // 2 //
देवराज वशवर्ति प्रीणितो अन्तरीक्ष त्रिसहस्रकोटिभिः / वस्त्रकैः समकरी सगौरवा भ्रामयन्ति रुचिरान् वरान् शतम् // 3 //
अप्सरा बहव प्रीणितेन्द्रियाः पूजयन्ति सुगतं सगौरवाः / तूर्यकोटिनयुताः प्रवादिता एवरूप रवुयुक्त रावतः // 4 //
एकक्षेत्र सुगतो निषण्णकः सर्वक्षेत्रि प्रतिभास दर्शयी / कायकोटि विविधा मनोरमा धर्मधातुविपुलान् स्फरित्वन // 5 //
एकरोमु सुगतस्य रश्मयो निश्चरन्ति जगक्लेश शाम्यति / शक्यु (क्षेत्ररजधातु ऽपि) क्षयी तस्य रश्मिगणना त्वजानितुम् // 6 //
केचि बुद्धवरलक्षणं विदुः पश्ययन्ति वरचक्रवर्तिनः / अन्यक्षेत्रवरचर्य उत्तमां शोधयन्ति द्विपदेन्द्र दृश्यते // 7 //
(तुषितायतनप्राप्त नायको) च्यवमानु चंक्रमाण दृश्यते / गर्भप्राप्त बहुक्षेत्रकोटिषु जायमान क्वचि क्षेत्र दृश्यते // 8 //
निष्क्रमन्त जगहेतु नायको बुध्यमान पुन बोधिमुत्तमाम् / (धर्मचक्रवर्तनिर्वृतागतो) दृश्यमान बुद्धक्षेत्रकोटिषु // 9 //
मायकार यथ विद्यशिक्षितो जीविकार्थ बहुकाय दर्शयी / तद्व शास्तु वरप्रज्ञशिक्षितो सर्वकायभिनिहर्तु (सत्त्वन) // 10 //
शून्य शान्त गतधर्मलक्षणा अन्तरीक्षसमप्राप्तधर्मताम् / बुद्धशास्तु परमार्थतत्त्वतं दर्शयी प्रवरबुद्धगोचरम् // 11 //
यथ स्वभावु सुगतानगोचरा सर्वसत्त्व तथ प्राप्त धर्मताम् / लक्षलक्ष समलक्ष तादृशा सर्वधर्म परमार्थलक्षणाः // 12 //
ये तु ज्ञान सुगतान अर्थिंके कल्पकल्पपरिकल्पवर्जितम् / भावभावसमभावबुद्धयः क्षिप्र भेष्यति नरेश उत्तमाः // 13 //
ईदृशान् रुतसहस्रान् भणित्व मधुरस्वराः / मरुकन्या जिनं लोक्य तूष्णीभूताः शमे रताः // 14 //
प्रसन्नं पर्षदं ज्ञात्वा मोक्षचन्द्रो विशारदः / वज्रगर्भं त्रिधापृच्छज्जिनपुत्रं विशारदम् // 15 //
दशमी संक्रमन्तानां कीदृशं गुणगोचरम् / निमित्तप्रातिहार्यांश्च सर्वमाख्या(हि) परिक्रम // 16 //
अथ खलु वज्रगर्भो बोधिसत्त्वो दशदिशं व्यवलोक्य सर्वावतीं पर्षदं व्यवलोक्य धर्मधातुं च व्यवलोकयन् सर्वज्ञताचित्तोत्पादं च संवर्णयन् बोधिसत्त्वविषयमादर्शयन् चर्याबलं परिशोधयन् सर्वाकारज्ञतासंग्रहमनुव्याहरन् सर्वलोकमलमपकर्षयन् सर्वज्ञज्ञानमुपसंहरन् अचिन्त्यज्ञाननिर्यूहमादर्शयन् बोधिसत्त्वगुणान् प्रभावयन् एवमेव भूम्यर्थं प्ररूपयमाणो बुद्धानुभावेन तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - उपसंहारगाथाः /
शमदमनिरतानां शान्तदान्ताशयानां खगपथसदृशानामन्तरीक्षसमानाम् / खिलमनविधुतानां मार्गज्ञाने स्थितानां शृणुत चरिविशेषान् बोधिसत्त्वान श्रेष्ठान् // 17 //
कुशलशतसहस्रं संचिया कल्पकोट्या बुद्धशतसहस्रान् पूजयित्वा महर्षीन् / प्रत्ययजिनवशींश्चापूजयित्वा अनन्तान् सर्वजगतहिताया जायते बोधिचित्तम् // 18 //
व्रततपतपितानां क्षान्तिपारंगतानां हिरिशिरिचरितानां पुण्यज्ञानोद्गतानाम् / विपुलगतिमतीनां बुद्धज्ञानाशयानां दशबलसमतुल्यं जायते बोधिचित्तम् // 19 //
याव जिन त्रियध्वा पूजनार्थाय पूजं खगपथपरिणामं शोधनं सर्वक्षेत्रम् / सम्यगनुगतार्थे यावता सर्वधर्मान् मोक्ष जगत अर्थे जायते बोधिचित्तम् // 20 //
प्रमुदितसमुतीनां दानधर्मारतानां सकलजगहितार्थे नित्यमेवोद्यतानाम् / जिनगुणनिरतानां सत्त्वरक्षाव्रतानां त्रिभुवनहितकार्ये जायते बोधिचित्तम् // 21 //
अकुशलविरतानां शुद्धशीलाव्रतानां व्रतनियमरतानां शान्तसौम्येन्द्रियाणाम् / जिनशरणगतानां बोधिचर्याशयानां त्रिभुवनहितसाध्यं जायते बोधिचित्तम् // 22//
अनुगतकुशलानां क्षान्तिसौरत्यभाजां विदितगुणरसानां त्यक्तमानोत्सवानाम् / निहितशुभमतीनां दान्तुसौम्याशयानां सकलहितविधाने जायते बोधिचित्तम् // 23 //
प्रचलितशुभकार्या धीरवीर्योत्सहा ये निखिलजनहितार्थे प्रोद्ययामान सिंहाः / अविरतगुणसाध्या निर्जितक्लेशसंघा झटिति मनसि तेषां जायते बोधिचित्तम् // 24 //
सुसमवहितचित्ता ध्वस्तमोहान्धकारा विगलितमदमाना त्यक्तसंक्लिष्टमार्गाः / शमसुखनिरता ये त्यक्तसंसारसङ्गा झटिति मनसि तेषां जायते बोधिचित्तम् // 25//
विमलखसमचित्ता ज्ञानविज्ञानविज्ञा निहतनमुचिमारा वान्तक्लेशाभिमानाः / जिनपदशरणस्था लब्धतत्त्वार्थका ये सपदि मनसि तेषां जायते बोधिचित्तम् // 26 //
त्रिभुवनशिवसाध्योपायविज्ञानधीराः कलिबलपरिहारोपायविद्यर्द्धिमन्तः / सुगतगुणसमीहा ये च पुण्यानुरागाः सपदि मनसि तेषां जायते बोधिचित्तम् // 27 //
त्रिभुवनहितकामा बोधिसंभारपूर्ये प्रणिहितमनसा ये दुष्करे ऽपि चरन्ति / अविरतशुभकर्मप्रोद्यता बोधिसत्त्वाः सपदि मनसि तेषां जायते बोधिचित्तम् // 28 //
दशबलगुणकामा बोधिचर्यानुरक्ता विजितकलिबलौघास्त्यक्तमानानुषङ्गाः / अनुगतशुभमार्गा लब्धधर्मार्थकामा झटिति मनसि तेषां जायते बोधिचित्तम् // 29 //
इति गणितगुणांशा बोधिचर्याश्चरन्तु जिनपदप्रणिधानाः सत्समृद्धिं लभन्तु / त्रिगुणपरिविशुद्धा बोधिचित्तं लभन्तु त्रिशरणपरिशुद्धा बोधिसत्त्वा भवन्तु // 30 //
दश पारमिताः पूर्य दशभूमीश्वरो भवेत् / भूयो ऽपि कथ्यते ह्येतच्छ्रुणुतैवं समासतः // 31 //
बोधिचित्तं यदासाद्य संप्रदानं करोति यः / तदा प्रमुदितां प्राप्तो जम्बूद्वीपेश्वरो भवेत् // 32 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वान् यथेच्छाप्रतिपादनैः / स्वयं दाने प्रतिष्ठित्वा परांश्चापि नियोजयेत् // 33 //
सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य संपूर्णा दानपारगः / एतद्धर्मानुभावेन संवरं समुपाचरेत् // 34 //
सम्यक्शीलं समाधाय संवरकुशली भवेत् / ततः स विमलां प्राप्तश्चातुर्द्वीपेश्वरो भवेत् // 35 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वान् अकुशलनिवारणैः / स्वयं शीले प्रतिष्ठित्वा परांश्चापि नियोजयेत् // 36 //
सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य संपूर्णशीलपारगः / एतद्धर्मविपाकेन क्षान्तिव्रतमुपाश्रयेत् // 37 //
सम्यक्क्षान्तिव्रतं धृत्वा क्षान्तिभृत्कुशली भवेत् / ततः प्रभाकरीप्राप्तस्त्रयस्त्रिंशाधिपो भवेत् // 38 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वान् क्लेशमार्गनिवारणैः / स्वयं क्षान्तिव्रते स्थित्वा परांश्चापि नियोजयेत् // 39 //
सत्त्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य क्षान्तिपारंगतो भवेत् / एतत्पुण्यविपाकैः स वीर्यव्रतमुपाश्रयेत् // 40 //
सम्यग्वीर्यं समाधाय वीर्यभृत् कुशली भवेत् / ततश्चार्चिष्मतीप्राप्तः सुयामाधिपतिर्भवेत् // 41 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वान् कुदृष्टिसंनिवारणैः / सम्यग्दृष्टौ प्रतिष्ठाप्य बोधयित्वा प्रयत्नतः // 42 //
स्वयं वीर्यव्रते स्थित्वा परांश्चापि नियोजयेत् / सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य वीर्यपारंगतो भवेत् // 43 //
एतत्पुण्यविपाकैश्च ध्यानव्रतं समाश्रयेत् / सर्वक्लेशान् विनिर्जित्य समाधिसुष्ठितो भवेत् // 44 //
सम्यग् ध्यानं समाधाय समाधिकुशली भवेत् / ततः सुदुर्जयाप्राप्तः संतुषिताधिपो भवेत् // 45 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वान् तीर्थ्यमार्गनिवारणैः / सत्यधर्मं प्रतिष्ठाप्य बोधयित्वा प्रयत्नतः // 46 //
स्वयं ध्यानव्रते स्थित्वा परांश्चापि नियोजयेत् / सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य ध्यानपारंगतो भवेत् // 47 //
एतत्पुण्यविपाकैश्च प्रज्ञाव्रतमुपाश्रयेत् / सर्वमारान् विनिर्जित्य प्रज्ञाभिज्ञसमृद्धिमान् // 48 //
सम्यक्प्रज्ञां समाधाय स्वभिज्ञाकुशली भवेत् / ततश्चाभिमुखीप्राप्तः सुनिर्मिताधिपो भवेत् // 49 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वान् अभिमाननिवारणैः / शून्यतासु प्रतिष्ठाप्य बोधयित्वा प्रयत्नतः // 50 //
स्वयं प्रज्ञाव्रते स्थित्वा परांश्चापि नियोजयेत् / सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य प्रज्ञापारंगतो भवेत् // 51 //
एतत्पुण्यविपाकैश्च स सुपायव्रतं चरेत् / सर्वदुष्टान् विनिर्जित्य सद्धर्मकुशली भवेत् // 52 //
स सुपायविधानेन सत्त्वान् बोधौ नियोजयेत् / ततो दूरंगमाप्राप्तो वशवर्तीश्वरो भवेत् // 53 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वानभिसमयबोधनैः / बोधिसत्त्वनियामेषु प्रतिष्ठाप्य प्रबोधयन् // 54 //
तत्रोपाये स्वयं स्थित्वा परांश्चापि नियोजयेत् / सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य ह्युपायपारगो भवेत् // 55 //
एतत्पुण्यानुभावैश्च सुप्रणिधिमुपाश्रयेत् / मिथ्यादृष्टिं विनिर्जित्य सम्यग्दृष्टिकृती बुधः // 56 //
सुप्रणिहितचित्तेन सम्यग्बोधौ प्रतिष्ठितः / ततश्चाप्यचलाप्राप्तो ब्रह्मा साहस्रिकाधिपः // 57 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वान् त्रियानसंप्रवेशनैः / लोकधातुपरिज्ञाने प्रतिष्ठाप्य प्रबोधयन् // 58 //
सुप्रणिधौ स्वयं स्थित्वा परांश्चापि नियोजयेत् / सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य प्रणिधिपारगो भवेत् // 59 //
एतत्पुण्यानुसारैश्च बलव्रतमुपाश्रयेत् / सर्वदुष्टान् विनिर्जित्य संबोधौ कृतनिश्चयः // 60 //
सम्यग्बलसमुत्साहैः सर्वतीर्थ्यान् विनिर्जयेत् / ततः साधुमतीप्राप्तो महाब्रह्मा भवेत् कृती // 61 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वान् बुद्धयानोपदर्शनैः / सत्त्वाशयपरिज्ञाने प्रतिष्ठाप्य प्रबोधयन् // 62 //
स्वयं बले प्रतिष्ठित्वा परंश्चापि नियोजयेत् / सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य बलपारंगतो भवेत् // 63 //
एतत्पुण्यविपाकैश्च ज्ञानव्रतमुपाश्रयेत् / चतुर्मारान् विनिर्जित्य बोधिसत्त्वो गुणाकरः // 64 //
सम्यग् ज्ञानं समासाद्य सद्धर्मकुशली भवेत् / धर्ममेघां ततः प्राप्तो महेश्वरो भवेत् कृती // 65 //
तत्रस्थः पालयन् सत्त्वान् सर्वाकारानुबोधनैः / सर्वाकारवरे ज्ञाने प्रतिष्ठाप्य प्रबोधयन् // 66 //
स्वयं ज्ञाने प्रतिष्ठित्वा परांश्चापि नियोजयेत् / सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य ज्ञानपारंगतो भवेत् // 67 //
एतत्पुण्यानुभावैश्च दशभूमीश्वरो जिनः / सर्वाकारगुणाधारः सर्वज्ञो धर्मराड् भवेत् // 68 //
इति मत्वा भवद्भिश्च संबोधिपदलब्धये / दशपारमितापूर्यै चरितव्यं समाहितैः // 69 //
तथा बोधिं शिवां प्राप्य चतुर्मारान् विजित्य च / सर्वान् बोधौ प्रतिष्ठाप्य निर्वृतिं समवाप्स्यथ // 70 //
एतत्च्छ्रुत्वा परिज्ञाय चरध्वं बोधिसाधने / निर्विघ्नं बोधिमासाद्य लभध्वं सौगतां गतिम् // 71 //
11 परीन्दनापरिवर्तः / उपक्रमः /
एतास्ताः खलु पुनर्भो जिनपुत्रा दश बोधिसत्त्वभूमयः समासतो निर्दिष्टाः सर्वाकारवरोपेतसर्वज्ञज्ञानानुगता द्रष्टव्याः / तस्यां वेलायामयं त्रिसाहस्रमहासाहस्रो लोकधातुः षड्विकारं प्राकम्पत् / विविधानि च पुष्पाणि वियतो न्यपतन् / दिव्यमानुष्यकानि च तूर्याणि संप्रवादितान्यभूवन् / अनुमोदनाशब्देन च यावदकनिष्ठभुवनं विज्ञप्तमभूत् //
अथ तस्मिन् समये भगवांस्तान् विमुक्तिचन्द्रप्रमुखान् सर्वान् बोधिसत्त्वानामन्त्र्य एवमादिशत् - इमामहं मार्षा असंख्येयकल्पकोटीनयुतशतसहस्रसमुदानीतामनुत्तरां सम्यक्संबोधिं युष्माकं हस्ते परिन्दामि अनुपरिन्दामि परमया परिन्दनया / तद्यूयं सर्वे स्वयं चैवमिमं धर्मपर्यायं धारयत, परेभ्यश्च विस्तरेण संप्रकाशयत / संक्षेपान्मार्षा यदि तथागतः कल्पस्थितिकेनायुःप्रमाणेन रात्रिंदिवमधितिष्ठमानो ऽस्य धर्मपर्यायस्य वर्णं भाषते, नैवास्य धर्मपर्यायस्य वर्णपर्यन्तो भवेत्, न च तथागतप्रतिभानक्षयो भवेत् / यथा तथागतशीलसमाधिप्रज्ञाविमुक्तिज्ञानदर्शनमप्रमाणमपर्यन्तम्, एवमेव मार्षा य इमं धर्मपर्यायमुद्ग्रहीष्यति धारयिष्यति वाचयिष्यति लिखिष्यति लिखापयिष्यति पर्यवाप्स्यति प्रवर्तयिष्यति, पर्षन्मध्ये च विस्तरेण संप्रकाशयिष्यति - अनेन चित्तेन कथममी सत्त्वा एवमुदारधर्मस्य लाभिनः स्युरिति श्रद्धया सत्कृत्य श्रावयिष्यन्ति श्रोष्यन्ति च योनिशो मनसि भावयिष्यन्ति च / पुस्तकलिखितं कृत्वा गृहे धारयिष्यति सत्करिष्यति गुरुकरिष्यति मानयिष्यति पूजयिष्यति / अमात्सर्यचित्ततया अस्य धर्मपर्यायस्य वर्णं भाषित्वा लिखनाय वाचनाय स्वाध्ययनाय पूजनाय दर्शनाय दास्यति, तेषामपि नास्ति पुण्यपर्यन्तः //
अथ खलु भगवानस्यैव धर्मपर्यायस्य भूयस्या मात्रया अनुपरिन्दनार्थं तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत -
सत्त्वा दृष्टा ये मया बुद्धदृष्ट्या ते ऽर्हन्तः स्युः शारिपुत्रेण तुल्याः / तां चेत्कश्चित्पूजयेत्कल्पकोट्या तुल्यान् गङ्गावालुकाभिर्यथैव // 1 //
प्रत्येकबुद्धाय तु यश्च पूजां कुर्यादहोरात्रमपि प्रहृष्टः / माल्यप्रकारैश्च तथाम्बरैश्च तस्मादयं पुण्यकृतो विशिष्टः // 2 //
सर्वे ऽपि प्रत्येकजिना यदि स्युस्तान् पूजयेत् कश्चिदिहाप्रमत्तः / पुष्पैश्च गन्धैश्च विलेपनैश्च कल्पाननेकान् शयनान्नपानैः // 3 //
एकस्य यश्चैव तथागतस्य कुर्यात् प्रणाममपि चैकवारम् / प्रसन्नचित्तो ऽथ वदेन्नमो ऽर्हन् तस्मादिदं श्रेष्ठतरं च पुण्यम् // 4 //
बुद्धा भवेयुर्यदि सर्वसत्त्वास्तान् पूजयेत् यश्च यथैव पूर्वम् / दिव्यैश्च पुष्पैरथ मानुषैश्च कल्पाननेकान् बहुभिः प्रकारैः // 5 //
यश्चैव सद्धर्मविलोपकाले त्यक्त्वा स्वकायं च तथात्मजीवम् / दद्यादहोरात्रमिदं हि सूत्रं विशिष्यते पुण्यमिदं हि तस्मात् // 6 //
यस्येप्सितं पूजयितुं जिनेन्द्रान् प्रत्येकबुद्धानपि श्रावकांश्च / दृढं समुत्पाद्य स बोधिचित्तम् इदं सदा सूत्रवरं ददातु // 7 //
राजा ह्ययं सर्वसुभाषितानां सो ऽभुद्गतः सर्वतथागतानाम / गृहे स्थितस्तस्य तथागतः स तिष्ठेदिदं यत्र हि सूत्ररत्नम् // 8 //
प्रभां स प्राप्नोति शुभामनन्ताम् एकं पदं वादि शतीहयश्च / न व्यञ्जनाद् ग्रस्यति नापि चार्थाद् ददाति यः सूत्रमिदं परेभ्यः // 9 //
अनुत्तरासौ नरनायकानां सत्त्वो न कश्चित् सदृशो ऽस्य विद्यते / भवेत्समुद्रेण समश्च सो ऽक्षयः श्रुत्वा हि यो धर्ममिमं प्रपद्यते // 10 //
according the edition by ryūkḥ kondḥ (reproduced kyoto 1983) the end of the sūtra is:
इदम् अवोचद् भगवान् आत्तमनास् ते विमुक्तिचन्द्रपूर्वंगमा बोधिसत्त्वगणा वशवर्तिदेवराजप्रमुखाः सर्वदेवाधिपतीश्वराश् च महानन्दपूर्वंगमा सर्वमहाश्रावकगणाः सदेवमानुषासुरगन्धर्वश् च लोकः सा सर्वावती पर्षद् भगवतो वज्रगर्भस्य भाषितम् अभ्यनन्दन्न् इति //
इति परिन्दनापरिवर्तो नामैकादशमः //
इति श्रीबोधिसत्त्वचर्याप्रस्थानो दशभूमीश्वरो नाम महायानसूत्ररत्नराजः समाप्तः //
ये धर्मा हेतुप्रभवा हेतुन् तेषां तथागतो ह्य् अवदत् / तेषां च यो निरोधो एवं वादी महाश्रमणः //
// शुभम् //
Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
