SỐ 299 — KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG TỔNG TRÌ BẢO QUANG MINH

SỐ 299

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG TỔNG TRÌ BẢO QUANG MINH

Hán dịch: Đời Triệu Tống,

Sa-môn Pháp Thiên .

QUYỂN 1

Tôi nghe như vầy:

–Một thời, ở núi Linh thứu thuộc thành Vương xá, Đức Thế Tôn cùng với đại chúng Tỳ-kheo trăm ngàn người hội đủ, chư vị đều viên mãn tất cả bạch pháp, có trí tuệ vô lượng như bậc đại sư tử gầm rống, trí tuệ vô lượng được lợi ích lớn. Chúng Đại Bồ-tát gồm: Đại Bồ-tát Phổ Hiền, Đại Bồ-tát Bảo Ấn Thủ, Đại Bồ-tát Thường Hiện, Đại Bồ-tát Công Đức Trang Nghiêm, Đại Bồ-tát Phước Đức Âm, Đại Bồ-tát Đại Tuệ, Đại Bồ-tát Đức Nghiêm, Đại Bồ-tát Kim Cang Tuệ, Đại Bồ-tát Kim Cang Tạng, Đại Bồ-tát Kim Cang Quang, Đại Bồ-tát Kim Cang Khí Trượng, Đại Bồ-tát Diệu Kim Cang, Đại Bồ-tát Trì Địa, Đại Bồ-tát Hiện Nhất Thiết Pháp, Đại Bồ-tát Quán Tự Tại, Đại Bồ-tát Đắc Đại Thế Chí, Đại Bồ-tát Kiên Lao Tuệ, Đại Bồ-tát Kim Cang Cát Tường, Đại Bồ-tát Kim Cang Thủ, Đại Bồ-tát Diệu Cát Tường, Đại Bồ-tát Diệt Ác Thú, Đại Bồ-tát Trừ Nhất Thiết Phiền Não Tuệ, đạo Bồ-tát An Tường Bộ, Đại Bồ-tát Ly Thủ Xả, Đại Bồ-tát Chiên-đàn Hương, Đại Bồ-tát Hải Tuệ, Đại Bồ-tát Nan Thắng, Đại Bồ-tát Bảo Thắng, Đại Bồ-tát Tuệ Hạnh, Đại Bồ-tát Biện Tích, Đại Bồ-tát Diệu Hương, Đại Bồ-tát Từ Thị. Vô lượng các Đại Bồ-tát như vậy đều an trụ nơi pháp môn Chánh định giải thoát dũng mãnh, không thể nghĩ bàn do cũng chứng đắc được vô lượng âm thanh bất không, quán tất cả âm thanh nơi các cõi Phật vắng lặng an ổn, thọ mạng vô lượng nên được tiếng tốt, không chấp trước cũng không hủy hoại ba cõi, làm quyến thuộc với bậc Nhất thiết trí, sinh ra vô lượng các Tam-ma-địa, Tam-ma-địa bát-để, được viên mãn các nguyện, thảy đều đạt đến Bát-nhã ba-la-mật, được thân ngữ ý nghiệp bất không, được an trụ vào Trí Nhất thiết trí, vô lượng hạnh nguyện, hiểu rõ pháp môn giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện. Chúng các Đại Bồ-tát như vậy đều đến dự hội này.

Bấy giờ, trong chúng hội, Đại Bồ-tát Phổ Hiền rời khỏi chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ chân Phật và thưa:

–Bạch Thế Tôn! Làm sao biết được pháp giới?

Phật dạy:

–Thiện nam! Pháp giới này vô tánh không thể biết được. Vì sao? Này thiện nam! Giống như hư không, lìa các hý luận, chẳng phải lìa các hý luận là chẳng phải chấp giữ, chẳng phải là xả bỏ, chẳng phải tánh, chẳng phải vô tánh, cũng không có xứ sở. Vì thế nên nhận bết pháp giới như vậy.

Bồ-tát Phổ Hiền lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Có bao nhiêu Bồ-đề?

Phật dạy:

–Thiện nam! Bồ đề có vô lượng tướng không thể lường tính được.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Làm sao phân biệt pháp giới?

Phật dạy:

–Thiện nam! Pháp giới vốn không có phân biệt.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nếu pháp giới không thể phân biệt thì làm sao chúng sinh phàm phu có thể hiểu biết được?

Phật dạy:

–Thiện nam! Có phân biệt tức là do tất cả chúng sinh mê muội nên đối với cái không phân biệt được dấy khởi phân biệt.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-đề của Như Lai thâm sâu vi diệu như vậy thật là khó lãnh hội.

Phật dạy:

–Thiện nam! Đúng vậy, đúng như lời ông nói.

Phật lại bảo:

–Thiện nam! Bồ-đề là tất cả pháp, xa lìa các hý luận, vì vậy không có phân biệt.

Khi ấy, Đồng tử Diệu Cát Tường đang ngồi trong chúng hội liền đứng dạy đảnh lễ Phật và thưa:

–Bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn giảng nói pháp môn Tổng trì Bảo quang minh cho chúng con.

Phật dạy:

–Thiện nam! Ông nay hãy hỏi Đại Bồ-tát Nhất Thiết Pháp Hải Biện Tài, Bồ-tát ấy sẽ giảng cho.

Lúc đó, ở trước Như Lai, Đồng tử Diệu Cát Tường chắp tay thưa:

–Bạch Thế Tôn! Như Lai là bậc Nhất thiết trí, thấy biết tất cả, tại sao Như Lai không thuyết giảng?

Phật dạy:

–Thiện nam! Vì đã có Đại Bồ-tát như vậy nên Như Lai không thuyết giảng.

Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Tại sao Như Lai không tự giảng nói, Như Lai bỏ chúng con sao?

Phật dạy:

–Thiện nam! Ta không bỏ cảnh giới hữu tình mà vì muốn hiển bày đối chiếu chỗ nêu giảng không thể nghĩ bàn của Bồ-tát ấy.

Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Cúi xin Như Lai từ bi thương xót mà giảng nói pháp môn Tổng trì Bảo quang minh cho chúng con.

Phật dạy:

–Thiện nam! Ông nên hỏi Bồ-tát Phổ Hiền, chắc chắn Bồ-tát ấy sẽ nói pháp môn đó cho ông.

Thiện nam! Nên biết Đại Bồ-tát này có trí tuệ vô lượng.

Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Nếu Như Lai bảo con hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền thì con sẽ hỏi.

Phật dạy:

–Diệu Cát Tường! Ông hãy tự mình chứng đắc vô số pháp môn Tam-ma-địa, sao lại hỏi Như Lai?

Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Như hôm nay, chẳng những chỉ pháp của một Đức Phật giảng nói ra mà cho đến tất cả pháp thật tánh chân như của tất cả Như Lai giảng nói, con đều có thể ghi nhớ, thọ trì, không quên.

Phật dạy:

–Lành thay! Thiện nam! Ông nay đã khéo nêu bày!

Phật dạy:

–Diệu Cát Tường! Ông nên hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền về pháp môn Tổng trì.

Khi ấy, Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát Phổ Hiền này đã thấu hiểu về thật tướng của pháp hành Đại thừa.

Phật dạy:

–Này thiện nam! Các ông đều là con của bậc Đại Pháp vương tự tại thì sao khác nhau được. Các ông đã có phước đức vô lượng, thông đạt về pháp không, chứng đắc pháp môn chánh định giải thoát chẳng thể nghĩ bàn.

Khi ấy, Đồng tử Diệu Cát Tường vâng lời Phật dạy, đến trước Đại Bồ-tát Phổ Hiền, chắp tay cung kính, thưa:

–Phật tử! Xin hãy vì tôi mà giảng nói pháp môn nhị tự.

Bồ-tát Phổ Hiền đáp:

–Thiện nam! Ông hỏi pháp môn nhị tự nào?

Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Phật tử! Hai chữ Giác và người Giác, tướng ấy như thế nào?

Bồ-tát Phổ Hiền nói:

–Này Phật tử! Giác vốn vô tướng, vô tánh, chẳng thể nghĩ bàn, không có các thứ lớp, lìa các hý luận, cũng chẳng phải lìa hý luận, chẳng phải là chỗ bàn luận có thể đạt tới. Vì thế, tánh giác của chư Phật là như vậy.

Diệu Cát Tường thưa:

–Phật tử! Nếu Phật pháp chẳng phải là hý luận thì tại sao Phật pháp lại nói như thế?

Bồ-tát Phổ Hiền nói:

–Vì xa lìa ngôn ngữ nên nói như vậy.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Vì sao xa lìa ngôn ngữ?

Bồ-tát Phổ Hiền đáp:

–Vì trí xa lìa mọi ngôn thuyết.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Làm thế nào biết trí?

Phổ Hiền đáp:

–Trí vô tánh cũng chẳng phải là vô tánh.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Tại sao trí vô tánh, cũng chẳng phải là vô tánh? Thế thì tại sao giảng nói pháp ba thừa?

Bồ-tát Phổ Hiền đáp:

–Pháp giới xa lìa cấu nhiễm làm sao nói được.

Đồng tử Diệu Cát Tường nói:

–Tại sao tất cả pháp cũng vô tánh, thế thì tại sao nói tánh của Như Lai, tánh của năm uẩn vô lậu là không thể thủ đắc? Thế nào là Bồ-đề có hý luận?

Bồ-tát Phổ Hiền đáp:

–Phật tử! Bồ-đề không có hý luận, chẳng phải xa lìa hý luận. Bồ-đề ấy có hý luận cũng chẳng phải là hý luận, tức chẳng phải thuộc ngôn ngữ, chẳng phải thuộc thuyết giảng.

Lúc ấy, Đức Thế Tôn khen ngợi Bồ-tát Phổ Hiền:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Như lời ông nói, pháp môn chẳng thể nghĩ bàn này thật là sâu xa, Huyền diệu, là lời nói chân thật mà trong cõi trời, người không có ai có thể thấu đạt.

Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Tất cả pháp đều không thể biết, không thể thấy được, không có pháp nào có thể nêu bày được.

Phật dạy:

–Thiện nam! Đúng vậy! Đúng vậy!

Bồ-tát Phổ Hiền lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Pháp môn thanh tịnh này khó hiểu, khó nhận biết được.

Phật dạy:

– Đúng vậy! Đúng vậy!

Lúc ấy, Bồ-tát Hải Tuệ thưa:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Phổ Hiền đã khéo nêu bày về pháp môn thanh tịnh như vậy.

Phật dạy:

–Thiện nam! Đúng vậy. Lại nữa tất cả pháp đều thanh tịnh cũng như được tưới mát do trận mưa pháp lớn này.

Lúc ấy, Bình Đẳng Tịch Tĩnh Bà-la Đại Sa-la Tử thưa:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-đề bình đẳng, không thể nghĩ bàn, xa lìa tướng văn tự, không thể thấy, lìa các sắc tướng.

Phật dạy:

–Thiện nam! Đúng vậy. Tánh của pháp giới xa lìa hết thảy các tướng.

Khi ấy, Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao tánh không lìa âm thanh, hình sắc, tướng tốt?

Phật dạy:

–Diệu Cát Tường! Tánh không lìa mọi âm thanh, hình sắc, lìa các ngôn thuyết, cũng chẳng phải là lìa ngôn thuyết.

Thiện nam! Pháp tánh đúng như vậy. Tánh không lìa văn tự nên nói là không, lại lìa lời nói nên nói là không. Không là tự tánh của tất cả các pháp.

Lúc đó, trưởng lão Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Như Lai quán Bồ-tát chứng đắc pháp này có được sự giải thoát biến hiện chẳng thể nghĩ bàn không?

Phật bảo trưởng lão Xá-lợi-phất:

–So với trí tuệ của A-la-hán thì trí tuệ của Bồ-tát mới phát tâm sâu xa hơn, huống là trí tuệ của Bồ-tát này. Vì sao? Vì Bồ-tát mới phát tâm sẽ được thành Phật, còn A-la-hán cuối cùng cũng không thể đạt được.

Bấy giờ, Bồ-tát Nhất Thiết Pháp Tự Tại Vương thưa:

–Bạch Thế Tôn! Theo lời Phật dạy, con đã hiểu rõ. Thanh văn này đúng là không chứng đắc pháp Thanh văn.

Phật dạy:

–Thiện nam! Thanh văn không phải là chứng không đắc pháp Thanh văn.

Lại nữa, nếu so sánh trí tuệ giữa Thanh văn và Bồ-tát thì khác nhau, nên trí tuệ của hàng Thanh văn không sánh kịp.

Khi ấy, Diệu Cát Tường Thưa:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao Như Lai nói Tôn giả Xá-lợi-phất đạt được trí tuệ bậc nhất?

Phật bảo Diệu Cát Tường:

–Như lời Ta nói, thật không nên thủ đắc.

Đồng tử Diệu Cát Tường nói với trưởng lão Xá-lợi-phất:

–Trưởng lão! Làm sao ông đạt được pháp Thanh văn?

Xá-lợi-phất thưa:

–Tôi không có chỗ đắc.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Ông lẽ nào không phải là phàm phu chăng?

Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:

–Không.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Tại sao ông cần phải học?

Xá-lợi-phất đáp:

–Tôi không có chỗ học.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Làm sao ông được trí tuệ bậc nhất?

Xá-lợi-phất đáp:

–Tôi cũng không được.

Diệu Cát Tường lại hỏi:

–Ông chẳng phải là phàm phu, cũng chẳng phải là trí tuệ bậc nhất. Vậy ông là người gì?

Xá-lợi-phất đáp:

–Này thiện nam! Tôi cũng không biết. Trí tuệ của ông vô lượng, ví như biển cả. Vì thế tôi không thể so sánh với ông được.

Diệu Cát Tường bảo:

–Này Trưởng lão Xá-lợi-phất! Chớ nên nói như vậy! Ông tuổi cao, nhiều phước đức, vì sao lại khiêm nhường như vậy?

Xá-lợi-phất thưa:

–Tôi tuy lớn tuổi nhưng không có phước đức cũng không có thắng đắc gì.

Lại nữa! Ví như tất cả sự sai biệt nơi vạn pháp, giống như ngọn núi cao lớn bị chày kim cang đập một lần thì tan nát như bụi. Này thiện nam! Ông cũng như vậy, trong mỗi lỗ chân lông có lượng trí tuệ số như vi trần. Nếu tất cả chúng sinh thảy đều như tôi thì cũng không sinh kịp, huống chi chỉ có một mình tôi, vì thế tôi nay không dám nhận. Ví như con voi dữ, thân mình to lớn, sức lực rất mạnh, nhưng người ta dùng móc sắt thì có thể điều phục được nó. Tôi cũng như vậy. Vì sao? Vì ông có sức trí tuệ lớn, còn sức tôi rất yếu kém. Các ông giống như rồng lớn, làm sao sức tôi so sánh với các vị được.

Trưởng lão Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Như người mù bẩm sinh muốn đến các nơi khác nhưng trên đường đi, nhất định người ấy không thể nhìn thấy thành ấp đó, thế thì làm sao có thể đi khắp nơi? Cũng vậy, con đối với Bồ-tát Diệu Cát Tường cũng như người mù bẩm sinh kia. Phật đạo sâu xa, vi diệu làm sao biết được.

Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Ông chớ nói vậy! Oai đức của Như Lai có thể làm cho tất cả chúng sinh vừa nghe qua liền đạt được pháp này, huống chi là ông đã chứng đắc chánh định chẳng thể nghĩ bàn ấy.

Lúc Đức Thế Tôn giảng nói về pháp này, trong hàng trời, người có chín vạn hai ngàn chúng sinh đều chứng được pháp đó.

Bấy giờ, nương vào oai thần của Phật, Bồ-tát Pháp Tuệ nhập Tam-muội tên là Bồ-tát Vô biên tương ưng bảo quang minh. Sau đó, nhập vào mười phương thế giới nhiều như số vi trần nơi mười ngàn cõi Phật. Nơi mỗi mỗi phương đều có chư Phật Thế Tôn nhiều như số vi trần nơi mười ngàn cõi Phật. Tất cả chư Phật đều hiện tiền.

Lúc đó, chư Phật Thế Tôn bảo Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Một phương như thế thì mười phương cũng như vậy.

Chư Phật Thế Tôn khen ngợi:

–Lành thay! Lành thay! Pháp Tuệ! Ông có thể nhập vào Tam-ma-địa Bồ tát vô biên tương ưng này.

Lại nữa, thiện nam! Khi ấy, ở mỗi mỗi phương đều có ngôi vị Như Lai nhiều như số vi trần nơi mười ngàn cõi Phật trong mười phương. Tất cả các Như Lai ấy đều có chung một hiệu là Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na Như Lai, do diệu lực oai đức ban đầu nên được thiện lợi lớn cho đến chuyển pháp luân, chư Phật ấy đồng nói bài kệ rằng:

Phật trí vốn thanh tịnh

Ở khắp các pháp giới

Quán sát cõi chúng sinh

Thể nhập trí vô ngại

Pháp tương ưng tột bậc

Tất cả ngôn ngữ hay

Mau đắc Nhất thiết trí

Được viên mãn các pháp

Đủ trí tuệ ba đời

Khéo nói pháp như vậy.

Thiện nam! Nhờ sức oai thần của Phật nên ông nói pháp môn thập trụ của Bồ-tát.

Khi đó, chư Phật Thế Tôn đều dùng trí vô ngại chiếu khắp. Bồ-tát Pháp Tuệ lại được pháp môn chánh định gọi là Vô ngại, vô đoạn, pháp chẳng không, trí chẳng không, vô lậu, vô tế, vô tận, vô lai, vô khứ, vô biên, bản tánh không vướng mắc, chư Phật Thế Tôn đều đưa tay phải xoa nơi đỉnh đầu của Bồ-tát Pháp Tuệ. Được chư Phật nơi xoa đỉnh rồi, Bồ-tát Pháp Tuệ xuất định, bảo các Bồ-tát:

–Các Phật tử! Dòng tộc, họ hàng của Bồ-tát rộng lớn vô lượng, khắp cả pháp giới, hư không giới. Đại Bồ-tát đã sinh trong dòng họ của Như Lai quá khứ, đang sinh trong dòng họ của Như Lai hiện tại, sẽ sinh trong dòng họ của Như Lai vị lai.

Các Đại Bồ-tát ấy nói với Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Phật tử! Theo như ông nói, tại sao các Đại Bồ-tát ấy được sinh trong dòng họ của Như Lai đời quá khứ, hiện tại, vị lai? Tại sao nói Bồ-tát ấy chứng đắc Bồ-tát trụ?

Các Đại Bồ-tát ấy bảo Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Lành thay! Xin Bồ-tát hãy vì chúng tôi mà giảng nói pháp môn thập trụ của Bồ-tát.

Bồ-tát Pháp Tuệ nói:

–Các Phật tử! Pháp môn này chư Phật quá khứ đã nói, chư Phật hiện tại đang nói, chư Phật vị lai sẽ nói. Thực hành pháp thập trụ của Bồ-tát là gì? một là Phát tâm trụ, hai là Trị địa trụ, ba là Tương ưng trụ, bốn là Sinh quý trụ, năm là Phương tiện cụ túc trụ, sáu là Chánh tâm trụ, bảy là Bất thoái trụ, tám là Đồng chân trụ, chín là Vương tử trụ, mười là Quán đỉnh trụ. Này Phật tử! Đó là pháp hành thập trụ của Bồ-tát. Chư Phật Thế Tôn trong ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai đã nói, đang nói, sẽ nói.

Phật tử! Thế nào là Bồ-tát Phát tâm trụ?

Nghĩa là Bồ-tát này được thấy sắc tướng trang nghiêm, rực rỡ thù thắng, rộng lớn không ai bằng của chư Phật Thế Tôn. Chư Phật thuyết pháp rộng lớn, giáo hóa chúng sinh vô lượng. Bồ-tát này thấy sự biến hiện rộng lớn như vậy, lại nghe pháp rộng lớn chưa từng có, lại thấy sự khổ não của chúng sinh, vì thế Bồ-tát phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Vì cầu Nhất thiết trí, Nhất thiết tướng trí của Như Lai, do đó gọi thứ nhất là Phát tâm trụ. Lại tu học mười Lực, những gì là mười?

1. Xứ phi xứ trí lực.

2. Quá hiện vị lai phước nghiệp báo trí lực.

3. Thiền định giải thoát Tam-muội trí lực.

4. Chí nhất thiết xứ đạo trí lực.

5. Vô số chủng chủng giới trí lực.

6. Vô số chủng chủng thắng giải trí lực.

7. Căn thắng liệt trí lực.

8. Túc trụ ức niệm trí lực.

9. Thiên nhãn trí lực.

10. Vô lậu trí lực.

Bồ-tát mới phát tâm nên học mười Trụ lực này. Vì Bồ-tát mới phát tâm ở trong tất cả thời đều cung kính cúng dường chư Như Lai; vì Bồ-tát ấy an trú nơi sự xưng tán Như Lai, vì Bồ-tát ấy là vị chủ nhân tối thượng bậc nhất trong thế gian; Bồ-tát mong cầu trí tuệ tối thượng vô lượng của Phật. Vì cầu Tam-ma-địa tương ưng với tịch tĩnh; vì xa lìa luân hồi, vì chuyển bánh xe chánh pháp; vì nhằm cứu độ tất cả chúng sinh khổ não. Vì sao? Vì cầu pháp chân thật nên phát tâm, vì thường được thân cận các bậc Thiện tri thức nghe pháp, xa lìa sự tán loạn, vì vậy được gọi là Bồ-tát Phát tâm trụ.

Thế nào là Bồ-tát Trị địa trụ?

Phật tử! Bồ-tát Trị địa trụ là Bồ-tát vì chúng sinh trước hết phát mười loại tâm. Đó là: Tâm Tín, tâm Niệm, tâm Tinh tấn, tâm Tuệ, tâm Nguyện, tâm Giới, tâm Hộ pháp, tâm Xả, tâm Định, tâm Hồi hướng.

Vì Bồ-tát Trị địa trụ này thường luôn niệm về sự hiểu không dứt, thường thích phụng sự, cúng dường, thân cận các bậc Thiện tri thức ở mọi lúc, vì thường chánh niệm, tỉnh giác; vì nói lời khiêm nhường, cung kính; vì cầu trí tuệ vô úy, kiên cố; vì hướng đến Trí Bồ-đề; vì cầu tịch tĩnh, dũng mãnh; vì cầu diệu pháp, xa lìa các hư vọng; vì tâm không mê lầm. Vì sao? Vì phát tâm thành thật như vậy, vì cầu tất cả Phật pháp, cho đến tùy nơi nào có Thánh pháp thì tự mình đến đó, thường thân cận các bậc Thiện tri thức để nghe pháp, xa lìa tán loạn, không bao giờ dừng bỏ. Vì vậy, gọi là Bồ-tát Trị địa trụ.

Thế nào là Bồ-tát Tương ưng trụ?

Bồ-tát hành tương ưng trụ này có mười pháp quán cầu nhất thiết pháp. Đó là cầu tất cả pháp vô thượng, xa lìa tất cả lo buồn khổ não, quán pháp không có tự tánh, tánh không không có thể tướng, tất cả pháp không thường còn, tất cả pháp không thể lường tính được, xa lìa tất cả nghi hoặc, không thể cải biến được, chẳng phải có, chẳng phải không, chẳng phải lấy, chẳng phải bỏ.

Bồ-tát tương ưng trụ lại phải quán tất cả các giới: Chúng sinh giới, pháp giới, thế giới, địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, hư không giới, Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới đều bình đẳng. Vì sao? Vì tự tánh tất cả pháp bình đẳng, vì đến khắp mười phương cầu thắng pháp, ở trước chư Phật thân cận nghe pháp, thọ trì, xa lìa các niệm tán loạn liên tục không gián đoạn. Vì vậy gọi là Bồ-tát Tương ưng trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Sinh quý trụ?

Đó là Bồ-tát được sinh mười thứ tịnh nghiệp viên mãn, hiểu rõ lời Phật dạy. Mười pháp là: Bồ-tát này thuyết pháp, chúng sinh đều tôn kính, lãnh thọ, dần dần tăng trưởng tâm kiên cố không thoái lui, thông suốt các pháp, quán các thế gian không hoại diệt, quán tất cả tánh của nghiệp, xa lìa vọng tưởng, quán các quả báo, không chấp thủ, không xả bỏ, quán luân hồi không có tướng tới lui, quán Niết-bàn trong lặng tịch tĩnh. Vì Bồ-tát Sinh quý trụ quán pháp Phật quá khứ bình đẳng, luôn luôn nghĩ không quên; vì quán pháp Phật vị lai bình đẳng, nguyện sẽ học; vì quán pháp Phật hiện tại bình đẳng, siêng năng tu tập. Vì quán pháp của chư Phật bình đẳng như vậy, cho nên ở trong ba đời quá khứ, vị lai, hiện tại đều được hòa nhập, tu tập như vậy, nhớ nghĩ không quên, ân cần cung kính tất cả pháp Phật. Bồ-tát quán học Phật pháp quá khứ, vị lai, hiện tại bình đẳng, tăng trưởng. Bồ-tát Sinh quý trụ quán sát như vậy, hồi hướng đến tất cả Phật pháp, vì đều tu tập tăng trưởng bình đẳng rộng khắp. Vì sao? Vì ba đời bình đẳng tối thắng chân thật, không hư dối, cho đến nghe nơi nào có pháp như vậy thì đích thân mình đến tìm cầu, siêng năng học hỏi, tâm không tán loạn niệm niệm liên tục không hề gián đoạn. Thế nên gọi là Bồ-tát Sinh quý trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Phương tiện cụ túc trụ?

Bồ-tát hành Phương tiện cụ túc trụ, quán vô lượng, vô biên, a-tăng-kỳ chẳng thể nghĩ bàn về cõi chúng sinh không gì sánh, giống như hư không không sinh, không diệt, tự tánh thanh tịnh, bình đẳng với chân đế pháp tánh. Bồ-tát quán sát tất cả chúng sinh như vậy gọi là Bồ-tát hành Phương tiện cụ túc trụ. Bồ-tát này có mười việc tu hành nghiệp lành, làm phương tiện tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh. Đó là làm cho tất cả chúng sinh không thoái chuyển tâm Vô thượng Bồ-đề, thương yêu chúng sinh không bỏ, làm lợi lạc cho tất cả chúng sinh, thương xót tất cả chúng sinh, muốn làm cho chúng sinh đều được đạo giải thoát chẳng thể nghĩ bàn, tẩy sạch tất cả nghiệp chướng cấu uế của chúng sinh, thâu phục tất cả chúng sinh, muốn làm cho tất cả chúng sinh vui vẻ, không chán nản, dùng các phương tiện để hướng dẫn các chúng sinh, muốn làm cho tất cả chúng sinh đạt được Niết-bàn tịch diệt, an lạc. Bồ-tát hành Phương tiện cụ túc trụ này nghe nơi nào có pháp này thì đích thân đến tìm cầu học hỏi, tu tập, mỗi niệm liên tục tâm không tán loạn. Đó gọi là Bồ-tát Phương tiện cụ túc trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Chánh tâm trụ?

Bồ-tát hành Chánh tâm trụ có mười pháp cần phải ưa nghe, siêng năng tìm cầu, đối với Phật pháp được chánh tâm trụ. Đó là nói Phật có sắc, không sắc, đối với Phật pháp được chánh tâm trụ; nói pháp có sắc không sắc, đối với Phật pháp được chánh tâm trụ; nói các hạnh của Bồ-tát có sắc, không sắc, đối với Phật pháp được chánh tâm trụ, như vậy cho đến nói cảnh giới của chúng sinh, cảnh của đại sinh chúng sinh, cảnh giới của chúng sinh có phiền não, cảnh giới của chúng sinh không có phiền não, cảnh giới của chúng sinh dễ hóa độ, cảnh giới của chúng sinh khó hóa độ, cho đến đại pháp giới, pháp giới xuất sinh, cảnh giới hữu sắc, cảnh giới vô sắc, cảnh giới hữu pháp, cảnh giới vô pháp. Bồ-tát hành Chánh tâm trụ như thế cho đến ở trong Phật pháp được nghe pháp này, đó là Bồ-tát chứng đắc chánh tâm trụ. Lại nữa, Bồ-tát này nhờ nghe mười thứ pháp nên thể nhập nghĩa lý, siêng năng tìm cầu cho đến nghe tất cả pháp vô thượng cũng đều tu học. Đó là vô tướng, vô tánh, vô thật, vô nhiễm, xa lìa, không chấp trước, không có tự tánh, như huyễn, như mộng, xa lìa các nghi hoặc. Nhờ nghe tất cả pháp như vậy, nên Bồ-tát siêng năng tu tập. Vì sao? Vì Bồ-tát hành Chánh tâm trụ này thể nhập pháp môn chân thật. Như vậy cho đến nghe nơi nào nói pháp như thế, Bồ-tát đều đích thân đến tìm cầu học hỏi, siêng năng tu tập, niệm niệm liên tục, tâm không tán loạn. Đó gọi là Bồ-tát Chánh tâm trụ.

Thế nào là Bồ-tát Bất thoái trụ?

Bồ-tát hành Bất thoái trụ này nghe mười pháp không chấp trước, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Mười pháp là: Nghe chẳng phải có Phật, cũng chẳng phải không có Phật, Bồ-tát này đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển; chẳng phải có pháp cũng chẳng phải không có pháp, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển; Chẳng phải có Bồ-tát cũng chẳng phải không có Bồ-tát, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển; chẳng phải chấp thủ nơi Bồ-tát, cũng chẳng phải không chấp thủ nơi Bồ-tát, chẳng phải xa lìa hạnh Bồ-tát, cũng chẳng phải không xa lìa hạnh Bồ-tát. Bồ-tát chẳng phải là có ra đời, cũng chẳng phải là không ra đời, đối với Phật pháp, tâm không thoái chuyển. Chư Phật quá khứ chẳng phải đi, cũng chẳng phải không đi. Chư Phật vị lai chẳng phải đến, cũng chẳng phải không đến. Chư Phật hiện tại chẳng phải trụ, cũng chẳng phải không trụ. Trí tuệ của chư Phật ba đời như vậy là bình đẳng một tướng, vô tướng, chẳng phải tận cùng, cũng chẳng phải không cùng tận, xa lìa các chướng ngại. Bồ-tát nghe pháp như vậy nên chẳng phải đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Đó gọi là Bồ-tát Bất thoái trụ.

Bồ-tát này lại nghe mười pháp khác có thể tu tập. Đó là: vì nghe một hay nhiều chúng sinh siêng năng tu tập tất cả các pháp. Thắng nghĩa đế này là vì một hay nhiều duyên khởi nên là Thắng nghĩa đế. Tức là tánh vô tánh, tức tướng vô tướng, tức hữu sắc tức vô sắc, xa lìa các tướng tốt, tâm quyết định siêng năng tu tập. Vì sao? Vì nghe nhân quả của tất cả các pháp như vậy nên thông suốt, các pháp chân thật vô ngại. Như vậy cho đến nghe ở nơi nào nói pháp như thế, Bồ-tát liền đích thân đến tìm cầu học hỏi tu tập, niệm niệm liên tục, tâm không tán loạn. Vì thế gọi là Bồ-tát Bất thoái trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Đồng chân trụ?

Bồ-tát Đồng chân trụ được mười pháp. Đó là: được thân nghiệp thanh tịnh, khẩu nghiệp thanh tịnh, ý nghiệp thanh tịnh, quán sát được sự khởi động tâm niệm của tất cả chúng sinh, chỗ bố thí của các chúng sinh ấy Bồ-tát đều biết, có thể biết sự giải thoát chúng sinh như vậy, có thể biết các loại giới của chúng sinh, pháp giới, thế giới, địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, hư không giới, Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới. Các cõi như vậy, Bồ-tát đều biết rõ, dùng thần thông nhanh nhẹn, tùy niệm mà sinh đến, đó gọi là Bồ-tát Đồng chân trụ.

Lại nữa, Bồ-tát này nghe mười thứ pháp có thể tu tập. Đó là: nghe trí tuệ nơi tất cả cõi Phật, sự chấn động nơi tất cả cõi Phật, quán tất cả cõi Phật, tìm cầu nơi tất cả cõi Phật, du hành nơi tất cả cõi Phật, đi đến vô số thế giới, học hỏi vô số nghĩa lý, xa lìa các loại tự tánh sai khác, phát tâm trong một niệm có thể đi khắp vô số cõi Phật để nghe pháp tu tập. Vì sao? Vì nghe pháp chân thật như vậy, nên thông suốt, hiểu rõ về đệ nhất nghĩa cho đến nghe nơi nào thuyết pháp này, Bồ-tát đều đích thân đến tìm cầu học hỏi, tu tập, niệm niệm liên tục, tâm không tán loạn. Đó gọi là Bồ-tát Đồng chân trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Pháp vương tử trụ?

Bồ-tát hành Pháp vương tử trụ có mười thứ pháp đều biết rõ. Đó là: biết nơi sinh ra của tất cả chúng sinh, có thể biết phiền não của tất cả chúng sinh, có thể biết sự tham đắm của tất cả chúng sinh, có thể biết xứ sở của tất cả chúng sinh, có thể biết pháp thâm sâu vi diệu của tất cả chư Phật, có thể biết tánh chân thật nơi phương tiện của chư Phật, có thể biết các pháp sai biệt trong thế giới, có thể biết trí tuệ của chư Phật trong ba đời quá khứ, vị lai, hiện tại, có thể biết pháp rộng lớn không bền chắc của tất cả thế gian, có thể biết chân tánh như như trong lặng tịch tĩnh. Vì vậy gọi là Bồ-tát hành Pháp vương tử trụ. Bồ-tát này lại có mười thứ pháp cần phải siêng năng tu tập. Đó là: khéo học tất cả các hoạt động của vương thành, khéo học tất cả lễ nhạc của vương thành, khéo học tất cả sự an trụ trong vương thành, khéo vào tất cả vương thành, có thể tự tại du hành khắp tất cả vương thành, trụ vào quán đỉnh Pháp vương, trụ vào sự quán sát của Pháp vương, đạt được lực tự tại của Pháp vương, kế thừa ngôi Pháp vương, được sự biện thuyết Pháp vương. Vì sao? Vì tu tập tất cả các pháp chân thật vô ngại. Như vậy, cho đến nghe ở nơi nào nói pháp này, Bồ-tát đều đích thân đến tìm cầu, học hỏi, tu tập niệm niệm liên tục, tâm không tán loạn. Đó gọi là Bồ-tát Pháp vương tử trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Quán đỉnh trụ?

Bồ-tát này chứng đắc mười loại thần thông. Đó là: Có thể làm cho các sự vật trong vô số thế giới chuyển động, có thể chiếu sáng vô số thế giới, có thể quán sát vô số thế giới, có thể cùng một lúc nhất tâm tu tập trong vô lượng thế giới, có thể ở trong vô số thế giới thành tựu các nghiệp thiện, đồng thời có thể biết được tâm của các chúng sinh sai biệt ở vô lượng thế giới, cùng một lúc có thể hành vô số tâm hành của mỗi mỗi chúng sinh trong vô số thế giới, đồng thời có thể hiểu rõ các thứ căn, khí của mỗi chúng sinh trong vô lượng thế giới, có thể giáo hóa vô số chúng sinh trong vô lượng thế giới, có thể biết được tác dụng nơi tâm của vô số chúng sinh.

Lại nữa, Bồ-tát quán đỉnh trụ này bí mật thực hành các Phật sự không ai có thể biết được. Vì sao? Vì thân nghiệp không thể biết, khẩu nghiệp không thể biết, ý nghiệp không thể biết, biến hiện không thể biết, quán sát các thứ biến hóa không thể biết, quán hành động trong quá khứ không thể biết, hành động trong mỗi sát-na đều không thể biết, quán trí tuệ không thể biết, tâm ý không thể biết, dụng nơi Nhất thiết trí không thể biết. Bồ-tát hành quán đỉnh trụ địa cho đến Bồ-tát Pháp vương tử vị đều không thể biết. Lại nữa, Bồ-tát quán đỉnh vị lãnh hội mười trụ của Đức Thế Tôn. Đó là: Trí ba đời, trí Phật, trí Pháp, trí phân biệt pháp giới, trí trung biên nơi pháp giới, trí nhận biết hết thảy thế giới vô lượng bình đẳng với pháp giới, trí quán sát soi chiếu tất cả thế giới, trí viên mãn tất cả chúng sinh, trí nhất thiết pháp, trí Phật vô biên. Bồ-tát này trụ vào trí của tất cả chư Phật. Vì sao? Vì Bồ-tát này nghe tất cả diệu lý thật tế nơi Trí, đó gọi là Bồ-tát Quán đỉnh trụ.

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG TỔNG TRÌ BẢO QUANG MINH

QUYỂN 2

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Pháp Tuệ giảng nói pháp mười trụ này cho các Bồ-tát xong lúc ấy, do thần lực của Phật nên ở mỗi phương trong mười phương đều có vô số thế giới nhiều như số vi trần nơi mười ngàn cõi Phật, ở mỗi thế giới đó, đất đều chấn động sáu cách. Đó là rung động khắp, rung động đều khắp, vang động khắp, vang động đều khắp, khua đập khắp, khua đập đều khắp, vọt lên khắp, vọt lên đều khắp, gầm rống khắp, gầm rống đều khắp. Trồi lên khắp, trồi lên đều khắp.

Lại do thần lực của Phật, nên từ nơi hư không lại mưa xuống vô số các thứ mây hoa trời, mây hương cõi trời, mây hương bột cõi trời, mây tràng hoa cõi trời, mây hương xoa cõi trời, mây y phục cõi trời, mây tàng lọng cõi trời, mây báu cõi trời, mây hoa sen thơm cõi trời, mây anh lạc cõi trời, mây các thứ trang nghiêm cõi trời, mưa khắp nơi tất cả các thứ như vậy đều đem cúng dường Phật.

Lại có vô số các thứ âm nhạc vi diệu cõi trời, ở trên hư không, không đánh mà tự vang lên, phát ra âm thanh lớn, chiếu sáng khắp bốn đại châu, núi Tu-di, núi Thiết vi hiện bày khắp mười phương đều để cúng dường. Lúc Bồ-tát Pháp Tuệ thuyết giảng pháp này, tất cả mười phương thế giới đồng thời cũng thuyết giảng pháp mười trụ ấy, cho đến nghĩa lý văn tự không tăng không giảm, thảy đều giống nhau.

Lại nữa, nhờ sức oai thần của Đức Phật, nên nơi mỗi một thế giới nhiều như số vi trần nơi mười ngàn cõi Phật, từ mười phương vân tập đến, đồng bảo Bồ-tát Pháp Tuệ.

–Này Phật tử! Lành thay! Lành thay! Như lời ông nói về pháp mười trụ của Bồ-tát cùng với chúng tôi đồng tên gọi, đồng thuyết pháp, tất cả đều như vậy đồng một tên là Bồ-tát Pháp Tuệ, từ chỗ tất cả chư Như Lai trong mười phương đến đây. Nhờ oai lực của Phật, nên thế giới mây pháp ở tất cả các nơi đồng thời chuyển bánh xe chánh pháp ấy. Như vậy tánh tướng, văn tự, nghĩa lý cũng không tăng, không giảm.

Bấy giờ, do oai lực của Phật nên cả chúng hội đều thấy chúng Bồ-tát kia cùng đến pháp hội ở đây. Như mình đi đến thế giới này, nơi tất cả thế giới trong mười phương, hết thảy bốn đại châu đảnh núi diệu cao, cung trời Đế Thích, tất cả Bồ-tát nhiều như số vi trần nơi mười ngàn cõi Phật cùng vân tập đến, cũng lại như vậy.

Khi ấy, Bồ-tát Pháp Tuệ nương vào oai lực của Phật quán sát chúng hội trong mười phương pháp giới và muốn trình bày lại nghĩa này, liền nói kệ rằng:

Thấy trí thanh tịnh của Như Lai

Lực biến hóa oai nghiêm như vậy

Công đức Mười Lực thật trang nghiêm

Do đó phát tâm Bồ-đề này.

Thấy các lực thần thông như vậy

Thuyết pháp làm lợi ích chúng sinh

Lại thấy các khổ não luân hồi

Vì vậy phát tâm Bồ-đề này.

Ngài Phổ Hiền ở trước Như Lai

Được nghe tất cả biển công đức

Cũng như hư không không có tướng

Vì thế phát tâm Bồ-đề này.

Biết rõ hết thảy các tánh hạnh

Tất cả chỗ sinh và chỗ ở

Những tánh trí mong cầu sai khác

Vì vậy phát tâm Bồ-đề này.

Các nghiệp thiện ác trong ba đời

Quá khứ, hiện tại đến vị lai

Cầu trí tuệ ấy nên tu tập

Do đó phát tâm Bồ-đề này.

Thiền định giải thoát và Tam-muội

Đẳng trì đều thanh tịnh như vậy

Mong cầu trí tuệ cung kính Phật

Cho nên phát tâm Bồ-đề này.

Các căn lực biến khắp thế gian

Như như sáng trong đều đồng đẳng

Cầu trí tuệ này học nghĩa lý

Vì thế nên phát tâm Bồ-đề.

Bồ-đề giải thoát khắp thế gian

Trong đó đều có vô số ý

Mong cầu trí tuệ vô số luận

Vì thế nên phát tâm Bồ-đề.

Vô số các pháp trong ba giới

Trong đó lại có vô số cõi

Trí cầu tự tánh các cảnh giới

Vì thế nên phát tâm Bồ-đề.

Đến khắp tất cả cầu pháp này

Chỗ nương như vậy được an lạc

Hiểu rõ tự tánh nghĩa chân thật

Vì vậy phát tâm Bồ-đề này.

Trong tất cả các cõi sinh ra

Như chúng sinh nhờ đất mà có

Đều mong cầu vô số mắt trí

Cho nên phát tâm Bồ-đề này.

Quá khứ, hiện tại và vị lai

Tánh tướng chúng sinh như thế nào

Đều biết việc quá khứ như vậy

Vì vậy phát tâm Bồ-đề này.

Tích tụ chúng sinh đầy thế gian

Cho đến nỗi một đều gần gũi

Phiền não của họ đều rõ hết

Do đó phát tâm Bồ-đề này.

Thông suốt hết trí tuệ ba cõi

Và tất cả pháp môn vô tận

Mong cầu trí chân thật như vậy

Vì vậy phát tâm Bồ-đề này.

Tất cả pháp không chỗ nương tựa

Tánh như hư không, không vướng mắc

Mong cầu biết thắng nghĩa chân thật

Vì vậy phát tâm Bồ-đề này.

Làm chuyển động vô số cõi Phật

Cũng làm nước sông biển vọt lên

Cầu trí tuệ Như Lai như vậy

Vì thế nên phát tâm Bồ-đề này.

Từ miệng phóng ra mỗi tia sáng

Áng sáng soi chiếu khắp mười phương

Vì cầu ánh sáng trí tuệ ấy

Do đó phát tâm Bồ-đề này.

Cung cấp thức ăn đồ chơi quý

Cho cõi nước chẳng thể nghĩ bàn

Con nguyện đầy đủ trí như vậy

Vì thế phát tâm Bồ-đề này.

Tất cả chúng sinh và cõi Phật

Đều khiến xa lìa sự giết hại

Nếu cầu pháp này được sống lâu

Vì vậy phát tâm Bồ-đề này.

Giả sử nước ở trong biển lớn

Có thể biết hết số giọt nước

Mong cầu được trí tuệ như vậy

Cho nên phát tâm Bồ-đề này.

Tất cả các cõi trong mười phương

Số vi trần trong mỗi một cõi

Trí tuệ như vậy hiểu biết hết

Vì thế phát tâm Bồ-đề này.

Quá khứ, hiện tại, vị lai kiếp

Số kiếp tất cả các thế gian

Kiếp số như vậy cần biết rõ

Vì vậy phát tâm Bồ-đề này.

Ba đời tất cả các Như Lai

Cùng với Thanh văn, Bích-chi-phật

Tự tánh các pháp đều hiểu rõ

Vì vậy phát tâm Bồ-đề này.

Vô lượng, vô biên các thế giới

Một đầu sợi lông hiện bày đủ

Tánh nơi tự tánh đều nhận biết

Do đó phát tâm Bồ-đề này.

Vô lượng, vô số các thế gian

Trong một sát-na, tiếng vang khắp

Vì cầu trí tuệ, tiếng trong lắng

Cho nên phát tâm Bồ-đề này.

Tất cả ngôn ngữ trong thế gian

Một chữ diễn nói khắp tất cả

Vì biết rõ tự tánh chân thật

Do đó phát tâm Bồ-đề này.

Giáo hóa cho vô số chúng sinh

Trong ba cõi đều được hộ trì

Cầu lưỡi rộng lớn, nói thông suốt

Vì thế phát tâm Bồ-đề này.

Như nói tất cả các cõi Phật

Trong một sát-na có thể thấy

Vì cầu trí vô ngại thuyết pháp

Cho nên phát tâm Bồ-đề này.

Tất cả các cõi của Như Lai

Trong một sát-na đều hiện khắp

Biết Phật pháp chân thật như vậy

Do đó phát tâm Bồ-đề này.

Vô số thế giới như vi trần

Đều do tự tánh mà phát sinh

Vì cầu các trí tuệ như vậy

Cho nên phát tâm Bồ-đề này.

Quá khứ, vị lai và hiện tại

Ba đời chư Phật khắp thế gian

Trong một sát-na đều biết hết

Vì thế phát tâm Bồ-đề này.

Một câu nói ra khó nghĩ bàn

Kiếp tận, lời nói kia không tận

Vì cầu biết ngôn ngữ như thế

Do đó phát tâm Bồ-đề này.

Tám phương tất cả các thế gian

Liên tục nối nhau không gián đoạn

Vì tâm hiểu biết tự tánh ấy

Do đó phát tâm Bồ-đề này.

Ba nghiệp của thân, miệng và ý

Làm tất cả hạnh trong mười phương

Vì muốn hiểu ba đời là không

Cho nên phát tâm Bồ-đề này.

Nên phát tâm Bồ-đề như vậy

Siêng năng phụng sự bậc Tối thượng

Mười phương vô số kiếp làm xong

Cho nên tôn kính không thoái chuyển.

Các bậc tôn kính ở thế gian

Mỗi mỗi đều biến khắp tám phương

Các Đức Phật đó đều thuyết pháp

Tâm đều tôn trọng, không có thoái chuyển.

Nếu một Bồ-tát được an lạc

Nhờ các hạnh ấy thoát luân hồi

Làm tướng viên mãn các thế gian

Vì thế tôn trọng không thoái chuyển.

Diệu pháp tối thượng rất thù thắng

Thâm sâu, khó hiểu lìa ngôn thuyết

Chư Bồ-tát truyền bá chánh pháp

Vì thế tôn trọng, không thoái chuyển.

Thế gian không trụ cũng không động

Thật hy hữu, khó được như vậy

Pháp âm vi diệu thanh tịnh thuyết

Vì vậy tôn kính không thoái chuyển.

Được sinh trong tất cả Như Lai

Không ngã, không nhân, lìa kiêu mạn

Thường ở trước Phật cầu pháp này

Vì thế siêng năng không thoái chuyển.

Vô số vô biên a-tăng-kỳ

Đắc Tam-ma-địa của Như Lai

Thực hành hạnh Bồ-tát như vậy

Vì thế dốc sức không thoái chuyển.

Cho đến được chánh định rốt ráo

Biết rõ là sẽ đến bờ kia

Thuyết pháp của chư Phật như vậy

Vì vậy tôn trọng không thoái chuyển.

Xa lìa luân hồi trong ba cõi

Chuyển bánh xe chánh pháp vi diệu

Khắp các thế gian không gián đoạn

Bồ-tát nên nói pháp như vậy.

Tất cả khổ não trong thế gian

Các tai nạn nguy khốn như vậy

Thương xót tất cả loài hữu tình

Cho nên Bồ-tát phải thuyết pháp.

Ban đầu Bồ-tát nói pháp này

Nhờ đó phát khởi tâm Bồ-đề

Thường luôn trì giới và thuyết pháp

Vì vậy gọi phát tâm trụ.

Bấy giờ, Bồ-tát trị địa trụ

Ban đầu hàng phục tâm như vậy

Làm an lạc lợi ích thế gian

Như Phật xa lìa già bệnh chết.

Tín tâm, tâm niệm và tinh tấn

Tâm tuệ, tâm nguyện và trì giới

Hộ pháp xả ly, không đến đi

Hồi hướng cho hết thảy hữu tình.

Người nào do trụ tâm như vậy

Đọc tụng thọ trì kinh Đại thừa

Tránh nơi huyên náo ở yên tĩnh

Tìm đến tất cả bạn lành thân

Ái ngữ, thân cận Thiện tri thức

Siêng năng tìm cầu trí chân thật.

Thông suốt tất cả các ngôn ngữ

Lý thắng nghĩa đế cũng như vậy

Đã rõ thắng nghĩa của Phật rồi

Xa lìa điên đảo, không nghi hoặc

Bình đẳng an nhiên và trong lặng

Đó là chân Phật tử thuyết pháp

Chứng đắc trị địa trụ như vậy

Các Bồ-tát khéo hay quán sát

Giảng nói pháp mầu phụng sự Phật

Vì vậy Phật tử cần phải học.

Lại nữa, Bồ-tát trụ thứ ba

Trong giáo pháp, mong cầu hạnh Phật

Khổ, không, vô thường đều hiểu rõ

Tất cả tự tánh không đến đi.

Các pháp vốn tịnh, lìa tự tánh

Tâm quyết định thông suốt hiểu rõ

Trụ pháp này không có mê lầm

Phật tử phải nên nói như vậy.

Biết tất cả các cõi chúng sinh

Và mở bày tất cả pháp giới

Thế giới như vậy đều biết hết

Vì vậy gọi là hành tương ưng.

Địa giới, thủy giới cùng hỏa giới

Phong giới, hư không giới cũng vậy

Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới

Các thế giới này đều biết hết

Cho đến các thế giới sai biệt

Đều thấy thể, tự tánh pháp giới

Tôn trọng trí tuệ rộng lớn này

Dũng mãnh tinh tấn cầu Phật trí.

Bấy giờ, Bồ-tát sinh quý trụ

Xuất gia, sinh trong các Như Lai

Có tánh, không tánh tâm quyết định

Thường giữ chánh kiến nơi sinh sống.

Bồ-tát địa này không thoái chuyển

Mong cầu Phật đạo, tâm không chán

Thường tu tập tất cả các pháp

Quán các chúng sinh như tự tánh

Tội ở thế gian như vi trần

Xa lìa luân hồi các quả báo

Phật tử khéo phân biệt sự sinh

Bồ-tát làm cho lìa già yếu.

Quá khứ, hiện tại và vị lai

Hết thảy pháp Trí đều hiểu rõ

Cùng sinh với bạn lành đời trước

Cũng như lúc Đức Phật xuất thế

Tất cả Như Lai đều thù thắng.

Thể nhập tâm bình đẳng ba đời

Hành nhập như vậy sinh tối thượng

Vượt qua các hành của ba đời

Đó là Bồ-tát trụ thứ tư

Thường hay khen ngợi sắc diệu này

Có thể hiểu biết rõ pháp ấy

Biết Bồ-tát kia sinh như vậy.

Bồ-tát tiếp sau là thứ năm

Gọi là phương tiện cụ túc trụ

Các phương tiện giáo hóa chúng sinh

Ưa cầu phước nghiệp đi khắp nơi

Tạp phước đức rộng lớn như vậy

Khiến các chúng sinh đều giải thoát

Hết tâm hồi hướng đều an lạc

Thương chúng sinh khiến lìa ràng buộc

Cứu giúp hoạn nạn trong thế gian

Nhiếp phục khiến họ sinh hoan hỷ

Hướng dẫn mỗi mỗi các chúng sinh

Chứng đắc đại Niết-bàn tịch tĩnh

Vô biên tất cả thế gian

Vô lượng, vô biên số như vậy

Vượt sự tính đếm không gì bằng

Không tánh, không tướng, không cứu cánh

Đó là Bồ-tát trụ thứ năm.

Đủ phương tiện giáo hóa chúng sinh

Đức trí Phật tròn sáng vi diệu

Thị hiện tất cả các công đức

Vô biên tất cả các chúng sinh.

Quán tự tánh pháp, không mê lầm

Trí thấu suốt lưới nghi hữu, vô

Trên trời dưới, thế đều bền vững

Ở nơi Phật, pháp và Bồ-tát

Thường hành diệu hạnh, lìa các sắc

Lúc ấy, vô số các chúng sinh

Chú tâm nghe thuyết pháp phương tiện

Chúng sinh phiền não khiến thanh tịnh

Khó độ, dễ độ đều hàng phục

Mở bày pháp giới rộng hay hẹp

Không đến, không đi, dứt các tướng

Thể tánh pháp giới chẳng có không

Ba đời Bồ-tát thích lãnh thọ

Quán sát tất cả tâm không động

Chuyên chú như vậy nơi Phật pháp

Dứt tánh tướng làm sao có, không

Bản tánh lìa nhiễm, con cũng vậy

Hiểu rõ kiếp tánh như huyễn mộng

Nghe diệu pháp tối thượng như vậy

Bồ-tát bất thoái nên như thế

Ở nơi Phật, pháp và Bồ-tát

Cùng quán hành tướng là có, không

Không lui, không có cũng không không

Như Lai chẳng đi cũng chẳng trụ

Không đến cũng chẳng phải không đến

Sinh và không sinh, diệt không diệt

Có tướng, không tướng chẳng sai khác

Tất cả mọi thứ đều giống nhau

Lý thắng nghĩa đế lìa có không

Các báu trang nghiêm mỗi mỗi khác

Bồ-tát ở đó tâm không chuyển.

Diệu tướng chân như chẳng có không

Dùng trí vô tướng đều biết rõ

Sai biệt như vậy đến hội này

Tất cả cõi trời đều lắng nghe.

Lại nữa Bồ-tát đồng chân trụ

Ba nghiệp thân miệng ý thanh tịnh

Làm các Phật sự không chấp trước

Vì vậy tùy ý được sinh ra

Đều từ chúng sinh hành pháp sinh

Du hành thấy các cõi nước ấy

Trí tuệ tùy ý mau thành tựu

Ân cần cung kính lễ mười phương

Bồ-tát với tâm không khác này

Nghe Phật tuyên bày pháp vi diệu

Biết các cõi nước đều chuyển động

Biết hết tất cả không còn sót.

Du hành, giảng thuyết ở cõi Phật

Sát-na đến khắp vô số cõi

Tùy vấn diễn thuyết vô số nghĩa

Tự tánh sai biệt, tánh cũng vậy.

Phương tiện âm thanh để xem xét

Vô số cõi Phật trong một niệm

Lại nói Bồ-tát vương tử trụ

Mật hạnh chúng sinh không thể lường.

Ngăn trừ vọng tưởng phiền não chướng

Có thể thực hành các diệu hạnh

Phân biệt đời quá khứ, vị lai

Hiểu biết rõ chân đế tục đế

Thật cầu pháp vi diệu như vậy

Khéo dùng phương tiện nhập vương thành

Đi khắp mọi nơi đều như vậy

Qua lại các nơi đều tự tại

Có thể quán sát được vương thành

Giống như diệu pháp quán đỉnh vương

Năng lực oai đức cũng như vậy

Vào được vương thành khéo thuyết pháp

Vì thế gọi là vương tử trụ.

Chư Phật giáo hóa cũng như vậy

Có thể tùy thuận các chúng sinh

Điều ngự xuất thế như vậy

Được an lạc Phật, trụ vương tử.

Phật tử Bồ-tát quán đỉnh trụ

Sống nơi cao tột làm lợi ích

Đếm được lượng nước bằng sợi lông

Tư duy tính toán không thể lường

Thực hành pháp chư Phật như vậy

Cũng như tất cả vô số cõi

Chúng sinh chẳng thể rõ bụi trần

Cho nên nói vô số như vậy.

Tất cả Như Lai và Bồ-tát

Cùng chư Phật quá khứ, vị lai

Từ khắp mười phương trong hiện tại

Cho đến Thanh văn, Bích-chi-phật

Từ lúc phát sinh tâm Bồ-đề

Số lượng như vậy không đếm được.

Số lượng công đức không thể biết

Một niệm tâm Bồ-đề ban đầu

Giáo hóa chúng sinh trong thế giới

Không ai vượt qua được vị ấy.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền bảo Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Nay ông khéo nói pháp môn Tổng trì bảo quang minh ấy.

Lại nữa, thiện nam! Các chúng sinh ấy sẽ ưa thích công đức nơi tất cả trí tuệ bất khả tư nghì của chư Phật. Nếu có chúng sinh nào chỉ nghe qua danh hiệu của chánh pháp Tổng trì bảo quang minh này mà không cần phải thọ trì đọc tụng chỉ nhất tâm cung kính thì cuối cùng chắc chắn sẽ chứng đắc quả vị Phật.

Khi ấy, Bồ-tát Pháp Tuệ nói:

–Đúng vậy! Đúng như lời ông nói.

Bồ-tát Phổ Hiền nói:

–Các ông đã được trí tuệ thâm sâu của Như Lai quán đỉnh. Nếu có thiện nam, thiện nữ nào đến dự hội này, được nghe giáo pháp như vậy, hoặc có chúng sinh nào tay cầm quyển kinh này thì các chúng sinh ấy ở trong Phật pháp đã được thọ ký.

Lúc ấy, Trưởng lão Xá-lợi-phất từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ Phật và thưa:

–Bạch Thế Tôn! Hôm nay chúng con như người mù bẩm sinh, từ xưa đến nay chưa từng được thấy nghe chánh pháp như vậy, chẳng những con mà các chúng sinh đều không được nghe pháp này, tất cả chúng sinh cũng giống như người mù bẩm sinh kia.

Phật bảo:

–Này Trưởng lão, đúng vậy! Đúng như lời ông nói.

Tôn giả Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn giảng nói cho chúng con nghe chánh pháp thâm sâu chẳng thể nghĩ bàn này.

Phật dạy:

–Xá-lợi-phất! Ông hãy đi đến bảo các vị Phạm vương, Đế Thích, Hộ thế đến dự pháp hội này, ta sẽ nói pháp ấn Tổng trì bảo quang minh tối thắng ngay tại đạo tràng này.

Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất vâng lời Phật dạy, vì đã thưa hỏi pháp môn Tổng trì bảo quang minh này này nên thuận theo Thánh chỉ của Phật, Tôn giả đến chỗ chư Thiên, Phạm vương, Đế Thích, Hộ thế. Đến nơi, Tôn giả nói:

–Phật đang ở đạo tràng Bảo quang chờ các ông đến để cùng nghe và thọ trì pháp này. Bây giờ đã đúng lúc, Như Lai sẽ giảng nói pháp Tổng trì bảo quang minh chẳng thể nghĩ bàn này. Các ông hãy mau đến, chớ để trễ giờ, pháp ấy rất khó gặp, chớ bỏ mất cơ hội, sau sẽ hối tiếc. Pháp bảo tối thắng này, ở đời khó được, thật là hy hữu.

Sau khi nghe nói, chư Thiên liền vận thần thông, trong một khoảnh khắc đều vân tập tới pháp hội. Các vị ấy đến chỗ Thế Tôn, nhiễu bên phải ba vòng, rồi tới trước Đức Phật chắp tay cung kính, thưa:

–Cúi xin Như Lai thương xót chúng con và chúng sinh đời mạt pháp mà giảng nói pháp môn Tổng trì bảo quang minh này.

Lúc đó, Thế Tôn im lặng không đáp.

Chúng trời Phạm vương, Đế Thích, Hộ thế thưa thỉnh như vậy ba lần nhưng Đức Thế Tôn vẫn im lặng. Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Cúi xin Như Lai nói pháp Tổng trì bảo quang minh. Bạch Đức Thiện Thệ! Xin hãy giảng nói cho.

Lúc đó, từ trong lưỡi của Thế Tôn phóng ra các loại âm thanh vang khắp tam thiên đại thiên thế giới, tất cả chúng sinh đều nghe được trong một lúc. Nếu có thiện nam nào vì pháp Tổng trì bảo quang minh này mà thưa thỉnh các Như Lai thì các chúng sinh ấy đều không thoái chuyển nơi đạo quả Vô thượng Bồ-đề.

Đức Thế Tôn lại bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Ông hãy đến thỉnh Đồng tử Diệu Cát Tường giảng nói pháp này. Hiện giờ, Diệu Cát Tường đang ngồi kiết già chánh niệm dưới gốc cây Bát-la-xoa-bà-la ở nơi khác, hơn trăm ngàn vạn Câu-chi na-dữu-đa ánh sáng mặt trời, mặt trăng, trong lầu gác đại bảo trang nghiêm, Phạm vương, Đế Thích, Hộ thế đều vây quanh cung kính, thân đều cùng một màu hoàng kim, an lành trang nghiêm, ánh sáng rực rỡ.

Tôn giả Xá-lợi-phất vâng lời Phật dạy đến chỗ Đồng tử Diệu Cát Tường. Đến nơi, tôn giả thưa với Đồng tử Diệu Cát Tường:

–Thiện nam! Như Lai mời ông giảng nói pháp Tổng trì bảo quang minh cho chúng tôi.

Diệu Cát Tường nói với Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Như Lai có nghĩa như thế nào?

Xá-lợi-phất thưa:

–Trí tuệ của đồng tử rất thâm diệu, tôi không phải là người cùng bậc, vì thế không dám luận bàn.

Diệu Cát Tường nói:

–Thôi đi, Xá-lợi-phất! Ông thật là chậm hiểu. Nếu ông muốn nghe, ta sẽ nói.

Xá-lợi-phất thưa:

–Tôi muốn nghe, xin Thánh giả giảng rõ cho tôi.

Lúc Đồng tử Diệu Cát Tường nói lời này, tức thì nơi tam thiên đại thiên thế giới cho đến cung trời Thanh tịnh và Thiên chúng, trên đến thiên chúng A-ca-nị-tra, dưới đến bốn Đại Thiên vương và các quyến thuộc, vô số Câu-chi Đại Dược-xoa dẫn các Phạm thiên, Đế Thích, Hộ thế, chư Thiên và các Thiên nữ mỗi mỗi đều muốn nghe pháp này nên đều đến chúng hội. Các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, cõi trời Tam thập tam, trời Dạ-ma, trời Đổ-sử-đa, trời Hóa lạc, trời Tha hóa tự tại, trời Đại phạm, trời A-ca-nị-tra. Các thiên chúng như vậy đều đến hội họp.

Lại có các đại chúng Thanh văn như Tôn giả Tu-Bồ-đề, Tôn giả Ma-ha Ca-diếp, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên, Tôn giả Xá-lợi-phất, Tôn giả Ma-ha Ca-chiên-diên, Tôn giả A-nậu-lâu-đà, Tôn giả Nga-da Ca-diếp, Tôn giả Ma-ha Câu-hy-la, Tôn giả Tổ-noa Phán-xá-ca, Tôn giả Lê-phạ-da, Tôn giả Nẵng-nĩ Ca-diếp, Tôn giả Ô-lô-vĩ-loa Ca-diếp, tôn giả Bố-la Noa-mai-đát-pha-ni tử, Tôn giả La-hộ-la, Tôn giả Bạt-nại La-ba-la, Tôn giả Ma-sáp-ba, Tôn giả A-nan-đà. Như vậy đại chúng Thanh văn và Da-thâu-đà-la với năm trăm Tỳ-kheo-ni đều đến hội họp.

Lại có Chuyển luân thánh vương và các vua nhỏ, các hàng Sát-đế-lợi, Bà-la-môn, trưởng giả, cư sĩ đều đến pháp hội.

Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất nhiễu quanh Phật ba vòng rồi thưa:

–Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên nào mà hôm nay đại chúng đều đến hội họp đông đúc như vậy? Làm sao biết được nhân duyên ấy?

Phật bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Do oai đức của pháp Tổng trì Bảo quang này.

Tôn giả Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nay con muốn nghe pháp môn Tổng trì Bảo quang ấy.

Phật dạy:

–Xá-lợi-phất! Ông nên đến thỉnh Đồng tử Diệu Cát Tường và Bồ-tát Phổ Hiền. Hai vị Đại sĩ này sẽ nói cho ông nghe.

Khi đó, Tôn giả Xá-lợi-phất thưa với Đồng tử Diệu Cát Tường:

–Xin Thánh giả hãy nói pháp môn Bảo quang chánh định là pháp bảo vi diệu.

Đại sĩ Diệu Cát Tường nói:

–Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Các vị hôm nay muốn nghe pháp Tổng trì bảo quang này chăng?

Xá-lợi-phất thưa:

–Nay bốn chúng các Thiên vương, Phạm vương, Đế Thích, Hộ thế cũng vì muốn nghe pháp này nên đến đây.

Lúc ấy, Đại sĩ Diệu Cát Tường liền bảo Trưởng lão Xá-lợi-phất:

–Này Xá-lợi-phất! Pháp bí yếu ấy như huyễn, như hóa, không thể thấy, nghe, nên nói như thế nào, ai là người nói, ai là người nghe?

Tôn giả Xá-lợi-phất thưa:

–Nay tôi muốn nghe, xin Đại sĩ hãy giảng nói.

Diệu Cát Tường hỏi Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Nên nói như thế nào?

Xá-lợi-phất đáp:

–Không tức là nói.

Đại sĩ Diệu Cát Tường lại hỏi Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Nói không như thế nào?

Xá-lợi-phất đáp:

–Không là lìa lời nói.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Không này nếu lìa lời nói thì làm sao tôi nói? Tất cả pháp đều lìa lời nói, nếu nói như vậy thì ai là người nghe nhận?

Trưởng lão Xá-lợi-phất đáp:

–Tất cả các pháp đều là lìa văn tự, lời nói, nên nói như vậy. Cho nên nói là Không, Vô tướng, Vô nguyện, không chấp, không xả, không khác, chẳng phải không khác, chẳng phải lìa hý luận, chẳng phải không lìa hý luận.

Khi Đồng tử Diệu Cát Tường và Tôn giả Xá-lợi-phất nói pháp này thì các Bồ-tát cùng Phạm vương, Đế Thích, Hộ Thế, chư Thiên đều rất vui mừng và khen ngợi.

Lành thay! Thiện nam! Các vị đã khéo giảng nói pháp Tổng trì bảo quang này.

Lúc ấy, Tôn giả Tu-bồ-đề thưa với Đại sĩ Diệu Cát Tường:

–Đại Bồ-tát làm sao thọ trì, đọc tụng và vì người giảng nói pháp môn Tổng trì bảo quang này?

Đồng tử Diệu Cát Tường đáp:

–Pháp Tổng trì này không sinh, thanh tịnh, như lý thọ trì, xa lìa tánh, tướng, không phải là lìa ngôn thuyết, không chấp, không xả. Nên thọ trì và giảng nói pháp môn này như vậy.

Khi Đại sĩ Diệu Cát Tường nói pháp này thì có chín mươi hai Bồ-tát đều được Tam-ma-địa dũng mãnh, lại có sáu mươi hai chúng sinh trong cõi trời, người được Vô sinh pháp nhẫn.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch vai áo bên phải, chắp tay cung kính, thưa:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là đại Bi của Đại Bồ-tát?

Phật dạy:

–Thiện nam! Nếu Đại Bồ-tát nào không lìa bỏ ba cõi, gọi là đại Bi, hoặc làm cho tất cả chúng sinh thấy được các cõi nước thanh tịnh, vi diệu của chư Phật thì gọi là đại Bi, hoặc thương xót, giúp đỡ các chúng sinh phá giới gọi là đại Bi, hoặc làm cho tất cả chúng sinh thân cận, tu tập, mong cầu Bát-nhã ba-la-mật gọi là đại Bi, hoặc vì tất cả chúng sinh không tiếc thân mạng gọi là đại Bi. Cho đến vì các chúng sinh mà đối với đầu, mắt, tủy, não là cái khó xả bỏ mà có thể xả bỏ được, khó làm mà có thể làm được, gọi là đại Bi.

Lại nữa! Đại Bồ-tát vì các chúng sinh không hề có sự phân biệt, đem tâm bình đẳng làm cho chúng sinh được an vui, xa lìa các tà kiến và được giải thoát.

Thiện nam! Đó là đại Bi của Đại Bồ-tát, nên hiểu như vậy.

Đại Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Cúi xin Đức Như Lai đại Từ vô lượng vì các chúng sinh, vì tạo lợi lạc cho thế gian mà nói pháp Tổng trì bảo quang này khiến các hàng trời, người trong đại hội này đều được lợi ích an lạc.

Khi ấy, vì thương xót chúng sinh, nên Như Lai dùng Phạm âm bảo các Đại Bồ-tát:

–Vào đời vị lai, sau năm trăm năm khi chánh pháp sắp diệt, ai trong các ông có thể thọ trì, giảng nói, truyền bá pháp Tổng trì bảo quang này?

Lúc đó, Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Ly Nhất Thiết Ưu Ám, Bồ-tát Dược Vương, Bồ-tát Biện Tích, Bồ-tát Xuất Sinh Nhất Thiết Pháp Vương, Bồ-tát Vô Tận Ý, Bồ-tát Hải Tuệ; Bồ-tát Bảo Sư Tử, Bồ-tát Bảo Hiền, Bồ-tát Bảo Quang, Bồ-tát Bảo Kế, Bồ-tát Quán Tự Tại, Bồ-tát Đẳng Quán, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Bảo Tích, Bồ-tát Bảo Trang Nghiêm, Bồ-tát Cát Tường Tràng, Bồ-tát Pháp Cát Tường, Bồ-tát Tài Cát Tường, Bồ-tát Phước Đức Cát Tường, Bồ-tát Chiên-đàn Cát Tường, Bồ-tát Pháp Tuệ, Bồ-tát Cam Lồ Tuệ, Bồ-tát Bất Tư Nghì, Bồ-tát Phước Đức Trang Nghiêm, Bồ-tát Công Đức Trang Nghiêm, Bồ-tát Tướng Trang Nghiêm, Bồ-tát Thường Hoan Hỷ Căn, Bồ-tát Chúng Trí Sơn Phong Vương, Bồ-tát Biện Thuyết, Bồ-tát Thường Cử Thủ, Bồ-tát Trì Địa, Bồ-tát Biện Ý, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Nguyệt Tạng, Bồ-tát Thanh Tịnh Nguyệt Tạng, Bồ-tát Nhật Tạng, Bồ-tát Xuất Sinh Vương, Bồ-tát Ma-ha Di-lô, Bồ-tát Kiên Lao Tuệ, Bồ-tát Di-lặc, sáu mươi hai trăm ngàn câu-chi na-dữu-đa Đại Bồ-tát như vậy, đồng thanh thưa:

–Bạch Thế Tôn! Ở đời vị lai, sau năm trăm năm, khi chánh pháp sắp diệt, chúng con sẽ thường thọ trì, giảng nói, truyền bá vì các chúng sinh nói pháp môn Tổng trì bảo quang này.

Phật dạy:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Thật là hy hữu! Vì chúng sinh các ông có thể phát đại nguyện thanh tịnh như vậy.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Bồ-tát Phổ Hiền:

–Thiện nam! Hãy lắng nghe chánh pháp vi diệu Tổng trì bảo quang này. Ta nói ra là vì muốn đem lại lợi ích an lạc cho tất cả chúng sinh.

Sau khi nói xong, Thế Tôn liền lên ngồi kiết già trên tòa Sư tử Đại bảo trang nghiêm và nói thần chú:

–Nẵng mồ tam mãn đa bạt nại ra dã mạo địa tát đát phạ dã ma hạ tát đát phạ dã ma hạ ca lỗ ni ca dã nhĩ dã tha, án bà ra để bà ra để bà ra bà lãnh đế tát phạ hạ.

Đức Thế Tôn nói ba lần thần chú Tổng trì bảo quang là pháp bảo vi diệu, sâu rộng, tối thượng.

Khi ấy, Đại Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nghĩa của pháp cùng với pháp được nêu bày như thế nào?

Phật dạy:

–Thiện nam! Vô pháp tức là pháp, tức là tất cả nghĩa, là vô tánh nghĩa, nghĩa là tất cả các pháp bình đẳng với nghĩa hư không, nghĩa tất cả pháp tức vô số nghĩa, vô số nghĩa tức là tất cả nghĩa, vô số nghĩa tức là tất cả các pháp.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao nói tất cả pháp ấy?

Phật dạy:

–Thiện nam! Ta nói tất cả pháp này nghĩa là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Như vậy là sáu thức và mười hai duyên hành. Vì thế ta nói pháp này, tất cả các pháp cũng vậy. Lại nữa, tất cả các pháp vốn không sinh diệt.

Lúc đó, Đồng tử Diệu Cát Tường thưa với Bồ-tát Phổ Hiền:

–Bồ-tát thọ trì pháp môn Tổng trì bảo quang này như thế nào?

Bồ-tát Phổ Hiền đáp:

–Pháp môn Tổng trì bảo quang này nên như pháp mà thuyết, như lý mà thọ trì. Vì sao? Vì tánh vốn không sinh, không diệt, không hình tướng, không rỗng không, không tánh tức là tự tánh, tự tánh tức là không tánh.

Thiện nam! Không nên chấp trước nơi sự thọ trì, quán sát pháp môn Tổng trì bảo quang này. Trí tuệ quyết định rõ ràng như vậy nên an tru, phân biệt, giảng thuyết. Thiện nam! Đây là nghĩa tự tánh của pháp quán Tổng trì bảo quang.

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG TỔNG TRÌ BẢO QUANG MINH