SỐ 267 — KINH PHÁP LUÂN KHÔNG THOÁI chuyển

Phẩm 5: Dứt Trừ Các Tướng

Lúc bấy giờ, trong chúng lại có vô lượng trăm ngàn vị A-la-hán, đứng đầu là các Tôn giả Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên, Tu-bồ-đề, A-na-luật, A-nâu-lâu-đà, Kiếp-tân-na, Kiều-phạm-ba-đề... đứng dậy, sửa lại y phục, đến trước Đức Thế Tôn, cúi mình cung kính bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con hôm nay xin phát nguyện chân thật lìa tất cả vọng tưởng, phá dẹp chúng ma, gồm đủ cả năm tội nghịch và năm thứ dục lạc, đầy đủ tà kiến, lìa bỏ chánh kiến, đoạn mạng vô lượng chúng sinh. Hôm nay chúng con sẽ làm cho chúng đều thành Bồ-đề, nhập vào Niết-bàn vô dư.

Lúc này, Đức Thế Tôn im lặng, vô lượng trăm ngàn vị trong hội nghe các Tôn giả nói như thế, đều sinh tâm nghi ngờ: “Vì sao các bậc Trưởng lão ấy lại nói như vậy? Hiện giờ chúng ta đều mờ mịt không thể hiểu nổi. Các vị đó đều là bậc A-la-hán mà còn nói như thế, huống chi là hạng phàm phu.” Tất cả đều ngồi một chỗ không dao động, không thể đứng dậy được, nếu có người đứng thì cũng chẳng thể ngồi, đều nói rằng vì sao các Tôn giả lại nói như thế?

Bấy giờ, Tôn giả A-nan liền vì đại chúng trăm ngàn muôn ức chúng sinh, do năng lực thần thông của Phật nên tự biết tâm mình và biết tâm người khác liền hỏi Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Hiện tại, trăm ngàn ức vị trong đại chúng như thế nghe các vị A-la-hán nói những lời vừa rồi, đều sinh tâm nghi ngờ. Kính mong Bồ-tát hãy phân biệt nói rõ nguyên do cho tôi được nghe.

Lúc này, Đức Như Lai vẫn im lặng. Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói với Tôn giả A-nan:

–Đây là Bồ-tát ở địa vị không thoái chuyển, vì thấy nhân duyên của các Đại đức mà nói như vậy:

Tôn giả A-nan nói:

–Kính thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Địa vị không thoái chuyển là Bồ-tát chăng?

–Đúng vậy, địa vị không thoái chuyển là các Đại đức Bồ-tát.

Tôn giả A-nan hỏi:

–Vì sao các Tôn giả lại nói những lời như thế?

Bấy giờ Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bảo Tôn giả A-nan:

–Vô minh là mẹ, từ hành sinh ái, rốt ráo diệt hết, trừ hết oán hại. Vọng tưởng điên đảo là cha, xa lìa điên đảo, dứt bỏ ái dục, chứng A-la-hán, vững chắc không mất. Dứt sạch những ý tưởng của phàm phu, và ý tưởng của Tăng. Tưởng ấy đã diệt thì tu tập được tất cả các pháp tưởng bất hoại, cho đến không chấp vào ý tưởng về Như Lai, tu tập vô sinh, rốt ráo lìa hẳn.

Này Tôn giả A-nan! Các Đại đức ấy nói: “Hôm nay chúng con làm thế nào có đầy đủ năm tội nghịch. Vì sao? Vì không còn ý tưởng về đến, đi cho nên gọi là đầy đủ năm tội nghịch.”

Lại nữa, này A-nan! Năm dục là gì? Vì các vị Tỳ-kheo này biết rõ năm dục như mộng, như huyễn, như chùm bọt trên mặt nước, như âm vang của tiếng gọi. Trí tuệ như vậy đầy đủ. Thế nào là trí tuệ đầy đủ? Vì các pháp vốn không thêm không bớt. Thế nào là năm dục? Vì năm dục cũng không thêm không bớt. Vì sao? Vì năm món dục lạc như thế, rốt ráo là vô thể vô tướng, biết như thật rồi tức tướng của năm dục, chứng được trí tuệ. Cho nên gọi là đầy đủ năm món dục lạc. Vì ý nghĩa đó mà các vị Đại đức nói như vậy, nay con đầy đủ năm dục.

Này Tôn giả A-nan! Thế nào là đầy đủ tà kiến, lìa bỏ chánh kiến? Đối với tất cả các pháp đều chấp thủ vướng mắc thì đó là tà kiến. Tà kiến ấy chính là những ý tưởng hư vọng. Tất cả các pháp đều không nương dựa, cũng không phải là không nương dựa. Ví như hư không chẳng có chốn trở về, cũng không chỗ nương dựa. Vì sao? Vì tất cả các pháp không có thật để chứng đắc, nên nhận thức như vậy, tất cả pháp đều bình đẳng. Dứt trừ các ý tưởng ấy thì đó là chánh kiến. Vì sao? Vì các ý tưởng ấy đều là những ý tưởng ác. Do ý nghĩa đó mà các Đại đức Tỳ-kheo không vướng vào các tưởng ấy cũng không vướng vào các tưởng ác. Vì sao? Vì dứt sạch hết tất cả tưởng. Đó chính là sự giác ngộ của Phật. Đạt được giác ngộ như vậy nhưng cũng không thấy một chút pháp có thể chứng được. A-nan! vì nhân duyên ấy mà các vị Đại đức Tỳ-kheo đã nói rằng xa lìa chánh kiến, đầy đủ tà kiến.

Này A-nan! Vì sao các vị Tỳ-kheo ấy lại nói: “Hôm nay chúng con thật đoạn mạng hàng trăm ngàn chúng sinh”. Lúc các vị trưởng lão nói ra lời ấy, có hàng trăm ngàn muôn ức các vị trời nghe nói như vậy đều liền chứng được pháp giải thoát, như mộng, như huyễn, như bóng đáy nước, như âm vang của tiếng gọi. Hiểu được như thế rồi liền cắt đứt được những ý tưởng về thọ mạng của chúng sinh, của trượng phu, và của những hạng người khác, cũng tức là được giải thoát, không có gieo trồng căn lành Bồ-đề, tất cả các pháp đều không phát khởi, không tạo tác, không tu tập. Nghe nói giả danh thì liền tin tưởng sâu xa không chút nghi ngờ. Các vị Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di... đều đoạn trừ các tưởng về thọ mạng của chúng sinh, của trượng phu, và những hạng người khác. Dứt được tưởng ấy rồi thì không còn trở lại thọ nhận bao kiếp sinh tử nữa. Vì sao? Vì đã dứt được các tưởng về thọ mạng của chúng sinh, trượng phu, người, quỷ đói... vì còn ý tưởng ấy nên phải thường chịu sinh tử, nếu lìa được tưởng ấy thì liền rốt ráo tự chứng vô sinh. Do nhân duyên đó mà các Đại đức đã dùng phương tiện như thế khéo nói về giả danh, là đoạn mạng vô lượng chúng sinh. Cho nên nói rằng đầy đủ chứng được sự giác ngộ của Phật: Hôm nay chúng con ở nơi Niết-bàn Vô dư, mà Bát-niết-bàn, được tướng tốt của Phật, từ đấy mà giáo hóa vô lượng trăm ngàn muôn ức chúng sinh, diệt các kết sử như Phật đã chứng đắc. Vì sao? Vì đã giúp cho các chúng sinh đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, được pháp Nhẫn vô sinh rồi thì giúp đạt được giác ngộ, nhưng cũng không xả bỏ phiền não, chẳng gần gũi Phật pháp, từ ý sinh phiền não, dứt hết không còn. Do nhân duyên ấy mà các vị Đại đức đều nói là nay con đạt được giác ngộ.

Này Tôn giả A-nan! Cho nên hôm nay gọi là vô sinh. Vì sao? Vì như các thiện nam, thiện nữ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, hiểu rõ các pháp, phát tâm Bồ-đề rồi cũng không thật có, lìa tướng giác ngộ và tướng tất cả pháp ở Niết-bàn Vô dư mà nhập Niết-bàn.

Này Tôn giả A-nan! Các vị nam, nữ trong dòng họ của Đức Như Lai nương Bồ-tát thừa, không vì thấy mặt trời mà cho là ban ngày. Kẻ phàm phu ngu si nếu khi thấy mặt trời thì liền cho là ban ngày, cho nên chẳng phải người hiểu biết. Vì sao? Này A-nan! Vì nếu ban ngày là có thể chẳng phải hư vọng, thì có thể chứa nhóm, vì là hư vọng. Do vậy, cũng không có quá khứ, vị lai. Đối với ban đêm cũng như thế. Nếu ban ngày mà tưởng ban ngày, ban đêm tưởng ban đêm thì là cái thấy của phàm phu vọng tưởng.

Này A-nan! Đó là Bồ-tát thừa, tu tập Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác Thiện tri thức, không nên ban ngày mà sinh ý tưởng là ban ngày, ban đêm sinh ý lên tưởng ban đêm. Vì sao? Vì họ đã xa lìa bỏ tất cả các tưởng, an trụ trọng đạo giác ngộ của Đức Như Lai.

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi liền nói kệ:

Vô minh chính là mẹ

Từ hành mà dấy khởi

Nếu dứt được gốc rễ

Đó gọi là trừ hại.

Ưa thích tưởng điên đảo

Đó được gọi là cha

Nếu biết được như thật

Rốt ráo không thật có,

Biết đó đều hư vọng

Thì dứt được gốc rễ

Không duyên cũng không trụ

Đó gọi là trừ hại.

Nếu nói các La-hán

Phàm phu chẳng nghĩ bàn

Tướng như thật bất hoại

Diệt ấy gọi rốt ráo.

Ta vốn đắm tưởng tăng

Nay biết như thật rồi

Các pháp đều không mất

Cũng khiến tất cả nghe,

Trước chấp lấy Như Lai

Đó gọi là hư vọng.

Biết kia, không tưởng khác

Bình đẳng, đều là không

Nhổ dứt những cội rễ

Đó gọi trí Vô sinh.

Nếu nói được như thế

Hiển bày sức Thiền định

Nếu nói đủ các dục

Năm tên gọi như vậy,

Xa lìa tưởng như thế

Giống như giấc mộng huyễn

Không thêm cũng không bớt

Đó gọi là năm dục.

Trước nhằm để cứu đời

Nên nói lời như thế

Biết dục bản tánh không

Giống như tướng mộng hóa

Rốt ráo không có sinh

Đầy đủ trí như thật

Như các lỗi tà kiến

Hư vọng khởi phân biệt

Dùng trí rốt ráo này

Tất cả đều đầy đủ.

Hư vọng không chấp đắm.

Xa lìa tướng hòa hợp

Khéo biết như vậy rồi

Không tướng, không thật có

Cùng biết tất cả lỗi

Tà kiến và chánh kiến

Đạt đến pháp chân thật

Tướng tà, chánh đều diệt

Tưởng chúng sinh sinh tử

Ngu si vọng phân biệt

Nếu không có chúng sinh

Thì không có sinh tử

Chúng sinh nhiều phương tiện

Lìa bỏ tưởng về mạng

Xa lìa tưởng ấy rồi

Biết tưởng mạng ác nhất

Nếu lìa tưởng chúng sinh

Phân biệt thọ mạng thảy

Đoạn mạng nhiều chúng sinh

Là lời vị ấy nói

Lìa bỏ ý tưởng chết

Kẻ ngu si phân biệt

Rốt ráo được vô sinh

Đó gọi là pháp thật.

Dứt bỏ các kết sử

Thì chứng đắc vô tướng

Giác ngộ không hình sắc

Không diệt cũng không quả

Ma oán không ngăn được

Tự giác nơi Bồ-đề

Các pháp dứt hý luận

Tánh vô sinh vắng lặng.

Bồ-tát Văn-thù nói kệ xong thì có vô lượng trăm ngàn chúng sinh như thế dứt được các mối nghi ngờ hối hận, nhờ đó tâm sinh vui mừng, được pháp sáng tỏ, mỗi người đều cởi y phục quý giá trên người mình để dâng lên cúng dường Bồ-tát và cùng thưa:

–Bồ-tát đã giúp cho chúng tôi đều được pháp này, nên nói lời ấy cũng giúp cho chúng sinh tâm chứng được các pháp, đều được thật tướng như Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đã giải thích.

Bấy giờ, Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao trăm ngàn muôn ức chúng sinh như thế đều sinh tâm nghi ngờ hối hận? Vì sao Như Lai không tự mình nói rõ để họ dứt bỏ được mối nghi ngờ hối hận ấy?

Phật bảo A-nan:

–Trăm ngàn muôn ức chúng sinh như thế đều từ nơi Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi mà phát tâm Bồ-đề, nhờ Bồ-tát mà được điều phục.

Tôn giả A-nan lại hỏi:

–Họ đều được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác chăng?

Đức Phật dạy:

–Đúng vậy, này Tôn giả A-nan! tất cả chúng sinh đều không lui sụt đối với Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì sao? Vì họ đều được Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi làm bậc Thiện tri thức.

Tôn giả A-nan nói:

–Các Tỳ-kheo ấy đã đạt được Tín hành, Pháp hành, Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, Thanh văn, Bích-chi-phật, đã dứt hết các tưởng, thì đều không lui sụt đối với đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác chăng?

Đức Phật nói:

–Có người khó tin đối với đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, có những kẻ trí tuệ ít ỏi căn trí thấp kém, có những kẻ biếng trễ, lười nhác thiếu tinh tấn, ham thích ăn uống, gần gũi năm thứ dục lạc, thích những chốn ồn ào đông đúc, tâm không muốn xa lìa, quên mất chánh niệm, trở thành kẻ không trí tuệ, tâm không chánh định, thường sợ hãi, tán loạn. Có những kẻ tăng thượng mạn, có những kẻ chấp đắm tăng thượng mạn họ tham đắm đối với thân mình, thích sống lâu, không quán sát vô thường, thường tham lam, ganh ghét, ngu si, vô trí, phá hủy giới cấm, sinh tâm muốn não hại người. Đối với Phật pháp thì thường khởi tâm nghi ngờ, hay nghe theo hạng vô trí, gần gũi bạn xấu, xa lìa ban hành, cũng không cung kính bạn lành, không chịu học theo Trí tuệ ba-la-mật, không tu tập các pháp Tổng trì là pháp đứng đầu các kinh, luôn dấy khởi vọng kiến, chấp thủ vọng kiến, gặp thầy tà ham thích y bát. Đối với các bậc Hòa thượng, A-xà-lê, tâm không cung kính, cũng chẳng thích gần gũi. Về các giờ giấc tu tập vào lúc đầu hôm, nửa đêm hoặc gần sáng, tâm thường sinh biếng nhác. Thường nói lời hai lưỡi khó tin, ưa thích nói dối, ác khẩu, tham ganh, gần gũi những người tà kiến, học theo tà kiến, rồi thì thường tu tà quán không thích học giới. Tâm không biết xấu hổ, không biết sợ sệt, gần gũi hạng ngu si, thích làm theo ngoại đạo, không tin ba cửa giải thoát là Không, Vô tướng, Vô nguyện, vô sinh vô diệt. Đối với tất cả pháp không sinh tín tâm...

Này A-nan! Những người như thế khó có thể tỏ ngộ.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn vẫn im lặng.

Tôn giả A-nan nương năng lực thần thông của Phật, hỏi Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Vì sao Đức Như Lai im lặng như thế?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đáp:

–Vào thời kỳ mạt pháp, ở những đời vị lai có nhiều chúng sinh tâm địa như vậy, họ không tin chánh pháp, cũng không thể hiểu rõ chánh pháp. Do vậy mà Đức Thế Tôn im lặng.

Tôn giả A-nan nói:

–Lại có chúng sinh tin tưởng chánh pháp không?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đáp:

–Cũng có chúng sinh ít có lòng tin. Này A-nan! Ít người biết được chánh pháp là quý giá, còn phần đông thì không biết. Này A-nan! Ít có chúng sinh có khả năng tin hiểu. Nói pháp như thế khắp các thành ấp xóm làng, có nhiều chúng sinh đều lìa bỏ chẳng tin. Vì sao? Vì những chúng sinh đó do nhân duyên đời trước vốn gây ra tội chướng bài báng đạo pháp.

A-nan nói:

–Kính mong Bồ-tát vì những chúng sinh đó khiến cho họ được tin hiểu chánh pháp.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Tôn giả nên hỏi Đức Phật, Đức Phật sẽ vì Tôn giả mà phân biệt giải thích.

Khi ấy, Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn giải thích cho con hiểu, các vị nam nữ trong dòng họ của Như Lai tuy sự hiểu biết và tin tưởng còn ít, nhưng nếu được nghe Phật giảng dạy sẽ rất vui mừng.

Lúc này, Đức Thế Tôn liền nhìn khắp bốn phía rồi hiện tướng lưỡi dài che phủ cả tam thiên đại thiên thế giới. Từ lưỡi ấy phát ra ánh sáng rực rỡ chiếu khắp các thế giới Phật nhiều như số cát sông Hằng. Phương Nam, Tây, Bắc, bốn góc và hai phương trên, dưới đều như thế, mỗi phương đều có thế giới Phật nhiều như số cát sông Hằng.

Lúc ấy, bốn chúng nhờ năng lực thần thông của Phật nên cũng trông thấy các Đức Phật nhiều như số cát sông Hằng ở phương Đông, đồng nói pháp này. Cũng đều xa nghe không thêm không bớt. Như vậy lần lượt các thế giới trong mười phương cũng lại như thế, đại chúng đều trông thấy và được nghe các Đức Phật ở các cõi đó nói pháp giống như ở phương Đông. Được thấy và nghe xong, đại chúng đều nhất tâm khuyến thỉnh Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Kính mong Thế Tôn rủ lòng Từ bi thương xót, phân biệt giảng nói lại cho chúng con hiểu. Chúng con nhờ thần lực Phật được thấy vô lượng, vô biên không thể tính kể các Đức Phật giảng nói chánh pháp. Chánh pháp ấy không thêm không bớt, không thể nghĩ bàn. Kính mong Thế Tôn hãy giảng nói về pháp ấy!

Lúc này, Đức Thế Tôn liền thu lưỡi về rồi bảo Tôn giả A-nan:

–Lẽ nào có những kẻ nói dối mà có thể có được tướng lưỡi như vậy chăng?

Tôn giả A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn, không! Nếu có người nói lời chân thật, mềm mỏng, có nhiều sự hiểu biết, lời nói khéo điều hòa, nhu thuận, làm lợi ích, Từ, Bi, Hỷ, Xả như vậy…, cho đến bậc Nhất thiết trí mới có được tướng lưỡi như vậy. Cúi mong Đức Thế Tôn, vì các vị nam, nữ trong dòng họ của Đức Như Lai có ít lòng tin mà phân biệt giải thích, cũng vì thương xót đối với những ai chưa hiểu mà giảng nói, sẽ khiến cho hạng người ấy sinh tâm hối hận.

Bấy giờ, Phật bảo A-nan:

–Bốn chúng đã nhóm họp, ngồi ngay ngắn cùng với tám bộ là Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân... các vị đến ngồi nghe pháp, tâm đều không thoái chuyển trên đường tiến đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Các vị sẽ ở nơi cõi này mà giảng nói chánh pháp, không thêm không bớt, giống như pháp ta hiện đang nói.

Bấy giờ, bốn chúng và Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân... đều sinh tâm vui mừng nên cùng nhau cởi những tấm y quý giá trên người mình dâng lên Đức Phật. Có người tung rải hoa, có người tung rải tràng hoa, có người dùng các thứ chuỗi vàng, bạc, lưu ly, pha lê, mã não, có người dùng các thứ chuỗi Tỳ-lô chiên-đàn, có người dùng các loại hoa như Mạn-đà-la, Ma-ha mạn-đà-la, Mạn-thù-sa, Ma-ha mạn-thù-sa, có người dùng các thứ hoa do mình làm ra, tất cả đều tung rải lên chỗ Phật. Có người dùng các thứ hoa Ưu-bát-la cõi trời, hoa Câu-vật-đầu, hoa Phân-đà-lợi... để tung rải lên chỗ Đức Phật. Trong hư không, nhạc trời tự nhiên hòa tấu vang lừng. Các vị Long vương thì tung rưới ngọc quý. Các phụ nữ thì dùng những xâu chuỗi ngọc cùng các thứ y phục quý giá dâng lên cúng dường Phật. Xong, tất cả các tín nữ ấy đều sửa lại y phục ngay ngắn, quỳ gối bên phải chạm sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cùng nhau bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đức Như Lai không hai.

Lúc bấy giờ Phật bảo A-nan:

–Đúng thế, đúng như lời họ vừa nói! Đức Như Lai không hai, đã dứt sạch ngu si. Như Lai, Thế Tôn không hề có tiếc lẫn, không còn mảy may lỗi lầm, vì đã lìa mọi tội lỗi, lìa bỏ mọi thứ dục lạc và tất cả phiền não, được thanh tịnh không cấu nhiễm. Mọi thứ kiêu mạn tham lam, ganh ghét đều trừ sạch không còn đầy đủ trí tuệ, giác ngộ chánh pháp, đạt đến bờ giải thoát. Như bậc Đại phạm được tự tại hoàn toàn oai nghi đầy đủ, các hạnh rốt ráo, được bốn thứ đầy đủ, Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân, không còn chấp đắm vào các pháp hữu vi, vô vi, không nhiễm sinh tử, theo Phật, Thế Tôn được giải thoát chân chánh, được đầy đủ tri thức, không hề thiếu sót hay mất mát, đầy đủ sự gần gũi.

Tôn giả A-nan thưa:

–Thế nào gọi là Như Lai được đầy đủ tri thức không thiếu sót, mất mát? Thế nào gọi là đầy đủ nghe Phật, đầy đủ thấy Phật, đầy đủ gần gũi?

Phật bảo A-nan:

–Ông không rõ ư?

Tôn giả A-nan thưa:

–Con thật sự không rõ.

Phật dạy:

–Bây giờ ông hãy lắng nghe, ta sẽ giải thích cho ông hiểu.

Tôn giả A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn giải thích cho con hiểu.

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Giờ đây ông nghe ta là Phật Thích-ca Mâu-ni, đã nghe, sẽ nghe như vậy… thì đều được không thoái chuyển trên đường tiến đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì sao? Vì tất cả pháp thân nếu được giảng nói thì người thấy nghe đều được lợi ích.

Này A-nan! Nếu cúng dường Như Lai một cành hoa và sau khi ta nhập Niết-bàn, vì xá-lợi Phật mà xây tháp cúng dường thì cũng được không thoái chuyển trên đường tiến đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Tôn giả A-nan thưa:

–Cho đến loài súc sinh, nếu được nghe danh hiệu Phật, thì cũng được thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác ư?

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Nếu có người chỉ được nghe âm thanh Phật Thích-ca Mâu-ni rồi xưng niệm danh hiệu ấy thì đều là hạt giống của Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nếu các thiện nam, thiện nữ được nghe danh hiệu Phật Thích-ca Mâu-ni thì cũng đạt được những điều như đã nói, hoàn toàn là chân thật không hư dối.

Này A-nan! Ví như cây Ni-câu-đà, tàng cây tỏa rộng có thể che phủ cho một, hai, ba, bốn người, cho tới năm mươi, một trăm, một ngàn hoặc nhiều hơn nữa đi đến dừng nghỉ? Dưới bóng cây ấy, vậy thì theo ý ông, cây Ni-câu-đà con ấy lúc mới đem trồng là lớn hay nhỏ?

Tôn giả A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn, rất nhỏ!

Phật bảo A-nan:

–Cây Ni-câu-đà ấy nhờ mưa, nước, phân bón, đất đai, sức người cùng các trợ duyên khác qua năm tháng dần dần cao lớn.

Tôn giả A-nan thưa:

–Đúng vậy, bạch Thế Tôn!

Phật bảo A-nan:

–Cây Ni-câu-đà vốn rất nhỏ, nhờ đất, nước, thời gian cùng bao nhân duyên khác dần dà cao lớn. Như thế, này A-nan! Cũng như vậy, người được nghe danh hiệu Phật Thích-ca Mâu-ni thì hạt giống căn lành đó không bao giờ bị mất đi, không còn thoái chuyển trên đường tiến đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác cũng giống như thế. Vì sao? Vì hạt giống vô tướng không trụ ở tất cả nơi, cho nên không bị hư thối. Do không bị hư thối nên hạt giống ấy cũng không thể bị hủy hoại, cũng không giữ được hình tướng của nó. Cho nên đối với tất cả pháp đều không bị mất đi.

Tôn giả A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn! Đó là năng lực bản nguyện của Đức Như Lai hay là tất cả pháp của các Đức Phật cũng đều như thế?

Phật liền đáp:

–Do năng lực bản nguyện. Nếu có chúng sinh nào nghe danh hiệu ta thì đều không bị thoái chuyển trên đường tiếng đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Pháp của tất cả các Đức Phật cũng đều như vậy. Vì sao? Vì pháp của tất cả Phật đều bình đẳng.

Tôn giả A-nan thưa:

–Pháp của tất cả Phật bình đẳng có lợi ích gì?

Đức Phật dạy:

–Đó là có thể khiến cho chúng sinh tuy không nghe chánh pháp nhưng nhờ năng lực phát nguyện nên cũng khiến được cùng nghe pháp và đạt được lợi ích.

Bấy giờ, A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Như Lai thành tựu pháp chưa từng có, có khả năng đem lại lợi ích lớn lao cho các vị Đại Bồ-tát không?

Phật dạy:

–Đúng thế, này A-nan! Nay ta làm lợi ích lớn lao cho chúng sinh. Nếu người nào nghe pháp thì đều được sống trong ruộng phước lợi ích. Trong thời quá khứ ta đã cúng dường các Đức Phật, không hề tiếc rẻ thân mạng, tất cả đều xả bỏ, lìa mọi tham lam ganh ghét, siêng tu tinh tấn, các căn thanh tịnh, đối với tất cả các pháp không chấp không đắm, không hề nương tựa. Cho nên, này A-nan! Ta đã đạt được giác ngộ, có khả năng đem lại lợi ích lớn lao cho tất cả chúng sinh.

Phẩm 6: Hàng Phục Các Ma

Bấy giờ, Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Thế Tôn giảng nói Pháp luân không thoái chuyển này làm cho ác ma không thể đến quấy nhiễu phá phách, vì sao vậy?

Đức Phật nói:

–Đó là do năng lực thần thông của Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi khiến cho Ma vương Ba-tuần không thể nghe được.

Lúc này, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi liền phát lời thệ chân thật, khiến cho ác ma nghe được âm thanh trong hư không Đức Phật Thích-ca Mâu-ni đang chuyển Pháp luân không thoái chuyển.

Bấy giờ, ma vương Ba-tuần cảm thấy rợn người, tâm sinh kinh hãi, liền nói:

–Thấy thế giới này đều chẳng còn là thế giới.

Thế rồi buồn bã khóc lóc biến thành một lão già, như người trăm tuổi, tóc bạc, mặt nhăn nheo, thân thể tiều tụy lụ khụ. Lúc này, Ma vương liền nhóm họp bốn thứ ma binh và các thứ ma ở cõi trời, đều đến chỗ Đức Phật, cũng như khi Đức Như Lai mới thành đạo, chúng sửa soạn các thứ binh khí hăm hở kéo đi, nhưng mỗi người thấy thân mình đều là những người già suy, như người trăm tuổi thân thể lom khom. Chúng cầm khí trượng đi đến trước Phật.

Bấy giờ, bốn thứ binh và các vị trời trong hư không đều nghe Đức Phật Thích-ca Mâu-ni chuyển Pháp luân không thoái chuyển, khiến chúng không thể tiến tới được, liền đứng qua một bên, lòng kinh hãi nghi ngờ, thảy đều không còn theo sự sai khiến của Ma vương nữa.

Khi ấy, Ma vương một mình, đi đến chỗ Phật, không còn bè bạn, bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Hiện giờ tôi đã già suy quá đỗi, mong được Thế Tôn thương xót giúp cho kẻ tay chân. Những cõi nước trước kia vốn là của tôi thì nay đều chẳng còn là của tôi. Như Lai là Đấng Đại Bi luôn thương xót tất cả chúng sinh, lẽ nào không giúp cho tôi một người để làm tay chân hay sao?

Đức Phật bảo Ma vương Ba-tuần:

–Ta xem chúng sinh trong các cõi rất nhiều, ví như cát sông Hằng không thể lường tính được. Giá như ngày ngày đều có các Đức Phật xuất hiện và độ vô số chúng sinh đạt đến giải thoát thì dù trải qua một kiếp hay hơn một kiếp cũng không thể khiến cho số lượng chúng sinh ấy giảm bớt.

Ma vương bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Chúng sinh các loài tuy nhiều vô lượng, nhưng tôi hiện không có được một người để có kẻ hầu hạ giúp đỡ, nếu có bị vấp té thì lấy ai giúp đỡ? Nên kính mong Đức Như Lai từ bi thương xót an ủi vỗ về khiến tôi được vui vẻ trở về cõi trời cùng các quyến thuộc.

Đức Phật bảo:

–Chúng sinh điên đảo chẳng tin chánh pháp đều là quyến thuộc của ngươi, đó chính là tay chân của ngươi, là bạn bè của ngươi!

Ma vương Ba-tuần nghe nói như vậy rất vui mừng, nói:

–Bây giờ tôi sẽ khiến cho tất cả chúng sinh không phát khởi lòng tin mà lại luôn sinh nghi ngờ. Đã rơi vào nghi ngờ thì đều là vây cánh của tôi cả.

Nghĩ vậy, Ma vương liền bạch Phật:

–Kính mong Thế Tôn an ủi, chỉ dạy một lần nữa khiến tôi được vui mừng. Như Phật đã dạy là: Nếu như có chúng sinh nào được nghe và xưng niệm danh hiệu Phật thì đều được không lui sụt trên đường tiến đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vây kính mong Như Lai nên yên lặng đừng nói về Pháp không thoái chuyển ấy. Nếu có chúng sinh nào được nghe danh hiệu Phật thì các chúng sinh đó sẽ siêng năng tinh tấn tu đạo Bồ-đề. Kính mong Thế Tôn an ủi, chỉ dạy như thế!

Bấy giờ, Đức Phật bảo ma vương Ba-tuần:

–Ngươi chớ nên buồn khổ, nên vui mừng mà trở về cõi trời. Nay ta sẽ khiến cho không một chúng sinh nào phát tâm Bồ-đề. cũng khiến cho không một chúng sinh nào nhận thức hiểu biết về thế giới chúng sinh, cho đến không một chúng sinh về năm ấm là sắc, thọ, tưởng, hành, thức, nhận thức hiểu biết về thân kiến, nghi, giới, thủ... Cũng không có chúng sinh nào có ý tưởng nhận thức về quá khứ, hiện tại, vị lai. Cũng không một chúng sinh nào đối với các tội như sát sinh, trộm cắp, dâm dật, nói dối, nói lời hai lưỡi, nói lời ác độc, nói lời thêu dệt, tham dục, giận tức, tà kiến mà nhận thức tìm hiểu để trừ bỏ. Cho đến không thấy chúng sinh nào đối với các thứ tà vạy sai lầm mà có thể nhận thức để xa lánh. Ta cũng không thấy chúng sinh tu tập sáu pháp là Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định và Trí tuệ. Không thấy chúng sinh sẽ dứt hết mọi ý tưởng về chúng sinh, thọ mạng, cha mẹ, anh em, vợ con, nam nữ, ngày đêm, một tháng, nửa tháng, vài năm, một kiếp... Các ý tưởng về Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ, về lực Vô úy, năm Căn, bảy Giác ý, tám Chánh đạo, các ý tưởng về Phật, Pháp, Tăng, về Bồ-đề, vô ngại, tất cả các pháp bất động. Nói chung là không có một chúng sinh nào đối với các ý tưởng ấy mà có thể nhận thức tìm hiểu để học hỏi tu tập.

Này ma vương Ba-tuần! Ngươi chớ sinh lo buồn, hãy vui mừng mà trở về.

Lúc này, ma vương Ba-tuần nghe Phật nói thế tức thì không còn lo buồn, lòng đầy vui mừng, ngay lúc ấy liền trở lại thành một chàng trai, liền tung rải hoa trời lên chỗ Phật, đi nhiễu quanh Phật ba vòng, lại đến trước Phật nói kệ:

Giờ tâm tôi vui mừng

Bậc Chánh Giác cứu đời

Lời Phật nói không khác

Chân thật chẳng luống dối.

Ma vương Ba-tuần nói bài kệ ấy xong, vui mừng ra đi, trở về cung trời, vui chơi năm thứ dục lạc, không còn dấy khởi tâm quấy phá, nhiễu loạn nữa.

Ma vương vừa đi không bao lâu, tức thì mặt đất rung chuyển sáu cách. A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nay vì sao mặt đất này rung chuyển sáu cách như vậy. Đâu phải là năng lực của ma?

Đức Phật nói:

–Đó là do năng lực thần thông của ta đã đuổi trừ được ma khiến cho mặt đất này rung chuyển sáu cách như thế. Lúc này, có đến sáu mươi bốn trăm ngàn chúng sinh được pháp Nhẫn vô sinh, do đó mà mặt đất rung chuyển đủ sáu cách như thế.

A-nan bạch Phật:

–Có chúng sinh nào khởi tâm nghi ngờ không?

Phật bảo:

–Có tới mười ức người sinh tâm nghi ngờ, họ cho rằng, hôm nay chúng ta ở đây không có nghe lầm chăng? Thế rồi tâm ý đều rối loạn mê mờ, không còn biết bốn phương, không biết mình từ đâu đến... đó là do si mê, tăm tối nên không thấy nhau.

A-nan bạch Phật:

–Cúi mong Thế Tôn hãy mau thương xót, giúp cho các chúng sinh ấy tâm ý được trở lại sáng suốt thông tỏ, lìa bỏ mọi nghi hoặc.

Đức Phật dạy:

–Pháp tướng giả danh do Như Lai nói. Nếu không biết được thì đều đọa vào địa ngục.

A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao Như Lai khiến cho Ma vương tâm hết lo buồn, vui mừng mà ra đi. Như Lai lại nói là không có một ai an trụ nơi đạo Bồ-đề, cũng không có một chúng sinh nào có thể nhận thức hiểu biết về thế giới chúng sinh, đối với năm ấm, về thân kiến, về sáu mươi hai thứ kiến chấp thường đoạn hữu vô, về quá khứ, hiện tại, vị lai các thứ tướng, cũng không có một chúng sinh nào đối với tội lỗi như sát sinh, trộm cắp, dâm dật, nói dối, nói lời ác độc, nói lời hai chiều, nói lời thêu dệt, tham lam, sân hận, si mê, tà kiến... mà biết nhận thức tìm hiểu để dứt trừ. Vì sao Như Lai lại an ủi chỉ dẫn ma vương Ba-tuần như thế mà cho rằng: không có chúng sinh tu tập hạnh Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ. Cũng không có chúng sinh có ý tưởng về thọ mạng, về cha mẹ, vợ con, anh em, nam nữ, ngày đêm, một tháng, nửa tháng, nhiều năm, thời tiết, nhiều kiếp... Vì sao Như Lai nói như thế là an ủi Ma vương Ba-tuần khiến chúng hết lo buồn, vui mừng mà ra đi. Lại cũng không có chúng sinh nào nhận thức để tìm hiểu, tu tập về tâm Bồ-đề, về các Căn, Lực, Vô úy, Giác ý, Đạo, Phật, Pháp, Tăng...

Kính mong Thế Tôn vì chúng đệ tử hiện có nơi chúng hội này mà nêu rõ soi sáng, khiến cho tất cả chúng sinh ở đời vị lai cũng được hưởng công ân soi sáng chỉ dạy ấy. Đã được thông tỏ thì đối với pháp này sẽ được lần lượt tiếp nối, phát huy không để cho bị gián đoạn, mai một. Nếu có chúng sinh nào phát tâm quyết chí tin tưởng lãnh hội thọ trì pháp này thì sẽ vì người ấy mà nói rõ nguyên do vì sao Như Lai nói như thế.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn liền vì vô số trăm ngàn chúng sinh nhằm dứt trừ mối nghi ngờ cho họ, nên nói lại bài kệ:

Bồ-đề không chỗ trụ

Cũng không người an trụ

Do bởi nhân duyên đó

Nói Bồ-đề vô trụ.

Bồ-đề và chúng sinh

Chẳng một, cũng chẳng khác

Do bởi nhân duyên đó

Nói Bồ-đề vô trụ.

Chúng sinh vốn chẳng động

Cõi ấy cũng như thế

Pháp ấy không thành tựu

Rốt ráo không thật có,

Thể tướng chúng sinh không

Cõi ấy khó nghĩ bàn

Không người có thể hiểu

Trí tuệ nhận thức khắp.

Chỉ Nhất thiết trí hiểu

Như các ấm đã nói

Chúng sinh không tướng động

Ấm tức là chúng sinh

Tướng không hai, không trụ,

Thể của ấm là không

Tánh, tướng là bất động

Nếu không tướng giữ được

Thì làm sao có động?

Cho nên biết các ấm

Cũng không có tướng động

Dứt bặt mọi lời nói

Vô tướng cũng vô thể.

Thân chính là tướng ấm

Ấm chính là hành xứ

Không hành xứ mà hành,

Nói ấm gọi là không.

Cõi không như đã nói

Chẳng sinh cũng chẳng khởi

Như thế đồng với ấm

Gọi là chẳng thể động.

Thân thấy tướng vô thế

Cũng không pháp thật có

Không thật, nên vô động

Nay ta nói như thế.

Chẳng chấp tướng chúng sinh

Rốt ráo không chỗ trụ

Cũng không có tướng tâm

Thân, chỗ, không thật có.

Như nói các kiến chấp

Hiển bày sáu mươi hai

Các chúng sinh như thế

Cũng như bóng đáy nước.

Kiến chấp bóng đáy nước

Sáu hai cũng như thế

Vô ngã, không thật có

Tánh ấy chẳng thể động.

Quá khứ và vị lai

Hiện tại cũng như thế

Vô tướng, không thật có

Đều như lửa, bóng nước

Đó gọi là vô ngã

Không có tướng chúng sinh

Chúng sinh chẳng thể động

Cũng không có người động

Ví như kẻ sát sinh

Ở đồng rộng sinh tử

Cũng trụ nơi vắng lặng

Đó gọi là bất động.

Nếu khiến chúng sinh động

Chúng sinh không thật có

Thật chẳng có chúng sinh

Cho nên nói bất động.

Bồ-đề không đứt đoạn

Cũng không có người độ

Cho nên phải siêng tu

Không được đối người động

Pháp thí chẳng nghĩ bàn

Độ chúng sinh quá khứ

Phải nên siêng tu tập

Đó gọi không thể động.

Độ thoát mọi tà dục

Cũng không dấy tưởng tà

Phải nên siêng tu tập

Đó gọi không thể động.

Các chúng sinh nói dối

Vì khiến được giải thoát

Sẽ phát tâm tinh tấn

Như tướng chẳng động kia.

Ác khẩu và hai lưỡi

Thêu dệt cũng như thế

Tướng bình đẳng như vậy

Như ánh lửa không thật.

Các pháp đều như thế

Cũng không chỗ nương dựa

Như âm vang tiếng gọi

Khéo biết tướng vắng lặng

Các vô minh quá khứ

Đắm ngã nên sinh ái

Nếu chứng được vô ngã

Đó gọi là bất động.

Nếu rõ phiền não hại

Thể tánh vốn vô tướng

Vô tướng tức Bồ-đề

Đó gọi là bất động.

Hiểu rõ các tà kiến

Trí chân chánh tu đạt

Tu hành các chánh trí

Lìa rừng rậm tà kiến

Đó gọi là bất động.

Nếu tâm không còn dục

Hiện nhận bảo nữ dâng

Cho đến các đồng nữ

Kẻ trí thường xa lìa.

Dùng tướng tà giữ giới

Nhưng không bỏ chánh pháp

Người trí không tâm ý

Chỉ mong cầu đạo Thánh.

Đó là tu pháp nhẫn

Hiển bày các ngoại đạo

Vô tâm mà hành nhẫn

Cũng không gần Niết-bàn.

Ngoại đạo tự bày khác

Năm nhiệt là tinh tấn

Chẳng phải điều trí tu

Khổ hạnh chẳng Bồ-đề

Định mà ngoại đạo nói

Chấp tướng làm chỗ hành

Không được Phật khen ngợi

Không khiến kẻ khác học.

Bồ-đề không sợ hãi

Che chở các chúng sinh

Do nhân duyên ấy nói

Chấp tướng không hề động.

Chẳng thuộc loại chấp đắm

Sinh ra tâm Bồ-đề

Bồ-đề không chấp tướng

Do đó chẳng thể động.

Cha mẹ anh em thảy

Chị em và vợ con

Ví như vật huyễn hóa

Do đó chẳng thể động.

Tất cả chấp pháp tướng.

Thảy đều không thật có

Nếu trụ không thật có

Do đó chẳng thể động.

Nếu có tưởng ngày đêm

Một tháng và nửa tháng

Tất cả tưởng như thế

Như lửa, bóng đáy nước

Bố thí và Trì giới

Tu Nhẫn nhục, Tinh tấn

Đều khởi lên chấp đắm

Tưởng ấy gọi là động.

Bồ-đề thế lực mạnh

Tu Thiền định, Trí tuệ

Nếu có tưởng Vô úy

Tất cả tưởng chẳng tưởng

Giác ý và chánh đạo

Vốn có tưởng Bồ-đề

Ngu si sinh khởi lên

Người hiểu biết xa lìa

Phật và tưởng các pháp

Cho đến có tưởng tăng

Các thứ tưởng như thế

Đều gọi là tưởng động.

Bồ-đề là vô tưởng

Chủng trí tức Bồ-đề

Xa lìa tưởng như vậy

Bồ-đề khó nghĩ bàn.

Cho nên nói như thế

Kẻ cầu như bóng nước

Nếu động tưởng ấy rồi

Thì chẳng xa Bồ-đề

Bồ-đề và chúng sinh

Tất cả pháp như như

Nên ta nói như thế

Không biết tâm ma ác.

Đức Phật lần lượt nói kệ đuổi trừ bọn ma xong, thì có mười ức chúng sinh dứt bỏ nghi ngờ, đạt được sự thông tỏ đối với các pháp, được pháp Nhẫn vô sinh, thế rồi tất cả các vị ấy đều đến trước Phật nói kệ:

Phật đạo khó nghĩ bàn

Là Tối thắng bậc nhất

Nên hiệu là Thế Tôn

Dứt nghi, được an định.

Tất cả đều sáng tỏ

An trụ trong Phật đạo

Ánh sáng khắp mười phương

Thấy vô số ức Phật.

Thấy Phật, được nghe pháp

Tướng tốt, thân trang nghiêm

Trừ nhơ, được trí tịnh

Bậc Năng Độ cứu đời

Trong trăm ngàn ruộng phước

Ruộng phước Phật tốt nhất

Tùy nơi Phật an trụ

Bậc Cứu đời Vô thượng.

Lúc ấy, có mười ức chúng sinh nghe kệ ấy, rồi đều dâng y phục quý giá lên cúng dường Đức Phật và cúng dường Pháp, đều nói:

–Xin khiến cho tất cả chúng sinh đều được nghe pháp này, đều cùng đến nhóm họp.

Bấy giờ, Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thế Tôn đã chuyển Pháp luân đuổi ma, các vị nam nữ trong dòng họ của Đức Như Lai đã được nghe, đều được giải thoát, tin nhận không nghi ngờ, thế thì được bao nhiêu phước đức?

Đức Phật dạy:

–Này Tôn giả A-nan! Nếu như có các vị nam nữ trong dòng họ của Như Lai vào lúc mặt trời mới mọc gần gũi cúng dường cung kính tôn trọng khen ngợi một trăm vị Phật, vào giữa trưa gần gũi cúng dường một trăm vị Phật, cho đến buổi chiều cúng dường một trăm vị Phật, vào lúc đầu hôm cúng dường một trăm vị Phật, lúc nửa đêm cúng dường một trăm vị Phật, lúc gần sáng cúng dường một trăm vị Phật, dùng các thứ nhạc cụ hay, y phục quý giá cúng dường Phật trong hai vạn năm, sáu thời trong một ngày tôn trọng khen ngợi, đi đứng ngồi nằm tu hành cúng dường, vẫn như lúc đầu không hề tạm nghỉ.

Này A-nan! Vậy ý của ông nghĩ sao? Phước đức ấy có nhiều hay không?

Tôn giả A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn! Phước đức ấy rất nhiều, không thể dùng thí dụ mà biết được số lượng.

Đức Phật nói:

–Này A-nan! Nếu các vị nam nữ trong dòng họ của Như Lai, được nghe về đoạn kinh đuổi trừ ma này, lần lượt nghe về ý nghĩa của nó, lại tin hiểu không sinh nghi ngờ thì công đức của những người ấy còn hơn trường hợp cúng dường kể trên rất nhiều.

KINH PHÁP LUÂN KHÔNG THOÁI CHUYỂN

QUYỂN 4

Phẩm 7: Thọ Ký

Phật bảo:

–Này các thiện nam! Lại có ba vị Đại Bồ-tát từ phương Đông đến an trụ trong đạo Đại thừa, cầm đóa hoa Mạn-đà-la có trăm ngàn muôn cánh tỏa sáng như mặt trời vừa mới mọc.

Tôn giả A-nan cùng tất cả các vị trong chúng hội đều trông thấy và cho là đều chưa từng có. Lúc này, Tôn giả A-nan liền bạch Phật:

–Bạch Phật Thế Tôn! Ba vị trong dòng họ của Đức Như Lai từ chốn nào đến?

Đức Phật đáp:

–Về phương Đông, trải qua hằng hà sa số thế giới, có thế giới tên là Tu-di liên hoa, Đức Phật ở thế giới ấy hiệu là Vân Thượng Công Đức Như Lai, hiện đang trụ thế. Trong đó, ba vị thiện nam, vừa mới nghe pháp, từ cõi ấy đến đây. Bấy giờ, ba vị Bồ-tát đứng trước Đức Thế Tôn, tung rải hoa Mạn-đà-la lên chỗ Phật để cúng dường, sau đó cùng bạch Phật:

–Chúng con đối với pháp này rất sinh tâm tin tưởng, lãnh hội sâu xa, không có nghi ngờ. Vì sao? Vì Đức Như Lai Thế Tôn đã nhờ pháp này mà không còn nghi ngại, cho nên hôm nay chúng con cũng không còn sự nghi ngại.

Lúc này, vị Bồ-tát thứ nhất trong ba vị Bồ-tát bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu có người gọi Thế Tôn là Như Lai thì con chính là Như Lai. Vì đối với pháp này đều không còn nghi ngờ.

Vị Bồ-tát thứ hai lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu có người xưng gọi Thế Tôn là Thế Tôn, thì con chính là Thế Tôn, cũng đối với pháp này đều không còn nghi ngờ.

Vị Bồ-tát thứ ba bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu có người xưng gọi Thế Tôn là A-la-ha Tam-miệu Tam-phật-đà thì con cũng là A-la-ha Tam-miệu Tam-phật-đà, vì cũng đối với pháp này không còn nghi ngờ.

Bấy giờ, trong đại chúng có vô lượng trăm ngàn ức người, tất cả đều kinh ngạc, tâm chẳng vui thích, cùng bàn tán với nhau: Chúng ta từ trước đến nay chưa hề nghe nói ở một thế giới mà có tới hai vị Phật. Vì sao hôm nay ba vị Đại sĩ ấy mỗi vị đều tự xưng là Phật, đều ở trước Thế Tôn mà nói như thế? Chỉ có Phật, Như Lai là Bậc Tôn quý trong trời, Người đối với tất cả các pháp đều được tự tại, thông suốt ba đời không chút trở ngại. Do đâu mà ba vị Bồ-tát hôm nay đều nói như vậy?

Lúc này, Tôn giả A-nan liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Ba vị Bồ-tát ấy tên là gì mà có thể ở trước Phật vừa bày tỏ những lời như tiếng rống của Sư tử?

Đức Phật đáp:

–Ba vị Bồ-tát đó, vị thứ nhất tên là Nhạo Dục Như Lai Thanh Chánh Trụ, vị thứ hai tên là Nhạo Dục Thế Tôn Thanh Chánh Trụ, vị thứ ba tên là Nhạo Dục Phật Thanh Chánh Trụ. Này A-nan! Do nhân duyên như thế nên ba vị Đại sĩ ấy mới nói những như vậy.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Như vậy là có đến hàng trăm ngàn muôn ức vị trong chúng hội, tâm đều kinh ngạc do nghe ba vị Bồ-tát ấy nói những lời vừa rồi. Lại có người nghe, tâm không kinh ngạc hay nghi ngờ mà lại tăng thêm sự thanh tịnh tốt đẹp. Ví như có người trẻ tuổi luôn trang sức dung mạo mình, hình thể tươi đẹp thanh tịnh, tinh khiết, lại tắm gội, dùng hương thơm, dầu thơm xoa thân, lại dùng nhựa hương chiên-đàn đỏ rảy lên người nữa. Như vậy là người trẻ tuổi ấy càng thêm thơm tho trong sạch bội phần. Cho nên, nếu người nghe được pháp này, tin tưởng thọ trì không nghi ngờ thì cũng ví như người ấy vậy.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao các vị Bồ-tát lại nói như thế?

Phật dạy:

–Ba vị Bồ-tát này đã khéo hiểu về giả danh, cho nên nói lời ấy.

Tôn giả A-nan nói:

–Đúng thế, đúng thế! Ba vị Bồ-tát đó đã khéo nói về giả danh. Cúi mong Thế Tôn giải thích lại cho con nghe, cũng khiến cho đại chúng tâm ý được thêm sáng tỏ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn liền vì hàng trăm ngàn muôn ức chúng sinh, nhằm giúp họ cởi bỏ mối nghi ngờ hối hận, gieo trồng căn lành nên liền nói kệ:

Nếu thấy được quá khứ

Vị lai cũng như thế

Biết các pháp như thật

Đó gọi là Như Lai.

Hiện tại cũng như vậy

Quá khứ, vị lai đồng

Chẳng một, cũng chẳng khác

Tướng rốt ráo vắng lặng.

Thệ như Phật quá khứ

Hành thí chẳng nghĩ bàn

Thí ấy cũng như thế

Do vậy nói giả danh.

Ví như Phật quá khứ

Trụ Bồ-đề vô ngại

Trụ ấy cũng như thế

Đó gọi là Như Lai.

Tất cả pháp không trụ

Bồ-đề cũng vắng lặng

Không có tướng Bồ-đề

Đó gọi là Như Lai.

Nếu nói giới quá khứ

Vị lai cũng như vậy

Hiện tại đều đồng nhau

Đó gọi là Như Lai.

Đời quá khứ hành nhẫn

Bồ-tát chặt tay chân

Nhẫn ấy cũng như thế

Đó gọi là trụ nhẫn.

Nếu phát khởi tinh tấn

Vun trồng gốc giác ngộ

Được tinh tấn ấy rồi

Đó gọi là Như Lai.

Tất cả pháp bình đẳng

Được chứng như thật kia

Cũng chẳng chấp tướng ngã

Đó gọi là Như Lai.

Không chấp đối các pháp

Tất cả đều bình đẳng

Biết bình đẳng ấy rồi

Vô tướng, không thật có,

Các chánh định như vậy

Không chấp tướng các pháp

An trụ trong thiền định

Đó gọi là Như Lai.

Tánh, tướng tất cả pháp

Và các pháp đã nói

Biết tánh, tướng ấy rồi

Như thật, không thật có,

Phải biết các pháp không

Trí tuệ chẳng ruộng phước

Biết đó chẳng phải trí

Đạt đến trí giải thoát.

Như đến bờ giác kia

Trí tuệ không nghĩ bàn

Nhưng không được trí này

Đến bờ kia vắng lặng

Tướng như, trí chẳng đạt

Không có bờ này, kia

Trí chẳng đạt như vậy

Đó gọi là Như Lai.

Bồ-đề chẳng như được

Phàm ngu chẳng thể nghĩ

Tất cả pháp vô đắc

Đó gọi là Như Lai.

Nếu đạt được vô ngại

Mà tới chốn Đại trí

Tất cả pháp không lợi

Chứng giác ngộ vô ngại,

Như đạo vốn tu tập

Bậc Cứu đời tế độ

Được đạo không nương kia

Biết rõ được thể, tướng

Tu tập như vậy rồi

Đạt được đạo Tối thắng

Điều phục đạo này rồi

Biết tất cả đều không,

Biết rõ đầu, giữa, sau

Đều đồng với các pháp

Pháp ấy là bình đẳng

Nên gọi là Như Lai.

Nếu đạo như Bồ-đề

Đó gọi trụ Bồ-đề

Giống như tướng hư không

Đó gọi là Như Lai.

Nói pháp như thế rồi

Như tướng đều bình đẳng

Nếu việc ấy vô ngại

Đó là trụ Bồ-đề.

A-nan biết giả danh

Lời nói là Như Lai

Lời nói cũng như thế

Hành xứ của người trí,

Bồ-tát không sợ hãi

Trí sáng chẳng lui sụt

Tất cả các hành xứ

Thảy nêu rõ như vậy,

A-nan biết thứ lớp

Những điều Như Lai nói

Vì các vị Bồ-tát

Khiến đạt được vô ngại.

Bấy giờ, Tôn giả A-nan liền nói kệ:

Vì bởi nhân duyên gì

Biết được tướng các pháp

Bồ-tát này vô ngại

Cũng gọi là Thế Tôn?

Đức Thế Tôn đáp:

Trong trăm ngàn muôn ức

Vô lượng vô số kiếp

Mới thành tựu Bồ-đề

Phật đạo khó nghĩ bàn

Thành tựu Bồ-đề rồi

Vì chúng sinh trụ thế

Chốn chốn thật không sinh

Đó gọi là Thế Tôn.

Đã vượt nẻo luân hồi

Chẳng còn bị sinh tử

Vì cứu độ chúng sinh

Đó gọi là Thế Tôn.

Không còn luân hồi nữa

Cũng không còn sinh tử

Làm sao nhổ gốc khổ

Hiệu thế Vô Thượng Tôn

Không nhớ nghĩ các pháp

Cũng không còn nguy khốn

Không có tướng chúng sinh

Vượt qua các khổ não,

Không trôi lăn sinh tử

Cũng không trụ sinh tử

Khiến chúng trụ như thị

Đó gọi là Thế Tôn.

Được các pháp không sợ

Đối Phật cũng như thế

Mênh mông không bờ mé

Nói pháp rất nhiều thứ.

Các pháp rốt ráo không

Thể tánh của Phật pháp

Thành tựu như thế rồi

Nhưng không thấy các pháp.

Nếu tinh chuyên tu hành

Thể tánh pháp là không

Tâm không còn sợ hãi

Đó là biết pháp không.

Biết các pháp như thật

Tất cả đều vọng tưởng

Hiển bày không sợ hãi

Pháp tướng thật như thế.

Đã vượt chốn sợ hãi

Cũng lìa nơi an ổn

Không sợ cũng không hãi

Vượt qua các đường ác.

Cứu giúp bao chúng sinh

Lìa nỗi sợ sinh tử

Chẳng còn bị sinh tử

Cứu độ được chúng sinh.

Đặt để chúng sinh trên

Bờ Niết-bàn vắng lặng

Cũng không tướng chúng sinh

Đó gọi là Thế Tôn.

Các pháp như hư không

Hiện rõ nơi muôn loài

Nơi ấy cũng không sợ

Đó gọi là Thế Tôn.

Tất cả pháp bình đẳng

Hiển hiện ra nhiều loại

Bồ-đề dứt phân biệt

Không có tướng Bồ-đề,

Chúng sinh tu như thế

Được thành tựu giác ngộ

Tu hành đúng lời dạy

Dứt các tưởng lo sợ,

Tưởng phân biệt Bồ-đề

Giống như tưởng chúng sinh

Vượt qua tất cả tưởng

Đó gọi là Thế Tôn.

Dứt bỏ tất cả tưởng

Bồ-tát thì không cấu

Không có tướng tên gọi

Đó gọi là Thế Tôn.

Biết rõ tất cả pháp

Đồng với lìa diệt hết

Quá khứ chẳng thật có

Đó gọi là Thế Tôn.

Vì chẳng trọng tên gọi

Nên gọi chẳng cầu danh

Người lìa chấp tên gọi

Nói pháp rộng họ nghe,

Bồ-đề lìa tên gọi

Như chỗ ở của kia

Chúng sinh trọng tên gọi

Nên xa lìa Bồ-đề.

Tên gọi như tiếng vang

Phân biệt thì nhiều loại

Tiếng cũng không phân biệt

Nương không có tên gọi,

Chẳng đắm tất cả tiếng

Tên cũng không chỗ nương

Bồ-đề không đùa bỡn

Đó gọi là Thế Tôn.

Các pháp như thế ấy

Do Thế Tôn giảng nói

Bồ-tát chẳng đạt được

Đó gọi là Thế Tôn.

Nếu hiểu việc tu đạo

Không, có người biết được

An trụ trong Bồ-đề

Dứt ngại, gọi vô lậu.

A-nan! Giả danh này

Chỉ dùng ngôn ngữ nói

Vì thế ta nay xưng

Danh hiệu là Thế Tôn.

Tôn giả A-nan lại nói kệ:

Vì bởi nhân duyên gì

Bồ-tát nói như thế

Lại vì nhân duyên gì

Được tôn xưng là Phật?

Đức Phật đáp:

A-nan đệ tử Phật

Tất cả pháp không ngại

Giác ngộ pháp vô ngại

Được tôn xưng là Phật.

Phật biết lỗi, phiền não

Làm cho không tự tại

Đã lìa các kết sử

Được tôn xưng là Phật.

Nhờ không được thành Phật

Cũng không có tướng thân

Trong đó không chân thật

Làm sao thân thật được?

Chẳng bền, tưởng bền chắc

Phàm phu chấp là thân

Giác ngộ như thật rồi

Được tôn xưng là Phật.

Biết ngu si không trí

Thể tánh không thật có

Trí tuệ sáng đạt được

Được tôn xưng là Phật.

Vốn tưởng có quá khứ

Giác rồi không còn tưởng

Biết tưởng và vô tưởng

Không để tưởng tự tại.

Hiểu rõ đối sắc ấm

Vốn tự trụ vô sinh

Phàm phu vọng phân biệt

Chẳng sắc, chẳng thành tựu.

Biết rõ không cội gốc

Xưa nay không có tánh

Vì thế không lãnh thọ

Tất cả pháp không nương.

Tưởng như lúc lửa bùng

Nhân duyên không thật có

Do đó dứt bỏ tưởng

Tất cả pháp cũng thế.

Không có thân hành này

Tướng thân không bền chắc

Nếu biết thân hành không

Thì sẽ không đắm thân

Thân này và tướng hành

Thảy đều như cây chuối

Biết chân thật như thế

Nên tôn xưng là Phật.

Cầu tướng chân thật thức

Chẳng nằm ở trong thân

Cũng lại chẳng ở ngoài

Làm sao có chỗ sinh?

Nếu thức ấy không sinh

Thì các pháp cũng vậy

Đều không có nơi chốn

Hữu vi không thật có.

Biết thức như thế rồi

Rốt ráo không thật có

Thể tánh giống như huyễn

Cũng không có kẻ sinh

Nếu chẳng thể thấy thức

Chúng sinh cũng như thế

Thật chẳng có chúng sinh

Làm sao biết được thức?

Thức này không có thật

Các pháp rốt ráo không

Pháp cùng với chúng sinh

Tất cả không thành tựu.

Tất cả pháp vô tướng

Đã tỏ rõ như vậy

Vắng lặng không đùa bỡn

Nên tôn xưng là Phật.

Chứng biết đối Phật pháp

Chỗ chánh giác an trụ

Tất cả pháp đều không

Nên tôn xưng là Phật.

Như Lai là giác ngộ

Chỗ Chánh Giác an trụ

Phật và tướng Bồ-đề

Rốt ráo không thật có

Nếu sinh khởi tâm xứ

Cũng như trụ Bồ-đề

Tâm đồng với Bồ-đề

Phật giống như huyễn hóa.

A-nan! Giả danh này

Chỉ dùng ngôn ngữ nói

Được xưng gọi là Phật

Ta là Đấng cứu đời.

Tương tợ sinh như vậy

Đồng Phật âm thanh nói

Nếu được Pháp âm này

An trụ trong Bồ-đề.

Không đắm mê Bồ-đề

Nên hiểu biết như vậy

Chẳng nên sinh tâm nghi

Tất cả pháp không cầu.

Đối các pháp dứt nghi

Trên hết trong chúng sinh

Pháp tương tự như vậy

Nên biết tướng chân thật.

Đức Phật đã nói về ba danh hiệu Như Lai, Thế Tôn, Phật như thế, bấy giờ có trăm ngàn ức chúng sinh bạch Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn! Chúng con thật sự nhờ ánh sáng của Phật soi sáng nên đã dứt bỏ được các nghi ngờ.

Các vị Đại Bồ-tát ấy đã nêu lên và Đức Thế Tôn đã nhân đó nói về các thứ giả danh, đã nói rõ về các danh hiệu Như Lai, Thế Tôn và Phật. Giờ đây chúng con đã biết như thế, đã hiểu như thế rồi, đối với tất cả các pháp đã được nhẫn lực. Đức Như Lai, Thế Tôn đã làm lợi ích lớn lao, giống như cha mẹ. Nhờ năng lực thần thông của Phật và tay trí tuệ của Phật đã kéo chúng con ra khỏi lầm lạc không còn bị nhiễu loạn nữa. Cũng như Đức Thế Tôn đối với tất cả đều bất động.

Bạch Thế Tôn! Ví như hư không, không ai có thể làm cho lay động. Cũng như vậy bạch Thế Tôn! Chúng con đối với tất cả các pháp tâm cũng bất động. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều đồng với hư không, như Phật đã giác ngộ không có tướng động.

Lúc này, trăm ngàn ức đại chúng đi nhiễu quanh Phật ba vòng, rồi ngồi sang một bên cách chỗ Phật không xa.

Khi Phật nói phẩm Như Lai Thế Tôn Phật Danh này, Bồ-tát Thường Chiếu Tịnh Căn liền đứng dậy, sửa sang lại y phục bày vai áo bên phải, đầu gối phải quỳ sát đất, tung rải các thứ hoa lên chỗ Phật, đều nói kệ khen ngợi Phật:

Chúng sinh tham đắm quả

Đều khiến được giải thoát

Lìa tưởng quả trọn nên

Thành tự lìa tưởng quả

Nên con lễ Bậc Trí

Giảng nói các thứ quả

Khiến biết tướng bình đẳng

Chánh giác chứng bình đẳng

Quy mạng lễ Tối Thượng.

Chúng sinh thường tham đắm

Hành xứ các thứ quả

Vì Phật là giải thoát

Nên con lễ Bậc Trí

Hiển bày ra các pháp

An trụ chốn bình đẳng

Biết được bình đẳng rồi

Kính lễ Đấng Mâu-ni

Chúng sinh nhiều trói buộc

Rất nhiều các quả báo

Phật đều khiến giải thoát

Quy mạng lễ Vô Thượng

Thành tựu đạo vắng lặng

Không trụ các quả vị

Khéo biết tướng giả danh

Đảnh lễ Bậc Thế Trí.

Đại Bồ-tát Chiếu Minh Tịnh Căn nói kệ xong liền đi nhiễu quanh Phật ba vòng rồi đến cách chỗ Phật không xa để chiêm ngưỡng dung nhan, mắt không tạm rời.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Liên Hoa Thắng Tạng đứng dậy, sửa lại y phục bày vai bên phải, gối phải chấm đất, tung rải các thứ hoa cúng dường Phật. Lại khen ngợi Phật bằng bài kệ:

Chúng sinh thường chấp tưởng

Đều khiến dứt trừ hết

Lìa sợ, được vui mừng

Kính lễ Đấng Mâu-ni.

Vắng lặng lìa ba cõi

Không sợ mà nói pháp

Bậc mạnh mẽ trong đời

Kính lễ Đấng Mâu-ni.

Biết pháp vốn vắng lặng

Thế ấy không thật có

Nhiệm mầu trong các pháp

Kính lễ Đấng Mâu-ni.

Đã lìa hẳn ba cõi

Dứt bỏ các kết sử

Lìa sợ, được không sợ

Kính lễ Đấng Mâu-ni.

Không sợ cũng không hãi

Trên hết trong các thí

Vượt hơn tất cả thí

Kính lễ Đấng Mâu-ni.

Lìa sợ được không sợ

Nhổ sạch tên ưu độc

Nêu các pháp giải thoát?

Kính lễ Đấng Mâu-ni.

Đại Bồ-tát Liên Hoa Công Đức Tạng nói kệ khen ngợi Đức Phật như thế xong, liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu có chúng sinh nào vào đời Mạt pháp được nghe kinh này, tâm không kinh sợ thì con sẽ đảnh lễ họ.

Bấy giờ, Bồ-tát Ly Cấu Ý ở trước Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Thường nên rải các hoa

Điều người trí tu hành

Được nghe kinh này rồi

Sẽ khiến được giải thoát.

Đại Bồ-tát Quảng Tư Duy ở trước Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Pháp Phật rất sâu rộng

Hiển nói kinh như thể

Sẽ có ít chúng sinh

Tin nhận chẳng nghi ngờ

Tham đắm đối ngã kiến

Chấp ý tưởng về thân

Không tin nhân kinh này

Đó là kẻ không trí.

Đại Bồ-tát Liên Hoa Nhãn ở trước Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Thật vì các chúng sinh

Mở bày mắt dẫn đường

Đối kinh pháp như thế

Chỉ người lành không nghi.

Đại Bồ-tát Bất Tư Nghị Giải Thoát ở trước Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Bậc tôn quý trong đời

Chúng sinh khó nghĩ bàn

Nói các kinh như vậy

Nghe dứt các nghi hối.

Đại Bồ-tát Thường Ức Niệm ở trước Đức Thế Tôn nói kệ:

Nếu người không nhớ nghĩ

Nhiều kiếp trong sinh tử

Không đắm mê các pháp

Tu hành thì không nghi.

Đại Bồ-tát Bảo Y Giải Thoát ở trước Đức Thế Tôn nói kệ:

Y phục nhiều cả ức

Sạch sẽ và mềm mại

Mới, dày, xin phủ kín

Tu hành thì dứt nghi.

Đại Bồ-tát Thí Thực ở trước Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Bày biện thức uống ăn

Đầy đủ các món ngon

Hằng ngày phải thường thí

Tu hành không có nghi.

Bồ-tát Bi Hành ở trước Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Vì thương các chúng sinh

Nên thường thường kêu khóc

Kinh này thật sâu mầu

Chán ác không tu học.

Nếu từ địa ngục đến

Ắt ưa ở địa ngục

Tuy dường tu công đức

Khoảnh khắc liền sinh nghi

Gần gũi các bạn xấu

Chẳng tin pháp sâu xa

Lưới ngu si tự che

Sinh nghi ngờ như vậy.

Có những kẻ phá giới

Tâm ác thấy tội ấy

Nghe kinh chẳng tin nhận

Phỉ báng các hành này

Biếng nhác, không tinh tấn

Chẳng trụ trong Bồ-đề

Vô trí, tâm thấp hèn

Không hiểu hạnh như thế.

Chúng sinh thường ưa đắm

Ta thấy tâm tự tại

Luôn quanh quẩn ba cõi

Không thể tu hành được

Ngu si khởi tâm ác

Vô trí, đắm các dục

Thích ở chốn ồn náo

Làm điều phỉ báng ấy.

Kẻ ngu si trí kém

Tham lam, thích ăn uống

Chẳng tu pháp thanh tịnh

Nên làm việc phỉ báng

Chúng sinh nhiều tham đắm

Thiên chấp, lấy vọng tưởng

Chẳng biết là giả danh

Chỉ cứu đời độ được.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Năng Viễn Ly Giải Thoát ở trước Đức Thế Tôn nói kệ:

Xa lìa các chúng sinh

Như bỏ vật nhơ uế

Hư giả như tiền bùn

Giải thoát đắm tướng quả.

Ví như thây chết hoại

Ác ấy rất đáng chán

Nếu bài báng hạnh ấy

Nên mau mau xa lìa.

Như giặc cướp xóm làng

Ở nơi đường trống trải

Người nghe đều tránh xa

Mong chẳng gặp ác ấy.

Nếu thấy kẻ hủy hoại

Chán ác như giặc hại

Lại bài báng kinh này

Chớ thấy ác như thế.

Bấy giờ Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Các vị Đại Bồ-tát như thế rất là ít có. Tâm ý hiểu rõ, đó là do định lực của mình hay là do thần lực của Phật?

Đức Phật nói:

–Đều là nhờ thần lực Phật mới nói được như vậy, cũng là uy lực công đức của kinh này nên mới được vô ngại. Vì sao? Vì các vị trong dòng họ của Như Lai đó đã từng trải qua sáu mươi hai ức Đức Phật, được nghe chính miệng các Đức Phật nói về pháp này không thêm không bớt, cũng như được nghe ta nói không khác. Do đó, nhớ nghĩ tất cả các năng lực thiền định và năng lực thần thông của các Đức Phật đời quá khứ.

Tôn giả A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn! Đúng thế, đúng thế! Tin tưởng lời Phật dạy, các vị Bồ-tát ấy hiện có thể chứng biết.