Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 2/3

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Tập Hội Chánh Pháp

Dịch giả
Nguyên Hiển Dịch
Thông tin
Đại Chính số 424Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)

Quyển thứ ba

Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo Bồ Tát Phổ Dũng: - Nay ngươi hãy lắng nghe! Ta nhớ thời quá khứ vô lượng vô số A tăng kỳ kiếp về trước, đã gặp mười hai câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, đều cùng một tên là Bảo Thượng [Ratnottama]. Lúc bấy giờ, Ta tu hạnh bố thí một cách dũng mãnh. Ta liền đem đồ ẩm thực y phục thù diệu trang nghiêm, châu báu, chuỗi ngọc cùng tràng hoa, hương xoa... cúng dường tất cả chư Phật. Khi ấy, các đức Như Lai đều cùng thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh giác.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, gặp được mười tám câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đều cùng một tên là Bảo Quang [Ratnavabhasa]. Lúc ấy, Ta cũng tu hạnh bố thí dũng mãnh, cũng dùng các vật cúng dường như trên đem cúng dường tất cả các đức Phật ấy. Khi đó, các đức Như Lai cũng đều thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ-đề.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, gặp được hai mươi câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, đều cùng một tên là Đảnh Sanh [Shikhi-sambhava]. Lúc ấy, Ta cũng tu hạnh bố thí dũng mãnh, cũng dùng các vật cúng dường như trên đem cúng dường tất cả các đức Phật ấy. Khi đó, các đức Như Lai cũng đều thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ-đề.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, gặp được hai mươi câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, đồng cùng một tên Ẩm Quang [Kashyapa].

Lúc đó, Ta cũng tu hạnh bố thí dũng mãnh, Ta cũng dùng các vật cúng dường như trên, đem cúng dường các đức Phật ấy. Khi đó, các đức Như Lai cũng đều thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, gặp được mười sáu câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, đồng cùng một tên là Vô Cấu Quang [Vimalaprabhasa]. Lúc đó, Ta cũng tu hạnh bố thí dũng mãnh, là một vị đại trưởng giả vô cùng giàu có, Ta cũng dùng các vật cúng dường như trên đem cúng dường các đức Phật ấy. Khi đó, các đức Như Lai cũng đều thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, gặp được chín mươi lăm câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, đồng cùng một tên là Năng Tịch [Shakyamuni].

Lúc đó, Ta cũng tu hạnh bố thí dũng mãnh. Ta là Đại Quốc vương hay đem chánh pháp giáo hóa quốc dân, tự tại khoái lạc của cải vô lượng, cũng đem các vật báu cúng dường như trên, cúng dường tất cả chư Phật. Bấy giờ, các đức Như Lai cũng đều thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, gặp được chín mươi câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đồng cùng một tên là Tác Trang Nghiêm [Krakutsanda]. Bấy giờ, Ta cũng tu hạnh bố thí dũng mãnh. Ta là vị Bà-la-môn có nhiều của quý, một thuở nọ Ta đem hết của cải, để sắm các vật cúng dường tuyệt hảo như trên, cúng dường các đức Phật ấy. Khi ấy, các đức Như Lai cũng đều thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, gặp được mười tám câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đồng cùng một tên là Kim Tiên Nhân [Kanakamuni].

Lúc đó, Ta cũng tu hạnh bố thí dũng mãnh, cũng dùng các vật cúng dường như trên cúng dường các đức Phật ấy. Khi ấy, các đức Như Lai cũng đều thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, gặp mười ba câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đồng cùng một tên Cát Tường Quang [Avabhasashri].

Lúc đó, Ta cũng tu hạnh bố thí dũng mãnh, cũng dùng các vật cúng dường như trên, cúng dường các đức Phật ấy. Khi đó, các đức Như Lai cũng đều thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, đã gặp được hai mươi lăm câu chi (ức) đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, đồng cùng một tên Diệu Hoa [Pushya]. Lúc ấy, Ta mới phát tín tâm, xuất gia tu đạo, thường hành tinh tấn, đối với các đức Như Lai ấy, Ta đều cung kính, vâng lời, cúng dường, như Tôn giả A Nan đã làm không có sai khác. Bấy giờ, các đức Như Lai cũng đều thọ ký cho Ta quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Này Phổ Dũng! Ta lại nhớ trong kiếp quá khứ, đã gặp được mười hai câu chi đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, cùng đồng tên Thắng Quán [Vipashyin]. Lúc đó, Ta cũng theo các Ngài xuất gia. Khi ấy, các chúng sanh trong cõi Diêm-phù-đề đều giàu có, châu báu đầy đủ khoái lạc vô ngại, không một chúng sanh nào bị nghèo khổ thiếu thốn. Các đức Phật ấy đã xuất hiện ở đời, rộng vì các chúng sanh tuyên nói Chánh Pháp Đại Tập Hội. Thời ấy, ở chỗ các đức Như Lai, Ta cung kính tôn trọng, vâng lời, cúng dường, để cầu được các Ngài thọ ký quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Nhưng các đức Phật ấy chẳng thọ ký cho Ta.

Ta liền thưa rằng: - Kính bạch chư Phật Thế Tôn! Lúc nào con mới được thọ ký?

Các Ngài trả lời: - Này Thiện Nam Tử! Từ nay trải qua A tăng kỳ kiếp, có đức Phật xuất thế hiệu là Nhiên Đăng [Dipamkara], đức Phật Thế Tôn ấy sẽ thọ ký cho ngươi.

Nghe các đức Phật nói xong, Ta tu hạnh Bồ Tát càng thêm tinh tấn. Đến khi trải qua A tăng kỳ kiếp, đức Nhiên Đăng Như Lai xuất hiện ở thế gian. Khi ấy, Ta là một thanh niên phạm chí, tên là Thắng Vân [Megha], tu các phạm hạnh được thấy đức Phật, nên rất vui mừng, cung kính tôn trọng, sanh tâm cho là hy hữu, liền đem bảy cành hoa sen cúng dường đức Phật, và nguyện rằng: Con nguyện đem thiện căn nầy, hồi hướng Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Bấy giờ, đức Nhiên Đăng Như Lai ở trong đại chúng thọ ký cho Ta rằng: - Này Thiện Nam Tử! Ngươi ở đời vị lai trải qua A tăng kỳ kiếp, sẽ được thành Phật hiệu là Thích Ca Mâu Ni, đầy đủ mười hiệu. Ngay khi được thọ ký xong, Ta ở trước đức Phật nhảy lên hư không cao mười hai cây đa-la, xong lại hạ xuống đất một lòng hoan hỷ, tức thì chứng đắc vô sanh pháp nhẫn. Phổ Dũng, nên biết rằng Ta ở trong vô số kiếp như vậy, tu các phạm hạnh, trồng các thiện căn, cúng dường chư Phật, đều thực hành viên mãn các Ba-la-mật, tự mình đã được viên mãn, cũng khiến cho vô số trăm ngàn câu chi na du đa (ức triệu) chúng sanh đều được viên mãn tất cả các Ba-la-mật như vậy.

Ngày nay, Ta đã được thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, để khắp vì chúng sanh tuyên thuyết rộng rãi pháp môn tối thượng thậm thâm vi diệu. Nếu có chúng sanh nào thích thấy chư Phật, Ta liền hiện thân Phật để thuyết pháp. Nếu có chúng sanh thích thấy Bồ Tát, Ta liền hiện thân Bồ Tát để thuyết pháp. Nếu có chúng sanh thích thấy thân Duyên giác, Ta liền hiện thân Duyên giác để thuyết pháp. Nếu có chúng sanh thích thấy Thanh văn, Ta liền hiện thân Thanh văn để thuyết pháp. Lại nữa, nếu ở cõi trời, Ta liền hiện thân trời để thuyết pháp. Nếu ở cõi người, Ta liền hiện thân người để thuyết pháp. Nếu ở loài rồng, Ta liền hiện thân rồng để thuyết pháp. Nếu ở loài dạ-xoa, Ta liền hiện thân dạ-xoa để thuyết pháp. Nếu ở loài quỷ, Ta liền hiện thân quỷ để thuyết pháp.

Tùy theo hình tướng của tất cả chúng sanh trong các loài Ta đều hiện thân, dùng phương tiện thiện xảo để tuyên dương diệu pháp, khiến cho họ không còn sợ hãi, khiến họ càng tin hiểu sâu xa. Này Phổ Dũng! Nay vì sao Ta dùng các phương tiện, hiện các thứ thân để thuyết pháp như vậy? Là để cho các chúng sanh khi nghe pháp rồi, đối với thắng nghĩa đế được đại tổng trì, quán sát thế gian khơi dậy tư tưởng vô thường, thường nhớ tu hành tất cả thiện pháp mà có thể rốt ráo xa lìa các tạp nhiễm. Các thiện căn chân thật không bị tổn giảm. Ta luôn luôn dùng phương tiện ấy để lợi ích an lạc tất cả chúng sanh.

Này Phổ Dũng! Như Ta đã nói ở trên, Chánh Pháp Đại Tập Hội có công đức như vậy.

Lúc đó, ở trong hội có người sanh nghi nói với nhau rằng: Quả báo của chánh pháp là có hay không? Quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác là khả đắc hay bất khả đắc? Tất cả chúng sanh là có thể độ hay chẳng thể độ? Có người nói như vầy: Như lời đức Phật nói các pháp thật có nguyên nhân có thể sanh quả, quả chắc chắn phải theo nhân. Người mang nhân thiện thì thiện pháp làm sao mất? Có người nói như vầy: Các pháp không có quả báo cũng chẳng phải không có. Nhân vốn tự không, vậy làm gì có quả? Nhân quả đã là không, tất cả đều lời hư dối.

Này Phổ Dũng! Tất cả chúng sanh tâm hành sai biệt, vì sáng tối chống nhau nên nhân quả mới tự khác. Người nói đúng liền khởi lên cái thấy chân thật, đó chính là kiến lập chánh pháp. Phước báo của người ấy, nay hãy nghe Ta nói:

Trong hai mươi kiếp không sanh ở châu Bắc Cu Lô, trong hai mươi lăm kiếp đều sanh cõi trời thứ ba mươi ba. Khi quả báo cõi trời hết rồi, vị ấy liền sanh vào trăm ngàn cõi Phật, được thấy chư Phật được nghe chánh pháp. Người ấy chẳng còn thối chuyển nơi Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Nếu người tà thuyết liền khởi cái thấy đoạn diệt, đó chính là kẻ phá hoại chánh pháp. Nay ngươi hãy lắng nghe Ta nói về tội báo của người ấy: Người ấy từ lúc mạng chung, sanh vào Địa ngục lớn, chịu khổ một kiếp. Như vậy cứ kiếp này đến kiếp khác đủ tám kiếp. Cứ mỗi lần sanh vào một Đại Địa ngục, đều ở tám Đại Địa ngục, chịu khổ lớn như vậy xong, lại trong chín ngàn hai mươi tám kiếp, vẫn ở trong ba đường ác, tiếp tục sanh trở lại để thọ lấy khổ não lớn. Khi trải qua số kiếp ấy xong, tuy được làm thân người, trong một vạn sáu ngàn kiếp chết trong bào thai mẹ, một vạn bốn ngàn kiếp bị không có lưỡi, một vạn hai ngàn kiếp sinh làm hòn thịt, một vạn một ngàn kiếp sanh không có mắt.

Này Phổ Dũng! Nên biết rằng, tất cả chúng sanh không bao giờ cùng tận, hoặc ở cõi này hoặc ở cõi khác, hoặc duyên nơi sanh hoặc duyên nơi tử, hoặc ở nơi này hoặc nơi khác, hoặc vừa ý hoặc không vừa ý, đều do tâm tạo tác, tùy nghiệp mà hiện khởi.

Hoặc có chúng sanh tu các thiện pháp được sanh lên cõi trời, hoặc có chúng sanh cầu tuệ giác Bồ-đề, nên tu các hạnh nguyện, hoặc có chúng sanh dần dần đạt được cứu cánh vô thượng tịch diệt. Vì nhân duyên ấy, nên các đức Phật Như Lai, vì vô số trăm ngàn câu chi na du đa (ức triệu) chúng sanh, hoặc đã phát tâm hoặc chưa phát tâm, hoặc vì trời, người, rồng, thần… thuyết pháp hóa độ, chẳng có phút nào ngừng nghỉ.

Bấy giờ, khi đức Thế Tôn đang thuyết pháp, lại có tám vạn bốn ngàn chúng Bà-la-môn, chín mươi ngàn câu chi (ức) chúng ngoại đạo Ni-kiền-đà, cùng nhau bàn luận rằng: Nay Sa môn Cù Đàm ở trên đỉnh Linh Thứu, tại thành Vương Xá, có đại chúng tham dự hội lớn này, không biết vị ấy nói những gì? Nay chúng ta hãy cùng đi đến chỗ ấy để nghị luận.

Ngay khi các Bà-la-môn ngoại đạo cùng nhau bàn bạc xong, cùng vô số quyến thuộc liền đi đến chỗ đức Phật.

Bấy giờ, đức Thế Tôn ở trong hội, liền phóng ánh sáng lớn hy hữu thanh tịnh vi diệu chiếu khắp đại chúng. Lúc ấy, Đại Bồ Tát Từ Thị liền từ chỗ ngồi đứng dậy, trạch áo vai phải, quỳ gối mặt xuống đất, chấp tay cung kính bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Đâu phải vô cớ mà đức Thế Tôn phóng luồng ánh sáng này. Nay toàn thể đại chúng muốn nghe biết việc này. Cúi mong đức Phật từ bi giải thích cho chúng con.

Đức Phật bảo: - Này Thiện Nam Tử! Nay ngươi nên biết rằng, hiện tại trong hội này có vô lượng chúng đều đến tập hội. Bồ Tát Từ Thị lại bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Ngài nói những chúng nào? Hoặc chúng loài trời chăng? Hay chúng loài người? Hoặc chúng Long thần Dạ-xoa chăng?

Đức Phật bảo: Như lời ngươi nói, những chúng như vậy đều đến tập hội. Lại có các chúng Bà-la-môn, ngoại đạo, Ni-kiền-đà đến trong hội này để luận nghị với Ta. Khi điều phục họ xong, Ta sẽ thuyết pháp cho họ như chư Phật thường làm. Lúc ấy, tám vạn bốn ngàn Bà-la-môn, chín mươi ngàn câu chi (ức) chúng ngoại đạo Ni-kiền-đà, tất cả đều phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ-đề. Này Từ Thị! Lại có một vạn tám ngàn câu chi (ức) chúng Long vương lại vào trong hội nghe Ta thuyết pháp xong, cũng đều phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ-đề.

Lại có sáu vạn câu chi (ức) chúng Thiên tử Tịnh Quang, ba vạn hai ngàn câu chi chúng Thiên ma, một vạn hai ngàn câu chi chúng A-tu-la, các chúng như vậy đều vào trong hội để thỉnh thọ chánh pháp. Lại có các Đại Thiên vương, đó là vua Hoan Hỷ, vua Diệu Hỷ, vua Tối Thượng Hỷ, vua Nhân Tiên, vua Tịnh Quân, vua Phạm Âm, vua Thiện Hiện, vua Ái Quân, vua Hỷ Quân, vua Diệu Sắc, vua Thắng Quân, vua Tăng Trưởng.

Như vậy cả thảy năm trăm đại quốc vương, mỗi vị đều có một ngàn câu chi quyến thuộc đi theo, đều đi vào hội để thỉnh thọ chánh pháp, tất cả đều trụ tâm kiên cố Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ-đề. Này Từ Thị! Do nhân duyên đó nên Ta phóng luồng ánh sáng này.

Bấy giờ, Bồ Tát Từ Thị nghe đức Phật nói về đại chúng tập hội tại đây, trong chúng thiên, nhân và phi nhân có người phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ-đề, có người nghe chánh pháp sanh tâm tin nhận, sanh đại hoan hỷ đảnh lễ dưới chân đức Phật đà, hữu nhiễu ba vòng, liền ở trong hội ẩn thân chẳng hiện. Bấy giờ, các Bà-la-môn, ngoại đạo Ni-kiền-đà, hoặc trời hoặc rồng, cho đến năm trăm đại quốc vương v.v... đến chỗ đức Phật xong, tùy sự tu kính của mình đều ngồi xuống một bên.

Bấy giờ, ở phương đông có ba vạn chúng Đại Bồ Tát, phương đông nam cũng giống như vậy, phương nam có năm vạn câu chi chúng Đại Bồ Tát, phương tây nam cũng như vậy, phương tây có sáu vạn câu chi chúng Đại Bồ Tát, phương tây bắc cũng như vậy, phương bắc có tám vạn câu chi chúng Đại Bồ Tát, phương đông bắc cũng như vậy. Phương trên có mười vạn câu chi chúng Đại Bồ Tát, phương dưới có chín vạn câu chi Đại Bồ Tát. Các chúng Đại Bồ Tát ở mười phương như vậy, vị nào cũng chứng hoàn toàn thập địa, tùy phương đang ở mà vào trong Phật hội. Khi đến chỗ đức Phật, các vị đều đê đầu đảnh lễ chân đức Thế Tôn rồi ngồi qua một bên.

Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo Bồ Tát Phổ Dũng: - Này Phổ Dũng! Nay ngươi lại đến mười phương thế giới, tuyên thị cho các chúng Bồ Tát, nói như vậy: Hôm nay đức Như Lai sẽ tuyên thuyết Chánh Pháp Đại Tập Hội cho các chúng sanh, khiến cho tất cả Bồ Tát mười phương chấp tay đảnh lễ sanh tâm tùy hỷ.

Khi ấy, Bồ Tát Phổ Dũng tuân theo thánh chỉ của đức Phật, liền đê đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn, hữu nhiễu ba vòng, bỗng ở trong hội ẩn thân chẳng hiện, lần đi khắp mười phương thế giới, tùy theo từng phương phát ra âm thanh lớn xướng lên rằng: Hiện nay ở thế giới Ta Bà, đức Như Lai Thích Ca Mâu Ni sẽ vì các chúng sanh tuyên thuyết Chánh Pháp Đại Tập Hội. Như vậy ba lần đều xướng lên rằng: Hiện nay ở thế giới Ta Bà, đức Như Lai Thích Ca Mâu Ni sẽ vì các chúng sanh tuyên thuyết Chánh Pháp Đại Tập Hội.

Bấy giờ, chư Phật và các Bồ Tát ở mười phương đều nghe lời ấy nên đồng thanh tán thán: - Lành thay! Lành thay! Đức Như Lai Thích Ca Mâu Ni hay ban sự an lạc lợi ích cho các chúng sanh, và họ khen ngợi Bồ Tát Phổ Dũng có thể tuyên dương Phật sự ở mười phương thế giới.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Dũng đi khắp mười phương thế giới tuyên thị cho các Đại Bồ Tát xong, trong khoảng thời gian như khảy móng tay, trở về quốc độ của mình, đứng trước đức Phật, đảnh lễ dưới chân Ngài, rồi lui về ngồi một bên.

Khi ấy, có bốn vua thần gió từ bốn hướng đi vào trong hội. Các cảnh giới hơn trăm do tuần khắp thành Vương Xá các vị ấy đều khiến cho thanh tịnh, không có các cấu uế. Thiên chủ Đế Thích cầm chày Kim cang bước vào trong hội.

Các ma ngoại đạo bỗng nhiên thấy mười phương thế giới, ở trong hư không phủ đầy một lớp mây hương, mưa hương thơm ngọt ngào với trầm thủy chiên đàn, không thể ví dụ được, lại mưa các thứ thiên hoa, đó là hoa Ưu-bát-la (utpala), hoa Câu-mẫu-na (kamuda), hoa Bô-noa-lợi-ca (pundarika)... các thứ diệu hoa. Ở trên không trung biến thành cái lọng, lại ở trên đức Phật biến thành tám vạn bốn ngàn lầu các, tất cả đều bằng bảy báu, trang nghiêm thù diệu sáng rỡ.

Lại ở trên không trung hiện vô lượng vô biên đại bảo tòa, cứ mỗi tòa đều có đức Phật ngồi, hiện đang tuyên thuyết diệu pháp cho chúng sanh. Khi ấy tam thiên Đại thiên thế giới chấn động sáu cách.

Bấy giờ, Đại Bồ Tát Phổ Dũng chấp tay cung kính bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên gì mà trên hư không, hiện điềm lành rất hy hữu này, quả đất bỗng nhiên chấn động như vậy. Cúi mong đức Phật từ bi nói cho con biết. Đức Phật bảo: - Này Phổ Dũng! Nay trong hội này, mười phương các Đại Bồ Tát cùng trời người rồng thần… tất cả đều vân tập. Nay Ta sẽ tuyên nói chánh pháp cho họ nghe. Lại nữa, Ta sẽ vì các ngoại đạo phá trừ tà kiến cho họ, khiến họ trở về với chánh kiến. Do nhân duyên đó nên hiện ra điềm lành này.

Phổ Dũng nên biết rằng: Những kẻ phàm phu tuy được gặp đức Như Lai, Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác xuất hiện thế gian, chẳng thể đối với sắc tướng thù diệu của đức Phật mà khởi tâm tôn trọng, sanh tư tưởng là khó gặp. Ví dầu được nghe đức Phật tuyên thuyết chánh pháp, chẳng năng theo pháp tu hành, lại sanh ra chấp tướng, khởi dậy tâm ngã mạn, có được nghe chốc lát, vọng sanh nhiều lý giải, mà lại khởi tư tưởng cho là dễ được, rồi nghi ngờ không tin, nói như vầy: Như lời Phật dạy, hoặc khế kinh hoặc kệ tụng (gatha), Ta xưa chưa nghe biết đã nói gì. Nay Ta không thể thỉnh thọ, ghi nhớ. Ta đối với các pháp đều biết rõ hết.

Người ấy vì tâm mê hoặc, buông lung theo sự ngu si của mình, chống đối Phật pháp, tạo nhân tội nghiệp, tự tạo kinh sách, soạn tập nghĩa lý ở trong thế gian, họ chính thức nói như vầy: Ta đã tạo tập luận uyên bác nầy, lại khuyến khích người khác tu tập. Tuy đã tạo ra kinh điển lại hướng dẫn người khác tu tập, dầu có dùng các thứ phương tiện, cuối cùng chẳng khiến một sinh linh nào được lợi lạc. Sanh tử nhiều kiếp, đến lúc mạng chung, do nhân duyên nghiệp ấy, phải chịu khổ não lớn.

Này Phổ Dũng! Các ngoại đạo nầy sanh tâm mê hoặc, sanh kiến chấp bất chánh nên không thể giải thoát. Giống như chim mới sanh, lông cánh chưa có làm sao bay được. Người nào nói chim vẫn bay được, đó là nói dối. Bọn ngoại đạo nầy nếu chẳng hồi tâm quay trở về với chánh pháp của Phật, làm sao họ có thể đạt được cứu cánh Niết Bàn Vô thượng thanh tịnh? Họ thường cố chấp cho là Niết Bàn cũng hư vọng. Vì sao vậy? Vì bọn ngoại đạo nầy tạo nhân bất chánh, khởi sanh giới cấm thủ, phá hoại tự thân, đoạn điệt chánh pháp, chấp ngã kiến một cách kiên cố, nên không thể giải thoát được. Cho dù có được thân người đi nữa, họ vẫn không được quả báo tốt. Làm sao có thể đạt được Niết Bàn thanh tịnh thật sự, trong khi đối với tự thân còn chưa biết từ đâu sanh ra, sẽ đi về đâu. Sanh diệt luống dối, thọ các khổ não, tăng thêm đường ác, không lúc nào dừng nghỉ. Ta quán thấy họ như vậy càng thêm xót thương.

Bấy giờ, đức Thế Tôn nói lời ấy xong, bảo các ngoại đạo Ni-kiền-đà rằng: - Các ngươi nên biết! Trong cõi Diêm-phù-đề có hạt trân châu lớn, không ai có thể gìn giữ, tùy ý sử dụng. Ta đã tuyên nói đại pháp tụ. Nếu có ai yêu cầu, Ta không bao giờ tiếc lẫn. Nếu các ngươi có nghi hoặc hay mong cầu, cứ tùy ý mà hỏi. Như Lai với lòng đại bi sẽ phân biệt khai thị cho tất cả.

Bấy giờ các ngoại đạo Ni-kiền-đà… đều từ chỗ ngồi đứng dậy, chấp tay hướng về đức Phật hỏi rằng: - Bạch đức Thế Tôn! Đức Phật luôn luôn độ các chúng sanh khiến họ ra khỏi luân hồi. Tại sao chúng sanh vẫn sanh diệt liên tục không lúc nào gián đoạn? Đối với việc này chúng con không thể hiểu rõ, cúi mong đức Phật tuyên thuyết cho.

Khi ấy, đức Thế Tôn liền ở trong hội bảo Bồ Tát Dược Vương Quân rằng: - Nay các ngoại đạo ở trong hội này, nhờ ánh sáng oai thần của đại pháp chiếu diệu, nên dần dần có thể khai ngộ, mặc áo giáp tinh tấn, nên chấm dứt được tâm nghi hoặc, mới có thể dùng nghĩa này để hỏi đức Phật Thế Tôn.

Này Dược Vương Quân! Tất cả chúng sanh tóm lược có hai loại: một là sanh lâu, hai là mới sanh. Thí dụ như có người giàu sang tự tại, bỗng một hôm nọ lấy nước gội đầu, lại mặc y phục thượng diệu sạch sẽ để trang sức, rồi đi ra khỏi nhà. Lúc ấy, có một người nghèo thấy vậy lấy làm thích thú. Người đó về nhà cũng gội đầu, lấy áo cố giặt thật sạch. Người đó dầu có dùng nhiều nước để giặt áo quần cũ, chỉ nhọc sức thôi, cuối cùng chẳng thể làm cho áo quần đẹp như mới được. Tất cả chúng sanh, hoặc kẻ sanh lâu cũng giống người nghèo ấy, tuy ra sức giặt áo cũ vẫn không thể làm cho nó trắng sạch được. Còn kẻ mới sanh thì như người giàu có ấy, mặc áo mới tốt đẹp chưa dính bụi dơ.

Bấy giờ, các Bà-la-môn, ngoại đạo Ni-kiền-đà… nghe đức Phật nói lời ấy xong, liền bạch đức Phật rằng: - Thế nào là mới sanh? Thế nào là sanh lâu?

Đức Phật nói: - Chúng sanh trôi lăn trong sáu đường thọ khổ liên tục, nên nói là sanh lâu. Vì sao vậy? Vì các chúng sanh ấy ở trong sáu đường, không sanh sự nhàm chán, không cầu giải thoát.

Khi ấy, các Bà-la-môn ngoại đạo lại bạch đức Phật rằng: - Bạch đức Thế Tôn! Như lời đức Phật nói chúng sanh sống lâu trong luân hồi, chịu các khổ não không thể giải thoát. Còn chúng sanh mới sanh thì như thế nào, mong đức Phật chỉ rõ?

Khi họ hỏi như vậy xong, bấy giờ bỗng nhiên có chín mươi bốn ngàn câu chi thiếu niên Bà-la-môn đi vào trong hội, đến trước đức Thế Tôn nhưng không cúi đầu kính lễ, cũng chẳng hỏi han gì, chỉ đứng lặng yên.

Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân thấy việc như vậy, liền bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên gì, nay bọn người này đi vào trong hội của Phật, đã không kính lễ Ngài mà lại chẳng hỏi han gì. Việc này là thế nào?

Đức Phật bảo Dược Vương Quân: - Các thiếu niên này là những kẻ mới sanh, nên đối với đức Phật Thế Tôn chưa có gì để hỏi.

Khi ấy, các thiếu niên liền nói như vầy: - Bạch Thế Tôn! Chúng con là những kẻ mới sanh! Đức Phật bảo: - Đúng vậy! Đúng vậy! Các ngươi mới sanh như mặt trời mới mọc, ánh sáng chiếu tỏa khắp nơi, vô lượng chúng sanh thảy đều chiêm ngưỡng. Các ngươi từ lâu đối với Phật đạo tâm đã thành thục, các pháp của Bồ Tát từ xưa đã thông đạt. Tuy gọi là mới sanh mà đã từng tu tập từ lâu. Bấy giờ chín mươi bốn ngàn câu chi thiếu niên mới sanh, đồng bay lên hư không, rồi từ hư không hạ xuống, mỗi vị đều được viên mãn thập địa.

Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân chấp tay cung kính sanh tâm hy hữu, bạch Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Các chúng sanh ấy được lợi ích lớn, từ lâu đã chấm dứt luân hồi khổ não, đầy đủ đại tinh tấn, nên gọi là mới sanh. Hôm nay thấy Phật chỉ trong khoảnh khắc liền được giải thoát.

Bấy giờ, trong chúng các Bà-la-môn, ngoại đạo Ni-kiền-đà, có người bị mù nhờ nghe pháp bỗng thấy được ánh sáng, đều thấy được sắc tướng thù diệu của đức Phật. Khi đã thấy được tướng Phật rồi đều thốt lên rằng: Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác là bậc thầy Tối Thắng, chúng con xin quy y Ngài. Họ liền đứng dậy chấp tay sanh tâm tịnh tín, bạch đức Phật rằng: - Chúng con hôm nay được diện kiến đức Thế Tôn. Đức Phật dạy: - Các ngươi nên xem lại thật kỹ, quán sát sắc tướng thù diệu của Phật Như Lai. Các ngươi nên biết rằng hôm nay, năng lực thiện căn của các ngươi đã thành thục, nên được thấy Thế Tôn, lại được nghe pháp Đại Tập Hội.

Bấy giờ, các ngoại đạo đui mù được lợi ích này sanh tâm rất vui mừng, tất cả đều phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Khi ấy, các Bà-la-môn, ngoại đạo Ni-kiền-đà... ở trong hội, nghe đức Phật thuyết pháp cũng đều phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Bồ-đề, chứng đắc vô sanh pháp nhẫn, tất cả viên mãn thập địa, liền thành chúng Đại Bồ Tát. Họ liền bay lên hư không cao bằng bảy cây đa-la, ở trong không trung hiện các thứ thần thông biến hóa, họ lại hóa ra các thứ vòng hoa, anh lạc, dù lọng, tràng phan, lầu gác bảy báu... hiện ở trên đức Phật để cúng dường Ngài.

Họ đều nghĩ rằng: Nay thân này từ Phật trí sanh ra, từ chánh pháp sanh ra. Các đức Như Lai là chỗ chân thật để ta trở về. Khi họ nghĩ như vậy xong từ trên không trung đi xuống, đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn, rồi lui ngồi một bên.

Bấy giờ, trong hội có vô số trăm ngàn Thiên tử khi thấy việc này, liền nói bài kệ tụng:

Phật là đại Sa môn

Được thiện lợi tối thượng

Với tất cả thế gian

Tối tôn không ai bằng

Nguyện lực tam ma địa

Tất cả đều đầy đủ

Tất cả pháp thắng nghĩa

Không gì mà chẳng biết

Tất cả loại chúng sanh

Luân hồi khổ vô thủy

Phật thiện xảo phương tiện

Khiến tất cả giải thoát

Bà-la-môn ngoại đạo

Đều được lợi lạc lớn

Phật nói kinh Chánh Pháp Đại Tập Hội Quyển thứ ba

Phật nói kinh Chánh Pháp Đại Tập Hội

Quyển thứ tư

Ta ạng sớm phụng Đại phu thử

Bấy giờ, Đại Bồ Tát Dược Vương Quân từ tòa đứng dậy, càng thêm cung kính, quỳ gối đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn. Đảnh lễ xong, liền chấp tay bạch Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên gì mà các Bồ Tát này có thể ở trong không trung hiện các thần biến, hiện các cảnh tượng ở trước đức Như Lai?

Đức Phật bảo: - Này Dược Vương Quân! Các Thiện Nam Tử này đã được tất cả các đức Như Lai nhiếp thọ, không lâu nữa họ sẽ được quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, ngồi trên pháp tòa lớn chuyển pháp luân vi diệu, dùng ánh sáng pháp chiếu khắp quần sanh, do nhân duyên đó họ có thể làm các biến hóa.

Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật rằng: - Như đức Phật Thế Tôn luôn luôn trong mọi thời gian độ thoát vô số chúng sanh ở tam giới, nhưng vì sao các chúng sanh vẫn không cùng tận? Đức Phật nói: Lành thay! Lành thay! Này Dược Vương Quân! Thí như có người dùng các hạt lúa mạch, lúa mì để gieo giống, các hạt giống đều không lẫn lộn. Thời gian sau đó, các giống lúa đều đã chín, người đó theo thứ lớp mà gặt, hoặc đây là lúa mì hoặc đây là lúa mạch, cũng không lẫn lộn. Như vậy xoay vòng, gặt xong lại gieo, gieo xong lại gặt không có cùng tận.

Này Dược Vương Quân! Các chúng sanh cũng như thế ấy. Do nghiệp nhân duyên tung rải các chủng tử, hoặc thiện hoặc ác không có lẫn lộn, về sau khi thành thục phải thọ lấy các quả báo cũng không lẫn lộn. Như vậy dần dần quay vòng, sanh rồi lại sanh, cũng không cùng tận.

Này Dược Vương Quân! Nếu có người tu tập hạnh Bồ Tát hay gieo trồng tất cả hạt giống thiện pháp, hạt nào cũng thành thục, khi đã thành thục liền có thể xuất sanh tất cả thiện pháp, thiện pháp đã sanh thì liền sanh đại hoan hỷ, ưa thích Phật pháp. Hạt giống thiện pháp ấy dầu trải qua nhiều kiếp vẫn không thể hư hoại.

Này Dược Vương Quân! Nên biết đó là Bồ Tát mới phát tâm, tất cả thiện pháp đạt được, càng hiểu rõ thêm, càng tăng thêm lợi ích. Dầu trong mộng có thấy điều gì, cũng không sợ hãi. Vì sao? Vì tất cả nghiệp chướng đều đã được thanh tịnh, chẳng làm điều ác, lìa xa các khổ não, dù cảnh ác có hiện trước mặt cũng chẳng thể lay động. Nếu ở trong mộng thấy lửa cháy lớn, ánh sáng cực mạnh, Bồ Tát thấy rồi vẫn không sanh sợ hãi. Vì sao? Vì các thứ củi phiền não bị lửa trí huệ đốt cháy, nên không thể làm mê loạn.

Lại ở trong mộng thấy nước lớn nhưng nước ấy không thanh khiết, hoàn toàn ô nhiễm, Bồ Tát thấy cũng không sanh sợ hãi. Vì sao vậy?

Vì đã dứt sạch hết tất cả nghiệp đã tạo. Giống như trâu bò đã bỏ gông ách nên được tự tại. Lại nữa, nếu trong mộng thấy cầm dao bén, tự chặt đầu mình lại chặt đầu người khác. Bồ Tát lúc ấy cũng không sanh sợ hãi. Vì sao vậy? Vì tham sân si là căn bản của phiền não, Bồ Tát đã đoạn trừ chúng nên không còn sợ hãi.

Này Dược Vương Quân! Bồ Tát mới phát tâm ấy, đối với sáu nẻo luân hồi đã được giải thoát, nhưng lại tùy thuận thọ sanh trong đó. Đó là do Bồ Tát dùng sức phương tiện, thị hiện hóa độ tất cả chúng sanh, nhưng kỳ thật Bồ Tát thường sanh trong các cõi thanh tịnh của chư Phật, được tất cả các đức Như Lai nhiếp thọ.

Này Dược Vương Quân! Nay ngươi nên biết rằng, ở đời mạt thế sau này, nếu có chúng sanh, có thể phát tâm hồi hướng Bồ-đề, tức là an trụ trí của tất cả Phật, được thấy thiện pháp viên mãn của chư Phật, vĩnh viễn không còn sanh tâm nghi hoặc nữa. Này Dược Vương Quân! Trong vô số trăm ngàn na dữu đa kiếp, Ta đã siêng hành khổ hạnh, tu các thiện pháp, đối với tất cả pháp hiểu rõ tự tánh, liền được thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Ta đã được viên mãn, lại dùng trí huệ phương tiện thiện xảo, rộng thuyết pháp khiến cho các chúng sanh được sanh trong các cõi thanh tịnh của chư Phật, thọ sự diệu lạc thù thắng, mà hay thâm hiểu pháp tịch diệt. Biết rõ các pháp căn bản thắng diệu, biết rõ pháp thiện xứ thắng diệu, biết rõ pháp thần thông thắng diệu, biết rõ pháp tịch diệt, thiện xứ thắng diệu. Này Dược Vương Quân! Nói “diệt” là nghĩa gì?

Bồ Tát Dược Vương Quân thưa: - Bạch Thế Tôn! Đó là pháp xứ.

Đức Phật hỏi: - Pháp xứ là gì?

Bồ Tát Dược Vương Quân đáp: - Pháp xứ là hai pháp tinh tấn và trì giới. Nếu đã phát khởi hoặc chưa phát khởi mà giới hạnh đầy đủ gọi là pháp xứ. Bạch Thế Tôn! Các pháp từ pháp tạng nầy mà sanh ra.

Đức Phật nói: - Lành thay! Lành thay! Này Dược Vương Quân! Ngươi đã ở trước đức Như Lai có thể đáp được nghĩa này.

Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Chư Phật Như Lai vì ý nghĩa gì mà xuất hiện thế gian?

Đức Phật nói: - Này Dược Vương Quân! Chư Phật xuất thế vì muốn khiến cho các chúng sanh được đầy đủ sự trì giới và đa văn, khiến cho họ đều biết rõ chỗ an lạc thắng diệu, khiến cho họ thông suốt đường vào tất cả pháp môn thắng diệu, đã vào được pháp môn này rồi tức có thể rộng tu tất cả thiện pháp, dùng sức phương tiện để tăng trưởng thiện căn, đối với diệu pháp tối thắng của thế gian và xuất thế gian tất cả đều thông đạt.

Bồ Tát Dược Vương Quân bạch Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Thế nào là pháp xuất thế?

Đức Phật bảo: - Này Dược Vương Quân! Pháp xuất thế là pháp Niết Bàn. Nếu ai hiểu được tự tánh các pháp, tức là hiểu rõ thắng pháp Niết Bàn. Các pháp ấy tức là chánh pháp uẩn. Nếu đối với pháp ấy mà biết như thật, mà chứng như thật, thì người ấy là bậc nhất trong pháp xuất thế.

Này Dược Vương Quân! Các phàm phu, đối với pháp thâm diệu của Phật Thế Tôn mà tự mình không tin, không hướng theo để tu tập, cũng lại không thể khuyên bảo người khác. Các phàm phu ấy khi thân hoại mạng chung, chẳng có thiện pháp nào để nương tựa.

Này Dược Vương Quân! Nay ngươi hãy lắng nghe. Ta nhớ thuở xưa có một nhà buôn vì muốn cầu lợi nên vay mượn một ngàn lượng vàng đến nước khác mua bán. Cha mẹ vì thương con nên bảo con rằng: Này con, vàng bạc châu báu này không phải là của mình, lúc mang đi mà bị mất thì khổ não càng tăng, về sau có hối hận cũng không ích gì. Lúc ấy, người con trái lại sanh tức giận không thèm nghe lời, liền mang số vàng ấy đi qua nước khác. Khi đã đến nước đó chẳng bao lâu, mà số vàng đã tiêu tan hết, lại chẳng kiếm được gì, dần dần ăn tiêu hết, anh liền hối hận và vô cùng đau khổ. Người đó sau trở về nước nhưng chẳng về nhà. Do khổ não nên sanh bệnh nặng. Khi ấy, cha mẹ anh biết anh đã trở về nhưng không dám về nhà. Họ lại nghe số vàng đã mất sạch, nên họ ưu sầu buồn bực thầm nói: Nó chẳng phải là con của chúng ta, nó là đứa đại ác, đã phá hoại gia tộc ta, khiến mọi người phải nghèo khổ. Nó lại làm cho người khác oán hận, không còn chỗ nương tựa. Chúng ta nay phải tìm cách thoát khỏi sự nghèo khổ này.

Khi ấy, cha mẹ anh vì sầu khổ, chán nản nên muốn tự vẫn. Khi nhà buôn ấy nghe cha mẹ ưu não như vậy, liền trở về nhà, hướng về cha mẹ nghẹn ngào mà đứng. Cha mẹ bỗng thấy con mình liền quên hết giận cùng nói rằng: Sao con lại khổ thế này! Ta nghe sự việc sợ con bị mất mạng. Nay con đã trở về làm vơi nỗi lo sầu của chúng ta. Lúc ấy, người con thưa với cha mẹ rằng: Thân tâm con đau đớn như từng thớ thịt bị cắt như người sắp chết hết cứu. Vì sao? Con bây giờ mắt chẳng muốn nhìn, tai chẳng muốn nghe, tâm thức mê mờ, các khổ dồn lại, làm sao cha mẹ có thể cứu con được? Cha mẹ anh nói rằng: Con ơi, đừng sợ khi con chưa chết cha mẹ vẫn cứu giúp con. Nay con bị khổ não dày xéo, tâm thức mê loạn, nên thấy xằng như vậy. Khi đó người con đáp lời: Con chẳng có bệnh ngặt nghèo cũng chẳng thấy chi, có điều các cảnh khả ái chẳng hiện ra trước mắt, mà chỉ thấy cái khổ của sự chết rất hãi hùng, chắc chắn con phải chết, không thể cứu được.

Cha mẹ anh nói với nhau rằng: Con ta đau khổ,là do Trời Thần chủ trì. Thế gian coq người chủ trì, vậy chúng ta hãy cùng nhau đến đền thờ Trời cầu xin cứu hộ. Có làm như vậy con chúng ta mới hết khổ được. Bấy giờ cha mẹ anh đem hương thơm đến đền thờ Trời, khi đến nơi họ thưa với người giữ cửa, dẫn đến trước bàn thờ Trời đốt hương cầu nguyện , sám hối và lễ tạ.

Khi ấy người giữ đền nói với cha mẹ anh: Nếu các vị muốn con bệnh được khỏi phải làm cho Trời Thần hoan hỷ. Muốn vậy phải thiết lễ cúng tế thì chắc chắn sẽ được như ý. Theo phép phải giết một người, chứa đầy một bát để cúng tế. Lúc ấy, cha mẹ anh nghe nói vậy mới bàn với nhau rằng: Nếu chúng ta không cúng tế vị Thiên Thần, thì con chúng ta không làm sao thoát khổ được. Nhưng nay nhà chúng ta lại cùng cực khốn cùng, làm sao có đủ vật ấy để cúng tế? Vậy chúng ta hãy về nhà để nghĩ mưu kế.

Họ bàn với nhau như vậy rồi về nhà, đem tất cả đồ đạc ra bán, và mua được một cái bát lớn. Họ lại cùng nhau ra khỏi nhà đến chỗ một nhà giàu nói rằng: Nay chúng tôi nay cần một ít vàng, trong thời hạn mười ngày chúng tôi hoàn đủ lại. Nếu sai hẹn quá mười ngày, vợ chồng chúng tôi làm tôi tớ cho ông. Khi họ nói xong, người nhà giàu giao vàng cho họ. Khi cha mẹ anh được vàng rồi, không trở về nhà, liền đem số vàng ấy mua được một người. Người bị mua ấy chẳng biết để làm gì, chỉ biết đi theo chủ đến đền thờ Trời.

Khi đến đền thờ Trời, họ nói với người giữ đền rằng: Hôm nay, chúng con mang tế vật đến để tế Thiên Thần. Người giữ đền nói: Quý vị hãy tùy ý. Lúc đó, cha mẹ anh ta ở trước Thiên Thần đốt hương khấn nguyện, thưa như vầy: Nguyện con chúng tôi tiêu trừ bệnh khổ, nguyện Thiên Thần hoan hỷ. Họ nói như vậy xong liền đem người tế Thần và cái bát to ấy, tự tay giết chết người ấy để cúng tế.

Người bị tế Thần bị giết, vì bị trói chặt nên không thể tránh né chỉ niệm các đức Phật bằng một câu: “Nam mô Bụt Đà Da” [Namo Buddhaya]. Anh thốt lời xong liền bị giết chết. Khi ấy, Thiên Thần nhận vật tế lễ xong nói dối với cha mẹ anh ta rằng: Bệnh con ông bà là do ta chủ trì, nay ta đã tha khiến con ông bà được khỏi bệnh. Bấy giờ, cha mẹ anh ta nghe nói thế, liền vui mừng nhảy nhót bái tạ ra về, họ nói với nhau:

Con của chúng ta từ nay hết bệnh, trái lại chắc chắn còn được sống lâu. Bây giờ tuy chúng ta không còn vàng nữa, nhưng chúng ta có thể trở lại nhà người giàu ấy và nói như trước rằng: Dù chúng tôi có làm nô bộc cho ông chúng tôi cũng không hối hận. Khi cha mẹ anh ta bàn bạc như vậy, chưa về đến nhà bỗng gặp một người nói rằng: Con của ông bà đã chết rồi. Lúc cha mẹ anh ta nghe nói thế, thì hết sức đau đớn, ngã xuống đất chết ngất.

Đức Phật dạy: - Này Dược Vương Quân! Ta thấy các phàm phu ngu si ở thế gian bị hoặc nghiệp trói buộc, không thân gần bậc hiền trí, làm suy tổn cho nhau cũng lại như vậy. Các phàm phu ấy khi thân hoại mạng chung, rơi vào đường ác, thọ khổ não lớn, không thể cứu giúp được.

Bồ Tát Dược Vương Quân bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Như lời đức Phật dạy về người thờ Thiên Thần ấy, các bọn phàm phu nầy khi chết rơi vào chốn nào?

Đức Phật dạy: - Này Dược Vương Quân! Thôi đi, đừng nên hỏi việc ấy.

Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Trong chúng có người thích nghe việc ấy. Cúi mong đức Phật nói cho.

Đức Phật bảo: - Này Dược Vương Quân! Nay ngươi nên biết rằng, khi cha mẹ của người khách buôn chết rồi, đều phải đọa vào Địa ngục Chúng Hợp, lãnh chịu khổ não lớn, còn người con của họ đọa vào Địa ngục Cháy Nóng, thọ lãnh khổ não lớn. Còn người giữ đền thờ Trời đã hướng dẫn và vui theo việc làm tội lỗi, nên sau khi chết rồi phải đọa Địa ngục A Tỳ nhận lấy khổ não lớn. Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Còn người bị đem tế thần sẽ sanh về đâu?

Đức Phật dạy: - Này Dược Vương Quân! Người ấy khi mạng chung được sanh lên cõi trời ba mươi ba, trong sáu mươi kiếp hưởng sự vui tuyệt diệu.

Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Người ấy nhờ nhân duyên gì mà được sanh về đó? Đức Phật bảo: - Này Dược Vương Quân! Vì người ấy lúc chết, tương ưng với sự thuần thiện, phát tâm tịnh tín, quy y đức Như Lai, đã xưng niệm câu “Nam Mô Bụt Đà Da”. Chính nhờ người ấy đã gieo căn lành sâu dày. Lại nữa, người ấy trong tám mươi kiếp được trí túc mạng, bất cứ sanh ở đâu cũng xa lìa phiền não, chấm dứt tất cả khổ đau.

Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Các chúng sanh ưa muốn mau chứng Niết Bàn, vậy phải tu hạnh gì?

Đức Phật bảo: - Này Dược Vương Quân! Phải tu hạnh tinh tấn, dũng mãnh kiên cố.

Bồ Tát Dược Vương Quân thưa: - Sao gọi là tu hành tinh tấn? Và phát khởi hạnh ấy thế nào?

Đức Phật dạy: - Người tu hành tinh tấn, đối với các quả pháp thì không giải đãi, gọi đó là hành tinh tấn. Còn chỗ để hành tinh tấn, đó là quả Dự lưu gọi là chỗ tinh tấn, quả Nhất lai gọi là chỗ tinh tấn, quả Bất hoàn gọi là chỗ tinh tấn, quả A-la-hán gọi là chỗ tinh tấn, quả Duyên giác, quả Duyên giác trí gọi là chỗ tinh tấn, quả Bồ Tát, quả Bồ Tát trí gọi là chỗ tinh tấn. Này Dược Vương Quân! Các người tu hạnh Bồ-đề, đối với những chỗ như vậy có thể phát khởi sự tinh tấn quảng đại.

Bấy giờ, đức Phật bảo Bồ Tát Dược Vương Quân rằng: - Ta nhớ thuở xưa, vào một thời nọ có một thanh niên phạm chí, trồng một cái cây ở chỗ đất bằng phẳng, cây liền nảy mầm rồi sanh cành lá hoa quả tốt tươi khả ái. Rễ cây lan rộng một do tuần, chỉ thời gian ngắn mà cây đã sum suê. Sau đó lại có một thanh niên phạm chí khác đến trồng bên cây đó một cây nữa. Nhưng khi cây nầy được trồng xuống đất, bỗng có một luồng gió lớn thổi bật gốc cây, làm cho mầm cọng cành lá chẳng thể sống được, nên làm gì có đơm hoa kết quả. Người trồng cây thứ hai thấy vậy, muốn đem cây trồng đi chỗ khác. Bấy giờ, người trồng cây đầu tiên nói như vầy: Tại sao anh đến phá hoại vùng đất bằng phẳng này của tôi? Người trồng cây thứ hai trả lời: Nay tôi tự dời cây đã trồng của tôi đến chỗ khác, chứ không làm hư đất bằng phẳng của anh đâu. Cứ như vậy hai người tranh cãi nhau mãi.

Lúc ấy, có người ngầm tâu với vua. Vua nghe xong ra lệnh bắt hai người dẫn đến, sứ giả vâng lệnh chạy vội đến chỗ ấy. Lúc đó, hai người đang tranh chấp đều rất sợ hãi. Sứ giả bắt hai người đến chỗ vua.

Bấy giờ, vua hỏi hai người ấy rằng: - Vì sao hai người lại tranh cãi nhau? Người trồng cây thứ nhất trình bày sự thật một cách đầy đủ. Còn người trồng cây thứ hai thì nói như vầy: Đại vương nên biết cho, vì tôi không có đất để trồng cây. Cây của tôi trồng xuống, bị gió làm trốc gốc không có bền chắc, đến như mầm nhánh cành lá hoa quả đều không thể sống được. Còn người nầy trồng cây chỉ trong một thời gian ngắn đã sanh mầm nhánh, cành lá hoa quả thảy đều đầy đủ, rễ cây lại tỏa ra cả một do tuần. Tôi thấy việc nên trong lòng tự thấy xấu hổ, liền dời cây đi muốn trồng chỗ khác. Anh ta đã được như ý lại sanh giận. Do vậy mà có sự tranh cãi với nhau. Xin vua xét lại cho tôi khỏi bị tội phạt.

Nhà vua liền ra lệnh triệu tập quần thần. Lúc đó, có đến ba mươi câu chi quần thần, nghe lệnh vua đều cùng đến dự. Họ đồng tâu với vua: Đức vua có điều gì tuyên lệnh? Nhà vua nói: Các ngươi nên biết, hiện nay trong nước ta vừa nghe một việc hết sức hy hữu, là có một người vừa trồng một cây, chỉ trong thời gian ngắn liền sanh mầm cọng cành lá hoa quả thảy đều đầy đủ, rễ cây lại còn lan rộng cả một do tuần. Các ngươi đã từng thấy việc như vậy chưa? Như điều ta thấy thì tất cả cỏ cây, khi khai hoa đến lúc kết trái, nhanh nhất cũng là nửa tháng, hoặc là một tháng. Còn hiện nay như cây này thì từ xưa tới nay ta chưa nghe thấy bao giờ. Các ngươi thấy thế nào?

Bấy giờ trong quần thần, có một vị đến trước tâu vua rằng: Đối với việc này thần cũng chưa quyết định tin là đúng sự thật. Như lời vua nói, thần cũng sanh nghi. Xin vua cho mời người trồng cây ấy để thẩm vấn kỹ để hỏi biết có đúng sự thật chăng? Nhà vua liền cho triệu người trồng cây đầu tiên đến rồi hỏi rằng: Cây nhà ngươi trồng chỉ trong thời gian ngắn đã khai hoa kết trái… có đúng sự thật không? Nếu ngươi nói dối ta sẽ trị tội ngươi. Lúc đó người ấy tâu: Đức vua như cha mẹ sanh ra con. Nay con đối trước vua làm sao dám nói dối. Xin vua đừng nghi, việc này hoàn toàn đúng sự thật. Nhà vua nói: Từ xưa tới nay ta chưa từng nghe huống chi lại có thể thấy được, đối với việc này làm sao ta tin được.

Bấy giờ, người kia lại tâu với vua: Tâu Đại Vương! Nếu nhà vua không tin xin ngài hãy đến đó đích thân quán sát. Khi ấy vua cùng ba mươi câu chi quần thần cùng đi đến chỗ cây ấy.

Khi đến nơi họ thấy cây ấy cành lá tốt tươi trái cây rất nhiều. Khi thấy xong họ liền tin và khen là chưa từng có. Khi ấy, nhà vua cũng trồng một cây ngay tại chỗ đó, nhưng cây không sanh mầm nhánh cành lá ngay, huống chi là có hoa quả. Nhà vua thấy thế nên lấy làm hổ thẹn với các quần thần, sanh ra rất tức giận, liền ra lệnh chặt đứt cây đã trồng trước ấy. Các lực sĩ đều vâng lệnh vua chặt đứt cây ấy. Khi chặt ngã cây ấy thì có mười hai cây khác đồng thời lại mọc lên với bảy báu trang nghiêm, to lớn kỳ diệu. Nhà vua thấy vậy lại càng tức giận, lại ra lệnh chặt đứt những cây ấy. Lúc đó, các lực sĩ lại cùng nhau cầm rìu chặt đứt mười hai cây ấy. Khi chặt xong những cây ấy thì ngay tại chỗ đó lại có hai mươi bốn cây khác cùng lúc lại mọc lên, mỗi cây ấy có đủ cành lá hoa quả lại sầm uất. Lại nữa, mỗi cây lại có một con chim mào vàng đùa giỡn ở trên, thân nó trang điểm đủ màu sắc, âm thanh trong suốt vi diệu.

Nhà vua thấy vậy lại càng nổi sân, tự tay cầm rìu muốn chặt một cây. Khi rìu vừa chạm cây thì nước cam lồ tràn ra. Nhà vua thấy vậy liền sanh lòng tin và hối hận, tức thì ra lệnh cho mời người trồng cây đầu tiên ấy lại. Lúc đó, người ấy trước bị trói, nay được mở trói chạy đến chỗ vua. Nhà vua lại hỏi: Vì sao nhà ngươi mới trồng cây xuống, liền sanh mầm nhánh cành lá hoa quả. Ta ra lệnh chặt cây lại sanh mười hai cây, bảy báu trang nghiêm to lớn vô cùng. Khi ta ra lệnh chặt những cây ấy thì lại mọc gấp đôi số trước, chim lạ hót tiếng đặc biệt, hết sức hy hữu. Ta cũng trồng cây thì chẳng mọc, làm gì mà có hoa quả được. Nghĩa ấy thế nào, ngươi hãy nói thật cho trẫm rõ.

Người đó tâu rằng: Tâu Đại Vương! Đó là do năng lực phước đức của thần cảm nên. Như vậy người ấy tâu tiếp: Tâu Đại Vương! Đó là do năng lực phước đức của thần cảm nên. Khi ấy các quần thần nghe nói thế thảy đều rất tức giận, nghĩ như vầy: “Nó là ai mà đối với vua chúng ta dám tự kiêu nói là năng lực phước đức của mình?”. Họ liền trách người ấy rằng: Ngươi là kẻ ngu si, vì sao đối với vua mà tự xưng là phước đức? Sự thật thì ngươi không thể hơn vua hoặc bằng vua được. Lúc bấy giờ, người đó hướng về các quần thần, cúi lạy cung kính nói bài kệ này:

Tôi không thích ngôi vua

Tóm thâu các của báu

Phát nguyện lớn từ lâu

Thành Phật Lưỡng Túc Tôn

Tôi đến cõi Niết Bàn

Mà chẳng trụ tịch diệt

Nhờ phương tiện nguyện lực

Xuất hiện ở thế gian

Thuyết pháp độ chúng sanh

Đều khiến đến bờ giác

Cởi trói được tự tại

Được an lạc tối thượng

Tôi nhờ nghiệp đời trước

Nay bị vua bắt trói

Nguyện lực lớn như vậy

Nên nghiệp ta tiêu tan

Lúc bấy giờ, có hai mươi bốn câu chi chim mỏ vàng, bay lên không trung, hót tiếng êm dịu trong thanh, tấu lên âm nhạc. Lúc đó, lại có ba vạn hai ngàn lầu gác tuyệt đẹp đồng thời xuất hiện, mỗi lầu gác cao rộng hai mươi lăm do tuần, giữa mỗi lầu gác có hai mươi lăm câu chi chim mỏ vàng, bay đậu ở trên không nói bài kệ tụng nầy:

Cớ gì Đại vương khởi tâm ác

Chặt cây tươi đẹp vừa mới mọc

Do thần lực Phật trong sát-na

Hai sáu gấp bội lại sanh trưởng

Vua lấy ngã tâm cũng trồng cây

Không sanh mầm cành cùng hoa quả

Thấy việc như vậy nên không tin

Càng tăng phiền não thêm sân hận

Nhờ thiện lực sau đó vua tin

Tương lai sẽ được quả tối thắng.

Bấy giờ vua nói: Tiếng nói trên không trung hết sức hiền thiện. Sao ta trước lại sanh tâm phá hoại? Nay ta đã tin, vô cùng hối hận tự trách. Lúc đó, nhà vua lại nghe trên không trung nói như vậy: Này Đại Vương! Người trồng cây trước đó sẽ thành Phật, xuất hiện ở thế gian, được chư Thiên và loài người tôn kính. Nhà vua liền ngẩng lên không trung nói rằng: Này Hiền giả! Còn người trồng cây sau đó, vì lý do gì mà cây không mọc? Trên không trung đáp rằng: Đại vương nên biết rằng, người đó vì tạo tội nghiệp sâu nặng, chẳng có chút ít thiện căn. Do nhân duyên đó, tất cả bị phá hoại.

Khi ấy, nhà vua nhờ năng lực thiện căn thành thục từ lâu, nên mới được thấy sự việc hy hữu như vậy. Nhà vua lại được nghe tiếng nói trên không trung như vậy… nên phát khởi thiện tâm tăng thượng tối thắng, lúc đó nhà vua liền được an trụ thập địa, thiện pháp bình đẳng. Ba mươi câu chi quần thần, cũng nhờ năng lực thiện căn thành thục, nên được an trụ thập địa.

Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân nghe đức Phật Thế Tôn nói xong như vậy, nên rất vui mừng, khen là chưa từng có, liền chấp tay cung kính bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Ngày xưa, nhà vua và các quần thần vì sao mà được an trụ nơi pháp thập địa? Đức Phật bảo: Này Dược Vương Quân! Nhà vua và quần thần của vua ấy đã được chư Phật Như Lai thọ ký từ lâu, đều được thành Phật. Dược Vương Quân nên biết rằng: Các cây được trồng đều do thần lực của chư Phật hiển hiện. Ngày hôm nay ta cũng lại hiện việc như vậy, cùng với việc ngày xưa không có khác.

Bấy giờ, đức Thế Tôn ở trong chúng hội, từ trước mặt phóng tám vạn bốn ngàn luồng quang minh tinh diệu rất hy hữu. Cứ mỗi luồng ánh sáng đều có vô số trăm ngàn màu sắc. Đó là sắc xanh, vàng đỏ, hồng tía, xanh biếc. Các luồng ánh sáng đầy màu sắc như vậy chiếu khắp vô biên các thế giới xong, các luồng ánh sáng ấy quay trở lại nhiễu quanh bên hữu đức Phật rồi lại nhập vào đỉnh đầu Ngài.

Lúc bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân chấp tay cung kính đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn bạch rằng: - Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên gì mà Ngài phóng ra luồng ánh sáng to lớn hy hữu này chiếu khắp thế giới? Nếu không có nhân duyên, thì đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác chẳng phóng quang minh. Cúi mong đức Phật từ bi lược nói cho con.

Đức Phật bảo: - Này Dược Vương Quân! Nay ngươi có thấy từ nhiều phương trời vô số nhân chúng trong các thế giới đều đến tụ tập trong đại chúng hội nầy chăng? Dược Vương Quân thưa: - Thưa không, bạch Thế Tôn! Hiện tại con không thấy.

Đức Phật bảo: - Ngươi nên quan sát lại thật kỹ.

Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân vâng theo thánh chỉ của Phật, quán sát khắp bốn phương trên dưới, liền thấy ở phương đông có một cây đại thọ trang nghiêm thù diệu, cao lớn đến bảy ngàn do tuần, có hai vạn năm ngàn câu chi dân chúng, nối thành vòng tròn đi vào trong hội của Phật, đối với đức Phật Thế Tôn chẳng thăm hỏi cũng chẳng nói năng gì, im lặng không có tiếng động, đứng một bên đức Phật.

Tại các phương khác, nam tây bắc trên dưới cũng lại như vậy. Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân thấy như vậy, bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Con có chút hồ nghi nên muốn thưa hỏi. Cúi mong đức Thế Tôn phân biệt nói cho con rõ. Đức Phật bảo: - Này Dược Vương Quân! Nay ngươi có nghi ngờ gì cứ tự do hỏi, Ta sẽ khai thị cho. Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Nay bốn phương trên dưới của thế giới này, cứ mỗi một cây đại thọ đều có mọi người vây quanh thành vòng tròn đi vào trong hội, im lặng không nói đều đứng một bên, vì nhân duyên gì có sự việc như vậy?

Đức Phật bảo Dược Vương Quân: - Nay ngươi muốn biết nhân duyên việc ấy, tự mình hãy đến từng phương thế giới đích thân thưa hỏi từng đức Phật Thế Tôn, các Ngài sẽ tuyên thuyết như thật cho ngươi rõ.

Bồ Tát Dược Vương Quân bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Con vâng theo thánh chỉ của Phật, nay sẽ tự đi đến các phương của thế giới để hỏi các đức Thế Tôn ấy, nhưng con đâu có thần lực gì mà có thể đến các cõi ấy được? Đức Phật dạy: - Ngươi hãy nên dùng thần lực của mình để đi đến các thế giới ấy, đồng thời Ta cũng dùng thần lực gia bị thêm cho ngươi.

Khi ấy, Bồ Tát Dược Vương Quân liền ở trong hội nhiễu quanh đức Phật ba vòng rồi ẩn thân biến mất, từ phương đông vượt qua chín mươi sáu câu chi thế giới, đến một thế giới tên là Nguyệt Đăng [Chandra-pradipa], tại đó có đức Phật tên là Nguyệt Thượng Cảnh Giới [Chandravati-ksketra] đầy đủ mười hiệu, Ngài có tám mươi câu chi chúng Đại Bồ Tát vây quanh để nghe thuyết pháp.

Bồ Tát Dược Vương Quân đã đến cõi ấy xong, liền lấy đầu mặt đảnh lễ dưới chân đức Phật, chấp tay cung kính bạch đức Phật đó rằng: - Bạch Thế Tôn! Con ở chỗ đức Phật Thích Ca Mâu Ni thuộc thế giới Ta Bà, thấy phương đông này có một cây đại thọ trang nghiêm thù diệu, cao lớn đến bảy ngàn do tuần, có hai vạn năm ngàn câu chi dân chúng, nhiễu quanh thành vòng tròn đi vào trong hội của Phật. Phương nam tây bắc trên dưới cũng giống như vậy. Con không hiểu nhân duyên của sự việc. Đức Hóa Chủ là Phật Thích Ca Mâu Ni, bảo con đến đây để hỏi lý do. Cúi mong đức Thế Tôn giải thích sự hồ nghi của con.

Bấy giờ, đức Như Lai Nguyệt Thượng Cảnh Giới bảo Bồ Tát Dược Vương Quân: - Này Thiện Nam Tử! Những người ở trong hội của đức Phật đã đến dưới cây thọ to lớn tuyệt đẹp ấy, năng ở phương đó làm các Phật sự. Các dân chúng ở đó do cây sanh ra, để hiển lộ năng lực thần thông của chư Phật. Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật: - Bạch Thế Tôn! Việc này thật hy hữu, từ xưa con chưa từng được nghe, huống chi lại có thể thấy được.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Vô số nhân chúng ở trong hội này đứng trước đức Thế Tôn, nhiễu quanh thành hình tròn không có kẽ hở, các người nầy chỉ thấy thân hình mà chẳng thấy hai cánh tay của họ. Việc ấy thế nào, cúi mong đức Phật giải thích cho. Đức Phật đáp: - Thiện Nam Tử! Các người nầy hoặc đi hoặc đứng hoặc co duỗi thảy đều vô ngại. Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Con vẫn chưa hiểu ý nghĩa việc ấy thế nào? Đức Phật đáp: - Này Thiện Nam Tử! Nay ngươi muốn thấy những người nầy duỗi cánh tay chăng? Bồ Tát Dược Vương Quân thưa: Nay con muốn thấy, mong đức Phật hiển thị. Khi ấy, đức Như Lai Nguyệt Thượng Cảnh Giới liền ở trong hội duỗi một cánh tay sắc vàng khắp bảo đại chúng. Bấy giờ trong hội có trăm ngàn câu chi người, liền ngay lúc đó cũng duỗi một cánh tay, tất cả đều mưa vô số trăm ngàn thứ hương, đó là hương xoa, hương bột… để cúng dường Phật.

Lúc ấy, đức Phật đó bảo Bồ Tát Dược Vương Quân: Này Thiện Nam Tử! Nay ngươi có thấy chúng người này đều duỗi một cánh tay mưa các thứ diệu hương để cúng dường đức Thế Tôn chăng? Bồ Tát thưa: Con có thấy. Đức Phật bảo: Này Thiện Nam Tử! Nay ngươi nên biết rằng, trăm ngàn câu chi người nầy đều là hóa sanh, như thấy người trong mộng mà thôi.

Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân thấy việc ấy xong, liền bạch đức Phật đó rằng: Bạch Thế Tôn! Các chúng người nầy chỉ trong chốc lát đều duỗi một cánh tay, mà có thể mưa vô số hương thơm, huống chi duỗi cả hai tay, thì sẽ mưa hương thơm gấp bội. Đức Phật đó bảo: Như vậy, như vậy! Này Thiện Nam Tử! Những loại như vậy đều là do thần lực của Như Lai hóa ra, nhiều vô lượng. Các cõi chúng sanh cũng lại như vậy, hoặc sanh hoặc diệt như mộng như huyễn, tất cả hữu vi đều là pháp không thật.

Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các loại chúng sanh có kẻ mới sanh, còn ai là kẻ sanh lâu? Đức Phật đó đáp: Đúng vậy. Bồ Tát Dược Vương Quân thưa: Vậy không biết ai là kẻ mới sanh, còn ai là kẻ sanh lâu? Đức Phật đó đáp: Nay ở trong hội này có hàng trăm hàng ngàn câu chi nhân chúng vừa duỗi một cánh tay mưa các thứ hương, đó gọi là người sanh lâu, còn những kẻ từ cây sanh ở chỗ đức Phật Thích Ca Mâu Ni tại thế giới Ta Bà kia là kẻ mới sanh.

Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật đó rằng: Bạch Thế Tôn! Nay con đối với việc này lại muốn thấy các vị mới sanh ấy, cúi mong đức Phật hiển thị. Lúc bấy giờ, đức Như Lai Nguyệt Thượng Cảnh Giới liền duỗi cánh tay mặt xuống, lúc đó bốn phương có trăm ngàn câu chi nhân chúng, phương trên phương dưới cũng có hai mươi lăm câu chi nhân chúng cùng thời đi vào trong hội của Phật, cũng lại trước đức Phật chẳng hỏi han, cũng nói năng, im lặng không có tiếng động, đứng một bên đức Phật.

Lúc đó, Bồ Tát Dược Vương Quân bạch đức Phật đó rằng: - Bạch Thế Tôn! Vì sao vô số những người này chỉ trong khoảnh khắc đi vào trong hội của Phật, cũng đều im lặng, đứng một bên Ngài. Đức Phật ấy đáp: - Này Thiện Nam Tử! Các người này là kẻ mới sanh, không biết pháp sanh, không biết pháp diệt, cũng lại không biết già bệnh chết lo rầu, ái biệt ly, oán thù gặp nhau… các pháp như vậy, cũng lại chẳng biết khổ, cùng khổ thọ, chẳng biết từ khổ sanh, đối với tất cả pháp đã tu tập, chẳng có hiểu rõ, làm sao có điều gì để nói, vì vậy tất cả họ đều im lặng đứng yên.

Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật đó rằng: - Bạch Thế Tôn! Như lời Phật nói những người ấy đều là mới sanh, không biết họ từ đâu mà tới, mà đối với tất cả pháp lại chẳng thể hay biết? Đức Phật ấy đáp: - Này Thiện Nam Tử! Các chúng sanh ấy không phải do nghiệp báo sanh ra, chẳng phải do sự khéo léo có thể tạo ra, cũng chẳng phải do cha mẹ sanh, chẳng từ các thọ tương ưng sanh ra, cũng chẳng phải do nghiệp nhân quá khứ sanh ra, cũng chẳng do nghĩ nhớ khổ thọ… các tưởng, chẳng từ đâu sanh ra cũng như vậy. Không có sở thuyết, cho nên đối với các pháp không thể hiểu rõ, cũng lại không sanh tư tưởng tôi và của tôi.

Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật: - Bạch Thế Tôn! Đã gọi họ là những người mới sanh, vậy từ đâu sanh, lại từ đâu diệt? Đức Phật đó đáp: Này Thiện Nam Tử! Như đức Phật sanh ra, họ cũng sanh như thế, như đức Phật diệt họ cũng diệt như thế. Này Thiện Nam Tử! Ví dụ như có người phạm luật pháp nhà vua, bị vua giam cầm lâu dài nơi lao ngục, trong ngục đó rất đen tối, không có ánh sáng mặt trời chiếu đến, lãnh chịu khổ sở ác độc rất nhiều, trong lòng hết sức sợ hãi.

Lúc đó bỗng nhiên trong ngục bị bốc cháy, bốn bề đều là lửa đỏ, mọi người đều kinh hoàng, nhưng những người bị tù không thoát ra được. Khi nhà vua nghe tiếng kêu la, liền sai lực sĩ, tạo các phương tiện cứu họ. Những người bị giam được ra khỏi ngục tù nạn lửa rồi, lại nghe nhà vua ra lệnh ân xá rằng: Từ nay về sau các ngươi chớ phạm tội như vậy nữa, nếu các ngươi tái phạm sẽ bị giam vào ngục, không có ngày ra.

Này Thiện Nam Tử! Đức Như Lai cũng lại như vậy, đã đoạn trừ tham sân si cùng tất cả phiền não, viên mãn tất cả pháp lành xuất thế gian, lại hay dứt trừ tất cả khổ não, lại dùng các thứ phương tiện đại bi để cứu độ tất cả chúng sanh khổ não trong sáu đường, khiến tất cả xa lìa các sự trói buộc. Giống như ánh sáng mặt trời phá tan tăm tối, diệt các tội cấu, phát sanh thiện ý. Này Thiện Nam Tử! Hoặc kẻ sanh lâu, hoặc người mới sanh, tất cả chúng sanh đều khiến được giải thoát.

Bấy giờ khi đức Phật đó thuyết pháp thì trên không trung có tiếng nói bài kệ tụng nầy:

Như Lai đấng đại bi

Ở trong cõi thanh tịnh

Từ hạt giống thiện sanh

Nhân quả không có mất

Cảnh giới Phật thanh tịnh

Mở pháp môn vi diệu

Dùng phương tiện đại bi

Độ mọi loài chúng sanh

Thứ lớp mở khai đạo

Đều khiến đến Niết Bàn

Thế gian thường tịch tịnh

Các việc làm vô nhiễm

Từ vô thỉ đến nay

Hoặc sanh lâu, mới sanh

Trong sáu đường ba cõi

Vô số các chúng sanh

Nhờ sức bi nguyện Phật

Đều về cửa giải thoát

Hoặc thế, xuất thế gian

Thảy được đại lợi lạc

Bấy giờ, đức Như Lai Nguyệt Thượng Cảnh Giới liền ở trong hội phóng ra luồng ánh sáng tịnh diệu rất hy hữu, trong ánh sáng ấy phát ra một âm thanh to lớn, chấn động khắp mười phương, lại ở trong âm thanh ấy phát xuất lời nói như vầy: Lành thay năng lực thần thông của chư Phật! Lành thay sức công đức của diệu pháp! Lành thay Đại tập hội hòa hợp, các thứ thần biến không thể nghĩ bàn! Lành thay sự tuyên thuyết diệu pháp môn, tất cả chúng sanh được lợi lạc!

Bấy giờ Bồ Tát Dược Vương Quân thấy luồng ánh sáng to lớn, lại nghe tiếng nói lớn trên hư không như vậy, nên xưng dương tán thán chấp tay cung kính, lạy dưới chân đức Phật ấy bạch rằng: - Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên gì mà Ngài phóng quang minh nầy? Đức Phật đáp: - Này Thiện Nam Tử! Nay ngươi thấy các người mới sanh trong hội nầy chăng? Thưa rằng: - Đã thấy. Đức Phật bảo: - Này Thiện Nam Tử! Các người nầy căn duyên thành thục, ngay ngày hôm nay nghe Ta thuyết pháp, tất cả đều sẽ viên mãn thập địa.

Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân liền từ tòa đứng dậy, bay lên hư không cao tám vạn do tuần, lúc ấy lại có tám vạn câu chi trời và người, trên hư không mưa các hoa đẹp cúng dường đức Phật đó. Khi các người mới sanh tất cả đều cung kính đảnh lễ đức Thế Tôn, thì mười phương các Bồ Tát cho đến tất cả rồng, thần, Dạ-xoa… đều vân tập lại. Lúc đó, Bồ Tát Dược Vương Quân ở trên hư không chấp tay một lòng hướng về đức Phật đó nói bài kệ nầy:

Lành thay thần lực Phật

Phóng quang phát tiếng lớn

Trong thế giới ba ngàn

Không ai mà chẳng nghe

Ba mươi hai Địa ngục

Các chúng sanh chịu khổ

Được nghe âm thanh này

Khổ não đều chấm dứt

Các Thiên chúng ba cõi

Cũng nghe âm thanh ấy

Đều khởi tâm cung kính

Hoan hỷ mà xưng tán

Cõi ba ngàn Đại thiên

Đều nghe tiếng rộng lớn

Nhờ Phật đại thần thông

Có sáu thứ chấn động

Số ba vạn câu chi

Các Long vương đại hải

Nghe âm thanh lớn ấy

Đều đến hội của Phật

Số ba vạn câu chi

Các la sát và vua

Nghe âm thanh lớn ấy

Đều đến hội của Phật

Số hai vạn năm ngàn

Câu chi quỷ Dạ-xoa

Nghe âm thanh lớn ấy

Đều đến hội của Phật

Trong cung Tỳ sa môn

Vô số các Dạ-xoa

Nghe âm thanh lớn ấy

Đều đi đến hội Phật

Các thế giới mười phương

Có trăm ngàn câu chi

Bồ Tát nhờ thần thông

Đều đến chỗ Phật hội

Phật Nguyệt Thượng Cảnh Giới

Vì chúng sanh mới sanh

Muốn nói diệu pháp môn

Vì thế cùng vân tập

Bấy giờ, Bồ Tát Dược Vương Quân nói bài kệ ấy xong, từ hư không đi xuống đứng trước đức Phật chấp tay cung kính bạch đức Phật: - Bạch Thế Tôn! Nay các Bồ Tát cho đến tất cả Long vương quỷ thần đều đến vân tập trong hội nầy, tất cả đều ưa thích nghe Phật thuyết pháp, nay đã đến lúc cúi mong Phật nói cho. Đức Phật ấy nói: - Này Thiện Nam Tử! Nay ngươi nên biết, các chúng mới sanh nầy đã xa lìa tất cả nghiệp ác, đầy đủ phạm hạnh, được đại tổng trì, tất cả thiện pháp đều đã viên mãn. Nay Ta vì họ nói Đại Pháp Uẩn. Lúc đó, Bồ Tát Dược Vương Quân lại bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Đại chúng đang khao khát kính ngưỡng muốn nghe, cúi mong Phật nói cho.

Phật nói kinh Chánh Pháp Đại Tập Hội Quyển thứ tư

Phật nói kinh Chánh Pháp Đại Tập Hội

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.