SỐ 291 — KINH NHƯ LAI HƯNG HIỂN

Số 291

KINH NHƯ LAI HƯNG HIỂN

Hán dịch: Tam tạng Pháp sư

Trúc pháp hộ, đời Tây Tấn.

QUYỂN 1

Nghe như vậy:

–Một thuở nọ, Đức Phật du hóa tại cõi nước mà Như Lai kiến lập. Đức Phật hiển bày Pháp thân thâm diệu an lạc chiếu kiến khắp cả các lầu gác cung điện, đó là cung điện Lưu ly tạng (Đại quang minh tạng) trang nghiêm và rực sáng là chốn hành hóa của Như Lai. Lúc ấy, Đức Phật hưng khởi ra vô lượng đạo lộ ánh sáng làm cung điện pháp giới. Ánh sáng Pháp thân ấy tự quán chiếu khắp trùm Pháp thân và tòa Sư tử của chư Bồ-tát, đồng thời bao hàm tất cả pháp thể Bồ-tát làm đại pháp tòa, tuyên bày khắp pháp giới. Thánh chỉ của Như Lai duyên với hư không giới, hành không chướng ngại, hiểu rõ bản tế Thánh tuệ, thấu giải Phật tuệ, phân minh Thánh đạo. Quá khứ, hiện tại, vị lai chư Phật đều cùng một Pháp thân bình đẳng. Tất cả các hành của chư Phật đều hành bình đẳng với sức thần thông không chướng ngại. Pháp thân tuệ thể của chư Phật rốt ráo vô tướng. Với pháp độ vô cực (pháp Ba-la-mật), chư Phật đi khắp pháp giới, không có sự vọng hành, nhiệm mầu vô hạn mà làm bậc Tối chánh giác. Như vậy chư Phật đều vượt qua các tâm hành, không còn sự che lấp cửa giải thoát do năm ấm. Pháp giới ấy rộng khắp như hư không, vì Như Lai thường du hành mười phương cõi nước chư Phật vô lượng, vô biên, không một chỗ nào mà không thấy biết. Trăm ngàn vạn ức na-do-tha chư Bồ-tát nhiều như vi trần số, tất cả chư vị đều là những bậc Nhất sinh bổ xứ. Mỗi vị đều ở trong cõi nước chư Phật khác nhau, chí nguyện vô hạn, làm theo trí tuệ. Mỗi vị cũng đều nhập vào pháp giới bình đẳng không hề hư hoại. Cõi giới của các vị là sự vô hạn của không giới, không chỗ sở đắc, không thấy hành trung đạo, không thấy có tự nhiên, cũng không chỗ sinh diệt, tỏ rõ tất cả các pháp cũng là như vậy. Thân chúng Bồ-tát không chỗ động xả, đạt đến các thông tuệ, biến khắp các Phật quốc mà không chỗ khởi niệm. Ở trong Phật đạo tuân theo trí tuệ Như Lai, hiện tại đạt đến ánh sáng sáng tỏ rốt cùng, đi chỗ đi của bậc Đại Thánh, không thấy có sự chuyển động. Trí tuệ trên một thân mà hiện ra chỗ hành vô lượng thể, trùm khắp trong pháp giới vô hạn, khéo phân biệt rõ ràng cảnh giới chúng sinh cho đến quả Không thoái chuyển. Các Bồ-tát ấy đều đạt đến bản tế, pháp giới không gốc đã diệt sạch tự ngã, thân thường nhu thuận, không chỗ sợ hãi. Như Lai chiếu sáng tất cả thiện căn vì các đồ chúng.

Những vị ấy là: Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Phổ Xưng Tôn, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ, Bồ-tát Kim Cang Tràng Anh, Bồ-tát Vô Cái Nguyệt Tịnh, Bồ-tát Nhật Quang Ly Cấu Tạng, Bồ-tát Đại Thần Thông Biến Động, Bồ-tát Ly Cấu Quang Thủ Thập Phương Tinh Tấn Vương Đại Sư Tử Ngu Lạc Thần Thông… Các vị Bồ-tát trong mười phương như thế không thể tính hết, như số vi trần đầy khắp trong trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật. Các chúng hội Bồ-tát cũng nhiều như vậy.

Lúc ấy, có ánh quang minh gọi là Như Lai Thánh Chỉ được lưu xuất từ giữa chân mày Đức Thế Tôn. Trăm ngàn vạn ức na-do-tha vô tận số ánh sáng chiếu tỏa vô lượng, vô biên không bờ mé. Như Lai thị hiện oai thần lực, hiển bày khắp mười phương Phật quốc thế giới chỉ dạy cho trăm ngàn ức na-do-tha vô tân số chúng Bồ-tát. Oai thần tức là thế giới chư Phật khiến cho tất cả các đường ác thảy đều tiêu diệt, các cung điện của ma quân đều bị che khuất. Lại có chư Như Lai thành tựu quả vị Tối chánh giác, thị hiện ra các chúng hội đạo tràng của chư Phật, làm giác ngộ cho những người chưa giác ngộ, xuất sinh các tòa ánh sáng nghiêm tịnh hiển sáng pháp giới, bậc nhất không giới, một chỗ mà trùm khắp tất cả chỗ, đạt đến cảnh giới chư Phật. Ánh sáng ấy lại trở về nhiễu quanh tất cả đạo tràng Bồ-tát, rồi thể nhập nơi đỉnh môn của Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ. Tất cả Bồ-tát và chúng hội thấy điều kỳ lạ chưa từng có như vậy nên thân tâm hoan hỷ và cho rằng ánh sáng như thế tự nhiên xuất hiện thì nhất định hôm nay phải có sự thần biến vô biên, tuyên thuyết đại pháp. Lúc ánh sáng ấy ẩn tàng thì Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh từ chỗ ngồi ở tòa liên hoa đứng dậy quỳ gối chắp tay, nghĩ về công Đức Như Lai, dùng kệ tụng:

Thức những kẻ còn mê

Siêu vượt các Đức vương

Hành ấy không ngăn ngại

Chỗ độ thoát vô cùng

Đại Thánh ấy an trú

Bình đẳng khắp ba đời

Nay cung kính đảnh lễ

Minh triết của trí tuệ

Nẻo hành không hình tướng

Tức qua đến bờ kia.

Lại có sự thị hiện

Khéo trang nghiêm thân tướng

Ánh sáng lìa trần cấu

Diễn xuất vô lượng quang

Hằng phục các ma sự

Cúi đầu quy mạng lễ.

Chấn động nhiều cõi nước

Các cung điện quả lãnh

Cho đến khắp mười phương

Tất cả các cõi nước

Không để cho một người

Phải chịu sự sợ hãi.

Oai thần của Phật đạo

Hưng khởi cũng như vậy

Đều bình đẳng kiến lập

Ở trong hư không giới

Pháp giới ấy như thế.

Thấu đạt các cảnh giới

Nghiêm tịnh khắp chúng sinh

Na-do-tha trần số

Dứt sạch nơi chúng sinh

Tất cả mọi tội chướng.

Chí nguyện rất kiên cố

Hành dụng trăm ngàn kiếp

Công đức tự tích tụ

Thù thắng nơi Phật đạo.

Thấu đạt ở nhất hành

Thánh tuệ không chướng ngại

Lấy một sự tự nhiên

Để thực hành Phật đạo.

Đạo sư vì như vậy

Chỗ diễn phóng ánh sáng

Thấy khắp cõi Ta-bà

Không chỗ nào chẳng tỏ.

Thị hiện cùng khắp cả

Oai thần lực biến hóa

Thân tôi đã vào trọn

Trong đó tự hành dụng.

Nay chính vì lẽ ấy

Hưng khởi niệm như vầy:

Hôm nay chính là lúc

Cúi lạy Đấng Pháp Vương.

Vô tận số Bồ-tát

Đều vân tập về đây

Thảy muốn được nghe pháp

Được phân minh Pháp sự.

Hôm nay các chúng hội

Trong lắng càng lắng trong

Ở trong các thế giới

Thân cận, vâng tu tập!

Thánh tuệ không bờ mé

Cảnh giới không ngăn ngại

Được công đức dũng mãnh

Oai thần đến vô biên

Thị hiện bạn cõi đời.

Chỗ hành vượt thần tiên

Trí tuệ khó nghĩ bàn,

Vượt ngoài sức tinh tấn

Mà ứng hiện ánh sáng

Chiếu tỏa chư Bồ-tát

Nay đệ tử cần hỏi

Pháp tối thượng thù thắng

Nơi cảnh giới nhận lãnh

Sự thông đạt Đại thánh

Tự phóng uy sáng ấy

Mà thị hiện khắp cùng.

Bậc Đạo sư tối thượng

Tuyên thuyết các cõi Phật

Ai Thánh trong cõi người

Bậc Chân thật tối thượng.

Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ nói lời kệ khen ngợi này xong thì cũng l úc ấy, từ trong kim khẩu của Đức Thế Tôn phóng ra ánh hào quang gọi là “bất khả kế ức số chiếu minh”, chiếu khắp tất cả thế giới chư Phật không có bờ mé , rồi nhiễu quanh các Phật quốc đủ mười vòng, thị hiện oai biến Như Lai Thánh chỉ, trăm ngàn ức na-do-tha vô tận số Bồ-tát đều thấy rõ giáo sắc ấy. Thánh chỉ ấy chấn động khắp các Phật quốc cho đến các nẻo ác đều bị tiêu diệt, che lấp tất cả cung điện ma vương. Chánh giáo Như Lai bình đẳng mười phương, thị hiện đến các chúng hội, đạo tràng của chư Phật, giác ngộ người chưa giác ngộ. Ánh sáng ấy độ khắp pháp giới, bao trùm khắp tất cả hư không giới, thấu đến các Phật quốc rồi liền trở lại nhiễu quanh chư Bồ-tát và nhập vào diện môn của Bồ-tát Phổ Hiền. Lúc Bồ-tát Phổ Hiền vừa gặp ánh sánh đó thì cũng là lúc công đức, uy nhan và tòa Sư tử của Bồ-tát đều tăng lên gấp bội phần so với trước, vượt hẳn cả tòa Sư tử và thân Phật, lại còn vượt hẳn hình thể và tòa Sư tử của các Bồ-tát khác. Tòa Sư tử của Bồ-tát Phổ Hiền dáng vẻ đẹp đẽ cao lớn thù diệu, thị hiện tướng thù đặc thật là sáng đẹp.

Lúc ấy, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ hỏi Bồ-tát Phổ Hiền:

–Thưa Phật tử! Công đức của Đại sĩ thật khó nghĩ bàn nên tất cả thế giới đều biết đến Đại sĩ hưng khởi sức đại thần biến làm Chư Bồ-tát hoan hỷ và cảm động vô cùng. Thưa Phật tử! Sự xuất hiện của Như Lai là ứng hiện điềm lành gì vậy?

Bồ-tát Phổ Hiền liền đáp lời:

–Như chỗ tôi nhớ, mỗi lúc thấy sự thị hiện biến hóa cảm động vô biên này của các bậc Bình đẳng giác thuở xưa thì lúc đó, sẽ diễn thuyết kinh điển Như Lai xuất hiện. Nay Đại Thánh vì muốn diễn thuyết nghĩa này nên thị hiện điềm lành biến hóa như vậy.

Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ vừa nghe đến tên kinh Như Lai xuất hiện này thì cùng lúc do sức oai thần của Phật mà đại địa chấn động. Khi đó, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ nói với Bồ-tát Phổ Hiền:

–Lành thay Phật tử! Bồ-tát đã vì chư Bồ-tát Đại sĩ mà vui nhận việc tán dương sự xuất hiện thành tựu của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác sao? Nay đây mười phương thảy đều nghiêm tịnh, trăm ngàn ức vô tận số chúng hội xưa nay khéo tu công hạnh thanh tịnh, tâm có chỗ về, trưởng dưỡng công đức đạo, khơi dòng giác tâm, diễn đại ngôn từ, siêu vượt bờ kia. Kiến lập tất cả công hạnh cùng oai đức tướng tốt Như Lai, một tâm hướng về chư Phật chưa từng quên mất. Hưng khởi đại Bi, quán nhìn chúng sinh cùng chư Đại Bồ-tát, khơi tỏ thần thông, biết rõ tất cả sự tinh cần của Như Lai, tự thân luôn vắng lặng và luôn được nghe tất cả pháp âm Thánh diệu của chư Phật tuyên thuyết. Các vị như vậy là công đức vang danh, bình đẳng dứt trừ tất cả sự thương ghét, chẳng kể thân sơ, làm cho chư Bồ-tát ấy đều vân tập đến.

Thưa Phật tử! Bồ-tát đã từng cúng dường, lễ bái, tham vấn, thọ giáo nơi trăm ngàn ức na-do-tha vô tận số chư Phật và hẳn nhiên đã từng siêng năng thi hành trì hạnh Bồ-tát, đắc đại thần thông và các môn Tam-muội. Thần thông pháp lạc ấy đều thể nhập vào tạng bí mật của Như Lai; dứt trừ các sự hồ nghi, và nhập vào sức tinh tấn vô úy của Như Lai. Thấu suốt tất cả căn tánh của chúng sinh và tin chắc vào chân đế giải thoát mà tuyên thuyết kinh điển, đạt Như Lai chủng, ấy là chỗ về của Thánh tánh. Tuyên thuyết tất cả pháp đạo rốt ráo Đệ nhất nghĩa của chư Phật, chứng đắc và độ thoát vô lượng, vô biên. Các việc như vậy và công đức thù đặc không thể lường tính.

Lành thay! Phật tử! Bồ-tát đã nguyện tuyên thuyết về chỗ thị hiện của Như Lai, ngôn âm diễn thuyết rộng khắp, chỗ có thể diễn thuyết là các cảnh giới tâm niệm hiện hành, ngợi khen các hành giả, thành tựu Tối chánh giác, chuyển đại pháp luân, xiển dương Phật pháp, thị hiện diệt độ, hiển bày tất cả đức bản và công hạnh của Như Lai.

Lúc ấy, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ muốn giải nghĩa rõ ràng về chỗ sở quy một lần nữa, tức vì Bồ-tát Phổ Hiền mà nói kệ tụng:

Chỗ về không nhóm họp

Rõ thật tướng là giác

Trí tuệ ấy vô thượng

Bình đẳng lìa trần cấu.

Khen ngợi Bậc Tối thắng

Chỗ hành không giới hạn

Nghe pháp âm của Ngài

Tất cả đều phấn chấn.

Thù thắng của Bồ-tát

Làm thế nào hưng khởi?

Cho nên được chỗ về

Làm sao đạt chân thật?

Pháp âm của Như Lai

Thế nào là thân tâm?

Cảnh giới hành hóa ấy

Đại xưng ấy thế nào?

Sao gọi là chư Phật?

Gọi là lời Như Lai.

Sao gọi là Tối thắng?

Mà chuyển bánh xe pháp

Nguyện giảng sự an trú

Đạo quả của Niết-bàn

Những vị được an vui

Vô lượng chư Phật tử.

Ở khắp cả mười phương

Đại Pháp vương an trú

Tất cả chư chúng sanh

Chỗ về của công đức.

Phước lạc những người ấy

Đại Thánh vì họ thuyết

Duyên gì thấy đạo ấy?

Làm sao được an trú?

Thế nào được nghe biết?

Danh hiệu của Như Lai

Chưa từng được tìm thấy

Các đại Thánh diệt độ

Giả sử tâm hoan hỷ

Cung kính với Thánh tôn

Xin rủ lòng dạy cho

Nhân nào thành đại tâm?

Nay vì hỏi điều này

Được đại nhân thanh tịnh

Vì nói chỗ phụng hành

Biển lớn của đại đức.

Quán thấy chư Bồ-tát

Tất cả đều chắp tay

Hỏi Phật và Hiền giả.

Cùng hỏi tôi phận mọn

Phải vì những vị ấy

Nói pháp báu thanh tịnh

Vì đoạn các hồ nghi

Được tuệ lớn không lường.

Vì họ dẫn ví dụ

Thị hiện chủng tánh Phật

Nếu chúng sinh nghe nhận

Phát đạo tâm thanh tịnh

Làm cho các cõi Phật

Trùm khắp không gì ngoài

Chư Phật thị hiện khắp

Bằng vô số thân hình

Biết giác pháp, thanh tịnh

Diễn nói hợp thời cơ

Nhân đó nên ví dụ

Mà thị hiện tuyên thuyết.

Na-do-tha Phật quốc

Khắp mười phương trăm ngàn

Ức bách na-thuật số

Vô lượng không thể lường

Khó có thể thấy gặp

Các Bồ-tát như thế

Như hôm nay vân tập

Thắng tự tại như vậy

Nên nguyện thuyết cho họ

An trú hạnh thanh tịnh

Do đó xiển dương rộng

Tộc tánh của Như Lai.

Chư vị Bồ-tát ấy

Tất cả chắp tay đứng

Muốn chí cầu pháp đạo

Khát ngưỡng nơi kinh điển.

Bồ-tát Phổ Hiền vì nhân duyên thỉnh hỏi của Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ nên nói khắp cho tất cả chúng Bồ-tát:

–Thưa các Tối thắng tử! Trụ xứ của chư Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác là không thể nghĩ bàn nên diễn bày sự hưng khởi của các vị cũng khó nghĩ bàn, sự tuần tự diễn bày pháp đạo cũng không thể suy lường. Như Lai thị hiện sự hưng thịnh lồng lộng như vậy. Tuy vì một việc mà không vì một việc và tất cả đều quy hướng về đạo. Vì sao? Thưa Phật tử! Có mười việc mà vô lượng pháp đều quy về trăm ngàn công đức không thể kể xiết, sở hành tu tập đều đạt đến ngôi vị Như Lai. Những gì là mười?

1. Đạo tâm vô lượng, thu giữ khắp cả tâm niệm chúng sinh, quá khứ xa xưa đã từng tích lũy tâm niệm thiện hạnh.

2. Chí tánh vô ngại, xưa nay thanh tịnh, nhóm họp vô cực.

3. Đại Từ đại Bi vì các đường ác mà cứu độ chúng sinh.

4. Nguyện hành vô tận không hề gián đoạn.

5. Phước tuệ vô cực huân tập không chán, công hạnh luôn quay về.

6. Giáo hóa chúng sinh bằng Phật tạng vô biên.

7. Cũng vì các nẻo mà khéo biết rõ thanh tịnh.

8. Vô lượng phương tiện quyền xảo của trí tuệ.

9. Phụng hành vô lượng công đức, pháp đạo vô hạn, huân tập Thánh trí.

10. Thông đạt trọn vẹn tạng kinh điển pháp nghĩa không bờ mé.

Cho nên, này Phật tử! Mười pháp hành ấy là đầu mặt của pháp. Đã hội đủ mười điều không thể nghĩ bàn này thì trăm ngàn vô lượng hàng quyến thuộc đều được quay về với Như Lai. Này Phật tử! Ví như trong ngàn thế giới sở dĩ có tên gọi ấy không phải vì một yếu tố hợp thành mà vì vô lượng nhân duyên mới hợp thành. Cũng như đám mây hợp thành rồi đổ mưa xuống tạo nên thời tiết. Có bốn nguyên nhân làm nên việc này:

1. Gió thổi hiu hiu, phiêu diêu khắp nơi, gió ấy gọi là Chấp ngự, trong môi trường ngọn đại phong này có chứa nhiều nước nên nó chủ đạo về việc tuôn mưa.

2. Có ngọn gió gọi là Khô kiệt tức là luôn làm tiêu tan hơi nước.

3. Có ngọn gió gọi là Trụ lập, tức tạo lập tất cả các cung điện.

4. Có ngọn gió gọi là Trang nghiêm tức làm cho tất cả chúng sinh thọ hình thể ở tam thiên thế giới thì tội phước của họ thảy đều tiêu dung.

Chư Bồ-tát thành tựu công đức cũng là như vậy, không thể hạn lượng, không thể nghĩ bàn. Cũng như bao nhiêu yếu tố lập nên tam thiên thế giới mới có các pháp thì cũng không thể biết được rõ ràng số lượng, gốc ngọn, đầu cuối của vô vàn nhân duyên, cũng không thể nhìn thấy, cũng không thể thấy tận nguồn gốc của nó. Cho nên, này Phật tử! Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác không vì một sự, không vì một nghĩa mà thị hiện.

Lại nữa, từ xưa chư Như Lai trước tiên đã từng hưng khởi mưa pháp rộng khắp, tâm luôn hành hóa mà không biết chán mệt, chí tánh kiên cố, luôn giữ gìn chẳng hề quên mất, không hề loạn động, quán chiếu tịch nhiên. Các vị luôn dùng trí tuệ làm đạo tràng, làm khô cạn tất cả trần lao ái dục, khuyến dụ huân tu, gieo trồng gốc đức mà khéo tiến lên, tiêu trừ kiêu mạn, thấu đạt rõ ràng các hành thanh tịnh, giảng thuyết dạy dỗ về công đức thanh tịnh cho chúng sinh. Công đức của Như Lai là nguồn đạo vô lậu nên đem lại những điều như vậy cùng ngôi vị Chí chân Chánh giác, thấu đạt các pháp. Ở cảnh giới ấy mà chưa thị hiện ra tất là nhập vào cửa thứ nhất là nẻo hành hóa của Bồ-tát đi đến chỗ hưng hiển của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như tam thiên thế giới hưng khởi lên đám mây rộng lớn gọi là Bất khả hoại, đủ duyên thì mưa xuống. Ngoài mặt đất ra thì không gì có thể hứng chịu nước mưa ấy, chỉ có thế giới ba ngàn lúc gặp nước mưa đó mới lưu biến được. Cũng vậy, thưa Đại sĩ! Pháp giới chư Phật cũng có hồ chứa pháp trạch rộng lớn gọi là Vô hoại, tức là Phật chủng bất đoạn của chư Như Lai cùng các Thánh sĩ hợp lại, còn tất cả hàng Thanh văn, Duyên giác không thể nhận lãnh, thọ trì, phụng hành được. Chỉ có chư Bồ-tát mới đủ năng lực lớn để thừa sự với tâm vô úy, thệ mặc áo giáp công đức, đó là cửa thứ hai.

Lúc đó, Bồ-tát nói kệ tụng:

Nghe rõ khắp mười phương

Tất cả trên thế gian

Không thể nào sánh được

Như sánh với hư không.

Chỗ hành của Đạo sư

Vô lượng không bờ cõi

Công đức đã biến khắp

Không thể tính đếm được.

Giả sử tư duy Phật

Do chỗ tâm niệm khởi

Các vị mười Lực ấy

Công đức không hạn lượng.

Lời nói của mọi người

Ngàn ức kiếp khen ngợi

Sư tử hùng vô biên

Cõi đời không có hai

Khắp mười phương tất cả

Vô số cõi nước Phật

Đều nghiền nát thành bụi

Kiếp số như bụi ấy

Ngàn ức lần như vậy

Nói về chư Mười Lực

Công đức bằng mảy lông

Cũng không thể nói hết.

Giả sử có một người

Muốn đo lường hư không

Cũng vậy người thứ hai

Tính nhanh các thọ tướng

Vô lượng không thể tính

Hư không không thể lường

Nên biết các mười Lực

Hành như vậy vô hạn.

Như người trong ba đời

Đều ở trong tam giới

Tính số lượng chúng sinh

Chỗ hành niệm của tâm

Trong khoảnh khắc tâm niệm

Đều biết rõ phần số

Mọi tư tưởng quần mê

Chốn niệm của thần thức

Thì cũng như pháp giới

Không hề có bờ mé

Cũng không thấy tất cả

Chỗ về của pháp giới.

Mười Lực cũng như vậy

Nẻo hành không hạn lượng

Tất cả, không tất cả

Pháp giới là tự nhiên.

Giống như cơn mưa lớn

Tên là Bất khả hoại

Nếu đức không thọ lãnh

Thì thủy tai vây bọc

Phật diễn hồ vô cực

Tiểu thừa không chịu nổi

Chỉ Bồ-tát thừa sự

Ban rải ở khắp nơi.

Không gốc như không gốc

Vắng lặng không hai tưởng

Vĩnh viễn không sinh diệt

Là bình đẳng rộng khắp

Trên thế gian tất cả

Cảnh giới cũng như vậy

Vốn bình đẳng tự nhiên

Đã thoát ngoài lợi hại

Giống như bản tế ấy

Chân bản tế không bờ

Ba đời là bình đẳng

Giải thoát khắp tất cả

Đều thương xót như vậy

Là nẻo hành Đạo sư.

Cùng ở khắp ba đời

Tất cả không ngăn ngại

Bản tế không tạo tác

Không tạo lẽ tự nhiên

Vốn tịnh như hư không

Không bẩn, không trần lao.

Bậc Tối thắng hiển bày

Tất cả đều nghiêm tịnh

Bỏ hết làm, không làm

Dứt sạch việc có không

Phóng hiện các ngôn âm

Cùng tất cả phát âm

Dứt ý niệm đi về

Diệt độ không chốn có.

Chư Mười Lực như thế

Với pháp luôn tự tại

Tất cả lời vô thanh

Cũng không thể nắm giữ

Tịch tỉnh cũng như vậy

Liễu rõ tất cả pháp

Như dấu chim trong không

Hoặc như đá trong không.

Duyên là chỗ thệ nguyện

Mà thị hiện sắc không

Tự quán các mười Lực

Chỗ biến hóa Tối thắng,

Giả sử muốn vào đó

Cõi Tối thắng như vậy

Phải chí niệm tuân đạo

Chí tánh ấy tự tịnh

Điều phục các tư tưởng

Ở nơi niệm vô niệm.

Như dấu chim trong không

Tâm vào đâu cũng vậy

Cho nên đã an trú

Tỉnh nơi Đạo sư hành

Nghe chỗ nói của tôi

Nêu rõ các ví dụ.

Nói về chư Mười Lực

Công đức không cùng tận

Huống gì nói nghĩa ấy

Giảng nói về Thánh tôn

Như loài chúng sinh kia

Tự nhiên hành hết mình

Không thể tính, nghĩ bàn

Chỗ hành các Đạo sư

Cảnh giới của mười Lực

Phật đạo tự tại chuyển

Thành tựu các gốc đức

Nghe nói thảy công đức.

Nay hiện làm cõi người

Nghĩ và làm không khác

Chưa từng nghĩ lãnh chịu

Nương nhân duyên hội tụ

Ngôn âm ngàn ức cõi

Phật nói khế hợp khắp.

Sở dĩ có ngôn thuyết

Vì có cõi tam thiên

Trên cõi người như thế

Những việc ấy tự nhiên

Công đức khó diễn bày

Chỗ biến khắp như vậy

Có thể biết số lượng

Tất cả niệm chúng sinh

Khó biết bậc thị hiện

Tự nhiên trong sở hành.

Lại nữa, này Phật tử! Như cơn mưa đó không từ đâu đến, chẳng đi về đâu mà có sự thấm nhuần. Đó là do chúng sinh có tội phước khác nhau nên thấy có sự đến đi vậy thôi.

Cũng thế, này Phật tử! Các Đức Như Lai hóa đạo cũng không từ đâu đến, không đi về đâu mà có ra cơn mưa pháp, chỉ do các oai lực nơi gốc đức của chư Bồ-tát mà hiện ra tướng hóa đạo ấy. Đó là việc thứ ba.

Bồ-tát nói kệ tụng:

Như mưa không đâu đến

Cũng chẳng đi về đâu

Phật giáo hóa tất cả

Không đến cũng không đi.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như cơn mưa lớn ở tam thiên thế giới rơi vào thân mọi người thì họ không thể tính đếm được số giọt mưa ấy. Giả sử, ở một cõi Phật hưng khởi cho chúng sinh tư niệm về một hồ chứa rộng lớn thì mắt tâm của họ bị choáng ngợp, chỉ có Thiên tử Vũ Tôn chủ nhân về việc này trong tam thiên thế giới mới biết hết số lượng hạt mưa ấy không sót một giọt, đó là do gốc đức của đời trước đã từng đạt đến. Cũng vậy, thưa Đại sĩ! Tất cả chúng sinh, Thanh văn, Độc giác thì không thể tư duy biết rõ hồ pháp rộng lớn của Như Lai, chỗ khởi niệm của họ không thể theo kịp với đại tâm Như Lai. Giả sử có nghe cái đại tâm ấy thì cũng sẽ bị mê hoặc che lấp, chỉ có những chúng sinh tôn Bồ-tát đại nhân đã từng khéo tu đạo nghiệp ở đời Phật quá khứ, được oai lực vô thượng thì mới có thể biết được. Đó là việc thứ tư.

Bồ-tát nói kệ tụng:

Giả như có mưa lớn

Khắp ba ngàn cõi Phật

Chỉ Tôn Thiên tử biết

Ngoài ra không thể rõ

Kể cả hết thảy thừa

Thanh văn và Duyên giác

Không hiểu mưa Phật pháp

Chỉ Bồ-tát mới thông.

Lại nữa, này Phật tử! Lúc mây lớn nổi lên, lại có cơn mưa tên là Diệt trừ, nó làm tiêu diệt tất cả lửa đốt; lại có mưa lớn tên là Quán loạn, nó làm tiêu hoại nạn thủy tai; lại có cơn mưa gọi là Đoạn tuyệt, nó làm diệt trừ các loại gió; lại có mưa lớn tên là Hoại bại, nó hủy hoại các vật báu; lại có cơn mưa lớn gọi là Tiêu lạn, nó làm tiêu nát tam thiên thế giới. Cũng vậy, Như Lai thị hiện ra ở đời có đại mưa pháp tên là Diệt trừ để nêu bày hồ nước pháp, tiêu trừ tất cả trần lao ái dục; lại có đại mưa pháp tên là Tích nghiệp, nhằm tuyên diễn hồ nước pháp để tích lũy tất cả các gốc đức; lại có đại mưa pháp tuyên diễn hồ nước pháp gọi là Quyên thích, nhằm đoạn trừ tất cả sáu mươi hai tà kiến; lại có đại mưa pháp làm rõ hồ nước pháp khắp gọi là Hoại bại, khiến cho trí tuệ của tất cả các pháp được thành tựu; lại có đại mưa pháp diễn bày hồ nước pháp gọi là Tiêu hóa, hóa diệt tất cả chốn hành nơi tâm chí. Đó là việc thứ năm.

Bồ-tát nói kệ tụng:

Như mưa trừ diệt lửa

Có mưa hoại thủy tai,

Có mưa đoạn tuyệt gió,

Và mưa hủy núi báu.

Như Lai thị hiện đời

Diệt tất cả tham dục

Tích lũy các gốc đức

Trừ sáu hai tà kiến.

Mưa pháp khắp mười phương

Thành tựu tất cả tuệ

Hóa chí tánh chúng sinh

Khiến thuận theo Chánh giác

Không tham luyến bốn đại

Ba cõi không tự tánh

Tự nhiên từ vô lượng

Ba đạt không ngăn ngại.

Lại nữa, này Phật tử! Như nước mưa chỉ có một vị mà tưới nhuận vô hạn, thấm nhuần cùng khắp. Như Lai cũng vậy, dùng một tâm đại Bi mà mưa ra tất cả hồ nước pháp cùng khắp, tới tận vô biên, đạt đến Đại Thánh, cho nên gọi là Như Lai hiển hiện phân minh vô lượng pháp. Đó là việc thứ sáu.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như nước mưa một vị

Mà thấm ướt cùng khắp

Như Lai cũng như vậy

Bình đẳng không nghiêng lệch.

Dùng một tâm đại Bi

Mưa xuống khắp mọi người

Pháp trạch thật vô biên

Đem hết về đạo lớn.

Lại nữa, này Phật tử! Cũng như lúc tam thiên thế giới hình thành, trước hết hoàn thành thân các Thiên tử và các cung điện của cõi Sắc, thứ đến hoàn thành con người và chỗ ở của cõi Dục, sau đó thành tựu các loài chúng sinh. Như Lai xuất hiện ở đời cũng vậy, trước hết thành tựu trí tuệ chư Bồ-tát, sau đó diễn bày tuệ hạnh Duyên giác, thứ nữa mới hiển thị chốn hành gốc đức của trí tuệ Thanh văn, sau cùng mới chỉ bày chỗ hành trí tuệ nhóm họp gốc thiện cho tất cả chúng sinh khác. Đạo pháp chỉ một vị mà tùy theo sở thích, chỗ hành gốc đức, chỗ ở nhà cửa, xứ sở cung điện của mỗi một chúng sinh mà hiện ra mỗi một loại hoặc hiện ra mặt trái của sự tiện dụng. Pháp vị của Như Lai cũng như vậy, tùy theo trình độ chúng sinh và chỗ gieo trồng gốc đức mà tự nhiên hiển bày tuệ hạnh. Đó là việc thứ bảy.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như trước lập thiên cung

Sắc giới, Vô sắc giới

Sau đó mới hình thành

Cung điện của dục giới

Sau mới thành mặt đất

Muôn dân và xứ sở

Tất cả loại chúng sinh

Các rồng, Kiền-đạp-hòa.

Mười Lực cũng như vậy

Vốn hợp với tự nhiên

Tu hành không bờ mé

Oai nghi từ Bồ-tát

Sau mới thật tịch nhiên

Nhân duyên mà được thành

Thứ đến được tự tại

Mới sống cùng chúng sinh.

Các giọt mưa rơi xuống

Không xanh cũng không vàng

Nước thì thấm vào đất

Do vô số duyên sinh.

Và nhờ đất mới thành

Sinh cây cỏ núi rừng

Nước ấy không những thế

Còn tạo nhiều địa chủng.

Đạo sư ở chân lý

Trí tuệ là Thánh đạt

Bi tuệ như hư không

Cầm nắm các phương tiện.

Như pháp Bậc Tối thắng

Vào đó tức cúng dường

Trí tuệ rời cấu nhiễm

Thân ấy không chỗ trụ.

Lại nữa, này Phật tử! Như lúc hưng khởi thủy tai ngang bằng với hư không, trong thế giới ba ngàn hiện ra hoa sen tên là Thành đức bảo, tự nhiên sinh vô số loại làm che lấp nạn thủy tai ấy và chiếu khắp thế gian. Giả sử lúc hoa sen tự nhiên xuất hiện có, Thiên tử Đại Tôn và trời Tịnh cư thấy được cũng hoa sen ấy thì biết trong kiếp ấy phải có bao nhiêu bậc Bình đẳng giác xuất hiện ở đời. Ở đó có gió tự nhiên tên là Hiển diệu, lúc thổi lên khắp cùng thì nhà cửa cung điện của Thiên tử nơi Dục giới được thành lập. Lại có ngọn gió tên là Tịnh hiển minh, nó làm an ổn, thanh khiết và thành lập nhà cửa cung điện của Thiên tử Dục hành. Lại có ngọn gió gọi là Nhất loại, không hủy hoại mà còn thành lập núi Đại thiết vi, núi Kim cang. Lại có ngọn gió gọi là Đặc tôn, mỗi khi nó thổi lên thì thành lập núi chúa Tu-di sơn. Lại có ngọn gió tên là Trường lập, mỗi khi nó thổi lên thì thành lập bảy núi chúa Đại bảo. Đó là:

1. Âm-đồ-lợi.

2. Ý-thử-sơn-kỳ-lợi.

3. Trừ hại bảo.

4. Trừ-ưu-đà-la.

5. Thoát hóa Dân-tùy-la.

6 . Mục-lân đại-mục-lân

7. Hương sơn băng sơn.

Lại có ngọn gió tên là Thiện trú, mỗi khi thổi lên thì thành lập đại địa; lại có ngọn gió tên là Nghiêm tịnh, thành lập nhà cửa cung điện của chư Thiên Du địa, Thiên, Long, Kiền-đạp-hòa; lại có ngọn gió tên là Vô tận ý, thành lập và lưu thông tất cả vực sâu đáy biển trong tam thiên thế giới; lại có ngọn gió tên là Chiếu minh tạng, thành lập Bảo châu như ý khắp thế gian, lại có ngọn gió gọi là Kiên cố căn, mỗi khi thổi lên sẽ thành lập vỏ thân cây. Như vậy thưa Đại sĩ! Nước cơn mưa ấy chỉ là một vị, nước kia không hề tưởng nghĩ là nó hình thành vô số các pháp tự nhiên, nhưng vì chỗ biết và gốc đức của chúng sinh nên thấy các pháp có sự sinh diệt. Như các gió ấy, dùng nhiều loại gió mà phân biệt biết rõ tam thiên thế giới. Đức Như Lai Chánh chân Đẳng Chánh Giác sở dĩ mang lại tất cả gốc đức, thành tựu trí tuệ vô thượng, vô cực của các pháp, là vì làm đầu mặt cho cõi đời không để cho đoạn mất. Tánh Như Lai sáng bày vô cực, ánh sáng oai thần chiếu khắp thế gian không một chỗ nào mà không soi thấu. Lúc thấy ánh sáng ấy mỗi một chúng sinh đều phải chí tâm quy hướng Như Lai. Lại nữa, Đại Thánh cùng chư Bồ-tát không hề ngăn ngại, mỗi một đều tự nghĩ: “Hôm nay chư Như Lai sở dĩ hưng hiển là vì giáo hóa chư Bồ-tát nên hiện thân ở đời. Các vị diễn thuyết phân minh, trí tuệ bình đẳng và tánh chư Phật thanh tịnh lìa cấu nên hưng khởi ánh sáng này”. Như Lai gồm đủ ánh sáng đạo tuệ vô lậu gọi là Phổ chiếu, ánh sáng này tỏ rõ chủng tánh Chánh giác, trí tuệ pháp giới chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai. Lại có ánh sáng tên là Tổng trì mang đến oai lực bất động và sự hưng hiển không gì sánh kịp của Như Lai. Lại có ánh sáng gọi là Siêu việt nên mang lại trí tuệ vô úy và sự hưng hiển không có gì hơn của Như Lai. Lại có đạo ánh sáng gọi là Nhất thiết thông mang lại các thông tuệ không gì là không thuận theo sự giáo hóa ấy. Có đạo ánh sáng gọi là Hoại kiêu mạn, làm cho chúng Thanh văn thấy được gốc công đức, không chỗ hư vọng, không có khiếm khuyết và không hề dính mắt của chư Như Lai. Có tuệ ánh sáng gọi là Phổ đức làm cho tất cả chúng sinh lúc thấy được Phật đều phải quay về và được phước tuệ vô tận cũng như vậy. Có tuệ ánh sáng gọi là Viễn trung gian, tức Như Lai dùng trí tuệ thông diệu ấy để nhóm họp quy hướng tất cả đến pháp đạo Tam bảo, không cho đoạn tuyệt. Có tuệ ánh sáng gọi là Nhược can chủng trang giáo nghiêm tịnh, tức là Như Lai dùng ba mươi hai tướng tốt tám mươi vẻ đẹp mang lại sự đầy đủ và vui sướng cho khắp tất cả chúng sinh. Lại có tuệ ánh sáng gọi là Vô đẳng luân, tức là Như Lai dùng ánh sáng ấy hóa độ tất cả bằng pháp điển, vào nơi cõi Phật, thọ mạng vô lượng ngang bằng hư không đến chỗ rốt ráo không cùng cực. Như vậy thưa Đại sĩ! Mưa pháp của Như Lai chỉ là một vị tuệ, Như Lai không chỗ tưởng nghĩ, chỉ bày Bồ-tát thành tựu pháp đạo, biết rõ căn tánh chúng sinh mà vì họ thuyết kinh pháp. Trí tuệ Như Lai bình đẳng tất cả, ánh sáng Thánh đạo không hề biện biệt, cho nên Như Lai xuất hiện ở đời.

Này Phật tử! Xem đó thì biết Như Lai đem đến một vị giải thoát, hiển hiện phân minh, công đức thanh tịnh không có hạn lượng, không thể nghĩ bàn, làm cho tất cả chúng sinh đều được thấu rõ, đó là chỗ kiến lập của các bậc Đại Thánh. Lại nữa, muốn cho “không chỗ kiến lập” của Như Lai hiển hiện pháp chưa từng có và muốn khuyến hóa ban bố cho một người đến chỗ vô thượng thì đó là sự hiển hiện đầy đủ gốc đức của Như Lai nếu có thể hiểu rõ và tưởng nghĩ về trí tuệ cùng công đức của Như Lai để được chứng đạt là điều chưa từng có. Thánh chỉ Như Lai siêu vượt các pháp nên vì chúng sinh mà phân biệt hiển hiện làm cho họ nhập vào nghĩa này, tỏ rõ pháp sáng không biết chán đủ. Như Lai không có các tưởng, không chỗ niệm khởi, không có sở đắc, cũng không mang đến, không chỗ tạo tác cũng không phải không tạo tác, không có tác giả cũng không từ đâu đến thì đấy mới là sự hưng hiển của Như Lai. Đó là việc thứ tám.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như hoa sen sinh ra

Biết Phật hiện ở đời

Chư Thiên đều hoan hỷ

Từng thấy Phật quá khứ.

Nhìn thấy nước ở đây

Cung điện đều sáng trong

Đời nay không lâu nữa

Đều sẽ có cõi nước

Ánh sáng Phật chân thiện

Ấy vốn là điềm lành

Chỗ niệm của Bồ-tát

Không gì không biết rõ

Tuệ thức ấy thanh tịnh

Thân tinh khiết không bẩn

Mười Lực cứu chúng sinh

Niệm hành các cõi Phật

Rõ tất cả trong đời

Chỗ tạo nghiệp vô lượng.

Như nương ở trên đất

Đất biểu hiện nơi nước

Đều ở tại hư không

Đó là đại cung điện

Lưỡng túc cùng Tứ túc

Chúng sinh cùng quy hướng

Tôn quý trong cõi người

Đã đạt ngôi Pháp vương

Vì tất cả mọi loài

Chúng sinh đều nương nhờ

Nhìn thấy hoặc được nghe

Đều tôn sùng hầu hạ

Phá tan trần ái dục

Chỗ nương nghiệp chúng sinh

Trên đến trời Phạm thiên

Đều không có bờ mé

Ai đã vì chúng sinh

Mà muốn an vạn loài

Không gặp sáng vì mê

Mà cầu nơi trí tuệ

Không thí dụ mà dụ

Nên Tối thắng thị hiện.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như trong hư không tạo nên bốn thứ gió luôn nắm giữ nước. Những gì là bốn?

1. Trụ phong.

2. Khởi phong.

3. Ngự phong.

4. Kiên cố phong.

Đó là bốn loại gió nắm giữ nước trong hư không. Đất ở trên nước chẳng lay động, đó gọi là địa lực. Nước ở trong gió, gió khởi lập ở hư không, hư không thì không chỗ trú, vì không chỗ trú nên có tất cả các xứ sở ở khắp tam thiên thế giới. Giả sử Như Lai xuất hiện, kiến lập gồm đủ ở đời không hề ngăn ngại. Sự sáng suốt của trí tuệ gồm có bốn bộ, tuệ trường vô cực, nắm giữ tất cả gốc đức của chúng sinh. Những gì là bốn?

1. Dùng tuệ trường (cảnh giới của tuệ) vui thuận với chúng sinh.

2. Tuệ trường kiến lập các pháp nhân duyên.

3. Tuệ trường điều phục tất cả các việc và hộ trì các gốc đức.

4. Trú ở cảnh giới vô lậu mà thấy tuệ trường. Đó là bốn tuệ trường.

Đem những điều ấy mà dạy dỗ tất cả chúng sinh, tâm đại Từ độ thoát quần mê, tâm đại Bi nắm giữ tiếng Sư tử. Vì có thể hưng lập đại Từ đại Bi này, phân biệt rõ ràng các chỗ hướng niệm của tất cả chúng sinh, trú ở phương tiện quyền xảo mà kiến lập hạnh từ, đó là hoài bảo xuất hiện của Như Lai được mãn nguyện. Lại nữa, Như Lai không chỗ ngăn ngại, sự sáng thông của Thánh đạt đều vô sở trú. Đó là việc thứ chín.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Giống như hư không giới

Không hề có giới hạn

Thọ hữu sắc, vô sắc

Bao dung không giới hạn

Tám hướng cùng trên dưới

Cõi Phật, các sắc thân

Ba cõi không ra ngoài

Đó là hư không giới.

Như vậy các Thắng thân

Thị hiện ở cùng khắp

Quán sát khắp pháp giới

Ở chỗ có lẫn không

Tôn thể của Đại thánh

Tất cả không thể thấy

Nếu thấy các Đạo sư

Được khai hóa theo luật.

Lại nữa, này Phật tử! Giống như tam thiên thế giới rộng lớn vô hạn, có vô số hạnh của các loài chúng sinh, hoặc có phương tiện đều không lìa hư không, hoặc ở trên nước, hoặc ở trên đất, hoặc Phân địa lợi đều không thể lường xét, mỗi một đều hành phương tiện quyền biến; hoặc ở trong cung điện chư Thiên, cung trời Tự Tại, hoặc tại hư không, họ vì cái không mà tự buông thả. Như vậy thưa Đại sĩ! Giả sử Như Lai hiển hiện giáo hóa, tất cả chúng sinh thấy được đều kính ngưỡng. Nếu có kẻ kính cẩn, hoan hỷ, tùy thời buông xả thì được trú vào Giác lực. Kế đến huân tập giới cấm, vui thích nghiệp lớn của Hiền thánh độ đời, thần thông tự tại trí tuệ vô tướng, thuyết không ngăn ngại, đó là cửa Thánh đạt. Tu hành như vậy thì diễn thuyết sáng tỏ, tùy ý thành tựu mà không mất báo ứng, diễn giảng sáng tỏ, dẫn đạo các pháp, nhờ đó mà giáo hóa, không chỗ quên mất. Đó gọi là sự hiển hiện giáo hóa điều phục của Như Lai mà tất cả chúng sinh thảy đều kính ngưỡng, đó là pháp mười Lực.

Này Phật tử! Như Lai Chí Chân Đẳng Giác vì chư Bồ-tát mà thị hiện giảng thuyết kinh pháp, có chỗ quay về không hề giới hạn, không có buông lung, cũng không hý luận. Tâm ý thức ấy có chỗ hưng phát, chỗ về vô tướng, tự nhiên như không, biết rõ chúng sinh tất là tự nhiên không thấy ta mình, chẳng có bờ mé. Tất cả cõi Phật đều chẳng có cõi, các cõi đều không, chỗ về không thoái chuyển, chẳng hề đoạn mất. Vào đời vị lai đạt đến Thánh tuệ Như Lai không chỗ vui thích cũng không ai sánh cùng, chỗ về không hai. Các pháp hữu hình, vô hình, hữu vi, vô vi đều bình đẳng. Giả sử thông hiểu tất cả chúng sinh vâng tu đại đạo, nghiệp tự buông bỏ, ấy là sự khuyến giúp từ thuở xưa nên có thể đủ đầy sự kỳ đặc ấy. Này Phật tử! Các loại ngôn từ vô hạn, nhóm họp chỗ nói, mang lại sự hưng hiển đại đạo của Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Tất cả các chúng sinh

Nương nhờ ở cõi Phật

Đều nhờ hư không giới

Tức thuận theo giáo pháp.

Hoặc trong nước, trên đất

Hoặc ở cung điện trời

Quỷ thần cùng Long vương

Đều quy ngưỡng ở đó

Hư không không nghĩ vậy.

Nay ta tạo chỗ nào

Đã vì chỗ nào mất

Vì ai tạo hiện nghĩa.

Trên cõi người như vậy

Thân bày các duyên pháp

Theo tất cả mười phương

Mà tạo biết bao hạnh

Giới cấm tự vui thích

Việc lớn Thánh độ đời

Dùng tuệ sáng thần thông

Vì ai ích lợi nghĩa

Hiển thị pháp trong lắng

Rõ các kiến hữu vô

Chưa từng khởi tưởng nghĩ

Lợi ích nào nên đạo.

KINH NHƯ LAI HƯNG HIỂN

QUYỂN 2

Này Phật tử! Vì sao chúng Bồ-tát thấy Như Lai đến vô hạn lượng? Nếu Bồ-tát thân cận Như Lai tức là về với đạo. Vì sao? Vì không chỗ thấy là thấy Như Lai, thấy Như Lai tức là thấy một Pháp thân, vì một Pháp thân nên nếu đem từ tâm hướng đến một người tức là hướng đến, nuôi dưỡng khắp tất cả chúng sinh. Như hư không giới không một chỗ nào mà không bao bọc, không một chỗ nào mà không vào, hoặc đến tất cả pháp hữu sắc, vô sắc, hữu hình, vô hình, hữu xứ, vô xứ, không chỗ đến, cũng không chỗ đi, tức không có tướng, vì không có tướng nên không một chỗ nào mà không hiện hữu. Phật thân cũng như vậy, vào khắp tất cả mọi loài chúng sinh, biết rõ các pháp, tất cả cõi Phật, không một chỗ nào mà không biết đến và không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Vì sao? Vì dụng vô thân là thân Như Lai, vì muốn khai hóa các loài chúng sinh nên hiện thân. Này Phật tử! Đó là Bồ-tát vào cửa quay về sự hưng hiển của Như Lai thứ nhất.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như hư không vô sắc, vô kiến, vô hình tướng nên không thể thấy, chỉ vì sự phân biệt của tất cả chúng sinh mà thấy sự bao trùm của nó rộng lớn cao vời, nhưng hư không chẳng hề tưởng nghĩ, chẳng hề bức bách. Nếu thấy thân Như Lai thì cũng như vậy, chiếu khắp thế gian và độ thế sự là vì tội phước khác nhau của mỗi chúng sinh. Như Lai không từ đâu đến, chẳng đi về đâu, không chỗ ngăn ngại, cũng không thể đủ đắc. Vì sao? Quang minh của Đại Thánh trừ sạch tất cả tám mươi điên đảo. Đó là cửa vào thứ hai.

Bồ-tát nói kệ rằng:

Vì phát khởi rong ruổi

Liền diệt sạch ánh sáng

Ánh sáng thấy chúng sinh

Các nhân duyên lợi hại

Hư không chẳng hình sắc.

Như Lai cũng như vậy

Vì Pháp thân bình đẳng

Cứu thoát mọi chúng sinh

Tối thắng vừa xuất hiện

Khai hóa mọi tối tăm

Dần dần quán sát nghĩa

Hưng thịnh gặp Phật đạo

Đạo đức thật rộng lớn

Chiếu sáng ba ngàn cõi

Độ thoát nạn sinh tử

Tâm rõ, không tưởng nghĩ

Như Lai không ai bằng

Thị hiện sự hơn kém

Nếu có kẻ tự huấn

Chứng thành ở Duyên giác

Tất cả chúng sinh biết

Gần gũi Thánh trong người

Ví như Đại phạm chí

Tự ở cung Thanh minh.

Lại nữa, n ày Phật tử! Như ánh sáng của mặt trời chiếu khắp cõi Diêm-phù-đề, các loài chúng sinh nhờ ân chiếu sáng vô lượng ấy mà được sống còn. Giống như nước chảy ra từ sông suối, nuôi lớn trăm thứ lúa mạ, cây cỏ, ở chỗ tối tăm không có ánh sáng cũng phải nhờ nó. Sâu bọ, côn trùng, trâu ngựa, dê lừa cũng là nhờ nó; chỗ muốn đọc nói, khe suối cây cối, cùng các thảo dược cũng đều nhờ đó; tranh tụng hư thực đều được quyết rõ; các loài chúng sinh du hành trong không đều dựa vào đó; sông ngòi ao hồ, suối nguồn nước chảy cũng đều nhờ đó; hoa sen nở ra, quốc thành huyện ấp, đại bang, châu vực đều nhờ ánh sáng ấy mà hưng phát; thiên hình vạn trạng, loài sống trong đồng hoang cỏ úa, người sống trên đất, cho đến loài ở trong nước cũng đều nhờ nó mà mỗi một được hoàn chỉnh đời sống, sự nghiệp, có chỗ tạo lập và có thể đến chỗ rốt ráo. Vì sao? Vì chỗ chiếu của ánh sáng mặt trời không có giới hạn, lợi ích khắp chúng sinh. Đạo đức cũng như vầng mặt trời, chúng sinh nếu được nhìn thấy thân Như Lai, nghe được pháp âm và đạt được các duyên phương tiện vô lượng, vô biên không thể lường tính thì được nương tựa vào đó mà an trú, xoay ác hướng thiện về pháp tâm đức, trừ sạch vô minh, diệt hết ma sự, hưng thịnh tuệ đạo lồng lộng sáng chói. Đại từ hộ khắp tất cả chúng sinh, đại Bi cứu thoát chúng sinh quy hướng các pháp, trưởng dưỡng thành tựu ba mươi bảy pháp phần trợ đạo, gieo trồng tịnh tín. Giống như nước đục mà gạn cho trong, chỗ thấy không lầm không mất báo ứng. Hữu sắc, vô sắc, việc sinh, việc tử đều nhìn thấy rõ, không hề tổn hại, đạo tuệ sáng tỏ làm cho chúng sinh không mất gốc đức. Bồ-tát Đại sĩ là cái đầu của chúng sinh và cũng như hoa sen, tất cả các hành nhân duyên phương tiện khuyến hóa bố thí, làm tối thượng. Vì sao? Vì đạo tràng của chư Bồ-tát không có bờ mé. Như Lai phấn chấn phóng ra vô lượng tuệ quang vô hạn cảnh giới Thánh cũng là như vậy. Đó là cửa thứ ba.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như cung điện mặt trời

Chiếu sáng Diêm-phù-đề

Ở trong không tỏa sáng

Trừ tối, không ngăn chướng

Vốn không, không xứ sở.

Do đất sinh hoa sen

Mọi người được nương tựa

Vô số trên mặt đất.

Mặt trời cũng như vậy

Chúng sinh đều nương nhờ

Chư Thiên cùng loài người

Khéo tu trồng gốc đức

Hàng phục đến vô cực

Đạt được pháp ánh sáng

Được thấy Thánh trong người

Vì đó thành Tam thừa.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như mặt trời kia chiếu vào núi đá vua của núi chúa Tu-di, tiếp đến lại chiếu vào các núi lớn khác, sau đó mới chiếu đến Hắc sơn, sau nữa mới chiếu đến các gò đồi, đất đai và các xứ sở khác. Ánh sáng ấy tùy theo chỗ ở của con người trong cõi Diêm-phù-đề này mà chiếu tới. Ánh sáng của mặt trời không hề có tưởng nghĩ, trước hết phải chiếu ở Bảo sơn vương… Lại nữa, ánh sáng mặt trời chiếu ra bình đẳng không có phân biệt nhưng do mặt đất có chỗ cao thấp không đồng đều, chứ chẳng phải ánh sáng mặt trời có sự phân biệt riêng khác, nghĩ tưởng trước sau. Như Lai cũng vậy, bình đẳng du hóa vô lượng pháp giới chánh chân, đạo tràng lồng lộng, diễn xuất vô lượng tuệ quang, dùng ánh sáng trí tuệ ấy chiếu tỏa khắp nơi. Như trước đã nói, núi chúa Tu-di được ánh sáng mặt trời chiếu đến trước nhất, nghĩa là Như Lai hướng đến chư Đại Bồ-tát, dùng ánh sáng pháp mà vì họ thị hiện, mở bày, thọ ký cho họ trước nhất; sau đó mới chỉ bày trí tuệ ưa chuộng của hàng Thanh văn, Duyên giác và chúng sinh phát tâm kiến lập gốc đức; sau hết mới giáo hóa bè hàng bất thiện, dần dần giáo hóa tà kiến sâu dày của tất cả chúng sinh; tất cả đều được ánh sáng của Như Lai soi chiếu. Đã nhờ được ánh sáng ấy thì họ nhất định sẽ được thọ ký ở đời vị lai. Gặp được ánh sáng mặt trời trí tuệ làm cho họ không còn vọng tưởng nên thành tựu các gốc đức như chí nguyện và đạt được ánh sáng trí tuệ. Đó là cửa vào thứ tư.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như ánh sáng mặt trời

Không rời bỏ vạn hữu

Cùng các chúng chư Thiên

Cũng đều được nương nhờ.

Giống như các sông ngòi

Mọi người được lợi ích

Ánh sáng an trú ấy

Chúng sinh đều ngưỡng dựa.

Nếu họ lìa thuần tín

Không thấy mặt trời Phật

Phật hóa hiện thế nào

Họ cũng đều nương cậy

Nếu có nghe danh tiếng

Gặp ánh sáng thù thắng

Nhân duyên tiến dần lên

Cho đến thành Phật đạo.

Lại nữa, này Phật tử! Như có người mù thì không thể thấy được ánh sáng chiếu tỏa của mặt trời. Tuy không có mắt, không biết ngày đêm nhưng họ vẫn nhờ ánh sáng ấy mà được sinh sống đủ đầy. Cũng vậy, chúng sinh quên mất bản tịnh nên thấy ánh sáng đạo quang vô lượng của Phật không hề tin hiểu thì đó là kẻ sống mù. Tuy không nhìn thấy ánh sáng trí tuệ của Như Lai nhưng vẫn nhờ được sự chiếu soi của mặt trời Đại Thánh. Vì vậy mặt trời Đại Thánh sáng rộng vi diệu, ánh sáng oai thần chiếu tỏa chúng sinh, ứng bày điềm lành, tẩy sạch tất cả hành nghiệp của phiền não ái dục. Đó là cửa vào thứ năm.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Mặt trời chiếu thiên hạ

Người mù không thể thấy

Tuy không rõ đêm ngày

Vẫn nhờ ánh sáng đó.

Chúng sinh mất bản tịnh

Không tin tuệ Như Lai

Ân từ Phật rộng lớn

Vẫn được nhờ hóa độ.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như cung trăng tạo lập bốn pháp chưa từng có. Những gì là bốn?

1. Soi chiếu mọi chỗ sâu tối, ở với các vì sao mà thường sáng rộng, che khắp.

2. Những ai quên đường thì chỉ bày nẻo về.

3. Đi khắp thiên hạ, dung nạp mọi chỗ.

4. Mọi chúng sinh khi thấy ánh trăng đều ngưỡng mộ vì chỗ đứng của họ ở đâu cũng thấy mặt trăng trước mặt, không có hồ nghi.

Thân Như Lai cũng vậy, có bốn điều khó bì kịp xưa nay chưa từng có. Đó là sự thị hiện kỳ đặc, chẳng phải chỗ thấy của con người. Những gì là bốn?

1. Hiện khắp tất cả hàng Hữu học, Vô học, Duyên giác thừa, chỗ thệ nguyện tùy theo sự tín lạc của họ mà thị hiện thân.

2. Các việc hạn ngại, thời gian thọ mạng, sự tổn giảm của chúng sinh thì vì họ mà thị hiện lợi ích dài lâu.

3. Đạo tràng Như Lai không tăng không giảm đều thấy tất cả thế giới chư Phật.

4. Tùy theo sức tín lạc và chỗ khởi niệm của tất cả chúng sinh mà ứng làm pháp khí. Nhờ ánh sáng này mà tất cả chúng sinh nhìn thấy đều kính ngưỡng, quán thấy Phật thân thì đều được nhờ ánh sáng ấy.

Lại nữa, thân Như Lai không có tưởng nghĩ nên muốn thấy gặp phải bằng tâm không chỗ trụ. Đó là cửa vào thứ sáu.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Ánh sáng mặt trăng chiếu

Thần vi, Tu-di sơn

Rồi mới chiếu các núi,

Sau đó đến gò đồi,

Tiếp chiếu chỗ đất cao,

Rồi đến nơi bình địa

Sau cùng chiếu chỗ thấp

Khắp cả mọi nơi chốn.

Ánh sáng chư Phật chiếu

Trước tiên chư Bồ-tát

Sau đó chiếu sáng đến

Nẻo hành của Duyên giác

Đó đây chiếu tự tại

Đến Hữu học, Vô học

Sau mới chiếu chúng sinh

Phật đạo không tưởng nghĩ.

Lại nữa, này Phật tử! Như Đại Phạm thiên gọi là tam thiên, tất hiện thân đến tam thiên thế giới không một chỗ nào không cùng khắp mà chẳng hề phân thân. Tùy theo sắc mạo, sắc lực của mỗi phẩm loại chúng sinh hữu hình mà hiện ra trước họ, không một ai là không thấy. Như Lai chí chân cũng như vậy, chưa từng phân thân, chẳng có số lượng hình thể mà luôn hiện khắp thế giới. Tùy theo căn tánh, hình thể, niềm tin, niệm khởi của mỗi loài chúng sinh mà thị hiện khắp đủ nhưng thân tâm Đại Thánh vẫn không bao giờ khởi nghĩ. Đó là cửa vào thứ bảy.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Phạm thiên là Tam thiên

Tự hiện hình cùng khắp

Ở mọi nơi đều tôn

Tự tại hiện bày khắp

Mà đấng Phạm thiên ấy

Chẳng phân thân hình thể.

Đạo sư của các pháp

Tự tại cũng như vậy

Thân Phật thị hiện khắp

Ở mười phương thế giới

Thân hình không hạn lượng

Cũng không phân hình thể

Mọi người đều nghĩ rằng

Phật đang ở trước mình

Đều thấy hình diện Phật

Nghe giảng thuyết pháp đạo.

Lại nữa, này Phật tử! Như Đại y vương biết rõ tất cả các thứ dược phẩm, phân biệt tốt xấu lúc thuốc đi vào các bộ phận của cơ thể. Ông ta thông làu các điển tịch, chú thuật và tất cả các dược thảo ở cõi Diêm-phù-đề này. Người nào không biết thì cho là ông ta dùng thuốc không đúng y vương ra cho chúng sinh thấy các gốc đức của y dược và sức mạnh của y chú. Mọi người vừa thấy y vương này thì bệnh đều được thuyên giảm và an ổn. Lại nữa, Y vương ấy ngoài sức tạo lập ở hiện tại, ông ta còn tự nghĩ xa: “Nếu sau khi ta chết nhân dân sẽ mất đi sự cứu hộ, vì muốn họ được sự nương tựa, khỏi sự côi cút nên ta phải thiết bày phương tiện quyền xảo để chỉ bày cho họ. Nghĩa là ta sẽ thâu hái các dược thảo, dùng nó để tự xoa lên thân thể, nhờ sức phương thuật của mình hòa hợp với các dược thảo nên lúc mạng chung, thân ấy không bị hư hoại, không khô mục, cũng không tan nát. Những người đứng ngồi, kinh hành, đi lại xung quanh thân ấy thì ta đều vì họ mà biến hiện y dược đang có phù hợp với mỗi một chúng sinh để chữa lành bệnh tật cho họ. Nếu họ được nghe thấy hình tướng âm thanh của Y vương ấy thì đều được an ổn, đầu cuối không khác.”

Cũng vậy, Như Lai là Y Vương Vô Thượng, hiểu rõ và chữa lành tất cả bệnh khổ trần lao của chúng sinh. Trăm ngàn ức na-do-tha kiếp số Như Lai đã từng tạo lập y dược và tất cả đều cho quy hướng về Nhất thiết trí Độ vô cực. Như Lai đã từng khéo học phương tiện đạo thuật pháp dược và từng kiến lập phụng hành từ thuở quá khứ xa xưa lúc còn tu hạnh Bồ-tát nên trí tuệ, phương tiện quyền xảo, kỳ chú, thảo dược của sức oai thần vẫn còn trụ mãi đến đời vị lai như vậy vô lượng, vô biên. Như Lai luôn ở nơi chúng sinh, lập nên sự cứu hộ và chữa lành những bệnh tật cho tất cả chúng sinh. Như Lai có thân thanh tịnh mà thật chẳng có thân, chẳng sự nghiệp, tất cả chúng sinh vừa thấy thì hết thảy những bệnh tật của phiền não ái dục đều được chữa lành. Dẫu có kẻ không tin nhưng vẫn được hưởng sự an ổn. Tất cả những Phật sự ấy của Như Lai chưa từng đoạn dứt. Đó là cửa vào thứ tám.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Giả như có Y vương

Đều học các phương thuật

Thấy được thầy thuốc ấy

Bệnh chúng sinh tiêu trừ.

Như người bệnh nguy khốn

Cho thuốc chữa bệnh lành

Tức thân ấy được độ

Hiện tất cả uy nghi

Tôn quý trong cõi người

Y vương không hạn lượng

Hiển bày nơi Thánh trí

Khéo học tuệ y thuật

Chỗ hành gốc đời trước

Nên hiện thân tôn Thánh

Mọi người được nhìn thấy

Trừ bệnh dục không còn.

Lại nữa, này Phật tử! Như trong biển lớn có tạng Lưu ly đại bảo châu gọi là Đẳng diễn chư quang. Nếu thấy ánh sáng, gặp được hình thủ sắc mạo của bảo châu này thì nó cũng luôn biến hiện như lưu ly tạng. Giả như, có người nhìn thấy màu sắc đại ngọc báu ấy thì mắt liền thanh tịnh, được mọi sự an ổn. Cho đến ánh sáng uy thần của đại ngọc báu chiếu sáng cung điện, chúng sinh thì tất cả đều nhờ ánh sáng này mà mãi mãi không có hoạn nạn. Như có đại ngọc báu tên là An chúng, chỗ nó ở lúc có mưa xuống thì chúng sinh đều được an ổn, chấm dứt mọi bệnh phiền muộn.

Ánh sáng Như Lai cũng như vậy, Như Lai có châu báu tuệ tạng lớn, phước lành hội đủ vô lượng. Giả sử chúng sinh nào gặp được ánh sáng Thánh tuệ của Như Lai thì liền được năm thứ mắt, tất cả những kẻ nghèo nàn sẽ gặp được pháp quý trân bảo, liền được của cải giàu có vô cùng, cho đến được an trú trong đạo mà Như Lai đang trú. Này Phật tử! Hãy quán oai dung của bậc Chánh giác không thể diễn bày mà luôn dẫn dắt và đem lại lợi ích rộng khắp chúng sinh. Đó là cửa vào thứ chín.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như người không ngọc quý

Đến biển sâu tìm báu

Được tất cả minh châu

Ánh sáng ấy chiếu khắp

Người nào gặp ngọc ấy

Liền đạt đến tự nhiên,

Mắt nhìn thấy ngọc ấy

Liền được mắt thanh tịnh.

Ngọc báu Phật cũng vậy

Diễn xuất ánh sáng tuệ

Người gặp ánh sáng này

Thì được dung mạo Phật.

Nếu quán Bậc Tối thắng

Liền thành tựu năm mắt

Dứt sạch các trần cấu

Liền trú nơi Phật đạo.

Lại nữa, này Phật tử! Có đại ngọc báu tên là Nhất thiết tịnh niệm tạng vương. Công đức uy thần của đại ngọc báo này chẳng phải do trăm ngàn nhân duyên mà hợp lại. Nếu đại ngọc báu ấy ở chỗ nào thì chúng sinh ở nơi ấy không có mọi bệnh khổ, cũng không có các hoạn nạn. Giả như chúng sinh nào có bảo ma-ni này thì mọi ý niệm và thệ nguyện đều được viên mãn như ý, vả lại bảo châu này không thể chiếu đến người nào không có gốc đức. Bảo châu Nhất thiết tịnh niệm tạng vương này cũng có nghĩa là Như Lai làm an vui cho tất cả phẩm loại chúng sinh. Bậc Chí Chân Đẳng Chánh Giác thị hiện thân chánh định Tam-muội ngợi khen và độ rốt cùng nơi chốn hàng Thanh văn và tất cả chúng sinh đang ở trong sinh tử, trong năm đường khổ đều được siêu vượt thù thắng.

Này Phật tử! Thân Như Lai không trước không sau, chúng sinh thọ hình trong tất cả thế giới có phước ở đời trước đều nhất tâm, không loạn trí, vâng tu chánh niệm, thuần thục các hạnh, chí hướng tinh tấn, đối với Đấng Như Lai đều được nguyện như pháp một cách đầy đủ. Nếu người nào tội nặng không có gốc đức, không thể thấy được ánh sáng Như Lai thì Như Lai kiến lập cho họ, nhờ sự kiến hóa ấy nên họ hiển bày gốc đức. Đó là cửa vào thứ mười. Vì hạnh Bồ-tát nhập vào Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác đến chốn niệm của vô lượng tâm, tâm ấy châu biến khắp tất cả mười phương hành dụng không ngăn ngại. Lại nữa, pháp giới là sự quán khắp các giới mà không trú ở bản tế. Như Lai thì không hề sinh diệt, bình đẳng ba đời, trong tất cả tưởng mà không chỗ tưởng, dẫn dắt tâm tế của quần mê vị lai nhập vào đạo này chứ không ra ngoài chỗ ấy. Tất cả thế giới chư Phật biến khắp, đầy đủ Pháp thân thanh tịnh của tất cả Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Ví như ngọc Như ý

Tất cả nguyện ban cho

Giả như có sở cầu

Thì đều được Như ý,

Kẻ không có công đức

Không được thấy châu báu

Lại ngọc tôn quý ấy

Mãi không tưởng tham tiếc

Thân an trú như vậy

Ban cho tất cả nguyện

Nếu thấy có chỗ đi

Ban cho tất cả nguyện

Kẻ mang tâm ác hiểm

Người ấy chẳng thấy Phật

Như Lai không tưởng tiếc

Cũng không có tham ganh.

Bấy giờ, Đức Phật bảo Bồ-tát Phổ Hiền:

–Này Phật tử! Sao gọi là Bồ-tát thuận theo âm thanh Như Lai mà bình đẳng tuyên đạt âm thanh Chánh giác không hề hạn hữu? Các ngôn từ âm hưởng tùy theo chỗ sở thích của tâm ý chúng sinh, vì họ thuyết pháp, khiến cho mỗi mỗi người trong chúng hội đều được vui thích. Bồ-tát tùy theo chí nguyện của họ mà hiện sự hóa độ; tùy thời, tùy tâm niệm khởi mà vào, không mất Tam-muội, không cạn, không chìm, không khởi, không diệt. Cũng vậy, quán sát tiếng vang vốn không có chủ thể, cũng không có ngã. Chỗ hành nghiệp tích chứa của tội phước chúng sinh làm trái mất chỗ thâm diệu nên đường về xa tít, khó cứu độ. Chúng sinh hưng khởi sự bất tịnh, phân biệt pháp giới nên âm thanh Như Lai tùy theo đó mà không hề đoạn mất, không pháp hoại xả, không sân, không giận, không mất nẻo cứu cánh. Vì trú nơi đối tượng duyên nên cũng không có chủ thể, cũng không phải không có chủ thể, cũng không giáo hóa, cũng không phải không có sự giáo hóa. Đó là Bồ-tát tùy theo âm hưởng của Như Lai. Vì sao? Ví như thế giới lúc gặp đại tai biến, tự nhiên có bốn đại âm thanh nên làm cho chúng sinh biết được pháp vốn không có chủ thể và không còn nghiệp tham. Những gì là bốn?

1. Lúc đời tai biến tự nhiên có một âm thanh lớn phát ra: “Các Thánh hiền hãy lắng nghe! Sơ thiền tức là sự an tâm của thiền thứ nhất, lìa sự sân hận, lo sợ, vượt qua cõi Dục, đã được vượt qua nên được tự tại”. Lúc chúng sinh nghe âm thanh này thì được thành tựu Sơ thiền, vượt qua cõi Dục, liền sinh lên cõi Phạm thiên.

2. Vừa đạt được pháp ấy rồi thì được nghe đại âm thanh thứ hai: “Các Hiền thánh hãy lắng nghe! Đệ Nhị thiền là được sự an ổn tức là hành vô tưởng, vượt hẳn Phạm thiên mà được tự tại”. Lúc chúng sinh được nghe đại âm thứ hai này liền thành Nhị thiền, vô tưởng vô hành, tịch tĩnh nơi ấy, tâm không chấp trước, thành tựu đệ Nhị thiền và liền được sinh lên cõi trời Quang âm.

3. Vừa nghe pháp ấy rồi thì liền được nghe đại âm thứ ba: “Chư Hiền thánh hãy lắng nghe! Đệ Tam thiền là tối an lạc, xa lìa cái vui của dục, tâm thường tịch định, không chỗ niệm khởi. Đệ Tam thiền là đi theo sự dạy dỗ của Thánh hiền, vượt qua cõi trời Quang âm”. Lúc chúng sinh nghe đại âm thứ ba ấy thì vượt lên cõi trời Quang âm, sinh lên cõi trời Ly quả.

4. Vừa được pháp sinh lên cõi trời này thì liền được nghe đại âm thứ tư: “Chư Thánh hiền hãy lắng nghe! Đệ Tứ thiền là sự tịch nhiên, dứt trừ khổ vui, lo buồn, hoan hỷ, không khổ, không vui, thanh tịnh đủ đầy. Đệ Tứ thiền vượt trên cõi trời Ly quả”. Lúc chúng sinh được nghe đại âm thứ tư rồi thì liền xả cõi trời Ly quả siêu sinh lên cõi trời Thanh tịnh nan cập.

Này Phật tử! Lúc cõi đời bị tai biến mà được nghe bốn đại âm thì đạt đến âm thanh tự nhiên hoằng dương pháp điển, không có chủ thể. Công đức của Đại Thánh cao vời vô lượng, âm thanh tự nhiên nhu hòa vi diệu, vang xa khắp nơi. Âm thanh như vậy vốn không có chủ thể, cũng không chỗ tạo ra, vô ứng bất ứng, không cất lên, không hạ xuống. Nếu kiến lập pháp Như Lai thì tự nhiên có bốn đại âm thanh, bốn đại ngôn giáo. Những gì là bốn? Tiếng thứ nhất phát ra: “Không tạo công đức thì bị khổ nạn ở ba đường. Chấp nơi ngã nhân, tham vướng tất cả sở hữu vạn vật và cho đó là ngã sở cũng là khổ nạn. Nếu gieo trồng gốc đức thì được sinh nơi cõi trời, người. Thọ nhận lời dạy của Thánh hiền, bỏ đi tám thứ trói buộc làm cho đời sống gian nan, phụng hành mười thiện thì các ách nạn mới được tiêu trừ và thường gặp được Phật pháp”. Tiếng thứ hai phát ra: “Chư Thánh hiền hãy lắng nghe! Vạn vật đều là khổ, thiêu đốt phừng phực, bức bách lẫn nhau, tư tưởng lo sợ, thân thì vô thường, pháp thì vô ngã, vô hình tịch diệt. Nếu tâm không lợi dưỡng thì không bị thiêu đốt, lìa xa các hoạn nạn”. Lúc mọi người nghe được đại âm này thì liền phụng trì hành tập, dần dần tinh tấn, đắc Thanh văn thừa, dùng độ nhẫn nhục để vượt đến bờ giác. Đại âm thứ ba phát ra: “Qua khỏi quả vị A-la-hán thì sẽ có thừa an lạc vi diệu gọi là Duyên giác thừa, không có thầy mà tự giác ngộ (Độc giác)”. Lúc mọi người nghe âm thanh này rồi thì liền tin vui, tinh tấn đạt đến Duyên giác thừa. Đại âm thứ tư phát ra: “Vượt qua Thanh văn và Duyên giác thừa thì có nẻo hành của Đại thừa Bồ-tát. Đó là thuyền lớn, dung chứa và nơi quay về của tất cả các thuyền bè nhỏ để đưa sang bờ kia. Đại thừa Bồ-tát làm cho tánh Phật không bao giờ mất và chỗ cứu độ của nó vô lượng, vô biên. Nó sẽ hộ trì rốt ráo cho những chúng sinh chán sợ mà hiện ra Thanh văn và Duyên giác thừa. Đại thừa là thừa tối tôn, là thừa tối thù thắng, là thừa chánh chân siêu tuyệt mà tất cả chúng sinh đều phải kính ngưỡng và tín lạc”. Nghe đại âm này rồi thì những người ấy các căn thông đạt, họ là những người từ xưa đã vun trồng gốc đức. Như Lai chánh chân kiến lập oai thần Thánh chỉ khiến cho chí tánh của họ hàm chứa ánh sáng rộng lớn, tự tại chí thành, được phát sinh đạo ý. Âm thanh ấy nói: “Các Đức Như Lai không thân, không tâm, cũng không diễn thuyết, không chỗ khai hóa mà làm cho chúng sinh được sự an ổn”. Này Phật tử! Đó là duyên sự thứ nhất, vì các Bồ-tát được thuận theo âm thanh Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như bốn âm vô lượng

Tuyên thuyết khắp thế gian

Thanh tịnh chúng sinh giới

Phát ra không bờ mé

Tức có bốn trí tuệ

Thiền an trú tịch nhiên

Chúng sinh nghe âm ấy

Liền rời bỏ Dục giới.

Bậc Mười lực cũng vậy

Tròn đầy khắp pháp giới

Chỉ vì độ chúng sinh

Tuyên dương vô lượng âm

Ai đạt đến ấn ấy

Thì vượt tướng hữu vi,

An trú âm thanh ấy

Chưa từng có nghi tưởng.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như khoảng giữa trong hang đá của núi sâu, vì có hai mặt đối diện nhau nên lúc nói lớn thì sẽ có tiếng vang. Cuộc đời giả hợp cũng như vậy, những gì gọi là phương tục, ngôn ngữ, sắc thân đều không thật có. Nghe có tiếng vang trong hang núi là do nói lớn và do hai mặt đối nhau của hang núi mà có tiếng vang. Tất cả âm thanh, ngôn ngữ sinh ra đều là do duyên đối đãi mà có. Quán nghĩ sâu xa như vậy thì vĩnh viễn không còn vọng tưởng. Như vậy thưa Đại sĩ! Âm thanh của Như Lai chẳng hề ngôn giáo, cũng không xứ sở. Có chúng sinh nào tâm mang niệm đạo, nhân duyên phát tâm, cứu xét rốt cùng lý của âm thanh thì đều không thể thủ đắc, không thật có âm thanh. Này Phật tử! Đó là duyên sự thứ hai mà chư Bồ-tát thuận theo âm thanh của Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Giống như trong núi sâu

Nhân duyên có âm hưởng

Do mọi người gọi to

Đáp lại tất cả âm.

Phật khuyến hóa chúng sinh

Dùng âm thanh khai mở

Tuy thuyết có ngôn âm

Chưa từng có nghĩ tưởng.

Âm hưởng của mười Lực

Pháp giới không chấp trước

Phân biệt, dắt dẫn người

Điều phục các căn nguyên.

Các chúng sinh vi tế

Khiến cho được vui lòng

Có các Đấng Mười Lực

Không mong cầu, vọng tưởng.

Lại nữa, này Phật tử! Như tiếng sấm lớn phát ra âm thanh gọi là Chư thiên thành đế pháp. Giả như chư Thiên rong chơi buông thả, lúc ấy, sấm pháp vang lên chấn động phát ra âm thanh ở hư không: “Tất cả ái dục đều về với vô thường, khổ não, cuồng hoặc và chỉ là khoảnh khắc nhất thời. Vì do ngu mê huân tập, nên giác ngộ thì không còn buông thả và chẳng còn rong ruổi. Nếu tự phóng túng thì sẽ rơi vào đường ác nên chớ có mê lầm”. Chư Thiên phóng túng nghe lời dạy này rồi liền buồn rầu và mỗi một đều tự xả bỏ cái vui của ái dục, đi đến cung điện Thiên vương, vui với kinh điển và tuân phụng pháp hành vô tận của Thiên vương. Lại quán âm thanh chấn động của sấm pháp mà vẫn tự nhiên không hề thay đổi. Vì chư Thiên và mọi người mà hưng khởi nhân duyên này; cũng vì muốn kiến lập chúng sinh mà có âm thanh này. Âm thanh của Như Lai cũng như vậy, đều không thể thủ đắc, đều tùy chỗ hành của mỗi người mà có âm thanh diễn bày đại pháp ấy. Âm thanh này không có tham ái, không huân tập nghiệp, không tạo phóng dật. Đó là âm thanh vô thường, khổ, không, vô ngã. Âm thanh này đều dạy bảo khắp pháp giới đạt đến trọn vẹn khắp cùng mọi chúng sinh; tùy theo sở thích của mỗi một mà khuyến hóa làm cho họ được vui lòng. Dùng tam thừa dẫn dắt làm cho tất cả mỗi một đều được lợi ích. Dùng trí tuệ tự tại vô lượng và nẻo hành của Bồ-tát mà làm cho họ hội nhập vào chỗ chẳng thể nghĩ bàn.

Lại nữa, tuệ thí Như Lai không có của cải, cũng không xứ sở, mà chỉ dùng dẫn dụ để dạy bảo cho tất cả chúng sinh. Nghe âm thanh này rồi thì vô số phẩm loại chúng sinh không thể kể xiết tinh tấn phụng hành. Lúc ấy, những người có gốc đức, hoặc đều cầu Thanh văn, Duyên giác thừa, hoặc chí cầu Đại thừa vô thượng vô cực. Lại nữa, âm thanh Phật đạo trùm khắp tất cả, không chỗ vướng mắc, cũng không ngôn thuyết. Đó là duyên sự thứ ba mà chư Bồ-tát thuận theo âm thanh Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như cõi trời buông thả

Tự nhiên có tiếng sấm

Các pháp được sáng tỏ

Khiến vui nơi nghĩa đạo.

Liền ở trong hư không

Pháp âm được tuyên thuyết

Chư Thiên nghe pháp ấy

Tu sửa chẳng rong ruổi.

Bậc Mười lực cũng vậy

Nổi sấm, mưa pháp rải

Khắp mười phương tràn đầy

Dắt dẫn ích chúng sinh.

Ngôn âm thù thắng đủ

Để khai hóa tha nhân

Nghe âm thanh này rồi

Chúng sinh thành Phật đạo.

Lại nữa, này Phật tử! Như có Thiên tử tên là Tự tại, cũng gọi là Thiện môn, chỗ hướng vọng của Thiên tử ấy là các Ngọc nữ. Có trăm ngàn chúng loại đều đến tập họp, gióng trống, đánh đàn cầm sắt, ca hát hòa nhịp với cung đàn, phát ra biết bao tiết tấu. Ông ta vừa nghe kỹ nhạc, vừa điều tấu diệu khúc. Như Lai cũng vậy, chỉ dùng một âm mà tùy theo tâm niệm, sở thích, tính tình, bản chí, niềm tin, vô lượng hành nghiệp của mỗi một chúng sinh mà thị hiện sự giáo hóa, làm cho tất cả đều được khai giải. Đó là duyên sự thứ tư mà chư Bồ-tát thuận theo âm thanh của Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ tụng:

Như ma tự sợ hãi

Nhạc trời tấu vang lên

Dung nhan của Ngọc nữ

Tiết tấu hòa quyện nhau.

Một lòng mà ca tụng

Hòa âm phát diệu khúc

Đủ đầy trăm ngàn ức

Tân thanh xuất đủ loại.

Chư Mười Lực cũng vậy

Thường diễn một âm thanh

Tức dùng quyền phương tiện

Âm khí rải chúng sinh.

Tùy tín lạc chúng sinh

Mà nghe lời dạy này

Nghe rồi đoạn phiền não

Âm này chẳng nhớ nghĩ.

Lại nữa, này Phật tử! Giống như Đại Phạm ở Thiên cung, lúc phát ý tưởng thì âm thanh sắc lệnh ban ra chúng hội, các Phạm thiên, Phạm thân Thiên tử đều kính phụng lời ấy. Cũng vậy thưa Đại sĩ! Như Lai Chánh giác diễn ra vô lượng Phật âm vi diệu, tuyên bảo rộng khắp tất cả chúng hội, lặng lẽ ở bên trong mà âm thanh đạt đến mười phương, khai độ chúng sinh khiến đến đạo tràng. Như Lai từ bi, bình đẳng với những chúng sinh không tâm tôn kính, các căn không thuần tịnh, thấy nghe pháp giáo hóa mà không ưa thích thì tất cả đều được đến đạo tràng. Mỗi một người đều tự nghĩ: “Hôm nay Như Lai chỉ vì một mình ta mà khai diễn nói pháp âm”. Lại nữa, âm thanh Như Lai cũng không chỗ chế ngự mà kiến lập việc giáo hóa. Đó là duyên sự thứ năm mà chư Bồ-tát thuận theo âm thanh Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như được chỗ tôn quý

Chỗ ngồi của Phạm thiên

Dùng một lời ban bảo

Phạm thiên vừa được lòng.

Âm thanh Phạm thiên ấy

Không thất thoát ra ngoài

Tâm đều biết tất cả

Ý đến khắp chúng hội.

Công đức của mười Lực

Thanh tịnh khắp cõi Phật

Diễn xướng một âm hưởng

Bao trùm khắp pháp giới

Không chỉ trong chúng hội

Cũng không hoài tham tiếc

Những kẻ không thuần tín

Không được nghe lời Phật.

Lại nữa, này Phật tử! Như nói về nước thì tất cả các loại nước đều đồng đẳng, chỉ cùng một tánh, một vị nhưng tùy theo đồ chứa nó mà biến dạng ra vô số, lại do sự phân biệt mà cho rằng nó có nhiều mùi vị khác nhau. Pháp giáo cũng vậy, pháp đạo Như Lai chỉ là một vị, đó là vị giải thoát, chỉ do tâm phân biệt và chí tánh khác nhau của chúng sinh nên cho rằng chỗ nói ra của bậc Chánh giác không giống nhau, nhưng âm thanh Như Lai không hề khởi nghĩ. Đó là duyên sự thứ sáu mà chư Bồ-tát thuận theo âm thanh của Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như kể các loại nước

Tất cả mưa tự nhiên

Vị đều cùng trong ướt

Không nhơ, tám thứ ngọt.

Như vậy, chư Phật tử

Hiểu rõ tiếng chúng sinh

Nếu một vị chí nguyện

Đắc Phật đạo tự nhiên

Vì nhân duyên giả hợp

Tùy nơi mà sai biệt

Đồ chứa mỗi một khác

Hình dạng nước không đồng.

Tất cả mọi chúng sinh

Hành nghiệp mỗi một khác

Tùy tâm nghe Phật âm

Nên chỗ nghe chẳng đồng.

Lại nữa, này Phật tử! Như Đại Long vương A-nậu-đạt lúc muốn mưa thì kéo mây che khắp cõi Diêm-phù-đề, sau đó giáng mưa, nuôi lớn trăm thứ lúa, các loại cây cối, thảo dược, tre lau, rừng rậm thảy đều tươi tốt, hoa quả sung mãn. Các nguồn nước chảy đều từ thân Vô phần Long vương chảy ra làm cho vô số vật loại đều được lợi ích. Cũng vậy thưa Đại sĩ! Như Lai ở khắp tất cả thế giới không một chỗ nào không trùm khắp, tâm đại Từ bi của Như Lai mưa xuống cam lồ mưa pháp khắp nơi, làm cho chúng sinh hoan hỷ, công đức tốt tươi và đều đầy đủ mười Lực ở các thừa. Âm thanh Như Lai không từ trong ra cũng không từ ngoài vào, vô số phẩm loại chúng sinh đều kính ngưỡng mong nhờ. Đó là duyên sự thứ bảy mà chư Bồ-tát thuận theo âm thanh Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như các dòng nước chảy

Khắp cõi Diêm-phù-đề

Không chỗ nào không thông

Thấm đượm khắp đại địa.

Núi đồi cùng cây cỏ

Ngũ cốc nhờ đó sinh

Quán xét thấy nước ấy

Chỗ đến không nhớ nghĩ.

Đức Thế Tôn cũng vậy

Tuyên dương khắp pháp giới

Ban bố mưa chánh pháp

Sung mãn khắp muôn loài

Trưởng dưỡng trăm ngàn thiện

Diệt trừ các phiền não

Đã hiểu rõ Phật dạy

Không rong ruổi bên ngoài.

Lại nữa, này Phật tử! Như Đại Long vương Ma-nại-tư, giả sử lúc hưng khởi cơn mưa lớn, trước tiên tích tập mây mù khắp các chân trời, không một chỗ nào mà không giáp khắp, hoặc có lúc chẳng mưa xuống một giọt. Vì ông ta quán sát nông trình của mọi người một cách đầy đủ khắp rồi sau đó mới giáng mưa. Vì sao? Vì không muốn làm cho mọi chúng sinh phiền não. Giả sử có người cầu Đại Long vương mưa xuống bảy ngày thì ông ta từ từ mưa xuống, hạt mưa nhỏ đều rộng khắp ruộng đất làm cho mọi nơi đều tươi tốt. Cũng vậy thưa Đại sĩ! Như Lai chí chân là Đại Pháp vương hưng khởi mưa pháp khai hóa chúng sinh. Nếu chỗ nào có sự dẫn dắt tức là chỗ đó có giáng mưa cam lồ pháp vị, làm thuần thục muôn loài. Sau đó mới diễn bày pháp đạo hóa độ vô biên, mưa xuống pháp trạch, tuyên xướng kinh điển thâm diệu làm cho tâm chúng sinh không còn sợ hãi; tuyên thuyết các pháp vị thông tuệ vô thượng sung mãn khắp nơi, khiến chúng sinh đều được thành tựu. Đó là duyên sự thứ tám mà chư Bồ-tát thuận theo âm thanh Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Giống như có Hiền long

Gọi là Ma-nại-tư

Bảy ngày mưa mọi nơi

Thấm dần lợi ích khắp.

Long vương sở dĩ đến

Muốn việc chúng sinh thành

Sau đó nếu thương xót

Giáng mưa rưới an ổn.

Mười lực vì muôn loài

Kéo mây lành mưa pháp

Muốn hóa độ chúng sinh

Hiển bày Đệ nhất nghĩa.

Theo tâm lượng người ấy

Tuyên pháp âm thâm diệu

Nghe dạy hết sợ lo

Tức vào nơi Phật tuệ.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như trong biển lớn có Đại Long vương tên là Đại nghiêm tịnh. Trong khoảng một niệm, ông ta có thể diễn bày mười phẩm loại mưa, trong đó không thể kể hết trăm ngàn loại, không một nơi nào không thấm ướt mà mưa chẳng hề tưởng nghĩ. Lại nữa, Long vương ấy không hề tưởng nghĩ gì khác mà tự nhiên mưa xuống trăm ngàn chủng loại sai khác nhau. Cũng vậy thưa Đại sĩ! Giả sử Như Lai chí chân lúc muốn diễn bày mưa pháp âm thì trong khoảng một niệm phân biệt được mười pháp và tỏ rõ chỗ về của nó. Như Lai tuyên dương ánh sáng pháp đạo, xuất sinh ra trăm loại âm thanh. Hoặc lại hiển bày tám vạn bốn ngàn hành nghiệp của chúng sinh mà hiện bốn vạn tám ngàn âm thanh vào đó, cho đến vô lượng trăm ngàn ức na-do-tha âm thanh ngôn thuyết làm cho tâm chúng sinh được an vui vô hạn, mà pháp âm đạo giáo không hề nhớ nghĩ, cũng có thể thấu giải được tất cả căn nguyên. Cũng vậy, pháp của Như Lai vô lượng, vô biên cùng bao nhiêu loại biến hóa thanh tịnh lồng lộng vi diệu. Đó là duyên sự thứ chín mà chư Bồ-tát thuận theo âm thanh Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như rồng Đại nghiêm tịnh

Đích tử của Long vương

Trước kéo mây đùn lại

Sau mới giáng mưa xuống.

Phật đạo thì tự nhiên

Cốt ở việc hóa độ

Miệng xuất mười loại âm

Hai mươi hoặc đến trăm

Hoặc lại đến trăm ngàn

Pháp trạch vô hạn lượng

Tôn trọng không chỗ thích

Không hủy hoại pháp giới.

Long vương tự hành hóa

Được kính trong loài rồng

Mưa xuống lại rộng khắp

Bao trùm bốn phương cõi

Tưới nhuần khắp vạn vật

Bao nhiêu thứ mưa tuôn

Nước của biển khơi đó

Chẳng có bấy nhiêu loại.

Thế Tôn cũng như vậy

Đạo giáo cùng một vị

Tâm hành giả khác nhau

Nên kết quả bất đồng.

Lại nữa, này Phật tử! Đại Long vương của biển cả muốn hiện bày biến hóa cảm động vô cực làm cho tất cả chúng sinh vui mừng an lạc. Mưa xuống từ bốn châu thiên hạ biến khắp đại địa cho đến cung trời Tự tại thanh minh. Mây giăng che không biết bao nhiêu loại, các loại mây đó cùng hiện ra vô vàn hình sắc sai biệt: Hoặc màu vàng, hoặc sắc vàng tía, hoặc sắc lưu ly, hoặc sắc bạch ngân, hoặc sắc thủy tinh, hoặc sắc ngọc đỏ, hoặc ánh mã não, hoặc ánh xà cừ, hoặc ánh thủ-đà. Các sắc như vậy đan xen lẫn nhau và mây lớn ấy che khắp trùm bốn phương cùng bốn châu thiên hạ. Lại nữa, nước ấy chẳng có gì khác biệt nhau mà lúc mây mù giăng che lại hiện ra bao nhiêu sắc tượng, biến ra ánh chớp, sấm chớp vang rền. Theo sự sở thích của chúng sinh mà giáng mưa, hoặc mưa ra âm thanh xướng nhạc của Ngọc nữ, hoặc tiếng đàn tiếng sáo, kỹ nhạc hòa vang của cõi trời, hoặc tiếng nhạc của không biết bao nhiêu Long phi, hoặc tiếng nhạc của cung phi Kiền-đạp-hòa, hoặc tiếng nhạc vui của A-tu-luân, hoặc âm thanh được phát ra từ lòng đất, hoặc âm thanh kỹ nhạc sấm vang từ trong lòng biển, hoặc tiếng kêu ù ù của vua Nai, hoặc tiếng nhạc của chim Vô hoại, hoặc không biết bao nhiêu kỹ nhạc của hàng vạn điệu múa. Chỗ nào có đám mây lớn ấy giăng che với sắc tượng như vậy thì ở đó thời tiết rất tốt, gió rồng tự nhiên thổi đến cùng khắp. Nếu có gió ấy thổi đến tức có mây giăng kiết tường, đầu tiên rơi xuống những hạt mưa nhỏ, sau đó mới tuôn ra mưa lớn. Mưa ấy rải khắp, trên từ cung trời Tự tại thanh minh, dưới đến khắp trùm đại địa, trong hư không, ở thiên cung không một chỗ nào mà không có mưa ấy; mưa khắp đại hải, chẳng chỗ nào bị hư hại. Lại đến chỗ ở của chư Thiên tự tại, có nàng Ngọc nữ tên là Hoan Lạc mà mưa ra các loại vũ nhạc. Lại mưa xuống các châu như ý đến cõi trời Bất lạc mạn. Ở cõi trời Đâu-suất mưa ra các chuỗi ngọc trang sức, ở Diệm thiên mưa ra vô số loại hoa, ở Đao-lợi thiên mưa ra các danh hương mềm mại; ở trời Tứ Thiên vương mưa ra y phục đẹp; ở trời Uất-đan-việt mưa ra vi diệu hoa; ở cung điện Đại Long vương mưa ra trân châu đỏ chói, ánh sáng siêu đẳng. Vì A-tu-luân mà mưa xuống binh trượng tên là Hoại oán địch. Các hiện tượng như vậy khắp trùm bốn phương cùng bốn châu thiên hạ. Các cung điện chư Thiên mưa xuống mênh mang không thể kể xiết mà Đại Long vương không hề tham tiếc, cũng không đố kỵ. Lại nữa, chỗ trồng gốc đức của mỗi mỗi chúng sinh đều sai khác, không hề đồng đẳng nên tự nhiên mưa biến hóa ra vô số chủng loại sai biệt.

Cũng vậy, này Phật tử! Như Lai chí chân dùng tuệ vô thượng làm Đại Pháp vương, thường hiển pháp lạc mà tự làm vui. Như Lai tịch nhiên không hề phân rải pháp giới mà mây lành Pháp thân tự nhiên trùm khắp không đâu không có, vì tùy theo chỗ tín lạc của chúng sinh mà thị hiện đó thôi. Hoặc vì chúng sinh mà ban tuyên, hiển bày thân Tối chánh giác, hưng khởi mưa pháp; hiện biến hóa thân, phóng pháp vân vũ; hiện thân kiến lập mà giáng mưa pháp; hiện sắc tượng thân mà diễn xuất ra vô số loại mưa; hiện thân công đức mà diễn vân vũ; hoặc thị hiện tuệ thân vân vũ; hoặc tùy thuộc thế tục mà thị hiện thân có mười thứ Lực; hoặc hiện thân bốn Vô sở úy, tự nhiên hiển hiện không chỗ tổn hại; hoặc hiện pháp giới mà vô thân hình. Đó là mây mưa pháp âm của Đại thánh trùm khắp thế giới. Tùy theo âm thanh tín lạc của chúng sinh mà diễn xuất ra ánh sáng trừ các cấu trược. Ánh sáng ấy gọi là Bình đẳng ánh sáng; hoặc gọi là Vô lượng ánh sáng, hoặc gọi là Phổ thế, hoặc gọi là Tạng bí áo của chư Phật kiến lập, hoặc gọi là ánh sáng chiếu thế gian, hoặc gọi là hành nhập vô tận Tổng trì môn, hoặc gọi là Kỳ ý bất loạn, hoặc gọi là kỳ tâm vô lữ, hoặc gọi là Du bộ phổ nhập, hoặc ánh sáng ấy gọi là Duyệt khả chúng nguyện. Nghe được các hiện tượng mưa pháp và âm thanh sấm rền như thế thì đạt đến Chánh giác, hiểu rõ Phật đạo. Nếu nghe được sấm vang bình đẳng thì thông đạt đến ấn pháp Ly cấu. Các âm thanh tự nhiên của sấm chớp Tam-muội như: Tam-muội Nhất thiết pháp tự tại, Tam-muội Kim cang tràng, Tam-muội Tu-di tràng phan, Tam-muội Nhất định quan, Tam-muội Cự Hải ấn, Tam-muội Khả chúng thứ tâm, Tam-muội Vô tận hưởng giải thoát vô sân, Tam-muội Vô sở chí lạc, Tam-muội Thường mẫn vô thất. Giả sử, xiển dương âm thanh ấy thì làm cho mỗi một chúng sinh đều được nghe âm thanh Phật pháp. Đó là thân Như Lai, diễn bày cam lồ, xuất sinh ra vô lượng mây mưa pháp âm, tuyên giảng chánh pháp, tự tại không ai bằng, làm vui lòng tất cả chúng sinh, đó là cửa Chánh giác Nhất thiết trí không thể nghĩ bàn. Làm vui lòng tất cả chúng sinh thì lúc ấy gọi là hiểu rõ đạo tràng trí tuệ rộng lớn và phương tiện vô cấu đã thành tựu từ xưa. Đại từ đại Bi rốt ráo không lỗi lầm, hưng khởi đạo hóa độ. Đó là tuân theo định quyết nơi thân tâm của tất cả Bồ-tát, sau đó mới diễn mưa đại pháp. Này Phật tử! Các sắc tượng hiển hiện mưa mưa pháp từ bi không thể nghĩ bàn như thế sẽ mưa ra Bình đẳng giác, khai hóa thân tâm cho tất cả chúng sinh. Như Lai chí chân thông suốt những điều khó có thể thông suốt, ban cam lồ vô cực, hoặc thị hiện đi đến Bồ-đề đạo tràng vì chư Bồ-tát tuyên đại mưa pháp, gọi là pháp giới không chỗ hư hoại, thì các vị Bồ-tát ấy sẽ được thành tựu quả vị Nhất sinh bổ xứ, rốt ráo thù thắng. Lại có đại mưa pháp gọi là Như Lai bí mật tạng Bồ-tát Sở Lạc thì cũng tác thành cho các Bồ-tát thành tựu đạo quả Nhất sinh bổ xứ. Có đại mưa pháp gọi là Nghiêm tịnh sức, khiến khắp chúng sinh không chỗ trái mất, không bỏ Bồ-tát thừa, Như Lai thừa. Có đại mưa pháp tên là Trang hiệu đạo tự nghiêm sức, hợp thành pháp nhẫn và bảo tuệ của các Bồ-tát. Có hạnh Bồ-tát gọi là Thiện hóa không bao giờ đoạn mất mà luôn xiển dương mưa pháp. Có hạnh Bồ-tát thành tựu gọi là Vô mạn môn, đi vào cửa thâm diệu mà hành dụng không chán mệt. Lại có mưa pháp làm cho Bồ-tát mới phát tâm tuân hành Vô thượng đạo gọi là Như Lai hành. Đại từ đại Bi cứu giúp chúng sinh, hưng phát mưa pháp, giáo hóa Duyên giác thừa hành trong tín lạc. Vì chúng sinh mà thuyết về đạo lý mười hai nhân duyên, hoặc lên nữa là có quả giải thoát gọi là Nhập phổ trí, đoạn trừ các kiến sự mà diễn nói mưa pháp khai hóa Thanh văn thừa cùng chúng sinh tín lạc. Dùng đao Thánh đạt chặt đứt tất cả phiền não cấu bẩn. Có kiếm trí tuệ mà ban rải mưa pháp gọi là Hưng diệt chư hại. Vì những kẻ tà kiến sâu nặng không thể tỏ ngộ thì tích lũy gốc đức mà mưa các pháp. Nghe được âm thanh ấy thì gọi là Mưa pháp hiển bày mười pháp, tức được sung mãn trùm khắp tất cả. Tùy theo sự tín lạc của chúng sinh mà tương ưng với cõi giải thoát. Như Lai diễn đại mưa pháp lớn biến khắp pháp giới, không một chỗ nào mà không thấu suốt. Đại Thánh chưa từng tham tiếc đối với pháp, chỉ tùy theo chỗ hành thuần thục và căn nguyên tinh tấn được chừng nào mà hiện bày đại mưa pháp. Này Phật tử! Đó là duyên sự thứ mười nơi hạnh chư Bồ-tát.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Giống như mây đùn lại

Bốn phương gió nổi lên

Vì mưa nên trải qua

Cùng dòng chảy của nước.

Bồ-tát phân biệt nói

Vì gốc đức chúng sinh

Nên trong đời hiện tại

Lập Tam thiên giới này.

Chư Mười Lực cũng vậy

Khéo tu tuệ là gió

Nhân duyên giáng mưa pháp

Chí tánh thật lắng trong

Quán chúng sinh vô sự

Đem thanh tịnh khuyến trợ

Nghĩa là chư Mười Lực

Làm Đạo sư khai hóa.

Ở trong chốn hư không

Đùn mây và mưa xuống

Hư không gánh chịu cả

Nắm giữ nước mưa ấy.

Do đời gặp tai biến

Mới nhận chịu được vậy.

Rõ ngôn từ, không chấp

Thân giới là rộng khắp

Chư Mười Lực như vậy

Tự nhiên vô sở hữu.

Chỗ nói của Đại thánh

Ngôn âm của pháp giới.

Mà mưa pháp giáo hóa

Thấm nhuần không thể lường

Không thể nắm giữ nổi

Chỉ có pháp tịnh chí.

Chưa từng có niệm ấy

Chỗ tạo sự đi về

Cũng lại không chỗ tạo

Mãi không sự gặp gỡ.

Giống như trong hư không

Mây mù tạo mưa tuôn

Chỉ tạm gọi pháp vậy

Tự nhiên mà không hóa.

Chư Mười Lực cũng vậy

Mưa pháp vô sở hữu

Cũng không đến từ đâu

Chưa từng thấy đi đâu.

Tận oai thần Bồ-tát

Mà hưng tạo hạnh ấy

Biết rõ pháp huyễn hóa

Giúp đời mà giáng mưa.

Chúng sinh không chỗ hành

Thì không có tam giới

Giống như mây tự nhiên

Mưa rơi nước theo xuống.

Chỉ có Tự tại tôn

Gọi là thầy Tam thiên

Tạo lập được tự tại

Quả báu bản phước ấy.

Mưa an lành như thế

Khắp cõi Phật trọn vẹn

Niệm nghĩ cùng hạn lượng

Không thể kể đếm được.

Ở trên chúng sinh ấy

Bậc tôn quý ở đời

Suy xét về mưa này

Đạo báu từ nơi tay.

Vắng lặng nên an nhiên

Tự tại được thông tỏ

Đoạn trừ các việc khác

Chỗ khởi mọi ngăn che.

Diệt sạch các cấu uế

Hành đạo báu ích lớn

Phẩm trụ ba ngàn cõi

Tất thấu tỏ hết thảy.

Bậc Mười lực như vậy

Dứt mọi phiền não dục

Tư duy, niệm an nhiên

Muôn đức không thể lường.

Lại nên đoạn trừ hẳn

Tất cả các tà kiến

Chí tánh hành phân biệt

Báu tối thắng sung mãn.

Chân đế chỉ một vị

Từ hư không giáng mưa

Chốn mưa không ngằn mé

Tung rải khắp mọi xứ.

Lại tính kể lượng mưa

Tưởng không hợp chẳng hợp

Đến nơi không ngằn mé

Thành Phật cùng Thánh chúng

Hết thảy đều thọ trì

Phần tượng pháp như vậy.

Phật dạy: Do mười tên đức, nên đối âm thanh của Như Lai nhập vào chốn không hạn lượng. Những gì là mười?

1. Hội nhập nơi hư không, tức không hạn lượng, đến khắp tất cả cảnh giới của các pháp nên không hạn lượng.

2. Hội nhập trọn vẹn, phân biệt hiểu rõ về cảnh giới của chúng sinh, tứ không hạn lượng.

3. Hội nhập nơi tâm vui thích của tất cả các loài, chỗ hướng tới tội phước, nên không hạn lượng.

4. Hội nhập nơi nhân duyên báo ứng theo mầm loại, dứt trừ các thứ kết sử phiền não, nên trí tuệ không hạn lượng.

5. Hội nhập nẻo vắng lặng rốt ráo, an nhiên nơi âm thanh vô sinh, nên không hạn lượng.

6. Thuận theo chỗ ưa thích của chúng sinh để mở bày đẫn dắt, giáo hóa, đạt đến giải thoát, nên không hạn lượng hợp với vị giải thoát.

7. Hội nhập nơi ba cõi, không có ngằn mé, nên không hạn lượng. Ở nơi không tận cùng, đạt được không cảnh giới.

8. Hội nhập nơi hành tuệ nên không hạn lượng.

9. Tuyển chọn các pháp cốt yếu, ở nơi cảnh giới của chư Phật không còn chuyển đổi, nên không hạn lượng.

10. Hội nhập nơi Như Lai, thuận theo pháp không bỏ, nên không hạn lượng.

Như vậy, Bồ-tát Hiền Mục! Vì âm vang của muôn loài là không thể tính kể, nên nêu rõ âm thanh của Như Lai.

Đức Phật nói kệ rằng:

Nhờ mười việc của đức

Nhập tuệ Phật vô lượng

Đến tất cả các pháp

Cảnh giới không hạn lượng.

Đại đạo cùng như vậy

Lồng lộng chẳng thể xét

Từ nhiều chốn xót thương

Hết thảy tất cứu độ.

Phân biệt cõi sinh tử

Muôn loài chẳng thể cùng

Giáo hóa trừ tội lội

Tâm vui khiến lãnh hội.

Khiến không cầu báo ứng

Tuệ đạo không bến bờ

Rõ âm thanh của Phật

Liền nhập nơi vắng lặng.

KINH NHƯ LAI HƯNG HIỂN