SỐ 220 — KiNh đẠi Bát-nhã ba-la-mẬt-đa

Phẩm 9: Thanh tịnh

Bấy giờ, Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn, thanh tịnh như thế rất là sâu xa.

Phật dạy:

–Đúng vậy, vì rất thanh tịnh!

Xá-lợi Tử thưa:

–Thanh tịnh như thế là ánh sáng lớn.

Phật dạy:

–Đúng vậy, vì rất thanh tịnh!

Xá-lợi Tử thưa:

–Thanh tịnh như thế là không sở đắc, không hiện quán.

Phật dạy:

–Đúng vậy, vì rất thanh tịnh!

Xá-lợi Tử thưa:

–Thanh tịnh như thế không có sự phát sinh.

Phật dạy:

–Đúng vậy, vì rất thanh tịnh!

Xá-lợi Tử thưa:

–Thanh tịnh như thế chẳng sinh ba cõi.

Phật dạy:

–Đúng vậy, vì rất thanh tịnh!

Xá-lợi Tử thưa:

–Thanh tịnh như thế không hiểu, không biết.

Phật dạy:

–Đúng vậy, vì rất thanh tịnh!

Xá-lợi Tử thưa:

–Thanh tịnh như thế không biết sắc; cũng không biết thọ, tưởng, hành, thức.

Phật dạy:

–Đúng vậy, vì rất thanh tịnh!

Xá-lợi Tử thưa:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất thanh tịnh, không tổn hại, không lợi ích đối với trí Nhất thiết.

Phật dạy:

–Đúng vậy, vì rất thanh tịnh!

Xá-lợi Tử thưa:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất thanh tịnh, không giữ, không bỏ đối với tất cả pháp.

Phật dạy:

–Đúng vậy, vì rất thanh tịnh!

Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật:

–Ngã thanh tịnh nên sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng thanh tịnh.

Phật dạy:

–Đúng như vậy! Vì hoàn toàn thanh tịnh.

Thiện Hiện thưa:

–Ngã thanh tịnh nên quả cũng thanh tịnh.

Phật dạy:

–Đúng như vậy! Vì hoàn toàn thanh tịnh.

Thiện Hiện thưa:

–Ngã thanh tịnh nên trí Nhất thiết cũng thanh tịnh.

Phật dạy:

–Đúng như vậy! Vì hoàn toàn thanh tịnh.

Thiện Hiện thưa:

–Ngã thanh tịnh nên không sở đắc, không hiện quán.

Phật dạy:

–Đúng như vậy! Vì hoàn toàn thanh tịnh.

Thiện Hiện thưa:

–Ngã không biên giới nên sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng không biên giới.

Phật dạy:

–Đúng như vậy! Vì hoàn toàn thanh tịnh.

Thiện Hiện thưa:

–Nếu các Bồ-tát luôn hiểu biết như thế thì đó là Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Phật dạy:

–Đúng như vậy! Vì hoàn toàn thanh tịnh.

Thiện Hiện thưa:

–Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế chẳng phải bờ này, chẳng phải bờ kia, chẳng phải trung gian.

Phật dạy:

–Đúng như vậy. Vì hoàn toàn thanh tịnh.

Thiện Hiện thưa:

–Nếu các Bồ-tát phát sinh tưởng như thế thì bỏ xa Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Phật dạy:

–Lành thay, lành thay! Thiện Hiện, các Bồ-tát này chấp trước danh, chấp trước tướng.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Hy hữu thay, bạch Thế Tôn, nên khéo vì Bồ-tát chỉ dạy, phân biệt rốt ráo tướng chấp trước đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Khi ấy, Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:

–Thế nào là Bồ-tát phát sinh tướng chấp trước đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Thiện hiện thưa:

–Nếu các Bồ-tát bảo sắc nghĩa là không thì gọi là chấp trước; bảo thọ, tưởng, hành, thức nghĩa là không thì gọi là chấp trước; bảo pháp ba đời nghĩa là pháp ba đời thì gọi là chấp trước. Nghĩa là các Bồ-tát từ khi mới phát tâm, vô lượng phước phát sinh thì gọi là chấp trước.

Khi ấy Thiên đế Thích hỏi Thiện Hiện:

–Do duyên nào như thế mà gọi là chấp trước?

Thiện Hiện thưa:

–Vì chấp có tâm nên cho là tâm bị chấp này có thể hồi hướng cầu quả vị Giác ngộ cao tột, nên gọi là chấp trước.

Kiều-thi-ca, bản tánh của tâm là không, nên chẳng thể hồi hướng. Nếu các Bồ-tát muốn dạy người khác hồi hướng đến đại Bồ-đề, thì nên theo tướng thật để chỉ bày, khuyết khích, dắt dìu, khen ngợi, khích lệ, chúc mừng, không tổn hại mình, cũng không tổn hại người khác. Chư Phật Thế Tôn đồng chấp nhận vì xa lìa tất cả phân biệt chấp trước.

Bấy giờ Đức Thế Tôn khen Thiện Hiện:

–Lành thay, lành thay! Ông có thể giảng thuyết, phân biệt cho các Bồ-tát về tướng chấp trước, làm cho các Bồ-tát hiểu biết rõ xa lìa. Lại có các chấp trước rất nhỏ khác. Ta sẽ nói cho ông, ông nên lắng nghe.

Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, cúi xin Thế Tôn chỉ dạy.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Nếu thiện nam tử nào trụ Bồ-tát thừa, ở chỗ chư Phật, chấp giữ lấy tướng nhớ nghĩ thì tùy theo tướng đã chấp giữ, đều gọi là chấp trước. Nếu ở trong pháp vô lậu của chư Phật Thế Tôn ba đời, sinh nhiều, tùy hỷ; tùy hỷ rồi hồi hướng căn lành cho các hữu tình, thì cũng gọi là chấp trước; vì thật tánh các pháp chẳng phải bao gồm ba đời, chẳng thể chấp giữ lấy tướng, chẳng thể vịn vào duyên, cũng không có việc thấy, nghe, hiểu, biết, nên chẳng thể hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.

Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, thật tánh các pháp rất là sâu xa.

Phật dạy:

–Đúng như vậy, vì bản tánh là xa lìa.

Thiện Hiện bạch:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế đều nên kính lễ.

Phật dạy:

–Đúng như vậy, vì tánh pháp không tạo tác, không giác tri.

Thiện Hiện bạch:

–Bạch Thế Tôn, bản tánh của các pháp không có sự tạo tác, không có sự giác tri ư?

Phật dạy:

–Đúng như vậy, vì bản tánh các pháp chỉ có một, không hai, không tạo, không tác, chẳng thể giác tri, chẳng thể phân biệt. Nếu các Bồ-tát thường biết như thế thì có thể xa lìa tất cả chấp trước.

Thiện Hiện bạch:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế thì khó có thể hiểu rõ được.

Phật dạy:

–Đúng như vậy, vì không có người hiểu biết.

Thiện Hiện bạch:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế thì chẳng thể nghĩ bàn.

Phật dạy:

–Đúng như vậy, vì chẳng phải tâm, tâm sở có thể rõ biết.

Thiện Hiện bạch:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế thì không có sự tạo tác.

Phật dạy:

–Đúng như thế, vì các sự tạo tác là không thể đắc vậy!

Thiện Hiện bạch:

–Bạch Thế Tôn, vậy Bồ-tát nên hành Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế nào?

Phật dạy:

–Nếu Bồ-tát không hành sắc; cũng không hành thọ, tưởng, hành, thức thì chính là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nếu không hành không của sắc; cũng không hành không của thọ, tưởng, hành, thức thì chính là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nếu không hành tướng không viên mãn của sắc; cũng không hành tướng không viên mãn của thọ, tưởng, hành, thức thì chính là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì sắc không viên mãn tức là chẳng phải sắc. Thọ, tưởng, hành, thức không viên mãn tức là chẳng phải thọ, tưởng, hành, thức. Nếu không hành như thế thì chính là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật:

–Thật kỳ lạ thay, kính bạch Thế Tôn! Thật hy hữu thay, kính bạch Thiện Thệ! Ngài có thể đối với sự chấp trước mà nói tướng không chấp trước.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Nếu chẳng hành tướng của sắc, thọ, tưởng, hành, thức không chấp trước, thì chính hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nếu các Bồ-tát luôn hành như thế thì đối với các sắc, thọ tưởng, hành, thức chẳng sinh chấp trước. Đối với quả Dự lưu cho đến quả vị Giác ngộ cao tột chẳng sinh chấp trước. Vì sao? Vì vượt qua tất cả chấp trước, thì sự hiểu biết không bị ngăn ngại, gọi là trí Nhất thiết.

Như vậy, này Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát muốn vượt qua các chấp trước thì nên hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Thật hy hữu, kính bạch Thế Tôn! Pháp tánh sâu xa, nên nói hay chẳng nói đều không tăng giảm.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy! Ví như hư không, giả sử trọn đời chư Phật hoặc khen hoặc chê, nhưng hư không vẫn không tăng, không giảm. Pháp tánh sâu xa cũng như thế, dù nói hay chẳng nói đều không tăng, không giảm. Ví như hóa nhân, hay khi được khen hay chê cũng không vui, không buồn, chẳng tăng, chẳng giảm; pháp tánh sâu xa cũng như thế, nói hay chẳng nói vẫn như xưa không khác.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thật là việc làm rất khó; nghĩa là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, hoặc tu hay chẳng tu, vẫn không tăng, không giảm, không tiến, không thoái. Các chúng Bồ-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa như tu hư không, hoàn toàn không sở hữu. Hữu tình chúng ta đều nên cung kính, tôn trọng, ngợi khen các chúng Bồ-tát. Vì sao? Vì các chúng Bồ-tát do độ hữu tình nên phải mặc áo giáp công đức. Như có người mặc áo giáp bền chắc, muốn chiến đấu với hư không; các chúng Bồ-tát vì độ hữu tình nên mặc áo giáp công đức. Như có kẻ khỏe mạnh, muốn tóm lấy hư không đặt để chỗ cao đẹp, các chúng Bồ-tát vì các loài hữu tình như hư không, mà cầu thẳng tới quả vị Giác ngộ cao tột, gọi là đại dũng mãnh, đắc đại tinh tấn Ba-la-mật-đa.

Khi ấy có một Bí-sô nghĩ: “Nên kính lễ Bát-nhã ba-la-mật-đa vì trong đó hoàn toàn không có các pháp sinh diệt.”

Thiên đế Thích hỏi Thiện Hiện:

–Bồ-tát muốn học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì phải học như thế nào?

Thiện Hiện thưa:

–Bồ-tát muốn học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì phải như hư không mà siêng năng tinh tấn tu học.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, nếu các hữu tình thường học Bát-nhã ba-la-mật-đa thì làm sao bảo vệ?

Thiện Hiện bảo Đế Thích:

–Ông thấy có thể bảo vệ được chăng?

Thiên đế Thích thưa:

–Bạch Đại đức, dạ không!

Thiện Hiện bảo:

–Nếu các Bồ-tát đúng như Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa đã được giảng thuyết mà tu hành thì chính đó là bảo vệ. Nếu lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa thì Nhân phi nhân… đều được tiện lợi.

Kiều-thi-ca, người nào muốn bảo vệ các Bồ-tát, hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì chẳng khác gì có người khuyên phải phát tâm tinh tấn bảo vệ hư không, chỉ uổng công nhọc mệt, hoàn toàn chẳng ích lợi.

Kiều-thi-ca, ai có thể giữ gìn tiếng vang… chăng?

Thiên đế Thích thưa:

–Bạch Đại đức, không!

Thiện Hiện bảo:

–Nếu người nào muốn bảo vệ các Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì cũng như vậy, uổng công, nhọc mệt, hoàn toàn không ích lợi.

Kiều-thi-ca, các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mặc dù biết các pháp đều như tiếng vang, nhưng chẳng quán thấy, cũng chẳng chỉ rõ được ai có thể an trú như thế, thì chính là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Lúc bấy giờ, với năng lực và uy thần của Thế Tôn đã khiến cho bốn Đại thiên vương, Đại Phạm vương, Thiên đế Thích… cùng tất cả Thiên chúng ở thế giới ba lần ngàn, đi đến chỗ Phật, đảnh lễ dưới chân Phật, rồi lui đứng một bên. Nhờ thần lực của Phật, nên tất cả đều được thấy ngàn Đức Phật trong mười phương, đang tuyên thuyết danh tự, tướng trạng Bát-nhã ba-la-mật-đa giống như ở đây. Đứng đầu chúng Bí-sô thỉnh thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa đều tên là Thiện Hiện. Đứng đầu chúng chư Thiên gạn hỏi Bát-nhã ba-la-mật-đa đều tên là Đế Thích.

Thế Tôn bảo Thiện Hiện:

–Bồ-tát Từ Thị khi chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng sẽ dùng danh tự này, cũng ở chỗ này, tuyên thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, khi Bồ-tát Từ Thị chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột sẽ dùng những danh tự nào, để ở ngay chỗ này, tuyên thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Bồ-tát Từ Thị khi chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, sẽ chẳng nói pháp sắc là không, chẳng nói pháp thọ, tưởng, hành, thức là không. Chẳng nói pháp sắc buộc mở, chẳng nói pháp thọ, tưởng, hành, thức buộc mở.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất là thanh tịnh.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Vì sắc thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất thanh tịnh. Vì thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất thanh tịnh. Vì hư không thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất thanh tịnh. Vì sắc không nhiễm nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất thanh tịnh. Vì thọ, tưởng, hành, thức không nhiễm, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất thanh tịnh. Vì hư không không nhiễm, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất thanh tịnh.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, nếu các hữu tình, thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì chắc chắn không bị chết bất ngờ, cũng không bị bệnh bất ngờ và tai họa bất ngờ; thường được vô lượng trăm ngàn Thiên thần cung kính vây quanh, đi theo bảo vệ. Nếu thiện nam, thiện nữ nào trong các ngày mồng tám, mười bốn, mười lăm của mỗi tháng, ở khắp mọi nơi chốn, đọc tụng, giảng thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì sẽ được vô biên công đức lợi ích thù thắng.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Thiện Hiện nên biết, khi thuyết, khi nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thường có nhiều trở ngại. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là ngọc báu lớn, nên có nhiều giặc oán. đối với tất cả pháp không đắm trước, không chấp giữ. Vì sao? Vì tất cả pháp hoàn toàn không sở hữu và đều chẳng thể nắm bắt được vậy.

Thiện Hiện nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đối với tất cả pháp vô sở đắc nên chẳng phải được nhiễm, chẳng phải bị nhiễm. Vì sao? Vì pháp không, chẳng thể nhiễm pháp không vậy. Do không nhiễm nên gọi là vô nhiễm Ba-la-mật-đa. Do Bát-nhã ba-la-mật-đa này không nhiễm nhơ nên tất cả pháp khác cũng không nhiễm nhơ. Nếu đối với việc như thế, cũng chẳng phân biệt thì chính là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thiện Hiện nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vì không phân biệt, nên đối với tất cả pháp không thấy, chẳng thấy, không giữ, không bỏ.

Khi ấy, có vô lượng trăm ngàn Thiên tử trụ trong hư không, vui mừng hớn hở, cùng đồng thanh xướng lời chúc mừng:

–Chúng ta ngày nay ở châu Thiệm-bộ, được thấy Phật chuyển vận bánh xe diệu pháp lần thứ hai.

Thế Tôn bảo Thiện Hiện:

–Bánh xe pháp như thế chẳng phải chuyển lần thứ nhất, cũng chẳng phải chuyển lần thứ hai, vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không xoay chuyển vậy.

Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chính là Ba-la-mật-đa rộng lớn, đối với tất cả pháp không trói buộc, không dính mắc, mặc dù chứng Bồ-đề nhưng không có sự chứng, mặc dầu chuyển vận bánh xe pháp nhưng không có sự chuyển vận, không có pháp có thể chỉ rõ, không có pháp có thể hiển bày, không có pháp có thể chứng đắc, không có pháp có thể chuyển, không có pháp có thể vận. Bởi vì tất cả pháp hoàn toàn không sinh, cũng không diệt, không sinh diệt nên không xoay chuyển.

Thế Tôn bảo Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy! Vì sao? Vì trong pháp không tánh không, vô tướng, vô nguyện, không tác, không sinh, không diệt, hoặc chuyển, hoặc xoay đều chẳng thể nắm bắt được. Nếu người nào có thể tuyên thuyết chỉ dạy được như thế, thì gọi là người tuyên thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa thiện tịnh, nhưng trong đây hoàn toàn không có người giảng thuyết và kẻ lãnh thọ, cũng không có người chứng đắc Niết-bàn, cũng không có người nói pháp để làm ruộng phước, vì ruộng phước không, nên tánh phước cũng không. Danh ngôn, biểu thị đều chẳng thể nắm bắt được, nên gọi là Bát-nhã ba-la-mật-đa rộng lớn.

Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chính là Ba-la-mật-đa vô biên, như hư không rộng lớn không biên giới vậy. Đây là Ba-la-mật-đa chánh đẳng, vì tánh tất cả pháp bình đẳng vậy. Đây là Ba-la-mật-đa xa lìa, vì tất cả pháp hoàn toàn không. Đây là Ba-la-mật-đa khó hàng phục, vì tất cả pháp chẳng thể nắm bắt được vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không dấu vết, vì tất cả pháp không danh tự, hình thể vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không hành, vì tất cả pháp không qua lại vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không đoạt, vì tất cả pháp chẳng thể nắm bắt vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không tận, vì tất cả pháp không thể cùng tận vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không sinh, vì tất cả pháp chẳng thể sinh vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không tác, vì các người tạo tác chẳng thể nắm bắt được vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không hiểu biết, vì các sự hiểu biết chẳng thể nắm bắt được vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không chuyển, vì các việc sinh tử chẳng thể nắm bắt được vậy. Đây là vô cấu Ba-la-mật-đa không cấu bẩn, vì phiền não sạch vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không nhiễm ô, vì chỗ nương dựa chẳng thể nắm bắt được vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không hoại diệt, vì lìa biên giới trước vậy. Đây là Ba-la-mật-đa như huyễn, vì tất cả pháp đều không sinh vậy. Đây là Ba-la-mật-đa như mộng, vì tánh các ý thức bình đẳng vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không hý luận, vì biết tánh các lý luận bình đẳng vậy. Đây là Ba-la-mật-đa vô tư lự, vì các pháp tư lự hoàn toàn không có vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không động chuyển, vì an trụ pháp giới vậy. Đây là Ba-la-mật-đa lìa nhiễm, vì tất cả pháp không hư dối vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không tác dụng, vì không phân biệt tất cả pháp vậy. Đây là Ba-la-mật-đa vắng lặng, vì tướng tất cả pháp chẳng thể nắm bắt được. Đây là Ba-la-mật-đa không phiền não, vì lìa lỗi lầm vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không hữu tình, vì Niết-bàn của hữu tình chẳng thể nắm bắt được vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không đoạn, vì tất cả pháp không cùng phát khởi vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không hai bên, vì không chấp trước tất cả pháp vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không chấp trước, vì không phân biệt bậc Nhị thừa vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không phân biệt, vì biết tánh các sự phân biệt là bình đẳng. Đây là Ba-la-mật-đa vô lượng, vì pháp vô lượng vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không khởi, vì lìa ngã pháp vậy. Đây là Ba-la-mật-đa hư không, vì đối với tất cả pháp đều không ngăn ngại vậy. Đây là Ba-la-mật-đa bất sinh, vì tất cả pháp đều chẳng sinh khởi vậy. Đây là Ba-la-mật-đa vô thường, vì tất cả pháp thường không tánh vậy. Đây là Ba-la-mật-đa khổ, vì pháp bức não tánh bình đẳng vậy. Đây là Ba-la-mật-đa vô ngã, vì không chấp trước tất cả pháp vậy. Đây là Ba-la-mật-đa không, vì tất cả pháp chẳng thể nắm bắt được vậy. Đây là Ba-la-mật-đa vô tướng, vì tất cả pháp lìa các tướng vậy. Đây là Ba-la-mật-đa vô nguyện, vì tất cả pháp không có sự thành tựu vậy. Đây là Ba-la-mật-đa lực, vì tất cả pháp chẳng thể khuất phục vậy. Đây là Ba-la-mật-đa vô lượng Phật pháp, vì quá số lượng vậy. Đây là Ba-la-mật-đa vô sở úy, vì tâm không khiếp sợ vậy. Đây là Ba-la-mật-đa chân như, vì tất cả pháp chẳng hư đối vậy. Đây là Ba-la-mật-đa bản thể, vì tất cả pháp không tự tánh vậy.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói!

Phẩm 10: Không nghỉ bàn (1)

Thiên đế Thích nghĩ: “Nếu có người chỉ nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì nên biết người đó đã từng cúng dường chư Phật và phát thệ nguyện rộng lớn; huống là người có thể thọ trì, đọc tụng, biên chép, giảng thuyết cho người khác đúng như lời dạy để tu hành, thì nên biết người này đã từng ở chỗ vô lượng Phật quá khứ, gần gũi cúng dường, trồng nhiều căn lành, từng được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nghe xong thọ trì, đọc tụng, biên chép, giảng thuyết cho người khác đúng như lời dạy để tu hành, hoặc đối với kinh này thường hỏi, thường đáp, nhờ năng lực phước của đời trước nên nay thành tựu được việc này. Nếu các hữu tình đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, công đức đã thuần tịnh thì nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tâm người đó chẳng kinh, chẳng sợ, chẳng khiếp.”

Khi ấy, Xá-lợi Tử biết tâm niệm của Thiên đế Thích nên bạch Phật:

–Nếu các Đại Bồ-tát đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể tin hiểu thì nên biết người này giống như các Đại Bồ-tát không thoái chuyển. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy với nghĩa lý sâu xa, rất là khó tin hiểu. Nếu người ở đời trước, chẳng tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa dài lâu, chẳng ở trước Phật để thưa hỏi, lắng nghe, lãnh thọ; chẳng ở chỗ Phật trồng nhiều căn lành thì đâu có thể mới vừa được nghe, liền có thể tin hiểu. Hoặc có người nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà hủy báng, chống đối, thì nên biết người này đời trước đã hủy báng, chống đối Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao? Vì người ngu như như thế ít có căn lành, nên đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chẳng sinh lòng tin thanh tịnh; chưa từng thưa hỏi Phật và các đệ tử về nghĩa sâu xa chẳng sinh lòng tin thanh tịnh; chưa từng thưa hỏi Phật và các đệ tử về nghĩa sâu xa, nên nghe thuyết nghĩa thú Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa liền hủy báng chống đối.

Thiên đế Thích nói với Xá-lợi Tử:

–Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, đúng là lý thú sâu xa, rất khó tin hiểu! Có những người tin ưa, tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như ngưng chưa dài lâu, nên khi nghe thuyết về nghĩa thú sâu xa trong ấy thì không tin hiểu, loại này chưa phải là hiếm có. Nếu người lễ kính Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tức là lễ kính trí Nhất thiết trí.

Xá-lợi Tử bảo:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Vì sao? Kiều-thi-ca, vì sự đắc trí Nhất thiết trí của Như Lai là đều từ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra. Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa lại nhờ trí Nhất thiết trí của Như Lai mà có được.

Kiều-thi-ca, các chúng Bồ-tát nên hành như thế, nên trụ như thế, nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thế.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Các chúng Bồ-tát làm cách nào để gọi là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, để gọi là trụ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, để gọi là học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa?

Bấy giờ Phật khen Thiên đế Thích:

–Lành thay, lành thay! Ông nương nơi uy lực của Phật nên mới có thể hỏi Như Lai nghĩa sâu xa như thế.

Này Kiều-thi-ca, các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nếu không trụ sắc thì cũng không trụ đây là sắc; như vậy là học sắc. Nếu không trụ thọ, tưởng, hành, thức thì cũng không trụ đây là thọ, tưởng, hành, thức; như vậy là học, tưởng, hành, thức.

Kiều-thi-ca, các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nếu không học sắc thì cũng không học đây là sắc; như vậy là không trụ sắc. Nếu không học thọ, tưởng, hành, thức thì cũng không học đây là thọ, tưởng, hành thức; như vậy là không trụ thọ, tưởng, hành, thức.

Kiều-thi-ca, như vậy gọi là Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cũng gọi là trụ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Khi ấy, Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế rất là sâu xa, khó có thể đo lường, khó có thể nắm bắt, không có giới hạn.

Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói!

Xá-lợi Tử, các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; nếu không trụ tánh sâu xa của sắc, thì cũng không trụ đây là tánh sâu xa của sắc; như vậy là học tánh sâu xa của sắc. Nếu không trụ tánh sâu xa của thọ, tưởng, hành, thức; thì cũng không trụ đây là tánh sâu xa của thọ, tưởng, hành, thức; như vậy là học tánh sâu xa của thọ, tưởng, hành, thức.

Này, Xá-lợi Tử, các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; nếu không học tánh sâu xa của sắc, thì cũng không học đây là tánh sâu xa của sắc; như vậy là không trụ tánh sâu xa của sắc. Nếu không học tánh sâu xa của thọ, tưởng, hành, thức thì cũng không học đây là tánh sâu xa của thọ, tưởng, hành, thức; như vậy là không trụ tánh sâu xa của thọ, tưởng, hành, thức.

Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế rất là sâu xa, khó có thể đo lường, khó có thể nắm bắt, không có giới hạn, thì khó tin hiểu. Chỉ nên thuyết cho các Bồ-tát ở địa vị không thoái chuyển kia. Bồ-tát ấy đối với pháp này không nghi, không ngờ, không mê mờ, không hoang mang.

Thiên đế Thích hỏi Xá-lợi Tử:

–Nếu thuyết cho các Bồ-tát chưa được thọ ký sẽ có lỗi gì?

Xá-lợi Tử thưa:

–Người kia nghe, sẽ kinh sợ hoặc sinh hủy báng. Do nhân duyên này chịu khổ lớn lâu dài, khó đắc quả vị Giác ngộ cao tột.

Thiên đế Thích thưa:

–Có Bồ-tát nào chưa được thọ ký, nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà chẳng sợ hãi, chẳng hủy báng, rất tin hiểu chăng?

Xá-lợi Tử thưa:

–Có Bồ-tát nào như thế, đã từ lâu phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, đã từ lâu tu hạnh Đại Bồ-tát, nên mặc dù chưa được thọ ký Đại Bồ-tát, chẳng qua lại chỗ một Đức Phật, hoặc hai Đức Phật, nhưng nhất định sẽ được thọ ký Đại Bồ-đề.

Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Xá-lợi Tử, nếu các Bồ-tát chưa được thọ ký, nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rất tin hiểu, chẳng kinh sợ, thì nên biết Bồ-tát đó từ lâu đã phát tâm đại Bồ-đề, trồng nhiều căn lành, theo nhiều bạn lành.

Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, con muốn nói một vài thí dụ, kính xin Thế Tôn cho phép.

Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Tùy ý ông nói.

Khi ấy Xá-lợi Tử bạch:

–Kính bạch Thế Tôn, như thiện nam trụ Bồ-tát thừa… trong giấc mộng, thấy mình ngồi tòa Bồ-đề vi diệu, nên biết người này gần chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Nếu có người được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tâm không sợ hãi, hết lòng tin hiểu, thì cũng như thế, nên biết người này từ lâu đã phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, căn lành đã thành thục hoặc đã được thọ ký đại Bồ-đề, hoặc sẽ gần được thọ ký đại Bồ-đề, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Kính bạch Thế Tôn, ví như có người dạo chơi trong đồng hoang vu, ngang qua đường hiểm một trăm do-tuần, hoặc hai, ba cho đền năm trăm; thấy tướng các thành ấp, vương đô ở phía trước; nghĩa là thấy người thả trâu, vườn, rừng, đồng ruộng… thấy tướng như thế xong, liền nghĩ: “Thành ấp, vương đô cách đây không xa” và sau khi nghĩ như thế, thân tâm thư thới, chẳng sợ thú dữ, giặc dữ và đói khát. Cũng như thế, Bồ-tát được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, hết lòng kính tin, nên biết không lâu sẽ được thọ ký Bồ-đề, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, không còn sợ rơi ở địa vị Thanh văn, Độc giác. Vì sao? Vì đã được thấy, nghe, cung kính tin thọ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, là tướng trước của quả vị Giác ngộ cao tột.

Kính bạch Thế Tôn, ví như có người muốn xem biển lớn, lâu hồi tìm đến biển, trải qua nhiều thời gian, khi không còn thấy núi rừng liền nghĩ: “Nay thấy tướng này thì biển lớn không còn xa. Vì sao? Vì gần biển lớn, đất chắc chắn thấp dần, không có các núi rừng.” Người kia lúc ấy mặc dù chưa thấy biển nhưng thấy tướng gần biển nên vui mừng hớn hở. Cũng như thế, Bồ-tát được nghe Bát nha ba-la-mật-đa hết lòng kính tin, nên biết không lâu sẽ được thọ ký Bồ-đề, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì đã được thấy, nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, là tướng trước của quả vị Giác ngộ cao tột.

Kính bạch Thế Tôn, ví như mùa xuân chờ đợi hoa quả… của cây cối, lúc này lá già đã rụng, cành nhánh tươi nhuận, mọi người thấy đều nghĩ: “Hoa, quả, lá non không lâu sẽ sinh ra. Vì sao? Vì các cây cối… có hoa quả, thì lá non là hiện tướng trước vậy.” Cũng như thế, Bồ-tát được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hết lòng kính tin, nên biết không bao lâu sẽ được thọ ký Bồ-đề, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Khi ấy, trong chúng hội có các Thiên tử thấy những việc như vậy xong, hoan hỷ nghĩ: “Đời trước, các Bồ-tát đã đắc tướng này rồi, không lâu sẽ được thọ ký đại Bồ-đề. Nay các Bồ-tát này cũng được tướng này thì không lâu sẽ được thọ ký đại Bồ-đề.”

Kính bạch Thế Tôn, ví như người con gái mang thai đã lâu, thân thể càng nặng nề, làm việc hay nghĩ ngơi, không được yên ổn, ít ăn uống ngủ nghỉ, chẳng thích nói nhiều, nhàm chán những công việc làm hằng ngày, vì bị đau đớn, mệt mỏi, nên dẹp hết các công việc. Bà mẹ chồng thấy tướng như vậy, biết nàng dâu không lâu sẽ sinh. Cũng như thế, Bồ-tát được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, hết lòng kính tin, nên biết không lâu sẽ được thọ ký Bồ-đề, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, có thể làm lợi ích an vui cho tất cả cùng tận đời vị lai.

Bấy giờ, Phật khen Xá-lợi Tử:

–Lành thay, lành thay! Ông nói ví dụ về Bồ-tát rất đúng, đều là nhờ năng lực uy thần của Như Lai.

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

QUYỂN 560

Phẩm 10: Không nghỉ bàn (2)

Bấy giờ Thiện Hiện bạch Phật:

–Kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn, Ngài khéo phó chúc, khéo hộ niệm cho các Bồ-tát.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy! Vì sao? Vì các chúng Bồ-tát muốn luôn luôn làm lợi ích an vui cho nhiều đời, thương xót các chúng sinh ở thế gian, muốn làm cho trời, người đạt được sự lợi ích an vui lớn, nên cầu chứng quả vị Giác ngộ cao tột, để tuyên thuyết pháp yếu cho các hữu tình.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, làm sao tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa để cho mau viên mãn?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Nếu các Bồ-tát nương Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; chẳng thấy sắc tăng, chẳng thấy sắc giảm mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa; chẳng thấy thọ, tưởng, hành, thức tăng, chẳng thấy thọ, tưởng, hành, thức giảm mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa; chẳng thấy pháp đúng, chẳng thấy pháp sai mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì các Bồ-tát này tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, điều Như Lai dạy chẳng thể nghĩ bàn.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy! Sắc chẳng thể nghĩ bàn; thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng thể nghĩ bàn. Nếu các Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì đối với sắc không phát sinh tưởng, chẳng nghĩ bàn mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không phát sinh tưởng, chẳng nghĩ bàn mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì các Bồ-tát này tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, nghĩa thú quá sâu xa, ai có thể tin hiểu?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Nếu các Bồ-tát tu thắng hạnh lâu xa, thì đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể tin hiểu.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là các chúng Bồ-tát tu thắng hạnh lâu xa?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Nếu các Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì không phân biệt mười lực của Như Lai, không phân biệt bốn điều không sợ, không phân biệt mười tám pháp Phật bất cộng, không phân biệt trí Nhất thiết. Vì sao? Vì mười lực của Như Lai chẳng thể nghĩ bàn, cho đến trí Nhất thiết cũng chẳng thể nghĩ bàn. Sắc cũng chẳng thể nghĩ bàn; thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng thể nghĩ bàn; tất cả pháp cũng chẳng thể nghĩ bàn. Nếu các Bồ-tát hành như thế thì hoàn toàn không chỗ hành, tức là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Các Bồ-tát như thế mới được gọi là tu thắng hạnh lâu xa.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là đống ngọc báu, là khối thanh tịnh, như hư không thanh tịnh lìa các mây khói... Lạ thay! Bát-nhã ba-la-mật-đa nghĩa thú sâu xa, nhiều các chướng nạn mà nay giảng nói rộng, các chướng nạn lại chẳng sinh!

Phật dạy Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy! Nhờ thần lực của Phật nên chướng nạn không sinh. Thế nên, nếu thiện nam nào trụ Đại thừa đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, muốn biên chép, thọ trì, đọc tụng, giảng thuyết... thì cho đến một năm phải xong hết. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là ngọc thần báu lớn, có nhiều các chướng ngại.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, lạ thay! Ác ma thường muốn làm trở ngại ngọc thần báu lớn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế!

Phật bảo Thiện Hiện:

–Tất cả ác ma, mặc dù đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa, thường muốn làm trở ngại, làm cho sự tu tập của các Bồ-tát chẳng thành tựu, nhưng chúng chẳng toại nguyện.

Khi ấy, Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Thần lực của ai làm cho ác ma kia không thể làm trở ngại Bát-nhã sâu xa?

Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Đó là thần lực của Phật, cũng là thần lực của chư Phật ở tất cả thế giới trong mười phương.

Xá-lợi Tử, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều cùng hộ niệm cho các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, khiến cho các ác ma không thể làm trở ngại. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì nếu các Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì tự nhiên đều được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở vô lượng, vô biên thế giới trong mười phương cùng chung hộ niệm. Nếu người tự nhiên được Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hộ niệm, thì ác ma không thể làm trở ngại.

Lại nữa Xá-lợi Tử, nếu có thiện nam nào với lòng tin thanh tịnh, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết Bát-nhã sâu xa mà không bị trở ngại, nên nghĩ: “Ta biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết... Bát-nhã ba-la-mật-đa đều là nhờ thần lực của chư Phật Thế Tôn ở tất cả thế giới trong mười phương hộ niệm, làm cho được thành tựu.”

Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết... Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì đều được thần lực của chư Phật ở mười phương từ bi hộ niệm, làm cho sự tu tập nghiệp lành thù thắng của người đó không bị tất cả ác ma làm trở ngại.

Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói!

Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết... Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; thì được chư Phật Thế Tôn ở thế giới trong mười phương cùng biết rõ, hoan hỷ, hộ niệm. Có phải chư Phật Thế Tôn ở thế giới trong mười phương, thường dùng Phật nhãn cùng xem thấy, từ bi hộ niệm, làm cho sự tu tập của người kia thành tựu hoàn toàn?

Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Nếu các thiện nam... trụ Bồ-tát thừa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì thường được Phật nhãn của chư Phật Thế Tôn ở tất cả thế giới trong mười phương xem thấy, biết rõ, hộ niệm, khiến cho các ác ma không thể làm rối loạn được, sự tu nghiệp lành vì vậy mà mau được thành tựu.

Nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa thường biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên biết người đó đã gần quả vị Giác ngộ cao tột, quyến thuộc của ác ma không thể làm trở ngại.

Nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa thường biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang trí thật oai nghiêm bằng các thứ báu, thọ trì, đọc tụng, cung kính cúng dường, thì thường được chư Phật hộ niệm. Do nhân duyên này mà đạt được nhiều lợi ích lớn.

Này Xá-lợi Tử, kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, sau khi Phật Niết-bàn lưu hành đến phương Nam, sẽ hưng thạnh dần. Sau đó từ phương Nam lưu hành đến phương Bắc sẽ hưng thạnh dần. Chẳng phải Tỳ-nại-da chánh pháp vô thượng là pháp Phật chứng đắc, có tướng diệt mất; Tỳ-nại-da chánh pháp vô thượng mà Như Lai chứng đắc chính là kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Kinh điển như thế, nếu các thiện nam trụ Bồ-tát thừa biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết, cung kính cúng dường thì được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, thường dùng Phật nhãn xem thấy, hộ niệm, khen ngợi, tán thán, làm cho không buồn khổ.

Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, phần sau của đời sau sẽ truyền bá rộng rãi ở phương Đông bắc?

Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Đúng vậy, đúng vậy! Xá-lợi Tử, phần sau của đời sau, thiện nam trụ Bồ-tát thừa ở phương Đông bắc kia, nghe kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, nếu có thể tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết, cung kính cúng dường, nên biết người đó từ lâu đã phát tâm quả vị Giác ngộ cao tột, từ lâu đã tu hạnh Đại Bồ-tát.

Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, phần sau của đời sau ở phương Đông bắc kia sẽ có bao nhiêu thiện nam trụ Bồ-tát thừa, được nghe kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có thể tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết, cung kính cúng dường?

Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Phần sau của đời sau, ở phương Đông bắc kia, tuy có vô lượng thiện nam trụ Bồ-tát thừa, nhưng ít có người được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, để hết lòng tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, cúng dường; hoặc có vô lượng thiện nam trụ Bồ-tát thừa, nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, hết lòng tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, cúng dường, nhưng đa phần ít tu tập tư duy. Nếu người nào có thể tuyên thuyết, chỉ dạy nghĩa thú sâu xa cho những người này thì rất khó đạt được.

Xá-lợi Tử, nếu thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa, nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa, tâm không chìm đắm, không kinh, không sợ, hết lòng tin ưa, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn nói, thì nên biết người này đã từng được gần gũi, cung kính cúng dường vô lượng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và các Bồ-tát, thưa hỏi nghĩa thú sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa. Các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, nhất định sẽ viên mãn các hạnh Bồ-tát, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, làm lợi ích lớn cho các hữu tình. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì Ta thường thuyết pháp tương ưng với trí Nhất thiết cho các thiện nam trụ Bồ-tát thừa kia. Người này chuyển thân thường luôn tu tập các hạnh Bồ-tát, nên mau thẳng đến quả vị Giác ngộ cao tột, để tuyên thuyết pháp vi diệu cho các hữu tình, làm cho thẳng đến quả vị Giác ngộ cao tột. Các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, thân tâm yên định; các ma vương và quyến thuộc của chúng chẳng thể phá hoại được tâm cầu hướng tới quả vị Giác ngộ cao tột, huống chi các kẻ chỉ ưa làm những việc ác khác.

Xá-lợi Tử, những thiện nam trụ Bồ-tát thừa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thân tâm rất thanh tịnh, vui mừng, rộng mở, thì cũng có thể an lập vô lượng hữu tình ở trong pháp lành tương ưng với quả vị Giác ngộ cao tột.

Xá-lợi Tử, các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, hôm nay ở chỗ Ta đã phát thệ nguyện rộng lớn, quyết định sẽ an lập vô lượng trăm ngàn các loài hữu tình, làm cho họ phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, tu hạnh Bồ-tát; chỉ rõ, khuyến khích, dẫn dắt, khen ngợi, khích lệ, chúc mừng; khiến cho họ được thọ ký không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột. Đối với những thiện nam ấy, Ta càng sinh tùy hỷ. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì Ta thấy họ đã phát nguyện rộng lớn, ý nghĩ và lời nói tương xứng nhau. Những thiện nam ấy ở đời sau, nhất định có thể an lập vô lượng trăm ngàn các loài hữu tình, làm cho phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, tu hạnh Bồ-tát; chỉ rõ, dẫn dắt, khuyến khích, khen ngợi, khích lệ, chúc mừng, khiến cho được thọ ký quả vị không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột.

Các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, cũng ở chỗ vô lượng chư Phật trong quá khứ mà phát nguyện như thế. Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong quá khứ đối với nguyện của những người ấy cũng rất tùy hỷ; quán xét ý nghĩ và lời nói của những người ấy nhất định tương xứng vậy.

Các thiện nam trụ Bồ-tát thừa này, tin hiểu rộng lớn; tu hạnh rộng lớn, nguyện sinh về cõi nước của chư Phật ở phương khác, nơi đang có Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Những người ấy nghe pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa xong, là có thể an lập vô lượng trăm ngàn các loài hữu tình trong cõi Phật kia, làm cho phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, tu hạnh Bồ-tát; chỉ dạy, khuyến khích, dẫn dắt, khen ngợi, khích lệ, chúc mừng, khiến cho được không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột.

Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Kỳ diệu thay, kính bạch Thế Tôn! Phật đối với các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại và tâm hành sai khác của các hữu tình. Chư Phật, Bồ-tát đều chứng biết, đều hiểu rõ.

Kính bạch Thế Tôn, nếu các Bồ-tát có thể chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa, biên chép, giảng thuyết, làm cho được lưu bố rộng rãi, các Bồ-tát này ở đời vị lai sẽ siêng năng tìm cầu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không dừng nghỉ, thì người đó đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa có lúc nào đạt được, có lúc chẳng đạt được không?

Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Các Bồ-tát này thường tìm cầu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không dừng nghỉ, thì tất cả mọi lúc đều đạt được, không có lúc nào không được. Hoặc có lúc không cầu nhưng cũng tự nhiên đạt được, vì chư Phật, Bồ-tát thường hộ niệm vậy.

Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát này đối với kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa, tất cả mọi lúc đều đạt được, không có lúc nào không đạt được, hay là đối với kinh điển tương ưng với sáu pháp Ba-la-mật-đa mới có thể thường đạt được?

Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Nếu các Bồ-tát thường đối với kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa mà dũng mãnh tin cầu, chẳng đoái nghĩ đến thân mạng mà có lúc chẳng đạt được các kinh điển khác, thì không có lẽ ấy. Vì sao? Xá-lợi Tử, các Bồ-tát này vì hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột, mà chỉ dạy, khuyến khích, dắt dìu, khen ngợi, khích lệ, chúc mừng các loài hữu tình, làm cho thọ trì, đọc tụng kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa và kinh điển khác, thì cũng chính mình có ở trong đó, siêng năng tu học, nhờ năng lực của phước này nên tùy theo sinh ra ở chỗ nào, tự nhiên thường gặp kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa và các kinh điển khác tương ưng với sáu pháp Ba-la-mật-đa, thường không xả bỏ.

Phẩm 11: Việc ma

Bấy giờ Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Thế Tôn dạy các thiện nam trụ Bồ-tát thừa là khi tu thiện pháp có các việc ma xảy ra. Thế nào là việc ma của Bồ-tát?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Nếu các Bồ-tát muốn diễn nói pháp yếu, nhưng biện luận lâu mới phát sinh thì Bồ-tát nên biết, đó là việc ma; hoặc vừa diễn nói pháp yếu, biện luận sinh liền, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc nói pháp yếu, biện luận sinh quá mức, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc điều muốn nói chưa hết liền ngưng, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc nói pháp yếu ngôn từ lẫn lộn, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc nói pháp yếu ngôn từ gián đoạn, Bồ-tát nên biết đó là việc ma; hoặc khi nói pháp, các việc chống trái khởi lên, làm cho điều muốn nói chẳng được vừa lòng, Bồ-tát nên biết đó là việc ma.

Này Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép... kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì hoặc uốn mình, ợ ngáp; hoặc cười giỡn với nhau; hoặc khinh chê lẫn nhau; hoặc thân tâm dao động; hoặc thất niệm tán loạn; hoặc văn cú đảo ngược; hoặc lầm lẫn nghĩa lý; hoặc tâm chẳng được thấm nhuần vị ngon chất bổ nên sinh nhàm chán, xả bỏ; hoặc việc ngang trái chợt phát sinh; hoặc trái chống lẫn nhau... Do những việc như thế, việc làm chẳng thành tựu, Bồ-tát nên biết đó là việc ma.

Này Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi nghe thuyết kinh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, hoặc nghĩ: “Ta ở trong đó chẳng được nhận thọ ký thì nghe làm gì?” Hoặc nghĩ: “Trong đó chẳng nói đến tên của chúng ta thì nghe làm gì?” Hoặc nghĩ: “Trong đó chẳng nói thành ấp, xóm làng, nơi sinh quán của chúng ta thì nghe làm gì?” Do những duyên này, tâm không thanh tịnh, liền rời chỗ ngồi đứng dậy, nhàm chán bỏ đi, không có lòng quyến luyến, đoái tưởng. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện nên biết, nếu các Bồ-tát khi nghe thuyết kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, tâm không thanh tịnh, nhàm chán bỏ đi, thì theo chỗ người kia đã khởi tâm không thanh tịnh nhàm chán bỏ kinh này, cất bước chân đi nhiều hay ít, bèn giảm chừng ấy kiếp số công đức, bị chừng ấy kiếp số tội chướng ngại Bồ-đề. Chịu tội kia xong, phải trở lại chừng ấy thời gian phát tâm siêng năng tinh tấn tu hạnh Bồ-tát mới có thể phục hồi lại như xưa, thế nên gọi đó là việc ma của Bồ-tát.

Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát xả bỏ kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, để có thể đưa đến trí Nhất thiết trí; rồi trở lại học các kinh điển khác, tùy thuận Nhị thừa, thì chẳng thể đưa đến trí Nhất thiết trí, vì xả bỏ cội gốc, vin theo nhánh lá, nên biết, đó là việc ma. Vì sao? Vì kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có thể phát sinh công đức thù thắng thế gian, xuất thế gian của Bồ-tát. Do đó có thể đưa đến trí Nhất thiết trí. Nếu học kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì chính là học công đức thù thắng thế gian, xuất thế gian của Bồ-tát, mau có thể đưa đến trí Nhất thiết trí.

Thiện Hiện nên biết, như con chó đói ngu ngốc bỏ chủ nuôi, lại đi theo kẻ tôi tớ mà cầu kiếm ăn. Cũng thế, tương lai sẽ có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cầu học kinh điển tương ưng với Nhị thừa. Hạng ngu si này bỏ gốc tìm ngọn, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.

Thiện Hiện, ví như có người muốn xem vóc dáng lớn nhỏ, hình loại tốt xấu của hương tượng, gặp được hương tượng chẳng xem, lại tìm dấu chân của nó, nên biết, loại người như thế rất là ngu si.

Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa, hạng ngu si này bỏ gốc tìm ngọn, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.

Thiện Hiện, ví như có người muốn có ngọc báu nên tìm tới biển lớn. Đến được bờ biển, không vào biển lớn, lại xem xét dấu chân trâu, nghĩ rằng: “Lượng sâu rộng của nước trong biển cả đâu bằng đây! Trong đấy chắc cũng có các ngọc báu.” Nên biết, hạng người như thế rất là ngu si.

Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa, hạng ngu si này bỏ gốc tìm ngọn, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.

Thiện Hiện, như có thợ khéo, hoặc học trò của ông ta, muốn tạo cung điện lớn như cung điện thù thắng của Thiên đế Thích. Thấy cung điện kia xong, nhưng lại làm theo mô hình cung điện Nhật nguyệt. Nên biết, hạng người như thế rất là ngu si.

Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa, hạng ngu si này bỏ lớn tìm nhỏ, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.

Thiện Hiện, như có người muốn thấy Chuyển luân thánh vương, thấy rồi chẳng nhận biết, bỏ đi nơi khác. Thấy vua nước nhỏ, xem xét hình tướng của vua đó và nghĩ: “Hình tướng, uy đức của Chuyển luân thánh vương đâu hơn người này.” Nên biết, người đó rất là ngu si.

Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa, hạng ngu si này bỏ hơn tìm kém, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.

Thiện Hiện, như có người đói được bữa ăn ngon có trăm vị, lại bỏ để đi tìm cầu cơm của loại lúa sáu mươi ngày. Nên biết, người kia rất là ngu si.

Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; hạng ngu si này bỏ hơn cầu kém, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.

Thiện Hiện, như có người nghèo được ngọc báu vô giá, bỏ đi không lấy, mà trở lại lấy thủy tinh. Nên biết, người đó rất là ngu si.

Cũng vậy, tương lai có các Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tìm học kinh điển tương ưng với Nhị thừa; người ngu si đó bỏ hơn lấy kém, chẳng bao giờ có thể đắc trí Nhất thiết trí.

Thiện Hiện, có các Bồ-tát ngay trong khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tư duy, tu tập kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có nhiều biện luận bỗng phát sinh, ưa nói vô số pháp môn sai khác, làm cho việc biên chép... không được hoàn tất; Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể biên chép được chăng?

Thế Tôn bảo Thiện Hiện:

–Chẳng được! Nếu thiện nam trụ Bồ-tát thừa, khi biên chép... kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, nghĩ: “Ta dùng văn tự biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, văn tự như thế chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa”, hoặc nương văn tự chấp có Bát-nhã ba-la-mật-đa; Bồ-tát nên biết đó là việc ma. Bấy giờ nên dạy Bồ-tát kia rằng: “Ông không nên chấp có văn tự, có thể biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nếu chấp như thế thì đó là việc ma. Nếu bỏ chấp này thì liền bỏ việc ma.”

Thiện Hiện, nếu khi các Bồ-tát đang biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà nghĩ đến cõi nước, thành ấp, vương đô, phương hướng, nơi chốn, thầy bạn; hoặc nghĩ đến cha mẹ, vợ con, quyến thuộc, bè bạn, vua tôi; hoặc nghĩ đến trộm cướp, các cầm thú hung dữ, người ác, quỷ ác; hoặc nghĩ nhiều người hội họp, múa hát, dạo chơi, đền ân trả oán; hoặc nghĩ đến cơm ăn, áo mặc, giường nằm và những của cải riêng tư khác; hoặc nghĩ làm ra tụng văn, thơ, luận; hoặc nghĩ thời tiết nóng lạnh, mùa màng được mất; hoặc nghĩ voi ngựa, các việc nước lửa...; hoặc nghĩ các sự nghiệp khác đã tạo... thì Bồ-tát nên biết, đó đều là việc ma.

Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà được nhiều danh lợi và sự cung kính cúng dường, người đó do nhân duyên này mà bỏ sự nghiệp đã làm. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà có ác ma tìm cách đem các thứ sách luận nghị thế tục, hoặc là kinh điển tương ưng với Nhị thừa, trao cho Bồ-tát đó và nói thế này: “Kinh điển biên chép này nghĩa lý thâm áo, nên siêng năng tu học, bỏ các thứ kinh đã học kia đi.” Nếu Bồ-tát này có phương thiện thiện xảo thì không nên nhận, vì kinh sách kia chẳng thể đưa đến trí Nhất thiết trí. Nếu Bồ-tát này nhận kinh sách ác ma đã trao, bỏ kinh đang học thì Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người nghe pháp, muốn nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa; người nói pháp, ưa thích lười biếng, không muốn nói; hoặc người ngược lại, hai bên vì vậy không hòa hợp, chẳng đạt được giảng thuyết và lãnh thọ. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người nghe pháp có đủ khả năng nhớ hiểu, ưa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa. Người thuyết pháp muốn đi đến phương khác, không muốn nói cho người đó, hoặc ngược lại, như vậy hai bên không hòa hợp, không đạt được việc giảng thuyết và lãnh thọ. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người thuyết pháp ưa chuộng danh lợi, người nghe pháp không muốn ban cho, hoặc ngược lại; hai bên không hòa hợp, không đạt được việc giảng thuyết và lãnh thọ. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người nghe pháp có tâm tin ưa, muốn nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa; người thuyết pháp học tụng không thông suốt, không thể thuyết; hoặc người thuyết pháp đọc tụng thông suốt, ưa thuyết cho người nghe. Người nghe pháp nghi không thông suốt, không muốn lắng nghe, lãnh thọ. Hai bên không hòa hợp, không đạt được việc thuyết giảng và lắng nghe, Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người thuyết pháp ưa thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho người. Người nghe pháp không muốn nghe và lãnh thọ, hoặc ngược lại; hai bên không hòa hợp, không đạt được thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người nghe pháp ưa nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, người nói pháp thân thể quá mỏi mệt, bị buồn ngủ che lấp, không thể thuyết, hoặc ngược lại; như vậy là hai bên không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát khi biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy, diễn thuyết kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà có người đến nói các thứ việc khổ nơi ba nẻo ác, khuyên bỏ Bồ-đề; hoặc có người đến nói các thứ việc vui ở nẻo trời, người; đều là vô thường, khổ, không, vô ngã, khuyên vào Niết-bàn... Người kia do lời nói này, nên việc biên chép... không được rốt ráo, trong lòng buồn khổ. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người thuyết pháp ưa thống lãnh đồ chúng, thích lo toan việc của người, không lo việc của mình. Người nghe pháp một đời không hệ lụy, chuyên sửa việc mình, chẳng lo việc của người, hoặc ngược lại; hai bên như vậy là không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người thuyết pháp ưa thích chỗ huyên náo tạp nhạp; người nghe pháp không ưa thích chỗ huyên náo tạp nhạp, hoặc ngược lại; hai bên như vậy là không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người thuyết pháp muốn đi đến phương khác, kể cả chỗ nguy hại đến thân mạng; người nghe pháp sợ mất thân mạng, không muốn cùng đi; hoặc ngược lại; hai bên như vậy là không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người thuyết pháp muốn đi đến phương khác, nơi quốc độ có nhiều giặc cướp, bệnh tật, đói khát. Người nghe pháp lo sợ khó khăn gian khổ kia, không chịu cùng đi, hoặc ngược lại; hai bên như vậy là không hòa hợp, không đạt được việc nói và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người thuyết pháp muốn đi đến phương khác, đường sá đi qua toàn là, đồng vắng hoang vu hiểm trở, có nhiều giặc cướp, những kẻ rất xấu xí và ác thú, thợ săn, rắn độc... đáng sợ. Người nghe pháp muốn đi theo người đó. Người nói pháp tìm cách nói thử rằng: “Ngươi nay vì lẽ gì, vô cớ theo ta muốn đi đến các chỗ hiểm nạn như thế? Nên suy nghĩ kỹ, chớ để sau lo buồn, hối hận.” Người nghe pháp nghe xong, nghĩ: “Thầy đúng là không muốn cho ta đi theo. Giả sử ta cố đi theo, chắc gì được nghe pháp!” Do nhân duyên này, nên không đi theo thầy, hai bên không hòa hợp, không đạt được việc thuyết và nghe. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, người thuyết pháp có nhiều thí chủ, thường theo tiễn đưa, đón rước nhau. Người nghe pháp đến xin thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa, hoặc xin biên chép, thọ trì, đọc tụng... đúng như lời dạy để tu hành. Người kia vì nhiều sự duyên làm trở ngại nên không rảnh để chỉ dạy cho, người nghe pháp sinh lòng giận hờn. Về sau tuy được chỉ dạy cho, nhưng không nghe nhận; hai bên như vậy cũng không hòa hợp, không đạt được việc dạy trao, nghe nhận, biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập... Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, có các ác ma biến làm các thứ hình tượng, đến chỗ Bồ-tát, tìm cách phá hoại làm cho kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không được biên chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, tư duy và giảng thuyết cho người.

Thế nên này Thiện Hiện, thiện nam trụ Bồ-tát thừa, khi biên chép, thọ trì... Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nếu có sự trở ngại; Bồ-tát nên biết, đó đều là việc ma.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, do duyên gì ác ma biến làm các hình tượng đến chỗ Bồ-tát tìm cách phá hoại, làm cho kinh điển tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa không được biên chép cho đến giảng thuyết...?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh trí Nhất thiết trí của Như Lai, trí Nhất thiết trí của Như Lai có thể sinh ra Phật giáo, Phật giáo có thể sinh ra Diệu tuệ của hữu tình, Diệu tuệ của hữu tình có thể chứng vô biên các sự dứt trừ phiền não; phiền não dứt thì tất cả ác ma không làm gì được. Các ác ma kia không làm gì được nên sinh buồn khổ như bị tên găm vào tim. Chúng nghĩ: “Ta chớ để cho Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này làm trống khuyết cảnh giới của ta”, cho nên ác ma biến làm các hình tượng, đến chỗ Bồ-tát tìm cách phá hoại, làm cho kinh điển tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa không được biên chép cho đến diễn thuyết.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, ác ma biến làm các hình tượng, đến chỗ Bồ-tát tìm cách phá hoại như thế nào?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Các ác ma biến làm đủ thứ các hình tượng, đến chỗ Bồ-tát tìm cách phá hoại, làm cho người đó nhàm chán, hủy bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Nghĩa là nói thế này: “Ông đã tụng tập kinh điển không tướng, chẳng phải chân thật Bát-nhã ba-la-mật-đa. Ta đã tụng học kinh điển hữu tướng là chân thật Bát-nhã ba-la-mật-đa.” Khi ma nói lời ấy, có các Bồ-tát chưa được thọ ký, liền sinh tâm nghi ngờ kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Do nghi ngờ, nên sinh nhàm chán, hủy báng kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa. Do nhàm chán, hủy báng nên không biên chép cho đến diễn thuyết... Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.

Thiện Hiện, các ác ma biến làm các thứ hình tượng, đến chỗ Bồ-tát, thưa Bồ-tát rằng: “Các chúng Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chỉ chứng Niết-bàn, được quả Thanh văn, hoặc chứng đắc Độc giác Bồ-đề, nhưng chắc chắn không thể chứng đắc Phật quả, thì có lý do gì mà bày ra những việc nhọc nhằn này?” Bồ-tát nên biết, đó là việc ma.