SỐ 309 — Kinh TỐI THẮNG VẤN BỒ-TÁT THẬP TRỤ TRỪ CẤU ĐOẠN KẾT

Phẩm 28: Gi ả i T u ệ

Bấy giờ, Bồ-tát Tối Thắng bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát giữ tâm vững chắc không thể hư hoại, Bồ-tát giữ tâm chân thật không bao giờ hư dối, Bồ-tát nhất tâm hướng về Phật đạo không theo Nhị thừa, Bồ-tát giữ gìn oai nghi không mất phép tắc, Bồ-tát giữ tâm Thiền định không bỏ chánh định, Bồ-tát trụ nơi pháp của chư Phật mà không thoái lui, Bồ-tát truyền bá giáo pháp không đoạn giống Phật như thế nào?

Phật bảo Tối Thắng:

–Lành thay! Lành thay! Ông ở trước Như Lai mới hỏi nghĩa này. Ta sẽ giảng rõ ràng cho ông, ghi nhớ kỹ.

–Bạch Thế Tôn! Con muốn được nghe.

Phật bảo Tối Thắng:

–Đại Bồ-tát tu hành bốn pháp, ý chí vững chắc không thể hư hoại.

Bốn pháp là:

1. Từ mẫn đối với chúng sinh như mẹ thương con.

2. Tăng thêm tinh tấn không biếng nhác.

3. Độ các chúng sinh như huyễn như hóa.

4. Đối với pháp của chư Phật đều học tập tường tận.

Đó là Bồ-tát thực hành bốn pháp này thành tựu Phật đạo chưa bao giờ thoái lui.

Bồ-tát nên tu hành bốn pháp, được vào định Hiền thánh vắng lặng. Bốn pháp là gì?

1. Hiểu rõ chúng sinh, nhưng không tưởng về chúng sinh.

2. Quán các thế gian nhưng tưởng về không đáng ưa.

3. Khen ngợi Đại thừa, hoàn toàn xa lìa Nhị thừa.

4. Đối với các khổ vui không có lệ thuộc.

Lại có bốn pháp là: Một là giới. Hai là văn. Ba là thí. Bốn là xuất ly.

Lại có bốn pháp thành tựu Phật đạo, không còn nghi ngờ, không mất oai nghi. Bốn pháp là:

1. Không lợi ích.

2. Không suy giảm.

3. Không chê.

4. Không khen.

Lại có bốn pháp tăng trưởng căn lành. Bốn pháp là:

1. Dạy dỗ chúng sinh an trụ vào tín địa.

2. Ban cho mọi người mà không mong cầu báo đáp.

3. Thuyết pháp mà không tưởng về pháp.

4. Danh hiệu của Bồ-tát không thể xưng kể.

Lại có bốn pháp Bồ-tát phải thực hành từ Sơ địa cho đến Thập địa. Bốn pháp là:

1. Phát khởi căn lành.

2. Trừ bỏ ngu si tăm tối, không ở chỗ tà.

3. Dùng quyền tuệ giáo hóa khắp nơi.

4. Giữ tâm tinh tấn dũng mãnh ngày càng tăng trưởng.

Lại có bốn pháp dùng phương tiện thiện xảo để đạt đến Phật đạo. Bốn pháp là:

1. Khuyến khích tà đạo trở về chánh đạo.

2. Giáo hóa người chưa giác ngộ hướng đến nẻo thiện.

3. Thuyết pháp không hai, nhưng sự tiếp thâu thì có cao thấp.

4. Dùng Thánh tuệ của Phật độ những người chưa độ.

Lại có bốn pháp để thành tựu oai nghi. Bốn pháp là:

1. Không đắm nhiễm ba cõi, biết đó là khổ.

2. Ta và người khổ vui đều như nhau.

3. Thường thực hành nhẫn nhục, không khởi tâm ác.

4. Ở bậc trên không kiêu mạn, ở bậc dưới không hổ thẹn.

Lại có bốn pháp không bỏ tâm Bồ-đề. Bốn pháp là:

1. Niệm công đức căn bản của Phật.

2. Ở giữa chúng sinh mà đạo tâm vẫn kiên cố.

3. Gần gũi bậc Thiện tri thức không theo tà kiến.

4. Hướng lên Đại thừa không tu theo tà kiến.

Lại có bốn pháp thích ở chỗ vắng lặng, không ở chỗ ồn náo. Bốn pháp là:

1. Người theo Tiểu thừa thì khiến đến Đại thừa.

2. Lẽ ra thành Duyên giác thì thành Phật đạo.

3. Nghe pháp không nhàm chán, tâm Bồ-đề không đoạn.

4. Nghe pháp không có tiếc rẻ.

Lại có bốn pháp Bồ-tát thực hành. Bốn pháp là:

1. Không khởi pháp nhẫn, biết rõ vô sinh.

2. Pháp nhẫn vô tận không có hạn lượng.

3. Pháp nhẫn nhân duyên trừ tâm Duyên giác.

4. Pháp nhẫn vô trụ, biết rõ chúng sinh tâm không lệ thuộc.

Lại có bốn pháp trừ bỏ kết sử. Bốn pháp là:

1. Tinh tấn nhất tâm quán bất tịnh.

2. Dứt bỏ nghiệp cũ, không tạo nghiệp mới.

3. Hiểu rõ các pháp không còn mê mờ.

4. Tâm luôn tự tại trong trăm ngàn Tam-muội.

Lại có bốn pháp đi vào trong bốn bộ chúng. Bốn pháp là:

1. Thường làm theo pháp, không chấp ngã và ngã sở.

2. Tăng trưởng chí tôn trọng, tâm không buông lung.

3. Đối với các pháp lành tăng trưởng phước đức.

4. Xa lìa Tiểu thừa, hướng đến Đại thừa.

Lại có bốn pháp, pháp thí tài thí đạt đến vô vi. Bốn pháp là:

1. Thọ pháp không sai lầm.

2. Không lệ thuộc theo tâm nguyện người khác.

3. Không tiếc thân mạng.

4. Tâm không thoái lui.

Lại có bốn pháp bố thí mà không nghĩ báo đáp. Bốn pháp là:

1. Ta và người không có hình tướng, thảy đều là không.

2. Phải tu hành đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Giác.

3. Hiểu rõ vô ngã do si ái sinh ra.

4. Đạo tánh không bờ bến, thích hợp với chân đạo.

Lại có bốn pháp độ người vô số. Bốn pháp là:

1. Hiểu rõ dâm, nộ, si không có sinh diệt.

2. Thực hành Từ bi cứu giúp khắp nơi không còn giận dữ.

3. Làm hưng thịnh các pháp.

4. Tuy ở trong năm trược mà không bỏ tâm Bồ-đề.

Lại có bốn pháp thành tựu gốc đạo. Bốn pháp là:

1. Thường lấy việc bố thí làm đầu.

2. Khuyến khích người khác trừ bỏ tham lam keo kiết.

3. Thực hành hợp với pháp không, vô ngã và ngã sở.

4. Đối với giáo pháp sâu xa không còn nghi ngờ.

Lại có bốn pháp Thiền định không loạn động. Bốn pháp là:

1. Không chấp chúng sinh có hữu hạn hay không có hữu hạn.

2. Không thấy cõi Phật có thanh tịnh hay không thanh tịnh.

3. Từ, bi, hỷ, xả phổ biến khắp thế giới.

4. Đầy đủ trí tuệ của Phật, không bỏ thệ nguyện.

Lại có bốn pháp ở nơi đạo tràng của Phật. Bốn pháp là:

1. Nói lời hoan hỷ không làm tổn thương tâm người.

2. Theo lời thuyết pháp mà thực hành đúng đắn.

3. Hiểu rõ đạo hoặc phi đạo đều không có nơi chốn.

4. Có mong cầu hay không có mong cầu, nhận biết đều trở về không.

Đó là Bồ-tát thực hành hợp với pháp không, ở nơi pháp của chư Phật mà tu đạo Vô thượng.

Lúc giảng nói pháp này, có hai vạn hai ngàn trời, người đều phát tâm Bồ-đề vô thượng chân chánh, có một vạn hai ngàn người ngay tại chỗ ngồi đắc được pháp Vô sinh nhẫn, có vô số Thiên tử khắp mười phương rải hoa cúng dường ngập đến đầu gối.

Phẩm 29: Tam Độc

Bấy giờ, Bồ-tát Nhu Thủ bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con nghe Như Lai nói bốn pháp môn về tuệ rất sâu, vi diệu, đạt được căn lực. Sự thực hành của Bồ-tát chẳng phải A-la-hán, Bích-chi sánh kịp. Xin hỏi Như Lai trong đời vị lai, bậc Sơ thiền suy nghĩ quán về pháp bất tịnh, là quán tự thân mình bất tịnh hay quán thân người khác bất tịnh?

Phật bảo Nhu Thủ:

–Có Bồ-tát chưa đạt đến địa vị Bồ-tát bậc trên mà quán thân bất tịnh thì đạt được căn lực, hoặc quán thân mình và thân người; lại dùng quyền tuệ quán thân cấu uế, máu mủ chảy ra, ngay nơi đó khai ngộ cho vô số chúng sinh, nhưng không lệ thuộc vào tâm tịnh vì biết rõ hết là không chân thật.

Lại nữa, này Nhu Thủ! Có Bồ-tát ở trong địa vị vị lai hướng đến trung gian nhưng chưa rõ về Sơ thiền. Có Bồ-tát vượt qua vị lai, ở trong giai đoạn trung gian đó dùng quyền tuệ thiện xảo hướng đến tu tập Sơ thiền. Có Bồ-tát đã vượt qua địa vị trung gian của vị lai, tiếp tục tu tập Sơ thiền, nhớ nghĩ thọ trì năm hạnh căn bản, đạt đến pháp Nhị thiền. Hoặc có Bồ-tát xả bỏ giai đoạn trung gian của bốn thiền vị lai, từ Sơ thiền, Nhị thiền theo thứ tự tu hành an trú vào thiền căn bản thứ ba. Lại có Bồ-tát vượt qua Tam thiền, lại bỏ bốn hạnh, tu tập thiền thứ tư; ở thiền thứ tư tư duy quán về pháp tánh bất tịnh. Có Bồ-tát không qua bảy định, đi thẳng vào diệt tận định. Có Bồ-tát nhập vào Tam-muội tịch tĩnh, quán khắp thế giới không có chúng sinh, ngã, nhân, thọ mạng, sinh diệt đều không thực có. Có Bồ-tát an trụ một địa, thọ được quả vị Bồ-tát, phân biệt pháp ba độc dâm, nộ, si; dùng quyền tuệ giáo hóa chúng sinh, có tâm vô minh hay có tâm sáng suốt, có tâm ái dục hay không có tâm ái dục, có tâm sân giận hay không có tâm sân giận, Bồ-tát đều biết rõ.

Tối Thắng nên biết! Đại Bồ-tát quán khắp các pháp không thấy sinh, không thấy diệt; đối với các pháp không thấy cứu cánh, chẳng thấy không cứu cánh. Các câu hỏi như vậy là thanh tịnh.

Lại nữa, Tối Thắng! Đại Bồ-tát quán các triền phược, ngay trong đó cầu thanh tịnh, điều đáng hỏi thì nên hỏi, pháp này vắng lặng, an ổn, không biến đổi, sinh tử thanh tịnh, không thấy có cấu uế, đó là Đại Bồ-tát luận về pháp vô sinh. Vượt qua sinh tử, không thấy có vượt qua, đó là Bồ-tát luận về pháp vô sinh. Niết-bàn không hình, vắng lặng vô vi, đó là phù hợp với luận về pháp vô sinh. Giả sử, Tối Thắng! Đối với các pháp trói buộc đều biết nó trở về không, chẳng thấy sinh tử, không thấy có người chứng đắc, không thấy giải thoát, chỗ sinh ra và diệt đi, không thấy thoát khỏi sinh tử, cũng không thấy Niết-bàn, đó là Bồ-tát luận về pháp vô sinh.

Lại nữa, Tối Thắng! Pháp bất tịnh làm nhân duyên tụ tán, đó là Bồ-tát luận về pháp vô sinh. Gần gũi bậc chứng đắc quả Không thoái chuyển, dùng trí vô ngại biết rõ pháp không sinh, đó là Bồ-tát luận về pháp vô sinh.

Lại nữa, này Tối Thắng! Đại Bồ-tát biết nhân duyên hội họp, ly tán, chứng đắc không thoái chuyển, dùng trí vô ngại đoạn dứt ba cõi, đó là Bồ-tát luận về pháp vô sinh, mới gọi là không đoạn căn lành nới các pháp, biết thiện và bất tịnh, đây là pháp thế gian, đây là pháp xuất thế gian, đây là pháp ngại, đây là pháp vô ngại, đây là pháp hữu vi, đây là pháp vô vi, đây là pháp hữu lậu, đây là pháp vô lậu, đó là Bồ-tát luận về pháp vô sinh.

Thế nên, Tối Thắng! Tư duy phân biệt về hình tướng của Phật thì không có hình tướng, lại phân biệt vô số pháp tánh, tư duy về công đức của Thánh chúng không lường được. Thứ đến tư duy về số lượng chúng sinh chẳng phải là một, lại phân biệt các cõi nước không giống nhau, dùng tâm nghĩ đến việc đó thì không thể xét được, đó là Bồ-tát luận về pháp vô sinh.

Lại nữa, Tối Thắng! Tất cả các pháp thảy đều thanh tịnh, tất cả các pháp đều không thanh tịnh, đó là Bồ-tát luận bàn về pháp vô sinh.

Tối Thắng bạch Phật:

–Luận bàn tất cả các pháp thanh tịnh là vô sinh, luận bàn tất cả các pháp không thanh tịnh như thế nào?

Phật bảo Tối Thắng:

–Các pháp là không có thức tưởng, không có kết quả của nghiệp; do các thức tưởng cùng tương ưng với pháp, đó gọi là pháp thanh tịnh và pháp không thanh tịnh. Tất cả các pháp có vô số hình tướng, hoặc có các pháp khi chưa lìa niệm, liền cầu phương tiện làm tăng trưởng công đức, công đức ấy đã tăng trưởng thì đầy đủ các điều thiện, các điều thiện đã đầy đủ liền quán sổ tức nhập vào thiền định. Đó gọi là pháp tịnh và pháp không thanh tịnh.

Tối Thắng lại hỏi:

–Bồ-tát quán xét các pháp làm tịnh và không tịnh như thế nào?

Đáp:

–Đối với cảnh giới, Bồ-tát hoàn toàn không còn dục, đối với ức vạn pháp đều biết nghĩa về định và không định.

Hỏi:

–Định là thanh tịnh hay là không thanh tịnh, không định chẳng phải thanh tịnh, có thể gọi là định và không định chăng?

Đáp:

–Có rất ít người hiểu về nghĩa định và không định.

–Bạch Thế Tôn! Vì sao Bồ-tát hoàn toàn xa lìa vô dục, đối với ức vạn pháp biết định và không định, định là đạo, không định chẳng phải đạo?

Phật bảo:

–Đúng vậy! Đúng vậy! Như lời ông nói. Có thiện nam, thiện nữ nào đối với các pháp giới không biết đã định, đang định và chưa định thì đối các pháp cũng chưa hiểu, đã hiểu và đang hiểu. Vì sao? Vì trong kinh Hương Lạc nói: “Đối với các pháp đã định mà nghe không còn nghi ngờ thì có thể tiến tới không còn thoái lui, như pháp được nghe tu tập không quên. Đó là nghĩa của định và bất định. Nếu có chúng sinh đối với nghĩa định và không định sinh nghi ngờ thì không thể từ địa vị này đến địa vị khác. Do không thể lần lượt đạt đến các quả vị nên không thể xa lìa sinh tử để mà trụ nơi pháp Niết-bàn. Vì sao? Vì chư Phật Thế Tôn không xa lìa sinh tử, cũng không đạt đến Niết-bàn.

Phật bảo Tối Thắng:

–Chư Phật Thế Tôn thường không dạy vượt qua sinh tử, trụ trong Niết-bàn chăng?

Đáp:

–Đúng vậy.

Lại hỏi:

–Ông có nghe Thế Tôn diễn nói về các pháp, đây là sinh tử, đây là Niết-bàn không?

Đáp:

–Không.

Phật dạy:

–Thế nên, này thiện nam! Chư Phật Thế Tôn không nói sinh tử là thấp kém, không nói Niết-bàn là tối thượng, chỉ vì thiện nam nên nói có sinh tử, Niết-bàn, nếu phân biệt có hai thì không thể xa lìa sinh tử để đạt đến bờ Niết-bàn.

Phật lại bảo Tối Thắng:

–Đại Bồ-tát từ không mà đến, không thấy chúng sinh và không tưởng về có chúng sinh, không thấy Niết-bàn và không tưởng có Niết-bàn. Vì sao? Vì không thấy xoay vần trong sinh tử, không thấy Niết-bàn, được sự diệt độ.

Bấy giờ, Bồ-tát Tối Thắng từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa áo bày vai phải quỳ gối chắp tay bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Lành thay! Lành thay! Như lời Phật dạy không có tướng chúng sinh và tướng Niết-bàn, nghĩa, Phật pháp nói ra đều ứng hợp với sự thanh tịnh, không thấy sinh tử và Niết-bàn.

Lúc ấy, ngay tại chỗ ngồi có hai ngàn bảy trăm Tỳ-kheo tâm đã dứt hết các lậu hoặc, chứng được pháp Vô sinh nhẫn. Vì sao? Vì đã hiểu rõ sinh tử và không sinh tử, hiểu rõ Niết-bàn là không Niết-bàn. Lại không nói có chúng sinh được độ, cũng không nói Niết-bàn hoàn toàn vắng lặng, hiểu rõ pháp tánh vốn không, chẳng có sinh tử, chẳng có Niết-bàn.

Khi đó, ngay tại chỗ ngồi có bảy trăm Tỳ-kheo lặng lẽ rời chỗ ngồi, đem theo y bát mà không biết vì sao họ nói riêng với nhau: “Chúng ta cần gì phải thực hành những khó khăn này này, nỗi khổ này mà ngày đêm phải thường siêng năng tu tập phạm hạnh”. Có người nói: “Niết-bàn không có diệt độ, cũng không có đạo thì làm sao có người thành đạo?”.

Phẩm 30: H ỏ i Về Ni ế t-bàn

Bấy giờ, Bồ-tát Tối Thắng bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Chúng sinh nào muốn vượt qua ngoài các pháp thì không có đạo để thành bậc Chánh đẳng Chánh giác, huống chi đối với Niết-bàn làm sao thành đạo?

Phật bảo

–Đây không phải như vậy. Niết-bàn không có tánh, cũng không có tên gọi. Vì sao ở trong không mà cầu không? Niết-bàn không có một, huống chi cầu vô số các pháp. Bạch Thế Tôn! Bảy trăm Tỳ-kheo này ở chỗ Như Lai cạo bỏ râu tóc, mặc ba pháp y, tay bưng bình bát, tu phạm hạnh thanh tịnh, nay lại thoái lui về địa vị phàm phu, mà cầu đến cảnh giới của Niết-bàn thì giống như dầu mè, đề hồ, sữa đặc, váng sữa. Dầu thì lan khắp, ván sữa thì đọng lại; sinh tử, Niết-bàn cũng như vậy. Đạt đến cảnh giới Niết-bàn thì không có các pháp tướng, con đường lớn Niết-bàn cũng không có bờ đáy, hàng phàm phu mê chấp lâu nay cho Niết-bàn có sinh diệt, thường đoạn, người tu tập chánh kiến không thấy các pháp có sinh có diệt, có lãnh thọ, có xả bỏ.

Bấy giờ, Bồ-tát Tối Thắng đến trước Phật thưa:

–Bạch Thế Tôn! Bảy trăm Tỳ-kheo này vừa nghe Phật thuyết chánh pháp liền bỏ đi. Vậy phải trải qua bao lâu nữa mới được giải thoát, mãi lìa khỏi sinh tử, không còn tà kiến?

Phật bảo Tối Thắng:

–Ông muốn biết việc ấy, lắng nghe và ghi nhớ kỹ. Ta sẽ dứt trừ sự nghi ngờ cho ông.

Tối Thắng liền thưa:

–Vâng, bạch Thế Tôn.

Phật bảo:

–Hơn hằng hà sa kiếp nữa mới có một Đức Phật ra đời. Như vậy, trải qua bảy mươi hai ức hằng hà sa kiếp số các người ấy vẫn chưa giải thoát được. Vì sao? Vì trải qua ức ngàn vạn kiếp Phật mới ra đời, gặp được Phật rất khó, nghe được kinh lại càng khó hơn. Ngày nay, Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác ở trong đại chúng giảng nói đạo pháp, nói pháp Niết-bàn không có sinh diệt. Đối với chánh pháp sinh tâm tà kiến thì sinh đến chỗ nào thường ở trong tà kiến, không ở trong chánh đạo. Ví như người đàn ông có sức lực mạnh mẽ, mọi thứ kỹ thuật đều thông suốt, đầy đủ sáu kỹ năng về thiên văn, địa lý, sao hạn, tai họa, quái lạ nghe đều thông suốt, nhưng người lực sĩ này thường sợ hư không, tự suy nghĩ, chạy khắp bốn phương để trốn khỏi hư không, nhưng ở khắp nơi đều thấy hư không. Các Tỳ-kheo này cũng đều như vậy. Giả sử trải qua trăm ngàn vạn kiếp, muốn ở trong chỗ không mà lập tên Niết-bàn, việc này không đúng. Chỗ đạt đến không hiểu tánh Không, mong cầu nơi đạo, không bao giờ được kết quả. Như có người muốn cầu nơi không, ở khắp mọi nơi không thường có mặt, cũng không giảng nói pháp Không này, pháp Không kia, có bao nhiêu tướng, không thấy từ nơi qua lại của Không mà có sự thành tựu. Đó mới là hiểu rõ về pháp Niết-bàn. Các Tỳ-kheo ấy đời trước tu tập theo tà kiến, cho đến ngày nay cũng chưa được giác ngộ, mà muốn cầu đạo lớn vô vi Niết-bàn, tên gọi dòng họ vẫn còn không biết được thì đâu có thể phân biệt được đạo Niết-bàn chăng? Suốt ngày họ cố gắng để cầu diệt độ, mệt nhọc uổng công mà chẳng được gì cả. Vì sao? Vì Niết-bàn là giả danh, như huyễn, như hóa, không, không thực có, giả gọi là không, tên gọi là không thực. Những điều người ngu nói với nhau không phải được pháp luật của Hiền thánh khen ngợi.

Lúc ấy, lại có hơn bảy trăm Tỳ-kheo lập hạnh nguyện, ngay tại chỗ ngồi dứt các cấu uế, được pháp nhãn thanh tịnh, tam minh lục thông không hề chướng ngại, hiểu rõ Phật không sinh cũng không diệt, không dùng các pháp quá khứ mà cầu Niết-bàn. Vô số hằng sa chư Phật quá khứ đã dạy: Trí tuệ biện tài không có hạn lượng, từ hàng phàm phu cho đến bậc Vô học, thuyết giảng giáo pháp không có sai trái, không thấy chúng sinh trôi dạt trong sinh tử, không thấy Niết-bàn có sinh diệt. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều không, giống như hư không, không thấy cảnh giới chư Phật hiện bày.

Bấy giờ, ngay tại chỗ ngồi có sáu trăm Ưu-bà-tắc, ba trăm Ưu-bà-di đều đạt đến bậc tận tín, vô số trời người đều phát tâm Bồ-đề chân chánh vô thượng.

Bấy giờ, trưởng lão Xá-lợi-phất bảo năm trăm Tỳ-kheo:

–Các vị đều được thần thông trí tuệ theo bản nguyện của mình chưa?

Các Tỳ-kheo thưa:

–Bạch Tôn giả Xá-lợi-phất! Sở nguyện từ xưa, nay đã đạt được, việc làm đã hoàn tất, không còn thọ thân sau nữa.

Xá-lợi-phất bảo:

–Những câu hỏi đó rất hay, đã hiểu ý nghĩa và đạt đến chưa?

Các Tỳ-kheo đáp:

–Không còn đắm nhiễm vào hết thảy các kết sử ràng buộc, không thích sinh tử, không chấp Niết-bàn, Niết-bàn vô vi ứng hợp với tánh Không, dứt hết các kết sử trói buộc, cũng không thấy dứt hết. Đó gọi là Niết-bàn.

Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất khen các Tỳ-kheo:

–Lành thay! Lành thay! Này thiện nam! Hiểu rõ được tánh không nghĩa sâu xa vi diệu, nay có bao nhiêu bậc Hiền trụ trong bậc phước đức?

Các Tỳ-kheo thưa:

–Tôn giả Xá-lợi-phất là phước điền được Như Lai khen ngợi, làm các Phật sự chưa từng vô ích, chúng con chưa đạt một phần mười sáu công đức ấy.

Xá-lợi-phất bảo: Năm trăm Tỳ-kheo các ông đều là những người đã được giải thoát, là phước điền.

Các Tỳ-kheo thưa: Thánh tuệ của Như Lai tự thanh tịnh, đối với các pháp giới không còn nhiễm chấp.

Bấy giờ, Bồ-tát Tối Thắng ở trước Phật thưa: Bạch Thế Tôn! Ở đời có bao nhiêu bậc Hiền báo ân được cho tín thí?

Phật bảo Tối Thắng: Không chấp trước pháp thế gian, có thể báo ân của tín thí.

Lại hỏi: Có bao nhiêu bậc Hiền đối với pháp thanh tịnh?

Đáp: Không giữ lấy các pháp gọi là thanh tịnh.

Hỏi: Làm ruộng phước để bố ví như thế nào?

Đáp:–Không quên đạo pháp của Phật, gọi là ruộng phước.

Hỏi: Có bao nhiêu bậc Hiền làm Thiện tri thức chỉ dạy trao truyền pháp thiện ác cho chúng sinh?

Đáp: Không bỏ tất cả chúng sinh, đó gọi là Thiện tri thức.

Hỏi: Ở đời có bao nhiêu bậc Hiền có thể báo ân Phật?

Đáp:–Chứng được bốn vô sở úy, không gián đoạn hạt giống Phật.

Hỏi: Ở đời có bao nhiêu bậc Hiền có thể cúng dường Đức Như Lai?

Đáp:–Ở trong ức vạn kiếp tu hành không mê hoặc, đó là cúng dường Đức Như Lai.

Hỏi: Ở đời có bao nhiêu bậc Hiền có thể giữ gìn tạng pháp của Phật?

Đáp: Suốt đời không hủy bỏ giới của Phật.

Hỏi: Có bao nhiêu bậc Hiền có thể làm phát sinh cung kính?

Đáp: Giữ gìn sáu căn, đóng chặt sáu tình.

Hỏi: Những gì gọi là đại trân bảo của thế gian?

Đáp: Người được thành tựu bảy báu.

Hỏi: Hiểu rõ hạnh tri túc như thế nào?

Đáp: –Tu tập ý nghĩa tuệ Vô thượng bậc nhất.

Hỏi: Thế nào là ít ham muốn đối với thế gian?

Đáp: Đối với thế gian không còn mong cầu.

Hỏi: Không đắm trước thế gian như thế nào?

Đáp: Đoạn trừ các kết sử trói buộc, không còn năm triền cái.

Hỏi: Ở đời ai được an lạc, không còn bị các khổ?

Đáp: Không còn lệ thuộc gọi là vui.

Hỏi: Không còn lệ thuộc như thế nào?

Đáp: Hiểu rõ nguồn gốc của năm ấm, mười tám giới là vắng lặng, vô vi.

Hỏi: Cái gì khó nhất trên đời này?

Đáp: Bên ngoài bỏ sáu trần, bên trong bỏ sáu căn.

Hỏi: Ai vượt qua bờ bên này, đến bờ bên kia?

Đáp: Người lập được căn và lực mới được giải thoát.

Hỏi: Thế nào là tâm Bồ-tát bố thí mà không gián đoạn?

Đáp: Dứt trừ ba tưởng, không khởi phiền não.

Hỏi: Bồ-tát trì giới được hoàn hảo như thế nào?

Đáp: Tâm Bồ-đề kiên cố, không bỏ thệ nguyện rộng lớn.

Hỏi: Bồ-tát thực hành nhẫn nhục, gặp chuyện bất lợi không sợ hãi như thế nào?

Đáp: Hiểu rõ tâm vắng lặng, không khởi sân giận.

Hỏi: Bồ-tát tu hạnh tinh tấn như thế nào?

Đáp: Sự nhớ nghĩ của tâm không có đầu mối.

Hỏi: Bồ-tát Thiền định tâm không thoái lui như thế nào?

Đáp: Tâm ý vắng lặng, không tiếp thâu các trần bên ngoài.

Hỏi: Bồ-tát bằng tuệ nghiệp diễn nói thông suốt các pháp như thế nào?

Đáp: Phân biệt ý nghĩa, không bỏ tâm Bồ-đề.

Hỏi: Bồ-tát tu tâm Từ, không bỏ nguồn gốc của đạo như thế nào?

Đáp: Không bỏ chúng sinh vì còn thấy có người để độ.

Hỏi: Bồ-tát tu tập tâm Bi như thế nào?

Đáp: Tư duy các pháp mà không thoái chuyển.

Hỏi: Bồ-tát tu tâm hỷ không gián đoạn, đạt đến diệt độ như thế nào?

Đáp: Không sinh khởi tưởng về ngã, chấp có ngã và ngã sở.

Hỏi: Bồ-tát có tâm xả không gián đoạn như thế nào?

Đáp: Giữ gìn nguồn gốc của đạo cho đến lúc thành Phật, trong thời gian đó không sinh các tưởng khác.

Hỏi: Bồ-tát đứng vững trong tín căn như thế nào?

Đáp: Vượt trên ngoại đạo, không theo tà pháp.

Hỏi: Bồ-tát biết rõ pháp không, chẳng còn do dự như thế nào?

Đáp: Hiểu đạo và phi đạo, đạo không có nguồn gốc. Đó là việc làm thích ứng của Đại Bồ-tát.

Phẩm 31: B ố n Ph ạ m Đư ờ ng

Bấy giờ, Bồ-tát Nhu Thủ tự nghĩ: “Làm thế nào Đại Bồ-tát đối với thân, khẩu, ý tu phạm hạnh thanh tịnh, qua lại khắp bốn dòng cứu độ chúng sinh, từ một cõi Phật này đến một cõi Phật khác, chưa bao giờ bỏ rơi các chúng sinh? Bồ-tát tiến đến thành Phật như thế nào mà không mất Thiền định tu hành của Bồ-tát?”

Biết tâm niệm của Bồ-tát, Phật nói:

–Đúng vậy! Đúng vậy! Như lời ông nói. Hạnh nguyện của Bồ-tát không đồng nhau. Ta sẽ giảng nói nghĩa đó cho ông, hãy lắng nghe, lắng nghe và ghi nhớ kỹ.

–Vâng, bạch Thế Tôn!

Phật bảo Nhu Thủ:

–Thân hành thanh tịnh, không làm việc ác; miệng nói lời thành thật, không mất pháp tánh; tâm nhớ nghĩ định ý, không sợ hãi, lay động; đó là Bồ-tát thông hiểu nguồn gốc của tuệ. Từ mẫn đối với chúng sinh, không đắm trước ái dục, thường tu quán về pháp bất tịnh, giữ vững tâm mình không rơi vào mê mờ ngu si; đó là Bồ-tát thông hiểu nguồn gốc của tuệ. Ở trong chúng như ở một mình, cũng không mất oai nghi; đi đứng qua lại, oai nghi tề chỉnh, chưa từng vi phạm cấm giới của Như Lai; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Đối với các pháp của Phật đều giải thoát, vô dục vô vi, không thể nghĩ bàn, Thánh chúng tu tập hoàn toàn không có ba thừa; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Đối với tham dục hiểu rõ không có hình tướng; đối với sân giận giải thoát, si mê giải thoát cũng như vậy. Tu chín định thứ đệ; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Không đắm trước cõi Dục, cầu địa vị Chuyển luân, không ở nơi cõi Sắc mà mong cầu phước đức, lại không suy nghĩ đến cõi Vô sắc; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Đối với Không, Vô tướng, Vô nguyện đều thực hành dứt hết các lậu, hiểu rõ các pháp như huyễn như hóa; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Hoặc có chúng sinh tâm hoàn toàn không tán loạn, từ chỗ này đến chỗ kia đối với sự thương ghét tâm bình đẳng; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Không trái với nguồn gốc của các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại cũng như vậy. Đối với nhiễm và không nhiễm đều không bị nhiễm; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ.

Phẩm 32: Ph ạ m Thiên T h ỉ nh Cầ u

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Tối Thắng thưa Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thân hành thanh tịnh, không làm các việc ác, miệng nói các pháp hoàn toàn không dối trá, tâm nghĩ thanh tịnh vượt hơn nguồn gốc của đạo. Nay Thế Tôn nói về bốn Tâm vô lượng, Từ, Bi, Hỷ, Xả cứu giúp chúng sinh, hoàn toàn không bỏ quên một người chưa độ. Bằng từ bỏ tâm dục, bằng bất tịnh đi đến tịnh, quán tướng không có hình; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Đối với nguồn gốc của các pháp đều được giải thoát, hữu vi, vô vi, hữu lậu, vô lậu; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Đã biết không tham dục thì biết nó không sinh, sân giận không có nguồn gốc đều biết là không; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Hành tâm Từ không gián đoạn, không tham đắm cõi Dục, cõi Sắc và cõi Vô sắc, đối với bốn thiền hoàn toàn không khởi tưởng; đó là Bồ-tát thông hiểu về nguồn gốc của tuệ. Đại Bồ-tát thường nhập vào Không, Vô tướng, Vô nguyện, cũng không tìm cầu tướng các pháp. Có Bồ-tát phát thệ nguyện rộng lớn: “Nếu ta thành Phật thì cõi nước chúng sinh không có tên của đạo ba thừa. Ngày nay, ta đã thành Phật Chánh Đẳng Giác, độ khắp chúng sinh mà không nhàm chán”.

Lúc ấy, có tám vạn trời người đạt được bậc Tận tín. Ma vương và đồ chúng đều trở về chỗ ở của họ.

Phẩm 33: Phó Chúc Cho Phạm Thiên

Phật bảo Phạm thiên Vô Úy và các đại chúng, các Bồ-tát:

–Ta từ vô số a-tăng-kỳ kiếp chứa nhóm công đức, cho đến khi thành Phật không nhiễm tám pháp khổ lụy của thế gian. Tất cả các loài chúng sinh cho đến côn trùng nhỏ nhiệm có hình dạng, nhiễm chấp năm ấm, ham thích không xả bỏ. Hiền thánh không nhiễm tám pháp, hiểu rõ nguồn gốc của năm ấm, mười giới đều là không, chẳng thật có, xa lìa tám việc ở đời, đó là: lợi, suy, chê, khen, ca ngợi, chế diễu, khổ, vui.

Phật bảo Phạm Thiên:

–Có thiện nam, thiện nữ nào, đọc tụng, thọ trì kinh điển này thì ma và Thiên ma không thể cản trở hủy hoại. Vì sao? Vì nhờ oai thần của chư Phật Thế Tôn hộ trì. Nếu có thiện nam, thiện nữ mong cầu đạt được đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác đều nhờ kinh này mà chứng đạo quả.

Phật bảo:

–Thiện nam, Ta từ một kiếp, đến trăm ngàn kiếp vì tất cả chúng sinh mà khen ngợi kinh điển này cũng không cùng tận. Vì sao? Vì kinh này gọi là “Tạng Vô Tận”, chẳng phải A-la-hán, Bích-chi-phật sánh kịp. Còn gọi là “Câu hỏi của Bồ-tát Tối Thắng”. Nay ta phó chúc kinh này, đừng để thiếu một chữ, một câu. Như ta ngày nay đã thành Phật, đủ ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp, thân màu hoàng kim, hào quang chiếu sáng bảy tầm, khắp tam thiên đại thiên thế giới. Một thiện nam, thiện nữ nào chí thành mong cầu Phật đạo, cúng dường Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, không bằng trong một thời gian khảy móng tay mà đọc tụng kinh này. Vì sao? Vì Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác đều do kinh này mà thành Phật đạo. Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, Bích-chi Phật đều do kinh này mà thành tựu.

Bấy giờ, Phạm thiên Vô Úy ở trước Phật thưa:

–Bạch Thế Tôn! Có thiện nam, thiện nữ nào chí thành cầu giác ngộ, đọc tụng kinh này, ghi nhớ kỹ không quên thì chúng con sẽ ủng hộ thiện nam, thiện nữ đó, ở trong phạm vi trăm do-tuần, ma hoặc Thiên ma không thể hại được họ.

Phật bảo:

–Này Phạm Thiên, đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói, chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều tụng kinh này, chắc chắn đạt đến kiên cố, không bị thoái lui. Nếu có thiện nam, thiện nữ tu tập bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, bốn Như ý túc, năm Căn, năm Lực, bảy Giác chi, tám Thánh đạo, Không, Vô tướng, Vô nguyện đều do kinh này mà thành tựu. Và thế gian mới có bốn dòng họ và các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di.

Bấy giờ, Bồ-tát Nhu Thủ, Bồ-tát Tối Thắng, Tôn giả Xá-lợi-phất, Thiên, Long, Quỷ, Thần, Càn-đạp-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Ma-hưu-lặc, Chiên-đà-la nghe Phật nói làm lễ lui ra.