SỐ 2103 — QUẢNG HOẰNG MINH TẬP

VĂN SÁM HỐI PHƯƠNG ĐẲNG ĐÀ-LA-NI CỦA TRẦN VĂN ĐẾ

Trộm cho rằng: Chư Phật ba đời do nhân duyên thệ nguyện. Như Lai mười phương dùng phương tiện trí tuệ, dùng biện tài vô ngại, khai mở pháp môn vô tận, pháp lưu có khác tông nguyên vô hạn. Pháp vốn phân tán mà chi nhánh không cùng, chẳng phải Ma-ha Bát-nhã có tám vạn bốn ngàn riêng mà ngay cả Đà-la-ni cũng có chín mươi hai ức, nơi nơi tuyên thuyết, món món gọi tên, công đức vô lượng thần thông không thể suy lường. Còn Bà-tẩu cứu địa ngục, ma Ba-tuần phát tâm Bồ-đề, Hoa Tụ được thần thông, lôi âm thoát yểm tệ, đâu không do chương cú này nhờ nghiệp lực này. Cũng có bốn bộ đệ tử, chúng sinh mười phương nghe một câu mà phát tâm, nghe một tiếng mà ngộ đạo. Vì thế, biết tất cả các pháp không đâu chẳng phải là chân diệu.

Đệ tử hết lòng tu hành, sở học là Bồ-đề ra sức sớm tối, sở hành là cứu độ. Dùng năng lực nhất tâm nhiếp lấy chúng sinh, trong khoảng một niệm khắp các pháp tướng. Chủng trí Như Lai đều nguyện tổng trì, công đức chư Phật đều muốn lưu truyền.

Nay thành kính đối với kinh giáo pháp điển, đại chúng hiện tiền chí tâm kính lễ Đức Phật Thích-ca Mâu-ni, kính lễ chương cú Đà-la-ni, kính lễ Tỳ-kheo Lôi Âm, kính lễ Bồ-tát Hoa Tụ. Nguyện nương công đức này điều phục chúng sinh, diệt tâm ba độc, phá mười nghiệp ác bốn trăm phiền não tự nhiên thanh tịnh, tám mươi bốn ngàn trần lao cùng lúc giải thoát. Được năng lực thần chú, đủ pháp ấn thiện, nhập môn Đà- la-ni, quán cảnh giới Phật, ngục lửa tắt hẳn không còn.

Cúi đầu kính lễ Thường Trụ Tam Bảo.

VĂN SÁM DƯỢC SƯ CỦA TRẦN VĂN ĐẾ

Trộm cho rằng: Các hạnh vô thường đều là pháp lụy, muôn cõi điên đảo đều thành gốc khổ, lửa cháy cảnh tượng biết thay đổi không dừng. Cỏ trôi tranh giạt thấy sinh diệt mau chóng, theo gió nghiệp mà vào biển khổ, tùy báo chướng mà đến u đồ. Đến đi ba cõi chưa thấy có chỗ an, luân hồi năm đường không có lúc tạm dừng. Đức Như Lai Dược Vương có đại nguyện lớn dắt dẫn muôn vật, cứu giúp chúng sinh. Dẫn dắt trăm sông các cõi quy về biển pháp một vị. Cũng có thể thí cho Hoa Lâm tùy theo thế tục, khiến được an ổn, không còn sợ sệt. Còn như tám nạn, chín hạnh, năm trược, ba tai, nước, lửa, trộm, giặc, bệnh tật, đói khát. Kẻ thù nợ nần, Pháp vương Huyện quan, ỷ thế lực lấn hiếp vạn mối, nghịch pháp sát ngàn biến, đều chuyển tất cả họa thành phước, đổi tai ách thành an vui. Lại có người cầu giàu có phước lộc, ngôi vị, kéo dài tuổi thọ. Ham muốn của sinh dân, thiết yếu của thế gian. Đâu không tùy tâm ứng niệm tự nhiên đầy đủ. Vì thế chư Phật phương tiện, sự tuyệt tư lương. Đệ tử là Tư Mục quả phương thú tích vị hựu. Nương bổn nguyện của Đức Dược Sư thành tựu chúng sinh.

Nay y theo kinh giáo, ở tại.. kiến lập đạo tràng sám hối Dược Sư từng ấy vị Tăng, từng ấy ngày. Đại chúng hiện tiền chí tâm kính lễ Đức Bổn Sư Thích-ca Mâu-ni, kính lễ Đức Dược Sư Như Lai từ bi che chở, không trái bổn nguyện, không bỏ thế gian, nổi mây tứ đẳng, giáng mưa sáu độ, dập tắt lửa sinh tử, bẻ mũi tên phiền não. Thế giới mười phương hoặc luân đăng mà sáng rỡ, bảy trăm quỷ thần tìm mà ứng phó. Chướng ngại vắng bặt, tai ương không còn. Mạng theo phướn tục, tạm lên thường trụ. Dạo pháp tánh sâu xa, vào Chánh giác vô đẳng, hạnh nguyện viên mãn như Đức Như Lai Dược Vương.

VĂN SÁM SA-LA TRUI CỦA TRẦN VĂN ĐẾ

Giải thoát chân thật vốn tự vô sinh; thật trí tuệ nay cũng vô diệt. Vì thế biết rừng hạc biến sắc, chẳng phải thay đổi. Núi Linh Thứu thường trụ, thật pháp thường trụ. Chỉ vì thế giới chẳng phải một, do đó ứng phó không cùng, chúng sinh vô biên, do đó phương tiện không bờ mé. Tùy niệm tùy chấp, các món pháp môn. Do nghiệp do tâm mỗi việc thị hiện. Hoặc tám mươi tiểu kiếp thường ngồi yên không dời đổi, tám mươi năm căn cơ không dư chưa bì kịp. Bên sông Hy Liên sắc sao mai bỗng sáng, trong rừng Ta-la tiếng nửa đêm liền vắng lặng. Công đức sau cùng.

Hôm nay giờ này, đệ tử có duyên với cõi Diêm-phù-đề, nhận phần trọng trách, thương chúng sinh điên đảo, xót những kẻ ngu mê.

Thường nguyện làm thuyền sáu độ cứu họ đến bờ kia. Cỡi xe Nhất thừa đến chỗ Trung đạo.

Nay ở điện Thái Cực đại hội vô ngại gồm một trăm vị Tăng trong một đêm Sa-la đại trai. Nguyện mưa pháp, mây pháp làm mát mẻ lửa trong ba cõi. Đèn tuệ, đuốc tuệ chiếu sáng nhà tối trăm năm. Hai chữ thường trụ trời người đều nghe, ba điểm chữ y phàm thánh đều ngộ. Không nhọc lời hỏi của ngài Ca-diếp, không đợi nghi ngờ của Tu-bạt, Nhất thiết chủng trí dùng làm căn bản, vô lượng công đức dùng để trang nghiêm. Cây ý nở hoa giải thoát, ruộng thân hợp nước định tuệ, ở đất an lành, nương đạo tràng phước đức, cùng với hai khí đều tinh, tùy theo bốn thời mà nạp thần. Mặt trời mặt trăng thân Thiên tử, chiếu hợp trần ở Đại thiên. Ngôi sao cung điện rải ngọc châu ở trăm ức, nước mưa từ bi và gió lành đều thổi, mây báu Bồ-đề cùng khói bay đều đến, sáu hợp bốn biển không bị trần lao, sáu đường bốn loài sinh đều được thanh tịnh.

VĂN SÁM XẢ THÂN TRONG HỘI VÔ NGẠI, TRẦN VĂN ĐẾ VÌ HOÀNG THÁI HẬU XẢ BỎ NGÔI BÁU

Trộm thấy rằng nhã cáo nghĩa sâu, Hoàng vương khởi lời nói ở ta; lễ kinh linh điển bậc Thánh nêu lời nói về tội của mình. Vì thế, quên mình cứu vật là tâm của người có lòng nhân; sửa mình lợi người là đức của người quân tử. Huống chi Bồ-tát Đại sĩ pháp bổn hành xứ, ứng phó ba cõi, nhiếp thọ bốn loài, vận bốn tâm vô lượng, tu sáu độ bình đẳng, quốc thành vợ con, tôi tớ ngựa xe. Nói đại nghiệp của Tổ tông, kiệt sức nghỉ ngơi, trọng trách của thiên hạ, lê dân chưa an, thứ tục chưa vui, đi trên băng mỏng, không quên tranh nghiệp. Lại do, tướng thế gian như bọt bóng, pháp hữu vi như sương như chớp, sông ái chạy nhanh, biển dục bay cao. Bẩm thức đồng cháy, hàm thức cùng chìm. Thùy chấn nương ngọc, trở lại biết muôn thừa không phải tôn. Đương trữ phụ ỷ trở lại cho muôn cơ thành lụy, sớm tối cố gắng tư hoằng hấp dẫn, thường ngày không hiển bày.

Kính vì bảy miếu Thánh linh, phụng vì Hoàng Thái hậu Thánh ngự, phụng vì trời rồng quỷ thần u minh, không có ba cõi, bốn sinh, năm đường, sáu nẻo, hoặc sắc, hoặc tưởng, hoặc oán, hoặc thân, hoặc không oán thân, khắp hư không đầy pháp giới, cùng quá khứ, tận vị lai, vô lượng danh thức, tất cả chủng loại đều bình đẳng đại xả.

Tự thân đệ tử và xe cộ, pháp phục, châu báu, anh lạc, tô điểm trang nghiêm, chỗ cấp dùng tư đãi, chỗ thường ngày vui chơi, đều vì đàn-na hoặc cúng dường Tam bảo. Nay ở trước điện lập đại hội vô ngại, phụng hành sở nguyện và các công đức đều nêu ở trước. Nguyện chư Phật, Bồ-tát, minh không u hiển đều đến chứng minh, khai mở mặt trời trí tuệ, chiếu mây từ bi, dựng cờ báu ở Đại thiên, đánh trống pháp nơi trăm ức, chấn động thế giới, giác ngộ chúng sinh. Phóng Tịnh quang Tam-muội, rưới mưa pháp một vị, dẫn kẻ ngu si ở hầm lửa cứu phiền não trong rừng gai, ra khỏi sông luân chuyển, đến bờ vô sinh.

Đường Thái Tông ban chiếu chỉ lập trai đàn hành đạo vì những người chết trong chiến tranh.

Đường Thái Tông ban chiếu chỉ độ Tăng trong nước.

Đường Thái Tông ban sắc lệnh cấm bán tượng Phật và các thư của Luật sư Tiêm.

Đường Thái Tông ban chiếu chỉ sửa nhà thành chùa. Đường Thái Tông vì Mục Hậu truy phước viết sớ.

Bài minh khắc trên chuông về hai giáo của Chu Võ Đế. Đường Thái Tông, bài minh khắc trên chuông, Đại hưng thiện.

Đường Đông cung, Hoàng Thái tử, bài minh khắc trên chuông, chùa Tây Minh.

QUẢNG HOẰNG MINH TẬP

QUYỂN 29

BÀI TỰA THIÊN THỐNG QUY

Đời Đại Đường, chùa Tây Minh,

Sa-môn Thích Đạo Tuyên soạn

Quảng hoằng minh nghĩa là nói kia mở mang, giảng nói Phật pháp, khai sáng cho hữu thức.

Từ chín thiên trước tùy thời hiện khắp, so lường lý lộ. Duyên kia đầy đủ, nhưng chí đó chỗ đó thì chưa thấy rõ. Như không trình bày, ca tụng nương vào đâu. Vì thế thiên kế soi xét xa gần. Hơn nữa, Pháp vương ngự vũ ca tụng quyết sơ. Phạm vương, Thiên chủ, Thanh văn, Bồ-tát đều nhờ kệ tán dụng xướng u thành. Không có kinh thì không có nêu bày ở thấy nghe, Vương Thần Đông Hạ đường đây không hoặc nghĩ luân. Vua có đức, nước tốt đẹp đâu không xưng khen ư? Do đó, tả tống tánh tình, thống quy tổng loạn, chính là ở đây.

Nhưng từ triều đại nhà Tấn nhà Tống đến nay, các tập số hơn một trăm nhà tin trọng đạo Phật đều bày thanh lược, còn như thu nhặt gom góp một trăm không còn được một, nêu bày số đều dùng các trần để nhìn rộng.

ĐỜI LƯƠNG, MỤC LỤC THIÊN THỐNG QUY

Hoằng Minh Luận của Thích Tăng Hựu.

Văn hịch ma của Thích Trí Tịnh

Thích Bảo Lâm phá ma lộ bố.

Lời phú Tịnh nghiệp của Lương Cao Tổ.

Lời phú Hiếu tư của Lương Cao Tổ.

Lời phú dạo chơi chùa Thất Sơn của Lương Tuyên Đế.

Lời phú ở chùa Túc Sơn của Lương Vương Tích.

Lời phú trần uyển của Ngụy Cao Duẫn

Lời phú Đại thừa của Ngụy Lý.

Đời Lương, ở Tiên Thành, lời phú tường huyền của Thích Tuệ Mạng.

Lời phú của Lương Tiêu Tử về Vân huyền bộ uyển giảng.

Lời phú Giấc mộng của Thích Chân Quán.

Lời phú của Lương Giang Yêm, Thương Nhược Tử. Luận Vô Vi.

Chiếu chỉ phá ma và văn thư hịch. Tấu trình tâm lộ bố.

PHÚ TỊNH NGHIỆP CỦA LƯƠNG VÕ ĐẾ

Lúc trẻ ưa núi sông, thích hang hốc, thân bị ràng buộc bởi lưới thế tục không được toại chí, trái với hạnh ở một mình, không thuận với tâm tự do. Do đó theo làm việc vua, thuộc thời nhiều nên đời phải truân chiên, hữu sự nhung lữ, lược năm vô minh. Trên thì chính trị mê mờ, hung nghịch, dưới thì bầy tôi gian loạn. Quân tử nói tiêu, tiểu nhân nói trưởng. Ngự đao vâng sắc trùng mai nhi nhự, pháp trân càng linh, vận phong mạnh mẽ. Những người như vậy, Chí Công gọi là loạn đới đầu.

Chí Công là Sa-môn Bảo Chí, hình phục không nhất định thị hiện vô phương. Bấy giờ, mọi người nghi Ngài là một vị Thần lạ, bèn giữ lại tại vườn Hoa ngoại các. Ngài Chí Công nổi giận nói rằng: "Loạn đới đầu, loạn đới đầu". Các chấp quyền trục nhân xuất hiệu linh. Oai phước tự do, sống chết ở miệng. Người trung lương thì bị hại chết, kẻ công thần thị chịu chết vô tội. Vâng sắc đều đồng, phân đầu đều đuổi. Đều xưng là đế vương, mọi người cho là tôn cực. Dụng kia dối trá, nghi loạn mọi người. Ra vào vui chơi không quên sớm tối, trừ bỏ kinh ấp không khỏi ngày đêm.

Chúc khoáng, dứt hơi bên đường còn không kịp khóc.

Lâm Nguyệt, sinh ở bên đường, mẽ không bồng kịp. Bá tánh kinh sợ như băng quyết giác.

Tuyên Võ Vương ở Trường Sa, có công lớn đối với nước, lễ báo vô báo, khốc hại yểm cập. Còn như em cháu cũng gặp họa kia.

Lại sai Hoàn Thần cùng Đỗ Bá Phù v.v... sáu bảy lần đến Ung Châu, các quân tướng muốn mưu hại. Mọi người cho là việc không thành.

Sau, đến Lưu Sơn Dương, biết rõ Tráng sĩ Du Hổ khí giáp tinh thuần sắc bén. Vua không phân biệt, liền muốn bó thân chịu chết. Hung bạo này phát xuất từ quần tiểu, sợ chìm đắm, ba lần không điếu, huống là gian xảo ư? Nếu im lặng sẽ chết, bị thiên hạ cười. Chốc lát từ Sơn Dương đến Kinh Châu, bị Túc Dĩnh cầm giữ. Liền sai Mã Dịch truyền đạo đến Ung Châu, chính là Đại hiệu Hách Nhiên. Lập cờ Nha Thọ, bốn phương đồng lòng, như vang ứng tiếng.

Đời Tề, tháng giêng niên hiệu Vĩnh Bình năm thứ hai, phát xuất từ Tương Dương, nghĩa dũng như mây, kẻ bị mờ mắt. Thái Thú ở Cánh Lăng là Tào Tông. Mã Quân Chủ Ân Xương v.v... đều cưỡi ngựa đến gần bờ kính hầu. Sóng gió ngược dòng cũng bốn mươi dặm. Đến chỗ thuyền của trẫm bèn dừng, có hai con cá trắng nhảy vào trước khoang. Nghĩa đồng mạnh tân, sự hợp thầm ứng. Mây động trời đi, sấm nổi gió bay. Dĩnh thành khắc định, Giang châu quy phục. Cô thực giáp vị, vọng phong thối tán. Cư sĩ Tân Đình lý cúi đầu quy hàng. Tàn bạo đã trừ, chúng sinh yên ổn. Liền muốn quy chí về vườn rừng, nhậm tình cỏ đầm. Dưới bức bách tâm dân, trên sợ lệnh vua. Việc không được rồi, bèn giữ báu lớn. Như đến vực sâu, như đi trên băng mỏng. Còn muốn tránh vị, để đợi người có tài năng. Nếu kia nhún nhường thì lại như cá vỡ đê. Không thân chết danh nhục cũng lụy u hiển. Bèn làm lời phú rằng:

"Ngày đêm thường suy nghĩ

Tuần hoãn cũng cùng tận

Muội đáng can can, bóng chiều như xưa

Cố đòi xe sáu ngựa, huống chi ở đây chẳng ví dụ được".

Người đời luận rằng: So sánh trẫm với vua Thang, vua Võ. Nhưng trẫm không được sánh với vua Thang, vua Võ. Vua Thang vua Võ cũng không được so sánh với trẫm. Nhưng nghĩa quân thần của vua Thang vua Võ chưa dứt mà có việc Nam Sao Bạch Kỳ. Nghĩa quân thần của trầm đã dứt, nhưng sau tải định, tàn bạo vì thiên hạ trừ loạn. Do hai con đường này nên không được so sánh nhau. Lúc trẫm còn áo vải, tuy biết lễ nghĩa mà không biết tin hướng, giết hại chúng sinh để tiếp đãi khách. Tùy vật ăn thịt không biết mùi vị rau chay. Cho đến phương Nam, thiên hạ giàu có. Thức ăn ngon từ phương xa cống hiến liên tục. Thức ăn khác lạ trong biển đâu không biết đến. Trăm vị đầy thớt ở trước phương trượng. Đang ăn dừng đũa, trước bàn rơi lệ. Hiện không được khi ấm áp lúc mát mẻ, sáng tối cúng dường. Tâm nào riêng cam chịu món ăn này. Do ăn rau chay đạm bạc như vậy, không ăn thịt cá. Tuy từ hạnh bên trong, không để cho bên ngoài biết, còn lễ tiệc quần thần, cũng có ít đãi món ăn sang. Ăn rau chay đạm bạc chưa quen, thân thể yếu đuối, trong triều đầy dẫy bắt đầu có người biết. Tạ Thuyết Khổng Nhan Dĩnh… thường khuyên bỏ ăn chay, nhưng vẫn trung chí. Chưa rõ được tâm trẫm. Trẫm lại tự nghĩ: Có thiên hạ vốn chẳng phải túc chí.

Đỗ Thứ có nói: Mổ tim quăng xuống đất vài miếng thịt mà thôi, nương theo người minh đạt, quân tử thanh cao bổn tâm kia. Ai biết ta không tham thiên hạ, chỉ thực hành điều người không thể thực hành. Khiến cho thiên hạ có người biết tâm ta. Lại dứt phòng thất, không ở chung phòng với nữ hầu hơn bốn mươi năm. Bấy giờ, thân bốn đại chút lỗi nhỏ, hỏi Sư Thượng Tỉnh là Lưu Trừng Chi Diêu Bồ-đề tật hầu. Do đó, Lưu Trừng Chi nói rằng: Trừng Chi biết do lỗi ăn uống này mà ra. Bèn đáp Lưu Trừng Chi rằng: "Ta lúc còn áo vải tha hồ ăn những món ngon sang"…

Lưu Trừng Chi nói: "Ngày xưa ăn sao được đến ngày nay".

Diêu Bồ-đề mỉm cười, lắc đầu nói: Chỉ có Bồ-đề biết.

Vì việc phòng thất quá nhiều, do đó mới xảy ra như vậy.

Lúc đó, đã lâu không ăn thịt cá, cũng dứt việc phòng thất. Do trí kia không êm dịu, thuật không biển hoa. Im lặng không nói, không gạn hỏi nữa, vẫn còn muốn trị. Lưu Trừng Chi xử rượu, Diêu Bồ-đề xử hoàn, uống đó bịnh càng nặng thêm. Do kia không hề biết, nên không uống thuốc, cũng bốn mươi năm như vậy. Xưa không tinh tấn, đã không ăn thịt chúng sinh, lại chẳng giết hại. Chướng đã không đến bên trong, lại không muốn ác chướng. Dứt lại hai chướng này, ý thức từ từ sáng. Nội kinh, ngoại điển đọc liền giải ngộ. Từ đây về sau mới bắt đầu biết quy hưởng.

Kinh Lễ nói: "Nhân sinh mà tịnh Thiên tánh. Cảm vật mà động tánh ham muốn". Có động thì tâm cấu có tĩnh thì tâm thanh tịnh. Động bên ngoài hết thì tâm bên trong sẽ sáng. Bắt đầu giác ngộ, hoạn lụy không do đâu mà sinh. Bèn làm bài phú Tịnh Nghiệp rằng:

"Quán Thiên tánh của nhân sinh

Do diệu khí mà thanh tịnh

Cảm vật bên ngoài nên ham muốn

Tâm phan duyên mà thành lỗi lầm

Lỗi thường phát ở trần ngoài

Khổ lụy thường do tiền cảnh

Như hang trống thì tiếng vang

Giống như hình đi thì có bóng

Ôm tâm tham không thỏa mãn

Ý buông lung tự rong ruổi

Mắt theo sắc mà thay đổi

Cũng theo tướng mạo mà dời chuyển

Nhìn xem trời đất năm màu

Ngắm nhìn bảy báu rực rỡ

Chấp trước hoa lệ yểu điệu

Đam mê trị dung quanh co

Khi ngủ thức đều không bỏ

Ngày đêm cũng quên mỏi mệt

Như anh tài bị phát giác

Như tuấn mã bị kiềm chế

Như ban ngày sáng rực rỡ

Trải qua năm tháng không bị thiếu

Quán nhĩ thức ưa âm thanh

Cũng như chim bay về rừng

Đã quyến luyến nơi đàn sáo

Cũng ràng buộc năm âm thanh

Trải qua tối sáng không dứt được

Trải qua bốn mùa mà tìm nhau

Hoặc loạn tình mà hoặc lự

Cũng dối tai mà che tâm

Còn như mùi hương bốc lên

Chạm mũi phát thức dễ chịu

Đuổi theo mịt mờ khôn cùng

Lan, giáp bay như chim hai cánh

Như khát uống độc, như lạnh mặc gai

Lưỡi hưởng mùi vị các trần không có

Đắng, mặn, chua đâu không cam chịu

Ăn thịt chúng sinh, đến loài bay chạy

Ban ngày chưa đủ, đêm dài uống rượu

Làm loạn minh hành, vong nghĩ lỗi

Thân thể thọ xúc cho là vui

Mắt đẹp thanh dương, Nga Mi tươi cười

Eo nhỏ tay yếu xương suy da dày

Phương khiết bên thân, chạm mềm như mỡ

Tâm cuồng mê hoặc, đảo tưởng tự dối

Còn như ý thức phan duyên

Loạn niệm vô biên, hao mòn nghĩ lành

Đều khởi niệm ác

Sáu trần như thế chướng ngại đường lành

Phương tử đoạt chu như gió thổi cỏ

Ôm hoặc mà sống, cùng đó đến già

Tùy theo vô minh, đâu không phiền não

Luân hồi nhà cửa, chìm đắm biển khổ

Đêm dài có chấp, không thể thay đổi

Gian khổ theo nhau, tai họa xen khởi

Trong ôm tà kiến, ngoài theo dâm tế

Bài hư uổng mạng, thật chết ngang trái

Vọng sinh thần giúp để vời phước lành

Bánh trước gãy trục, xe sau che vết

Ương nước họa nhà mất thân tuyệt tự

Không tụng nội kinh, trách lại tự mình

Hoàng thiên không thân, ai cùng người lành

Ngoài sáng mắt cảnh, trong tịnh tâm trần

Không nhiễm không chấp không thích không sân

Như ngọc thấm nhuần, như trúc già chắc

Như hoa Phù dung ở dưới ao

Như hoa lan thơm vào mùa xuân

Bùn dơ không thể nhiễm thân kia

Mê mờ không thể che chân kia

Sương móc đọng nhưng ngọc châu chảy

Gió thì động mà sinh cỏ thơm

Vì lành nhiều hằng năm chứa nhóm

Hành động nên ngày càng mới

Thường theo với các đức

Thường gần gũi với đạo

Thấy tịnh nghiệp ưa thích quả

Do không sát sinh dùng làm nhân

Lìa sự ham muốn ác mà tự tu

Nên không bị chướng ngại tinh thần

Hoạn lụy đã dứt, chướng ngại cũng tịnh

Như nước lóng trong, như gương mới lau

Ngoài soi nhiều tượng, trong thấy các bệnh

Đã dứt khách trần, trở về tự tánh

Ba đường lìa xa, tám muôn diệt hẳn

Thượng thiện đã tu, làm lành không thiếu

Thanh tịnh một đạo, không có đường khác

Chỉ có triết nhân mới được khoác áo

Như đá ném xuống nước đâu nghịch tâm

Tâm mát mẻ giống như nước

Chí sáng sạch dường như mây

Nơi ràng buộc kia đã trừ

Tâm lo sợ kia cũng diệt

Thường trái với sự mến nhớ

Xem sinh tử thường khác

Xem ngày nay ít ỏi

Tưởng đời sau anh đồng

Ôm kinh ngọc mà chưa phanh

Chứa thần khí ở nơi thân

Tu Thánh hạnh kia không cùng

Nhiều kiếp khen ngợi tiếng tốt kia

Muôn đời truyền bá nơi gió mát

Đâu phục mạnh mà gọi dũng sĩ

Bèn nói thắng mà cho là anh hùng.

BÀI PHÚ HIẾU TƯ CỦA LƯƠNG CAO TỔ

Tưởng duyên theo tình mà sinh, tình duyên theo tưởng mà khởi, vật loại cảm nhau nên kia như vậy. Thường đọc truyện Hiếu Tử, chưa từng bất chung trục chuyết thư bi hận phủ tâm minh yết. Tuổi còn thơ ấu, trong không chỗ nương.

Tuổi quá hai mươi, ngoài mất chỗ nhờ, hạn chức kinh man, lỗi lầm sáng tối, giang đồ liêu hạ, nhà vô chỉ tín, phảng phất đường đi. Tiên quân thân không được an, ngày thì bỏ ăn, đêm thì bỏ ngủ. Tấc lòng phiền loạn, không chỗ dung thân. Liền bỏ chức để hướng dẫn trở về. Lúc đó, Tề Tùy Quận Vương Tử Long trấn giữ Thiểm Tây, tầng phiền tín mạng, khiến dừng lại một ngày, sáng sớm ngày mai đến sông Giang tiễn biệt. Tâm lo bức thiết không được thừa mạng. Chỉ được ghe nhỏ, hướng theo ngôi sao tìm đường. Đêm xông pha sóng gió, không chút bình yên. Dừng nghỉ ở Định Lăng thì thuyền bị hư. Lúc đó, Môn Tân Chu Trung Liên vì Thước Đầu Nhung Chủ, mượn được một chiếc thuyền mành, bôn ba đi tiếp. Thường xảy ra nguy hiểm, chỉ có thể mà được cứu giúp. Cho đến dừng nghỉ không đến kịp. Năm tạng rã rời, tim gan tan nát, liền muốn gieo mình dưới núi, gởi chí ở mồ. Huynh trưởng thương xót chưa cho đi một mình. Kế ở cửa Bắc có khấu biên giảo quyệt. Triều đình cho Tiên quân đến ái kết dân. Đều suy nghĩ khi xưa, bộ điển còn có mấy ngàn. Tướng lãnh Võ Khánh Tông ở lại phòng giữ. Kia khi trấn giữ liền có ý chỉ. Khiến Thọ Xuân Vương sự ma giám từ chẳng khỏi được. Thích Sử Thôi Tuệ Cảnh, có tâm muốn lật đổ, từ xa kêu gọi lẩn trốn, chứa nhiều kẻ gian xảo. Đại loạn hung ác đâu không nhóm họp, còn như Bành Bồn, Hàng Nguyên Tông v.v... nhiều không thể tính kể Bội Đạo Điện Mại vội đến sông Hoài sông Phù bọn hung đồ ngờ vực dẫn nhau ly tán. Đài Quân Chủ, Từ Huyền Khánh, Phòng Bá Ngọc v.v... muốn đánh chiếm Tuệ Cảnh, bèn cấm, mới được dừng nghỉ.

Năm đó, Tề Minh soạn Luận Tương Nghi chưa quyết định, thầm dâng biểu sớ khuyên răn Tuệ cảnh. Phán đoán mà kêu gọi quyết không chống cự. Liền trở về lại để an tâm kia, gian ác đã ra, biên giới không lo sợ. Trong một tháng Tuệ Cảnh trở về Trần, liền cởi áo giáo để về Kinh đô. Do vậy vội đi không được dừng nghỉ. Số chung bá lục, thời Hội Vân Lôi phát loạn phản chánh, trừng trị bốn biển. Nhớ nghĩ Tử Lộ gặp Khổng Tử nói rằng: Vì khi kính thờ cha mẹ, thường ăn rau lê rau hoắc, vì cha mẹ mà đội gạo hơn trăm dặm. Sau khi cha mẹ mất rồi, dạo đến nước Sở, một trăm chiếc xe theo, chở lúa muôn giạ. Lót nệm mà ngồi, dọn trên đảnh mà ăn.

Nguyện ăn rau lê rau hoắc, vì cha mẹ mà gánh gạo. Không thể được, thường cảm động vì lời nói. Tuy còn hoặc mất, ơn cha mẹ làm sao báo đáp cho được. Lòng từ như sông biển, chữ hiếu như hạt bụi. Ngày nay làm chủ thiên hạ mà không cúng dường, thí như mất mùa mà có bảy thứ báu. Đói không được ăn, lạnh không được mặc. Thường mến mộ danh tiếng, sao hiểu bi thương, bèn ở dưới Chung Sơn lập chùa Đại Ái Kính; lập chùa Đại Trí Độ ở bên Thanh Khê, để nói lên tình lớn như trời đất. Rõ được tâm nhớ tưởng việc lâu xa, không thể quên tình thương cao rộng của cha mẹ, lại xây điện chí kính trong cung. Chọn thợ rất khéo và những điểm kỳ tuyệt trong thế gian. Nước đá chảy quanh, cây thơm xen suối. Chỉ dành cho quốc sự không được sớm tối đãi ăn. Chỉ đến ngày mồng một và rằm đích thân dâng cúng. Tuy dâng cúng châu báu mà không được chiêm ngưỡng. Trong tim hồi họp như lửa như đuốc. Tình tha thiết bên trong, sự nêu bày ở lời nói, bèn làm bài phú Hiếu Tư rằng:

"Cảm biến đổi của bốn khí

Thấy hóa thành của muôn vật

Thọ hòa của trời mà khác mạng

Bẩm đức của đất mà đồng vinh

Xem tiêu minh ở Văn Mi

Nhìn Côn Bằng nơi biển Bắc

Cùng hàm thức mà dị kiến

Đồng hữu sắc mà khác hình

Tuy có muôn loài chúng sinh

Riêng con người linh thiêng nhất

Lễ nghĩa khác loài bay chạy

Ngôn ngữ khác anh tinh

Niệm quá khích chi du hốt

Thương qua sông mà không dừng

Đạp sương móc mà thương xót

Ôm bó đuốc mà nước mắt rơi

Giữ tình thương đây mà không bỏ

Cũng qua ngày mà không suy nghĩ

Trọng do nhớ cá khô mà thường kính mến

Khưu nói cảm gió cây mà thường thương xót

Tuy có một mà xả sinh

Nuôi cha mẹ mà đợi gì

Suy nghĩ do tình sinh

Tình do suy nghĩ khởi

Theo nguồn tình để giữ thọ

Dẫn tâm suy nghĩ mà không thôi

Đã ôm nổi lo đến trọn đời

Diệc hàm tuất nhi một xỉ

Thường ở yên để suy nghĩ

Xúc phủ ưng nhi tự thương

Không lên núi Hổ mà nhìn gì

Không lên núi Dĩ kia trông gì

Nước mắt ngang dọc chảy thành dòng

Máu lai láng thấm đầy áo

Xem nghĩa đất để tự hổ thẹn

Sợ diệt tánh trái phương

Nhìn thái cực để lo âu

Bèn bảo ai nơi trời xanh

Nhờ trời cao có cảm

Sao bái thí chi mang mang

Sáng trăm mảnh nơi Ngụy Quyết

Tôi muôn đoạn nơi Trung Tràng

Tâm và tâm mà nối nhau

Nghĩ và nghĩ mà chưa ương

Sáng ngồi một mình mà bận bịu

Tối ở một mình mà gấp rút

Hơi nghẽn kia dường như bị nghẹn

Nghĩ chứa trong tâm như là cuồng

Còn như Hiến tuế phát huy, ngày xuân tải dương

Cây rải trăm hoa, cỏ tỏa mùi thơm

Đối khi vui mà không vui

Bèn chạm mắt mà cảm thương

Chu minh khải tiết, ban ngày châu lâm

Mộc để quả ngọt, thọ tiếp âm thanh

Không rộng lớn mà ràng buộc tâm

Cỏ kiêm cỏ gia xanh xanh, móc trắng vì sương

Hơi lạnh vào áo, gió lạnh thấm xiêm

Tâm không áp bức mà tự tha thiết

Tình không xúc chạm mà tự thương xót

Như nước lạnh đã kết, cây mùa lạnh đã gãy

Rừng bay lá vàng, núi chứa tuyết trắng

Nhạn xa kêu mà thương xót

Gió bấc thổi mà da diết

Mặt chạm việc mà tan nát

Tâm tùy cảm mà đoạn tuyệt

Vô nhất tức nhi hoãn niệm

Cũng bốn mùa mà tha thiết

Năm đi qua không trở lại

Ngày vội qua như sấm chớp

Tưởng hình dáng nhân từ ngày xưa

Thương không thể gặp lại

Đau cho không báo đáp công nuôi dưỡng sinh thành

Muốn báo đáp lại không có chút gì

Thương và ân hận kia cùng khởi

Nước mắt và máu kia như thuyết

Yến mùa xuân mà ở dưới ao

Hồng mùa thu mà bao cao

Đến đi còn đợi thời tiết

Bay, kêu ứng ở âm dương

Sao ở ta, không như vậy

Mà trái ngược với hai khí

Thường ràng buộc khổ mà luân hồi

Trải qua ngày đêm mà chẳng quên

Đã thấy đỏ mà thành xanh

Cũng thấy trắng mà cho là vàng

Nhiễu tánh tình mà lật đổ

Chìm thần lự mà mê lầm

Tưởng Hạc kêu mà hồn dứt

Nghe chim côi hát mà tâm chết

Thương cả trời mà không chỗ nương

Kêu cả đời mà không chỗ dựa

Xem hưu đồ mà nhật thiền

Giáo nghĩa nào có thể sánh bằng

Thấy Cam Tuyền vẽ tượng

Thường bái lạy mà rơi lệ

Bỗng tâm động không an

Vội vào hầu ở thất vua

Gặp Hà-la làm nạn

Bèn xem xét các đầu sắt

Siêu tên gọi vua quan

Thủ quan thành dũng nhi vô thất sĩ

Thực hành có nhiều phương

Thấy thạch tha có quyền

Thây tuy chết mà nổi tiếng

Chính là trung hiếu đều đủ

Nên đinh lan là người nào

Vua hoang trong sông nhà

Khi vũ tượng mới đến

Bắt đầu thành đồng thì cha mẹ mất

Khắc tượng mẹ bằng gỗ để cúng thờ

Sớm tối thường kề bên

Lưu Trấn đến dưỡng mà không rảnh

Thường viễn cấp nhưng sức ít

Khổ tiết cảm ở u linh

Suối nước ngọt sinh ở dưới hang

Nhìn Trường Sa ở Lâm Tương

Hữu cổ sơ chi đạo thỉ

Khi cha chết mà chưa an táng

Gặp quan giặc lửa nổi dậy

Bèn phục quan mà gọi dài

Mưa lớn đến thì lửa tắt

Lại Hà Kha cũng như vậy

Độc cữu ốc mà toàn chỉ

Đến như Vương Tường,

Huỳnh Tước vào trướng

Quỷ thông hoành thạch đặc khởi

Thạnh Ngạn mở mắt mẹ

Hình Cừ sinh răng cha

Xem việc như thế có rất nhiều

Cũng khó được mà đầy đủ

Linh xà ngậm châu để báo đức

Chim từ mớm mồi để đền ân

Loài trùng rắn kia còn như vậy

Huống lịnh nhân có ba tài

Trị bổn quy ở ba đại

Sinh dân tột nơi năm hiếu

Khắp trời đất mà đức này

Cùng bốn biển mà không nhiễu

Bước trên đường này mà không đi

Ôi đạo Khổng kia dạy gì.

BÀI PHÚ ĐẾN CHÙA THẤT SƠN

Núi sông này rộng lớn, trời cao đất yên tĩnh, đường nhàn rộng mà đẹp đẽ, đất u tĩnh mà đĩnh đặc, cùng tận nêu tuyệt Chiết Tả, thắng cảnh ở trong hang, bài tựa của Thừa Hưng mà nghiêng nghiêng. Khanh bàng hoàng mà hớn hở, cùng tận sự tao nhã của đăng lâm, vui tạm dừng sự ồn náo, đều là sự đẹp lạ của phương Đông nam, đồng thời là quả cầu ngọc của Vũ huyệt. Ao nhóm bạn mà chứa người dẫn theo. Trong ngõ hẻm không ngồi ngựa, đường ít sót dấu, cùng tận chu chương mà lịch lãm, tận Ngô ngoạn mà ngao du, trải qua tâu lên vua, duyên vượt ao ở đường xưa, nhìn đường núi mà nhiễu theo, trải qua Nam hồ mà trở lại, liên tiếp với Hoa Lãnh của Thiên thai, dẫn đến sự chú thích dài của Nhã-da, vừa đầy cạn mà ngắm nhìn, hoặc lăng phong mà liếc qua, bấy giờ, rừng lịch lạc mà đi lên phía Nam, thăng Pháp hoa mà nhìn về Tây. Có nỗi lo mênh mang, lại khe dài lớp lớp, đã trong sạch như gương, lại thấy đáy mà không có bùn, đường núi nguy hiểm mà núi dứt, đường bước lên như bậc thang, đã vịn sắn bìm mà kéo dây leo, cũng giúp bạn mà nâng lên, cùng tận chỗ cong của ruột dê, tận cực chỗ cao thấp của núi ngựa. Sương mênh mang mà mờ tối, gió hiu hiu mà se lạnh. Nhìn sông lớn mà như mang. Nhìn biển như ngọc khuê, cầm lụa ngọc ở đất này. Nhóm các quan mà cúi đầu. Tưởng dòng sông cành là sum suê, nhớ đại cốt mà mê tối, truyền sự đẹp đẽ đến núi này, gọi là Nhạc Nga đứng sừng sững, hang cao mà tối trong hư không, rừng xuân nêu đều là ngọc bích, ao thu sạch như hư không, đã liên tục nối nhau mà ẩn kín sự quý giá vô cùng. Tin sự tài giỏi vẫn dừng, thật nhóm họp chỗ tôn sùng. Cỏ mọc ở trước sau, cỏ tốt mọc thẳng hàng Tây đông, ngắm màu cửa đỏ rực rỡ, nhìn điện báu lung linh, nghĩ đến tinh xá ở đại lâm bằng với giảng đường Trùng các, đã sáng tỏ Thiền-na mà còn hiển bày sự rộng thoáng của phòng đẹp. Dòng trong nhiễu bốn bên, nước chảy vẫn dài, chày nước trong hang vàng, lầu bay dường như kiến chương. Đồ chúng vừa đi vừa ở, hoặc thần hoặc thánh, đều có chí tu đầu-đà, tâm đều siêng năng đối với khổ hạnh, tranh nhau nhờ ngủ mà tụng tập, đều hưng khởi tâm cung kính, biết dòng chảy mau khổ không, tiếc thời gian tranh qua, ẩn cỏ nhàn mà tu chánh, hoặc nhiễu thêm làm công đức, hoặc nguội thân mà nhập định, khí trời khí đất huân xông danh hương, đều bay đi mà ánh chiếu nhau, hoặc phất bụi lên mà nói lớn, hoặc ở không mà ngồi nghe. Thiền chúng nghi là cây sơn. Bậc trí sĩ đồng với gương treo. Đã hưng khởi Thích giáo, đó là tuyên thạnh pháp luân, chùa đã nương núi mà cấu tạo, núi cũng do chùa mà có bảy. Bởi mây lành kéo đến, cũng là chỗ xuất xứ của bậc kỳ sĩ, sinh ra dòng khe sót của kiếm rồng, đến thuật khác của cơ nai, cảm ơn phượng đến mà dung cho. Gió trái mà tiêu sắt, đã lặng lẽ lại trong vắt, cũng tràn đầy mà chảy suốt. Nhiều cây mọc mà thành rừng, quả quý tươi tốt chẳng phải một, trồng song lựu ở núi biển, gieo hai cây quýt ở Đan lô, hoa mai giao nhau dường như sương, cam vàng ánh lên như mặt trời, hoặc phơi phới nở vào mùa hạ, sum suê vào mùa Đông. Thấy huyền bạch mà đều vui, khắc đá ghi ân đức. Dốc núi cao trăm nhận, bóng ngả ngàn tầm. Ngọn cây cao chót vót, dòng suối trong suốt vào sâu, kính nhìn thêm lòng trắc ẩn, ngó ngang thấy mịt mờ, xa xa không bờ mé, mịt mịt chẳng tận cùng, núi xa cao dốc chợt nhô ra, cây gần cao ngất mà liền nhau, cây sắp ngã mà chưa rơi, núi cao Hán mà vẫn trèo, nhìn ve ngân qua ngày tháng, thấy lưu luyến mà liền trời, có dáng lạ của buồm đá, nghĩ suối tuôn như vải trải, thật gặp dốc núi mà nhóm sương, là chạm đá mà thành khói. Đã xa khống ở sông biển, lại gần tiếp ở ruộng hoang, gọi là thần châu trấn lãnh. Thật là dòng sông nổi tiếng trong nước, đến bỗng lai dạo các thánh tích, ngồi trục biểu của thần tiên. Hoàng Dương nghe hạ cống, Tung nhạc trọng Chu thiên. Đâu từng sánh với cái đẹp đồng nghiêng, lại có nêu giếng thần kỳ lạ, muôn năm trong suốt, múc mại chẳng cạn, thêm hoài chẳng đầy, dù thường khuấy cũng chẳng đục, dẫu xao động vẫn thường trong, vào mùa đông nước vẫn ấm, vào mùa nóng nước vẫn mát, khác với các giếng ở thành đô. Cũng có đạo sĩ Cô Đàm, phu nhân Tiêu Lý, một mình vui đạo, lặng dứt bạn bè, rảnh rang suốt ngày, tĩnh tọa ngàn năm, in dấu vô hành, đường sinh cỏ thơm, đã siêng nhọc mà hướng đạo, cũng tiêu sái mà quên thế gian hoặc tiêu dao phúng vịnh, hoặc bó gối mà ngâm dài, đều do sám hối huân sinh, học lời răn của Lương Tử. Thông cao mà cùng bạn, nghiêm vệ mà thân nhau. Rừng bụi càng dày đặc, vũ tộc tranh nhau về, vượn liền tay mà xuống uống, chim liền cánh mà bay từng bầy. Chim hạc nhóm họp ánh chiếu nhau. Voi cao mấy nhận, rắn dữ mười vi, nai dễ nương nhau, vịt thỏ đều nương. Đồng với nhà tiên của Bành Kiên, khác với tri cơ của chim biển, rừng cỏ thuốc mọc, đất sinh trưởng nhiều người già. Tợ như khe hang ở Nam sơn, báu chôn dưới giếng. Lại có gối trâu, ruột gà, đầu chim, cỏ yến, cúc ngọt, đã cay đắng, tham chua táo tím, vườn đỏ tên vàng, tinh bạch thiên môn xương đất, chi thịt não đá. Thần nông là từng, kinh tiên là tạo. Thỏ trắng uống mà thông linh, da nai làm mồi mà đắc đạo. Quả thì có mộc qua, táo, đào, mơ. Quýt đỏ mùa Đông sum suê vàng hực, mùa thu nở. Cam mọc thành rừng, thòng xuống đụng cỏ mà bồi hồi. Nửa hạ thành vườn, xuân mọc thành rừng, giữa thì nghiêm sương mà không đổ, đã thành ngô đồng phất phới, cũng biến thành trúc cao, hình loại lộn xộn, gân cốt khác với phẩm tộc, ánh lên mái nhà mà giao nhau, nhiễu quanh phòng nhà. Lá rụng bên suối trong kết gốc ở hang sâu, linh mộc tự mọc, chim mang điềm lành đến đậu nghỉ, thật là trụ địa tán thưởng, tín khai tâm mà tỉnh ngủ. Còn vào tháng chín thu mát, trăm cỏ mơn mởn khí lạnh cắt da, gió hiu hiu thường sinh buồn man mác, ve kêu ở phía Nam, bặt tiếng chim ở sân Bắc. Con dế tỉ tê kêu nghe xa, trời lạnh ban đêm nghe tiếng vang, gà rừng hót tiếng thanh vắng, thêm nỗi buồn mênh mang, xao động tâm tình của du sĩ, đều có chí sống một mình, gá tâm ở giải mũ, tin hội lành của người thông đạt, có thể trình bày du thuộc, hiếu trước đến mà thành chân. Vui mừng với kinh mà lìa dục, nhân sóng biển mà rửa chân. Bởi bậc Hiền xưa cũng đồng, cũng trước là cao học của Nho. Tôi trước kia tâm mong, thường ôm ấp xa xôi, hay bồi hồi vô cớ, liên tiếp những ngọn núi nổi tiếng, nghĩ ơn lớn của nước nhà, luyến dấu chân bước đi một mình, muốn ra khỏi mà chưa được, ca gởi cái đẹp ở đây.

LỜI PHÚ "CHÙA TÚC SƠN" (Vương Tích đời Lương)

Chỉ xa trật tứ, gần tối mới đến. Nhập giới đạo mà sáng tỏ. Dừng ở lại Kỳ Thọ. Chỉ cho nền tảng nơi chốn, thật hiển địch mà ở cao. Kéo dài mái hiên xa xôi, riêng rộng lớn mà tần ngần, lầm tú nhi mà trở mưa. Liệt thị quế mà nương góc. Như vậy, bèn trèo lên núi cao, bước cao nơi tuyệt đỉnh. Ở giữa trời mà thăng giáng cũng nương mây mà dạo đi. Hiên mát mẻ mà rộng lớn. Thềm nghiêm túc mà thanh tịnh. Chung lảng hoa thì tiếng vi diệu. Đèn sáng chói thì bóng trong sạch. Phòng kia đã mở mà cửa thì chưa. Phù trụ núi thông. Dẫn trăng lắng trong bao gồm ánh sáng. Nạp gió nhẹ từ xa. Nhân minh mục cực. Nương hồi vọng thông. Bình sơn không bờ mé. Liên sơn hề không cùng. Biết sinh khói ở trục. Nhìn hàng cây trên núi cao. Thọ lăng ách mà màu đẹp. Khói bay xa nổi trên hư không. Tình vượt xa nơi hoang vắng. Tâm phóng khoáng nơi rèm lung. Đêm dằng dặc mà đợi lúc nào. Sương dày đặc mà lần lần rơi. Quen lửa đom đóm một lá, nghe Hạc kêu chín dã. Quán truyền tạ phương đổ, vào hang mang hoa lan, tĩnh huýt sớ phiền tưởng, riêng đến tự du bàn, tin một nhánh dễ dừng, muôn vật đâu có liên quan. Nơi màng mỏng mà ngủ yên, nằm gối cao mà sao khuya.

BÀI PHÚ LỘC UYỂN

Khởi trùng cơ ở Sóc Sĩ. Buộc hiên viên ở Hồng Duệ. Vua Võ nương trời để làm chữ. Vua Hy đại minh để trị đời. Rưới linh dịch để trôi chảy. Quạt nhân phong để xa giúp. Nối gót cơ văn mà lập Lộc uyển. Bọc sơn trạch để khai chế. Trồng các vật để đầy vụ. Trừ thuế cho bốn dân. Kịp kế thống của ngã hoàng, rộng sáng suốt Thiên tung. Tìm tích xưa của Lộc dã. Khởi nghĩa cao của ba chuyển. Giúp u tông đã thường hằng. Rộng ngàn năm mà có truyền đạt. Đối với đây bảo thợ chọn công. Làm Tây lãnh đây. Chú thành đoan tư. Kính mến thần hình. Được phảng phất chân dung. Chiếu thân vàng sáng rực, tức linh nhai để cấu vũ. Vượt trăm tầm mà thẳng lên.

Hoàn phi lương ở phù trụ, này hoa sen nơi giếng đẹp, vẽ thì dùng muôn hình, nối thì dùng nước trong. Như đối diện Kỳ Hoàn. Ai đồ huýnh đạo tràng. Than chỗ lập thần lực, vượt mãi mãi mà tú xuất. Thật khen ngợi linh kỳ, cho nên giữ gìn điềm tốt đẹp. Đục hàng tiên để ngồi thiền. Mở giai cấp để thông thuật, lóng thanh khí ở hiên cao. Cỏ thơm nơi nhà vua, hoa cỏ tốt ở tòa phân. Suối ngọt vọt đầy tràn. Cầu cung Rồng giáng mưa, đều cao dịch nơi tinh tất. Chính là luân lý nghiên đạo, hành nghiệp đơn giản. Mến đức nghĩ phong, trượng sách lại tiễn. Giữ giới cấm ứng chân. Mùi vị sâu xa của ba tạng. Hoặc đi bộ trong rừng để kinh hành. Hoặc ngồi yên tĩnh, hội các điều thiện để tiến đến. Trừ năm nạn mà đều còn. Đạo muốn ẩn mà càng bày. Danh muốn bỏ mà càng hiển. Y chỗ thực hành của hoàng dư. Thường rủ tâm nơi vườn hoa. Vui nhàn rỗi ở đây. Lìa cung để kiến lập. Nhờ cao ráo để tôn sùng. Làm đất cao bằng phẳng. Thản nhiên sự mong mỏi của nhân trí. Nhìn núi sông để vui mắt. Dạo rừng núi để tư duy. Dứt chim chó chạy theo. Nhìn kỳ lão để đức rộng, nuôi chúng sinh để tạo phước. Tuệ ái bên trong hàng phục, tiếng vàng phát bên ngoài. Công cứu giúp khắp trời. Điều lành không tự khoe. Còn hỏi bậc hiền về đạo. Hỏi người cắt cỏ để bổ khuyết. Hết sức cung kính ở linh tự. Tôn hối vọng mà đến yết kiến. Vâng giới thanh tịnh để hết ngày. Gồm sáu thời để qua tháng sao hết sức tinh thành như vậy. Bởi có thể vượt qua chín kiếp, bàn việc xưa của Thánh vương. Há theo việc thường để nói giáo. Nhìn mày lụa bay lên, muốn dẫm cao đảnh sinh. Nghĩ lìa trần để hơn tục. Đến chỗ sâu kín của huyền môn. Thiền sẵn trong cung để chánh vị. Thọ tôn hiệu của Thái thượng. Đã tồn vong mà ngự có. Cũng chấp tịnh để đè ép nóng nảy. Xem thiên quy ngày nay, tìm lời di chúc của bậc tiên triết, gặp ân nặng của hai càn. Xét tinh chiếu của minh lìa. Dưới cứu giúp triệu dân, trên chế phục bảy miếu. Một vạn nước để theo phong tục, gồm tất cả chúng sinh để dẫn dắt. Chánh phía Nam để vô vi. Mãi đặt tâm ở chỗ nhiệm. Phàm đạo hóa khó hẹn, may mắn được gặp gỡ. Gặp phù tạng (hai cây dâu sinh đôi) mới mọc. Gặp đêm dài mới thấy. Nhìn tuổi già yếu mà động lòng thương. Chỉ đôi lời thêm để răn bảo, xin bày tâm để tỏ lòng thành, lời nói quê mùa để tự chép.

BÀI PHÚ ĐẠI THỪA VÀ BÀI TỰA

Đại thừa là gì? Là đạo tràng của Đức Như Lai. Vì thế Duyên giác, Thanh văn gọi là Tiểu thừa. Nói thông trì của pháp giá như chỗ rất xa của xe thuyền. Bao gồm hưng khởi ở mảy may. Chín tầng làm nơi lụy thổ. Từ cạn đến cao lớn. Lý nhiệm mầu ở nơi chẳng có. Tích thô do nơi chẳng không. Nêu có để hướng về không thì chẳng không để thông. Quên không để gồm có thì có có để thông, chẳng không để tướng thì thừa này là Tiểu thừa. Có có để thông suốt thì thừa này là Đại thừa. Phàm bao gồm phước, đâu còn ở pháp thân. Nếu giảng thuyết tất cả sự hiểu biết đâu quý ở Như Lai. Vì thế thần bẩm linh chiếu để quán phương tiện của ba đạt. Suy nghĩ thâm diệu để vào cửa bốn trì. Biết sắc không mà chẳng hư hoại. Khởi diệt vô bờ, trước sau không giới hạn. Gởi trong vũ trụ mà tâm bao gồm ngoài hai tượng. Mắt xem hột cải nhỏ mà biết soi xét núi Tu-di lớn. Đẹp thay sâu xa! Nguồn kia vốn không lường được, than thở không đủ, bèn làm bài phú: Lập linh giá của đạo tràng.

Chấn lôi âm của trống pháp. Trừ dục nghi của hành cái. Hưởng vi diệu để vui tâm. Đầy giác ý như biển. Nói chỗ sâu mầu của Bát-nhã. Bình thản đàn của tám đạo. Đến Lộc Uyển của tổng trì. Định Tam-muội của thiền tư. Diệt sắc tưởng ở năm ấm. Chấp dẫn cung của Để-la, giữ gìn dụ cầm như ý. Phá các lưới sắp rách. Trừ tham cấu mà dứt dâm dục, như bọt nước lần lần kết, gió rét đáng sợ. Đều minh hành mà khéo thệ, chứa công huân đến ngày nay. Thâu không nghĩa của Tát vân. Vận mười lực mà ma cầm. Mở ánh sáng của chỉ quán. Tiêu trầm ngâm của tà kiến. Đóng bờ tường kiên cố, đều khó tìm ảnh hưởng.

NÚI TIÊN THÀNH, BÀI PHÚ TƯỜNG HUYỀN, THÍCH TUỆ MẠNG

Chỉ có nhất thật rộng lớn, than muôn pháp rắc rối. Chân tục khác mà thể thì đồng. Bậc Thánh hợp với đạo. Nương lời dạy của thầy bạn. Nhờ hương thơm của kinh luận. Hết tiểu chức của trần dung. Thỉnh hưng ngôn ở đại phương, sao các loài máy cựa ở pháp giới mờ mịt. Tánh tột kín mà càng tỏ. Lý chí tịch mà càng bày. Đã chẳng phải không cũng chẳng phải có. Lại như còn mà như mất. Bàn bí mật ở bốn dân. Thương mờ mịt ở Bá Dương, vắng lặng nhất hư mà chí cực. Gồm muôn có để làm cương yếu.

Tuy tức sự mà dễ mê, cũng rất gần mà khó biết, không có chỗ nói lên danh ngôn, tình trí đâu thể lường. Miệng muốn biện mà lời chẳng có tâm sắp duyên mà lự dứt. Vì thế, tuy một chữ có thể dạy khắp. Sức ba chuyển vi diệu. Đâu không dừng tám chánh đạo ở cửa vắng lặng. Thôi bốn món biện tài nơi điềm đạm, tìm đến bờ kia. Rộng thay không bờ mé. Tinh vi thay không cùng tột. Cội nguồn ở vô thỉ cùng tột ở vô chung, dứt hoặc để đều quán suốt đây. Nhiễm tịnh nơi đều dung, gồm không có mà vắng lặng. Bao gồm vũ trụ để chung cùng, luận về dụng kia. Một mà có thể nhiều, tịnh mà có thể loạn. Dẫn dắt muôn loại hình khác. Nói quán riêng của quần tình, kết bàn căn của năm trụ. Mở sự ràng buộc của mười triền, tùy mê ngộ mà thông bít. Tùy tối sáng mà tụ tán. Bốn lưu do đó mà phiêu đãng. Sáu đường do đó mà đầy dẫy. Tam hiền Thập Thánh do đó liên miên. Hai trí năm căn... mà chiếu sáng. Đều thăng trầm cùng hang hốc. Phải trái thuận để chia đường rẽ. Thể không phải sai mà không phải đúng. Dụng vô tướng mà vô vi. Nếu thuần là vàng thì không cách nơi vòng xuyến. Cùng chứa nước không kiêng sợ ở sóng lăn tăn. Vì thế, khiến cho dụng huyên lẫn lộn khởi phân trì. Sự như muôn khung xe khác vết. Lý thì ngàn bánh xe đồng quy chế. Xem vô ngại ở duyên khởi. Tin nan tư ở vật tánh. Như treo châu trên điện báu. Như đài ngọc treo gương, kia đây khác mà nhập nhau. Hồng tím phân mà phản chiếu nhau. Pháp không nhất định ở tâm cảnh. Người không cách ở phàm thánh. Vật không dính mắc bởi tự tha, sự không ngăn ngại bởi tà chánh. Nào có lớn nhỏ khác đường. Bèn xen nhau mà dung trì. Lân hư gồm cõi Đại thiên. Sát-na gồm thời gian ba đời. Sợ lời nói này ít tin, mượn Đế Võng để trừ nghi. Bởi nhắm mắt mà nhìn được. Há hoặc thức để biết. Thăm huyền văn của chín hội. Xét di tắt của muôn Thánh. Nhìn Thường Đề ở Đông Thị. Ngưỡng mộ Thiện Tài ở Nam Quốc. Trải qua nhiều thành mà tiến giải. Học hỏi các Thầy mà trị hoặc. Mới thừa mạng với Bồ-tát Văn-thù. Cuối cùng quy về diệu đức của tông. Tuy thân dạo trong pháp giới mà chân chưa động đến kỳ viên. Than một đời dường như bạo ngược. Than năm nhiệt không mờ. Nắm tay vào nhà Hòa Tu. Búng ngón tay mở cửa A-dật. Nghe thường vận của một âm, xem thường còn của cực Thánh. Ba chín từ đây tuyệt nghe. Hai bảy từ đây vong hồn. Đây là cảnh giới sâu xa. Cũng đâu khác mà luận rõ. Thương bẩm thức nhiều mê. Xót chúng sinh ít trí tuệ. Giữ bốn tà một khác, khởi hai chấp đoạn thường. Sợ mộng hổ nơi mắt nhắm. Dạo hoa đốm trên hư không ở mắt đau. Ràng buộc mà chưa mở được. Nhậm phiêu lưu mà không cứu giúp. Trái với bảy giác mà mê mờ. Nhiễm sáu dục mà dính mắc. Sao lý thông mà chí cách. Pháp đã đúng mà tình thì sai. Bỗng linh mà đến riêng. Từ lâu chạy trốn mà quên trở về. Chôn cất kho báu nơi nhà cùng. Buộc minh châu trong áo rách. Ôm giữ nhất chân mà không biết. Loanh quanh trong phiền não để thở than. Than ôi! Tôi sinh ở quý tục, mê hoặc đã ràng buộc mà mạng sống thì hạn cuộc. Nhờ ánh sáng của năm bộ. Nương quyện lục của bốn y. Nhờ nghe giải thích để khai mở sự ngu si. Nương thiền lâm mà trừ bỏ sự ham muốn. Hầu trước tiêu mà dừng tháo. Rắn vào ống tre mà đổi khúc. Vào biển rộng dùng thuyền giới. Hiểu chỗ tối tăm dùng đuốc tuệ. Tuyệt tranh luận ở phong tưởng. Dứt đúng sai ở vọng tình. Lập liễm duyên nơi hữu giác. Chung tịnh lự ở vô sinh. Hiển bày thật tướng chân tông. Thông đạt hư danh của thế dụng. Đạo không mất ở thỉ hành. Tôi không chống đối nơi mới sáng. Nghĩ sáu giặc ở phương hội. Mong có thể bằng mười quân. Lời rằng:

Tối mờ tụ lại tán

Sông tâm đục lại trong

Tánh biển không tăng, giảm

Trăng mọc có khuyết, tròn

Nghi chân thỏ giẫm đến

Sợ lông hồng thấy nhẹ

Núi nương nơi hòm quý

Có thể thành Côn luân.

BÀI PHÚ: HUYỀN PHỐ VIÊN, TIÊU TỬ VÂN

Rằng: Thiên giám chi thập thất. Thuộc phương nghi của Trừ Đức, chỉ có ánh sáng mát mẻ của ngọc bạch. Tin xướng phù ở đâu. Đối với đây, trên chiếu trời, dưới thấm suối. Khí vòng tròn phun khói. Bóng mặt trời mặt trăng sáng lên. Chính là rồng bay của Thánh võ. Tải vi gia ở thiên hạ. Suy nghĩ nương phép tắc nơi cảnh số. Bèn trường phát mà minh xã. Như trọng quang đời Chu. Giống nhị anh đời Hạ. Ngôi sao phía trước mà chiếu ánh sáng. Bá hồng chung ở Dận nhã. Bỏ phước mãi mãi này, đến tức đông triều. Văn vật là kỉ. Thinh minh là chiêu. Khởi huyền chương ở vẽ màu. Mài dây xanh từ màu xanh. Loan nạp na mà rủ tảo, kèn hòa tiếng nhờ ống sáo. Tải tích ánh sáng khiến nghe, khiến trông. Xét tình màn trướng, nhượng xỉ ngu tường. Tánh cùng thiên đạo nói là ngọc khuê. Thi sử dao tập, lễ khác cao tường. Nghĩa hoa lạc thủy, văn lệ thanh chương. Xưa bảy giác nở hoa. Người trời cao mà dài. Đạo Tây giúp hằng ngày. Pháp Đông lưu thì chưa sáng tỏ. Vì thế thọ thần ở văn xướng. Gởi thuyền báu ở minh lưỡng. Khác lời bàn xưa mà đồng ngày nay. Cũng ngàn năm mà ảnh hưởng. Nghe sấm pháp thùng thùng. Thấy mây tuệ bắt đầu sáng. Khuôn phép chân như đã nhận. Công phát huy đã theo sau. Mở kim ni khai sớ ngọc. Gọt giũa đơn giản. Tìm lá la thọ. Thiên thạch thất linh, nam cung thần tráp. Do đó, một tiếng không thôi, mà đợi quy trọng đoản điệp giả hỷ. Chỉ chí nhân giảng đạo, quyết trong rừng nùi rộng lớn. Nại viên kia cùng hạnh đàn sâu xa. Tịnh Danh và Tố Vương khuôn mẫu. Thanh du chi hạo dưỡng. Nghĩ lạc hiền chỉ mạnh mẽ. Duệ tình yểu nhiên thị yên cung trướng. Bèn cao đàm ở Lộc uyển. Trương lạc nói con đường cao thượng. Xem phù linh phố yếu diệu. Tổng cấm lâm chi khiếu điều. Bẩm ba tinh của liễu đạo (đường trong cung), giẫm sáu diệu của cung ly. Tả minh tuấn chiêu, phương hoa tác tiểu. Núi kia thì cao ngất, hạ gồm tuyết sương, dưới thì hang hốc lóng trong, cầu vồng thăng giáng. Trên thì trời xanh khí đỏ, ráng mây ứ đọng. Kim hoa làm bích, chúc bạc làm đá. Tảo ngọc cầm bạch đơn hà màu đỏ. Chu dùng ngọc tưới quế tím phong thơm, bao gồm nhánh đào nuôi trùng, cỏ mầu mơn mởn, quả linh rủ xuống, trời lạnh giá giản tử thu hồng, sườn núi mây vờn mà tuôn mưa, cây khô nhánh mà khởi gió, trong đó có bãi lan ao hoa, càng nhìn mờ tối, đổ núi gác bay, phù hướng về Điếu đài, giương buồm trên thuyền lớn, chim so đẹp với gà vẽ chất cây, khác gấm chương tải còn hơn nhả tơ, ngọc thơm rùa tím, có chim uyên ương, gió thổi ngày càng nghĩ vui chơi trôi nổi, trong thì tiền hành, lăng hoa rải khắp, thêu nhiều lớp tôm hồng, rùa đồng thọ nước mà lội riêng, cá kình đá nhả sóng mà chở hoa, cho nên mượn cảnh tượng vườn vua, đem lông voi ở Tỳ-da trải rộng ở Thanh cung. Hoa đèn sáng rỡ, cây lửa tan mất, ánh chớp sáu thước, rừng chín tia sáng, như sông vàng tuôn cát, các sao sắp hàng động đến cõi trời. Sáng huân ánh sáng mà giới sớm, mây nương tựa mà cuốn trôi, nhẹ bay về vườn Tây, cung Tề vườn Bắc. Trượng nha ngay ngắn, Tăng đồ trang nghiêm. Trống pháp tiếng vang xa, các mùi thơm phưng phức, cũng có trăm thù bay nhảy, xe mây chín tầng, xe bốn nai kéo. Ngô, Cơ, Sở, Diễm, Hồ, Gia, Yên, Trúc thường từ tên mà xướng, ngựa vui tung tăng chạy qua Thiếu Dương. Cây dương hoa rơi tản mác, tiếng vang đến rừng cây thanh phạm. Đăng Vương quy về tặng chiếu. Hương thơm chứa nhóm hiến dâng thuần thục, dường như thừa không của các thánh, hoặc ở trước mắt của Năng nhân, điện cao xa trang nghiêm như thần, lời nhỏ nhẹ vui vẻ mà đến lý, nói lời vui như đan thanh, được đích thân thừa thọ âm chỉ. Trí châu vật mà làm tâm, nghiên cứu cùng tận căn cơ mà tận đế, lời siêu vượt mà xuất tượng, lý cao xa mà hớn hở, bàn nói không đủ, lý khắp các chân giả há kịp ư? Sứ thần khen ngợi ngọc thức lẫn nhau. Đời đã nghe lời cam lộ, dân đã lên chỗ nhân thọ. Sẽ vâng theo nẻo Dao cung, bồi dưỡng bánh xe lên lầu mây. Phước rộng lớn như mây, mãi mãi vô cực.