Tam tạng Việt · Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh · Kinh tạng › Bộ Hoa Nghiêm

SỐ 299 — KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG TỔNG TRÌ BẢO QUANG MINH

Dịch giả: HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì phiên dịch
Thông tin: Đại tập 41Đại Chính số 299

QUYỂN 3

Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất thưa với Đồng tử Diệu Cát Tường:

–Diệu pháp này, tồn tại ở đời bao lâu?

Đồng tử Diệu Cát Tường đáp:

–Như ba độc tham, sân, si.

Xá-lợi-phất hỏi:

–Tham, sân, si tồn tại ở đời bao lâu?

Diệu Cát Tường đáp:

–Ba độc này tồn tại ở đời cũng như địa giới.

Xá-lợi-phất hỏi:

–Địa giới tồn tại ở đời bao lâu?

Diệu Cát Tướng đáp:

–Ba độc, địa giới như vô minh giới.

Xá-lợi-phất hỏi:

–Vô minh, ba độc này tồn tại ở đời bao lâu?

Diệu Cát Tường đáp:

–Như hư không giới.

Xá-lợi-phất hỏi:

–Ba độc, hư không giới này tồn tại ở đời bao lâu?

Diệu Cát Tường đáp:

–Như tự tánh, vô tánh nơi pháp.

Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất thưa Đồng tử Diệu Cát Tường:

–Trí tuệ biện tài của các ông như vậy, làm sao sức trí tuệ của tôi có thể sánh bằng.

Đồng tử Diệu Cát Tường đáp:

Lại nữa, vì như tất cả mèo chồn cũng không thể nào dẫm đạp khắp hết núi Tu-di.

Diệu Cát Tường đáp:

–Đúng vậy, đúng vậy! Này thiện nam! Chúng tôi cũng như mèo, chồn kia. Vì sao? Ví như tất cả hàng Thanh văn cùng luận bàn với một số Bồ-tát. Cuối cùng cũng không thể khuất phục được Bồ-tát kia, huống là Đồng tử Diệu Cát Tường này.

Khi ấy, Bồ-tát Phổ Hiền nói với Đồng tử Diệu Cát Tường:

–Ông hãy thưa hỏi Như Lai: Vào đời vị lai, sau năm trăm năm, nên hộ trì Pháp vương Tổng trì bảo quang này như thế nào? Pháp sư nên thường thọ trì kinh như thế nào làm cho được kiên cố?

Lúc ấy, Đồng tử Diệu Cát Tường rời khỏi pháp tòa thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nếu Pháp sư thọ trì, đọc tụng, giảng nói chánh pháp này cho người khác thì được công đức gì?

Phật dạy:

–Diệu Cát Tường! Nếu có Tỳ-kheo nào thọ trì Pháp vương này thì được phát sinh Pháp thân thanh tịnh và sẽ được quả Phật Bồ-đề rốt ráo. Thường được an trụ trong Phật pháp, như vậy mà tâm không thoái chuyển, tất cả Thiên ma và quyến thuộc không thể quấy nhiễu. Nếu thiện nam nào đối với Pháp sư này vừa phát tâm Từ, chỉ có trong chốc lát thì người đó liền được xa lìa luân hồi, cuối cùng được quả Bồ-đề.

Lại nữa, Diệu Cát Tường! Nếu người mà thọ trì Pháp vương bảo quang này mà sinh tâm khinh mạn, hủy báng thì người đó đời đời bị răng thưa, thiếu, mũi xẹp, không có lưỡi, tay chân cong quẹo, thường bị bệnh nặng, mù điếc, si mê, sinh trong dòng họ hạ tiện, biếng nhác, hèn hạ.

Phật bảo Đồng tử Diệu Cát Tường:

–Nay ta sẽ lược nói cho những hạng chúng sinh mê muội như vậy. Sau khi qua đời, các chúng sinh ấy phải chịu hình phạt trong vô số địa ngục. Như mỗi mỗi lỗ chân lông đều có các khổ não xuất sinh từ địa ngục. Nếu sinh trong loài người thì bị mù lòa, câm, ngọng.

Lại nữa, Diệu Cát Tường! Nếu người nào khinh khi hủy báng kinh chánh Pháp vương này thì các lỗ trên thân người ấy tiết ra mùi hôi, môi hở, thân thể lõa hình đen đủi, ốm yếu, da dẻ thô nhám giống như loài ngạ quỷ.

Diệu Cát Tường lại bạch Phật:

–Con biết trí tuệ của Như Lai thật vô lượng, không thể nghĩ bàn. Các chúng sinh mê muội như vậy sẽ sinh về đâu? Cúi xin Thế Tôn nói cho con biết.

Phật dạy:

–Diệu Cát Tường! Thôi đi! Ông không nên hỏi điều đó. Nếu ta nói chỗ sinh của chúng sinh mê muội, chê bai chánh pháp kia thì chư Thiên sẽ sợ hãi buồn rầu, choáng váng ngã quỵ xuống đất khi nghe nói điều này.

Diệu Cát Tường thưa:

–Cúi xin Thế Tôn đại Từ đại Bi giảng nói phân biệt. Các chúng sinh ấy nghe điều này sẽ không sinh tâm khinh mạn chánh pháp vi diệu không sinh, không diệt này.

Phật bảo Diệu Cát Tường:

–Từ đây trở xuống có các địa ngục tên gọi không giống nhau. Đó là địa ngục Viêm nhiệt, địa ngục Cực Viêm nhiệt, địa ngục Hắc thằng, địa ngục Xí nhiên, địa ngục Cực xí nhiên, địa ngục Cực ác, địa ngục Kiềm khẩu, địa ngục Thiết hoàn, địa ngục Thiết bổng, địa ngục Băng mai, địa ngục Huyền đầu, địa ngục Đảo huyền, địa ngục Hầu diện, địa ngục Diễm hằng xí, địa ngục Nùng huyết, địa ngục Thường xú, địa ngục Đà bộc, địa ngục Thường sát, địa ngục Sinh cực đại đông thống. Các địa ngục như vậy là chỗ sinh của chúng sinh chê bai chánh pháp.

Khi ấy, Đại Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Pháp sư trì kinh đó sau khi qua đời sẽ sinh vào cõi nước nào?

Phật dạy:

–Nếu Thiện nam! Thiện nữ và các Pháp sư thọ trì kinh này thì sau khi qua đời được sinh vào thế giới Bảo trang nghiêm. Trong thế giới ấy có cõi Phật Bất khả tư nghì, và có Đức Như Lai là Lạc Đại Biện Tài, lại có vô số các chúng Bồ-tát sắc thân rực rỡ trang nghiêm.

Thiện nam! Các chúng sinh này, khi sắp mạng chung, trong thế giới ấy có sáu mươi hai câu-chi Phật, đồng thời hiện ở trước mắt. Thiện nam! Nay ta chỉ nói tóm lược, nếu giảng nói rộng thì công đức vô lượng, vô số, trải qua trăm ngàn kiếp cũng không thể cùng tận.

Bồ-tát Phổ Hiền lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Tại sao ở đời vị lai, các chúng sinh nghe chánh pháp này không sinh tâm phỉ báng?

Phật bảo Bồ-tát Phổ Hiền:

–Nếu bốn chúng đệ tử, được nghe kinh này lại nói là chẳng phải chánh pháp mà nói là tà pháp, chẳng phải do Như Lai nói mà tự mình nói, chẳng phải là kinh điển chân chánh hoặc nói là trước kia ta đã nghe pháp này, không phải là chánh pháp rồi sinh tâm khinh mạn, phỉ báng pháp ấy thì vĩnh viễn không được nghe pháp, xa lìa danh tự Tam bảo. Các chúng sinh mê muội như vậy sau khi qua đời sẽ đọa vào địa ngục hắc am. Trong ngục ấy có bánh xe sắt lớn có mũi nhọn đâm vào đầu người ấy, làm cho chết đi sống lại nhiều lần, trải qua vô lượng trăm ngàn kiếp thường không có mắt. Sau đó lại trải qua trăm ngàn kiếp cũng không được thân người, mặc dù được sinh trong loài người, nhưng ở chỗ nào cũng bị mù lòa không có lưỡi, đầu mặt đảo lộn, lưng còng, chân cong quẹo, tiếng nói như chó sủa, thường bị khốn khổ, đói khát, ốm yếu, tiều tụy, sắc mặt khô gầy, miệng thường xuất mồ hôi, bị người khinh ghét, tất cả chúng sinh thấy họ đều phải tức giận, ghét bỏ.

Khi ấy, tất cả chúng hội đồng nói:

–Hôm nay, Như Lai vì chúng con mà nói pháp này. Chúng con được nghe liền vui vẻ. Ở đời vị lai, chúng con thấy có người thọ trì kinh điển này thì không sinh tâm phỉ báng khinh mạn. Chúng con mê muội cũng như trẻ con không hiểu, không biết, không có trí tuệ.

Lúc Phật nói lời này, các chúng Thanh văn, Thiên Đế Thích, Đại Phạm thiên vương, chư Thiên hộ thế, Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di đều thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nghe nói người phỉ báng pháp này có tội như vậy, chúng con đều rất sợ hãi.

Phật bảo:

–Đúng vậy, đúng như lời ông nói. Chẳng những các ông mà ta đã được Nhất thiết thánh trí mà còn sợ hãi, huống chi các ông là đệ tử của Ta.

Khi ấy, các thiện nam đều sinh tâm kính ngưỡng Pháp sư, các Thiên, Long, Dược-xoa, Kiền-đạt-phược, người và phi nhân không thể hủy hoại.

Phật dạy:

–Thiện nam! Sa-môn, Bà-la-môn nào xem Pháp vương này như tháp chùa Phật, và xem kinh này cũng như trời, người quý trọng rương báu.

Lúc bấy giờ, Đồng tử Diệu Cát Tường lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nếu bốn chúng đệ tử thọ trì kinh này với tâm tin sau xa thì được bao nhiêu phước đức?

Phật bảo Diệu Cát Tường:

–Người nào đối với diệu pháp này và với Pháp sư thọ trì kinh này cho đến danh tự, nếu sinh tâm Từ hoặc phát tâm cúng dường thức ăn uống, vườn rừng đất sạch làm tăng phòng, cúng dường các thứ chỉ trong một ngày hoặc trong một khoảnh khắc, Ta đều biết hết.

Lúc ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Những người thọ trì pháp này bị mắc tội ngũ vô gián có được tiêu trừ không?

Phật bảo Trưởng lão Xá-lợi-phất:

–Chớ nói như vậy. Vì sao? Vì chúng sinh nào thọ trì chánh pháp này liền tiêu trừ tội ngũ vô gián. Người mắc tội ngũ vô gián được nghe kinh này, nhờ oai lực đó, nghiệp tội ấy mau chóng được tiêu trừ, người đó được làm thân người, mau chóng được sinh trong Phật pháp, vĩnh viễn không đọa trong ba đường ác.

Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất buồn khóc lệ thưa:

–Bạch Thế Tôn! Như Thế Tôn vừa nói, người hủy báng kinh này phải chịu nghiệp báo rộng lớn như vậy, xưa nay chưa từng thấy, tội báo như thế đến như trong mộng cũng chưa từng thấy.

Khi ấy, Thế Tôn bảo Xá-lợi-phất:

–Lại nữa, này Xá-lợi-phất! Ta đã từng dạy bảo các ông về diệu pháp vô ngại này. Các chúng sinh ấy do nghiệp lực của chính mình tạo nên các tội, tự mình làm thì tự mình chịu, chẳng phải là người khác. Mỗi chúng sinh do nghiệp lực của mình nên phải chịu thống khổ, chẳng phải là lỗi của Như Lai.

Xá-lợi-phất! Ta thường dạy bảo các chúng sinh là các ngươi tìm bạn lành, muốn cầu an lạc, thì xa lìa các sợ hãi, mong cầu Niết-bàn, thích vị cam lồ. Ta thường chỉ bày chánh lộ Bồ-đề.

Thế Tôn lại nói:

–Các chúng sinh nào buông lung, tham lam, sân giận, tự tạo các nghiệp thân, khẩu, ý, tâm sinh tà kiến, không tự biết chân chánh, tạo tác các tội nhìn mọi việc đều bằng tà nhãn, phân biệt thân tạo các nghiệp ác. Do đó, đọa vào địa ngục chịu các thứ khổ. Chúng sinh tự mình tạo lỗi, không phải do Như Lai.

Lại nữa Xá-lợi-phất! Vì các chúng sinh cho đến tất cả chúng sinh trong một kiếp, ta thường phát tâm đại Bi thay họ chịu khổ trong địa ngục, hoàn toàn không bỏ một chúng sinh nào.

Xá-lợi-phất! Tâm đại Bi của Như Lai thường như vậy. Ví như trong cõi trời, người, cha mẹ chỉ sinh một đứa con có phước tướng đầy đủ, xinh đẹp không ai sánh bằng. Một ngày kia, đứa con bỗng nhiên qua đời, cha mẹ nó buồn rầu, sợ hãi, đau đớn, khổ sở vô cùng.

Xá-lợi-phất! Như Lai ưng Chánh Đẳng Giác cũng vậy, thương xót chúng sinh như con một. Như Lai đều đã xa lìa phiền não, không còn vướng mắc. Vì sao? Vì ví như biển lớn không chứa thây chết, Như Lai cũng vậy, không vướng mắc phiền não.

Lại nữa, Xá-lợi-phất! Thân như huyễn mộng, như bóng, như tiếng vang do bốn đại hợp thành tạm gọi là người, chứ không có thật. Thấy các hành tướng chẳng phải hành chẳng phải trụ, chẳng phải xứ, chẳng phải vô xứ, không trì trệ, không ngăn ngại, không dính mắc ở ta, người.

Xá-lợi-phất! Như Lai cũng vậy. Quán các hành tướng giáo hóa chúng sinh không vướng vào lời nói, hành động. Tuy tạo tất cả các hành tướng nhưng không chỉ bày, giống như hư không, lìa các nghi hoặc, không có hý luận. Như Lai cũng vậy, lìa các nghi hoặc, không có hý luận.

Chúng sinh vẫn mê hoặc, không có chuyển tâm, Như Lai thương xót nên luôn tùy thuận. Nếu có chúng sinh muốn đến Phật cũng phải tùy thuận cho đến, muốn đi Phật cũng tùy thuận cho đi. Vì sao? Vì đó là bản nguyện của các Như Lai.

Lại nữa, Xá-lợi-phất! Như Lai ưng Chánh Đẳng Giác không có sai làm, không có vô minh. Trí tuệ của Như Lai không có mê hoặc. Ở trong cõi trời, người thì ta là tối tôn, tối thượng bậc nhất không thể nói hết, không có gì sánh bằng. Xá-lợi-phất! Đây không phải là lời nói dối, lời nói sai khác.

Phật dạy:

–Nếu có chúng sinh tại gia, xuất gia sinh tâm phỉ báng chánh pháp này như trước đã nói thì chịu lấy tất cả tướng xấu, tất cả các khổ trong địa ngục.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Tu-bồ-đề chắp tay cung kính, thưa:

–Bạch Thế Tôn! Chánh pháp vi diệu này thật khó được nghe. Các chúng sinh phỉ báng chánh pháp này sẽ mắc tội báo như thế nào?

Phật bảo Tu-bồ-đề:

–Người hủy báng pháp này, thì dẫn lưỡi rộng lớn trăm ngàn do-tuần, cũng thường bị năm trăm câu-chi lưỡi cày sắt cày trên đó, lại từ trong miệng phát ra ngọn lửa dữ rất nóng, bốc cháy, đỏ rực hợp thành một khối, trải qua trăm ngàn kiếp chịu khổ rất lớn. Vì sao mức nghiệp báo như vậy? Chúng sinh ngu si đều do khẩu nghiệp tạo ra. Họ phỉ báng chánh pháp này nên phát chịu quả báo như vậy.

Khi ấy, tất cả chúng hội, nhờ oai lực của Phật, đều thưa:

–Như Lai nói quả báo cực ác này thật là hiếm có.

Lúc đó, Đế Thích Thiên Chủ thưa:

–Bạch Thế Tôn! Ở đời vị lai, con sẽ tôn trọng những vị Tỳ-kheo, Pháp sư thọ trì kinh này. Con sẽ đem cúng dường các thứ hương hoa, hương bột, hương phấn, y phục, thuốc thang thức ăn. ngày đêm ba thời con sẽ cung kính lễ bái tôn trọng, khen ngợi và hết tâm hộ trì.

Bạch Thế Tôn! Thiện nam này được sinh trong Pháp thân của Như Lai cùng một danh hiệu với các Như Lai. Vì sao? Vì như Thái tử con vua Sát-lợi được quán đỉnh với đầy đủ tướng mạo oai nghiêm của nhà vua, mọi người thấy được đều hoan hỷ, dân chúng đều tôn trọng, lễ bái, chào hỏi. Thấy Pháp sư cũng nên lễ bái, tôn trọng như vậy.

Lúc bấy giờ, Thế Tôn bảo Bồ-tát Phổ Hiền:

–Thiện nam! Đế Thích Thiên Chủ đã khéo nói điều đó. Vậy ông hãy gần gũi, làm lợi ích và ủng hộ Tỳ-kheo, Pháp sư trì kinh.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con cũng vậy. Ở đời vị lai con cũng hộ trì, gần gũi, làm lợi ích cho các thiện nam, thiện nữ, làm cho họ dứt trừ các tai họa và được an lạc, đi khắp trăm do-tuần, không bị nhiễu loạn.

Đức Thế Tôn tán thán Bồ-tát Phổ Hiền:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Ông thật khéo nói.

Bấy giờ, với âm thanh Phạm thiên, Đức Thế Tôn trùng thuyết bằng kệ rằng:

Thương xót làm cho người an lạc

Đều tùy thuận tất cả chúng sinh

Ba nghiệp thanh tịnh khéo tán dương

Công đức chân thật không gì bằng.

Khi ấy Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát làm sao đắc pháp Tổng trì bảo quang này?

Phật dạy:

–Thiện nam! Đối với pháp Tổng trì bảo quang này, Đại Bồ-tát nên thực hành một pháp.

Thế nào là một pháp? Nghĩa là đối với tất cả chúng sinh không sinh tâm giết hại mà làm cho được an lạc.

Này Phổ Hiền! Lại có hai pháp là xa lìa sân giận, và khéo nói lời hướng dẫn, nếu được như vậy tức là đắc pháp môn Tổng trì bảo quang.

Lại nữa, Bồ-tát Phổ Hiền! Vì tất cả chúng sinh mà ý căn không tán loạn, không lúc nào tạm bỏ.

Lúc bấy giờ, Thế Tôn lại bảo:

–Thiện nam! Đại Bồ-tát vì các chúng sinh mà đều xa lìa tất cả thương ghét.

Khi ấy, Bồ-tát nói công đức của pháp Bảo quang Tổng trì này rồi thì lại tán dương khen ngợi công đức tối thắng ấy.

Lúc đó, trong cõi trời, người có vô lượng, vô số chúng sinh đều đắc pháp này. Lại nói ra công đức tối thắng của pháp môn Tổng trì bảo quang, khen ngợi Pháp sư.

Lúc ấy giờ, Tôn giả A-nan rời chỗ ngồi đứng dậy, bày áo vai phải, gối phải qùy xuống, chắp tay cung kính ở trước Phật thưa:

–Bạch Thế Tôn! Chánh pháp vi diệu Tổng trì bảo quang này thật là thâm thúy.

Phật bảo A-nan:

–Đúng vậy! Sắc tướng này thâm sau; thọ, tưởng, hành, thức cũng thâm sâu; như không thâm sâu; hư không thâm sâu.

A-nan thưa:

–Con ở trước Như Lai, được nghe tám vạn bốn ngàn pháp tạng mà chưa từng được nghe pháp này.

Phật bảo A-nan:

–Chánh pháp bảo quang này thật khó gặp, khó nghe.

A-nan thưa:

–Phật nói chánh pháp vi diệu như vạy, ở đời vị lai, sau năm trăm năm khi pháp sắp diệt, có các chúng sinh muốn làm Phật sự thì nương vào pháp nào?

Phật bảo A-nan:

–Nương vào chánh pháp Đức Như Lai Thích-ca Mâu-ni và Pháp sư nói. Người nào ghi chép, thọ trì, cúng dường, cung kính chánh pháp này thì mắt thường khô bệnh, các căn đầy đủ thân không hôi hám, không chết yểu, thọ mạng lâu dài, tất cả trời, người, phi nhân thường theo hộ vệ. Lúc Pháp sư qua đời sẽ được sinh vào thế giới Thiện thệ cõi trời, xa lìa các chỗ ồn ào và tất cả hý luận.

A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên nào thuyết giảng chánh pháp này? Cho dù Ma vương có độc hại cũng không thể gây chướng ngại, ngăn che được.

Phật bảo A-nan:

–Tất cả ma vương không thể gây chướng ngại chánh pháp này được. Sau khi Thế Tôn nói xong các ma vương sinh tâm độc hại, nghĩ: Nếu có người nào nói pháp Tổng trì bảo quang này thì ta sẽ đến gây chướng ngại người đó. Khi ấy, do nghiệp lực của mình, ma vương tự thấy lửa sẽ đến thiêu đốt thân mình. Do đó, ma vô cùng sợ hãi, bỏ chạy.

Phật dạy:

–A-nan! Chánh pháp này thâm sâu vi diệu, khó lường, không thể nghĩ bàn. Chánh pháp này trụ ở nơi nào cũng như tháp chùa Phật vậy.

A-nan thưa:

–Nếu Như Lai ở nơi trú xứ chánh pháp nào, thì con cũng ở đó, được thấy Như Lai, đến gặp Phật, trước lễ Như Lai, sau lễ chánh pháp. Như vậy có lỗi gì không?

Phật dạy A-nan:

–Ông có lỗi. Vì sao? Vì ông đã khinh mạn chánh pháp như vậy. Tại sao ta được tối tôn, tối thượng bậc nhất trong trời, người? Vì ở đời quá khứ, trước ta được nghe phía này, sau mới chứng Bồ-đề.

A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn! Cung kính cúng dường đối với Như Lai nào, nghe Như Lai thuyết giảng Tam-ma-địa Tổng trì bảo quang này ở đâu?

Phật bảo A-nan:

–Ta chẳng phải ở cõi trời, người, cõi trời Càn đạt phạ mà cung kính cúng dường, cầu pháp này. Xưa kia khi ta còn làm Bồ-tát, có Phật Thế Tôn hiệu là Bất không tích tụ, khai bày diệu chúng bảo ánh sáng tạng Như Lai, ở trước Phật ấy ta được nghe pháp này.

Phật bảo A-nan:

–Như Lai ấy mà không thọ ký cho ta thì từ đó đến nay trải qua trăm ngàn câu-chi na-dữu-đa kiếp ta khó hành khổ hạnh.

A-nan! Vì muốn nghe pháp này ông nên trước lễ pháp này, sau mới lễ Như Lai.

Bấy giờ, tất cả Phạm vương, Đế Thích, chư Thiên, Hộ thế đồng thanh khen ngợi:

–Pháp này là pháp vô thượng, là pháp tối thắng, là pháp không có gì bằng, thần thông biến hóa như vạy. Nếu ai được nghe chánh pháp vi diệu này cho đến danh tự thì nên lễ bái. Vì sao? Vì thấy người thọ trì, đọc tụng, giảng giảng nói kinh này thì như thấy Như Lai không khác.

Khi ấy, Thế Tôn khen ngợi Phạm vương, Đế Thích, chư Thiên, Hộ thế:

–Lành thay! Thánh chúng khéo nêu rõ sự việc.

Lúc ấy, từ kim khẩu của Đức Thế Tôn phóng ra tướng lưỡi dài rộng chiếu khắp tam thiên thế giới, bảo Bồ-tát Phổ Hiền:

–Này thiện nam! Ông hãy lắng nghe. Nay ta thỉnh ông nói pháp này cho các chúng sinh.

Tại sao đối với pháp bảo tụ này chúng sinh không giữ gìn thì dần dần mất lợi lạc? Như người mù bẩm sinh không thấy ánh sáng mặt trời lại như người buôn bán không có kế hoạch thì không thể buôn bán được. Cũng như người nghèo không tự mình siêng năng tùy thuận thái độ của người khác lúc thấy các chúng sinh, không nghe pháp này cũng vậy. Vì các chúng sinh ta nói ví dụ.

Lúc đó, Bồ-tát Phổ Hiền rời chỗ ngồi đứng dậy bày vai áo vai phải, gối phải quỳ xuống chắp tay cung kính, ở trước Phật. Khi Bồ-tát Phổ Hiền từ tòa đứng dậy, tam thiên đại thiên thế giới, cung điện chư Thiên chấn động sáu cách, biến động, biến động đều khắp, vang động khắp, vang động đều khắp, khua đập khắp, khua đập đều khắp, vọt lên khắp, vọt lên đều khắp, gầm rống khắp, gầm rống đều khắp, nổi lên khắp, nổi lên đều khắp, ánh sáng lớn chiếu khắp thế gian.

Lúc đó, Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao Thế Tôn hỏi con? Vì sao đấng Thiện thệ hỏi con? Như Lai là bậc đầy đủ Nhất thiết trí sao không phát tâm đại Bi, thương xót chúng sinh? Con là con của Như Lai, làm sao con có trí Như Lai, lực Như Lai, con thường nương vào lời Phật dạy, nương vào lời Như Lai nói, con thường nương tựa, giống như cam lồ, không dám trái lại mà lúc nào cũng thuận theo.

Lúc ấy, Thế Tôn khen Bồ-tát Phổ Hiền:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Ông chính là trưởng tử của Như Lai, là Bậc Tối thắng, tối thượng. Ta vì chúng sinh nói chánh pháp này.

Thiện nam! Ông nên nương vào ta, như pháp mà hộ trì, thường tôn kính, cũng như cái rương quý đựng đồ quý báu, chớ có rời bỏ.

Ở đời vị lai, có Tỳ-kheo phá giới không có tâm tin kính, không nương tựa vào pháp này.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Ý Thế Tôn thế nào? Người xuất gia có hạnh gì?

Phật dạy:

–Thiện nam! Thôi đi, đừng hỏi việc này.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Xin Thế Tôn nói cho! Xin Thế Tôn nói cho! Nếu Thế Tôn không giảng nói thì làm sao có thể nói vì chúng sinh.

Phật dạy:

–Bồ-tát Phổ Hiền! Ông lắng nghe, ta nói pháp này giống như bốn biển.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Quán Thế Âm, vô lượng, vô số các Đại Bồ-tát đều nhất tâm lắng nghe. Vào đời vị lai, người xuất gia ấy tu hạnh nghiệp gì?

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Bồ-tát Phổ Hiền:

–Thiện nam! Người xuất gia ấy phần nhiều khinh mạn, chánh pháp này ưa mong cầu nhà cửa, tham đắm lợi dưỡng, chất chứa của báu, mong cầu tinh xá, phòng ốc, y phục, giường nằm, thức ăn uống, thuốc men, tạo nghiệp ác, tự mình hủy hoại, đó là chúng sinh mê muội.

Ta giảng nói kinh này, truyền bá khắp nơi làm cho chánh pháp trụ lâu ở đời, không hoại diệt, để độ thoát chúng sinh.

Lúc đó, tất cả Long thiên, Dược-xoa, Kiền-đạt-phược trong mười phương đều đến thưa:

–Bạch Thế Tôn! Các hàng trời, người, Bát bộ và các quyến thuộc chúng con nguyện suốt đời thường hộ trì kinh này, các pháp tạng và tất cả Pháp sư, Tỳ-kheo, không để cho họ bị quấy nhiễu. Chúng con thường theo hộ vệ, tôn trọng, cung kính, cúng dường hương hoa, y phục, châu báu và tất cả những vật cần dùng, con đều cung cấp khiến cho chánh pháp được trụ ở đời lâu dài.

Bấy giờ, Thế Tôn vì Bồ-tát Phổ Hiền và chín mươi hai câu-chi Bồ-tát nên nói kệ rằng:

Lắng nghe tất cả lời vi diệu

Công đức Tối thắng vượt bờ kia

Lừa dối, hung ác đều từ bỏ

Nhất tâm vui thích lắng tâm nghe.

Nghe Phật ở nước Ma-kiệt-đề

Ngồi cây Bồ-đề, tòa Sư tử

An trụ vào chánh định giải thoát

Lúc đó, dưới cội cây Bồ-đề

Vô số cõi trong khắp mười phương

Phật tử đi khắp, không sợ hãi

Gọi là chánh định của Như Lai

Nên chứng đắc các Tam-muội này.

Thường biết hành dụng của Nhân vương

Thấy cõi chân thật của Văn-thù

Vô số cõi trong khắp mười phương

Quán tướng chân thật của Như Lai.

Vô số cõi Phật trong mười phương

Phật tử đều gọi Cát Tường

Tất cả các cõi khắp mười phương

Phật tử đều có thể đi hết

Khắp thế gian ấy được gặp gỡ

Văn-thù-sư-lợi trí vô biên

Các chúng sinh hỏi Hiền Cát Tường

Làm sao được công đức Phật tử.

Lúc ấy, vô số các chúng sinh

Hiểu rõ công đức rộng thật tế

Các chúng sinh hỏi Hiền Cát Tường

Công đức Bồ-đề của Văn-thù.

Phật tử nói được pháp này rồi

Hiểu được rốt ráo công đức Phật

Lại nữa Phật tử làm thế nào

Chứng đắc công đức hạnh như vậy?

Phật tử lắng nghe Hiền Cát Tường

Công đức vô biên Bậc Tối thắng

Nay ta lược nói một phần nhỏ

Như thêm một giọt trong biển lớn.

Nếu có chúng sinh mới phát tâm

Cho đến chứng đắc quả Bồ-đề

Công đức vô biên không thể lường

Mỗi mỗi công đức tán dương hết.

Công đức của Ba-la-mật-đa

Nếu có trải qua rất nhiều kiếp

Không thể nói hết công đức ấy.

Tất cả chư Phật trong mười phương.

Lúc ấy, giảng nói một ít phần

Sinh vô biên công đức thù thắng

Như chim bay trên không khó lường

Hạt bụi không thể sánh mặt đất.

Chẳng phải không nhân từ đâu sinh

Công đức Bồ-đề tùy tâm ý

Vừa phát tâm tin, sinh Phật pháp

Sinh tâm hòa hợp như vậy rồi;

Chẳng phải ưa thích phước ngôi vua

Không mong cầu an lạc, lợi danh

Diệt trừ các khổ não thế gian

Vì chúng sinh nên sinh thế gian.

Ý thường vì tất cả chúng sinh

Cúng dường các cõi Phật thanh tịnh

Tu tập chánh pháp chứng Bồ-đề

Từ tâm phát sinh trí thanh tịnh

Thường cung kính mong cầu giải thoát

Tưởng nhớ Phật, tôn trọng tất cả

Công đức đồng tất cả các pháp

Sinh tâm thường cung kính như vậy.

Phát tâm hướng về với Phật pháp

Phật tử phát tâm hành hạnh này

Lúc phát tâm Bồ-đề vô biên

Sinh đại trượng phu, ý dũng mãnh.

Lực phát tâm làm chủ con người

Cúng dường rộng lớn khó nghĩ bàn

Các pháp không hoại, không thể lường

Nên phát tâm cúng dường như vậy.

Phát tâm thoát khỏi khổ bào thai

Tất cả việc dưỡng dục cù lao

Các đều ưa thích đều do tâm

Cho nên thấy ở chốn an lạc

Phát sinh tâm cung kính vô biên

Ngã, nhân Kiêu mạn đều từ bỏ

Phát tâm như kho chứa châu báu

Tay cầm lấy rồi, được an lạc.

Thường phát tâm, hoan hỷ xả bỏ

Phát tâm phấn khởi làm Phật sự

Phát tâm cầu công đức thù thắng

Đều được nghe đến nghe Phật dạy.

Phát tâm kiên cố không thể hoại

Các thứ phiền não mau diệt trừ

Phát tâm tán dương công đức Phật.

Phát tâm hòa hợp, không hòa hợp

Trong một sát-na đều xa lìa

Phát Tâm vượt qua cõi ma vương

Được giải thoát vi diệu tối thắng

Hạt giống công đức không hư mục

Phát tâm trồng cây Bồ-đề lớn

Trí tuệ tối thượng đều tăng trưởng

Phát tâm thấy tất cả chư Phật

Đời quá khứ thực đại hạnh

Phát tâm cầu diệu hạnh giải thoát

Pháp này, thế gian rất khó gặp

Giống như ngọc báu trong biển cả

Nếu thường phát tâm cung kính Phật

Không giới, không hạnh, đều xa lìa

Xa lìa các lỗi lầm hoạn

Lại hay khen ngợi công đức ấy

Trì giới thấy được tâm Bồ-đề

Phương tiện tu học công đức lớn

Nương vào giới pháp, khéo tu tập

Thường nương vào lời dạy của Phật.

Nếu thường phát tâm cung kính Phật

Cúng dường rộng lớn khắp chư Phật

Đã cúng dường rộng lớn chư Phật

Lại nghĩ ân Phật bất tư nghì.

Nếu thường phát tâm cúng dường pháp

Nghe Phật pháp tâm không chán nản

Nếu tâm không chán nản Phật pháp

Diệu pháp giải thoát không nghi bàn.

Nếu thường phát tâm cung kính tăng

Ở trong tăng, tâm không thoái chuyển.

Phát tâm như vậy, không thoái lui

Được lực phát tâm không thoái chuyển.

Đã được lực phát tâm không chuyển

Dùng lợi căn hiển hiện ánh sáng

Nếu được lợi căn hiện ánh sáng.

Thường hay xa lìa ác tri thức

Nếu đã xa lìa bạn ác xấu

Phải nên cầu pháp, tìm bạn lành

Nếu đã tìm được pháp bạn lành

Sẽ được nhiều an lạc tốt đẹp.

Nếu được nhiều an lạc tốt đẹp

Nhờ vậy, kiêu mạn tự xả bỏ

Nếu đã xả bỏ nhân ngã mạn

Được giải thoát tối thắng rộng lớn.

Được giải thoát rộng lớn như vậy.

Liền được chư Phật thường quán sát

Nếu được chư Phật thường quán chiếu

Liền sinh tâm Bồ-đề rộng lớn

Nếu sinh tâm Bồ-đề rộng lớn

Liền được đại công đức giải thoát

Nếu được đại công đức giải thoát

Liền được sinh vào nhà Như Lai

Nếu được sinh vào nhà Như Lai.

Tương ưng với giải thoát vi diệu

Nếu tương ưng giải thoát vi diệu

Phát tâm ý thảy đều thanh tịnh.

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG TỔNG TRÌ BẢO quang minh

QUYỂN 4

Nếu được phát tâm, tịnh giác ý

Thuyết pháp tối thượng, tối thù thắng

Nếu được tối thượng, tối thù thắng

Thường hành hạnh Ba-la-mật-đa.

Nếu được hạnh Ba-la-mật-đa

Có thể tùy thuận pháp Đại thừa

Nếu đã tùy thuận pháp Đại thừa

Có thể tùy thuận cúng dường Phật.

Nếu đã tùy thuận cúng dường Phật

Được trí tuệ, ý nguyện kiên cố

Nếu được trí tuệ, chí kiên cố

Thường thấy chư Phật khó nghĩ bàn

Nếu thường thấy Phật, khó nghĩ bàn

Thấy Phật không đi, không chỗ trụ

Nếu thấy được Phật không đi, ở

Pháp này trụ thế, thường không diệt

Nếu thấy pháp này thường không diệt

Xa lìa các phiền não tích tập

Nếu đã xa lìa nhân phiền não

Có thể thuyết pháp không giới hạn.

Phát khởi tâm Từ trụ thế gian

Nếu có tâm Từ trụ thế gian

Đó là tâm đại Bi vững chắc

Nếu có tâm đại Bi vững chắc.

Tức là pháp hoan hỷ vì người

Nếu được pháp hoan hỷ căn bản

Bỏ sự tạo tác các nghiệp tội.

Nếu không còn tạo các tội lỗi

Vô ngã, vô nhân lìa sai trái

Nếu được vô ngã lìa sai trái

Thường hành tự lợi và lợi tha.

Nếu thường tự lợi và lợi tha

Vĩnh viễn thoát khỏi khổ luân hồi

Nếu xa lìa khổ não luân hồi

Sẽ chứng đắc oai lực tối thắng.

Nếu chứng đắc oai lực tối thù thắng

Được phát sinh trí tuệ thanh tịnh

Nếu đã sinh trí tuệ thanh tịnh

Vào cõi thế gian để tu hành.

Nếu vào thế gian để tu hành

Hiểu rõ thế gian thật hy hữu

Nếu đã hiểu rõ được thế gian

Tu tập trí tuệ của thế gian.

Nếu được trí tuệ của thế gian

Có thể tùy thuận hành tứ nhiếp

Nếu có thể tùy thuận tứ nhiếp

Thì giáo hóa được khắp thế gian.

Nếu giáo hóa được khắp thế gian

An trụ lực trí tuệ phương tiện

An trụ đạo Vô thượng dũng mãnh.

Nếu trụ nơi đạo Vô thượng dũng mãnh

Vĩnh viễn không gặp các ma quân

Nếu được không gặp các ma quân

Có thể xa lìa bốn thứ ma.

Nếu đã xa lìa bốn thứ ma

Đến được ngôi vị không thoái chuyển

Nếu đến được ngôi vị bất thoái

Được gọi là Vô sinh pháp nhẫn.

Nếu được Vô sinh pháp nhẫn này

Được Phật thọ ký, hiệu Thế Đăng

Nếu được thọ ký, hiệu Thế Đăng

Thì thường ở trước chư Như Lai.

Nếu được ở trước chư Như Lai

Được trí biến hóa bí mật Phật

Nếu được trí biến hóa Như Lai

Tất cả Như Lai đều thọ ký.

Nếu đã được chư Phật thọ ký

Tất cả các công đức trang nghiêm

Thì được thân phước đức thanh tịnh.

Nếu được thân thanh tịnh như vậy

Giống như núi vàng tỏa ánh sáng

Nếu được núi vàng sáng như vậy

Tức được đầy đủ ba hai tướng.

Nếu được đầy đủ ba hai tướng

Liền được thân tướng tốt trang nghiêm

Nếu đã được tướng tốt trang nghiêm

Thân phóng ra ánh sáng chiếu khắp.

Nếu đã được ánh sáng chiếu khắp

Ánh sáng trang nghiêm bất tư nghì

Nếu được ánh sáng trang nghiêm này

Bước chân đi trên hoa sen sáng.

Nếu được đi trên hoa sen sáng

Được tòa liên hoa cảnh giới Phật

Nếu được ngôi tòa sen Như Lai

Có thể soi thấy mười phương cõi.

Giáo hóa chúng sinh hành bất không

Nếu đã giáo hóa hạnh bất không

Được trí tuệ biện tài vô ngại

Nếu được trí biện tài vô ngại

Nói pháp chẳng thể nghĩ bàn này

Nếu được thuyết pháp bất tư nghì

Khiến vô lượng chúng sinh vui mừng.

Nếu làm vô lượng chúng vui mừng

Tu tập hạnh chẳng thể nghĩ bàn

Nếu được hạnh rộng lớn như vậy

Có thể biết hết các trí lực.

Nếu được lực trí tuệ như vậy

Tùy loại chúng sinh mà giáo hóa

Nếu đã tùy thuận hóa chúng sinh

Đều được an trụ trí túc mạng.

Nếu được trí túc mạng như vậy

Ba nghiệp luôn luôn được thanh tịnh

Nếu ba nghiệp thường được thanh tịnh

Dùng nguyện lực tùy niệm mà đến.

Tùy niệm đến theo nguyện lực

Tùy chúng sinh thị hiện các loại

Nếu đã tùy chúng sinh thị hiện

Được âm thanh hay nầy khó nghĩ bàn.

Nếu được âm thanh mầu như vậy

Có thể phát ra các ngôn ngữ

Đã phát ra lời nói vi diệu

Có thể biến khắp các thế giới.

Biến khắp các thế giới như vậy

Trong một sát-na đều biết hết

Nếu đã hiểu rõ tâm chúng sinh

Không sinh, không diệt không thoái chuyển

Nếu lìa sinh diệt không thoái chuyển

Tất cả phiền não không còn sinh

Nếu phiền não không sinh trở lại

Pháp thân đủ công đức trí tuệ.

Nếu được Pháp thân đủ trí tuệ

Ánh sáng pháp hạnh chiếu thế gian

Nếu được ánh sáng chiếu thế gian

Thì được mười Địa, mười loại thân.

Nếu được mười Địa, mười loại thân

Thì được đạo Bát-nhã giải thoát

Nếu được đạo Bát-nhã giải thoát

Quán đỉnh trang nghiêm là tối thượng.

Nếu được quán đỉnh như vậy rồi

Đều được thành tựu Tam-ma-địa

Đã được Tam-ma-địa như vậy

Thấy được tất cả Phật mười phương.

Nếu đã thấy chư Phật như vậy

Tất cả chư Phật niệm quán đỉnh

Sau khi suy nghĩ việc này rồi

Chư Phật mười phương đều quán đỉnh.

Đồng thời chư Phật đã quán đỉnh

Đều đưa tay phải xoa trên đỉnh

Đã được chư Phật xoa đỉnh rồi

Có thể biến hiện như hư không.

Biến hiện như hư không vậy

Bất cứ ở đâu cũng kiên cố

Đã được kiên cố như vậy rồi

Khắp cõi trời, người khó đo lường.

Đã được trời người không thể lường

Việc làm như vậy không nói được

Vượt qua suy lường, lìa ngôn ngữ

Đó là tất cả bất lực không.

Do được tất cả bất lực không

Nghe tên thấy thân được biện tài

Đã được lực biện tài như vậy

Hay làm đại thí chủ thế gian.

Lại gọi đại trượng phu bất không

Vì an trụ bản tánh trượng phu

Không bỏ đại Từ, chứng diệu pháp

Giáo hóa chúng sinh trong đường ác.

Giảng pháp Bảo quang tối thượng thừa

Giống như mây báu Kim cang tụ

Tánh nó như châu báu trong biển

Không tăng, không giảm, không hao tổn.

Công đức vô biên cũng như vậy

Cõi nước không Phật, không nghe pháp

Ở đó hiện làm Phật thuyết pháp

Gặp được như gặp đại Pháp tạng.

Thường nói pháp, xa lìa các hoặc

Mười phương thế giới, không chướng ngại

Cũng như mặt trăng chiếu sáng khắp

Giáo hóa chúng sinh ngàn phương tiện.

Mỗi sát-na chứng quả Bồ-đề

Liền thấy các thế giới nơi mười phương

Thường chuyển pháp luân, an thế gian

Dũng mãnh chuyển khắp mười phương cõi

Các ngôi vị Thanh văn, Bích-chi

Trang nghiêm, biến hóa vô biên Phật

Trải qua chẳng thể nghĩ bàn kiếp

Hiện thân đến giáo hóa chúng sinh.

Hoặc nam, hoặc nữ, hoặc đồng tử

Trời, Người, A-tu-la, Long vương

Dược-xoa cho đến Ma-hộ-la

Do trí giải thoát nên đều thấy

Các loại chúng sinh trong thế gian

Tùy ngôn ngữ họ cùng nghe nói

Tất cả dũng mãnh đều thấy hết

Dũng mãnh như vậy đều quán sát

Hải ấn Tam-muội từ miệng sinh.

Chứng được Hải ấn Tam-muội này

Có thể trang nghiêm vô số cõi

Đã trang nghiêm vô số cõi nước

Cúng dường chư Phật trong mười phương

Cúng dường phẩm vật như vậy rồi

Lại được trang nghiêm bằng ánh sáng

Nếu được ánh sáng bất tư nghì

Thì được trí giải thoát vô biên.

Nếu được trí giải thoát vô biên

Được thân biến hóa bất tư nghì

Nếu được thân biến hóa như vậy

Khẩu, trí biện tài cũng như vậy.

Nếu được khẩu, trí vô ngại biện

Bố thí biến hóa bất tư nghì

Nếu được bố thí bất tư nghì

Trì giới, tinh tấn, nhẫn cũng vậy.

Nếu thông suốt giới, nhãn, tinh tấn

Thiền định biến hóa không thể lường

Nếu được định thần thông biến hóa

Phát sinh trí phương tiện thần biến.

Được trí phương tiện thần biến này

Phát sinh vô biên các công đức

Từ kim khẩu Phật sinh chánh định

Chánh định nhập vào một vi trần.

Tất cả vi trần đều hòa nhập

Trong một vi trần vô lượng cõi

Mỗi mỗi vi trần đều thấy hết

Vi trần số cõi Phật như vậy

Đều thấy hết cõi Phật trong đó.

Mỗi vi trần chúng đều thanh tịnh

Quý trọng cõi vi diệu vô thượng

Như thật xa lìa cõi trần thế

Vượt lên trên bí mật vi diệu

Phóng ánh sáng phá trừ tăm tối

Lưới Đế Thích rộng lớn vô tận

Cũng như thấy ánh sáng lớn chiếu

Tất cả vi trần đều như vậy.

Đại Bồ-tát thực hành chánh định

Được giải thoát tối thắng vô biên

Đem sức chánh định cúng dường Phật

Đã cúng dường tất cả Như Lai.

Từ trong tay biến hóa ngàn vạn

Cúng dường các bậc Đại trượng phu

Tràng hoa, hương bột, bảo vô giá

Các vật tốt đẹp trong mười phương

Đều từ trong tay tự ban phát

Cúng dường Phật ngồi cội Bồ-đề

Diệu hương, y giá trị ngàn vạn

Tràng phan, bảo cái đều xinh đẹp

Vàng Diêm-phù-đề trang nghiêm

Đều từ trong tay tự ban phát.

Vô biên tất cả các đồ vật

Thanh tịnh cúng dường Đấng Tối Thượng

Trong tay phụng sự cùng thoái xả

Dưới cây Bồ-đề cúng chư Phật.

Cho đến tất cả các kỹ nhạc

Chuông trống phát ra âm thanh vi diệu

Các thứ âm nhạc đàn sáo tấu

Đều từ trong tay phát vang ra.

Các loại kệ tán tụng vi diệu

Ca ngợi đức chân thật Như Lai

Vô biên tất cả mười phương cõi

Đều từ trong tay phát sinh ra.

Hoặc dùng ánh sáng làm Phật sự

Các động tác đều theo bên phải

Rưới nước thơm khắp các cõi Phật

Cúng dường tất cả đấng Tối tôn.

Ánh sáng rực rỡ, hương vừa ý

Hoa sen, anh lạc bất tư nghì

Vô ưng số hoa sen vi diệu

Đều đem cúng dường chư Như Lai

Phóng ánh sáng lớn hoa trang nghiêm

Vô số biển mây hoa vi diệu

Hoa vi diệu ấy biến khắp nơi