SỐ 2082 — MINH BÁO KÝ

9. Tôn Hồi Phác.

Điện Trung thị lang Tôn Hồi Phác, vốn người ở Tế âm. Năm Trinh Quán thứ mười ba (639) thời Tiền Đường, theo xa giá đến cốc Tam thiện ở cung Cửu thành, cùng ở gần nhà Ngụy Thái sư. Từng một đêm nọ vào lúc canh hai, nghe ngoài cửa có tiếng người gọi "Tôn Thị Y". Tôn Hồi Phác ra xem, tự cho là Thái sư gọi. Khi đã ra, thấy có hai người bảo cùng Tôn Hồi Phác rằng: "Quan gọi". Tôn Hồi Phác nói: "Tôi không thể đi bộ". Liền lấy ngựa của Phác cưỡi đi theo hai người ấy, mới cảm thấy đất trời sáng sủa như ban ngày. Tôn Hồi Phác lấy làm ngờ lạ mà không dám nói. Hai người dẫn ra cửa cốc, trải qua chầu các nhà phía Đông, lại theo hướng Đông bắc, đi khoảng sáu -bảy dặm. Đến cốc Mục túc, xa thấy có hai người dẫn Hàn Phụng Phương đi, bảo hai người dẫn Tôn Hồi Phác rằng: "Các người sai nhầm rồi, kẻ ta bắt được đây mới là phải, các người nên thả người ấy ra". Hai người đó bèn thả Tôn Hồi Phác. Tôn Hồi Phác theo đường lần dò trở về, chẳng khác lúc bình sinh. Về đã đến nhà, buộc ngựa, thấy đứa tớ đang ngủ nơi cửa nhà, gọi nó chẳng đáp, Tôn Hồi Phác bước vượt qua, vào cửa nhà, thấy thân mình cùng vợ đều ngủ, muốn đến đó mà trọn chẳng được, chỉ dính đứng nơi vách tường phía Nam, lớn tiếng gọi vợ, nhưng vợ vẫn không đáp. Trong phòng rất sáng, thấy trong góc vách tường có màn lưới nhền nhện, trong lưới có hai con ruồi, một lớn một nhỏ và thấy nơi xà nhà có dính vật thuốc, không gì chẳng rõ ràng, chỉ không được đến nơi sàn giường. Tôn Hồi Phác tự biết là đã chết, nên rất buồn bã, hận không được cùng vợ giả biệt, đứng tựa nơi phía vách tường phía Nam, lâu sau hơi ngái ngủ, bỗng kinh ngạc tỉnh giấc, thấy thân mình đã nằm trên giường mà trong phòng tối đen không trông thấy gì, Tôn Hồi Phác kêu gọi vợ, bảo vợ đốt lửa, mà thân mình đổ mồ hôi ướt đẫm, dậy trông nhìn màn lưới nhền nhện rõ ràng chẳng khác, thấy ngựa cũng đổ mồ hôi. Đêm đó, Hàn Phụng Phương bạo tử.

Về sau, đến năm Trinh Quán thứ mười bảy (643) thời Tiền Đường, Tôn Hồi Phác vâng phụng sắc chiếu đi ngựa trạm đến Tề châu trị bệnh cho Tề Vương Hựu xong trở về, đến trạm Hiếu Nghĩa ở phía Đông Lạc châu, bỗng thấy một người lại hỏi: "Ông có phải là Tôn Hồi Phác chăng?" Tôn Hồi Phác đáp: "Phải. Ông hỏi làm gì?" Người ấy đáp: "Ta là quỷ, Ngụy Thái sư có văn thư tìm bắt ông để làm ký thất". Nhân đó đưa văn thư cho Tôn Hồi Phác. Tôn Hồi Phác đọc xem, thì đó là Trịnh Quốc Công Ngụy Huy Thự. Tôn Hồi Phác kinh ngạc hỏi: "Trịnh công chẳng chết, sao sai ông đưa thư?" Quỷ đáp: "Đã chết rồi vậy, hiện nay làm Thái dương đô lục đại giám, nên bảo ta tìm gọi ông". Tôn Hồi Phác dẫn mời cùng ăn, quỷ vui mừng cảm tạ Tôn Hồi Phác, Tôn Hồi Phác xin rằng: "Tôi vâng mạng đi sứ chưa về. Trịnh Công không nên đuổi tìm tôi, đợi tôi trở về Kinh đô, tấu trình sự việc hoàn tất, sau đó tôi sẽ vâng mạng, có được chăng?" Quỷ bèn chấp thuận. Từ đó, ban ngày thì đồng đi, ban đêm thì chung ngủ. Về đến Văn Hương. Quỷ từ giả, bảo rằng: "Tôi tạm qua chỗ vượt ải chờ đợi ông". Tôn Hồi Phác vượt qua ải ra cửa phía Tây, thấy Quỷ đã ở ngoài cửa, lại cùng đi, đến trạm Tư Thủy, Quỷ lại giả biệt, nói rằng: "Đợi ông tấu trình sự việc xong, sẽ cùng gặp lại. Ông nên chớ ăn dùng các thứ tanh nồng". Tôn Hồi Phác hứa: "Vâng!". Tấu trình sự việc xong, Tôn Hồi Phác phỏng hỏi Trịnh Công đã chết thật, ngay trước ngày đến trạm Hiếu nghĩa, Tôn Hồi Phác tự cho rằng: "Mình hẳn phải chết", bèn cùng người nhà từ biệt, thỉnh mời chư Tăng hành đạo, chú tạo tôn tượng, biên tả kinh điển, khoảng năm -sáu ngày sau, ban đêm ngủ mộng thấy Quỷ trước đến gọi dẫn đưa lên núi cao. Trên đỉnh núi có cung điện lớn. Đã vào bên trong, thấy các quân tử nghinh đón mà bảo rằng: "Người này tu phước, không thể lưu ở lại đây, nên phóng thả đi". Và liền xô đẩy Tôn Hồi Phác rơi xuống núi. Khi ấy tự nhiên kinh hãi tỉnh ngộ, mãi đến nay không bệnh hoạn gì. Tôn Hồi Phác tự nói cho Đường Lâm tôi nghe như vậy.

10. Hộ Bộ thượng thư Võ Xương Công Đái Vị.

Hộ Bộ thượng thư Võ Xương Công Đái Vị, vốn cùng Thư Châu biệt giả Thẩm Dụ kết bạn thân. Năm Trinh Quán thứ bảy (633) thời Tiền Đường, Đái Vị qua đời. Đến tháng tám năm sau (634), Thẩm Dụ đang ở tại châu, mộng thấy tự thân mình đến nơi đường thông phía Nam thôn Nghĩa ninh tại Kinh đô, bỗng thấy Đái Vị vận mặc áo quần xấu cũ, nhan sắc rất tiều tụy khốn đốn, trông thấy Thẩm Dụ, vừa buồn vừa mừng. Thẩm Dụ hỏi: "Lúc bình sinh ông tu phước, nay cớ sao như vậy?" Đái Vị đáp: "Lúc sống, Tôi nhầm lẫn tấu giết một người. Sau khi tôi chết có người khác giết một con dê để cúng tế tôi. Do hai việc ấy mà phải đối biện, khốn khổ chẳng thể nói, nhưng cũng thế xong vậy". Nhân đó, nói cùng Thẩm Dụ rằng: "Lúc còn sống, Tôi cùng ông kết bạn lành, nhưng cuối cùng không thể tiến tới địa vị quan quân, rất lấy buồn hận ấm ức trong lòng. Ông nay tự được làm quan Ngũ phẩm, văn thư đã qua đến Thiên Tào, cùng hỗ trợ hân hoan vui mừng, nên tôi báo cùng ông được rõ". Nói xong, thế rồi Thẩm Dụ tỉnh mộng, bèn nói với mọi người là đã có mộng tức có điềm ứng. Mùa đông năm đó, Thẩm Dụ vào kinh đô dự tham tuyển chọn, vì có đồng phạt, không được làm quan, Thẩm Dụ lại nói với mọi người điềm mộng không ứng nghiệm. Qua mùa xuân năm Trinh Quán thứ chín (635) thời Tiền Đường, Thẩm Dụ sắp về Giang nam, vừa đi đến Từ châu, bỗng nhiên vâng phụng có chiếu thư ban trao cho Thẩm Dụ làm quan Ngũ phẩm, và làm Vụ châu Trị Trung (anh của Đường Lâm tôi làm Lại bộ thị lang nghe vậy, mời Thẩm Dụ đến hỏi và Thẩm Dụ nói như thế).

11. Lý Đại An ở Lũng tây.

Lý Đại An ở Lũng tây là anh ruột của Công bộ thượng thư Lý Đại Lượng. Trong khoảng niên hiệu Võ Đức (618-627) thời Tiền Đường, Lý Đại Lượng làm Việt châu Tổng quản, Lý Đại An từ Kinh đô đến thăm, Lý Đại Lượng sai bảo vài người tôi tớ theo anh trở về. Về đến Lộc kiều ở Cốc châu, dừng nghỉ tại quán trọ. Các tôi tớ ấy có mưu ý giết hại Lý Đại An, đợi lúc ngủ say, dùng kiếm nhỏ đâm vào cổ Lý Đại An găm lút xuống dính sàn giường. Nhân đó, kẻ tớ ấy chẳng rút ra mà bỏ chạy trốn.

Lý Đại An kinh hãi tỉnh giấc, gọi kẻ tớ, kẻ tớ không phản hại đến, muốn rút kiếm ra, Lý Đại An bảo: "Rút kiếm ra hẳn sẽ chết vậy, nên lấy giấy bút để viết thư trước đã, kẻ tớ bàn báo cùng người chủ quán trọ tố cáo lên Quan huyện. Lúc Lý Đại An viết thư xong thì Quan huyện cũng vừa đến, nhân vì rút mũi nhọn ra, tẩy rửa vết thương, bôi thoa bó thuốc, Lý Đại An bèn chết ngất, bỗng nhiên như người nằm mộng thấy có một vật dài hơn một thước trơn nhẵn dày khoảng bốn -năm tấc, hình trạng tợ như thịt heo, cách đất khoảng hai thước, từ ngoài cửa dần vào đến trước sàn giường. Trong đó có tiếng bảo: "Hãy gấp hoàn trả thịt cho ta". Lý Đại An hỏi: "Tôi chẳng ăn thịt heo, duyên gì mắc nợ ngươi?" Bỗng nghe ngoài cửa có tiếng nói: "Sai nhầm rồi, không phải, vật này tức trả lại", rồi từ cửa đi ra, Lý Đại An bèn thấy trước sân có một ao nước, trong sạch cạn rất đáng thích, ở trên bờ phía Tây có một tôn tượng Phật bằng vàng cao khoảng năm tấc, chốc lát dần lớn mà hóa làm vị Tăng đắp mặc áo ca sa rất mới sạch, bảo cùng Lý Đại An rằng: "Ông bị thương ư? Ta nay sẽ vì ông mà khử bỏ nỗi đau đó, ông sẽ bình phục, trở về nhà mà niệm Phật tu thiện". Nhân đó đưa tay thoa vào vết thương nơi cổ của Lý Đại An, rồi bỏ đi. Lý Đại An ghi nhớ rõ kỹ hình trạng đó thấy trên lưng vị Tăng có mãnh lụa sắc hồng vá áo ca sa vuông khoảng một tấc, rất rõ ràng. Thế rồi Lý Đại An tỉnh giấc sống lại và vết thương cũng không đau nhức, có thể ngồi dậy ăn uống được. Mười mấy ngày sau, con em ở Kinh đô đến đưa trở về nhà, người nhà cố lại trông thăm. Lý Đại An vì nói nguyên do tình trạng bị thương và việc thấy gặp vị Tăng. Có kẻ tớ ở tại phòng đó nghe nói như thế, nhân đó kể lại.

Từ đó, Lý Đại An bắt đầu thực hành. Vợ Lý Đại An sai bảo kẻ tớ đến người thợ làm tượng vì Lý Đại An mà tạo tôn tượng Phật. Lúc tượng hoàn thành, dùng màu để họa vẽ, có một chấm son làm dơ trên lưng, sai người thợ tẩy bỏ, nhưng chẳng chịu, đến nay vẫn hiện còn, hình trạng như điều nói của Lang quân (Lý Đại An). Nhân đó, Lý Đại An cùng vợ và mọi người trong nhà cùng đến trông xem tôn tượng, mới thấy chấm son trên lưng uyển nhiên như chỗ vá đắp, khi ấy mới thán dị, bèn kính tin Phật pháp vợ của Đại An vốn người thuộc dòng họ Hạ Hầu, là em gái của Lãng châu thứ sư Tuân, trước đã nói cho Đường Lâm tôi nghe. Về sau, còn của Anh Lý Đại An là Thương Dụ làm Đại Lý Khanh cũng nói như vậy.

12. Đô Thủy Sứ giả Tô Trường.

(Xem chú thích 34, ở đây kết hợp với truyện thứ mười bốn ở sau).

13. Đổng Hùng ở Hà đông.

Đổng Hùng ở Hà đông, thuở thiếu thời rất chí thành kính tin Phật Đạo. Ăn chay trường suốt vài mươi năm. Trong khoảng niên hiệu Trinh Quán (627-650) thời Tiền Đường, làm Đại Lý thừa. Mùa xuân năm Trinh Quán thứ mười bốn (641), vì bị liên lụy với việc của Lý Tiên Đồng, hệ thuộc với Ngự Sử Đài. Bấy giờ vua Thái Tông (Lý Thế Dân) lấy làm cam tâm vô cùng tức giận, sai Trị thư thị ngự sử nghiệp tông v.v... bắt khảo hỏi rất gấp, phòng cấm nghiêm mật. Có khoảng hai mươi người bị bắt giam cầm. Trong đó, Đại Lý thừa Lý Kính Huyền, Ty trực Vương Hân đều liên lụy việc đó, đồng bị giam cấm trong một phòng với Đổng Hùng, và bị xiềng xích rất chặt chẽ. Đổng Hùng chuyên trì niệm phẩm Phổ Môn trong kinh Pháp Hoa, qua vài ngày được ba ngàn biến. Nửa đêm riêng ngồi đọc niệm kinh, bỗng nhiên khóa tự mở rơi nơi đất, Đổng Hùng kinh ngạc bảo cùng Lý Kính Huyền và Vương Hân. Hân và Huyền đều trông thấy khóa nhưng vẫn cứng chắc kín khít nơi đất, móc khóa cũng nghiễm nhiên không hư hoại mà móc và xích lìa cách nhau vài thước. Huyền, Hân v.v... vô cùng kinh lạ đó. Đổng Hùng lo sợ bị khiển trách tội, báo cùng người giữ, xin móc xích đó. Giám sát ngự sử Trương Kính Nhất trực đêm tại đó, bảo kẻ lại mở khóa, kẻ lại đem đuốc soi xem, thấy móc xích và khóa chẳng liên quan mà tự nhiên lìa nhau, rất quái lạ. Nhân đó móc xích khóa không lại, dùng giấy niêm phong ổ khóa viết đặt để trên niêm phong, kẻ lại làm xong, đi khỏi. Đổng Hùng lại ngồi tụng kinh, đến canh năm, khóa lại mở rơi mà có tiếng như người mở. Đổng Hùng kinh sợ lại báo cùng Huyền, Hân v.v... cho rằng, gần sáng không nên báo với kẻ lại. Đến sáng mọi người cùng trông xem, thấy móc và xích mỗi tự rời nhau nơi đất, mà móc khóa vẫn kín chặt, nơi niêm phong vẫn hoàn toàn như cũ không xê dịch, móc xích rất kín chắc, không lý nào mở được. Lý Kính Huyền từ thuở thiếu thời chẳng tin Phật pháp, thấy vợ đọc tụng kinh thì thường bảo rằng: "Sao lại vì một vẻ đẹp của Hồ thần mà đọc sách ấy ư?" đến lúc thấy việc này của Đổng Hùng mới rất thán phục, tỉnh ngộ, mới bảo rằng: "Nay tôi mới biết, Phật là Đại Thánh, không thể xếp đặt xem như thường tình, thật chẳng thể nghĩ bàn vậy". Bấy giờ, Vương Hân, Lý Kính Huyền cũng trì tụng danh hiệu tám vị Bồ-tát, đủ ba vạn biến, hết ngày, khóa tự mở rơi, trông nhìn đò, móc khóa tướng trạng so với Lý Kính Huyền cũng không khác nhau". Khi ấy, Kính Huyền tin phục hổ thẹn hối tạ. Thế rồi cả ba người đều được rửa sạch tội oan. Lý Kính Huyền mới biên tả kinh Pháp Hoa, họa vẽ tôn tượng tám vị Bồ-tát, quy y Tam bảo, phát tâm cúng dường. (Khi ấy, Đường Lâm tôi mắc bệnh rất nặng ở tại nhà, Lý Kính Huyền đến thăm bệnh, tự nói rõ sự việc ấy. Khi bệnh lành, Đường Lâm tôi lại nhiếp chức, hỏi đài nội quan lại, nói cùng như Lý Kính Huyền không khác, Đổng Hùng cũng tự nói việc đó, mà tinh cần cố gắng càng dốc chí. Đổng Hùng đến nay hiện còn, làm Chu lệ lệnh).

14. Đô Thủy Sứ giả Tô Trường

Trong khoảng niên hiệu Võ Đức (618-627) thời Tiền Đường, Đô Thủy Sứ giả Tô Trường làm Ấp châu thứ sử, Tô Trường dẫn đem người nhà đến nơi trấn nhậm, vượt qua sông Gia lăng, giữa dòng, gió nổi thuyền chìm, mọi người nam nữ có hơn sáu mươi người một lúc đồng chết đắm. Chỉ có một người thiếp thường đọc tụng kinh Pháp Hoa, nước sông vào, người thiếp đó đội hộp kinh trên đầu, thề cùng kinh chìm đắm. Thế rồi, thuyền chìm, riêng người thiếp ấy không đắm, theo sóng đẩy tấp, khoảnh khắc đến bờ, bèn mở hộp mà xem kinh. Trọn không thấm ướt, nay vẫn hiện còn ở Dương châu, lấy chồng làm vợ người mà càng dốc lòng kính tin. (Sầm Lệnh nói được nghe người thiếp ấy nói như vậy. Đường Lâm tôi nhân đi sứ trên sông đó, mọi người chung thuyền cũng đồng nói vậy).

15. Trung thư lệnh Sầm Văn Bản.

Trung thư lệnh Sầm Văn Bản, từ thuở nhỏ đã kính tin Phật pháp, thường niệm tụng phẩm Phổ Môn trong kinh Pháp Hoa. Từng đi thuyền đến Ngô giang, giữa dòng thuyền hư, mọi người đều chết, Sầm Văn Bản ở trong nước, nghe có tiếng người bảo: "Chỉ nên niệm Phật, hẳn sẽ không chết". Nói như vậy ba lần, thế rồi theo sóng vọt ra, đã đến trên bờ phía Bắc. Sau đến Giang lăng, thiết trai hội cúng dường. Các hàng Tăng tục đều nhóm tụ nơi nhà Sầm Văn Bản. Có một khách Tăng đến sau, bảo cùng Sầm Văn Bản rằng: "Thiên hạ mới loạn, ông may chẳng dự phải tai họa ấy, cuối cùng gặp Thái Bình, đạt được phú quý". Nói xong, liền rảo bước đi ra. Thế rồi, Sầm Văn Bản từ trong chén ăn có được hai viên xá-lợi. Về sau mọi việc quả nhiên đều như lời nói đó (Sầm Văn Bản tự đến Đường Lâm tôi nói như vậy).

16. Nguyên Đại Bảo ở Hà nam.

Nguyên Đại Bảo ở Hà nam, trong khoảng niên hiệu Trinh Quán (627-650) thời Tiền Đường, làm Đại Lý thừa, một đời không tin việc nhân quả. Cùng đồng quan liêu Trương Tán Sách kết bạn thân. Nguyên Đại Bảo từng nói với Trương Tán Sách rằng: "Hai người chúng ta, nếu ai chết trước thì nên trở lại báo việc nhân quả có hay không vậy. Đến năm Trinh Quán thứ mười một (637) thời Tiền Đường, Nguyên Đại Bảo theo xa giá đến Lạc dương, mắc bệnh mà chết, khi ấy Trương Tán Sách đang ở tại Kinh đô chưa biết. Một đêm nọ mộng thấy Nguyên Đại Bảo đến báo rằng: "Tớ đã chết vậy. Lúc bình sinh không tin có quả báo thiện ác. Nay mới nhất định biết có thật không hư dối, nên lại cùng báo. Ông cố gắng tu tạo phước nghiệp". Trương Tán Sách hỏi tướng trạng đó như thế nào. Nguyên Đại Bảo đáp: "Sự khốn khổ trong minh báo thật không thể nói, kia cũng không thể giải bày, chỉ báo cho ông biết nhất định là thật có". Trương Tán Sách tỉnh mộng, nói cùng các quan đồng liêu biết việc đó, hai ngày sau thì tin đám tang Nguyên Đại Bảo đưa đến. Trương Tán Sách xét lại giấc mộng đó là sau ngày Nguyên Đại Bảo đã chết (Trương Tán Sách tự nói cho Đường Lâm tôi biết như vậy).

17. Trịnh Sư Biện.

Đông cung hữu giám môn binh tào tham quân Trịnh Sư Biện, lúc chưa tròn hai mươi tuổi, bị bệnh dữ, chết ngất, ba ngày sau sống lại, tự nói: "Có vài người đến bắt lấy, dẫn đi vào cửa lớn quan phủ, thấy có hơn trăm kẻ tù nhân đều xếp hàng xoay mặt về hướng Bắc mà đứng, có cả thảy sáu hàng. Những người đứng hàng thứ nhất hình trạng béo trắng vận mặc y phục đẹp sạch như thuộc hạng quý nhân. Tiếp hàng thứ hai sau, dần gầy ốm xấu xí, hoặc mang gông cùm, hoặc chỉ cởi bỏ khăn đai, binh lính nghiêm mật canh giữ đều xếp hàng liền tay áo. Trịnh Sư Biện đến, bị xếp đưa vào hàng thứ ba, tính đầu hàng từ phía Đông là đứng thứ ba cũng cởi bỏ khăn đai, xếp liền tay áo. Trịnh Sư Biện rất lo sợ nên chuyên tâm niệm Phật, bỗng thấy có một vị Tăng từng quen biết lúc bình sinh vào trong hàng binh lính vây quanh. Binh lính không cản ngăn, nhân đó đến nơi Trịnh Sư Biện mà bảo: "Lúc bình sinh chẳng lo tu phước nay bỗng đến đây như thế nào?" Trịnh Sư Biện tha thiết cầu xin cứu giúp. Nay ta cứu ngươi được ra khỏi, ngươi có thể trì giới chăng?" Trịnh Sư Biện hứa: "Xin vâng theo". Chỉ khoảnh khắc, có kẻ lại dẫn vào các tù, đến trước mặt quan để lần lượt hứa hỏi đến Trịnh Sư Biện. Nhân thấy có vị Tăng vì quan nói về phước nghiệp của Trịnh Sư Biện. Quan bảo: "Thả cho ra". Nhân đó, vị Tăng ấy dẫn Trịnh Sư Biện ra đến ngoài cửa vì trao cho pháp ngũ giới, dùng bình nước sạch rưới trên trán Trịnh Sư Biện và bảo: "Lúc mặt nhật lặn về hướng Tây, hẳn sẽ sống vậy". Lại lấy một cái áo choàng màu vàng trao cho Trịnh Sư Biện và bảo: "Khoát áo này về đến nhà đặt để nơi sạch sẽ tôn nghiêm".

Đồng thời chỉ đường trở về. Trịnh Sư Biện khoát áo choàng và đi về, đến nhà, xếp gấp áo choàng đặt để trên góc giường. Thế rồi, Trịnh Sư Biện mở mắt thân mình cử động, mọi người trong nhà đều kinh sợ chạy tan, chỉ mình người mẹ chẳng bỏ đi, hỏi Trịnh Sư Biện rằng: "Ngươi trị ư?" Trịnh Sư Biện nói: "Mặt nhật lặn về hướng Tây hẳn sống". Trong ý Trịnh Sư Biện cho rằng lúc đó là giữa trưa nên hỏi mẹ, người mẹ đáp: "Đang là nửa đêm". Mới biết sống chết trái ngược về đêm ngày vậy. Thế rồi hôm sau lúc mặt nhật lặn về hướng Tây, Trịnh Sư Biện bèn ăn được và lành, còn thấy chiếc áo choàng ở trên đầu giường. Đến lúc, Trịnh Sư Biện có thể dậy nỗi hình áo choàng dần ẩn diệt mất, mà còn có ánh sáng, qua bảy ngày sau mới hết. Trịnh Sư Biện bèn hành trì ngũ giới. Vài năm sau, có người khuyên mời ăn thịt heo, chẳng đặng đừng, Trịnh Sư Biện mới ăn một miếng, đêm đó mộng thấy đã hóa làm La- sát, răng nanh mỗi cái dài vài thước, túm bắt heo sống mà ăn. Đến sáng tỉnh giấc trong miệng nồng tanh, khạc nhổ ra, mới bảo người trông xem đó, đầy trong miệng đều là huyết đọng. Trịnh Sư Biện kinh sợ chẳng dám ăn thịt. Lại vài năm sau, cưới vợ, người vợ bức ép Trịnh Sư Biện ăn thịt, ăn lâu mới không ứng nghiệm, nhưng từ năm - sáu năm trở lại nay, nơi lỗ mũi Trịnh Sư Biện có vết thương lớn chín mùi, mà tự trọn đời chẳng lành. Sợ rằng do phá giới nên như thế đó. (Ngày trước Đường Lâm tôi cùng Trịnh Sư Biện đồng trực ở Đông cung, được nghe Trịnh Sư Biện tự nói việc đó).

18. Phu nhân của Trần Công Thái.

Phu nhân của Trần Công Thái, vốn người thuộc dòng họ Đậu lô, là chị ruột của Nhuế Công Khoan. Phu nhân rất tin tạo phước, tụng kinh Kim Cang Bát-nhã chưa hết quyển, chỉ một trang giấy lâu mà chẳng xong. Sau đó, một ngày nọ lúc trời xẩm tối, trên đầu đau nhức, tứ chi chẳng an, đêm nằm lại càng quá lắm, phu nhân tự nghĩ thản như nếu chết thì tụng kinh không được trọn bộ, muốn dậy tụng kinh mà trong nhà đèn đuốc đã tắt mất, phu nhân dậy gọi bảo kẻ tớ đốt đèn, chốc lát sau kẻ tớ trở lại, trong bếp không còn lửa, phu nhân lại bảo mở cửa đến nhà người để xin, lại cũng không có lửa, phu nhân càng rất than hận, bỗng nhiên thấy trong đóm có một đóm lửa lên thềm cấp vào trong nhà, thẳng đến trước giường, cách đất khoảng ba thước mà không người cầm nắm, ánh sáng như ban ngày, phu nhân vừa kinh hãi vừa vui mừng, đầu đau cũng giảm lành, liền lấy kinh ra trì tụng, khoảnh khắc sau, người nhà kéo dùi được lửa, đốt đuốc đem vào nhà thì ánh sáng đóm lửa đó tự nhiên ẩn mất, bèn ngay đêm đó tụng trọn bộ kinh. Từ đó, mỗi ngày phu nhân trì tụng năm biến kinh lấy làm lệ thường. Về sau, Nhuế Công sắp chết, phu nhân đến thăm. Nhuế Công bảo cùng phu nhân rằng: "Chỉ nhờ phước đức tụng kinh sẽ sống thọ đến trăm tuổi, khéo nên sống vậy". Đến nay phu nhân vẫn còn khỏe mạnh, tuổi đã tám mươi. Phu nhân tự kể với chị dâu của Đường Lâm tôi như vậy.

19. Tả giám môn hiệu úy Phùng Dực Lý Sơn Long.

Tả giám môn hiệu úy Phùng Dực Lý Sơn Long, trong khoảng niên hiệu Võ Đức (618-627) thời Tiền Đường, bị bạo bệnh chết ngất, mà trên tim không lạnh như ở lòng bàn tay, người nhà chưa nhẫn tẩm liệm. Đến bảy ngày sau, sống lại, Lý Sơn Long tự nói: Đang lúc chết bị quan thâu bắt xiềng xích đưa đến nơi một Quan tào, sảnh sự rất hoành tráng, sân đó cũng rộng lớn, trong sân có vài ngàn kẻ tù nhân, hoặc bị gông cùm, hoặc bị xiềng xích đều xoay mặt về hướng Bắc mà đứng đầy cả trong sân. Kẻ lại dẫn đưa Lý Sơn Long đến nơi sảnh sự, có một quan lớn ngồi nơi sàn tòa cao, có người canh hầu như vua, Lý Sơn Long hỏi: "Đó là quan nào?" Kẻ lại đáp: "Đó là vua vậy". Lý Sơn Long đến trước dưới thềm cấp, vua hỏi: "Lúc bình sinh người tạo phước nghiệp gì?" Lý Sơn Long đáp: "Mỗi lúc người trong làng quê thiết trai hội giảng pháp, tôi thường thí vật đồng chung hỗ trợ". Vua hỏi: "Tự thân ngươi làm được thiện nghiệp gì?" Lý Sơn Long đáp: "Trì tụng kinh Pháp Hoa được hai quyển". Vua bảo: "Tốt lành thay! Có thể bước lên thềm cấp". Lý Sơn Long đã lên trên sảnh, ở phía Đông bắc có một tòa cao như giảng tòa, vua chỉ đến đó ngồi, và bảo Lý Sơn Long: "Có thể lên tòa ấy trì tụng kinh". Lý Sơn Long vâng phụng lệnh đến bên cạnh tòa. Vua liền đứng dậy, xướng: "Thỉnh Pháp sư lên pháp tòa". Lý Sơn Long lên tòa xong, vua mới xoay mặt hướng về pháp tòa mà ngồi. Lý Sơn Long cất tiếng tụng: "Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, phẩm Tựa thứ nhất". Vua bảo: "Xin Pháp sư dừng!" Lý Sơn Long xuống khỏi pháp tòa lại đứng dưới thềm cấp, ngoáy trông nhìn trong sân, tất cả tù nhân đều mất không còn một người ở đó. Vua bảo Lý Sơn Long rằng: "Phước lực của ông tụng kinh, chẳng chỉ tự lợi, mà khiến tất cả tù nhân trong sân đều nhờ nghe kinh mà được thoát khỏi. Đó chẳng phải tốt lành ư? Nay thả ông trở về". Lý Sơn Long kính bái từ tạ, mới đi vài mươi bước, vua gọi trở lại, và bảo kẻ lại: "Có thể dẫn người này đi trông xem các ngục". Kẻ lại liền dẫn Lý Sơn Long theo hướng Đông, đi hơn trăm bước, thấy một thành sắt rất rộng lớn, phía trên có nhà che phủ, bên cạnh thành đó có nhiều cửa sổ nhỏ, hoặc lớn như cái bồn nhỏ, hoặc như chén bát, thấy có các người nam nữ từ đất bay vào trong cửa sổ đó, rồi chẳng trở ra. Lý Sơn Long lấy làm quái lạ, hỏi kẻ lại. Kẻ lại đáp: "Đó là ngục lớn, trong ngục phần nhiều đều có phân cách, tội phạt mỗi nơi một khác, mỗi mỗi tùy theo bản nghiệp vào ngục nhận chịu tội". Nghe thế, Lý Sơn Long buồn sợ, xưng niệm: "Nam-mô Phật!" Và xin kẻ lại đưa ra. Đến nơi cửa viện thấy một cái vạc lớn, nước sôi tuôn trào, bên cạnh có hai người ngồi ngủ. Lý Sơn Long hỏi đó, hai người ấy đáp: "Chúng tôi bị tội báo vào vạc nước sôi này, may nhờ hiền giả xưng niệm Nam Mô Phật nên người tội trong ngục đều được tạm ngưng nghỉ một ngày, vì quá nhọc mệt nên ngủ vậy". Lý Sơn Long lại xưng niệm: "Nam Mô Phật!" Kẻ lại bảo Lý Sơn Long rằng: "Sổ quan phủ dời đổi, nay vua phóng thả ông đi, ông có thể trình vua xin sao, nếu không như vậy sợ các quan khác chẳng biết, lại đuổi bắt ông". Lý Sơn Long lại đến bái yết vua xin sao lục. Vua bảo lấy giấy, viết một hàng chữ, giao cho kẻ lại và bảo: "Hãy vì lấy Quan thự ở Ngũ đạo v.v... " kẻ lại vâng mạng, dẫn Lý Sơn Long đi qua hai Tào, mỗi một sảnh sự đều có người canh hầu như trước. Vua sai kẻ lại đều lấy Quan thự đó, mỗi nơi viết một hàng xong, giao cho Lý Sơn Long. Lý Sơn Long mang ra đến cửa, có ba người bảo Lý Sơn Long rằng: "vua phóng thả cho ông đi, có thể chẳng ít nhiều xin cho chúng tôi?" Lý Sơn Long chưa nói điều gì. Kẻ lại bảo Lý Sơn Long rằng: "vua phóng thả ông đi chẳng do ba người kia. Đó là kẻ sứ trước kia tóm bắt ông, trong đó một người là Thằng chủ, dùng sợi dây đỏ trói buộc ông, một người là bỗng chủ, dùng roi đánh đầu ông, và một người là đại chủ, hớp lấy hơi ông, thấy ông được tha trở về, nên xin các vật vậy". Lý Sơn Long bàng hoàng kinh sợ cảm tạ ba người đó rằng: "Tôi kẻ phàm ngu, không biết các ông, xin đến nơi nhà sẽ có đủ các vật, chỉ không biết đưa đến nơi nào để dâng hiến?" Ba người ấy bảo: "Đưa đến bên bờ sông, hoặc dưới gốc cây lớn". Lý Sơn Long hứa: "Kính vâng". Rồi từ tạ kẻ lại, trở về nhà, thấy mọi người đang than khóc, sắm sửa mọi vật tẩn liệm, Lý Sơn Long vào nhà, đến bên cạnh thây mình, liền sống lại. Ngày hôm sau cắt giấy làm tiền lụa, và sắm các thứ rượu, thức ăn, tự đưa đến bên bờ sông mà thiêu đốt, bỗng thấy có ba người cảm tạ rằng: "Nhờ ông chẳng mất chữ tín, lại cùng cấp tặng, chúng tôi hổ thẹn mang đội!" Nói xong, liền không thấy nữa. Lý Sơn Long tự đến nơi vị Tăng chủ chùa Tổng Trì kể nói việc ấy, lại chuyển đến Đường Lâm tôi kể nói như vậy.

MINH BÁO KÝ

QUYỂN HẠ

1. Vương Nhâm ở Đại châu.

Khoảng cuối niên hiệu Khai Hoàng (605) thời nhà Tùy, tại Đại châu có người dòng họ Vương, tên Nhâm, làm kỵ phiêu tướng quân, trấn thủ ở Kinh châu, tánh tình ham thích ruộng vườn săn bắn, giết hại đông nhiều vô số. Có năm người con trai, không có con gái, về sau sinh được một người con gái, tướng mạo đẹp xinh như tranh họa, mọi người trông thấy đều mến quý đó. Cha mẹ hợp nghĩ, đã trở về làng quê, thân tộc người làng tranh nhau làm y phục tốt lành đẹp xinh mà cùng mến thương đó. Người con gái ấy lên bảy tuổi, một ngày nọ bỗng mất, không biết đi đâu, mới đầu nghi các người trong làng lân cận đùa giấu, phỏng hỏi nhưng trọn không người nào thấy, các người anh cỡi ngựa đi tìm xa, cách nhà hơn ba mươi dặm, thấy trong bụi gai. Muốn lại kéo ra, nhưng liền kinh sợ bỏ chạy xa, ngựa đuổi không kịp. Các người anh dùng cả vài mươi người cưỡi ngựa vây quanh mới bắt được, trong miệng mở tiếng tợ người kêu oan, bèn bồng ẵm đưa về nhà, mà chẳng thể nói được, khắp trên thân thể cây gai châm chích tổn thương, người mẹ vì khươi mà bị châm chích đầy, ẵm bồng được hơn một tháng, mà không ăn, bèn chết, cha mẹ buồn đau, cả nhà đều cùng phát tâm hành trì trai giới luyện hạnh. Đại lý thừa Tuyên Minh từng làm Đại phủ pháp tào, vì Đường Lâm tôi mà kể nói như vậy.

2. Tư đồ Thôi Hạo ở thời Hậu Ngụy.

Tư đồ Thôi Hạo ở thời Hậu Ngụy là người học rộng rất có mưu lược, phụng sự vua Thái Võ Đế (Thác Bạt Đào 424-452) thời Bắc (Hậu) Ngụy, nói làm hứa theo, dân chúng trong nước cho đó là khuôn phép. Thôi Hạo bắt chước phụng sự Khấu Khiêm Chi, rất không tin Phật, cho đó là hư dối làm tổn phí của muôn dân. Thôi Hạo thấy vợ mình đọc tụng kinh, liền đoạt lấy mà ném vất vào trong giếng. Theo vua Thái Võ Đế đến Trường an, vào chùa thấy có cung tên dao thuẫn, vua tức giận giết hại chư Tăng ở chùa. Thôi Hạo nhân đó tiến tới nói: "Giết hết Sa-môn, đốt phá kinh tượng, lưu lại đài phía dưới, khắp nơi đều y theo việc làm ở Trường an". Khấu Khiêm Chi cùng Thôi Hạo tranh cãi nhưng Thôi Hạo chẳng nghe theo, Khấu Khiêm Chi bảo cùng Thôi Hạo rằng: "Khanh theo lệnh nhận giết hại, tức diệt mất tông tộc nhà cửa vậy". Bốn năm sau, Thôi Hạo quả nhiên vô tội mà bị giết chết cả dòng tộc, sắp hành hình chuyển đến nơi đường lộ, Quan sứ có cả mười người tại trên xe, tiểu giải vào miệng Thôi Hạo, kéo đi vài dặm, chẳng kham khốn khổ, kêu gào thảm thiết, cuối cùng bị đủ năm cách hành hình, từ xưa trở lại giết hại nhục nhã như thế trước đó chưa từng có. Vua Thái Võ Đế cũng giết hại Thái tử oan uổng, sau đó lại bị kẻ Hoạn quan Tông ái giết hại. Người thời bấy giờ cho rằng do vì hủy phá Phật pháp mà bị quả báo ứng nghiệm như vậy (Thấy ở "Hậu Ngụy Thư" và "mười sáu nước xuân thu").

3. Vua Nguyên Đế thời Nam lương.

Vua Nguyên Đế (Tiêu Dịch 552-555) thời Nam lương, lúc sáu tuổi, thấy trong hộp trang điểm của mẹ có hạt châu lớn, Nguyên Đế lén lấy ngậm trong miệng, bèn nhầm nuốt mất, người mẹ bị mất hạt châu, trong ý cho là các người chung quanh cắp trộm, phỏng hỏi mà không ai chịu nhận, mới nướng một con cá sống tự để nguyền rủa. Ngày hôm sau, Nguyên Đế đại tiện, hạt châu theo tiện mà ra, Nguyên Đế bèn bị chột mất một mắt. (Thấy Lương Hậu lược nói vậy).

4. Vua Võ Đế thời Bắc Chu

Vua Võ Đế (Võ Văn Cung 561-579) thời Bắc Chu, rất ưa thích ăn trứng gà mỗi lần ăn vài quả. Có Giám thiện nghi đồng tên là Bạt Bưu thường dâng ngự thực nên có được sủng ái. Mãi đến lúc vua Văn Đế (Dương Kiến 581-605) thời nhà Tùy lên ngôi, còn làm Giám thiện dâng thức ăn. Trong niên hiệu Khai Hoàng (581-605) thời nhà Tùy, Bạt Bưu bị bảo tử mà tim còn ấm nóng, người nhà, ba ngày sau mới sống lại, khi nói năng được, trước tiên bảo: "Đưa ta đến ra mắt vua, vì vua Võ Đế thời Bắc Chu có chuyển lời". Thế rồi đưa đến ra mắt, vua Văn Đế dẫn hỏi. Bạt Bưu kể: Mới đầu thấy một người gọi, theo đến một nơi có hang rắn lớn, con đường phải đi, thẳng vào trong hang, vừa đến miệng hang, xa thấy từ phía Tây có hơn trăm người cưỡi lại, nghi vệ như vua, bỗng chốc đến cửa hang, thì ra đó là vua Võ Đế thời Bắc Chu, Bạt Bưu kính bái. Vua Võ Đế bảo: vua gọi ngươi đến làm chứng việc ta rõ ràng, thân ngươi không tội lệ gì". Nói xong, vua Võ Đế liền vào trong hang, Sứ giả cũng dẫn Bạt Bưu vào, tiện thấy cửa cung, dẫn vào sân, thấy vua Võ Đế cùng một người đồng ngồi, mà có dung mạo Tăng phần cung kính đó. Sứ giả bảo Bạt Bưu kính bái vua. Vua hỏi Bạt Bưu: "Ngươi vì vua làm thức ăn, trước sau dâng cả thảy bao nhiêu quả Bạch đoàn?" Bạt Bưu không biết Bạch đoàn là gì, ngoáy lại hỏi các người chung quanh, các người chung quanh bảo: "Tên của trứng gà là Bạch đoàn". Bạt Bưu liền đáp: "vua (Võ Đế) thường ăn Bạch đoàn, thật không thể nhớ được số lượng đó". Vua bảo Võ Đế: "Người này không nhớ, cần phải đưa ra đó". Vua Võ Đế buồn thảm tỏ vẻ không vui mà đứng dậy. Bỗng thấy trước sân có một chiếc giường sắt và vài mươi ngục tốt đều là đầu trâu thân người, vua Võ Đế đã đến nằm trên giường, ngục tốt dùng xà sắt cán ép đó, nơi hông vua Võ Đế bị xé rách, nơi xé rách gà con tuôn ra an toàn chốc lát đầy cả giường có hơn mười hộc, mới bảo tính đếm số đó xong, giường và ngục tốt bỗng chốc không còn trông thấy. Vua Võ Đế đã trở lại nơi chỗ vua ngồi. Vua bảo Bạt Bưu: "Tha cho ngươi về đi". Có người dẫn đưa ra đến trong cửa hang, lại thấy vua Võ Đế theo ra, bảo cùng Bạt Bưu: "Nghe Đại Tùy Thiên Tử xưa trước từng cùng ta cộng tác. Các thứ ngọc lụa trong kho khố cũng là do ta tích trữ. Nay ta, lúc thân tự làm vua mà phá diệt Phật pháp nên phải nhận chịu tội khổ lớn. Có thể vì ta mà tạo giúp công đức vậy". Khi ấy, vua Văn Đế ban sắc mọi người trong thiên hạ xuất một tiền để vì truy phước. (Ông ngoại của Đường Lâm tôi đích thân thấy điều đó, lúc về nhà kể nói lại như vậy).

5. Sĩ nhân dòng họ Lương ở thời Bắc Tề.

Trong thời Bắc Tề (550-578), có Sĩ nhân vốn dòng họ Lương, gia đình giàu sang sung túc. Đến lúc sắp chết, bảo cùng vợ con rằng: "Lúc bình sinh, tôi mến thương kẻ tớ và con ngựa, đều đã cấp sứ cưỡi dùng nhiều ngày, xứng hợp ý người, nay tôi chết, có thể vì giết nó luôn, nếu không như vậy thì không có kẻ cấp sử và cưỡi dùng". Đến lúc Sĩ nhân chết, người nhà dùng cái đãy đựng đầy đất, đè ép giết chết kẻ tớ, còn con ngựa thì chưa giết. Kẻ tớ chết, sau bốn ngày sống lại, nói rằng: "Ngay lúc mê man chẳng biết đi, chợt đến nơi cửa quan phủ, người giữ cửa nhân đó lưu dừng lại, nghỉ qua một đêm, đến sáng sớm, thấy ông chủ bị gông cùm, lính nghiêm canh giữ dẫn vào nơi quan sở, thấy kẻ tớ - tôi mà bảo: "Ta đã chết, khi đang làm người thì có được tôi tớ sai khiến, kêu gọi ngươi, nay mỗi tự nhận chịu khổ, không liên quan gì nhau. Nay ta sẽ tâu thưa phóng tha ông". Nói xong mà vào, khi ấy tôi lặng yên ở ngoài lén nhìn vào, thấy quan hỏi người canh giữ rằng: "Hôm qua ép mở được ít nhiều?" Người canh giữ đáp: "Được tám thăng". Quan bảo: "Lại dẫn đi, ép lấy một hộc sáu đấu". Ông chủ liền bị dẫn kéo ra, trọn không nói được gì. Qua ngày mai thấy lại có tỏ vẻ vui mừng bảo tôi: "Nay sẽ vì ngươi mà tâu trình vậy". Lúc nào, Quan hỏi: "Ép có được mở không?" Người canh giữ đáp: "Không được". Quan hỏi nguyên do sao không được, người canh giữ lại đáp: "Người này vừa chết ba ngày mà người nhà vì thỉnh mời chư Tăng, thiết lập trai hội cúng dường, mỗi lần nghe tiếng trong kinh thì xà sắt liền gãy nên ép không được". Quan bảo: "Hãy tạm dẫn đi". Nhân đó, ông chủ tấu trình quan: "Xin phóng thả cho kẻ tớ". Quan liền gọi: "Phóng thả": Cùng chung ra cửa, ông chủ có truyền lời bảo tôi về nói với vợ con rằng: "Nhờ các người tu tạo phước, nên được khỏi nỗi khổ lớn, nhưng còn chưa được thoát. Nếu hay lại vì biên tả kinh Pháp Hoa, tạo tôn tượng Phật, dùng đó để cùng cứu giúp, mong hẳn được thoát khỏi. Từ nay không nên thiết bày cúng tế, đã chẳng được ăn mà càng thêm tội cho tôi". Ông chủ nói xong, bèn giả biệt, kẻ tớ sống lại mà nói dời đó đầy đủ, trong nhà quả thật ngày ấy có thiết trai hội cúng dường. Từ đó cả nhà đều vì tu tạo phước và đồng phát tâm luyện hạnh. (Cao Kinh Châu là cậu của Đường Lâm tôi nói như vậy và thấy người đất Tề nói về tai họa đó).

6. Thượng trụ quốc bồ sơn Huệ Công Lý Khoan.

Trong thời nhà Tùy (581-618) có Thượng trụ quốc bồ sơn Huệ Công Lý Khoan tánh tình ham thích ruộng vườn săn bắn, thường nuôi vài mươi con chim săn, sau đó sinh được một đứa con trai mà miệng như mỏ chim ưng, bèn chẳng cử đó. (Huệ Công là cha của Lý Mật, cùng thân gần với nhà Đường Lâm tôi nên tôi thảy đều thấy đó).

7. Ưng Dương Lang tướng Thiên thủy nữ Khương Lược.

Trong thời nhà Tùy (581-618) có Ưng Dương Lang tướng Thiên thủy nữ Khương Lược, thuở thiếu thời, ham thích ruộng vườn săn bắn, khéo giỏi thả chim săn. Về sau cảm mắc bệnh, thấy có đàn chim cả ngàn con đều không đầu vây quanh nơi giường Khương Lược, kêu réo: "Gấp trả đầu lại cho ta". Mỹ Lược liền đau nhức trên đầu chết ngất, lâu sau mới sống lại, nói: "Xin sẽ vì các chim mà tu tạo phước". Hứa xong, đàn chim đều bay đi. Thế rồi Khương Lược được lành mạnh, bèn trọn đời bỏ tuyệt uống rượu ăn thịt, chẳng giết hại sinh mạng (lúc Đường Lâm tôi ở lại Lũng Hữu Hạ, có thấy gặp Khương Lược. Năm sáu mươi tuổi, Khương Lược tự kể nói cho Đường Lâm tôi nghe như vậy).

8. Đứa bé trộm cắp trứng gà.

Khoảng đầu niên hiệu Khai Hoàng (581) thời nhà Tùy, ở trong ngoại ấp tại Ký châu, có đứa bé khoảng mười ba tuổi thường trộm cắp trứng gà của nhà ở gần, đốt nướng mà ăn, về sau một sáng sớm nọ, người trong thôn còn ngủ chưa dậy, người cha nghe có tiếng gõ cửa gọi đứa bé ấy, mới bảo nó ra đáp lại. Vừa ra, thấy một người bảo: "Quan gọi ngươi làm việc". Đứa bé nói: "Gọi ta làm việc thì tôi phải vào lấy theo y phục và lương thực". Kẻ Sứ bảo: "Chẳng cần vậy". Nhân đó, dẫn đứa bé ra cửa thôn, ở phía Nam của thôn trước kia là ruộng dâu, canh cày rồi mà chưa gieo giống. Khi ấy, đứa bé chợt thấy bên hữu đường đi, có một thành nhỏ, bốn mặt là cửa lầu, đỏ trắng rất tráng lệ. Đứa bé lấy làm quái lạ hỏi: "Có như vậy từ bao giờ?" Kẻ Sứ la trách nó, khiến chớ nói. Nhân đó dẫn đến cửa phía Bắc của thành, bảo đứa bé đi vào trước. Đứa bé vừa bước qua ngạch cửa, cửa thành bỗng nhiên đóng lại, không thấy một người nào, chỉ là thành trống không, dưới đất đều là than nóng lửa vụn, sâu lút mắt cá cha. Đứa bé chạy vượt đến cửa phía Nam thành, vừa đến nơi thì cửa liền đóng bít. Lại chạy đến cửa phía Đông phía Tây, cũng đều như vậy. Lúc chưa đến thì thấy mở, đã đến nơi thì đóng bít. Đến lúc mọi người trong thôn ra đồng, kẻ nam người nữ lớn nhỏ đều thấy đứa bé ấy ở trong ruộng cày, miệng tợ như có tiếng khóc, rong chạy khắp bốn phía, nên đều cùng nói với nhau rằng: "Đứa bé này điên cuồng ư, cớ sao như thế, chạy đùa chẳng ngưng nghỉ?" Đến giờ ăn, mọi người đều trở về, cha đứa bé hỏi rằng: "Có thấy con tôi chăng?" Các người hái dâu đáp: "Thấy nó chạy đùa trong phía Nam thôn, kêu gọi mà chẳng chịu lại". Người cha ra phía Nam thôn, xa thấy đứa bé chạy, gọi lớn tên nói một tiếng, đứa bé liền dừng lại, thành và lửa cũng không tìm thấy, trông thấy người cha mà ngã té, gào khóc, nói chẳng được. Trông nhìn chân đứa bé từ nửa cẳng chân trở lên, máu thịt cháy khô, từ đầu gối trở xuống chín đỏ như than, người cha bồng đỡ về nhà, nuôi dưỡng chữa trị, thịt từ đùi vế thịt được trở lại như cũ, từ đầu gối trở xuống bèn thành cốt xương khô, mọi người ở thôn lân cận nghe vậy cùng đến trông xem nơi đứa bé chạy, dấu chân nhanh nhẹn, trọn không có than lửa. Từ đó mọi người ở ấp, kẻ nam người nữ già trẻ đều trì giới luyện hạnh. (Có Sa-môn Đại Đức Đạo Tuệ, vốn người ở Ký châu kể nói cho Đường Lâm tôi nghe như vậy. Đó là ấp lân cận vậy).

9. Tên lính canh ngục ở quận Kinh triệu.

Trong khoảng niên hiệu Đại Nghiệp (605-617) thời nhà Tùy, tại quận Kinh triệu, có tên lính canh ngục (không rõ biết tên họ là gì) rất hung bạo đối với các tù nhân, tù nhân không kham nỗi các thứ khốn khổ mà tên lính ấy lại lấy làm vui thích. Về sau, sinh một người con mà dưới gò má, phía trên vai có thịt như gông cùm, không có cổ trước sau, sống được vài năm đi không được mà chết.

10. Người vợ ở Hà nam.

Trong khoảng niên hiệu Đại Nghiệp (605-617) thời nhà Tùy tại Hà nam có người vợ của đứa cháu nuôi dưỡng bà cô mà bất hiếu, Bà cô bị mù cả hai mắt, người vợ ấy vằm trùn (giun) làm canh để cho ăn, Bà cô lấy làm quái lạ mùi vị đó lén giấu một lát cất giữ để cho đứa cháu xem. Đứa cháu trở về trông thấy vậy, muốn đưa người vợ đến quan huyện, chưa kịp đưa mà sấm sét đánh cướp mất người vợ, chốc lát sau từ giữa không trung rơi xuống, thân mình áo quần vẫn như cũ nhưng đổi thay cái đầu làm thành đầu chó trắng, nói năng chẳng khác. Hỏi nguyên do cớ sao vậy? Người vợ ấy đáp: "Bởi vì bất hiếu với Bà cô nên trời thần trách phạt". Người chồng tức đứa cháu đưa đến quan. Khi ấy người vợ đó đi xin ăn nơi chợ, về sau không biết ở đâu.

11. Người cha của Biện Sĩ Du ở Dương châu.

Biện Sĩ Du ở Dương châu, có người cha ở trong thời nhà Tùy vì Bình Trần có công được trao thức Nghi đồng. Tánh tình ông rất keo lậu, từng thuê mướn người làm vườn mà không trả tiền công. Người làm mướn đến đòi xin tiền, ông ta dùng roi đánh, lại tỏ vẻ tức giận nói: "Nếu thật ta có mắc nợ sau khi chết sẽ làm trâu mà đền trả đó". Sau khi cha của Biện Sĩ Du chết, con trâu của người làm thuê mướn mang thai sinh ra một con Hoàng độc - trâu nghé, nơi eo có đường văn đen giăng ngang giáp vòng như giải eo lưng người, bên đùi chân trái có đường văn trắng xuyên suốt lớn nhỏ chánh như hình tượng hốt, người chủ trâu gọi lại hỏi: "Biện Công cớ sao mắc nợ ta?" Trâu nghe đến quỳ hai gối trước, cúi đầu sát đất. Biện Sĩ Du đem mười vạn tiền đến xin mua chuộc con trâu nghé ấy nhưng người chủ không bán. Để đến chết mới chôn (Chân Đà kể nói cho Đường Lâm tôi nghe vậy).

12. Ân An Nhân ở Kinh triệu.

Tại Kinh triệu, có Ân An Nhân, gia đình giàu có của cải, vốn chuyên phụng sự chư Tăng ở chùa Tề môn. Khoảng đầu niên hiệu Nghĩa Ninh (617) thời nhà Tùy, có người khách đến dừng nghỉ nơi nhà. Người khách trộm lừa người khách giết chết, lột da để lại cho An Nhân. Đến năm Trinh Quán thứ ba (629) thời Tiền Đường, An Nhân chợt thấy gặp một người nơi đường, bảo An Nhân rằng: "Quan đòi bắt ông, sai người ngày mai đến, ông sẽ bị chết". An Nhân kinh sợ đi thẳng đến trong điện Phật chùa Từ Môn. Ở lại qua đêm không ra. Hôm sau đến giờ ăn quả thật có ba người cưỡi ngựa và vài mươi người đi bộ đều nắm binh trượng vào chùa, xa thấy An Nhân bèn kêu gọi, nhưng An Nhân chẳng đá lại mà niệm Phật tụng kinh càng tinh chuyên hơn. Quỷ tự bảo với nhau rằng: "Hôm qua chẳng bắt lấy ngay, nay kẻ ấy tu phước như vậy, làm sao có thể bắt được?" Nhân đó cùng nhau bỏ đi, để lại một người canh giữ. Người ở lại đó bảo cùng An Nhân rằng: "Ngày trước ông giết lừa, nay lừa tố cáo ông, nên chúng tôi lại bắt ông vậy. Ông phải đối mặt với kia nói rõ sự tình xưa trước, không đi chẳng ích lợi gì". An Nhân xa đáp rằng: "Ngày trước, kẻ trộm tự giết lừa, chỉ đem da đến cho tôi, chẳng phải tôi giết, sao lại đi đuổi bắt? Xin ông trở về hãy vì tôi nói với lừa rằng: Tôi vốn không giết hại ngươi, nhưng nay sẽ vì ngươi mà tu tạo phước, đối với ngươi sẽ có được lợi ích. Và nên tha cho tôi. Người ấy bèn hứa vâng và bảo: "Nếu như lừa không chấp thuận thì ngày mai Tôi sẽ đến lại, còn như lừa chấp thuận thì không đến nữa". Nói xong bèn đi, ngày mai không trở lại. Từ đó An Nhân vì lừa mà tu tạo phước, và cùng cả gia đình trì giới ăn chay (Lô Văn Lệ kể nói như thế, An Nhân nay hiện còn).

13. Đứa con gái của Triệu Sĩ Thứ.

Tại thôn chợ Trường an có phong tục sau ngày mồng một tết hàng năm, mọi người cùng làm các thứ ăn uống đồng vui chơi, gọi đó là truyền thọ. Tại phía Đông chợ có người thợ vẽ tên là Triệu Sĩ Thứ đang vì bày biện mọi việc. Có một người khách đến trước nơi nhà xí, thấy trên cối xay có một bé gái tuổi khoảng mười ba -mười bốn, mặc quần màu xanh áo sam màu trắng, lụa gấp buộc cổ tay nối liền với cột trụ cối xay, khóc bảo với người khách rằng: "Tôi vốn là con gái của người chủ, năm trước, lúc chưa chết trộm lấy của cha mẹ một trăm tiền, muốn dùng mua son phấn, chưa kịp bèn chết, số tiền đó hiện nay ở trong vách tường góc Tây bắc nhà bếp, tuy chưa sử dụng nhưng đã là trộm cắp nên bị tội như thế này để đền trả cho cha mẹ". Nói xong bèn hóa làm một con dê lông xanh khoan cổ trắng, người khách kinh ngạc báo cùng người chủ, người chủ hỏi về tướng mạo đứa bé thì ra đó là đứa con gái nhỏ đã chết hai năm trước. Xong đến nơi vách tường nhà bếp tìm kiếm có được tiền, tợ như cất giấu tại đó đã lâu. Khi ấy, bèn đưa Dê đến trong chùa Tăng, cả nhà đều phát nguyện không ăn thịt. (Lô Văn Lệ kể nói như vậy).

14. Phan Quả ở Kinh triệu.

Tại Kinh triệu, có Phan Quả tuổi chưa đến hai mươi, trong khoảng niên hiệu Võ Đức (618-627) thời Tiền Đường, nhậm làm Đô thủy tiểu lại, lúc về trong thôn cùng vài thiếu niên ra đồng ruộng vui đùa, đi ngang qua gò mã thấy một con dê bị người bỏ rơi riêng đứng ăn cỏ. Nhân đó, Phan Quả cùng các thiếu niên bắt lấy dẫn đem về chùa, đi giữa đường con dê kêu ré, Phan Quả sợ chủ dê nghe biết bèn rút lưỡi dê, dê mới không kêu ra tiếng, đêm đó làm thịt dê mà ăn. Sau đó một năm, chiếc lưỡi của Phan Quả dần nhỏ lại, bèn tiêu hết, Phan Quả tấu trình văn điệp xin giải chức. Phú Bình huyện úy Trịnh Dư Khánh nghi Phan Quả lừa dối, bảo mở miệng khám nghiệm, đúng thật không có lưỡi. Xem nơi gốc thì chỉ còn bằng hạt đậu không tiêu hết, rất lấy làm quái lạ hỏi nguyên do. Phan Quả đúng như thật đáp lại trình bày đó. Quan huyện bảo nên vì dê mà tu tạo việc phước, Phan Quả mới thọ ngũ giới, tu tạo phước thiện, sau đó một năm, lưỡi mới dần mọc ra lại, sau đó được bình phục như cũ, Phan Quả đến Quan huyện trình bày, Quan huyện mới dùng lại làm Lý chánh.

Năm Trinh Quán thứ mười tám (944) thời Tiền Đường, Trịnh Dư Khánh làm giám sát ngự sử, tự kể nói cho Đường Lâm tôi nghe như vậy.

15. Người dòng họ Vương ở Lạc dương.

Trong khoảng niên hiệu Đại nghiệp (605-617) thời nhà Tùy, tại Lạc dương có người dòng họ Vương chuyên tâm hành trì ngũ giới, thường nói những việc chưa xảy ra, mọi người trong thôn ấp thảy đều kính tin. Một ngày nọ, bỗng nhiên bảo với mọi người rằng: "Ngày nay sẽ có người cho ta một con lừa". Trưa hôm đó quả nhiên có người dẫn đến cho một con lừa, tự buồn khóc mà kể rằng: "Tôi sớm đã chịu tang cha, người mẹ góa bụa nuôi dưỡng anh em tôi một trai một gái, đến lúc em gái tôi lấy chồng thì mẹ cũng qua đời, đến nay đã mười năm. Nhân ngày Hàn thực (tiết trước thanh minh), em gái tôi trở về nhà, ở nhà có con lừa vài tuổi tại Lạc dương có tập tục ngày Hàn thực mang rượu và các thức ăn ra cúng tế nơi phần mộ. Người ấy cưỡi lừa mà đi, mộ ở phía Đông sông ấy, muốn qua sông ấy nhưng lừa chẳng chịu đi, nên dùng roi đánh vào đầu mặt lừa bị thương đổ máu. Thế rồi, đến nơi mộ, thả lừa mà cúng tế, bỗng nhiên lừa biến đi đâu mất, chốc lát có lại như cũ. Ngày đó, người em gái riêng một mình ở nhà người anh, chợt thấy người mẹ về, đầu mặt đều đổ máu, hình dáng gầy ốm tiều tụy, khóc than bảo cùng em gái rằng: "Lúc sống ta lén anh người lấy năm thăng gạo cho ngươi, nên bị tội báo như thế này, phải nhận chịu làm thân lừa suốt năm năm để đền trả cho anh ngươi, ngày nay anh ngươi muốn qua sông ấy, vì nước sâu, ta sợ anh ngươi dùng roi đánh vào đầu mặt ta đều rách phá như vậy, nhưng trở về nhà, hẳn sẽ đánh ta đau khổ hơn nữa, nên ta chạy đến báo trước cùng ngươi. Nay ta đền trả oan trái cũng xong có thể rất phi lý nhận chịu khổ vậy". Nói xong bèn chạy ra, sau đó không thấy nữa, người con gái ghi nhớ rõ kỹ hình trạng nơi vết thương, thế rồi người anh trở về, người em gái trước ra trông xem lừa, đầu mặt đều có vết thương, bèn ôm chầm lấy lừa mà khóc. Người anh lấy làm quái lạ hỏi nguyên do, người em kể rõ tình trạng lúc ở nhà, người anh cũng bảo: "Mới đầu lừa chẳng chịu lội qua sông. Đến lúc mất rồi có lại, tướng trạng cũng đồng như thế". Khi ấy cả hai anh em ôm chầm lấy lừa mà khóc ròng, lừa cũng ứa trào nước mắt hoen my, chẳng chịu ăn uống cỏ nước, anh em cùng quỳ xuống cầu xin!" Nếu thật đúng là mẹ, xin nên vì ăn cỏ". Lừa liền ăn cỏ, thế rồi lại thôi. Cả hai anh em chẳng biết làm sao, bèn chuẩn bị thóc đậu đưa đến nơi người dòng họ Vương chuyên trì ngũ giới, lừa mới chịu ăn uống lại. Về sau đến lúc lừa chết, người em gái mang đưa về chôn cất.

16. Khương Bảo.

Trong thời nhà Tùy (581-618) có Khương Bảo làm quan tấn thân ở Giang nam, thuở thiếu thời có được học hành, cùng người anh một đều rất có tiếng tăm, năm Đại nghiệp thứ chín (613) thời nhà Tùy, Dương Huyền Võ dấy loạn, người anh của Khương Bảo nhận làm quan Trạng của Dương Huyền Võ, do đó Khương Bảo cùng anh đồng bị bắt đáng sẽ phải chết, mà Khương Bảo ngầm trốn lánh tự sống chìm lánh tại kinh đô. Qua năm sau (614), Khương Bảo nhân vào Bí thư tỉnh tìm kiếm người quen biết cũ, khi ấy, vua Dương Đế (Dương Quảng 605-617) không có ở đó, nên các cửa ở cung thành đều đóng bít, mọi sự ra vào chỉ do bằng một cửa An môn thượng. Khương Bảo vào đến cửa, thấy gặp một người quen biết xưa trước vốn dòng họ Tăng, Tăng cũng người Giang nam, bấy giờ phán ở lại trông giữ việc. Thấy gặp Khương Bảo, cùng nói năng trò chuyện, hỏi thăm sức khỏe bình an, Khương Bảo biết Tăng tường cùng chung nên cũng tình thật tỏ bày, thế rồi giả biệt mà vào. Tăng bèn sai người đuổi theo bắt, Khương Bảo vào Bí thư, người đuổi theo bắt báo lên quan. Khi ấy, Vương Thiệu làm Bí thư thiếu giám, thuở thiếu thời cũng cùng quen biết với Khương Bảo, không muốn bắt tội Khương Bảo, mới chặn đón người đuổi theo bắt mà bảo rằng: "Ta trước vốn có biết Khương Bảo, người ấy không phải là Khương Bảo". Khương Bảo biết ý chỉ ấy liền ứng tiếng đáp: "Tôi thật là kẻ trai ở đất phía Nam trốn lính vậy". Vương Thiệu xua đuổi người đuổi theo bắt đó ra và bảo đi. Người đuổi theo bắt đó trở về báo cùng Tăng, Tăng lại đến nơi An thượng môn chơi chờ đón bắt lấy. Khương Bảo biết không thoát khỏi, nên nói với Tăng rằng: "Ta thật có mắc nợ quan chết, chết tự phần ta, nhưng không mắc nợ ông, ông và ta quen biết xưa trước, đã không thể cứu giúp, sao lại trái phản nhau như vậy. Nếu chết thì thật có biết, ta sẽ cùng báo oán ông". Sau đó, Khương Bảo chịu phục pháp luật bị chết. Sau vài ngày, nhà của Tăng vốn ở làng Thái bình sắp vào lưu thú cùng Thiện Hòa đến trong cửa phía Tây, bỗng thấy Khương Bảo cưỡi ngựa, áo mão rất mới đẹp, có hai kẻ hầu mặc áo xanh theo sau, bảo cùng Tăng rằng: "Mạng tôi cũng sắp hết, nhưng còn có đến ba năm, do ông giết chết oan uổng, nay tôi đang nhậm Thái sơn chủ bộ, đã xin Thiên tào báo thù giết ông". Tăng cúi đầu xin tạ tội, nguyện sẽ vì tu tạo phước hồi hướng, Khương Bảo hứa thuận mà bao nhiêu không thấy nữa, vài ngày sau lại gặp Khương Bảo, nói với Tăng rằng: "Ta nhất định sẽ giết ông, tạm tha cho ông bảy ngày để tu phước, qua thời hạn ấy sẽ trước đến lấy đầu ông đi. Nếu không tin thì sẽ thấy ông chết mặt xoay sau lưng". Tăng kinh sợ trở về nhà tu tạo phước đức, đến kỳ hạn thì chết, xoay mặt lui sau lưng, đúng lời Khương Bảo nói (có người thân quen của Khương Bảo kể nói như vậy).