SỐ 278 — KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM (tiếp theo)

QUYỂN 42

Phẩm 33: Xa Lìa Thế Gian (Phần 7)

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ tịnh Hỷ. Những gì là mười?

1. Tịnh Hỷ phát tâm Bồ-đề.

2. Tịnh Hỷ bỏ tất cả sở hữu.

3. Tịnh Hỷ đối với người phạm giới chẳng sinh lòng ác, mà còn giáo hóa khiến cho thành tựu.

4. Tịnh Hỷ đối với tất cả chúng sinh tranh tụng đều khiến hòa hợp, được trí vô thượng.

5. Tịnh Hỷ hộ trì chánh pháp chẳng tiếc thân mạng.

6. Tịnh Hỷ xa lìa năm dục, thường ưa chánh pháp.

7. Tịnh Hỷ khiến cho tất cả chúng sinh chẳng tham trước vật dụng sinh hoạt, thường ưa chánh pháp.

8. Tịnh Hỷ thấy tất cả Phật cung kính cúng dường không có chán, đủ mà chẳng hoại pháp giới.

9. Tịnh Hỷ khiến cho tất cả chúng sinh thường ưa Tam-muội thiền định giải thoát nối tiếp nhau.

10. Tịnh Hỷ khiến cho tất cả chúng sinh chuyên cầu tịch tĩnh, trừ diệt loạn tưởng, được tuệ vô thượng, lìa khỏi tà kiến, tròn đủ các nguyện, rốt ráo khổ hạnh Bồ-tát.

Này Phật tử! Đó là mười thứ tịnh Hỷ của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở Hỷ này thì được đại Hỷ thanh tịnh vô thượng của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ tịnh Xả. Những gì là mười?

1. Tịnh Xả, được tất cả chúng sinh cung kính cúng dường chẳng sinh tham ái, bị tất cả chúng sinh khinh mạn hủy nhục chẳng sinh sân hận.

2. Tịnh Xả, tuy Bồ-tát thường làm việc giữa thế gian mà không bị tám pháp làm ô nhiễm.

3. Tịnh Xả đối với bậc pháp khí biết đúng thời, đối với chẳng phải hạng pháp khí chẳng sinh lòng ác.

4. Tịnh Xả, chẳng cầu Thanh văn, Duyên giác, Hữu học, Vô học.

5. Tịnh Xả, xa lìa tất cả phiền não của năm dục … cho đến lòng chẳng sinh một ý niệm ác.

6. Tịnh Xả, chẳng khen sự tu hành Nhị thừa và chán sinh tử.

7. Tịnh Xả xa lìa lời nói thế gian, lời nói chẳng phải Niết-bàn, lời nói chẳng phải ly dục, lời nói đùa giỡn, lời nói làm khổ não người khác, lời nói Thanh văn, Duyên giác… cho đến tất cả lời nói làm chướng ngại Bồ-đề.

8. Nếu có chúng sinh đợi lúc thọ hóa thì Bồ-tát tịnh Xả.

9. Nếu có chúng sinh được nhận Phật giáo hóa thì Bồ-tát tịnh Xả.

10. Tịnh Xả, Đại Bồ-tát xa lìa hai pháp, không trên, không dưới, không lấy, không bỏ, không hư, không thật, quán sát bình đẳng, an trụ chân thật, đắc được nhẫn.

Này Phật tử! Đó là mười thứ tịnh Xả của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở Xả này thì được đại Xả thanh tịnh vô thượng của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ nghĩa. Những gì là mười?

1. Nghĩa đa văn thì theo như lời nói mà tu hành.

2. Nghĩa pháp thì dùng phương tiện khéo léo mà phân biệt giải bày.

3. Nghĩa không thì hiểu rõ được đệ nhất không.

4. Nghĩa tịch diệt thì khiến cho tất cả chúng sinh lìa khỏi sinh tử.

5. Nghĩa chẳng thể nói thì đối với tất cả ngôn ngữ không đắm trước.

6. Nghĩa Như thì quán sát bình đẳng tất cả ba đời.

7. Nghĩa nhập pháp thì đều cùng một vị.

8. Nghĩa Như Lai thì thuận Như Lai.

9. Nghĩa thật thế thì giác ngộ chân thật.

10. Nghĩa đại Bát-niết-bàn thì diệt tất cả khổ mà chẳng đoạn hạnh Bồ-tát.

Này Phật tử! Đó là mười thứ nghĩa của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở nghĩa này thì được nghĩa Nhất thiết trí vô thượng của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ pháp. Những gì là mười?

1. Pháp chân thật, đúng như lời nói mà tu hành.

2. Pháp không hại, xa lìa sân nhuế.

3. Pháp không tranh, trừ diệt tất cả các phiền não.

4. Pháp tịch diệt, lìa khỏi sự thiêu đốt của thế gian.

5. Pháp ly dục, vĩnh viễn lìa khỏi các phiền não của dục cấu.

6. Pháp chẳng hư rỗng, lìa khỏi hư vọng.

7. Pháp chẳng sinh, tất cả pháp đều như hư không.

8. Pháp vô vi, lìa khỏi ba tướng.

9. Pháp tánh tịnh, tự nhiên thanh tịnh.

10. Pháp Báo thân phiền não diệt, Vô dư Niết-bàn thì hành hạnh Bồ-tát, thọ trì chẳng bỏ vậy.

Này Phật tử! Đó là mười thứ pháp của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được pháp vô thượng của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười loại công đức tròn đủ. Những gì là mười?

1. Khuyên chúng sinh phát khởi tâm Bồ-đề là công đức tròn đủ, chẳng đoạn tuyệt Tam bảo.

2. Thuận theo mười thứ hồi hướng là công đức tròn đủ, đoạn tất cả pháp chẳng lành, gom tất cả pháp lành.

3. Trí tuệ chánh giáo là công đức tròn đủ, ở trong ba cõi, công đức tối thù thắng.

4. Lòng không mệt chán là công đức tròn đủ, độ thoát tất cả chúng sinh đến bờ kia.

5. Có thể lìa bỏ hết sở hữu trong ngoài là công đức tròn đủ, đối với tất cả vật đều không tham trước.

6. Tướng tốt đầy đủ, tinh tấn chẳng lui là công đức tròn đủ, dừng tâm buông lung.

7. Chẳng xem thường ba phẩm căn lành là công đức tròn đủ, phương tiện khéo léo hồi hướng Bồ-đề.

8. Đối với chúng sinh tà định, phạm giới chẳng khởi lòng khinh mạn mà thêm lớn đại Bi là công đức tròn đủ, hiển hiện pháp bậc Đại nhân.

9. Cung kính cúng dường tất cả Như Lai, đối với tất cả Bồ-tát, khởi lên Như Lai tưởng, đối với tất cả chúng sinh thì làm việc rốt ráo là công đức tròn đủ, nuôi lớn thủ hộ lòng ngay thẳng.

10. Đại Bồ-tát ở a-tăng-kỳ kiếp tu tập đầy đủ tất cả căn lành đều có thể đem hết căn lành ấy cho một chúng sinh mà lòng không lo lắng hối tiếc. Một chúng sinh như thế thì tất cả chúng sinh cũng lại như vậy. Đó là mười loại đại công đức tròn đủ, ngang bằng cõi hư không, thành tựu đầy đủ trí tuệ rộng lớn.

Này Phật tử! Đó là mười thứ công đức tròn đủ của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được đại công đức tròn đủ vô thượng của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười loại trí tròn đủ. Những gì là mười?

1. Gần gũi Thiện tri thức chân thật đa văn, cung kính tôn trọng lễ bái cúng dường phụng cấp, thuận theo chẳng trái lời dạy của vị ấy là trí tròn đủ thứ nhất, xa lìa dối trá.

2. Lìa mạn, khiêm tốn, lòng không buông lung, thân, miệng và ý đều nhu nhuyến không có tâm thô tháo, thường hoan hỷ hộ trì tịnh giới, nét mặt khoan hòa, lời nói dịu ngọt, chào hỏi trước, xa lìa tà ngụy là trí tròn đủ thứ hai, tự nhiên thành tựu pháp khí của Phật.

3. An trụ ở niệm tuệ, chẳng bỏ chánh giác, trừ diệt loạn tưởng, tu tập sáu niệm, hành sáu hòa kính, chẳng cầu sự đền đáp ấy là trí tròn đủ thứ ba, sinh ra nuôi lớn mười thứ trí.

4. Ưa pháp, ưa nghĩa, siêng tu chánh pháp, học không chán, xa lìa thế luận và lời nói thế gian, ưa nghe lời nói thế gian, xa lìa Tiểu thừa, ưa cầu Đại thừa là trí tròn đầy thứ tư, tu tập chánh niệm chẳng thể nghĩ bàn.

5. Chính cầu sáu pháp Ba-la-mật, thọ trì, tu tập, thành tựu đầy đủ bốn thứ phạm trụ, thuận các minh pháp, hay hỏi người trí, xa lìa đường ác, chuyên cầu đường lành, lòng Từ điều phục, lìa khỏi sự luận bàn chê trách, phòng hộ lòng kẻ khác là trí tròn đầy thứ năm, theo đúng lời nói tu hành pháp chân thật của chư Phật.

6. Thường ưa xuất gia, chẳng thích ba cõi, thủ hộ lòng mình, xa lìa ba tưởng, chẳng sinh lòng ác, thân, miệng và ý đều nhu nhuyến cả, giỏi biết tâm tánh là trí tròn đầy thứ sáu, khiến cho lòng mình, tâm người đều thanh tịnh.

7. Quán ấm như huyễn, giới như rắn độc, nhập như làng xóm vắng, quán tất cả pháp như huyễn hóa như sóng nắng, như trăng dưới nước, như bóng trong gương, như mộng như chớp, như tiếng vang, như vòng lửa xoay như chữ viết trong không, như lưới trận Nhân-đà-la, như ánh sáng mặt trời, mặt trăng, chẳng phải thường còn, chẳng phải đoạn mất, không lại không đi, không dừng, thâm tâm tín giải chẳng khởi bài báng là trí tròn đầy thứ bảy, đó là không sinh trụ, diệt, thành tựu đầy đủ tất cả pháp, trí tuệ tịnh không.

8. Không ngã, không chúng sinh, không Phú-già-la, không ân, không nghĩa, không tham, sân, si, không sở hữu, không hủy báng, không khen ngợi, không lấy, không bỏ, không chủ, không hành, rốt ráo Niết-bàn. Nếu Đại Bồ-tát nghe pháp sâu xa này mà có thể tin, có thể hiểu, trừ diệt nghi hoặc thì đó là trí tròn đầy thứ tám, rốt ráo đầy đủ giải thoát sâu xa.

9. Dùng chánh phương tiện, tư duy Chỉ quán, điều phục các căn, tất cả các pháp không có tạo tác, vô sinh, vô vi đều tịch diệt hết, chúng sinh cho là ngã thì rốt ráo không sở hữu, không trói, không mở, không thân, miệng, tâm, cũng không tinh tấn quán sát tất cả chúng sinh, tất cả pháp, tất cả tâm, tất cả hạnh, không trước, không sau, đều bình đẳng hết là trí tròn đầy thứ chín, xa lìa tất cả tướng, rốt ráo đến bờ kia.

10. Đại Bồ-tát giỏi biết duyên khởi nên thấy pháp thanh tịnh, thấy pháp thanh tịnh nên thấy cõi thanh tịnh, thấy cõi thanh tịnh nên thấy hư không thanh tịnh, thấy hư không thanh tịnh nên thấy pháp giới thanh tịnh, thấy pháp giới thanh tịnh nên thấy trí tuệ là trí tròn đầy thứ mười, gom chứa Nhất thiết trí.

Này Phật tử! Đó là mười thứ trí tròn đủ của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được Đại trí thanh tịnh vô ngại vô thượng trong tất cả pháp của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ minh túc. Những gì là mười?

1. Minh túc biết sâu Phật pháp.

2. Minh túc trừ diệt si ám trong tất cả pháp.

3. Minh túc xa lìa tà kiến.

4. Minh túc tuệ quang thanh tịnh soi khắp các căn.

5. Minh túc chánh tinh tấn phương tiện siêng tu.

6. Minh túc ly sinh, thâm nhập vào đường chánh chân đế của Bồ-tát.

7. Minh túc trí vô sinh, diệt trừ nghiệp phiền não, thành tựu tận trí.

8. Minh túc Thiên nhãn thanh tịnh, tư duy tịnh tuệ.

9. Minh túc ức niệm thanh tịnh nghĩ về túc mạng.

10. Minh túc trí vô lậu đầy đủ tịnh địa, thanh tịnh các minh, diệt trừ các lậu.

Này Phật tử! Đó là mười thứ minh túc của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được Đại minh vô thượng trong tất cả các pháp của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ cầu pháp. Những gì là mười?

1. Cầu pháp trực tâm thì phải lìa khỏi tâm dối trá hư ngụy.

2. Cầu pháp tinh cần thì lìa khỏi giải đãi.

3. Cầu pháp một hướng thì chẳng tiếc thân mạng.

4. Cầu pháp vì đoạn tất cả phiền não của tất cả chúng sinh thì chẳng cầu vật dụng sinh hoạt.

5. Cầu pháp vì lợi ích cho tất cả chúng sinh thì chẳng vì tư lợi.

6. Cầu pháp vì thâm nhập trí tuệ thì chẳng xem thường người.

7. Cầu pháp muốn khiến cho chánh pháp thường kiên cố thì chẳng ưa thế gian.

8. Cầu pháp vì thương xót chúng sinh thì chẳng bỏ tâm Bồ-đề.

9. Cầu pháp vì theo câu hỏi của tất cả chúng sinh mà có thể đáp thì có thể diệt trừ hết các nghi hoặc.

10. Cầu pháp vì đầy đủ Phật pháp thì chẳng ưa thừa khác.

Này Phật tử! Đó là mười thứ cầu pháp của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được trí vô ngại, vô thượng không do người khác mà giác ngộ nơi tất cả các Phật pháp.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ pháp sáng rõ. Những gì là mười?

1. Pháp sáng rõ thuận theo thế gian, vì muốn nuôi lớn tất cả căn lành phàm phu của thế gian.

2. Pháp sáng rõ không ngại, không hoại tín thì hiểu được chân tánh của pháp, tin người thực hành.

3. Pháp sáng rõ an trụ pháp giới thì hiểu được người hành pháp.

4. Pháp sáng rõ xa lìa tám tà, hướng về tám chánh đạo thì hiểu được tám hạng người.

5. Pháp sáng rõ trừ diệt mọi kết sử, đoạn sinh tử lậu, thấy chân thật đế thì hiểu được Tu-đà-hoàn.

6. Pháp sáng rõ quán thấy vị là nguy hiểm, trở lại thọ sinh thì hiểu được Tư-đà-hàm.

7. Pháp sáng rõ cho đến giây lát chẳng ưa ba cõi, chẳng đắm trước thọ sinh, chuyên cầu lậu tận thì hiểu được A-na-hàm.

8. Pháp sáng rõ sáu thông tự tại, nhập vào tám giải thoát, tùy ý chánh thọ chín thứ lớp định và các biện tài thì hiểu được A-la-hán.

9. Pháp sáng rõ thường ưa tịch tĩnh, nhờ ngoại duyên hiểu được tri túc thiểu sự, chẳng nhờ người khác giác ngộ, thành tựu trí tuệ thì hiểu được Duyên giác.

10. Pháp sáng rõ, thành tựu thắng trí, các căn minh lợi, lòng thường giải thoát, nuôi lớn vô lượng công đức trí tuệ, đủ đầy mười Lực, bốn Vô sở úy của chư Phật và tất cả pháp Phật thì hiểu được Bồ-tát.

Này Phật tử! Đó là mười thứ pháp sáng rõ của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được pháp sáng rõ Đại trí tuệ vô thượng của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ pháp hướng về. Những gì là mười?

1. Pháp hướng về tùy thuận cung kính Thiện tri thức.

2. Pháp hướng về giác ngộ chư Thiên.

3. Pháp hướng về nơi tất cả Phật thường có lòng tàm quý.

4. Pháp hướng về nghĩ thương chúng sinh chẳng bỏ sinh tử.

5. Pháp hướng về rốt ráo tất cả việc, chẳng khởi lòng hư vọng.

6. Pháp hướng về xa lìa các thừa khác, chuyên tu Đại thừa Bồ-tát.

7. Pháp hướng về xa lìa tà đạo, chuyên cầu chánh đạo.

8. Pháp hướng về hàng phục ma quân, diệt trừ phiền não.

9. Pháp hướng về an trụ Phật địa, biết các căn của tất cả chúng sinh rồi ứng theo sự nghe pháp mà rộng vì họ diễn nói.

10. Pháp hướng về an trụ ở vô lượng, vô biên pháp giới thanh tịnh.

Này Phật tử! Đó là mười thứ pháp hướng về của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được pháp hướng về vô thượng của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ ma. Những gì là mười?

1. Ma năm ấm, tham trước năm ấm.

2. Ma phiền não, nhiễm phiền não.

3. Ma nghiệp, hay chướng ngại.

4. Ma tâm, tự kiêu mạn.

5. Ma tử, lìa khỏi thọ sinh.

6. Ma trời, khởi lên kiêu mạn buông lung.

7. Ma mất căn lành, lòng chẳng hối.

8. Ma Tam-muội, tham đắm, chấp trước các quả vị.

9. Ma Thiện tri thức, đối với người đó sinh lòng chấp trước.

10. Ma chẳng biết chánh pháp Bồ-đề, chẳng thể sinh ra các nguyện lớn.

Này Phật tử! Đó là mười thứ ma của Đại Bồ-tát. Bồ-tát nên tạo phương tiện mau chóng xa lìa chúng.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ ma nghiệp. Những gì là mười?

1. Quên mất tâm Bồ-đề tu các căn lành, đó là ma nghiệp.

2. Lòng ác bố thí, lòng sân trì giới, đó là ma nghiệp.

3. Bỏ chúng sinh tánh ác, giải đãi, khinh mạn chúng sinh, chán ác, tâm loạn, không trí, đó là ma nghiệp.

4. Bỏn sẻn chánh pháp, chê trách chúng sinh pháp khí, tham cầu lợi dưỡng mà vì người nói pháp, vì người chẳng phải pháp khí mà nói pháp thâm diệu, đó là ma nghiệp.

5. Chẳng nghe Ba-la-mật, tuy nghe mà chẳng tu hành, sinh lòng biếng nhác chẳng cầu Bồ-đề thâm diệu Vô thượng, đó là ma nghiệp.

6. Xa lìa Thiện tri thức, gần gũi ác tri thức, ưa cầu Nhị thừa, ở chỗ thọ sinh, có tâm trừ diệt sự ly dục tịch tĩnh, đó là ma nghiệp.

7. Ở chỗ Bồ-tát khởi lên lòng sân nhuế, nói lỗi xấu của họ, đoạn dứt lợi dưỡng của họ, thường xét nét tìm tội và nhìn họ bằng đôi mắt ác, đó là ma nghiệp.

8. Bài báng chánh pháp, chẳng nghe Khế kinh, nghe được chẳng khen ngợi. Nếu có Pháp sư nói pháp, chẳng hay cung kính nhún nhường, lòng tự khiêm mà cho rằng ta nói đúng nghĩa, họ nói chẳng đúng nghĩa, đó là ma nghiệp.

9. Học luận thế gian, văn tự khéo léo, giỏi về câu nghĩa, tay viết văn tụng, ưa nói Nhị thừa, che giấu pháp sâu xa, giảng nói pháp tạp, đối với phi pháp nói là pháp thậm thâm, xa lìa Bồ-đề, an trụ tà đạo, đó là ma nghiệp.

10. Kẻ đã được độ đã được yên thì gần gũi cung kính cúng dường họ, người chưa được độ chưa được yên thì mãi chẳng gần gũi cung kính cúng dường, cũng chẳng giáo hóa, đó là ma nghiệp. Rơi vào tăng thượng mạn, tăng trưởng các mạn, khinh miệt chúng sinh, chẳng cầu trí tuệ chân thật của chánh pháp, các căn tán loạn chẳng thể hóa độ, đó là ma nghiệp.

Này Phật tử! Đó là mười thứ ma nghiệp của Đại Bồ-tát. Đại Bồ-tát nên mau chóng xa lìa chúng mà chính cầu Phật nghiệp.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ lìa bỏ nghiệp ma. Những gì là mười?

1. Gần gũi Thiện tri thức thì lìa bỏ ma nghiệp.

2. Chẳng tự tôn, chẳng tự khen ngợi thì lìa bỏ ma nghiệp.

3. Tin pháp sâu xa của Phật, chẳng sinh lòng bài báng thì lìa bỏ ma nghiệp.

4. Chưa từng quên mất tâm Nhất thiết trí thì lìa bỏ ma nghiệp.

5. An trụ chẳng buông lung, tu tập pháp thậm thâm thì lìa bỏ ma nghiệp.

6. An trụ ở Bồ-tát tạng, chân chánh cầu tất cả pháp thì lìa bỏ ma nghiệp.

7. Thường muốn nghe pháp, ưa nghe nghĩa sâu xa lòng không mệt mỏi thì lìa bỏ ma nghiệp.

8. Quy y tất cả các Phật mười phương thì lìa bỏ ma nghiệp.

9. Lòng tin chánh niệm Bồ-đề của tất cả chư Phật thì lìa bỏ ma nghiệp.

10. Tất cả Bồ-tát sinh ra căn lành đều chẳng hai thì lìa bỏ ma nghiệp.

Này Phật tử! Đó là mười thứ lìa bỏ ma nghiệp của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở nghiệp này thì lìa khỏi đường nghiệp của tất cả các ma.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ thấy Phật. Những gì là mười?

1. Do không chấp trước Phật an trụ thế gian thành Chánh giác.

2. Do nguyện nên Phật sinh ra.

3. Nhờ nghiệp báo mà tin Phật.

4. Giữ sự tùy thuận Phật.

5. Niết-bàn Phật đã vượt qua.

6. Pháp giới Phật không đâu chẳng đến.

7. Tâm an trụ Phật.

8. Vô lượng Tam-muội Phật không vướng mắc.

9. Tánh Phật quyết định.

10. Như ý Phật che khắp.

Này Phật tử! Đó là mười thứ thấy Phật của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì có thể nhìn thấy Như Lai vô thượng.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ Phật nghiệp. Những gì là mười?

1. Khuyến hóa chúng sinh là Phật nghiệp thứ nhất, tùy thuận nuôi lớn Phật pháp.

2. Trong mộng thấy Phật là Phật nghiệp thứ hai, phát khởi các căn lành đời quá khứ.

3. Đa văn là Phật nghiệp thứ ba, chứng được trí quyết định vô nghi.

4. Vì người bị hối hận trói buộc dùng phương tiện khéo léo nói pháp sám hối là Phật nghiệp thứ tư, trừ diệt tất cả nghi hối.

5. Nếu có chúng sinh khởi lên tâm bỏn sẻn, tâm vô trí, tâm Thanh văn, tâm Duyên giác, tâm tàn hại, nghi, kiêu mạn thì hiện thân Như Lai trang nghiêm tướng tốt mà hóa độ những chúng sinh ấy, đó là Phật nghiệp thứ năm, sinh ra nuôi lớn các căn lành quá khứ.

6. Khi chánh pháp gặp nạn thì rộng vì chúng sinh nói pháp tịnh diệu, chúng sinh nghe rồi liền được đầy đủ Đà-la-ni. Thần thông trí tuệ tùy theo đối tượng mà thị hiện lợi ích chúng sinh, đó là Phật nghiệp thứ sáu, tâm lực thanh tịnh.

7. Nếu việc ma khởi lên thì bằng đủ các loại phương tiện, mau chóng xa lìa chúng. Dùng âm thanh vi diệu bằng hư không giới, cũng chẳng khinh miệt người khác, diệt trừ tất cả ma nghiệp, đầy đủ nhẫn nhục, đó là Phật nghiệp thứ bảy, công đức chính trực.

8. Tu hành vô lượng hạnh mà chẳng chứng hạnh Thánh ly sinh của Thanh văn, Duyên giác. Người có các căn chưa thành thục thì chẳng vì người đó nói quả giải thoát, chỉ diệt trừ gốc ái, đó là Phật nghiệp thứ tám, sinh ra bản nguyện.

9. Đoạn trừ tất cả các kết, sinh ra hạnh Bồ-tát, đối với tất cả chúng sinh nuôi lớn đại Bi, thâm tín sở hạnh của Bồ-tát, rốt ráo Niết-bàn, đó là Phật nghiệp thứ chín, chẳng đoạn hạnh Bồ-tát.

10. Đại Bồ-tát vì mình và người khác cầu đạo giải thoát mà không chán, đủ, lìa khỏi tất cả hạnh và tất cả pháp, đối với sắc thân Như Lai không bị nhiễm trước, tinh cần chuyên cầu trí tuệ vô ngại chẳng nhờ người khác giác ngộ, khiến cho tất cả cõi Phật nghiêm sức thanh tịnh, quyết định biết rõ đều là hư không. Giáo hóa thành thục tất cả chúng sinh mà chẳng bỏ tánh vô ngã. An trụ pháp giới, các thông tự tại, thành tựu đầy đủ Nhất thiết chủng trí mà chẳng bỏ hạnh Bồ-tát. Chuyển bánh xe tịnh pháp khiến cho tất cả chúng sinh đều được vui mừng. Rộng vì chúng sinh nói pháp thậm thâm vi diệu, thị hiện vô lượng tự tại Như Lai mà chẳng xả thân Bồ-tát. Thị hiện đại Niết-bàn mà chẳng từ bỏ tất cả chỗ sinh ra. Này Phật tử! Đại Bồ-tát sinh ra như vậy… cho đến Tam-muội phiên phúc, đó là Phật nghiệp thứ mười.

Này Phật tử! Đó là mười thứ Phật nghiệp của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở nghiệp này thì được Đại nghiệp vô sư vô thượng của tất cả chư Phật mà chẳng nhờ người khác giác ngộ.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ mạn nghiệp. Những gì là mười?

1. Tôn trọng đối với ruộng phước như Hòa thượng, A-xà-lê, chỗ Cha mẹ, Sa-môn, Bà-la-môn mà chẳng tôn trọng cung kính cúng dường thì đó là mạn nghiệp.

2. Có các Pháp sư được pháp thắng diệu, theo Đại thừa, biết sâu đạo ra khỏi sinh tử được Đà-la-ni, thành tựu đa văn, đủ trí tuệ tạng, có khả năng giỏi nói pháp mà chẳng tín thọ cung kính cúng dường thì đó là mạn nghiệp.

3. Khi nghe thọ pháp, như nghe được pháp sâu xa phát tâm ly dục vui mừng vô lượng mà chẳng khen Pháp sư khiến cho họ hoan hỷ thì đó là mạn nghiệp.

4. Khởi lòng kiêu mạn, tự cao hàng phục người khác, chẳng xét mình thật ra chẳng điều phục được tâm mình thì đó là mạn nghiệp.

5. Khởi tâm chấp có ngã, thấy người có công đức trí tuệ chẳng ngợi khen sự tốt đẹp của họ, thấy người không công đức thì ngược lại nói tốt họ, hoặc nghe khen người khác thì khởi lòng ghen ghét đối với người đó, đó là mạn nghiệp.

6. Nếu có Pháp sư biết đúng Pháp, đúng Luật, đúng sự thật, đúng lời Phật nói nhưng vì ganh ghét nên nói rằng: Chẳng phải Pháp, chẳng phải Luật, chẳng phải thật, chẳng phải lời Phật nói để muốn phá hoại lòng tin người khác, đó là mạn nghiệp.

7. Tự bày tòa ngồi cao, tự cho ta là Pháp sư chẳng cần làm việc, chẳng tôn kính cúng dường người khác, những người tu phạm hạnh, bậc tôn trưởng có đức đều phải cung kính cúng dường ta, đó là mạn nghiệp.

8. Không bằng mắt ác, không nhíu mày nhăn mặt nhìn người, thường dùng nét mặt khoan hòa quán sát bình đẳng chúng sinh, lời nói thường nhu hòa không có thô ác, lòng lìa khỏi sân hận nhưng mà đối với Pháp sư thì tìm tòi lỗi xấu của họ, đó là mạn nghiệp.

9. Vì lòng ngã mạn, đối với người đa văn chẳng cung kính. Nghe pháp có vấn đề chưa hiểu cũng chẳng hỏi han, chẳng hạn: Những gì là thiện? Những gì là chẳng thiện? Những gì nên làm? Những gì chẳng nên làm? Làm những nghiệp gì đem lại lợi ích lâu dài cho tất cả chúng sinh? Làm những hạnh gì chẳng lợi ích cho chúng sinh? Làm những hạnh gì từ sáng vào sáng? Làm những hạnh gì từ tối vào tối? Bọn người vì tâm ngã mạn như vậy trôi dạt chìm đắm chẳng thể thấy được con đường chính yếu để ra khỏi, đó là mạn nghiệp.

10. Khởi lên tâm ngã mạn nên chẳng gặp chư Phật, khó đắc pháp, tiêu tan hết căn lành đã gieo trồng đời trước. Điều chẳng nên nói thì nói, khởi lên lòng chê trách, rồi lại đàm tiếu với nhau. Trụ pháp như vậy thì ứng vào tà đạo. Chỉ có năng lực tâm Bồ-đề nhưng chẳng bỏ hẳn sở hành của Bồ-tát. Tuy chẳng bỏ đạo Bồ-tát mà ở trong vô lượng trăm ngàn vạn kiếp còn chẳng gặp Phật, huống gì nghe pháp, đó là mạn nghiệp.

Này Phật tử! Đó là mười thứ mạn nghiệp của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát lìa khỏi mạn nghiệp này thì được mười thứ ý nghiệp thanh tịnh vô lượng của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ trí nghiệp. Những gì là mười?

1. Tin hiểu nhân duyên, chẳng hoại nhân quả, đó là trí nghiệp.

2. Chẳng bỏ tâm Bồ-đề, thường niệm tất cả Phật, đó là trí nghiệp.

3. Gần gũi tất cả các Thiện tri thức, cung kính cúng dường lòng không biếng nhác giải đãi, đó là trí nghiệp.

4. Ưa pháp, ưa nghĩa đa văn không chán, chuyên cầu chánh pháp xa lìa tà niệm, tu tập chánh niệm, đó là trí nghiệp.

5. Đối với tất cả chúng sinh chẳng khởi lòng ngã, đối với tất cả Bồ-tát khởi lên tưởng như Như Lai, kính yêu Bồ-tát giống như thân mình. Yêu trọng chánh pháp như tiếc mạng mình. Ái kính Như Lai như bảo hộ mắt mình. Đối với người trì giới thì sinh tưởng như chư Phật, đó là trí nghiệp.

6. Lìa khỏi những nghiệp chẳng lành của thân, miệng, ý, tu hành thanh tịnh nghiệp thân, miệng, ý, khen ngợi các Hiền thánh, thuận theo Bồ-đề, đó là trí nghiệp.

7. Chẳng trái duyên khởi, lìa các tà kiến, diệt trừ si ám, chiếu soi tất cả pháp, đó là trí nghiệp.

8. Đối với mười hồi hướng khởi lên tưởng như từ mẫu, đối với các Ba-la-mật khởi lên tưởng như từ phụ, đối phương tiện khéo khởi lên tưởng Bồ-đề, đó là trí nghiệp.

9. Đối với bố thí, trì giới, đa văn chuyên cầu trí tuệ công đức chỉ quán, lòng không mệt chán, đó là trí nghiệp.

10. Nếu khen ngợi việc của chư Phật có thể hàng phục ma quân, diệt trừ các trói buộc chướng ngại của phiền não, giáo hóa chúng sinh, thuận trí luật nghi, giữ lấy chánh pháp, nghiêm tịnh cõi Phật, chính hướng thông minh, đó là trí nghiệp.

Này Phật tử! Đó là mười thứ trí nghiệp của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở trí nghiệp này thì được trí nghiệp vô thượng sinh ra phương tiện xảo diệu của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười chỗ ma nắm giữ. Những gì là mười?

1. Tâm biếng nhác là chỗ ma nắm giữ.

2. Bỏ chánh pháp Phật là chỗ ma nắm giữ.

3. Tham cầu không chán là chỗ ma nắm giữ.

4. Chuyên nghĩ đến tự độ là chỗ ma nắm giữ.

5. Chẳng phát nguyện lớn là chỗ ma nắm giữ.

6. Xa lìa phiền não, thường ưa tịch tĩnh là chỗ ma nắm giữ.

7. Đoạn lậu sinh tử là chỗ ma nắm giữ.

8. Bỏ hạnh Bồ-tát là chỗ ma nắm giữ.

9. Bỏ tâm giáo hóa thành thục tất cả chúng sinh là chỗ ma nắm giữ.

10. Ở trong chánh pháp sinh lòng nghi hoặc, bài báng pháp Phật là chỗ ma nắm giữ.

Này Phật tử! Đó là mười chỗ ma nắm giữ của Đại Bồ-tát mà Bồ-tát nên mau chóng xa lìa. Nếu Đại Bồ-tát có thể trừ bỏ sự lệ thuộc ma này thì được mười thứ bảo hộ của của tất cả chư Phật. Những gì là mười?

1. Phật bảo hộ nên bắt đầu phát tâm Bồ-đề.

2. Phật bảo hộ nên đời đời chưa từng quên mất tâm Bồ-đề.

3. Phật bảo hộ nên biết tất cả việc ma có thể xa lìa hết.

4. Phật bảo hộ nên nghe sáu pháp Ba-la-mật rồi đúng như lời nói tu hành.

5. Nhờ Phật bảo hộ nên biết khổ sinh tử mà chẳng chán ghét.

6. Phật bảo hộ nên quán pháp thậm thâm được quả giải thoát.

7. Phật bảo hộ nên vì chúng sinh nói về sự giải thoát của Thanh văn, Duyên giác mà chẳng ưa thừa đó.

8. Phật bảo hộ nên quán pháp vô vi mà lòng chẳng ưa trụ, đối với pháp hữu vi chẳng sinh hai tướng.

9. Phật bảo hộ nên khiến cho sự chẳng tương tục được tịch diệt tương tục.

10. Phật bảo hộ nên được Nhất thiết trí tự tại mà chẳng bỏ sự tu hành theo chủng tánh chúng sinh.

Này Phật tử! Đó là mười thứ Phật bảo hộ của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở sự bảo hộ này thì được sự bảo hộ mười Lực của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ pháp bảo hộ. Những gì là mười?

1. Tất cả hành vô thường là sự bảo hộ của pháp.

2. Tất cả hành khổ là sự bảo hộ của pháp.

3. Tất cả pháp vô ngã là sự bảo hộ của pháp.

4. Tịch diệt Niết-bàn là sự bảo hộ của pháp.

5. Pháp từ duyên khởi lên, không duyên thì chẳng khởi lên là sự bảo hộ của pháp.

6. Chẳng chánh tư duy nên khởi lên vô minh, hành… cho đến lão tử. Chẳng chánh tư duy diệt thì vô minh diệt, vô minh diệt nên cho đến lão tử diệt, đó là sự bảo hộ của pháp.

7. Ba pháp môn giải thoát sinh ra Thanh văn thừa, pháp quyết định vô tránh sinh ra Duyên giác thừa là sự bảo hộ của pháp.

8. Sáu pháp Ba-la-mật, bốn Nhiếp pháp sinh ra Đại thừa là sự bảo hộ của pháp.

9. Biết tất cả cõi, tất cả pháp, tất cả chúng sinh, tất cả thế gian là cảnh giới của Phật là sự bảo hộ của pháp.

10. Đoạn tất cả niệm, bỏ tất cả chấp thủ, lìa quá khứ, vị lai, thuận theo Niết-bàn là sự bảo hộ của pháp.

Này Phật tử! Đó là mười thứ pháp bảo hộ của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở sự bảo hộ này thì được pháp bảo hộ vô thượng của tất cả chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất có mười việc. Những gì là mười?

1. Đại Bồ-tát vì chư Thiên cõi Dục nói pháp ly dục. Phóng túng, buông lung, tự tại đều là vô thường, tất cả khoái lạc đều là khổ não. Bồ-tát khuyến hóa mở đường dẫn lối những Thiên tử đó phát tâm Bồ-đề. Đó là sự nghiệp tu hành thứ nhất.

2. Khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất, Đại Bồ-tát vì chư Thiên cõi Sắc nói các Tam-muội thiền giải thoát, liên tục khởi lên các thiền chi. Có người đắm trước thiền vị, vì thiền vị khởi thân kiến, tà kiến, vô minh phiền não thì vì họ nói thật trí. Đối với tất cả diệu sắc khởi tâm điên đảo mà vọng tưởng chấp là thanh tịnh thì vì họ nói bất tịnh, quán sát vô thường, khuyến hóa, mở đường dẫn lối những Thiên tử đó phát tâm Bồ-đề. Đó là sự nghiệp tu hành thứ hai khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất.

3. Khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất, có Chánh thọ Tam-muội tên là Quang minh trang nghiêm, ở trong thân mình phóng ra ánh sáng lớn soi khắp tất cả tam thiên đại thiên thế giới, tùy theo đối tượng dùng đủ chủng loại âm thanh mà vì họ nói pháp. Những chúng sinh đó nghe nói pháp rồi đều rất vui mừng, khởi lên lòng cung kính. Sau khi qua đời, họ đều sinh lên cõi trời Đâu-suất. Bồ-tát lại vì họ nói pháp khiến cho họ đều phát tâm Bồ-đề. Đó là sự nghiệp tu hành thứ ba khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất.

4. Đại Bồ-tát dùng mắt tịnh vô ngại quán sát các Đại Bồ-tát ở tất cả trời Đâu-suất khắp mười phương. Những Bồ-tát đó cũng nhìn thấy Đại Bồ-tát này. Họ thấy nhau rồi, Bồ-tát này vì Bồ-tát kia rộng nói chánh pháp. Chẳng hạn như là: Giáng thần vào thai mẹ, sinh ra ở thế gian, bỏ nhà cầu đạo, đi đến đạo tràng, dùng đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm, phát khởi sự tu hành đời quá khứ, nhớ lại hạnh xưa, thành tựu công đức… Chẳng rời khỏi tòa ngồi này mà thị hiện những việc như vậy… Đó là sự nghiệp tu hành thứ tư khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất.

5. Đại Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất thì Bồ-tát của tất cả trời Đâu-suất trong mười phương muốn thấy Đại Bồ-tát này để cung kính cúng dường lễ bái nên đều đến nơi đây. Lúc bấy giờ, Đại Bồ-tát muốn khiến cho những Bồ-tát đó đều vui mừng thỏa nguyện của họ nên thuyết giảng Đại pháp môn. Tùy theo địa vị sự trụ, sự hành, sự đoạn, sự tu, sự chứng mà Bồ-tát rộng nói đầy đủ. Những Bồ-tát đó nghe nói pháp rồi thì đều rất vui mừng, đều quay về lại ở cung điện của mình nơi bản quốc. Đó là sự nghiệp tu hành thứ năm khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất.

6. Khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất giảng nói chánh pháp thì vua cõi Dục, Thiên ma Ba-tuần cùng quyến thuộc vây quanh, đi đến chỗ Bồ-tát, phá hoại, gây rối hội nói pháp. Bấy giờ, Bồ-tát trụ ở phương tiện khéo léo, giữ lấy Bát-nhã ba-la-mật Kim cang, vào sâu cửa trí, nói pháp cam lồ. Bồ-tát nhờ thần lực chư Phật, nói pháp Như Lai đều thu phục hết những ma chúng đó. Ma chúng đó thấy thần lực tự tại như vậy của Bồ-tát, lại được nghe pháp nên đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Đó là sự nghiệp tu hành thứ sáu khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất.

7. Đại Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất biết Thiên tử cõi Dục chẳng nhận thức được khổ, chẳng ưa nghe pháp. Lúc bấy giờ, Đại Bồ-tát phóng ra âm thanh lớn bảo các Thiên tử: “Hôm nay Đại Bồ-tát xuất hiện ở bên trong quyến thuộc, nếu muốn thấy thì hãy mau chóng đến đây”. Nghe âm thanh đó rồi thì vô lượng ức na-do-tha Thiên tử đều đi đến chỗ đó. Lúc bấy giờ, Đại Bồ-tát hiện khắp trong cung tất cả quyến thuộc mà những Thiên tử đó chưa từng nghe thấy, thấy rồi họ đều rất vui mừng. Trong âm nhạc của quyến thuộc Bồ-tát này phát ra tiếng như vầy mà bảo họ rằng: “Này các Thiên tử, tất cả các hành đều vô thường hết! Tất cả các hành đều khổ cả! Tất cả các pháp đều vô ngã! Tịch diệt Niết-bàn!” Tiếng ấy lại bảo rằng: “Các ngươi đều nên tu hạnh Bồ-tát thì rốt ráo Bồ-đề, đủ Nhất thiết trí!” Khi các Thiên tử nghe âm thanh đó rồi thì lòng rất sợ hãi, một hướng chánh cầu Bồ-đề vô thượng. Đó là sự nghiệp tu hành thứ bảy khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất.

8. Đại Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất, chẳng rời bỏ chỗ ngồi ở trời Đâu-suất mà có thể đi đến hết chỗ của tất cả Phật, gặp chư Như Lai để cung kính lễ bái cúng dường nghe pháp. Bấy giờ, chư Phật vì Bồ-tát nói pháp: “Cam lộ quán đảnh thọ ký”, tất cả các minh, hạnh địa của Bồ-tát, muốn khiến cho Bồ-tát dùng một niệm tuệ tương ứng đầy đủ tất cả chi, tất cả các loại vào sâu Nhất thiết trí. Đó là sự nghiệp tu hành thứ tám khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất.

9. Đại Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất, dùng tất cả phẩm vật cúng dường bằng cả pháp giới, hư không giới để cúng dường chư Phật của tất cả thế giới. Khi ấy, sự cúng dường này thì vô lượng, vô biên chúng sinh phát tâm Bồ-đề. Đó là sự nghiệp tu hành thứ chín khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất.

10. Đại Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất, sinh ra vô lượng, vô biên pháp môn, thị hiện trong tất cả thế giới đủ chủng loại sắc, chủng loại hình, chủng loại uy nghi, chủng loại phương tiện, tùy theo sự thích ứng ấy mà vì họ nói pháp, muốn khiến cho tất cả chúng sinh đều hoan hỷ. Đó là sự nghiệp tu hành thứ mười khi Bồ-tát trụ ở trời Đâu-suất.

Này Phật tử! Đó là mười thứ sự nghiệp tu hành ở trời Đâu-suất của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ nghiệp này thì có thể hạ sinh cõi người.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp qua đời, có mười thứ việc thị hiện. Những gì là mười?

1. Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp qua đời thì tướng luân ở dưới chân phóng ra ánh sáng lớn tên là An lạc trang nghiêm, soi khắp tam thiên đại thiên thế giới. Tất cả chúng sinh trong các đường ác nạn chạm đến ánh sáng ấy thì diệt tất cả khổ, đều được an vui. Lúc bấy giờ, chúng sinh đều nghĩ rằng: “Hôm nay bỗng nhiên có bậc Đại nhân kỳ đặc xuất hiện ở đời.” Đó là việc thị hiện thứ nhất.

2. Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất, khi sắp qua đời thì tướng lông trắng ở giữa hai chân mày phóng ra ánh sáng tên là Giác ngộ soi khắp tam thiên đại thiên thế giới, chạm đến thân của Đại Bồ-tát đồng hành đời trước kia. Chạm xong, những vị Bồ-tát đó đều nghĩ rằng: “Vị Đại Bồ-tát kia, ở trời Đâu-suất, nay sắp qua đời.” Lúc ấy, các Bồ-tát liền hóa ra vô lượng, vô biên đồ cúng dường, rồi mau chóng đến chỗ vị Đại Bồ-tát đó. Đó là việc thị hiện thứ hai.

3. Đại Bồ-tát lúc sắp qua đời, ở trong bàn tay phải phóng ra ánh sáng lớn tên là Tịnh cảnh giới, có thể nghiêm tịnh hết tam thiên đại thiên thế giới. Trong thế giới này, nếu có những Bích-chi-phật vô lậu nhận biết ánh sáng ấy thì liền bỏ tuổi thọ. Nếu chẳng nhận biết thì sức ánh sáng đi qua thế giới phương khác. Tất cả những ma và ngoại đạo, chúng sinh có kiến chấp đều bị đưa sang thế giới phương khác hết, trừ chúng sinh được Như Lai giữ lại để giáo hóa. Đó là việc thị hiện thứ ba.

4. Đại Bồ-tát, từ hai gối phóng ra ánh sáng lớn tên là Ly cấu thanh tịnh trang nghiêm soi khắp, từ cung điện chư Thiên thấp nhất lên đến cung điện của chư Thiên trời Tịnh cư, không đâu chẳng sáng tỏ. Khi ấy, các Thiên tử đều nghĩ: “Hôm nay vị Đại Bồ-tát này ở cõi trời Đâu-suất sắp xả thọ mạng.” Các Thiên tử nhanh chóng bày biện vật cúng dường như hương hoa, chuỗi ngọc, hương xoa, bột thơm, áo, lọng che, tràng phan và những âm nhạc đi đến chỗ Bồ-tát cung kính cúng dường và nói: “Chúng tôi đều theo hầu hạ, bảo vệ Bồ-tát từ lúc mạng chung… cho đến lúc Ngài thị hiện đại Bát-niết-bàn.” Đó là việc thị hiện thứ tư.

5. Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất, lúc sắp qua đời thì từ trong tim phóng ra ánh sáng lớn tên là Kim cang tịnh diệu trang nghiêm soi khắp lực sĩ Kim Cang của tất cả thế giới. Lúc bấy giờ, hàng trăm ức lực sĩ Kim Cang đều nghĩ: “Đây chính là Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất sắp qua đời nên dùng tướng này thị hiện cho chúng ta. Chúng ta đều phải theo hầu hạ thủ hộ… cho đến lúc ngài thị hiện đại Bát-niết-bàn.” Đó là việc thị hiện thứ năm.

6. Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất, lúc sắp qua đời thì từ lỗ chân lông phóng ra ánh sáng lớn tên là Phân biệt tất cả chúng sinh soi khắp tam thiên đại thiên thế giới, chạm đến khắp thân của tất cả Bồ-tát. Chạm rồi, lại chạm đến tất cả chư Thiên và người đời. Khi ấy các Bồ-tát đều nghĩ: “Chúng ta phải đi đến chỗ đó để cung kính cúng dường Như Lai, đồng thời giáo hóa những chúng sinh ở đó.” Đó là việc thị hiện thứ sáu.

7. Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất, lúc sắp qua đời ở trong giảng đường ma-ni bảo tạng chánh pháp phóng ra ánh sáng lớn tên là Thiện điều phục, tùy theo chỗ giáng thần của Bồ-tát mà soi khắp cung vua. Các vị Bồ-tát kia đều nghĩ rằng: “Tùy theo chỗ giáng sinh của Bồ-tát này, hoặc ở nhà kia, hoặc ở tụ lạc, hoặc ở thành ấp, hoặc chỗ sinh bên trong cõi Diêm-phù-đề… ta sẽ sinh theo Bồ-tát đó vì muốn giáo hóa chúng sinh.” Đó là sự thị hiện thứ bảy.

8. Đại Bồ-tát ở cõi trời Đâu-suất, lúc sắp qua đời thì trong thời gian lâu các cõi trời phóng ra ánh sáng lớn tên là Tịnh trang nghiêm, tất cả cung điện phóng ánh sáng ấy soi đến mẹ sinh ra Bồ-tát. Chiếu soi rồi thì mẹ của Bồ-tát đó yên ổn, thành tựu đầy đủ tất cả công đức. Bên trong thân người mẹ ấy tự nhiên được trang nghiêm bởi lầu các bảy báu vì muốn thân Bồ-tát ở yên ổn. Đó là việc thị hiện thứ tám.

9. Đại Bồ-tát ở cõi trời Đâu-suất, lúc sắp qua đời phóng ra ánh sáng dưới chân tên là An trụ. Nếu các Thiên tử và các Phạm thiên mà tuổi thọ sắp hết thì nhờ ánh sáng ấy đều được trụ lại thọ mạng để cúng dường Bồ-tát từ lúc mạng chung này cho đến khi thị hiện đại Bát-niết-bàn. Đó là việc thị hiện thứ chín.

10. Đại Bồ-tát ở cõi trời Đâu-suất, từ tướng nhỏ ấy phóng ra ánh sáng lớn tên là Nghiêm tịnh Phật nhãn, thị hiện đủ chủng loại nghiệp thì có người, trời, hoặc thấy Bồ-tát ở tại trời Đâu-suất, hoặc thấy mạng chung, hoặc thấy ở trong thai, hoặc thấy sinh ra, hoặc thấy xuất gia, hoặc thấy thành Phật, hoặc thấy chuyển bánh xe pháp, hoặc thấy Như Lai nhập Niết-bàn. Đó là việc thị hiện thứ mười.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát hoặc ở chỗ ngồi, hoặc ở lầu các, hoặc ở cung điện phóng ra trăm vạn a-tăng-kỳ kiếp ánh sáng như vậy… khi phóng ra những ánh sáng ấy thị hiện vô lượng sự nghiệp Bồ-tát.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát đầy đủ tất cả tịnh nghiệp như vậy…, từ cõi trời Đâu-suất hạ sinh xuống thế gian.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ việc nên giáng thần vào thai mẹ. Những gì là mười?

1. Vì giáo hóa thành thục chúng sinh tâm hạn hẹp nên thị hiện ở thai mẹ, chẳng khiến cho chúng sinh tâm hạn hẹp nghĩ rằng: “Bồ-tát tự nhiên hóa sinh, trí tuệ căn lành chẳng từ tu hành mà được.” Đó là việc thứ nhất thị hiện ở thai.

2. Lại nữa, muốn khiến cho cha mẹ và các người thân nuôi lớn căn lành đồng hành đời trước. Đó là việc thứ hai thị hiện ở thai.

3. Đại Bồ-tát lúc mới thọ thai đã xa lìa ngu si, chánh niệm tư duy, diệt trừ loạn tưởng, thành tựu niệm tuệ, lòng chưa từng rối loạn. Đó là việc thứ ba, thị hiện ở thai.

4. Đại Bồ-tát khi ở thai mẹ thường giảng nói pháp. Các chúng Bồ-tát của thế giới mười phương, Đế Thích, Phạm vương, bốn vua trời đi đến với Bồ-tát. Bồ-tát tức thời vì họ nói pháp rộng rãi, thị hiện thần lực tự tại của Bồ-tát. Đại Bồ-tát thành tựu đầy đủ vô lượng, vô biên những trí tuệ, hiện ra những việc kỳ đặc như vậy… Đó là việc thứ tư, thị hiện ở thai.

5. Đại Bồ-tát ở trong thai mẹ, vì giáo hóa chúng sinh nên làm cho bản nguyện của những chúng sinh đó được thỏa mãn. Đó là việc thứ năm, thị hiện ở thai.

6. Đại Bồ-tát ở trong loài người thành đạo thì nên đủ nhân pháp mà thọ sinh. Đó là việc thứ sáu, thị hiện ở thai.

7. Đại Bồ-tát ở trong thai mẹ, chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới đều thấy Bồ-tát ở trong thai mẹ, như thấy hình dáng mặt mũi trong gương sáng. Khi ấy những Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân… với tấm lòng rộng lớn, đều đi đến cung kính cúng dường Bồ-tát. Đó là việc thứ bảy, thị hiện ở thai.

8. Đại Bồ-tát khi ở thai mẹ thì những Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ ở thai mẹ trong thế giới phương khác đều chung giảng nói tạng trí tuệ vô tận của Bồ-tát. Đó là việc thứ tám, thị hiện ở thai.

9. Đại Bồ-tát lúc mới đầu thọ thai thì Chánh thọ Tam-muội ly cấu. Tất cả đồ cúng dường trang nghiêm của tất cả cung trời Đâu-suất đều theo vào thai mẹ. Nhờ sức Tam-muội nên khiến cho thân người mẹ đó không có các khổ hoạn. Đó là việc thứ chín, thị hiện ở thai.

10. Này Phật tử! Đại Bồ-tát khi ở thai mẹ, thành tựu đầy đủ vô lượng, vô biên công đức tạng, tất cả đồ cúng dường của mười phương thế giới đều đem cúng dường tất cả chư Như Lai. Các Đức Như Lai đó vì Bồ-tát này diễn nói vô lượng, vô biên pháp môn của pháp giới. Đó là việc thứ mười, thị hiện ở thai.

Nếu Đại Bồ-tát trụ ở pháp môn này thì có thể thị hiện mười thứ cảnh giới vi tế của Bồ-tát. Những gì là mười?

1. Khi Đại Bồ-tát ở thai mẹ thị hiện lúc ban đầu phát tâm Bồ-đề… cho đến địa vị thọ ký cam lồ quán đảnh.

2. Ở trong thai mẹ lại hiện ở cõi trời Đâu-suất-đà.

3. Ở trong thai mẹ thị hiện sinh ra.

4. Ở trong thai mẹ thị hiện địa vị đồng tử.

5. Ở trong thai mẹ hiện tại cung điện không gian sắc vị.

6. Ở trong thai mẹ thị hiện xuất gia.

7. Ở trong thai mẹ thị hiện tu hành khổ hạnh, đi đến đạo tràng thành Đẳng chánh giác.

8. Ở trong thai mẹ hiện chuyển bánh xe pháp.

9. Ở trong thai mẹ thị hiện vào đại Niết-bàn.

10. Ở trong thai mẹ thị hiện các pháp vi tế, tất cả hạnh Bồ-tát, tất cả thần lực tự tại và vô lượng hạnh môn của Như Lai.

Này Phật tử! Đó là mười thứ cảnh giới vi tế của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở cảnh giới này thì được cảnh giới trí tuệ đại vi tế của tất cả chư Phật.

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 43

Phẩm 33: Xa Lìa Thế Gian (Phần 8)

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ sinh. Những gì là mười?

1. Sinh ra sự xa lìa ngu tối.

2. Sinh ra sự phóng ra lưới ánh sáng lớn soi khắp tam thiên đại thiên thế giới.

3. Sinh sự trừ diệt tất cả thân tối hậu đời vị lai.

4. Sinh ra việc chẳng sinh.

5. Sinh sự biết các kiếp của ba cõi đều như huyễn.

6. Sinh ở thế giới mười phương, thân hiện khắp.

7. Sinh thân đầy đủ Nhất thiết trí.

8. Sinh ra việc phóng ánh sáng tất cả Như Lai, soi khắp và giác ngộ tất cả chúng sinh.

9. Sinh thân chánh thọ các thiền Tam-muội đại trí tự tại.

10. ( )

Này Phật tử! Lúc Bồ-tát sinh thì tất cả cõi Phật có sáu thứ chấn động, tất cả chúng sinh đều được giải thoát, tất cả đường ác đều trừ diệt hết. Ánh sáng ấy làm che khuất tất cả các áng sáng của ma làm cho chúng đều như vết mực đen, vô lượng Bồ-tát khắp nơi đến vân tập.

Này Phật tử! Đó là mười thứ sinh của Đại Bồ-tát. Vì muốn hóa độ chúng sinh nên thị hiện sinh như vậy.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm. Những gì là mười?

1. Đại Bồ-tát nghĩ như vầy: “Tất cả thế gian chìm trong bùn năm dục, trừ một mình ta không thể tế độ họ.” Biết như vậy nên Bồ-tát phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

2. “Phiền não ngu si che mắt chúng sinh khiến chúng đều đui điếc, ta đem trí tuệ tự tại sẽ dẫn đường mở mắt tuệ cho khắp chúng sinh, khiến chúng đều thanh tịnh.” Bồ-tát phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

3. Nay ta nhờ cái thân giả danh này, được Pháp thân thanh tịnh vô thượng của Như Lai tràn đầy ba đời, Bồ-tát phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

4. Đại Bồ-tát dùng mắt tịnh vô ngại quán sát khắp hết mười phương, tất cả các chỗ Phạm thiên… cho đến chỗ của trời Đại tự tại. Những chúng sinh đó đều tự cho rằng: “Ta đã thành tựu sức trí tuệ tự tại.” Bồ-tát có thể tiêu diệt hết tâm ngã mạn của những chúng sinh đó, phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

5. Đại Bồ-tát thấy những chúng sinh đời quá khứ gieo trồng căn lành, hôm nay muốn lùi mất. “Ta lại khiến cho những chúng sinh đó trụ ở địa vị không thoái”, Bồ-tát phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

6. Bồ-tát muốn khiến cho chúng sinh gieo trồng ít căn lành mà được quả báo vô lượng nên phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

7. Thấy vô lượng thần lực tự tại của chư Phật, Bồ-tát phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

8. Bồ-tát quán sát thấy Bồ-tát đồng hành thời quá khứ nhiễm trước việc khác mà chẳng thành Chánh giác nên phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

9. Đại Bồ-tát thấy những trời, người mệt mỏi chán nản, thoái lui những nguyện vọng chính đáng nên phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

10. Đại Bồ-tát được ánh sáng của tất cả Như Lai chạm đến, nuôi lớn tất cả đại nguyện chân chánh nên phát đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm.

Này Phật tử! Đó là mười thứ đại trang nghiêm của Đại Bồ-tát. Vì giáo hóa chúng sinh nên Bồ-tát phát đại trang nghiêm này mà tự trang nghiêm.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ việc nên du hành bảy bước. Những gì là mười?

1. Thị hiện sức Bồ-tát nên du hành bảy bước.

2. Thị hiện bảy báu nên du hành bảy bước.

3. Nguyện địa thần đầy khắp nên du hành bảy bước.

4. Thị hiện tướng vượt ra ba cõi nên du hành bảy bước.

5. Hiện hạnh tối thắng của đại Tượng vương, Ngưu vương, Sư tử vương nên du hành bảy bước.

6. Hiện tướng Kim cang địa nên du hành bảy bước.

7. Muốn ban sức lực cho chúng sinh nên du hành bảy bước.

8. Hiện tướng bảy báu giác ngộ nên du hành bảy bước.

9. Thành tựu đầy đủ tất cả Phật pháp chẳng nhờ người khác giác ngộ nên du hành bảy bước.

10. Muốn tự xưng, ta đối với đời là tối thắng không ai sánh bằng nên du hành bảy bước.

Này Phật tử! Đó là mười việc nên du hành bảy bước của Đại Bồ-tát. Vì giáo hóa chúng sinh nên Bồ-tát tạo ra sự thị hiện đó.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ việc nên hiện địa vị Đồng tử. Những gì là mười?

1. Sách vở, toán số, tính toán, điêu khắc, in ấn, phương tiện… thị hiện những việc này nên hiện địa vị Đồng tử.

2. Thị hiện việc cỡi voi, ngựa, xe cộ, theo học bắn cung, các môn võ nghệ… nên hiện địa vị Đồng tử.

3. Muốn học tất cả sự đàm luận xảo diệu, các trò tiêu khiển của thế gian nên hiện địa vị Đồng tử.

4. Lìa tất cả nghiệp ác của thân, miệng, ý nên hiện địa vị Đồng tử.

5. Thị hiện chính hướng Bát-niết-bàn, Chánh thọ Tam-muội tràn đầy tất cả các thế giới nên hiện địa vị Đồng tử.

6. Thị hiện sức Bồ-tát hơn Trời, Người, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Đế Thích, Phạm vương, bốn vua trời nên hiện địa vị Đồng tử.

7. Thị hiện sắc thù diệu vượt hẳn tất cả Đế Thích, Phạm vương, bốn vua trời nên hiện địa vị Đồng tử.

8. Muốn khiến cho chúng sinh xa lìa năm dục, thường ưa thích chánh pháp nên hiện địa vị Đồng tử.

9. Vì hiện sự tôn trọng chánh pháp, cúng dường chư Như Lai của tất cả thế giới nên hiện địa vị Đồng tử.

10. Thường ưa thích chánh pháp chiếu khắp, thọ trì tất cả chánh pháp nên hiện địa vị Đồng tử.

Này Phật tử! Đó là mười việc nên hiện địa vị Đồng tử.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát hiện địa vị Đồng tử rồi thì có mười việc nên hiện ở trong cung. Những gì là mười?

1. Khiến cho những hành giả đồng tu thêm lớn căn lành nên hiện ở trong cung.

2. Muốn sáng các căn lành của Bồ-tát nên hiện ở trong cung.

3. Muốn ưa ở với người, trời nên hiện ở trong cung.

4. Ở đời năm uế trược tùy theo sự thích ứng của chúng sinh mà hóa độ nên hiện ở trong cung.

5. Ở trong thâm cung, Chánh thọ Tam-muội, muốn làm sáng rỡ công đức của Bồ-tát nên hiện ở trong cung.

6. Muốn khiến cho chúng sinh đồng hành đời trước viên mãn bản nguyện nên hiện ở trong cung.

7. Muốn khiến cho cha mẹ, thân thuộc viên mãn bản nguyện nên hiện ở trong cung.

8. Muốn dùng kỹ nhạc phát ra âm thanh vi diệu cúng dường tất cả Phật nên hiện ở trong cung.

9. Đại Bồ-tát ở bên trong cung ấy vào Tam-muội thậm thâm, thành Đẳng chánh giác… cho đến thị hiện vào đại Niết-bàn nên hiện ở trong cung.

10. Tùy thuận hộ trì pháp nên hiện ở trong cung.

Này Phật tử! Đó là mười việc nên hiện ở trong cung của Đại Bồ-tát. Do những việc này nên lần sinh sau cùng Bồ-tát thị hiện xuất gia.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ việc nên thị hiện xuất gia. Những gì là mười?

1. Muốn khiến cho chúng sinh chán nản mà lìa khỏi gia đình nên thị hiện xuất gia.

2. Vì chúng sinh tham trước gia đình nên thị hiện xuất gia.

3. Muốn thị hiện sự thuận theo đạo các Hiền thánh nên thị hiện xuất gia.

4. Muốn tuyên dương khen ngợi pháp xuất gia nên thị hiện xuất gia.

5. Muốn khiến cho chúng sinh lìa khỏi Nhị kiến nên thị hiện xuất gia.

6. Muốn khiến cho chúng sinh lìa khỏi dục lạc, ngã lạc nên thị hiện xuất gia.

7. Muốn hiện tướng ra ba cõi nên thị hiện xuất gia.

8. Muốn hiển hiện tự tại chẳng nhờ người khác giác ngộ nên thị hiện xuất gia.

9. Muốn thuận theo mười Lực, bốn Vô úy của Như Lai nên thị hiện xuất gia.

10. Tất cả lần sinh sau cùng, pháp Bồ-tát cần phải như vậy nên thị hiện xuất gia.

Này Phật tử! Đó là mười việc nên thị hiện xuất gia của Đại Bồ-tát, vì giáo hóa chúng sinh vậy.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười việc nên thị hiện khổ hạnh. Những gì là mười?

1. Đại Bồ-tát muốn giáo hóa thành thục chúng sinh tiểu tâm nên thị hiện khổ hạnh.

2. Vì cứu bạt chúng sinh nhiễm trước tà kiến nên thị hiện khổ hạnh.

3. Vì chúng sinh tà kiến cho rằng không có nghiệp báo, muốn khiến cho chúng biết nghiệp báo nên thị hiện khổ hạnh.

4. Vì thuận theo chúng sinh của thế giới năm uế trược nên thị hiện khổ hạnh.

5. Vì chúng sinh giải đãi nên thị hiện khổ hạnh.

6. Muốn khiến cho chúng sinh ưa cầu pháp nên thị hiện khổ hạnh.

7. Vì chúng sinh đắm trước dục lạc, ngã lạc nên thị hiện khổ hạnh.

8. Muốn hiển hiện hạnh thù thắng của Bồ-tát nên thị hiện khổ hạnh.

9. Muốn khiến cho chúng sinh đời sau phát khởi tinh tấn nên thị hiện khổ hạnh.

10. Các căn của chư Thiên, người đời chưa chín muồi đợi lúc chín muồi nên thị hiện khổ hạnh.

Này Phật tử! Đó là mười việc nên thị hiện khổ hạnh của Đại Bồ-tát.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười việc nên đi đến đạo tràng. Những gì là mười?

1. Muốn soi khắp tất cả thế giới nên đi đến đạo tràng.

2. Muốn chấn động tất cả thế giới nên đi đến đạo tràng.

3. Muốn hiện thân ở khắp tất cả thế giới nên đi đến đạo tràng.

4. Vì giác ngộ tất cả Bồ-tát, tất cả chúng sinh, tất cả người đồng hành nên đi đến đạo tràng.

5. Vì thị hiện việc trang nghiêm đạo tràng nên đi đến đạo tràng.

6. Vì thuận theo kẻ được giáo hóa mà thị hiện cây Bồ-đề trang nghiêm nên đi đến đạo tràng.

7. Muốn đối diện nhìn thấy của tất cả chư Phật của mười phương thế giới nên đi đến đạo tràng.

8. Muốn ở trong từng niệm từng niệm nhấc chân lên, đặt chân xuống đều vào vô lượng cửa chánh thọ các Tam-muội, thành Đẳng chánh giác nên đi đến đạo tràng.

9. Vì nhận sự cung kính cúng dường của tất cả Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già… cho đến Đế Thích, Phạm vương, Tứ Thiên vương… mà họ chẳng biết nhau nên đi đến đạo tràng.

10. Muốn dùng mắt trí vô ngại quán sát khắp tất cả thế giới, chánh niệm tất cả Phật, ở tất cả cõi thị hiện thành Phật nên đi đến đạo tràng.

Này Phật tử! Đó là mười việc nên đi đến đạo tràng của Đại Bồ-tát vì hóa độ chúng sinh vậy.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ việc nên ngồi ở đạo tràng. Những gì là mười?

1. Đủ các cách chấn động tất cả cõi nên ngồi ở đạo tràng.

2. Soi khắp tất cả các thế giới nên ngồi ở đạo tràng.

3. Trừ diệt tất cả các đường ác nên ngồi ở đạo tràng.

4. Biến tất cả cõi thành kim cương nên ngồi ở đạo tràng.

5. Quán tiếng rống sư tử của tất cả Phật nên ngồi ở đạo tràng.

6. Lìa tất cả hư vọng, lòng sạch như hư không nên ngồi ở đạo tràng.

7. Thị hiện thuận theo uy nghi thân thanh tịnh nên ngồi ở đạo tràng.

8. Thuận theo Tam-muội Kim cang viên mãn nên ngồi ở đạo tràng.

9. Nhận chỗ ngồi thanh tịnh của tất cả Phật nên ngồi ở đạo tràng.

10. Sức căn lành của mình có thể nhận lấy tất cả chúng sinh nên ngồi ở đạo tràng.

Này Phật tử! Đó là mười việc nên ngồi ở đạo tràng của Đại Bồ-tát.

Này Phật tử! Khi Đại Bồ-tát ngồi ở đạo tràng thì có mười pháp kỳ đặc chưa từng có. Những gì là mười?

1. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì tất cả chư Phật của thế giới mười phương đều đưa tay phải lên khen rằng: “Hay thay, hay thay! Bậc Đạo Sư Vô Thượng!” Đó là pháp kỳ đặc thứ nhất chưa từng có.

2. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì tất cả Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác đều hộ trì. Đó là pháp kỳ đặc thứ hai chưa từng có.

3. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì những Bồ-tát đồng hành đời trước đều đến vân tập, dùng đủ các loại đồ trang nghiêm để cung kính cúng dường. Đó là pháp kỳ đặc thứ ba chưa từng có.

4. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì cỏ cây, rừng rú, những loài chẳng phải chúng sinh trong mười phương tất cả thế giới đều cúi gập thân mình hướng về đạo tràng. Đó là pháp kỳ đặc thứ tư chưa từng có.

5. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì Chánh thọ Tam-muội tên là Thiện tri pháp giới, được Tam-muội này nên rốt ráo các hạnh Bồ-tát. Đó là pháp kỳ đặc thứ năm chưa từng có.

6. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì Đại Bồ-tát trụ ở Đà-la-ni tên là Ly cấu thắng diệu hải tạng, nên tất cả chư Phật tuôn xuống mưa pháp cam lồ cho Bồ-tát này. Đó là pháp kỳ đặc thứ sáu chưa từng có.

7. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì dùng sức thần thông cung kính cúng dường tất cả chư Phật. Đó là pháp kỳ đặc thứ bảy chưa từng có.

8. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì vào đến pháp môn trí tuệ vô thượng, phương tiện khéo léo biết hết các căn của tất cả chúng sinh. Đó là pháp kỳ đặc thứ tám chưa từng có.

9. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì Chánh thọ Tam-muội tên là Thiện giác, Đại Bồ-tát vào định này thì được Pháp thân thanh tịnh, đầy cõi hư không tất cả ba đời. Đó là pháp kỳ đặc thứ chín chưa từng có.

10. Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng thì nghiệp thân thanh tịnh, nhiếp thâu vô lượng, vô biên trí tuệ ba đời, soi khắp tất cả. Đó là pháp kỳ đặc thứ mười chưa từng có.

Này Phật tử! Đó là khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng được mười pháp kỳ đặc chưa từng có.

Này Phật tử! Khi Đại Bồ-tát ngồi đạo tràng có mười nghĩa nên thị hiện thu phục ma. Những gì là mười?

1. Chúng sinh đời ác năm trược ưa chinh phạt lẫn nhau, muốn hiển hiện lực công đức của Bồ-tát nên thị hiện thu phục ma.

2. Diệt hết các nghi hoặc của trời người nên thị hiện thu phục ma.

3. Vì muốn hóa độ quyến thuộc của ma nên thị hiện thu phục ma.

4. Chư Thiên, người đời ưa chinh phạt nhau thì khiến cho họ gom lại chịu sự giáo hóa nên thị hiện thu phục ma.

5. Gom người trời lại thì hiển hiện lực công đức của Bồ-tát chẳng thể phá hoại, điều phục chúng sinh nên thị hiện thu phục ma.

6. Phát khởi sức của tất cả chúng sinh nên thị hiện thu phục ma.

7. Thương xót tất cả chúng sinh vị lai nên thị hiện thu phục ma.

8. Cho đến đạo tràng hiện có việc ma có thể vượt ra cảnh giới ma quân nên thị hiện thu phục ma.

9. Hiển hiện thế lực yếu ớt của phiền não và thế lực cường thịnh của căn lành đại Bi nên thị hiện thu phục ma.

10. Thuận các chúng sinh đời năm uế trược nên thị hiện thu phục ma.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười sức giác ngộ Như Lai. Những gì là mười?

1. Sức giác ngộ Như Lai vượt ra tất cả sự nghiệp của bọn ma, diệt trừ phiền não, rốt ráo tất cả hạnh của Bồ-tát.

2. Sức giác ngộ Như Lai, đối với tất cả Tam-muội của Bồ-tát mà được tự tại.

3. Sức giác ngộ Như Lai thành tựu đầy đủ những thiền Tam-muội của tất cả Bồ-tát.

4. Sức giác ngộ Như Lai đầy đủ tất cả những pháp Bạch tịnh.

5. Sức giác ngộ Như Lai phân biệt pháp lành, điều phục pháp thế gian.

6. Sức giác ngộ Như Lai dùng Pháp thân thanh tịnh đầy tất cả cõi.

7. Sức giác ngộ Như Lai đã phát ra âm thanh thị hiện bình đẳng với tâm tất cả chúng sinh.

8. Sức giác ngộ Như Lai hết thảy có thể thọ trì Phật pháp.

9. Sức giác ngộ Như Lai được bình đẳng với thân, miệng, ý của Như Lai ba đời, ở trong một niệm biết pháp ba đời.

10. Sức giác ngộ Như Lai được Tam-muội Thiện giác, đủ mười lực của Phật như là Xứ trí phi xứ trí… cho đến Vô lậu trí.

Này Phật tử! Đó là mười lực giác ngộ Như Lai của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát đủ những lực này nên được gọi là Như Lai.

Này Phật tử! Được thành Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác như vậy rồi thì có thể chuyển bánh xe pháp mười hạnh thanh tịnh. Những gì là mười?

1. Đầy đủ bốn Vô sở úy thanh tịnh.

2. Sinh ra âm thanh tịnh diệu của bốn Biện tài.

3. Sáng tỏ bốn Đế.

4. Thuận theo pháp môn vô ngại của chư Phật.

5. Lòng thanh tịnh bình đẳng có thể che khắp tất cả chúng sinh.

6. Điều nói ra không hư dối, quyết định tế độ tận cùng khổ sở của chúng sinh.

7. Nắm giữ đại Bi đời trước.

8. Đem âm thanh diệu pháp vang khắp thế giới, tất cả chúng sinh không ai chẳng nghe biết.

9. Ở trong a-tăng-kỳ kiếp thường nói chánh pháp chưa từng tạm dừng.

10. Chuyển các Căn, Lực, Giác ý, các Thiền, Tam-muội giải thoát nối tiếp nhau chẳng dứt tuyệt.

Này Phật tử! Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác chuyển pháp luân mười hạnh bình đẳng vô lượng hạnh như vậy.

Này Phật tử! Pháp luân thanh tịnh của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác nhờ mười pháp Bạch tịnh nên chuyển vào lòng chúng sinh, sinh ra vô tướng, quyết định chẳng hư rỗng. Những gì là mười?

1. Nguyện lực đời quá khứ.

2. Nắm giữ đại Bi, chẳng bỏ chúng sinh.

3. Trí tuệ tự tại tùy theo chỗ thích ứng của chúng sinh mà vì chúng nói pháp.

4. Chưa từng mất thời cơ.

5. Tùy theo pháp khí đó.

6. Chẳng thêm chẳng bớt.

7. Trí quyết định rõ biết ba đời.

8. Thân làm việc tối thắng.

9. Miệng nói lời không hư dối.

10. Trí hành tùy theo âm thanh mà đều được giác ngộ.

Này Phật tử! Đó là nhân mười pháp Bạch tịnh nên có thể chuyển bánh xe pháp vào lòng chúng sinh, sinh ra vô tướng quyết định chẳng hư rỗng.

Này Phật tử! Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác rốt ráo Phật sự rồi thì có mười nghĩa thị hiện đại Bát-niết-bàn. Những gì là mười?

1. Sáng rõ tất cả hành đều vô thường.

2. Sáng rõ tất cả hữu vi chẳng phải yên ổn.

3. Sáng rõ vào Niết-bàn là chỗ hướng đến rất yên ổn.

4. Sáng rõ vào Niết-bàn thì xa lìa tất cả những sợ sệt.

5. Do những người, trời ưa chấp trước sắc thân, Bồ-tát sáng rõ sắc thân vô thường, là pháp ma diệt (mài giũa tiêu diệt) khiến cho cầu được Pháp thân thường trụ thanh tịnh.

6. Sáng tỏ sức mạnh vô thường chẳng thể lay chuyển.

7. Sáng tỏ pháp hữu vi chẳng theo nghiệp ái, chẳng tự tại.

8. Sáng tỏ pháp ba cõi đều như đồ đất chưa nung không bền chắc.

9. Sáng tỏ vào Niết-bàn là chân thật, chẳng thể hoại.

10. Sáng tỏ vào Niết-bàn là xa lìa, sinh tử chẳng phải khởi, diệt.

Này Phật tử! Do mười nghĩa này nên Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác thị hiện đại Bát-niết-bàn.

Này Phật tử! Pháp của tất cả Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác đều như vậy, đại nguyện đã thành, đã chuyển pháp luân, những người đáng độ đều đã độ xong, đã cùng Bồ-tát thọ ký, tất cả Phật sự đều rốt ráo, an trụ chẳng biến đổi, thị hiện đại Bát-niết-bàn.

Này Phật tử! Đó là Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác vì mười nghĩa nên thị hiện đại Bát-niết-bàn.

Này Phật tử! Đó là pháp môn Đại diệu Thắng hạnh thanh tịnh của Đại Bồ-tát mà chư Phật đã nói, nghĩa sâu vô lượng, có thể khiến cho tất cả những người có trí đều hoan hỷ, rốt ráo tất cả nguyện lớn của Bồ-tát, chẳng đoạn dứt bản hạnh.

Này Phật tử! Nếu có chúng sinh nghe được kinh này, lòng thị hiện chẳng sinh ra sự bài báng, theo đúng lý thuyết tu hành thì những chúng sinh đó mau chóng thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát theo đúng lý mà tu hành vậy.

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát theo đúng lý mà tu hành, một lòng tin kính thọ trì kinh này. Này Phật tử! Kinh này sinh ra các hạnh công đức của tất cả Bồ-tát và nghĩa tinh yếu thâm diệu, vào sâu trí tuệ, bao gồm lấy tất cả pháp môn, xa lìa pháp Bất cộng của Thanh văn, Duyên giác và tất cả chúng sinh trong thế gian, có thể soi khắp tất cả pháp môn, nuôi lớn căn lành, độ thoát chúng sinh. Cho nên Đại Bồ-tát một lòng nghe nhận, hộ trì kinh này. Nếu Đại Bồ-tát thọ trì kinh này thì có thể sinh ra tất cả các nguyện, dùng ít phương tiện mà mau chóng được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Khi nói kinh Xuất Sinh Nhất Thiết Bồ-tát Chư Hạnh Công Đức Thâm Diệu Nghĩa Hoa Thâm Nhập Trí Tuệ Nhiếp Nhất Thiết Pháp Môn Viễn Ly Thế Gian Thanh Văn Duyên Giác Nhất Thiết Chúng Sinh Sở Bất Cộng Pháp Tất Năng Phổ Chiếu Nhất Thiết Pháp Môn Trưởng Dưỡng Thiện Căn Độ Thoát Chúng Sinh này thì nhờ thần lực chư Phật và pháp như vậy của kinh này nên vô lượng a-tăng-kỳ thế giới trong mười phương chấn động sáu cách, ánh sáng lớn soi khắp.

Lúc bấy giờ, chư Phật trong mười phương đối mặt, ngắm nhìn Bồ-tát Phổ Hiền hoan hỷ khen rằng:

–Hay thay! Này Phật tử! Ông mới có thể nói kinh Xuất Sinh Nhất Thiết Bồ-tát Chư Hạnh Công Đức Thâm Diệu Nghĩa Hoa Thâm Nhập Trí Tuệ Nhiếp Nhất Thiết Pháp Môn Viễn Ly Thế Gian Thanh Văn Duyên Giác Nhất Thiết Chúng Sinh Sở Bất Cộng Pháp Tất Năng Phổ Chiếu Nhất Thiết Pháp Môn Trưởng Dưỡng Thiện Căn Độ Thoát Chúng Sinh này.

Này Phật tử! Ông đã giỏi học pháp này, giỏi biết pháp này, ưa thích pháp này, chư Phật chúng ta cũng nói pháp này. Tất cả chư Phật khác cũng như vậy. Vậy nên, này Phật tử! Chúng ta đều cùng nhau giữ gìn kinh này, khiến cho những Bồ-tát đời sau, người chưa từng nghe sẽ được nghe.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền nương theo thần lực Phật, quán sát tất cả đại chúng trong mười phương, tất cả pháp giới, nói kệ khen rằng:

Vô lượng, vô số kiếp

Siêng tu các hạnh khổ

Cúng dường vô lượng Phật

Sinh ra chân Phật tử.

Hóa độ vô lượng chúng

An lập đạo Vô thượng

Hạnh Bồ-tát khó sánh

Ta nói hãy lắng nghe.

Cúng dường vô lượng Phật

Đều không có nhiễm trước

Hóa độ các chúng sinh

Chẳng sinh tưởng chúng sinh.

Thường cầu công đức Phật

Tâm ấy không chấp trước

Nơi hạnh thắng diệu đó

Khiến chúng đều vui mừng.

Thu phục tất cả ma

Diệt não phiền ba cõi

Đã đủ công đức Thánh

Thị hiện làm trẻ con.

Diệt si ác phiền não

Tâm ấy thường tịch nhiên

Thị hiện vô lượng hạnh

Ta nói công đức đó.

Tất cả ác lìa bỏ

Đến bờ kia rốt cùng

Trong vô lượng chúng sinh

Đủ thứ hiện biến hóa.

Biết tâm sinh, diệt, trụ

Thị hiện tất cả việc

Nói diệu công đức đó

Khiến chúng đều vui mừng

Thấy chúng sinh ba cõi

Vô lượng khổ bức bách

Lưu chuyển ở sinh tử

Lửa phiền não bừng cháy

Muốn khiến họ giải thoát

Bồ-đề một hướng tìm

Lược nói công đức đó

Hãy lắng nghe một lòng.

Thí, giới, nhẫn, tinh tấn,

Thiền định được tự tại

Đầy đủ tuệ phương tiện

Đại Từ độ chúng sinh.

Vô lượng vô số kiếp

Thích tu Bi, Hỷ, Xả

Ta nói công đức đó

Các ngài hãy nghe kỹ.

Vô lượng thân khổ hạnh

Thường chính cầu Bồ-đề

Chẳng tiếc thọ mạng ấy

Rốt ráo đạo vô thượng.

Thường vì lợi chúng sinh

Chẳng cầu tự an lạc

Lòng Từ bi tịch mặc

Ta nói thắng hạnh ấy.

Vô lượng vô số kiếp

Nói phần ít chẳng cùng

Hư không có thể lượng

Nước biển có thể tính

Đức Bồ-tát mênh mông

Không thể ví dụ được.

Lợi ích cho chúng sinh

Lược nói phần nhỏ ấy.

Giữ căn lành chúng sinh

Nuôi lớn pháp Bạch tịnh.

Xa lìa tâm kiêu mạn

Cầu pháp không chán, đủ

Khiến chúng được ở yên

Nuôi lớn cây trí tuệ.

Tâm Bồ-tát như đất

Lợi ích tất cả chúng

Gốc Từ bi nhu nhuyến

Thân đại Bi vô thượng

Lá công đức, bông trí

Hương vi diệu trì giới.

Ánh tịnh tuệ Như Lai

Làm nở hoa Bồ-tát

Chẳng đắm nước hữu vi

Khiến chúng sinh vui khắp.

Trực tâm là hạt giống

Từ Bi là rễ mầm

Thân là trí phương tiện

Năm độ là nhánh cành

Lá thiền, hoa các minh

Nhất thiết trí là quả

Cây pháp, chim thần lực

Che khắp ba cõi thế.

Chân thật đế là chân

Bạch tịnh pháp là thân

Chánh niệm là vai cổ

Đầu trí giải thoát đỉnh.

Từ Bi, mắt sáng trong

Thật nghĩa vượt hang tối

Pháp Bồ-tát sư tử

Thu phục tất cả ma.

Sinh tử là đồng hoang

Các đường ác não phiền

Biên kiến là giặc nạn

Si ám làm lạc đường.

Đại Đạo sư Bồ-tát

Thấy kẻ tối mê lầm

Khai thị chỉ đường chính

Dẫn đến chỗ an lạc.

Tham, sân… các phiền não

Thường não hại chúng sinh

Vô lượng những khổ nạn

Theo bức hại triền miên.

Bồ-tát thấy kia khổ

Mà phát tâm đại Bi,

Nói tám muôn bốn ngàn pháp

Pháp đối trị độ sinh.

Bồ-tát là vua pháp

Chánh đạo hóa chúng sinh

Xa ác, tu hành thiện

Một lòng cầu Bồ-đề.

Ở chỗ chư Như Lai

Thọ ký trí tự tại

Rộng thí báu Thánh hiền

Khiến đủ báu bảy giác.

Tịnh giới là bầu trục

Tinh tấn là hoa nan

Vành Tam-muội chánh thọ

Ba chuyển tịnh pháp luân.

Lòng thanh tịnh là khiêm

Kiến trí tuệ sắc bén

Tiêu diệt các não phiền

Ngoại đạo và ma oán.

Biển trí tuệ thậm thâm

Nước chánh pháp một vị

Báu Thiền giác đầy tràn

Tất cả không thể biết.

Lòng thẳng sạch mênh mông

Thủy triều Nhất thiết trí

Biển cả Bồ-tát trí

Diễn nói chẳng thể cùng.

Thế gian cao vô thượng

Ở đó không chấp trước

Núi Thiền minh trí tuệ

Vững chính chẳng nghiêng ngã

Nếu có người thân cận

Mau được đồng tuệ ấy.

Ở đỉnh trí Tu-di

Xem khắp cả thế gian

Thâm tâm như Kim cang

Tất cả đều kiên cố.

Ba báu Nhất thiết trí

Chẳng thể hoại lòng tin

Thu phục tất cả ma

Trừ diệt các não phiền.

An trụ Vô sở úy

Độ thoát các quần sinh

Nổi lên mây Từ lớn

Che tất cả khắp cùng.

Chớp đại Bi sáng chói

Tiếng pháp lớn sấm vang

Bốn Biện rót mưa pháp

Nước cam lồ Bát chánh

Trừ diệt lửa phiền não

An trú tất cả nghĩa.

Thành là pháp Bạch tịnh

Trí tuệ là vách tường

Lầu các Vô thượng trí

Tàm quý là hào sâu

Cửa giải thoát ba không

Chánh niệm là phòng thủ

Bốn đạo là đường chính

Ba cõi ra liền khỏi.

Dựng cờ pháp vô thượng

Diệt tan tất cả ma

Chim cánh vàng Pháp thân

Bốn Như ý là chân

Mắt Từ bi sáng trong

Đậu cây Nhất thiết trí.

Sí điểu vương Bồ-tát

Trong biển lớn sinh tử

Tóm bắt trời, người, rồng

Đặt ở bờ Tịch diệt.

Mặt trời tịnh giới tròn

Ánh sáng trí thanh tịnh

Thần túc là đi nhanh

Làm khô nước ái dục.

Giác ngộ chúng mê man

Nuôi lớn thuốc Lực, Căn

Mặt trời Bồ-tát sáng

Đều chiếu khắp tất cả.

Trăng pháp giới tròn đầy

Chúng sinh xem chẳng chán

Sáng che khuất Nhị thừa

Đóm tàn lửa tiểu trí.

Trăng thanh lương Bồ-tát

Đi đến rốt ráo không

Tỏa sáng chiếu ba cõi

Tâm pháp hiện khắp cùng.

Những Pháp vương tự tại

Sắc công đức nghiêm thân

Mắt tịnh trí phương tiện

An trú pháp thắng diệu.

Tướng tốt trang nghiêm thân

Nhìn tất cả không chán

Vua pháp tự tại ấy

Như pháp trị chúng sinh.

Trừ diệt dục phiền não

Siêu vượt ra ba cõi

Thường siêng thích tu hành

Pháp Từ, Bi, Hỷ, Xả

Bồ-tát Đại Phạm vương

Hiện khắp chủng loại thân

Diễn xuất âm tịnh diệu

Ba cõi đều được nghe.

Xa lìa tất cả hành

Cảnh giới thường thanh tịnh

Chứng được trí không thoái

Đầy đủ pháp tự tại.

Vĩnh viễn lìa Nhị thừa

Chỗ chư Phật thọ ký

Nương nơi Thừa vô thượng

Nhất thiết trí rốt ráo.

Tâm tịnh như hư không

Mãi lìa tất cả hữu

Làm việc ở thế gian

Mà tâm không lệ thuộc

Hạnh Bạch tịnh rốt táo

Cũng khiến trừ chúng sinh.

Tuệ Bồ-tát mênh mông

Thanh tịnh như hư không

Vô lượng phương tiện địa

Lợi ích những quần sinh.

Nước Từ bi trong mát

Tiêu diệt lửa não phiền

Lửa trí tuệ hừng hực

Đốt tập khí phiền não

Gió dong ruổi mười phương

Rộng làm việc chư Phật

Báu Như ý Bồ-tát

Trừ diệt mọi khổ nghèo.

Trí tuệ như kim cương

Tiêu diệt những tà kiến

Vô lượng đức trang nghiêm

Khiến chúng sinh vui mừng.

Hành rốt ráo vô thượng

An trụ chỗ Như Lai

Hoa công đức Bồ-tát

Nở rộ hoa bảy Giác.

Các nguyện là vòng hoa

Trang sức đỉnh thế gian

Hương tịnh giới Bồ-tát

Lìa xa những giới ác.

Dùng hương tịnh giới này

Xoa, xông tất cả chúng

Lọng Bồ-tát vô thượng

Che khắp các thế gian.

Dựng lên cờ trí tuệ

Dẹp hết các cờ ma

Hạnh trang nghiêm Bồ-tát

Cờ trí tuệ tịnh diệu.

Áo công đức tàm quý

Che khắp tất cả chúng

Vô thượng thừa Bồ-tát

Nương đó ra ba cõi.

Tâm ấy khéo điều thuận

An trú Tượng vương báu

Vua rồng lớn Bồ-tát

Đầy đủ lực tự tại.

Pháp cam lồ tuôn khắp

Thấm nhuần các quần sinh

Bồ-tát rất khó gặp

Giống như hoa Ưu-đàm.

Hàng phục tất cả ma

Diệt trừ các não phiền

Chỗ Phật chuyển pháp luân

Bồ-tát thuận theo chuyển.

Đèn tuệ trừ tối tăm

Khiến khắp thấy chánh đạo

Sông công đức Bồ-tát

Thuận theo dòng chánh đạo

Thường làm cầu sinh tử

Độ người không dừng nghỉ

Thuyền chánh pháp Bồ-tát

Đi khắp các biển nguyện

Trí tuệ đều viên mãn

Độ người đến bờ kia.

Vườn rừng sạch Bồ-tát

Ban vui cho chúng sinh

Hoa chánh pháp giải thoát

Cung điện trí tịnh minh.

Đỉnh núi Tuyết Bồ-tát

Sinh ra cây vua thuốc

Trừ diệt bệnh phiền não

Khiến tất cả vui mừng.

Bồ-tát ngang bằng Phật

Giác ngộ các chúng sinh

Trừ diệt tối ngu si

Được thành Đẳng chánh giác.

Từ chỗ Tối thắng đến

Bồ-tát cũng đến vậy

Chứng được trí bình đẳng

Đến bờ kia rốt ráo.

Đại Đạo sư Bồ-tát

Giáo hóa các quần sinh

Tự nhiên thành Chánh giác

Cảnh giới Nhất thiết trí.

Lực đầy đủ vô lượng

Tất cả không thể hoại

An trú Vô sở úy

Biết pháp trí chúng sinh.

Cho đến trong cõi Sắc

Tất cả các chúng sinh

Tất cả âm ngôn ngữ

Đều có thể tùy thuận.

Qua Sắc đến Vô sắc

Mọi việc đó hiện lên

Tất cả các chúng sinh

Nói đến chẳng thể cùng.

Bồ-tát đều thành tựu

Các công đức như vậy

Hiểu rõ tánh phi tánh

Sở hữu phi sở hữu

Đầy đủ trí chân thật

Trừ diệt mọi buộc ràng.

Nhất thiết trí rốt ráo

Trong lòng không chấp trước

Nói hạnh thậm thâm đó

Khiến chúng sinh vui mừng.

Liễu đạt tất cả pháp

Đều là như huyễn hóa

Phát khởi Bi phương tiện

Tất cả Phật hộ trì.

Sinh ra trí hóa môn

Hiện khắp vô lượng việc

Các ông hãy nghe kỹ

Các công đức Bồ-tát!

Một thân không giới hạn

Hiện khắp vô lượng thân

Chẳng tâm, chẳng tâm cảnh

Ứng hiện tất cả chúng.

Phát ra một diệu âm

Rốt ráo pháp ngôn ngữ

Gồm hết loài chúng sinh

Tất cả các âm ngôn.

Xa lìa thân phiền não

Tùy ứng thị hiện thân

Vô lượng thân phương tiện

Nói pháp tất cả âm.

Tâm ấy thường tịch diệt

Thanh tịnh như hư không

Dùng tâm trang nghiêm cõi

Thị hiện khắp chúng sinh.

Thị hiện đủ loại thân

Ở đó không đắm trước

Xa lìa tất cả sinh

Cũng chẳng hoại nhân đó.

Tùy thuận tất cả đường

Thọ sinh, không đắm trước

Rõ thân như hư không

Tùy chỗ mà ứng hiện.

Bồ-tát hiện như vậy

Việc vô lượng, vô biên

Cung kính cúng dường bậc

Tối Thắng Lưỡng Túc Tôn

Hoa, hương xoa, hương bột

Âm nhạc, lộng, tràng phan

Đồ cúng dường vô thượng

Trực tâm cúng chư Phật

Chẳng rời một Phật hội

Ở khắp chỗ chư Phật

Khéo léo hay hỏi pháp

Nghe nhận pháp thâm diệu.

Nghe được chánh pháp ấy

Đạt được các Tam-muội

Trong mỗi một Tam-muội

Sinh vô lượng cửa định.

Lại có thể hiện khắp

Khởi vô lượng Tam-muội

Trí tuệ phương tiện khéo

Đến bờ kia rốt ráo.

Giác ngộ tất cả pháp

Đều như huyễn hóa cả

Thị hiện đủ loại thân

Sinh ra vô lượng âm.

Vào lưới tưởng chúng sinh

Tâm ấy không nhiễm trước

Hoặc lúc hiện chúng sinh

Tùy thuận nghĩa thế gian.

Hoặc hiện Bồ-đề hạnh

Vô lượng không biên giới

Bố thí, giữ Tịnh giới

Nhẫn nhục, siêng tinh tấn

Thiền định, bốn Vô lượng

Tu hành bốn Nhiếp pháp

Hoặc hiện hạnh viên mãn

Hoặc được Nhẫn vô sinh.

Hoặc thọ ký quán đảnh

Hoặc Nhất sinh bổ xứ.

Hoặc hiện Duyên giác thừa

Hoặc lại hiện Thanh văn.

Vô lượng cõi Niết-bàn

Chẳng bỏ hạnh Bồ-tát

Hoặc hiện làm Đế Thích

Hoặc hiện Phạm Thiên vương.

Hoặc Thiên nữ vây bọc

Hoặc một mình lặng yên.

Hoặc hiện tượng Tỳ-kheo

Tịnh giới giữ các căn.

Hoặc hiện Tự Tại vương

Hoặc hiện vào lưới pháp.

Hoặc hiện nữ huyễn thuật

Hoặc tu hành khổ hạnh.

Hoặc hiện ở năm dục

Hoặc lại ở Thiền định.

Hoặc hiện vào Niết-bàn

Hoặc lại hiện thọ sinh

Hoặc hiện thân đồng tử

Hoặc lại hiện già suy.

Nếu có ai nghĩ bàn

Thì tâm loạn phát điên

Hoặc ở cung điện trời

Hoặc thị hiện hạ sinh.

Hoặc hiện ở thai mẹ

Thành Phật, chuyển pháp luân.

Hoặc hiện sinh ra nữa.

Hoặc hiện vào Niết-bàn.

Hoặc hiện đồng tử giỏi

Hoặc lại hiện xuất gia.

Hoặc hiện ngồi đạo tràng

Hoặc thành đạo Vô thượng.

Hoặc lại thị hiện chuyển

Chánh pháp luân tự tại.

Hoặc hiện cầu chánh pháp

Hoặc hiện làm Phật thân

Tràn đầy vô lượng cõi

Hạnh Bồ-tát chẳng thoái

Vào sâu vô lượng kiếp

Đến bờ kia rốt ráo.

Vô lượng kiếp một niệm

Một niệm vô lượng kiếp

Tất cả kiếp phi kiếp

Thị hiện kiếp chúng sinh

Không đến, không tích tụ

Thị hiện việc các kiếp.

Ở trong một vi trần

Khắp thấy tất cả Phật

Tất cả các quần sinh

Không đâu chẳng có Phật.

Tất cả cõi chư Phật

Và cảnh giới chúng sinh

Đều hay phân biệt biết

Tất cả các pháp ấn.

Mọi kiếp có thể tận

Pháp ấn không thể cùng.

Biết chúng sinh như vậy

Vô lượng không biên giới

Một chúng sinh ấy có

Vô lượng trăm ngàn vạn

Na-do-tha những thân

Nhân duyên cũng như vậy.

Như một chúng sinh ấy

Tất cả cũng như vậy

Biết rốt ráo như vậy

Cũng khiến tất cả học

Đều biết căn chúng sinh

Thượng, trung, hạ chẳng đồng.

Các căn thường lưu chuyển

Rõ pháp khí hay không

Một căn, tất cả căn

Thay đổi nhau nương giữ.

Bồ-tát trí vi tế

Đều phân biệt biết thông

Cũng biết các tánh dục

Đủ loại não phiền cấu.

Rõ tâm hạnh quá khứ

Vị lai, hiện tại nữa

Biết hết hành chúng sinh

Đến bờ kia rốt ráo.

Biết hành không sở hành

Nói pháp cho chúng sinh

Biết tâm hành như vậy

Nhiễm ô và sạch trong.

Bồ-tát trong một niệm

Chứng thành Nhất thiết trí

Vào sâu tâm chư Phật

Rốt ráo khó nghĩ bàn.

Một niệm có thể biết

Trí Vô thượng Như Lai

Trí thần lực rốt ráo

Đầy đủ những thông sáng.

Có thể trong một niệm

Đến hết cõi mười phương

Du hành mau như vậy

Vô lượng, vô số kiếp

Chẳng rời chỗ ngồi cũ

An trụ pháp thậm thâm.

Giống như nhà huyễn thuật

Hiện đủ loại hình sắc

Phi sắc, phi vô sắc

Huyễn hóa, vô sở hữu.

Bồ-tát cũng như vậy

Biết sâu phương tiện rộng

Thị hiện mọi biến hóa

Tràn đầy tất cả đời.

Ví như mặt trời sáng

Xuất hiện ở thế gian

Có thể trừ hết tối

Soi cùng khắp tất cả.

Mặt trời trí Bồ-tát

Trong sáng rất tròn đầy

Phát cảnh giới tịnh tâm

Soi khắp tất cả pháp.

Như người trong giấc mộng

Tạo tác đủ thứ việc,

Vô lượng kiếp hết được

Tánh mộng không cùng tận.

Bồ-tát trong một niệm

Thị hiện pháp như mộng

Vô lượng kiếp hết được

Trí tuệ không cùng tận.

Thường ưa ở núi rừng

Xa lìa lời thế gian

Đạo ngữ ngôn rốt ráo

Tâm ấy không nhiễm trước.

Bồ-tát đều rõ biết

Tánh các pháp chân thật

Nói khắp tiếng chúng sinh

Chẳng sinh tưởng hư vọng.

Ví như trăng mùa xuân

Chúng sinh thấy hơi sáng

Kẻ ngu tưởng nước trong

Tìm đến thêm khát ái.

Bồ-tát cũng thấy vậy

Phiền não che chúng sinh

Như sáng thêm khát ái

Một lòng cầu giải thoát.

Biết chúng sinh chẳng thật

Mà lại tăng đại Bi

Nhìn sắc như bọt nước

Thọ như bóng bọt nước tan.

Tưởng như hơi xuân sáng

Các hành như lá chuối

Tâm như nhà huyễn thuật

Thị hiện đủ thứ việc.

Khéo phân biệt năm ấm

Tâm ấy không chấp trước

Các nhập đều không tịch

Xa lìa việc tự tại.

Các giới tánh không thật

Dạy chúng sinh phân rõ.

Đệ nhất đế chân thật

Tánh tịch diệt quyết định

Diễn thuyết pháp phân biệt

Mà tâm chẳng nhiễm trước.

Bồ-tát biết năm ấm

Khứ, lai, hiện tại không

Vì do nghiệp phiền não

Ba khổ này luân chuyển.

Diễn nói pháp duyên khởi

Chẳng có cũng chẳng không

Hiểu sâu nghĩa chân thật

Ở đó không dính mắc.

Trí Bồ-tát sạch trong

Giải nói pháp ba đời

Thị hiện các quần sinh

Đều là trong một niệm.

Dục, Sắc, Vô sắc giới

Thị hiện việc chúng sinh

Giới ba thừa giải thoát

Nhất thiết trí rốt ráo.

Rõ biết xứ phi xứ

Biết nghiệp biết các căn

Các phiền não, tánh dục

Tất cả đường chỗ đến.

Trí túc mạng, Thiên nhãn

Diệt trừ những não phiền

Biết mười Lực của Phật

Mà còn chưa rốt ráo.

Thuận theo các pháp Phật

Hiểu sâu các pháp không

Diệt hết mọi phiền não

Mà chẳng hết các lậu.

Rộng vào đạo thậm thâm

Giáo hóa các quần sinh

Phật tử trụ vô úy

Chẳng bỏ hạnh Bồ-tát.

Không lầm, không sót lọt

Chẳng bỏ niệm chánh chân

Tam-muội dục tinh tấn

Trí tuệ không tổn giảm

Ba giống thường thanh tịnh

Sáng rõ cả ba đời

Đại từ nghĩ chúng sinh

Tất cả không ngại ngăn.

Vào sâu các pháp môn

Đầy đủ hạnh như vậy

Ta chỉ nói một phần

Nghĩa công đức trang nghiêm

Vô lượng, vô số kiếp

Nói chẳng thể cùng tận.

Ta nói lên ít phần

Như hạt bụi đại địa

Thường nương trí Như Lai

Mà cũng không chỗ nương.

Thường tu tưởng kỳ đặc

Nhờ đại Bi kiên cường

An trụ giới thanh tịnh

Thường siêng tu tinh tấn.

Giáo hóa các quần sinh

Thọ ký chân Phật tử

Rốt ráo công đức Phật

Biết cõi, biết chúng sinh.

Phân biệt kiếp ba đời

Tâm ấy không mệt mỏi

Đủ lực Đà-la-ni

Hiểu sâu nghĩa chân thật

Tư duy pháp vô cùng

Chứng thành đạo Vô thượng.

Tất cả công đức diệu

Phát nguyện cầu Bồ-đề

Sức nhân duyên Từ bi

Được Bồ-đề thù thắng.

Đầy đủ Ba-la-mật

Thuận theo thiện rốt ráo

Các trí lực quyết định

Giác ngộ đạo Vô thượng.

Thành tựu trí phương tiện

Ưa nói pháp thậm thâm

Tùy thuận thường gìn giữ

Đến được chỗ Pháp vương.

An trụ pháp thắng diệu

Ở đó không đắm trước

Sinh ra hoa trí tuệ

Giác ngộ thắng Bồ-đề.

Trú trì tất cả kiếp

Bồ-tát được hy cầu

An trụ pháp thậm thâm

Trừ diệt nghi chúng sinh.

Tu tập trí thậm thâm

Khéo hay phân biệt pháp

Cảnh định, tuệ rốt ráo

Giác ngộ Nhất thiết trí.

Trí vào các giải thoát

Rốt ráo đến bờ kia

Đầy đủ các thông sáng

Vườn mát mẻ ly cấu.

Đầy đủ pháp Bạch tịnh

Thị hiện vô số hạnh

Pháp trang nghiêm hiện khắp

Đều chẳng thể luận bàn.

Giỏi biết tâm chúng sinh

Thường nói khiến rốt ráo

Ấn Bồ-đề thanh tịnh

Trí quang soi tất cả

Tất cả không thể xưng

Xa lìa pháp biếng nhác

An trụ như núi chúa

Đủ biển trí công đức.

Pháp diệu bảo Kim cang

An trụ đại trang nghiêm

Rốt ráo các đại sự

Tất cả không thể hoại.

Được thọ ký Bồ-đề

An trú tâm quảng đại

Được Phật tạng vô tận

Giác ngộ tất cả pháp.

Thế trí thường tự tại

Du hý các thần thông

Cảnh giới tất cả pháp

Tự tại không ngại ngăn.

Thân, nguyện, hành tự tại

Trí tuệ cũng tự tại

Vô lượng ức tự tại

Thị hiện nơi tất cả.

Đầy đủ các tự tại

Du hý các thần thông

Vào sâu cảnh giới Phật

Tất cả không thể hoại.

Chỗ thông tuệ trang nghiêm

Vô úy, Bất cộng pháp

Tu hành việc Phật tử

Xa lìa tất cả ác.

Thân thanh tịnh nghiệp thân

Miệng thanh tịnh nghiệp miệng

Được chư Phật bảo hộ

Thành tựu mười việc lớn.

Tâm, tâm sở sinh, trú

Hiển hiện việc vô thượng

An trú các căn định

Đạt được căn tối thắng.

Tâm chánh trực thanh tịnh

Xa lìa các dối trá

Vào sâu tánh chúng sinh

Thị hiện đủ các việc.

Diệt tập khí phiền não

Hạnh vô thượng rốt ráo

Đầy đủ trí tuệ sâu

Chứng được Nhất thiết trí.

Lìa xa tất cả ác

Tịch diệt nơi phương tiện

Sinh ra đạo công đức

Giỏi học tất cả học

Cảnh đạo tâm vô lượng

Tu tập không đắm trước

An trú trí tuệ sâu

Thị hiện đạo trang nghiêm.

Tay, chân và bụng tâm

Chứa trí tuệ vô thượng

Tâm ấy như Kim cang

Trí tuệ là khí trượng.

Đảnh trí tuệ quán sát

Vào sâu hạnh Bồ-đề

Mũi là giới thanh tịnh

Diệt trừ sự thiêu đốt

Bốn biện lưỡi rộng dài

Thân không đâu chẳng đến

Tâm trí tuệ thanh tịnh

Các hạnh lành là hạnh.

An trú ở đạo tràng

Ngồi tòa ngồi Sư tử

Phạm trú là nằm yên

Nhất nghĩa vô ngại đệ.

Quán sát trí Thiện Thệ

Soi khắp nơi tất cả,

Quán khắp hạnh chúng sinh

Đủ thứ diệu công đức.

Lấy đó làm nỗ lực

Tịnh thí là lìa tham

Giới thanh tịnh chẳng mạn

Chẳng động là tịnh nhẫn

Chẳng chuyển tịnh tinh tấn

Tự tại là Tịnh thiền

Trí không hành ngu si

Từ hư không cứu khắp.

Bi là chẳng ưu não,

Pháp thanh tịnh là Hỷ,

Lìa phiền não là Xả,

Tịch tĩnh là nghĩa sâu,

Cảnh giới là chánh pháp,

Công đức cụ hồi hướng.

Trí cụ như kiếm bén,

Soi khắp là các Minh,

Nghe pháp không chán, đủ

Đó là thật cầu pháp.

Chẳng tiếc thọ mạng thân

Đó là rõ pháp chánh.

Thuận theo lời Phật dạy

Diệt tan các ma đạo

Tâm chánh trực thanh tịnh

Nắm giữ việc chư Phật.

Xa lìa mọi ma nghiệp

Nuôi lớn các trí tuệ.

Xa lìa ma nắm giữ

An trú nơi chư Phật.

Được pháp trì rốt ráo

Trú trí tuệ vô trú.

Tạo nghiệp rồi qua đời

Giáng thần vào thai mẹ,

Thị hiện cõi vi tế,

Lại hiện sinh ra nữa.

Riêng xưng “Ta Tối Thắng”

Thị hiện đi bảy bước,

Thị hiện làm đồng tử,

Lại hiện ở thâm cung,

Hiện xuất gia học đạo,

Đến đạo tràng trang nghiêm,

Phóng vô lượng ánh sáng

Giác ngộ các quần sinh,

Thu phục các ma chúng,

Được thành đạo Vô thượng.

Hiện chuyển Tịnh pháp luân

Thị hiện Như Lai địa

Tăng trưởng pháp Bạch tịnh

Thị hiện vào Niết-bàn.

Bồ-tát tu các hạnh

Vô lượng không biên giới

Như những điều ta nói

Chỉ lược ra ít phần

Vô lượng kiếp tu tập

Khiến chúng trú Bồ-đề.

Các pháp hạnh chúng sinh

Ở đó không nhiễm trước

Đầy đủ hạnh như vậy

Thành tựu sức tự tại.

Đem vô lượng các cõi

Đặt yên trong sợi lông

Tay nắm vô lượng cõi

Đi khắp các thế giới

Rồi đặt lại chỗ cũ

Mà chúng sinh không sợ.

Bồ-tát đem tất cả

Nghiêm tịnh các cõi Phật

Đặt vào lỗ chân lông

Chúng sinh đều được thấy.

Dùng một lỗ chân lông

Nhận hết cả nước biển

Biển lớn chẳng giảm, tăng

Chúng sinh không bị hại.

Hiện những việc như vậy

Tất cả những sự tướng

Vô lượng núi Kim cang

Mài nát làm vi trần.

Đem tất cả bụi ấy

Rải khắp các cõi Phật

Số bụi ấy rơi xuống

Tràn khắp thế giới khác

Các bụi đó biết được

Trí tuệ chẳng thể biết.

Trong một lỗ chân lông

Phóng ra ánh sáng tịnh

Soi khắp hết thế gian,

Che khuất ánh trời, trăng,

Lửa ngọc, ánh Thiên thần

Biến mất đều chẳng hiện,

Khổ đường ác diệt tan

Vì nói pháp vô thượng.

Một âm thanh Bồ-tát

Sinh ra tất cả âm

Tất cả các chúng sinh

Chẳng ai không được nghe.

Nhờ nghe pháp âm ấy

Đều được rất vui mừng,

Tuyên xướng rộng đầy đủ

Chỗ chư Phật nói pháp.

Tất cả kiếp quá khứ

Đặt vào hiện, vị lai

Kiếp tương lai, hiện tại

Đặt vào đời quá khứ.

Tất cả cõi mười phương

Đều hiện hết thành, hoại.

Đem tất cả chúng sinh

Đặt trong một sợi lông.

Quá khứ và hiện tại

Tất cả chư Như Lai

Đầy đủ sức tự tại

Đều hiện ở trong thân.

Biết sâu pháp biến hóa

Có thể tùy đối tượng

Hiện khắp vô lượng thân

Ở đó không đắm trước.

Thân Đế Thích, Phạm vương

Thân bốn vua trời lớn

Thân chư Thiên thanh tịnh

Thân tất cả sinh chúng

Thân Duyên giác, Thanh văn

Thân Như Lai thanh tịnh

Hiện khắp tất cả thân

Khéo tu hạnh Bồ-tát.

Vào lưới tưởng chúng sinh

Các phẩm: dưới, giữa, trên.

Nắm giữ Nhất thiết trí

Hiện khắp Phật và cõi

Đầy đủ trí tuệ sâu

Trừ diệt các lưới tưởng

Thị hiện hạnh Bồ-tát

Rốt ráo thành Bồ-đề.

Hiện những việc như vậy

Vô lượng sức tự tại

Không đâu chẳng hiện khắp

Thế gian chẳng biết rõ

Thị hiện không chỗ hiện

Rốt ráo không có trên,

Ứng thuận theo chúng sinh

Mà nói hạnh quyết định.

Thân sạch như hư không

Diệu âm đầy thế gian

Tịnh giới là hương xoa

Áo tàm quý che khắp,

Lụa chánh pháp ly cấu,

Ma-ni – Nhất thiết trí,

Thân trang nghiêm công đức,

Bái kính Vô Thượng Vương

Kim luân – Ba-la-mật,

Là các thông voi báu,

Thần túc là ngựa báu,

Tịnh tuệ­ – ngọc tối thượng,

Diệu hạnh là nữ báu,

Bốn Nhiếp – thần kho báu,

Phương tiện – chủ binh báu

Vua – Vô thượng chuyển luân,

Thành – Tam-muội thắng diệu,

Không quán – cung điện đẹp

Từ bi trang nghiêm lớn,

Trí tuệ là kiếm bén,

Kiên cường – cung chánh niệm,

Tên là căn sáng bén

Lọng – chư Phật hộ trì

Dựng lập cờ trí tuệ.

Vào thẳng các ma quân

Dùng sức nhẫn tiêu diệt

Đất bằng Đà-la-ni

Dòng nước – hạnh tịnh diệu

Thâm trí là suối tuôn

Rừng tịnh tuệ mát mẻ

Không là ao lắng sạch

Bảy Giác chi – hoa nở.

Trang nghiêm bằng Thần túc

Tam-muội là niềm vui

Tụng ca là pháp môn

Tư duy – nữ chánh pháp

Món ăn pháp ngọt lành

Nước uống vị giải thoát

Điều ngự thuận Ba thừa

Dạo chơi vườn Vô thượng.

Các thắng hạnh kể trên

Và pháp vô thượng khác

Tu học vô lượng kiếp

Tâm ấy không mệt mỏi.

Cúng dường tất cả Phật

Nghiêm tịnh tất cả cõi

Khiến khắp các chúng sinh

An trú Nhất thiết trí.

Vi trần tất cả cõi

Biết được hết số ấy

Tất cả cõi hư không

Đều đo lường được cả

Tâm tất cả chúng sinh

Tính biết được từng niệm

Các công đức Phật tử

Nói đến chẳng thể tận.

Muốn đủ công đức trên

Và pháp thắng diệu khác

Muốn diệt mọi khổ nạn

An lạc các quần sinh

Muốn bằng chư Như Lai

Ngang bằng thân, miệng, ý

Nên phát tâm Kim cang

Rốt ráo thắng hạnh này.

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

1. Bản Hán thiếu.