SỐ 664 — KINH KIM QUANG MINH HỢP BỘ

Phẩm 19: THỌ KÝ

Bấy giờ, Đức Như Lai vì Bồ-tát Tín Tướng này và hai con của Bồ-tát là Ngân Tướng và Ngân Quang, thọ ký thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Lúc đó, liền có mười ngàn vị Thiên tử mà Uy Đức Xí Vương đứng đầu, đều từ cõi trời Đao-lợi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân, lùi về ngồi một bên.

Lúc ấy, Đức Phật bảo Bồ-tát Tín Tướng:

–Vào đời vị lai, trải qua vô lượng, vô biên trăm ngàn vạn ức vô số kiếp chẳng thể tính kể, ở thế giới Kim Chiếu, ông sẽ thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, hiệu là Kim Bảo Cái Sơn Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Cho đến sau khi Đức Phật này nhập Niết-bàn, Chánh pháp, Tượng pháp đều diệt hết rồi, con trưởng Ngân Tướng sẽ ở cõi này thành Phật kế tiếp. Thế giới ấy bấy giờ đổi tên là Tịnh Tràng, Đức Phật hiệu là Diêm-phù Đàn Kim Tràng Quang Chiếu Minh Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Rồi cho đến sau khi Đức Phật này nhập Niết-bàn, Chánh pháp, Tượng pháp đều diệt hết rồi, người con thứ Ngân Quang lại được thành Phật kế tiếp. Tên gọi thế giới như cũ không khác, Đức Phật hiệu là Kim Quang Chiếu Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Mười ngàn Thiên tử này nghe ba vị Đại sĩ được thọ ký, lại nghe kinh Kim Quang Minh như vậy. Nghe rồi, họ hoan hỷ, phát sinh lòng ân cần tôn trọng, tâm họ không nhơ uế như lưu ly trong sạch, thanh tịnh không ngăn ngại như hư không. Bấy giờ, biết căn lành của mười ngàn Thiên tử đó đã thành thục, Đức Như Lai liền thọ ký đạo quả Bồ-đề cho họ.

–Này những Thiên tử! Vào đời vị lai, trải qua a-tăng-kỳ trăm ngàn vạn ức na-do-tha kiếp, ở thế giới này, các ông sẽ thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, cùng ở chung một nhà, một họ, một tên, hiệu là Thanh Mục Ưu-bát-la Hoa Hương Sơn Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Như vậy theo thứ lớp xuất hiện ở đời, thường có một vạn Phật.

Lúc ấy, thần cây Bồ-đề Đạo tràng tên là Đẳng Tăng Ích bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Mười ngàn vị Thiên tử này ở cung Đao-lợi vì nghe pháp nên đến tập họp nơi đây, sao Đức Như Lai liền thọ ký cho họ? Bạch Thế Tôn! Con chưa từng nghe những vị Thiên tử đó tu hành đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật, cũng chưa từng nghe xả bỏ tay, chân, đầu, mắt, tủy não, vợ con yêu, của báu, lúa gạo, lụa là, vàng, bạc, lưu ly, xa cừ, mã não, trân châu, san hô, ngọc kha, ngọc bích, đồ ăn thức uống ngon lành, y phục, giường nằm, thuốc thang trị bệnh, voi, ngựa, xe cộ, cung điện, nhà cửa, vườn rừng, suối ao, tôi trai, tớ gái... như vô lượng trăm ngàn Bồ-tát khác đem vô số của cải cung kính cúng dường vô lượng trăm ngàn vạn ức na-do-tha các Đức Phật Thế Tôn đời quá khứ. Như vậy, Bồ-tát ở đời vị lai cũng xả bỏ vô lượng vật quý trọng, đầu mắt, não, tủy, vợ con yêu quý, của báu, lúa gạo, lụa là... cho đến nô bộc... theo thứ tự tu hành thành tựu đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật. Thành tựu vậy rồi, tu hành hoàn bị khổ hạnh trải qua vô lượng, vô biên kiếp số, sau đó mới được thọ ký đạo Bồ-đề. Bạch Thế Tôn! Những Thiên tử đó vì nhân duyên gì, tu hành những căn lành thù thắng vi diệu nào, mà từ trời kia đến tạm được nghe pháp, liền được thọ ký? Nguyện xin Đức Thế Tôn vì con giải nói, đoạn trừ lưới nghi của con.

Bấy giờ, Đức Phật bảo thần cây:

–Này Thiện nữ thiên! Họ đều có nhân duyên, có căn lành vi diệu, đã theo tướng tu hành. Vì sao? Vì do những Thiên tử này ở chỗ trú xứ, lìa bỏ niềm vui năm dục nên đến nghe kinh Kim Quang Minh này, đã nghe pháp rồi, đối với kinh này tịnh tâm ân cần tôn trọng, theo đúng lời dạy tu hành, lại được nghe lời thọ ký của ba Đại Bồ-tát này, cũng do nhân duyên thệ nguyện phát tâm xưa ở đời quá khứ. Vậy nên, ta nay đều cùng thọ ký, vào đời vị lai sẽ thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác!

Phẩm 20: TRỪ BỆNH

Đức Phật bảo thần cây Bồ-đề Đạo tràng:

–Này Thiện nữ thiên! Hãy lắng nghe và khéo nhớ nghĩ! Ta sẽ vì người diễn nói nhân duyên thệ nguyện thuở xưa. Thuở quá khứ vô lượng chẳng thể nghĩ bàn a-tăng-kỳ kiếp, bấy giờ có Đức Phật xuất hiện ở đời, hiệu là Bảo Thắng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Này Thiện nữ thiên! Bấy giờ, Đức Phật đó sau khi nhập Niết-bàn, chánh pháp diệt rồi, ở trong thời Tượng pháp, có vị vua tên là Thiên Tự Tại Quang tu hành theo chánh pháp, theo đúng như pháp trị đời, nhân dân hòa thuận, hiếu dưỡng cha mẹ. Trong nước vị vua đó có một ông trưởng giả tên là Trì Thủy giỏi biết phương thuốc cứu các bệnh khổ, phương tiện khéo léo, biết sự tăng giảm của bốn đại. Này Thiện nữ thiên! Bấy giờ, trong gia đình đại trưởng giả Trì Thủy sinh đứa con sau cùng tên là Lưu Thủy, tướng mạo thù thắng, đoan chánh đệ nhất, hình sắc vi diệu, uy đức đầy đủ, bẩm tính thông tuệ, hiểu thông các luận, khéo đủ các nghề, văn chương, tính toán không gì chẳng thông đạt. Bấy giờ, ở đất nước ấy, có họa dịch bệnh, có vô lượng trăm ngàn những chúng sinh đều không thoát khỏi, bị các khổ não bức bách. Này Thiện nữ thiên! Con ông trưởng giả là Lưu Thủy thấy vô lượng trăm ngàn chúng sinh chịu những khổ não đó nên vì những chúng sinh này sinh lòng đại Bi, nên khởi tư duy này: “Như vậy vô lượng trăm ngàn chúng sinh đang chịu các khổ não, trưởng giả cha ta tuy giỏi phương thuốc trị bệnh có thể cứu các khổ, phương tiện khéo léo, biết sự tăng giảm của bốn đại nhưng tuổi đã già cả suy yếu cằn cỗi, da dẻ nhăn nheo, mặt mày dúm dó khô gầy, run rẩy, đi lại nhờ vào cây gậy, khốn đốn mệt mỏi, chẳng thể đi đến những thành ấp, xóm làng kia mà nơi đó vô lượng trăm ngàn chúng sinh lại gặp bệnh nặng không ai có thể cứu chữa. Ta nay đến chỗ phụ thân Đại y hỏi thăm phép bí mật của phương thuốc trị bệnh. Hỏi thăm để biết rồi, ta sẽ đi đến từng nhà của thành ấp, xóm làng mà trị liệu những bệnh nặng cho các chúng sinh, khiến cho họ đều được thoát khỏi vô lượng đau khổ.” Con ông trưởng giả suy nghĩ vậy rồi liền đến chỗ của cha, đầu mặt sát đất làm lễ cha, vòng tay lui lại đứng và dùng kệ hỏi cha về sự tăng giảm của bốn đại:

Làm sao biết được

Bốn đại, các căn

Suy tổn nối nhau

Mà bệnh phát sinh?

Làm sao biết được

Thời tiết, uống ăn?

Nếu món đã ăn

Lửa thân chẳng diệt

Làm sao biết được

Trị nhiệt và phong?

Nước quá bệnh phổi

Và bệnh đẳng phân

Khi nào động phong?

Khi nào động nhiệt?

Khi nào động nước?

Tổn hại chúng sinh.

Người cha trưởng giả

Dùng lời kệ tụng

Giải nói y phương

Mà đáp con rằng:

Ba tháng mùa Hạ

Thu ba tháng tròn

Ba tháng mùa Đông

Ba tháng mùa Xuân

Là mười hai tháng

Nếu nói ba tháng

Theo số như trên

Một năm bốn mùa

Nếu nói hai tháng

Đầy đủ sáu mùa

Ba tháng vốn nhiếp

Hai tháng hiện thời

Theo thời tiết đó

Tiêu tức uống ăn

Có thể ích thân

Y phương đã nói

Theo mùa trong năm

Các căn bốn đại

Thay thế, giảm, tăng

Khiến thân bị bệnh

Có thầy thuốc giỏi

Tùy thuận bốn mùa

Ba tháng dưỡng chăm

Điều hòa bốn đại

Theo bệnh uống ăn

Và dùng thuốc thang

Kẻ nhiều bệnh phong

Mùa hè phát bệnh.

Người nhiều bệnh nóng

Phát bệnh thu sang

Người bệnh đẳng phân

Mùa đông phát bệnh.

Người bị bệnh phổi

Mùa xuân bệnh tăng.

Người có bệnh phong

Mùa hạ nên uống

Nước béo mỡ màng

Và món ăn nóng.

Người có bệnh nóng.

Thu uống lạnh, ngọt

Bệnh đẳng phân dùng

Béo ngọt mùa Đông

Bệnh phổi Xuân uống

Béo nóng cay nồng.

Sau khi ăn no

Bệnh phổi phát sinh

Đến khi bụng đói

Thì bệnh nóng phát

Sau thức ăn tiêu

Thì phát bệnh phong.

Như vậy bốn đại

Ba mùa phát sinh.

Ốm gầy bệnh phong

Bồi dưỡng váng sữa

Bệnh nóng thuốc thang

Uống Ha-lê-lặc

Bệnh đẳng phân nên

Uống ba thứ thuốc

Đó là ngọt, cay

Và cả váng sữa

Bệnh phổi nên dùng

Thuốc thang đúng lúc

Nếu bệnh nóng, phong

Bệnh phổi, đẳng phân

Trái mùa mà phát

Phải nhờ thầy thuốc

Tùy bệnh liệu lường

Ăn uống, thuốc thang.

Này Thiện nữ thiên! Bấy giờ, con trưởng giả là Lưu Thủy hỏi người cha thầy thuốc về sự tăng giảm của bốn đại, nhân đó được rõ tất cả phương thuốc. Con ông trưởng giả ấy biết phương thuốc rồi, đi đến khắp trong nước, thành ấp, xóm làng... Ở khắp nơi, tùy theo chỗ có chúng sinh bệnh khổ, dùng lời dịu dàng an ủi dỗ dành như vầy: “Ta là thầy thuốc! Ta là thầy thuốc! Ta biết rành các phương thuốc, nay sẽ vì các ngươi trị liệu cứu giúp khiến cho tất cả đều khỏi bệnh!”

Này Thiện nữ thiên! Bấy giờ, chúng sinh nghe con ông trưởng giả dùng lời dịu dàng an ủi dỗ dành, hứa vì họ trị bệnh nên lòng họ hoan hỷ, hớn hở khôn xiết. Có trăm ngàn vô lượng chúng sinh bị bệnh rất nặng, được nghe lời nói đó, lòng sinh hoan hỷ, đủ thứ bệnh hoạn liền được khỏi, bình phục như cũ, khí lực sung mãn.

Này Thiện nữ thiên! Lại có vô lượng trăm ngàn chúng sinh bệnh khổ sâu nặng khó trừ khỏi, họ cùng đến chỗ con ông trưởng giả. Con ông trưởng giả liền cho họ thuốc hay và bảo uống, uống rồi bệnh được trừ khỏi, cũng được bình phục.

Này Thiện nữ thiên! Con ông trưởng giả đó, ở trong nước ấy trị bệnh cho mọi người, khiến bệnh khổ của chúng sinh đều được trừ khỏi.

Phẩm 21: CON ÔNG TRƯỞNG GIẢ LƯU THỦY

Đức Phật bảo thần cây:

–Bấy giờ, con ông trưởng giả tên Lưu Thủy, ở trong nước Thiên tự tại quang vương, trị vô lượng bệnh khổ của tất cả chúng sinh rồi, khiến cho thân thể họ bình phục như cũ, đạt được an lạc. Do bệnh được trừ nên họ tạo ra nhiều phước nghiệp, tu hành bố thí, tôn trọng cung kính con ông trưởng giả này và nói: “Hay thay! Thưa trưởng giả! Trưởng giả đã tăng trưởng thêm việc phước đức! Có thể tăng thêm cho chúng sinh tuổi thọ không lường! Trưởng giả chân thật là bậc Đại y vương, giỏi trị liệu vô lượng bệnh nặng của chúng sinh. Trưởng giả nhất định là Bồ-tát biết rành các phương thuốc!”

Này Thiện nữ thiên! Con ông trưởng giả đó có người vợ tên là Thủy Không Long Tạng, sinh được hai đứa con, một tên là Thủy Không, hai tên là Thủy Tạng. Con ông trưởng giả đem theo hai người con đó, thứ lớp đi qua những thành ấp, xóm làng... Sau cùng đến trong một khu rừng lớn trống không, có nhiều hổ, sói, chó... những loài chim thú ăn thịt, uống máu. Tất cả đều chạy nhanh về một hướng. Con ông trưởng giả khởi lên ý nghĩ: “Những loài cầm thú này vì nhân duyên gì mà chạy nhanh về một hướng? Ta phải đuổi theo sau mà quan sát chúng!” Con ông trưởng giả liền đuổi theo chúng thì thấy có một cái ao. Nước trong ao ấy khô cạn mà ở trong ao có nhiều loài cá. Con ông trưởng giả thấy số cá đó rồi, phát sinh lòng đại Bi. Có vị thần cây thị hiện nửa thân nói: “Hay thay! Hay thay! Thưa đại thiện nam! Số cá này thật đáng thương, Ngài có thể cho chúng nước! Vì thế tên Ngài gọi là Lưu Thủy. Lại có hai duyên cớ để gọi là Lưu Thủy, một là có thể khiến nước chảy; hai là có thể cho nước. Ngài nay cần phải theo danh mà định thật!” Con ông trưởng giả hỏi vị thần cây: “Số cá này là bao nhiêu con?” Vị thần cây đáp: “Số cá ấy đầy đủ là mười ngàn con.”

Này Thiện nữ thiên! Bấy giờ, ông Lưu Thủy nghe số lượng cá đó rồi, lại sinh lòng đại Bi tăng thêm bội phần. Này Thiện nữ thiên! Cái ao trống không này bị phơi dưới ánh mặt trời, chỉ còn chút ít nước. Mười ngàn con cá này sắp vào cửa chết, vùng vẫy khắp bốn hướng, nhìn thấy ông trưởng giả đó, lòng chúng mong được giúp đỡ. Trưởng giả đi đến đâu, chúng đều dõi mắt nhìn theo chưa từng rời bỏ. Lúc đó, ông trưởng giả chạy khắp bốn phía tìm kiếm nguồn nước nhưng không có. Ông liền nhìn lại bốn bên, thấy có cây đại thọ, liền lấy cành lá đem đậy trên ao để tạo ra bóng mát. Che bóng mát rồi, ông lại tìm kiếm xem nước trong ao này vốn từ đâu đến? Ông lại đi khắp bốn hướng để tìm kiếm vẫn không biết chỗ nguồn nước. Ông lại nhanh chóng chạy rất xa, đến chỗ khác thì thấy một dòng sông lớn tên là Thủy Sinh. Bấy giờ, lại có những người ác khác vì bắt những con cá này nên ở chỗ thượng lưu cheo leo hiểm trở, tháo bỏ nước ấy chẳng cho chảy xuống. Nhưng chỗ tháo nước ấy cheo leo hiểm trở khó đắp lại. Nếu phải tu sửa thì tính ra, trải qua chín mươi ngày với trăm ngàn nhân công còn chẳng thể thành, huống gì là một mình ta. Con ông trưởng giả mau chóng trở về, đến chỗ vị Đại vương lễ lạy rồi lui ra ngồi một bên, chắp tay hướng về vua nói lên nhân duyên ấy: “Thần vì nhân dân của đất nước đại vương trị liệu đủ thứ bệnh, rồi dần dần đi đến vùng rừng cây cây không kia, thấy có một cái ao mà nước ao khô cạn, có mười ngàn con cá bị phơi dưới ánh nắng mặt trời. Hôm nay, chúng khốn khổ sắp chết, chẳng còn sống được bao lâu. Nguyện xin Đại vương cho thần mượn hai mươi con voi lớn để chở nước cứu mạng số cá đó như thần đã ban tuổi thọ cho những người bệnh.” Bấy giờ, Đại vương liền ra lệnh cho đại thần mau chóng cung cấp. Bấy giờ, vị đại thần phụng mệnh lệnh của vua nói với trưởng giả: “Hay thay! Thưa Đại sĩ! Nay Đại sĩ tự mình đến chuồng voi, tùy ý chọn lấy để làm lợi ích chúng sinh khiến cho chúng được an lạc.”

Lúc đó, ông Lưu Thủy và hai con của mình đem hai mươi con voi lớn và theo những người trong thành đã được trị bệnh mà tìm mượn túi da. Rồi mau chóng đi đến chỗ tháo nước ở thượng lưu của dòng sông kia lấy đầy những túi nước cho voi chở, nhanh chóng chạy gấp trở lại cái ao rỗng không. Từ trên lưng voi hạ những túi nước xuống, rót vào trong ao nước liền đầy tràn khắp trở lại như cũ. Con ông trưởng giả đi quanh ở bốn bờ ao. Bấy giờ, những con cá đó cũng men theo bờ mà đi theo. Con ông trưởng giả lại suy nghĩ: “Những con cá này sao lại đi theo ta, nhất định chúng bị sự não hại của lửa đói, lại muốn theo ta tìm kiếm đồ ăn thức uống. Ta nay phải cho chúng.”

Này Thiện nữ thiên! Bấy giờ, con ông trưởng giả Lưu Thủy bảo hai con của mình: “Các con lấy một con voi mạnh nhất, mau chóng đến trong nhà thưa với ông nội là, vật có thể ăn được có trong nhà, thậm chí phần ăn uống của cha mẹ và cả phần của vợ con, nô tỳ... gom góp tất cả chở hết lên lưng voi và cấp tốc quay trở lại đây.”

Bấy giờ, hai người con theo đúng như lời dạy bảo của cha, cưỡi con voi lớn nhất đi về trong nhà, thưa với ông nội của mình, về những việc như trên. Khi ấy, hai người con thu lấy những vật có thể ăn được trong nhà, chở hết lên lưng voi mau chóng trở lại chỗ của cha, đến ao trống không. Con ông trưởng giả thấy con mình trở lại, lòng sinh vui mừng hớn hở không lường, đến bên cạnh con, lấy đồ ăn uống tung xuống trong ao. Cho cá ăn rồi, ông liền tự suy nghĩ: “Ta nay đã có thể cho cá này ăn khiến cho chúng no đủ. Đến đời vị lai ta sẽ bố thí cho chúng pháp thực.” Ông lại suy nghĩ: “Ta từng nghe, đời quá khứ, ở chỗ thanh vắng, có một vị Tỳ-kheo đọc tụng kinh điển Đại thừa Phương Đẳng. Trong kinh ấy nói: Nếu có chúng sinh lúc sắp mạng chung được nghe danh hiệu của Đức Như Lai Bảo Thắng thì liền sinh lên trời. Ta nay sẽ vì mười ngàn con cá này mà giải nói mười hai nhân duyên sâu xa và cũng sẽ xưng nói danh hiệu Đức Phật Bảo Thắng.” Trong cõi Diêm-phù-đề có hai hạng người, một là người tin sâu Đại thừa Phương Đẳng; hai là người chê bai chẳng hề tin ưa. Con ông trưởng giả suy nghĩ: “Ta nay phải vào trong ao nước, vì những con cá này nói pháp sâu xa vi diệu.” Tư duy vậy rồi, ông liền vào ao nước, nói như vầy: “Nam-mô quá khứ Bảo Thắng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.” Đức Bảo Thắng Như Lai vốn thuở xưa khi tu hành đạo Bồ-tát đã phát thệ nguyện: “Nếu có chúng sinh ở mười phương thế giới, lúc sắp mạng chung mà nghe danh hiệu ta thì sẽ khiến cho những người đó mạng chung rồi liền được sinh lên trời Tam thập tam.” Bấy giờ, ông Lưu Thủy lại vì số cá đó giải nói diệu pháp sâu xa, như là: Vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục nhập, lục nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên lão, tử, ưu bi khổ tụ.

Này Thiện nữ thiên! Bấy giờ, con ông trưởng giả tên Lưu Thủy và hai con của mình nói pháp đó rồi liền cùng trở về nhà. Con ông trưởng giả đó, lại sau khi khách khứa hội họp, say rượu nằm ngủ. Bấy giờ, đất ấy bỗng chấn động lớn, mười ngàn con cá cùng chết một ngày. Sau khi chết, chúng liền sinh lên cõi trời Đao-lợi. Sinh lên trời rồi, chúng suy nghĩ: “Chúng ta vì nhân duyên thiện nghiệp gì mà được sinh lên trong cõi trời Đao-lợi này?” Chúng lại nói với nhau: “Chúng ta trước ở trong cõi Diêm-phù-đề, bị đọa vào loài súc sinh thọ thân của loài cá. Con ông trưởng giả tên Lưu Thủy cho chúng ta nước và thực phẩm, lại vì chúng ta giải nói mười hai nhân duyên sâu xa, đồng thời xưng danh hiệu Đức Như Lai Bảo Thắng. Do nhân duyên đó mà chúng ta được sinh lên cõi trời này. Vậy nên, chúng ta nay phải đi đến chỗ con ông trưởng giả ấy để cúng dường báo ân.” Bấy giờ, mười ngàn vị Thiên tử từ cõi trời Đao-lợi xuống cõi Diêm-phù-đề, đến nhà con ông trưởng giả Đại Y vương Lưu Thủy. Con ông trưởng giả, đang ở trên lầu nằm ngủ. Mười ngàn Thiên tử này đem theo mười ngàn chuỗi ngọc trân châu vi diệu của cõi trời đặt bên đầu ông ấy. Họ lại đem mười ngàn chuỗi ngọc đặt bên chân ông ấy. Họ lại đem mười ngàn chuỗi ngọc đặt bên hông phải. Họ lại đem mười ngàn chuỗi ngọc đặt bên hông trái, rồi trời mưa xuống hoa Mạn-đà-la, hoa Đại Mạn-đà-la ngập đến gối với đủ nhạc cụ cõi trời phát ra âm thanh vi diệu làm cho những người ngủ say trong cõi Diêm-phù-đề đều thức dậy, con ông trưởng giả Lưu Thủy cũng thức dậy. Mười ngàn vị Thiên tử đó bay đi trên hư không. Ở trong nước của vua Thiên Tự Tại Quang, khắp nơi đều mưa xuống hoa sen trời vi diệu. Các Thiên tử đó lại đến chỗ cũ, nơi ao trống không lại mưa xuống hoa trời. Rồi từ đây, họ biến mất, trở về cung trời Đao-lợi, theo ý tự tại hưởng thụ năm dục của trời. Qua hôm sau, ở cõi Diêm-phù-đề, vua Thiên Tự Tại Quang hỏi các đại thần: “Đêm qua, vì nhân duyên gì mà thị hiện tướng điềm lành vi diệu, lại có ánh sáng lớn như vậy?” Đại thần đáp: “Tâu Đại vương! Đó là chư Thiên của trời Đao-lợi, ở nhà con ông trưởng giả tên Lưu Thủy, mưa xuống bốn mươi ngàn chuỗi ngọc trân châu và hoa Mạn-đà-la không thể kể xiết.” Nhà vua liền bảo các đại thần: “Các khanh có thể đi đến nhà ông trưởng giả kia dùng lời khéo léo khuyên bảo khiến ông ấy đến đây.” Vị đại thần nhận sắc lệnh vua liền đi đến nhà ông ấy, tuyên nói giáo lệnh của vua, gọi ông trưởng giả đó. Lúc đó, ông trưởng giả liền đến chỗ vua. Nhà vua hỏi ông trưởng giả: “Vì nhân duyên gì mà thị hiện điềm tướng như vậy?” Con ông trưởng giả tâu: “Thần biết mười ngàn con cá này, mạng chúng đã hết.” Vị Đại vương nói: “Nay ông có thể sai người xem xét việc đó có thật không.” Bấy giờ, ông Lưu Thủy liền sai con mình đến chỗ cái ao kia xem những con cá đó chết, sống ra sao để quyết định sự thật. Bấy giờ, con ông vâng lời đi đến cái ao đó. Đến ao rồi, họ thấy trong ao ấy có nhiều hoa Đại Mạn-đà-la chất thành đống. Trong ao ấy, các con cá đều đã chết. Thấy rồi, họ liền trở về thưa với cha mình: “Những con cá kia đều đã chết.” Bấy giờ, ông Lưu Thủy biết việc đó rồi, lại đến chỗ nhà vua, tâu: “Mười ngàn con cá đó đều đã chết.” Nhà vua nghe rồi, lòng sinh hoan hỷ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo thần cây Bồ-đề Đạo tràng:

–Này Thiện nữ thiên! Ngươi có biết, con ông trưởng giả tên Lưu Thủy bấy giờ, nay là thân ta, con trưởng Thủy Không nay là La-hầu-la, con thứ Thủy Tạng nay là A-nan. Mười ngàn con cá lúc đó, nay là mười ngàn vị Thiên tử. Vậy nên, hôm nay ta vì những Thiên tử ấy thọ ký đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vị thần cây hiện nửa thân lúc ấy, nay là thân ngươi đó.

KINH KIM QUANG MINH HỢP BỘ

QUYỂN 8

Phẩm 22: XẢ Bỏ THÂN mạng

Bấy giờ, thần cây Bồ-đề Đạo tràng lại bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con nghe Đức Thế Tôn ở đời quá khứ khi tu hành đạo Bồ-tát, chịu đủ vô lượng trăm ngàn khổ hạnh, xả bỏ thân mạng, máu thịt, xương tủy... Nguyện xin Đức Thế Tôn nói chút ít về nhân duyên khổ hạnh thuở xưa vì lợi cho chúng sinh đạt được an lạc.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn liền thị hiện thần túc. Sức thần túc khiến cho đại địa này chấn động sáu cách, ở trong đại giảng đường nơi chúng hội, có tháp bảy báu từ đất vọt lên với màn lưới bằng mọi thứ báu che khắp trên tháp ấy. Bấy giờ, đại chúng thấy việc đó rồi đều phát sinh tâm hiếm có.

Lúc ấy, Đức Thế Tôn liền đứng dậy lễ bái ngôi tháp này, cung kính nhiễu quanh, rồi trở về tòa ngồi cũ. Lúc ấy, thần cây Bồ-đề Đạo tràng bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đấng Thế Hùng Như Lai xuất hiện ở đời, thường được sự cung kính của tất cả, đối với các chúng sinh là Bậc Tối Thắng Tối Tôn, vì nhân duyên gì lại lễ bái ngôi tháp đó?

Đức Phật bảo:

–Này Thiện nữ thiên! Ta khi xưa tu hành đạo Bồ-tát, xá-lợi của thân ta tôn trí ở tháp này. Do nhờ thân đó đã khiến cho ta sớm thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Bấy giờ, Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông có thể mở tháp lấy xá-lợi trong đó bày ra cho đại chúng này xem! Xá-lợi này mới chính là sự huân tập vô lượng công đức của sáu pháp Ba-la-mật.

Lúc ấy, Tôn giả A-nan nghe theo lời dạy bảo của Đức Phật liền đến chỗ ngôi tháp, lễ bái cúng dường, rồi mở cửa ngôi tháp ấy. Thấy trong tháp ấy có cái hộp bằng bảy báu, lấy tay mở hộp ra, lại thấy xá-lợi trong hộp ấy màu hồng trắng vi diệu, Tôn giả bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Xá-lợi trong này có màu hồng trắng!

Đức Phật bảo A-nan:

–Ông hãy đem lại cho ta! Đây chính là xá-lợi nơi thân của bậc Đại sĩ!

Lúc ấy, A-nan liền bưng hộp báu trở lại chỗ Đức Phật và dâng lên Đức Phật. Bấy giờ, Đức Phật bảo tất cả đại chúng:

–Các ông nay có thể làm lễ xá-lợi này! Xá-lợi này chính là sự huân tu của giới, định, tuệ, rất là khó được, là ruộng phước tối thắng!

Bấy giờ, đại chúng nghe lời nói đó rồi, lòng rất hoan hỷ, liền đứng dậy chắp tay cung kính đảnh lễ xá-lợi của Bồ-tát Đại sĩ. Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn vì đại chúng dứt trừ lưới nghi nên nói về nhân duyên thuở xưa của xá-lợi này:

–Này A-nan! Đời quá khứ có vị vua tên là Ma-ha-la-đà tu hành thiện pháp, khéo cai trị đất nước, không có oán thù. Ông có ba người con đoan chính đẹp đẽ, hình sắc đặc thù, uy đức đệ nhất. Thái tử thứ nhất tên là Ma-ha Ba-na-la, thứ tử tên là Ma-ha Đề-bà và con út tên là Ma-ha Tát-đỏa. Ba vương tử này ở các vườn rừng dạo chơi, tham quan, theo thứ lớp dần dần đến một khu rừng trúc lớn dừng xa giá nghỉ ngơi. Vị vương tử thứ nhất nói: “Hôm nay, lòng ta rất lo sợ! Ở trong rừng này ta e rằng sức lực suy tổn.” Vị vương tử thứ hai nói: “Hôm nay, ta chẳng tự tiếc thân, chỉ xa lìa những điều yêu thích nên lòng ưu sầu.” Vị vương tử thứ ba lại nói: “Hôm nay, ta không hề sợ sệt cũng không buồn phiền. Trong núi vắng vẻ thì được thần tiên khen ngợi. Chỗ nhàn tịnh này có thể khiến cho người tu hành yên ổn hưởng thụ niềm vui.” Các vị vương tử nói những lời đó rồi, đi về phía trước, thấy có một con cọp vừa sinh được bảy ngày và có bảy con cọp con vây quanh. Chúng đói khát khốn cùng, tiều tụy, thân thể gầy yếu suy tổn, mạng sống sắp hết. Vị vương tử thứ nhất thấy những con cọp đó rồi nói: “Lạ thay! Con cọp này sinh đến nay đã bảy ngày với bảy con vây quanh mà chẳng tìm được đồ ăn. Nếu bị đói bức bách nhất định quay trở lại ăn con mình.” Vị vương tử thứ ba hỏi: “Đồ ăn của con cọp này thường là vật gì?” Vị vương tử thứ nhất đáp: “Cọp này chỉ ăn máu thịt mới nóng hổi.” Vị vương tử thứ ba nói: “Các anh, ai có thể cho con cọp này ăn?” Vị vương tử thứ hai nói: “Con cọp này đói lắm, thân thể gầy yếu, cùng khốn, thiếu thốn, mạng còn chẳng bao lâu! Nó chẳng chờ được việc đi chỗ khác tìm đồ ăn cho nó. Giả sử đi chỗ khác tìm được thì nhất định chẳng giúp được mạng nó. Ai có thể vì con cọp này chẳng tiếc thân mạng?” Vị vương tử thứ nhất nói: “Tất cả sự khó bỏ không gì hơn thân mạng mình.” Vị vương tử thứ ba nói: “Chúng ta hôm nay vì tham tiếc nên đối với thân mạng này chẳng thể buông bỏ, vì trí tuệ ít quá nên đối với việc này sinh ra kinh sợ. Nếu các Đại sĩ muốn lợi ích cho kẻ khác, sinh lòng đại Bi vì chúng sinh thì việc xả bỏ thân mạng này chẳng đủ làm khó đâu.” Các vương tử lòng rất buồn lo, đứng hồi lâu, mắt nhìn chưa từng rời bỏ. Quan sát thế rồi, họ liền bỏ đi. Bấy giờ, vị vương tử thứ ba nghĩ: “Ta nay đã đến lúc bỏ thân này! Vì sao? Vì từ xưa đến nay ta đã nhiều lần bỏ tấm thân này đều không có mục đích và cũng thường yêu thích giữ gìn nhà cửa... lại còn được cung cấp y phục, thực phẩm, giường nằm, thuốc men, voi ngựa, xe cộ... tùy thời nuôi dưỡng không thiếu thốn thức gì mà chẳng biết ân, ngược lại còn sinh ra oán hại... về sau chẳng thoát khỏi vô thường bại hoại. Lại nữa, thân này chẳng bền, không lợi ích gì, đáng ghét như giặc, giống như đi nhà xí! Ta hôm nay phải khiến cho thân này tạo nghiệp lành, ở trong biển sinh tử làm cây cầu lớn. Lại nữa, nếu xả bỏ thân này thì xả bỏ vô lượng bệnh tật ung thư, lở móng và trăm ngàn nỗi sợ hãi. Thân này chỉ có đại tiểu tiện; thân này chẳng bền như bọt nổi trên nước; thân này nhơ uế, là chỗ chứa của nhiều loài trùng; thân này bất tịnh, gân buộc máu đắp, da, xương, tủy, não... cùng liên kết giữ nhau... quan sát như vậy thì rất đáng chán ghét! Vậy nên ta nay cần phải lìa bỏ để cầu Niết-bàn tịch diệt Vô thượng, xa lìa vĩnh viễn lo buồn vô thường biến đổi, bặt dứt sinh tử, không còn những phiền não, vô lượng thiền định trí tuệ công đức thành tựu đầy đủ, Pháp thân vi diệu với trăm phước trang nghiêm, được chư Phật khen ngợi, chứng thành Pháp thân Vô thượng như vậy, ban cho các chúng sinh vô lượng pháp lạc.” Khi đó, vương tử dũng mãnh đủ sức làm đại nguyện này, dùng đại Bi ở trên huân tu tâm mình và nghĩ lo cho lòng của hai người anh sợ hãi, hoặc sợ họ ngăn chận gây khó khăn nên liền nói với họ: “Các anh nay có thể cùng quyến thuộc trở lại chỗ dừng nghỉ ấy.” Bấy giờ, vương tử Ma-ha Tát-đỏa trở lại chỗ con cọp, cởi quần áo treo lên cành trúc, nói lời thề: “Ta nay vì lợi ích cho các chúng sinh, vì chứng đạo Vô thượng Bồ-đề, vì đại Bi bất động xả bỏ điều khó bỏ, vì cầu sự khen ngợi của trí Bồ-đề, vì muốn độ những chúng sinh trong ba cõi, vì diệt nỗi sợ sinh tử và mọi thứ phiền não thiêu đốt....” Khi phát lời thề này rồi, vương tử liền tự buông thân nằm trước cọp đói. Khi đó, do lực đại Bi của vương tử nên cọp không thể làm gì! Vương tử lại suy nghĩ như vầy: “Thân cọp này gầy yếu không còn sức lực, chẳng thể ăn được máu thịt của thân ta”, liền đứng dậy đi tìm dao, tìm kiếm khắp nơi nhưng không có. Vương tử liền dùng tre khô đâm vào cổ cho máu chảy ra, rồi ở trên núi cao gieo mình xuống trước cọp. Lúc đó, đại địa chấn động sáu cách, mặt trời không ánh sáng như bị vua A-tu-la La-hầu-la bắt giữ ngăn che. Trời lại mưa xuống đủ loại hoa, đủ loại hương quý. Trong hư không có những trời khác thấy việc này rồi, sinh lòng vui mừng, khen chưa từng có và khen ngợi: “Hay thay! Hay thay! Bậc Đại sĩ! Ông nay chân thật là bậc thực hành đại Bi, vì chúng sinh nên điều khó bỏ có thể bỏ được! Đối với những bậc học giả, Đại sĩ dũng kiện bậc nhất! Đại sĩ đã được sự khen ngợi của chư Phật, thường an lạc nơi trụ xứ, chẳng bao lâu sẽ chứng được Niết-bàn thanh tịnh không phiền não, không nóng bức!” Con cọp này, bấy giờ, thấy máu chảy ra thấm bẩn thân của vương tử liền liếm máu, ăn thịt chỉ còn lại xương. Bấy giờ, vương tử thứ nhất thấy đất chấn động lớn liền nói kệ với vương tử thứ hai:

Chấn động đại địa

Và biển mênh mông

Mặt trời không sáng

Như bị che phủ.

Ở trên hư không

Mưa xuống hoa hương

Chắc là em ta

Đã bỏ thân mạng.

Vương tử thứ hai lại nói kệ:

Cọp kia sinh con

Trải bảy ngày liền

Bảy con vây quanh

Không có uống ăn.

Khí lực suy tổn

Thân mạng chẳng còn

Em ta từ mẫn

Biết cọp quá đói

Sợ không chịu nổi

Trở lại ăn con

Nên đã xả thân

Để cứu mạng cọp.

Lòng của hai vương tử rất buồn sợ, khóc lóc, dung mạo tiều tụy, cùng nhau trở lại chỗ hổ, thấy quần áo của em mặc đều mắc ở trên một cành tre, hài cốt, tóc móng vương văng tứ tung, máu chảy khắp nơi làm thấm bẩn đất nơi ấy. Thấy rồi, hai anh ngất đi, chẳng tự chủ được, gieo mình lên trên xương, hồi lâu mới tỉnh liền đứng dậy, đưa tay lên kêu trời than khóc: “Em ta thơ ấu mà tài năng hơn người, đặc biệt được sự yêu thương của cha mẹ, bỗng nhiên xả thân đem cho cọp đói ăn. Chúng ta nay trở về cung, giả sử cha mẹ hỏi thì phải đáp làm sao đây? Ta thà ở tại đây cùng chết một chỗ! Ta chẳng nỡ nhìn thấy hài cốt tóc móng này. Sao lòng đành lìa bỏ để về gặp cha mẹ, vợ con, quyến thuộc, bằng hữu tri thức!” Hai vị vương tử buồn thương gào khóc áo não, rồi dần dần bỏ đi. Tùy tùng theo hầu tiểu vương tử đều tứ tán các phương, họ nói với nhau: “Hôm nay trời của ta là ở chỗ nào?” Bấy giờ, trong giấc ngủ, vương phi mộng thấy vú bị cắt, răng bị rơi rụng, được ba con bồ câu non thì chim ưng ăn mất một. Bấy giờ, khi đại địa chấn động, vương phi kinh hãi thức dậy, lòng rất buồn sợ mà nói kệ:

Hôm nay vì sao

Đất bằng biển cả

Tất cả chấn động

Mọi vật không yên

Mặt trời không sáng

Như bị che phủ

Lòng ta buồn khổ

Mí mắt nháy hoài

Như ta hôm nay

Đã thấy điềm tướng

Ắt có tai ương

Khổ não chẳng lành.

Đến đây, vương phi nói kệ này rồi, thì người hầu ở bên ngoài đã nghe được tin tức của vị vương tử, lòng kinh hoàng sợ hãi, liền vào trong thưa vương phi: “Ở bên ngoài nghe các tùy tùng tìm kiếm vương tử mà chẳng biết ở đâu?” Vương phi nghe rồi rất buồn khổ, khóc lóc nước mắt tràn mi, đi đến chỗ vị Đại vương tâu: “Thần thiếp được người truyền báo là đã mất đứa con yêu thương nhỏ nhất rồi.” Vị Đại vương nghe rồi lại ngất đi, nghẹn ngào khổ não, gạt nước mắt, nói: “Sao hôm nay ta mất đi sự yêu thương trong lòng?” Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn nói lại ý nghĩa này nên nói kệ:

Ta thuở xa xưa

Trong vô lượng kiếp

Bỏ thân đáng yêu

Cầu đạo Bồ-đề

Hoặc làm quốc vương

Và làm vương tử

Bỏ việc khó bỏ

Để cầu Bồ-đề

Ta nhớ thuở xưa

Có quốc vương lớn

Vua ấy tên là

Ma-ha La-đà

Con của vua đó

Hay làm bố thí

Con ấy tên là

Ma-ha Tát-đỏa

Lại có hai anh

Anh trưởng tên là

Đại Ba-la-na

Anh thứ Đại Thiên

Ba người cùng đi

Đến một núi vắng

Thấy cọp mới sinh

Đói không có ăn

Một vị Đại sĩ

Khởi tâm đại Bi

Ta nay sẽ bỏ

Thân quý trọng này

Không thì cọp đây

Đói khát bức ngặt

Có thể lại ăn

Chính con mình sinh

Liền lên núi cao

Gieo mình trước cọp

Vì khiến cọp con

Được toàn tánh mạng

Khi đó đại địa

Và các núi lớn

Thảy đều chấn động

Kinh động thú rừng

Cọp, sói, sư tử

Chạy nhanh tứ tán

Thế gian đều tối

Không có ánh sáng

Lúc đó hai anh

Ở tại rừng trúc

Trong lòng lo sợ

Buồn rầu than khóc

Lần đi tìm kiếm

Đến gần chỗ cọp

Thấy mẹ con cọp

Miệng đều dính máu

Lại thấy tóc lông

Răng móng hài cốt

Vung vãi lung tung

Máu lan khắp đất.

Khi hai vương tử

Thấy việc đó rồi

Sầu thảm trong lòng

Ngã lăn ra đất

Thân hình bụi bặm

Khắp cả thân mình

Quên mất chánh niệm

Tâm bị mê sảng.

Những người theo hầu

Nhìn thấy việc đó

Cũng rất buồn thương

Gào khóc thất thanh

Họ lại cùng nhau

Dùng nước lạnh vẩy

Lát sau lại tỉnh

Mới đứng dậy được

Lúc đó vương tử

Trong lúc xả thân

Thì ở hậu cung

Vương phi thể nữ

Năm trăm quyến thuộc

Cùng nhau vui vẻ.

Vương phi lúc đó

Hai vú tuôn sữa

Khắp cả thân thể

Đau như kim châm

Lòng sinh sầu lo

Như mất con yêu.

Vương phi lúc đó

Vội đến chỗ vua

Buồn rầu rơi lệ

Bày tỏ vua hay

Tâu cùng Đại vương

Lắng nghe cho kỹ!

Lửa dữ lo buồn

Nay đốt thân thiếp

Hai vú thiếp nay

Cùng lúc chảy sữa

Toàn thân đau đớn

Như bị kim châm.

Thiếp thấy có điềm

Chẳng lành như vậy

Sợ chẳng gặp được

Đứa con yêu quý

Nay đem thân mạng

Dâng lên đại vương

Xin mau sai người

Tìm kiếm con thiếp.

Mộng ba chim câu

Mà thiếp ẵm bồng

Con nhỏ hơn hết

Thiếp rất mến thương

Lại có chim ưng

Bay đến cướp đi

Mơ thấy việc đó

Liền sinh lo buồn

Thiếp nay đau buồn

Sợ mạng chẳng cứu!

Xin mau sai người

Tìm kiếm con thiếp!

Nói lời đó xong

Vương phi khi đó

Liền ngất xỉu ngay

Ngã lăn ra đất.

Vua nghe nói thế

Lòng rất đau buồn

Vì không được gặp

Đứa con yêu mến.

Khi ấy đại thần

Và các quyến thuộc

Đều đến đông đủ

Ở hai bên vua

Kêu gào khóc lóc

Tiếng động trời đất.

Bấy giờ dân chúng

Ở trong thành ấy

Nghe tiếng đó xong

Kinh ngạc chạy đến

Cùng hỏi nhau rằng

Nay vương tử đó

Có sống lại không

Hay là đã chết

Như Đại sĩ đó

Thường nói dịu dàng

Mọi người yêu thích

Khó có thể gặp

Rồi có nhiều người

Vào rừng kiếm tìm

Chốc lát có tin

Nhất định đã chết

Lúc ấy mọi người

Rất là hãi hùng

Lại buồn gào khóc

Chấn động thần đất.

Bấy giờ Đại vương

Liền đứng dậy đi

Lấy nước rưới phi

Hồi lâu mới tỉnh

Chánh niệm hoàn hồn

Hỏi nhỏ vua rằng:

Con thiếp bây giờ

Hiện nay ra sao?

Bấy giờ vương phi

Nghĩ đến con mình

Càng thêm ảo não

Tâm không rời bỏ

Đứa con dấu yêu

Hình sắc đoan chính

Mà sao một sớm

Bỏ ta mà đi

Sao thân ta chẳng

Chết trước cho xong?

Mà thấy những việc

Khổ não như trên!

Con hiền sắc đẹp

Như sen tinh khiết

Ai hại thân con

Khiến phải chia ly

Chẳng phải là ta

Oán thù kiếp trước

Nghiệp duyên phải trả

Mà giết con sao?

Mặt mày con ta

Sáng như trăng rằm

Không may một sớm

Gặp phải họa này

Thà khiến thân ta

Tan nát như bụi

Chớ làm con ta

Phải mất thân mạng

Ta thấy trong mơ

Đã được báo trước

Vô tình nay ta

Chịu lấy họa này

Như ta mơ thấy

Thấy răng rụng hết

Hai vú cùng lúc

Sữa tự chảy ra,

Nhất định là ta

Mất con yêu mến.

Mơ ba chim câu

Ưng bắt đi một

Trong ba đứa con

Nhất định mất một.

Bấy giờ Đại vương

Liền bảo vương phi:

Nay trẫm sẽ sai

Đại thần sứ giả

Đi khắp Đông, Tây

Truy tìm kiếm con

Ái khanh có thể

Chớ quá lo buồn!

Đại vương an ủi

Vương phi như vậy

Lập tức xe giá

Liền nghiêm xa giá

Đi ra khỏi cung

Lòng sinh sầu não

Đau khổ vô cùng.

Tuy giữa mọi người

Dung mạo tiều tụy

Liền ra khỏi thành

Tìm kiếm con yêu.

Bấy giờ cũng có

Mọi người đông đảo

Khóc thương chấn động

Đi theo sau vua.

Lúc đó Đại vương

Ra khỏi thành ấy

Ngắm nhìn bốn phía

Tìm kiếm con mình

Phiền não loạn tâm

Không biết ở đâu

Sau cùng xa thấy

Người đem tin đến

Đầu lấm bụi bặm

Áo quần đầy máu

Tro phân đầy mình

Vừa đến khóc than

Bấy giờ Đại vương

Ma-ha La-đà

Thấy sứ đó xong

Lại càng buồn khổ

Đưa tay kêu lên

Ngửa mặt mà khóc.

Người sai đi tìm

Vừa về đến nơi

Đã đến chỗ vương

Tâu với vua rằng:

Xin vua chớ buồn

Các con còn đó

Họ sẽ đến liền

Cho vua được gặp!

Trong khoảng chốc lát

Lại có người đến

Thấy vua khổ buồn

Dung nhan tiều tụy.

Áo mặc trên thân

Bụi đất lấm đầy!

Tâu Đại vương biết!

Đã mất một vị

Hai con tuy còn

Tiều tụy khốn khổ.

Vương tử thứ ba

Thấy cọp mới sinh

Bảy ngày đói lả

Sợ lại ăn con.

Thấy cọp như vậy.

Khởi tâm đại Bi

Phát đại thệ nguyện

Sẽ độ chúng sinh

Ở đời vị lai

Chứng thành quả Phật

Liền lên chỗ cao

Gieo mình trước cọp

Cọp đói lâu ngày

Liền xé thịt ăn.

Tất cả máu thịt

Ăn hết chẳng còn

Chỉ có hài cốt

Vung vãi trên đất.

Bấy giờ Đại vương

Nghe bề tôi nói

Lòng lại buồn phiền

Ngất xỉu ngã lăn

Ưu sầu lửa dữ

Đốt cháy toàn thân.

Quyến thuộc thân cận

Cũng lại như thế.

Dùng nước rưới vua

Hồi lâu mới tỉnh

Đứng dậy ôm đầu

Kêu trời mà khóc.

Lại có đại thần

Đến tâu vua rằng:

Ở trong rừng đó

Thấy hai vương tử

Khóc lóc buồn than

Ưu sầu khổ sở

Bất tỉnh mê man

Gieo mình xuống đất

Thần liền tìm nước

Rưới khắp thân mình

Đến hồi lâu sau

Mới tỉnh trở lại.

Nhìn thấy bốn phương

Lửa dữ cháy rực

Nâng đỡ đứng dậy

Lại ngã quỵ xuống

Ôm đầu than vãn

Kêu trời mà khóc

Bất chợt lại khen

Công đức em mình.

Lúc đó Đại vương

Do mất con yêu

Trong lòng bấn loạn

Khí lực hao tổn

Khóc lóc buồn đau

Và lại suy nghĩ:

Là đứa nhỏ nhất

Ta rất yêu nó

Quỷ lớn vô thường

Vội vàng ăn nuốt!

Còn lại hai con

Tuy nay vẫn còn

Nhưng bị lửa phiền

Dày vò đốt cháy

Hoặc vì điều này

Mà phải bỏ mạng

Ta phải mau đến

Đi vào rừng đó

Đón các con về

Cung điện của ta.

Chớ để mẹ chúng

Vô cùng đau khổ

Như xé tâm can

Có thể mất mạng.

Nếu thấy hai con

Được phần an ủi

Có thể bảo toàn

Mạng sống còn lại.

Bấy giờ Đại vương

Xa giá voi quý

Cùng các tùy tùng

Đi đến rừng đó.

Liền ở giữa đường

Trông thấy hai con

Kêu trời, trách đất

Và gọi tên em.

Đức vua liền đến

Ôm lấy hai con

Kêu thương khóc lóc

Lên đường về cung.

Thúc bảo hai con

Đến hầu thăm mẹ.

Phật bảo Thọ thần:

Ngươi phải biết rằng,

Bấy giờ vương tử

Ma-ha Tát-đỏa

Xả thân cọp ăn

Nay là thân ta!

Bấy giờ Đại vương

Ma-ha La-đà

Nay là Phụ vương

Còn Thâu-đầu-đàn

Bấy giờ Vương phi

Nay là Ma-gia!

Vương tử thứ nhất

Nay Di-lặc đó!

Vương tử thứ hai

Nay là Điều-đạt!

Bấy giờ cọp mẹ

Là Kiều-đàm-di

Bảy con cọp con

Là năm Tỳ-kheo

Nay Xá-lợi-phất

Và Mục-kiền-liên.

Bấy giờ, Đại vương Ma-ha La-đà và các vương phi gào thương khóc lóc. Họ đều cởi áo mão, chuỗi ngọc trên thân mình rồi cùng với đại chúng đi đến trong rừng trúc thâu nhặt xá-lợi của vương tử ấy và lập tức dựng lên tháp bảy báu ở tại chỗ đó. Lúc vương tử Ma-ha Tát-đỏa sắp xả mạng, lập lời thệ nguyện: “Nguyện cho xá-lợi của ta, ở đời vị lai, trải qua vô số kiếp, luôn vì chúng sinh mà làm Phật sự.”

Khi Đức Phật nói kinh này, vô lượng a-tăng-kỳ trời và người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Này Thọ thần! Đó gọi là nhân duyên lễ tháp thuở xưa!

Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật nên tháp bảy báu đó lập tức biến mất.

Phẩm 23: TÁN PHẬT

Bấy giờ, vô lượng trăm ngàn vạn ức chúng Bồ-tát từ thế giới này đi đến cõi nước của Đức Như Lai Kim Bảo Cái Sơn Vương. Đến cõi đó rồi, các vị Bồ-tát ấy gieo năm vóc xuống đất, kính lễ Đức Phật, lui về đứng một bên, hướng về Đức Phật chắp tay, cùng cất tiếng khen ngợi:

Thân Đức Thế Tôn

Sắc vàng vi diệu

Ánh sáng rực rỡ

Như núi vàng lớn.

Thân thể dịu dàng

Như hoa sen vàng.

Vô lượng tướng tốt

Dùng trang nghiêm mình

Vẻ đẹp theo hình

Ánh sáng đẹp thân

Tịnh khiết hơn hết

Như núi vàng tía,

Trong sạch không nhơ

Như vầng trăng sáng

Tiếng Ngài trong suốt

Hay như Phạm thiên

Như tiếng Sư tử

Tiếng sấm vang động...

Sáu loại thanh tịnh

Âm thanh vi diệu

Ca-lăng-tần-già

Tiếng chim Khổng tước

Thanh tịnh không nhơ

Uy đức đầy đủ

Trăm phước tướng tốt

Trang nghiêm thân Phật

Ánh sáng chiếu xa

Không có giới hạn

Trí tuệ vắng lặng

Không còn ái nhiễm

Thế Tôn thành tựu

Vô lượng công đức

Như biển mênh mông

Núi báu Tu-di.

Vì các chúng sinh

Sinh lòng xót thương

Ở đời vị lai

Ban niềm vui sướng.

Lời Thế Tôn nói

Nghĩa sâu đệ nhất

Khiến cho chúng sinh

Vắng lặng yên ổn.

Ban cho chúng sinh

Vô lượng an lạc

Diễn nói diệu pháp

Cam lộ Vô thượng.

Mở bày pháp môn

Cam lộ bậc nhất

Vào khắp tất cả

Nhà cửa an vui

Khiến cho chúng sinh

Đều được giải thoát

Qua khỏi vô lượng

Biển khổ ba cõi

An trụ chánh đạo

Không còn ưu khổ

Như Lai Thế Tôn

Trí tuệ công đức

Lực đại Từ bi

Tinh tấn phương tiện

Vô lượng như vậy

Chẳng thể tính kể

Hôm nay chúng con

Không thể nói hết

Chư Thiên, loài người

Trong vô lượng kiếp

Suy nghĩ so lường

Chẳng thể biết được

Như Lai đã có

Công đức trí tuệ

Vô lượng biển cả

Con nay khen ngợi

Công đức Thế Tôn

Như một giọt nhỏ

Trăm ngàn ức phần

Chẳng nói được một

Nếu như con được

Góp phần công đức

Hồi hướng chúng sinh

Chứng đạo Vô thượng.

Bấy giờ, Bồ-tát Tín Tướng, ở trong hội này, liền đứng dậy, sửa áo bày vai phải, quỳ gối phải xuống đất, chắp tay hướng về Đức Phật, khen ngợi:

Thế Tôn trăm phước

Tướng tốt vi diệu

Công đức số ngàn

Trang nghiêm thân ấy

Tịnh sắc chiếu xa

Nhìn Phật không chán

Như ánh mặt trời

Trùm khắp hư không

Ánh sáng rực rỡ

Vô lượng, vô biên

Giống như vô số

Ngọc báu chất chồng

Tỏa sáng năm sắc

Trắng, đỏ, xanh, hồng

Như khối lưu ly

Pha lê, vàng ròng.

Ánh sáng chói lòa

Thấu đến các núi

Có thể chiếu thấu

Vô lượng cõi Phật.

Diệt trừ khổ não

Vô lượng chúng sinh

Lại hay ban cho

Niềm vui thượng diệu.

Các căn thanh tịnh

Vi diệu bậc nhất

Chúng sinh ngắm nhìn

Không biết nhàm chán.

Tóc mềm biếc xanh

Như lông Khổng tước

Như các ong chúa

Đậu trên hoa sen.

Đại Bi thanh tịnh

Công đức trang nghiêm

Vô lượng Tam-muội

Và đức đại Từ

Công đức như vậy

Đều đã đầy đủ

Tướng tốt đẹp đẽ

Nghiêm sức thân Phật

Tất cả công đức

Giúp thành Bồ-đề.

Như Lai có thể

Điều phục chúng sinh

Khiến lòng nhu nhuyến

Hưởng thọ vui sướng.

Vô số công đức

Trang nghiêm thâm diệu

Cũng được mười phương

Chư Phật khen ngợi

Hào quang chiếu sáng

Khắp cả muôn nơi

Như ánh mặt trời

Sáng khắp hư không

Công đức thành tựu

Như núi Tu-di

Thị hiện khắp nơi

Ở các thế giới.

Răng trắng kín bằng

Trong như ngọc tuyết

Đức như mặt trời

Sáng giữa hư không.

Tướng tốt giữa mi

Xoáy vòng bên phải

Phát ra ánh sáng

Như ngọc lưu ly

Thân tướng vi diệu

Mặt trời trên không.

Bấy giờ, thần cây Bồ-đề Đạo tràng lại khen:

Nam-mô Chánh giác

Vô thượng thanh tịnh!

Diệu pháp sâu xa

Tùy nguyện hiểu thông

Xa lìa tất cả

Phi pháp, phi đạo

Ra khỏi một mình

Thành Phật Chánh giác

Biết hữu, phi hữu

Bản tánh thanh tịnh.

Công đức Thế Tôn

Thật là hiếm có

Thế Tôn biển cả

Thật là hiếm có

Như núi Tu-di

Thật là hiếm có

Hạnh Phật vô biên

Phật hiện thế gian

Như hoa Ưu-bát

Một lần xuất hiện

Thật là hiếm có

Đại Bi không lường

Thích-ca Văn Phật

Mặt trời thế gian

Vì muốn lợi ích

Cho chúng sinh nên

Tuyên nói kinh điển

Nhiệm mầu như vậy

Hay thay! Đức Phật

Các căn vắng lặng

Mà lại thể nhập

Thành lớn Thiện Tịch.

Vô cấu thanh tịnh

Tam-muội sâu xa

Vào chỗ chư Phật

Đã từng tu hành.

Tất cả Thanh văn

Thân đều tịch tĩnh

Lưỡng Túc Thế Tôn

Hành xứ cũng không.

Tất cả như vậy

Vô lượng các pháp

Thấu rõ tánh tướng

Cũng đều vắng lặng.

Tất cả chúng sinh

Tính tướng cũng không.

Vì tâm ngu si

Chẳng thể hiểu biết

Con thường niệm Phật

Ưa thấy Thế Tôn

Thường phát thệ nguyện:

Chẳng lìa Đức Phật

Dưới đất con thường

Quỳ gối chắp tay

Luyến mộ trong lòng

Muốn nhìn thấy Phật.

Con thường tu hành

Đại Bi tối thượng

Thương khóc lệ tuông

Muốn thấy được Phật.

Con thường ngưỡng mong

Muốn thấy được Phật.

Vì việc này nên

Lửa lo rực cháy

Nguyện xin Thế Tôn

Ban cho Từ bi

Nước pháp trong lành

Để diệt lửa phiền.

Thế Tôn xót thương

Lòng Bi vô lượng

Nguyện cho thân con

Thường được thấy Phật.

Phật thường hộ trì

Tất cả trời, người

Vậy nên nay con

Khát ngưỡng muốn thấy

Thân của Thanh văn

Giống như hư không,

Nắng, huyễn, vang, hóa

Như trăng trong nước.

Tánh của chúng sinh

Như thấy trong mộng.

Hành xứ Thế Tôn

Sạch như lưu ly

Thể nhập pháp xứ

Cam lộ Vô thượng.

Ban cho chúng sinh

Vô lượng an lạc

Hành xứ Như Lai

Vi diệu sâu xa

Tất cả chúng sinh

Không thể biết được.

Thần tiên ngũ thông

Tất cả Duyên giác

Và hàng Thanh văn

Cũng chẳng thể biết.

Con chẳng nghi hoặc

Hành xứ Thế Tôn

Nguyện Phật từ mẫn

Vì con hiện thân!

Bấy giờ Thế Tôn

Ra khỏi Tam-muội

Dùng tiếng cực hay

Nói lời ngợi khen:

Hay lắm! Hay lắm!

Thiện nữ Thọ thần!

Ngươi nay khéo nói

Lời ngợi khen ấy!

Phẩm 24: PHÚ CHÚC

Hán dịch: Đời Tùy, ngài Xà-na-quật-đa.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo chúng Đại Bồ-tát:

–Này những Đại Trượng phu! Các ông ai có thể hộ trì thành tựu Bồ-đề hàng a-tăng-kỳ kiếp của chư Như Lai này? Sau khi ta diệt độ, ai sẽ đem pháp căn bản này truyền bá rộng rãi, khiến cho chánh pháp trụ thế lâu dài?

Lúc ấy, trong chúng Bồ-tát đó, có sáu mươi ức Bồ-tát và sáu mươi ức Thiên nữ đều đồng thanh bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con đủ sức có thể hộ trì thành tựu Bồ-đề hàng a-tăng-kỳ kiếp của các Đức Như Lai này! Sau khi Đức Thế Tôn diệt độ, chúng con sẽ truyền bá rộng rãi pháp này!

Lúc ấy, Đức Thế Tôn nói kệ:

Lời chư Phật chân thật

An trụ trong thật pháp

Chư Phật trụ chân thật

Kinh này thêm tồn tại.

Đại Bi là áo giáp

Đại Từ là an trụ

Do từ lực chư Phật

Kinh này thêm tồn tại.

Phước tụ là áo giáp

Đã sinh ra trí tụ

Các tụ hòa hợp nên

Kinh này thêm tồn tại.

Hàng phục hết các ma

Các luận cũng phá tan

Đoạn trừ các kiến xong

Kinh này thêm tồn tại.

Các Thiên vương Hộ thế

A-tu-la, Phạm thiên

Càn-thát-bà, trời, rồng

Thực hành theo kinh này.

Đất ở và hư không

Tất cả các Thiên nữ

Nhờ chư Phật an trụ

Nên nói hành pháp ấy.

Do phạm hạnh tương ứng

Đã trang nghiêm bốn thật.

Trừ hết bốn loại ma

Tạng này thêm tồn tại.

Nếu tạo màu hư không

Hoặc sắc làm phi sắc

Chư Phật đã an trụ

Không thể lay động được!

Bấy giờ, bốn vị Đại Thiên vương đồng thanh nói kệ:

Chúng con đối kinh này

Sẽ hộ trì như vậy

Quyến thuộc và các con

Cũng khéo léo hộ trì.

Nếu người trì kinh này

Đã tạo duyên Bồ-đề

Con sẽ gần người đó

Hộ trì cả bốn phương!

Bấy giờ, Thiên Đế hướng về Đức Phật nói kệ này:

Con biết ân chư Phật

Đạo sư cũng chứng xong

Kinh điển này tối thắng

Đã nói Phật giáng sinh.

Con đối chư Phật đó

Phải hộ trì đền ân

Phải hộ trì kinh này

Và cả người trì kinh.

Bấy giờ, vua trời Đại Phạm, chủ của thế giới Ta-ha hướng về Đức Phật nói bài kệ này:

Các định và vô lượng

Những thừa và giải thoát

Đều do kinh này sinh

Đã nói Phật ra đời.

Con bỏ vui cõi Phạm

Nơi kinh này lưu hành

Con đến đó nghe nhận

Và hộ trì như trên.

Bấy giờ, Thiên tử San-đâu-suất-đa hướng về Đức Phật nói kệ này:

Nếu trụ ở Bồ-đề

Thì sẽ ở Đâu-suất

Kinh này Phật đã nói

Nếu phải có người giữ.

Thưa Thế Tôn, con trì!

Phước báu trời con bỏ

Xuống trụ châu Diêm-phù

Sẽ nói pháp hành ấy!

Bấy giờ, thương chủ Ma-la-tử hướng về Đức Phật nói kệ này:

Nghiệp ma đã thanh tịnh

Thì chẳng theo các ma

Nếu thọ trì kinh này

Chánh nghĩa Tu-đa-la.

Chúng con đối kinh này

Sẽ hộ trì như vậy

Dục, tinh tấn phát ra

Con nay truyền bá khắp!

Bấy giờ, Ma-la-ba-ti-ma hướng về Đức Phật nói kệ này:

Con đối chúng sinh đó

Sẽ chẳng làm chướng ngại

Nếu ủng hộ người ấy

Con bẻ gãy não phiền.

Các ma không thể hại

Nên nói đối kinh này

Do chư Phật hộ trì

Chúng ta phải giữ gìn!

Bấy giờ, Thiên tử Thiện Đức hướng về Đức Phật nói kệ này:

Nếu chư Phật Bồ-đề

Thuyết giảng rộng kinh này

Nếu người trì kinh trên

Tức cúng dường chư Phật.

Con sẽ trì kinh này

Vì ức chư Thiên nói

Giáo hóa hướng Bồ-đề

Nên nghe và kính trọng!

Bấy giờ, Bồ-tát Từ Thị hướng về Đức Phật nói kệ này:

Chẳng mời đến bạn bè

Nếu kia trụ Bồ-đề

Hộ trì các pháp ấy

Xả bỏ chính thân mình.

Nên con đến Đâu-suất

Tu-đa-la như vậy

Do Phật an trụ nên

Con sẽ giảng nói rộng.

Bấy giờ, thượng tọa Ma-ha Ca-diếp hướng về Đức Phật nói kệ:

Chúng con ít trí tuệ

Thừa Thanh văn đã nói

Tùy khả năng, thế lực

Pháp thầy dạy phải trì

Nếu người trì kinh này.

Thì con sẽ ủng hộ

Đem khả năng biện tài

Bàn điều lành cùng họ.

Bấy giờ, Tôn giả A-nan-đà hướng về Đức Phật nói kệ này:

Các kinh, số ngàn muôn

Con nghe từ miệng thầy

Dạy những kinh điển này

Trước con chưa từng nghe.

Nay con gặp kinh này

Đối mặt nhận lấy xong

Con sẽ truyền bá khắp

Muốn cầu đạo Bồ-đề!

Khi Đức Phật nói kinh này, Thiên nữ Bồ-đề Cao Thọ Thiện Tịch và những Thiên nữ Đại Biện…, những Thiên nữ Công Đức..., những Thiên nữ khác và các Thiên chúng do Đế Thích, Phạm vương, Tỳ-sa-môn... đứng đầu, các vua trời và đại Thiên chúng của họ, Càn-thát-bà, A-tu-la... cùng thế gian đối với lời nói của Đức Phật đều rất hoan hỷ.

Bấy giờ, Đức Phật Thích-ca Mâu-ni ra khỏi Tam-muội, thị hiện thần lực lớn, dùng tay phải xoa đỉnh đầu các vị Đại Bồ-tát cùng các vua trời và Long vương, hai mươi tám bộ Đại tướng quân Tán Chỉ Quỷ thần... rồi nói:

–Trong vô lượng trăm ngàn vạn ức hằng hà sa kiếp, Như Lai đã tu tập kinh điển vi diệu Kim Quang Minh này, các ông phải thọ trì, đọc tụng, tuyên nói rộng rãi pháp này! Các ông lại làm cho kinh này không đoạn dứt trong cõi Diêm-phù-đề. Nếu có thiện nam, thiện nữ ở trong đời vị lai thọ trì đọc tụng kinh điển này thì chư Thiên, các ông luôn phải ủng hộ! Phải biết người đó ở đời vị lai, trải qua vô lượng trăm ngàn đời, sinh trong cõi trời, người luôn được hưởng an lạc. Ở đời vị lai, họ gặp được các Đức Phật và mau chóng được chứng quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Lúc ấy, các vị Đại Bồ-tát và trời, rồng hai mươi tám bộ Đại tướng Tán Chỉ... liền đứng dậy, đi đến trước Đức Phật, năm vóc gieo xuống đất, đồng thanh thưa:

–Theo đúng như lời dạy bảo của Đức Thế Tôn, chúng con sẽ phụng hành đầy đủ!

Họ bạch ba lần: “Theo đúng như lời dạy bảo của Đức Thế Tôn, chúng con sẽ phụng hành đầy đủ” như vậy. Lúc ấy, Đại tướng quân Tán Chỉ bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu sau này, trong đời vị lai, có người thọ trì kinh này, hoặc tự chép, hoặc sai người khác chép, con sẽ cùng với hai mươi tám bộ quỷ thần này... luôn phải che giấu thân hình, theo làm thị vệ, ủng hộ người nói pháp này, tiêu diệt hết các việc ác, khiến cho được yên ổn! Nguyện không còn lo nghĩ.

Bấy giờ, Đức Phật Thích-ca Mâu-ni thị hiện thần lực lớn, vô lượng thế giới khắp mười phương đều chấn động sáu cách. Lúc đó, các Đức Phật đều rất hoan hỷ, vì phó chúc kinh này nên khen ngợi người hộ trì pháp, nên thị hiện vô lượng thần lực. Lúc này, vô lượng, vô biên vô số Đại Bồ-tát, đại chúng và Bồ-tát Tín Tướng, Kim Quang Minh tạng, Thường Bi Pháp thượng... Tứ Thiên vương, mười ngàn Thiên tử cùng với thần cây Bồ-đề Đạo tràng, thần đất Kiên Lao... và tất cả Trời, Người, A-tu-la... của thế gian nghe lời dạy của Đức Phật đều phát tâm Bồ-đề vô thượng, rất đỗi vui mừng, làm lễ mà ra đi.