Sa Di Ni Kinh Luật

KINH BÁT ĐẠI NHÂN GIÁC

(Hậu Hán An Tức quốc Tam Tạng An Thế Cao dịch.)

Vi Phật đệ tử Thường ư trú dạ Chí tâm tụng niệm Bát đại nhân giác

1. Đệ Nhất Giác Ngộ

Thế gian vô thường Quốc độ nguy thúy

Tứ đại khổ không Ngũ ấm vô ngã Sanh diệt biến dị Hư ngụy vô chủ Tâm thị ác nguyên Hình vi tội tẩu Như thị quán sát Tiệm ly sanh tử 2. Đệ Nhị Giác Tri

Đa dục vi khổ Sanh tử bì lao Tùng tham dục khởi Thiểu dục vô vi Thân tâm tự tại

3. Đệ Tam Giác Tri

Tâm vô yểm túc Duy đắc đa cầu Tăng trưởng tội ác Bồ tát bất nhĩ Thường niệm tri túc An bần thủ đạo

Duy tuệ thị nghiệp KINH BÁT ĐẠI NHÂN GIÁC Tồi phục tứ ma

Xuất ấm giới ngục

5. Đệ Ngũ Giác Ngộ

Ngu si sanh tử Bồ tát thường niệm Quảng học đa văn Tăng trưởng trí tuệ Thành tựu biện tài Giáo hóa nhất thiết

Tất dĩ đại lạc

6. Đệ Lục Giác Tri Bần khổ đa oán Hoạnh kết ác duyên Bồ tát bố thí Đẳng niệm oán thân Bất niệm cựu ác Bất tắng ác nhân 7. Đệ Thất Giác Ngộ

Ngũ dục quá hoạn Tuy vi tục nhân Bất nhiễm thế lạc Thường niệm tam y Ngõa bát pháp khí Chí nguyện xuất gia Thủ đạo thanh bạch Phạm hạnh cao viễn

Từ bi nhất thiết

8. Đệ Bát Giác Tri Sanh tử xí nhiên Khổ não vô lượng Phát đại thừa tâm Phổ tế nhất thiết Nguyện đại chúng sanh Thọ vô lượng khổ Linh chư chúng sanh Tất cánh đại lạc KINH PHẬT DI GIÁO 103

KINH PHẬT DI GIÁO

[PHẬT THÙY BÁT NIẾT BÀN LƯỢC THUYẾT GIÁO GIỚI KINH]

(Hậu Tần Tam Tạng Pháp Sư Cưu Ma La Thập phụng chiếu dịch.)

KINH TỰ Thích Ca Mâu Ni Phật, sơ chuyển pháp luân độ A Nhã Kiều Trần Như, tối hậu thuyết pháp độ Tu Bạt Đà La. Sở ưng độ giả, giai dĩ độ ngật. Ư Sa La song thọ gian, tương nhập Niết Bàn. Thị thời, trung dạ tịch nhiên vô thanh. Vị chư đệ tử, lược thuyết pháp yếu.

1. Trì Giới Nhữ đẳng tỳ kheo! Ư ngã diệt hậu, đương tôn trọng trân kính Ba La Đề Mộc Xoa. Như ám ngộ minh, bần nhân đắc bảo, đương tri thử tắc thị nhữ đẳng đại sư. Nhược ngã trụ thế, vô dị thử dã. Trì tịnh giới giả, bất đắc phán mại mậu dịch, an trí điền trạch, súc dưỡng nhân dân, nô tỳ, súc sanh. Nhất thiết chủng thực cập chư tài bảo, giai đương viễn ly, như tỵ hỏa khanh. Bất đắc trảm phạt thảo mộc, khẩn thổ, quật địa, hiệp hòa thang dược, chiêm tướng kiết hung, ngưỡng quan tinh tú, suy bộ doanh hư. Lịch số, toán kế, giai sở bất ưng. Tiết thân, thời thực, thanh tịnh tự hoạt. Bất đắc tham dự thế sự, thông trí sứ mạng. Chú thuật, tiên dược, kết hảo quý nhân, thân hậu tiết mạn, giai bất ưng tác. Đương tự đoan tâm chánh niệm cầu độ. Bất đắc bao tàng hà tỳ, hiển dị hoặc chúng. Ư tứ cúng dường, tri lượng, tri túc.

Thú đắc cúng sự, bất ưng súc tích.

Thử tắc lược thuyết trì giới chi tướng. Giới thị chánh thuận giải thoát chi bổn, cố danh Ba La Đề Mộc Xoa. Nhân y thử giới đắc sanh chư thiền định cập diệt KINH PHẬT DI GIÁO 105 khổ trí huệ. Thị cố tỳ kheo đương trì tịnh giới, vật linh hủy khuyết. Nhược nhân năng trì tịnh giới, thị tắc năng hữu thiện pháp. Nhược vô tịnh giới, chư thiện công đức giai bất đắc sanh. Thị dĩ đương tri giới vi đệ nhất an ổn công đức chi sở trụ xứ.

2. Chế Tâm Nhữ đẳng tỳ kheo! Dĩ năng trụ giới, đương chế ngũ căn, vật linh phóng dật, nhập ư ngũ dục. Thí như mục ngưu chi nhân, chấp trượng thị chi, bất linh túng dật, phạm nhân miêu giá. Nhược túng ngũ căn, phi duy ngũ dục tương vô nhai bạn, bất khả chế dã, diệc như ác mã bất dĩ bí chế, tương đương khiên nhân trụy ư khanh hãm. Như bị kiếp hại, khổ chỉ nhất thế. Ngũ căn tặc họa, ương cập lũy thế, vi hại thậm trọng, bất khả bất thận. Thị cố trí giả chế nhi bất tùy, trì chi như tặc, bất linh túng dật. Giả linh túng chi, giai diệc bất cửu kiến kỳ ma diệt.

Thử ngũ căn giả, tâm vi kỳ chủ. Thị cố nhữ đẳng đương hảo chế tâm. Tâm chi khả úy, thậm ư độc xà, ác thú, oán tặc. Đại hỏa việt dật, vị túc dụ dã.

Thí như hữu nhân, thủ chấp mật khí, động chuyển khinh táo, đản quan ư mật, bất kiến thâm khanh. Thí như cuồng tượng vô câu, viên hầu đắc thọ, đằng dược tráo trịch, nan khả cấm chế. Đương cấp tỏa chi, vô linh phóng dật. Túng thử tâm giả, táng nhân thiện sự, chế chi nhất xứ, vô sự bất biện.

Thị cố tỳ kheo đương cần tinh tấn, chiết phục nhữ tâm.

3. Tiết Thực Nhữ đẳng tỳ kheo! Thọ chư ẩm thực, đương như phục dược. Ư hảo, ư ố, vật sanh tăng giảm. Thú đắc chi thân, dĩ trừ cơ khát. Như phong thái hoa, đản thủ kỳ KINH PHẬT DI GIÁO 107 vị, bất tổn hương sắc. Tỳ kheo diệc nhĩ, thọ nhân cúng dường, thú tự trừ não, vô đắc đa cầu, hoại kỳ thiện tâm. Thí như trí giả, trù lượng ngưu lực sở kham đa thiểu, bất linh quá phận, dĩ kiệt kỳ lực.

4. Giới Thụy Miên

Nhữ đẳng tỳ kheo! Trú tắc cần tâm tu tập thiện pháp, vô linh thất thời. Sơ dạ, hậu dạ, diệc vật hữu phế; trung dạ tụng kinh, dĩ tự tiêu tức. Vô dĩ thụy miên nhân duyên linh nhất sanh không quá, vô sở đắc dã. Đương niệm vô thường chi hỏa thiêu chư thế gian. Tảo cầu tự độ, vật thụy miên dã.

Chư phiền não tặc thường tứ sát nhân, thậm ư oán gia. An khả thụy miên, bất tự cảnh ngộ? Phiền não độc xà thụy tại nhữ tâm, thí như hắc nguyên tại nhữ thất thụy. Đương dĩ trì giới chi câu, tảo bính trừ chi. Thụy xà ký xuất, nãi khả an miên. Bất xuất nhi miên, thị vô tàm nhân.

Tàm sỉ chi phục, ư chi trang nghiêm, tối vi đệ nhất. Tàm như thiết câu, năng chế nhân phi pháp. Thị cố tỳ kheo thường đương tàm sỉ, vô đắc tạm thế. Nhược ly tàm sỉ, tắc thất chư công đức.

Hữu quý chi nhân, tắc hữu thiện pháp. Nhược vô quý giả, dữ chư cầm thú, vô tương dị dã. KINH PHẬT DI GIÁO 109 Sở dĩ giả hà? Sân nhuế chi hại tắc phá chư thiện pháp, hoại hảo danh văn; kim thế, hậu thế nhân bất hỷ kiến. Đương tri sân tâm thậm ư mảnh hỏa, thường đương phòng hộ, vô linh đắc nhập. Kiếp công đức tặc, vô quá sân nhuế. Bạch y thọ dục, phi hành đạo nhân vô pháp tự chế, sân du khả thứ. Xuất gia hành đạo vô dục chi nhân, nhi hoài sân nhuế, thậm bất khả dã! Thí như thanh lãnh vân trung, tịch lịch khởi hỏa, phi sở ưng dã.

7. Giới Siểm Khúc

Nhữ đẳng tỳ kheo! Siểm khúc chi tâm dữ đạo tương vi. Thị cố nghi ưng chất trực kỳ tâm. Đương tri siểm khúc đản vi khi cuống, nhập đạo chi nhân tắc vô thị xứ. Thị cố nhữ đẳng nghi đương đoan tâm, dĩ chất trực vi bổn.

8. Thiểu Dục Nhữ đẳng tỳ kheo! Đương tri đa dục chi nhân, đa cầu lợi cố, khổ não diệc đa. Thiểu dục chi nhân, vô cầu vô dục, tắc vô thử hoạn. Trực nhĩ thiểu dục, thượng nghi tu tập, hà huống thiểu dục năng sanh chư công đức? Thiểu dục chi nhân tắc vô siểm khúc dĩ cầu nhân ý, diệc phục bất vi chư căn sở khiên. Hành thiểu dục giả, tâm tắc thản nhiên, vô sở ưu úy. Xúc sự hữu dư, thường vô bất túc. Hữu thiểu dục giả, tắc hữu Niết Bàn. Thị danh thiểu dục. KINH PHẬT DI GIÁO 111 9. Tri Túc

Nhữ đẳng tỳ kheo! Nhược dục thoát chư khổ não, đương quán tri túc. Tri túc chi pháp, tức thị phú lạc, an ổn chi xứ. Tri túc chi nhân tuy ngọa địa thượng, du vi an lạc. Bất tri túc giả, tuy xử thiên đường, diệc bất xứng ý! Bất tri túc giả, tuy phú nhi bần. Tri túc chi nhân, tuy bần nhi phú. Bất tri túc giả, thường vi ngũ dục sở khiên, vi tri túc giả chi sở lân mẫn. Thị danh tri túc.

10. Viễn Ly Nhữ đẳng tỳ kheo! Dục cầu tịch tĩnh, vô vi, an lạc, đương ly hội náo, độc xử nhàn cư. Tĩnh xử chi nhân, Đế Thích, chư thiên sở cộng kính trọng. Thị cố đương xả kỷ chúng, tha chúng, không nhàn độc xử, tư diệt khổ bổn. Nhược nhạo chúng giả, tắc thọ chúng não. Thí như đại thọ, chúng điểu tập chi, tắc hữu khô chiết chi hoạn. Thế gian phược trước, một ư chúng khổ. Thí như lão tượng nịch nê, bất năng tự xuất. Thị danh viễn ly.

11. Tinh Tấn

Nhữ đẳng tỳ kheo! Nhược cần tinh tấn, tắc sự vô nan giả. Thị cố nhữ đẳng đương cần tinh tấn. Thí như tiểu thủy trường lưu, tắc năng xuyên thạch. Nhược hành giả chi tâm sác sác giải phế, thí như toàn hỏa, vị nhiệt nhi tức. Tuy dục đắc hỏa, hỏa nan khả đắc. Thị danh tinh tấn.

12. Bất Vong Niệm Nhữ đẵng tỳ kheo! Cầu thiện tri thức, cầu thiện hộ trợ, vô như bất vong niệm. Nhược hữu bất vong niệm giả, chư phiền não tặc tắc bất năng nhập. Thị cố nhữ đẳng thường đương nhiếp niệm tại tâm. Nhược thất niệm giả, tắc thất chư KINH PHẬT DI GIÁO 113 công đức. Nhược niệm lực kiên cường, tuy nhập ngũ dục tặc trung, bất vi sở hại. Thí như trước khải nhập trận, tắc vô sở úy. Thị danh bất vong niệm.

13. Thiền Định

Nhữ đẳng tỳ kheo! Nhược nhiếp tâm giả, tâm tắc tại định. Tâm tại định cố, năng tri thế gian sanh diệt pháp tướng. Thị cố nhữ đẳng thường đương tinh tấn tu tập chư định. Nhược đắc định giả, tâm tắc bất tán. Thí như tích thủy chi gia, thiện trì đê đường. Hành giả diệc nhĩ, vị trí huệ thủy cố, thiện tu thiền định, linh bất lậu thất. Thị danh vi định.

14. Trí Huệ Nhữ đẳng tỳ kheo! Nhược hữu trí huệ, tắc vô tham trước, thường tự tỉnh sát, bất linh hữu thất. Thị tắc ư ngã pháp trung, năng đắc giải thoát. Nhược bất nhĩ giả, ký phi đạo nhân, hựu phi bạch y, vô sở danh dã. Thật trí huệ giả tắc thị độ lão bệnh tử hải kiên lao thuyền dã, diệc thị vô minh hắc ám đại minh đăng dã; nhất thiết bệnh giả chi lương dược dã; phạt phiền não thọ chi lợi phủ dã. Thị cố nhữ đẳng đương dĩ văn tư tu huệ nhi tự tăng ích. Nhược nhân hữu trí huệ chi chiếu, tuy thị nhục nhãn, nhi thị minh kiến nhân dã. Thị danh trí huệ.

15. Bất Hý Luận Nhữ đẳng tỳ kheo! Nhược chủng chủng hý luận, kỳ tâm tắc loạn. Tuy phục xuất gia, du vị đắc thoát. Thị cố tỳ kheo đương cấp xả ly loạn tâm hý luận. Nhược nhữ đẳng dục đắc tịch diệt lạc giả, duy đương thiện diệt hý luận chi hoạn. Thị danh bất hý luận. KINH PHẬT DI GIÁO 115 16. Tự Miễn

Nhữ đẳng tỳ kheo! Ư chư công đức, thường đương nhất tâm. Xả chư phóng dật, như ly oán tặc. Đại bi Thế Tôn sở thuyết lợi ích, giai dĩ cứu cánh. Nhữ đẳng đản đương cần nhi hành chi. Nhược ư sơn gian, nhược không trạch trung, nhược tại thọ hạ, nhàn xử tĩnh thất, niệm sở thọ pháp, vật linh vong thất. Thường đương tự miễn, tinh tấn tu chi. Vô vi không tử, hậu trí hữu hối. Ngã như lương y, tri bệnh thuyết dược. Phục dữ bất phục, phi y cữu giã. Hựu như thiện đạo, đạo nhân thiện đạo.

Văn chi bất hành, phi đạo quá dã.

17. Quyết Nghi Nhữ đẳng nhược ư khổ đẳng Tứ Đế, hữu sở nghi giả, khả tật vấn chi. Vô đắc hoài nghi, bất cầu quyết dã.

Nhĩ thời, Thế Tôn như thị tam xướng, nhân vô vấn giả. Sở dĩ giả hà? Chúng vô nghi cố.

Thời, A Nậu Lâu Đà quán sát chúng tâm, nhi bạch Phật ngôn:

Thế Tôn! Nguyệt khả linh nhiệt, nhật khả linh lãnh, Phật thuyết Tứ Đế bất khả linh dị. Phật thuyết Khổ đế thật khổ, bất khả linh lạc. Tập chân thị nhân, cánh vô dị nhân. Khổ nhược diệt giả, tức thị nhân diệt. Nhân diệt, cố quả diệt. Diệt khổ chi đạo, thật thị chân đạo, cánh vô dư đạo.

Thế Tôn! Thị chư tỳ kheo, ư Tứ Đế trung, quyết định vô nghi.

18. Chúng Sanh Đắc Độ Ư thử chúng trung, sở tác vị biện giả, kiến Phật diệt độ, đương hữu bi cảm.

Nhược hữu sơ nhập pháp giả, văn Phật sở thuyết, tức giai đắc độ. Thí như dạ kiến điện quang, tức đắc kiến đạo. Nhược sở KINH PHẬT DI GIÁO 117 tác dĩ biện, dĩ độ khổ hải giả, đản tác thị niệm: Thế Tôn diệt độ, nhất hà tật tai? A Nậu Lâu Đà tuy thuyết thị ngữ, chúng trung giai tất liễu đạt Tứ thánh đế nghĩa.

Thế Tôn dục linh thử chư đại chúng giai đắc kiên cố, dĩ đại bi tâm, phục vị chúng thuyết:

Nhữ đẳng tỳ kheo! Vật hoài bi não.

Nhược ngã trụ thế nhất kiếp, hội diệc đương diệt. Hội nhi bất ly, chung bất khả đắc. Tự lợi, lợi tha, pháp giai cụ túc. Nhược ngã cửu trụ, cánh vô sở ích. Ưng khả độ giả, nhược thiên thượng, nhân gian, giai tất dĩ độ. Kỳ vị độ giả, giai diệc dĩ tác đắc độ nhân duyên.

19. Pháp Thân Thường Tại Tự kim dĩ hậu, ngã chư đệ tử triển chuyển hành chi, tắc thị Như Lai Pháp thân thường tại nhi bất diệt dã. Thị cố đương tri thế giai vô thường, hội tất hữu ly. Vật hoài ưu não.

Thế tướng như thị. Đương cần tinh tấn, tảo cầu giải thoát, dĩ trí huệ minh, diệt chư si ám. Thế thật nguy tụy, vô kiên lao giả. Ngã kim đắc diệt, như trừ ác bệnh. Thử thị ưng xả tội ác chi vật, giả danh vi thân, một tại lão, bệnh, sanh, tử đại hải. Hà hữu trí giả đắc trừ diệt chi, như sát oán tặc, nhi bất hoan hỷ?

KẾT LUẬN Nhữ đẳng tỳ kheo! Thường đương nhất tâm, cần cầu xuất đạo. Nhất thiết thế gian động bất động pháp, giai thị bại hoại bất an chi tướng. Nhữ đẳng thả chỉ, vật đắc phục ngữ. Thời tương dục quá, ngã dục diệt độ. Thị ngã tối hậu chi sở giáo hối. KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG 119

KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG

(Hậu Hán Ca Diếp Ma Đằng cộng Trúc Pháp Lan dịch.)

KINH TỰ

Thế Tôn thành đạo dĩ, tác thị tư duy:

“Ly dục tịch tĩnh, thị tối vi thắng.” Trụ đại thiền định, hàng chư ma đạo. Ư Lộc dã uyển trung, chuyển Tứ đế Pháp luân, độ Kiều Trần Như đẳng ngũ nhân nhi chứng đạo quả.

Phục hữu tỳ kheo sở thuyết chư nghi, cầu Phật tấn chỉ. Thế Tôn giáo sắc, nhất nhất khai ngộ, hiệp chưởng kính nặc, nhi thuận tôn sắc.

Chương 1 Xuất Gia Chứng Quả Phật ngôn: “Từ thân xuất gia, thức tâm đạt bổn, giải vô vi pháp, danh viết sa môn. Thường hành nhị bá ngũ thập giới, tấn chí thanh tịnh, vi Tứ chân đạo hạnh, thành A La Hán.

A La Hán giả năng phi hành biến hóa, khoáng kiếp thọ mạng, trụ động thiên địa. Thứ vi A Na Hàm. A Na Hàm giả, thọ chung linh thần thướng Thập cửu thiên, chứng A La Hán. Thứ vi Tư Đà Hàm.

Tư Đà Hàm giả, nhất thướng nhất hoàn, tức đắc A La Hán. Thứ vi Tu Đà

Hoàn.

Tu Đà Hoàn giả, thất tử thất sanh, tiện chứng A La Hán.

Ái dục đoạn giả, như tứ chi đoạn, bất phục dụng chi.”

Chương 2 Đoạn Dục Tuyệt Trẫm Phật ngôn: “Xuất gia sa môn giả đoạn dục khử ái, thức tự tâm nguyên, đạt

Phật thâm lý, ngộ vô vi pháp, nội vô sở đắc, ngoại vô sở cầu, tâm bất hệ đạo, diệc bất kết nghiệp, vô niệm vô tác, phi tu phi KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG 121 chứng, bất lịch chư vị, nhi tự sùng tối, danh chi vi đạo.”

Chương 3 Cát Ái Khử Tham

Phật ngôn: “Thế trừ tu phát nhi vi sa môn, thọ đạo pháp giả, khử thế tư tài, khất cầu thủ túc. Nhật trung nhất tự, thọ hạ nhất túc, thận vật tái hỹ. Sử nhân ngu tế giả, ái dữ dục dã.” Chương 4 Thiện Ác Tịnh Minh

Phật ngôn: “Chúng sanh dĩ thập sự vi thiện, diệt dĩ thập sự vi ác. Hà đẳng vi thập? Thân tam, khẩu tứ, ý tam. Thân tam giả: sát, đạo, dâm. Khẩu tứ giả: lưỡng thiệt, ác khẩu, vọng ngôn, ỷ ngữ. Ý tam giả: tật, nhuế, si. Như thị thập sự, bất thuận Thánh đạo, danh Thập ác hạnh. Thị ác nhược chỉ, danh Thập thiện hạnh nhĩ.” Chương 5 Chuyển Trọng Linh Khinh

Phật ngôn: “Nhân hữu chúng quá, nhi bất tự hối. Đốn tức kỳ tâm, tội lai phó thân, như thủy quy hải tiệm thành thâm quảng. Nhược nhân hữu quá, tự giải tri phi, cải ác hành thiện, tội tự tiêu diệt, như bệnh đắc hãn, tiệm hữu thuyên tổn nhĩ.”

Chương 6 Nhẫn Ác Vô Sân

Phật ngôn: “Ác nhân văn thiện, cố lai náo loạn giả. Nhữ tự cấm tức, đương vô sân trách. Bỉ lai ác giả, nhi tự ác chi.”

Chương 7 Ác Hoàn Bổn Thân Phật ngôn: “Hữu nhân văn ngô thủ đạo, hành đại nhân từ, cố trí mạ Phật.

Phật mặc bất đối. Mạ chỉ. Vấn viết: ‘Tử dĩ lễ tùng nhân, kỳ nhân bất nạp, lễ quy tử hồ?’ Đối viết: ‘Quy hỹ.’ Phật ngôn: ‘Kim tử KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG 123 mạ ngã, ngã kim bất nạp, tử tự trì họa quy tử thân hỹ. Du hưởng ứng thanh, ảnh chi tùy hình, chung vô miễn ly. ’ Thận vật vi ác.”

Chương 8 Trần Thóa Tự Ô

Phật ngôn: “Ác nhân hại hiền giả, du ngưỡng thiên nhi thóa. Thóa bất chí thiên, hoàn tùng kỷ đọa. Nghịch phong dương trần, trần bất chí bỉ, hoàn bộn kỷ thân. Hiền bất khả hủy, họa tất diệt kỷ.”

Chương 9 Phản Bổn Hội Đạo Phật ngôn: “Bác văn ái đạo, đạo tất nan hội. Thủ chí phụng đạo, kỳ đạo thậm đại. ” Chương 10 Hỷ Thí Hoạch Phước

Phật ngôn: “Đổ nhân thí đạo, trợ chi hoan hỷ, đắc phước thậm đại. ” Sa môn vấn viết: “Thử phước tận hồ?”

Phật ngôn: “Thí như nhất cự chi hỏa, sổ bá thiên nhân các dĩ cự lai phân thủ, thục thực, trừ minh, thử cự như cố. Phước diệc như chi.”

Chương 11 Thí Phạn Chuyển Thắng

Phật ngôn: “Phạn ác nhân bá, bất như phạn nhất thiện nhân. Phạn thiện nhân thiên, bất như phạn nhất trì ngũ giới giả.

Phạn ngũ giới giả vạn, bất như phạn nhất Tu Đà Hoàn.

Phạn bá vạn Tu Đà Hoàn, bất như phạn nhất Tư Đà Hàm.

Phạn thiên vạn Tư Đà Hàm, bất như phạn nhất A Na Hàm. KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG 125 Phạn nhất ức A Na Hàm, bất như phạn nhất A La Hán.

Phạn thập ức A La Hán, bất như phạn nhất Bích Chi Phật. Phạn bá ức Bích Chi Phật, bất như phạn nhất Tam thế chư Phật.

Phạn thiên ức Tam thế chư Phật, bất như phạn nhất vô niệm, vô trụ, vô tu, vô chứng chi giả. ”

Chương 12 Cử Nan Khuyến Tu

Phật ngôn: “Nhân hữu nhị thập nan:

1. Bần cùng bố thí nan.

2. Hào quý học đạo nan. 3. Khí mạng tất tử nan. 4. Đắc đổ Phật kinh nan.

5. Sanh trị Phật thế nan.

6. Nhẫn sắc nhẫn dục nan.

10. Xúc sự vô tâm nan. 11. Quảng học bác cứu nan. 12. Trừ diệt ngã mạn nan. 13. Bất khinh vị học nan. 14. Tâm hành bình đẳng nan. 15. Bất thuyết thị phi nan.

16. Hội thiện tri thức nan. 17. Kiến tánh học đạo nan. 18. Tùy hóa độ nhân nan.

19. Đổ cảnh bất động nan.

20. Thiện giải phương tiện nan.”

Chương 13 Vấn Đạo Túc Mạng

Sa môn vấn Phật: “Dĩ hà nhân duyên, đắc tri túc mạng, hội kỳ chí đạo?” Phật ngôn: “Tịnh tâm, thủ chí, khả hội chí đạo. Thí như ma kính, cấu khứ, minh tồn. Đoạn dục, vô cầu, đương đắc túc mạng. ” KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG Chương 14 Thỉnh Vấn Thiện Đại

Sa môn vấn Phật: “Hà giả vi thiện? Hà giả tối đại?”

Phật ngôn: “Hành đạo, thủ chân giả thiện. Chí dữ đạo hiệp giả đại.”

Chương 15 Thỉnh Vấn Lực Minh

Sa môn vấn Phật: “Hà giả đa lực? Hà giả tối minh?”

Phật ngôn: “Nhẫn nhục đa lực, bất hoài ác cố, kiêm gia an kiện. Nhẫn giả vô ác, tất vi nhân tôn. Tâm cấu diệt tận, tịnh vô hà uế, thị vi tối minh, Vị hữu thiên địa đải ư kim nhật, thập phương sở hữu, vô hữu bất kiến, vô hữu bất tri, vô hữu bất văn, đắc Nhất thiết trí, khả vị minh hỹ.”

Chương 16 Xả Ái Đắc Đạo Phật ngôn: “Nhân hoài ái dục, bất kiến đạo giả. Thí như trừng thuỷ, trí thủ giảo chi. Chúng nhân cộng lâm, vô hữu đổ kỳ ảnh giả. Nhân dĩ ái dục giao thác, tâm trung trược hưng, cố bất kiến đạo. Nhữ đẳng sa môn đương xả ái dục. Ái dục cấu tận, đạo khả kiến hỹ.”

Chương 17 Minh Lai Ám Tạ

Phật ngôn: “phù kiến Đạo giả, thí như trì cự, nhập minh thất trung, Kỳ minh tức diệt, nhi minh độc tồn. Học Đạo kiến Đế, Vô minh tức diệt, nhi Minh thường tồn hỹ.”

Chương 18 Niệm Đẳng Bổn Không

Phật ngôn: “Ngô Pháp niệm vô niệm niệm, hành vô hành hạnh, ngôn vô ngôn ngôn, tu vô tu tu. Hội giả cận nhĩ, mê giã viễn hồ. Ngôn ngữ đạo đoạn, phi vật sở câu. Sai chi hào ly, thất chi tu du.” KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG 129 Chương 19 Giả Chân Tịnh Quán

Phật ngôn: “Quán thiên địa, niệm phi thường; quán thế giới, niệm phi thường; quán linh giác, tức Bồ Đề. Như thị tri thức, đắc đạo tật hỹ.”

Chương 20 Suy Ngã Bổn Không

Phật ngôn: “Đương niệm thân trung tứ đại, các tự hữu danh, đô vô ngã giả.

Ngã ký đô vô, kỳ như huyễn nhĩ.” Chương 21 Danh Thanh Tán Bổn

Phật ngôn: “Nhân tùy tình dục, cầu ư thanh danh. Thanh danh hiển trước, thân dĩ cố hỹ! Tham thế thường danh, nhi bất học đạo, uổng công lao hình. Thí như thiêu hương, tuy nhân văn hương, hương chi tận hỹ. Nguy thân chi hỏa nhi tại kỳ hậu. ” Chương 22 Tài Sắc Chiêu Khổ

Phật ngôn: “Tài sắc ư nhân, nhân chi bất xả, thí như đao nhận hữu mật, bất túc nhất xan chi mỹ. Tiểu nhi thỉ chi, tắc hữu cát thiệt chi hoạn.”

Chương 23 Thê Tử Thậm Ngục

Phật ngôn: “Nhân hệ ư thê tử, xá trạch, thậm ư lao ngục. Lao ngục hữu tán thích chi kỳ, thê tử vô viễn ly chi niệm. Tình ái ư sắc, khởi đán khu trì? Tuy hữu hổ khẩu chi hoạn, tất tồn cam phục, đầu nê tự nịch, cố viết phàm phu. Thấu đắc thử môn, xuất trần La Hán.”

Chương 24 Sắc Dục Chướng Đạo Phật ngôn: “Ái dục mạc thậm ư sắc.

Sắc chi vi dục, kỳ đại vô ngoại. Lại hữu nhất hỹ. Nhược sử nhị đồng, phổ thiên chi nhân, vô năng vi đạo giả hỹ. ” KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG Chương 25 Dục Hỏa Thiêu Thân

Phật ngôn: “Ái dục chi nhân, do như chấp cự nghịch phong nhi hành. Tất hữu thiêu thủ chi hoạn.”

Chương 26 Thiên Ma Nhiễu Phật

Thiên thần hiến ngọc nữ ư Phật, dục hoại Phật ý. Phật ngôn: “Cách nang chúng uế, nhĩ lai hà vi? Khứ. Ngô bất dụng. ”

Thiên thần dũ kính, nhân vấn đạo ý. Phật vị giải thuyết, tức đắc Tu Đà Hoàn quả.

Chương 27 Vô Trước Đắc Đạo

Phật ngôn: “Phù vi đạo giả, do mộc tại thủy, tầm lưu nhi hành. Bất xúc lưỡng ngạn, bất vi nhân thủ, bất vi quỉ thần sở già, bất vi hồi lưu sở trụ, diệc bất hủ bại.

Ngô bảo thử mộc quyết định nhập hải.

Học đạo chi nhân, bất vi tình dục sở hoặc, bất vi chúng tà sở nhiễu, tinh tấn vô vi. Ngô bảo thử nhân tất đắc đạo hỹ.”

Chương 28 Ý Mã Mạc Túng

Phật ngôn: “Thận vật tín nhữ ý, nhữ ý bất khả tín. Thận vật dữ sắc hội, sắc hội tức họa sanh. Đắc A La Hán dĩ, nãi khả tín nhữ ý.”

Chương 29 Chánh Quán Địch Sắc

Phật ngôn: “Thận vật thị nữ sắc, diệc mạc cộng ngôn ngữ. Nhược dữ ngữ giả, chánh tâm tư niệm: Ngã vi sa môn, xử ư trược thế, đương như liên hoa, bất vi nê ô.

Tưởng kỳ lão giả như mẫu, trưởng giả như tỷ, thiếu giả như muội, trĩ giả như tử, sanh độ thoát tâm, tức diệt ác niệm.” KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG Chương 30 Dục Hỏa Viễn Ly

Phật ngôn: “Phù vi đạo giả, như bị càn thảo, hỏa lai tu tị. Đạo nhân kiến dục, tất đương viễn chi.”

Chương 31 Tâm Tịch Dục Trừ

Hữu nhân hoạn dâm bất chỉ, dục tự trừ âm. Phật vị chi viết: “Nhược đoạn kỳ âm, bất như đoạn tâm. Tâm như công tào. Công tào nhược chỉ, tùng giả đô tức. Tà tâm bất chỉ, đoạn âm hà ích?” Phật vị thuyết kệ:

“Dục sanh ư nhữ ý, Ý dĩ tư tưởng sanh;

Nhị tâm các tịch tĩnh,

Phi sắc diệc phi hành.”

Phật ngôn: “Thử kệ thị Ca Diếp Phật thuyết. ” Chương 32 Ngã Không Bố Diệt

Phật ngôn: “Nhân tùng ái dục sanh ưu, tùng ưu sanh bố. Nhược ly ư ái, hà ưu, hà bố?”

Chương 33 Trí Minh Phá Ma

Phật ngôn: “Phù vi đạo giả, thí như nhất nhân dữ vạn nhân chiến, quải khải xuất môn, ý hoặc khiếp nhược, hoặc bán lộ nhi thối, hoặc cách đấu nhi tử, hoặc đắc thắng nhi hoàn. Sa môn học đạo, ưng đương kiên trì kỳ tâm, tinh tấn dũng nhuệ, bất úy tiền cảnh, phá diệt chúng ma, nhi đắc đạo quả.” Chương 34 Xử Trung Đắc Đạo Hữu sa môn dạ tụng Ca Diếp Phật Di giáo kinh. Kỳ thanh bi khẩn, tư hối dục thối. Phật vấn chi viết: “Nhữ tích tại gia, tằng vi hà nghiệp?” KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG Đối viết: “Ái đàn cầm.”

Phật ngôn: “Huyền hỗn như hà?” Đối viết: “Bất minh hỹ. ”

“Huyền cấp như hà?”

Đối viết: “Thanh tuyệt hỹ.”

“Cấp hỗn đắc trung như hà?” Đối viết: “Chư âm phổ hỹ.”

Phật ngôn: “Sa môn học đạo diệc135 nhiên. Tâm nhược điều thích, đạo khả đắc hỹ. Ư đạo nhược bạo, bạo tức thân bì. Kỳ thân nhược bì, ý tức sanh não. Ý nhược sanh não, hành tức thối hỹ. Kỳ hành ký thối, tội tất gia hỹ. Đản thanh tịnh an lạc, đạo bất thất hỹ.” Chương 35 Cấu Khứ Minh Tồn Phật ngôn: “Như nhân đoán thiết, khử tể thành khí; khí tức tinh hảo. Học đạo chi nhân khử tâm cấu nhiễm, hạnh tức thanh tịnh hỹ. ” Chương 36 Triển Chuyển Hoạch Thắng

Phật ngôn:

“Nhân ly ác đạo, đắc vi nhân nan.

Ký đắc vi nhân, khử nữ tức nam nan. Ký đắc vi nam, lục căn hoàn cụ nan.

Lục căn ký cụ, sanh trung quốc nan.

Ký sanh trung quốc, trị Phật thế nan. Ký trị Phật thế, ngộ đạo giả nan.

Ký đắc ngộ đạo, hưng tín tâm nan.

Ký hưng tín tâm, phát Bồ Đề tâm nan.

Ký phát Bồ Đề tâm, Vô tu vô chứng nan.”

Chương 37 Niệm Giới Cận Đạo

Phật ngôn: “Phật tử ly ngô sổ thiên lý, ức niệm ngô giới, tất đắc đạo quả. Tại ngô tả hữu, tuy thường kiến ngô, bất thuận ngô giới, chung bất đắc đạo.” KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG 137 Chương 38 Sanh Tức Hữu Diệt

Phật vấn sa môn: “Nhân mạng tại kỷ gian?”

Đối viết: “Sổ nhật gian.” Phật ngôn: “Tử vị tri đạo.”

Phục vấn nhất sa môn: “Nhân mạng tại kỷ gian?”

Đối viết: “Phạn thực gian.” Phật ngôn: “Tử vị tri đạo.”

Phục vấn nhất sa môn: “Nhân mạng tại kỷ gian?”

Đối viết: “Tại hô hấp gian.”

Phật ngôn: “Thiện tai! Tử tri đạo hỹ.”

Chương 39 Giáo Hối Vô Sai Phật ngôn: “Học Phật đạo giả, Phật sở ngôn thuyết, giai ưng tín thuận. Thí như thực mật, trung biên giai điềm. Ngô kinh diệc nhĩ. ” Chương 40 Hành Đạo Tại Tâm

Phật ngôn: “Sa môn hành đạo, vô như ma ngưu. Thân tuy hành đạo, tâm đạo bất hành. Tâm đạo nhược hành, hà dụng hành đạo?”

Chương 41 Trực Tâm Xuất Dục

Phật ngôn: “Phù vi đạo giả, như ngưu phụ trọng, hành thâm nê trung. Bì cực, bất cảm tả hữu cố thị. Xuất ly ứ nê, nãi khả tô tức. Sa môn đương quán tình dục thậm ư ứ nê, trực tâm niệm đạo, khả miễn khổ hỹ.”

Chương 42 Đạt Thế Tri Huyễn Phật ngôn: “Ngô thị vương hầu chi vị như quá khích trần; thị kim ngọc chi bửu như ngõa lịch; thị hoàn tố chi phục như tệ bạch; thị đại thiên giới như nhất ha tử;

thị A Nậu trì thủy như đồ túc du.

KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG 139 Thị phương tiện môn như hóa bửu tụ; thị Vô thượng thừa như mộng kim bạch; thị Phật đạo như nhãn tiền hoa; thị thiền định như Tu Di trụ; thị Niết Bàn như trú tịch ngộ; thị đảo chánh như lục long vũ; thị bình đẳng như nhất chân địa; thị hưng hóa như tứ thời mộc.” Chư đại tỳ kheo văn Phật sở thuyết, hoan hỷ phụng hành.

SA DI NI

KINH - LUẬT

PHẦN DỊCH NGHĨA

TỲ NI NHẬT DỤNG 141

TỲ NI NHẬT DỤNG

(Hòa Thượng Thích Trí Quang Việt dịch.)

1. Sáng Sớm Thức Dậy Ngủ nghỉ mới thức Nên nguyện chúng sanh Tất cả trí giác Nhìn khắp mười phương

2. Đánh Hồng Chung Nguyện tiếng chuông này khắp pháp giới Thiết vi u ám cùng nghe được Căn cảnh thanh tịnh chứng viên thông Hết thảy chúng sanh thành chánh giác

3. Nghe Hồng Chung Nghe tiếng chuông, phiền não nhẹ Trí tuệ lớn, đồ đề sanh Thoát địa ngục, vượt hầm lửa Nguyện thành Phật, độ chúng sanh Án già ra đế da sa ha. (3 lần) 4. Mặc Y Phục

Nếu mặc áo trên nên nguyện chúng sanh được thiện căn tốt đến bờ bên kia

Nếu mặc quần dưới nên nguyện chúng sanh mặc các thiện căn đầy đủ hổ thẹn Sửa áo buộc dải nên nguyện chúng sanh kiểm buộc thiện căn không để rơi mất

5. Xuống Đơn Từ sáng giờ dần suốt đến tối Hết thảy chúng sanh tự tránh giữ

Nếu rủi mất mạng dưới chân tôi

Cầu nguyện tức thì sanh tịnh độ

Án dật đế luật ni sa ha. (3 lần)

6. Bước Đi Không Hại Sâu Bọ Cất bước chân lên Nên nguyện chúng sanh TỲ NI NHẬT DỤNG 143 Vượt biển sanh tử Đủ mọi thiện pháp Án địa lị nhật lị sa ha. (3 lần)

7. Ra Khỏi Nhà Từ nhà đi ra Nên nguyện chúng sanh Vào sâu trí Phật Thoát hẳn ba cõi

8. Vào Nhà Xí Đại tiện tiểu tiện Nên nguyện chúng sanh Xả tham sân si Loại trừ tội lỗi Án ngận lỗ đà da sa ha. (3 lần)

TỲ NI NHẬT DỤNG 145 Tám vạn tư vi sinh Nếu không trì chú này Như ăn thịt chúng sanh Án phạ tất ba ra ma ni sa ha. (3 lần)

Án ma ha ca bà ba tra tất đế sa ha. (3 lần) Nghĩ sai nói chuyện Tín thí khó tiêu Đại chúng nghe tiếng khánh cùng chánh niệm. (Tăng chúng cùng niệm…)

Nam mô A Di Đà phật.

Cầm nắm Ứng khí Nên nguyện chúng sanh Trở thành pháp khí Thọ thiên nhân cúng Án chỉ rị chỉ rị phạ nhật ra hồng phấn tra. (3 lần) Nguyện đoạn tất cả điều ác. Nguyện tu tất cả điều lành.

Nguyện độ tất cả chúng sanh. Một xét kể công lao nhiều ít và ước lượng lý do của thực phẩm.

Hai nghĩ kỹ đức hạnh của mình đủ hay thiếu để ứng thọ sự cúng dường.

Ba đề phòng tâm lý tránh những tội lỗi mà tham sân si vẫn là chủ yếu.

Bốn chính vì lấy thực phẩm làm dược phẩm tốt để trị liệu thân hình khô yếu.

Năm vì thành đạo nghiệp mà ứng thọ thực phẩm này. TỲ NI NHẬT DỤNG 151 Án phạ tắc ra, a ni bát ra ni, ấp đa da sa ha. (3 lần) Biết thân vốn không Không mọi tranh cãi Án thất rị đa, thất rị đa, quân tra rị sa phạ hạ. (3 lần) TỲ NI NHẬT DỤNG 157 Án lam sa ha. (3 lần)

Luật Tăng kỳ nói nên nói cho sa di về 10 pháp số:

Một là hết thảy chúng sanh đều nhờ ăn uống. Hai là danh sắc. Ba là 3 thọ.

Bốn là 4 đế.

Năm là 5 ấm. Sáu là 6 nhập.

Bảy là 7 giác ý. Tám là 8 chánh đạo.

Chín là 9 nơi chúng sanh ở.

Mười là 10 nhất thế nhập.

QUY SƠN CẢNH SÁCH 161

QUY SƠN CẢNH SÁCH

[QUY SƠN ĐẠI VIÊN THIỀN SƯ CẢNH SÁCH VĂN]

(Hòa Thượng Thích Thanh Từ Việt dịch.)

1. Bởi do nghiệp trói buộc mà có thân, tức chưa khỏi khổ lụy về thân.

Bẩm thụ tinh cha huyết mẹ, tạm mượn các duyên hợp thành.

Tuy nhờ tứ đại giữ gìn, nhưng chúng thường trái nghịch.

2. Vô thường, già, bịnh chẳng hẹn cùng người. Sáng còn tối mất, chỉ trong khoảng sát na đã qua đời khác.

Ví như sương mùa xuân, mốc sáng sớm, phút chốc liền tan. Cây bên bờ vực, dây trong miệng giếng há được lâu bền. Niệm niệm qua nhanh, chỉ trong khoảng sát na, chuyển hơi thở đã là đời sau, sao lại an nhiên để ngày tháng trôi suông vô ích?

3.

Đối cha mẹ chẳng dâng ngon ngọt, với lục thân chí quyết bỏ lìa.

Không thể an nước trị dân, nghiệp nhà trọn không nối dõi.

Xa làng biệt xóm, cắt tóc theo thầy.

Trong thường nhớ nghĩ công phu.

Ngoài rộng mở hạnh hòa kính.

Thoát hẳn thế trần, mong cầu giải thoát. 4.

Sao lại vừa mới lên giới phẩm, liền xưng: Ta là tỳ kheo. Dùng của thí chủ, ăn của Thường trụ, không biết xét nghĩ của ấy tự đâu đem đến, lại nói càng: lẽ (đương nhiên) phải hiến cúng.

Ăn rồi dụm đầu ồn náo, chỉ nói toàn chuyện tạp thế gian.

Song, một thuở đua vui, không biết vui ấy là nhân của khổ.

QUY SƠN CẢNH SÁCH 163

Nhiều kiếp theo trần, chưa từng tỉnh lại.

Thời giờ mất mát, năm tháng dần dà.

Thọ dụng càng nhiều, thí chủ càng được lợi.

Hết năm này sang năm khác chẳng chịu trừ bỏ.

Chất chứa càng nhiều chỉ để giữ gìn thân huyễn.

Đấng đạo sư có lời dạy, răn nhắc tỳ kheo:

“Tiến đạo nghiêm thân, ba việc thường chớ đủ. ” Người nay phần nhiều mê đắm không thôi, ngày lại tháng qua thoạt nhiên đầu bạc.

Kẻ hậu học chưa nghe chỉ thú, phải nên rộng hỏi bậc tiên tri. Chớ nói xuất gia trọng cầu ăn mặc. 5.

Phật trước tiên chế luật để mở mang hạng sơ cơ. Phép tắc oai nghi sạch như băng tuyết.

“Chỉ trì tác phạm”

để kềm thúc kẻ sơ tâm, điều luật chi li để cải sửa những điều dở tệ.

Trường giới luật chưa từng học hỏi thì liễu nghĩa thượng thừa làm sao lãnh hội?

Đáng tiếc, một đời luống qua, sau rồi ăn năn đâu kịp.

Giáo lý chưa từng để lòng, đạo huyền nhân đâu khế ngộ?

6. Đến lúc tuổi đời đã cao, tuổi hạ cũng lớn mà bụng rỗng tâm cao, chẳng chịu nương gần bạn lành chỉ biết một bề kiêu ngạo.

Chưa thông kinh luật, sự thúc liễm trọn không, QUY SƠN CẢNH SÁCH 165 hoặc lớn tiếng to lời nói năng vô độ.

Chẳng kính thượng trung hạ tọa, khi tụ họp giống Bà la môn không khác.

Khua bát ồn ào, ăn rồi dậy trước.

Đi đứng ngang càn, Tăng thể trọn không, ngồi đứng lăng xăng khiến người động niệm.

Chẳng gìn mảy phép tắc, chút oai nghi.

Lấy gì thúc liễm hậu sanh, tân học nương đâu bắt chước?

7. Vừa mới được người cảnh giác liền xưng: Ta là “Sơn Tăng. ”

Chưa nghe lời Phật dạy để hành trì, cứ một bề giữ tánh thô tháo.

Sở dĩ thấy biết như vậy, chỉ vì tâm ban đầu biếng nhác và theo thói ham ăn mê ngủ. Dần dà theo đời hóa thành thô kệch. Chẳng hay lóng cóng yếu già, gặp việc xây mặt vào vách. Hậu học thưa hỏi không biết lời chi hướng dẫn. Dẫu có giảng nói cũng không hợp với kinh điển. Nếu bi khinh chê liền trách hậu sanh vô lễ.

Tâm sân nổi dậy, lớn tiếng nạt người.

8. Một mai bịnh nằm trên giường, mọi thứ đau đớn vây quanh bức bách.

Sớm tối lo nghĩ, trong lòng lo sợ bồi hồi. Đường trước mịt mờ chưa biết về đâu.

Bấy giờ mới biết hối hận ăn năn, đợi khát đào giếng sao kịp?

Hận mình sớm chẳng lo tu, đến lúc tuổi già nhiều điều tội lỗi.

Khi sắp rời bỏ cuộc đời sự sống tan rã nhanh chóng, trong lòng khiếp sợ kinh hoàng.

(Giống như) lụa thủng chim bay,

(cũng vậy) tâm thức theo nghiệp.

Như kẻ mắc nợ, ai mạnh kéo trước, QUY SƠN CẢNH SÁCH 167 trong tâm nhiều mối, nặng đâu sa đó.

Vô thường sát hại, niệm niệm không dừng. Mạng sống không thể kéo dài, thời gian không thể chờ đợi.

Ba cõi trời người chưa thoát khỏi thì cứ như vậy thọ thân số kiếp không thể tính bàn.

9.

Cảm thương than thở, đau xót cực lòng, đâu thể im lời nên cùng nhau nhắc nhở.

Tủi vì sanh vào thời mạt pháp, cách Hiền Thánh đã xa.

Phật pháp lôi thôi người tu đa số biếng nhác.

Thế nên, lược bày chỗ thấy cạn hẹp của mình để khuyên bảo người sau.

Nếu không bỏ tánh kiêu căng, thì thật khó mong chuyển đổi.

10.

Phàm người xuất gia là cất bước đến phương trời cao rộng, tâm hình khác tục.

Nối thạnh dòng Thánh, hàng phục quân ma, nhằm đền trả 4 ân, cứu giúp 3 cõi. Nếu chẳng như thế, xen lẫn trong chúng tăng, ngôn hạnh hoang sơ, luống hao của tín thí.

“Chỗ đi năm trước, tấc bước không rời, lơ láo một đời, lấy chi nương tựa.”

Huống nãi đường đường tăng tướng, (sáu căn đầy đủ) dung mạo dễ xem.

Sở dĩ được như thế là do đời trước đã gieo trồng căn lành nên đời này mới cảm quả báo thế ấy.

Lại chỉ biết ngồi sửng khoanh tay, chẳng tiếc thì giờ.

Đạo nghiệp không nổ lực chuyên cần thì công quả do đâu thành tựu? QUY SƠN CẢNH SÁCH 169

Chẳng những đời nay luống qua, đời sau cũng sẽ vô ích.

11.

Từ giả thân quyến, quyết chí mặc áo nhuộm là ý muốn vượt đến chỗ nào?

Sớm tối lo nghĩ, đâu thể dần dà để thời giờ qua mất.

Lòng tự hẹn làm rường cột cho Phật pháp, gương mẫu cho đời sau. Thường xét nghĩ như thế mà còn chưa được chút phần tương ưng.

12.

Nói ra phải hợp với kinh điển, luận bàn phải noi theo gương mẫu người xưa, hình dung đĩnh đạc, ý chí cao nhàn.

13.

Đi xa cần nương bạn lành để thường gạn lọc tai mắt.

Trú ở cần nên chọn bạn, thường được nghe điều chưa nghe. Nên nói: sanh ta là cha mẹ, tác thành nên ta là bạn bè.

Gần gũi người lành như đi trong sương móc, tuy không thấy ướt áo mà dần dần thấm nhuần.

Gần gũi kẻ ác, thêm ác tri kiến, sớm tối tạo ác, trước mắt chịu quả báo, chết rồi phải trầm luân.

Một phen mất đi thân người, muôn kiếp khó tìm lại được.

14.

Lời thẳng trái tai, há chẳng ghi lòng đó sao?

(Có thể) mới hay rửa lòng nuôi đức, ẩn tích mai danh, chứa nhóm tinh thần, xa lánh ồn náo.

15.

Nếu muốn tham thiền học đạo, là môn vượt ngoài phương tiện, QUY SƠN CẢNH SÁCH 171 thì trong phải hợp với mé huyền và nghiên cứu tường tận cái tinh yếu của đạo. Chọn lựa được chỗ thâm sâu rồi mới có thể khai ngộ được nguồn chơn (tức bản tánh).

Rộng hỏi tiên tri, thân gần thiện hữu.

Tông này khó đạt được chỗ nhiệm mầu, cần phải dụng tâm chính chắn. Nếu trong ấy đạt được chánh nhân, đó chính là thềm bực giải thoát.

Đây là phá 3 cõi

25 loài.

Trong, ngoài các pháp đều biết không thật. Từ tâm biến khởi, tất thị giả danh.

Chẳng cần đem tâm nương gá, chỉ lòng không gá vật thì vật đâu chướng ngại được người.

Mặc tình pháp tánh trùm khắp, chẳng phải đoạn dứt cũng chẳng cần tiếp nối.

Nghe tiếng thấy sắc là việc tầm thường.

Bên này bên kia ứng dụng không thiếu. 16.

Nếu làm được như thế, mới thật không uổng mặc áo pháp, cũng là đền đáp bốn ân cứu giúp ba cõi.

Đời đời nếu không thối chuyển thì quả Phật quyết chắc được nên. Làm người khách qua lại trong ba cõi, ra vào làm phép tắc cho người.

17.

Môn thiền này rất diệu rất huyền. Chỉ cần có đủ quyết tâm, mới biết Phật Tổ không dối.

18.

Nếu có kẻ bậc trung, chưa thể vượt qua được (phương tiện). Thì phải, đối với giáo pháp lưu tâm, ôn tầm kinh luận.

Tinh thông nghĩa lý truyền bá mở mang, tiếp dẫn hậu lai, báo ân đức Phật. QUY SƠN CẢNH SÁCH 173

Thời giờ chớ nên luống bỏ, phải dùng giáo pháp để phò trì.

Đi đứng oai nghi, mới là pháp khí Tăng bảo.

Há chẳng thấy, dây sắn nương cây tùng mà vượt cao lên ngàn trượng.

Nương gá nhân lành thù thắng thì mới được lợi ích rộng nhiều.

Phải nên thiết tha tu hành trai giới cho thanh tịnh, chớ nên khinh dối bỏ qua.

(Như thế) đời đời kiếp kiếp sẽ được nhân quả tốt đẹp.

19.

Chẳng nên thong thả qua ngày, ngẩn ngơ hết buổi.

Thì giờ đáng tiếc sao chẳng cầu tu tiến.

(Như thế thật là) luống hao của tín thí, cũng là cô phụ bốn ân.

Tích chứa càng nhiều tâm trần dễ lấp, gặp việc ngăn bít, bị người chê cười. 20.

Người xưa nói:

Kia trượng phu ta đây cũng thế, chớ tự khinh mình mà lui sụt.

Nếu chẳng như thế, luống ở trong cửa đạo dần dà hết một đời, trọn không có lợi ích.

21.

Trông mong (các ông) phát chí dũng mãnh, mở lòng rộng xa.

Việc làm phải noi gương hàng thượng đức chớ học kẻ tầm thường.

Đời này tự mình quyết đoán, chẳng do người khác liệu giùm.

Dứt ý quên duyên, đừng với các trần làm bạn. Tâm không cảnh lặng, chỉ vì hằng lâu ngăn trệ chẳng thông.

22.

Hãy đọc kỹ văn này, thường tự nhắc nhở.

Cố gắng làm chủ chớ theo tình người. QUY SƠN CẢNH SÁCH 175

Nghiệp quả kéo lôi thật khó trốn tránh.

Tiếng hòa thì vang thuận;

hình thẳng thì bóng ngay. Nhân quả rõ ràng há không lo sợ.

Cho nên kinh nói: “Giả sử trăm nghìn kiếp, nghiệp đã tạo không bao giờ mất. Nhân duyên khi gặp gỡ, quả báo lại phải chịu.”

Nên biết, ba cõi hình phạt trói buộc hại người.

Gắng sức lo tu chớ luống qua ngày tháng.

23.

Biết rõ lỗi lầm nên mới khuyên nhau tu tập. Nguyện trăm kiếp ngàn đời, chỗ chỗ cùng (nhau) làm bạn pháp, bèn làm bài minh rằng:

Thân huyễn nhà mộng Vật sắc trong không Mé trước không cùng Mé sau đâu biết? Thoát đây chìm kia Lên xuống cực nhọc Chưa khỏi ba đường Bao giờ thôi dứt?

Tham luyến cõi đời Ấm duyên thành chất Từ sanh đến già Trọn không gì được.

Căn bản vô minh Nhân đây mê hoặc Thời giờ đáng tiếc

Khoảnh khắc khó lường.

Đời nay luống qua Đời sau ngăn lấp Từ mê đến mê

Đều do sáu giặc. Qua lại sáu đường Lăn lóc ba cõi Sớm tìm minh sư

Thân gần cao đức. Gạn lọc thân tâm

Bỏ điều gai góc Đời tự giả hư Duyên nào ép ngặt? QUY SƠN CẢNH SÁCH 177

Xét tột pháp lý Chứng ngộ mới thôi Tâm cảnh đều quên Chẳng ghi chẳng nhớ.

Sáu căn an nhiên Đứng đi lặng lẽ Một tâm chẳng sanh Muôn pháp đều dứt.

SA DI NI THẬP GIỚI 179

SA DI NI THẬP GIỚI

(Hòa Thượng Thích Trí Quang Việt dịch.)

Phạn tự “sa di ni”, xứ này dịch nghĩa tức từ nữ, là đình chỉ việc ác, thi hành từ bi: đình chỉ những sự ô nhiễm của thế tục mà từ bi tế độ chúng sanh. Cũng dịch cần sách nữ, cũng dịch cầu tịch nữ. Còn “luật nghi” là mười giới luật và các uy nghi.

Trong Sa di ni giới văn, Phật dạy, 16 tuổi sắp lên mới nên làm sa di ni. Vốn không tỳ vết dơ bẩn, trinh tiết và lương thiện thì nguyên vẹn đầy đủ, không bị mỉa mai sỉ nhục, và cha mẹ thuận cho, mới được xuất gia. Vốn không trinh tiết lương thiện, không nên xuất gia. Gái đá, hay bị nhiễm trùng không thể chữa lành, không nên xuất gia. Vì phụ nữ thì cái thói bốc đồng làm cho tâm tính khó giữ duy nhất, thích thú chốc lát, ý xấu lại nổi lên, y như bong bóng nước cái nổi cái mất, không có nhất định, nên phải khéo quan sát mới có thể độ cho ni. Lại nữa, Phật xét thấy loài người, và trên suốt 28 tầng trời, dưới đến 18 địa ngục, toàn là khổ sở, không có yên vui, nên qui định giới luật để huấn thị hậu sinh. Do đó, tín nữ thế phát xuất gia thì trước thọ 10 chi cấm giới, gọi là pháp đồng sa di ni; kế đó, cho 2 năm để xét nghiệm và học tập 6 pháp, gọi là thức xoa ma na. Chờ số tuổi đầy đủ, sự học trong sáng, có thể đứng vào hàng ngũ Á tăng, thì ở trong 2 bộ đại tăng mà xin thọ tỷ kheo ni giới. Trên đây thật là sự qui định chính thức của Phật. Gần đây, giới luật ni bộ lạc mất tôn chỉ, cái thói thời đại đi xuống quá xa, đến nỗi gọi là sa di ni mà đối với giới luật của mình lãnh thọ vẫn chưa am tường. Rồi kẻ kiêu mạn thì phần nhiều khinh thường 2 bộ đại tăng, người ngu tối thì hoàn toàn đánh mất các môn tế hạnh, nên muốn làm rực rỡ nền pháp hóa để tiếp độ ni đồ, thì cũng thật là điều khó thể mong mỏi. Nhân đó, tôi chọn lấy 10 giới mà tóm tắt thuyết minh những sự chế chỉ, để làm cho người sơ học biết phương trời mà họ phải hướng tới. Những người xuất gia với tâm chí tốt, hãy thiết ý tuân hành, thận trọng đừng để vi phạm. Như vậy mới gần thì làm thềm làm thang cho thức xoa ma na và tỷ kheo ni giới, xa thì làm rễ làm gốc cho bồ tát giới. Rồi nhân giới sanh định, nhân định phát tuệ, ngõ hầu thành tựu thánh đạo, không phụ chí hướng lúc mới xuấtgia. Nếu ai thích xem cho rộng thì nên tự cứu xét tinh tường toàn bộ [các sách nói về Sa di ni] trong Luật tạng. Điều chương 10 giới dưới đây là y theo bản văn trong hộp chữ Tùy của Luật tạng mà sao chép ra, không thêm bớt gì cả.

1. Giới Sát Sanh Giới của sa di ni là không được sát sanh, mà từ mẫn chúng sanh như cha mẹ thương con, thương đến cả cái loài nhuyễn động, coi chúng y như con đỏ. Không sát sanh là thế nào? Là giữ thân miệng ý. Thân thì không giết người, vật, cho đến loại bò ngoằn ngoèo, thở bức tức, bằng cách không tự tay giết, không bảo người giết, thấy giết không ăn, nghe giết không ăn, nghi giết không ăn, biết giết vì mình lại càng không ăn. Miệng thì không SA DI NI THẬP GIỚI 181 nói phải giết, phải hại, trả thù, cũng không được nói chết khoái, giết khoái, con này mập, con kia gầy, thịt này nhiều, thịt kia ít. Ý cũng không nghĩ, phải chi có giặc giết nó thì khoái biết mấy; con này mập, con kia gầy; thương mọi chúng sanh như xương tủy của mình, như cha mẹ, như con cái, như bản thân, không khác chi cả. Nhất tâm thương xót chúng sanh một cách phổ cập, bình đẳng, và thường đặt chí nguyện vào đại thừa, đó là giới phải học tập đầu tiên của sa di ni.

2. Giới Trộm Cướp Giới của sa di ni là không được trộm cướp. Một tiền sắp lên, một lá cỏ, một hạt gạo nhỏ, cũng không được lấy. Người chủ đồ vật không tự tay đưa cho thì thân không lấy đồ vật ấy bằng tay mình, miệng không nói đến sự lấy, ý không nghĩ đến sự lấy. Mắt không ham sắc, tai không mê tiếng, mũi không trộm hơi, lưỡi không cắp mùi, thân không ham áo, ý không cuỗm dục. Sáu căn không đam mê, bằng cách thường đứng trong tuệ giác phương tiện, thì gọi là không trộm cướp, đó là giới của sa di ni.

3. Giới Dâm Dục Giới của sa di ni là không được dâm dật. Không dâm dật là thế nào? Là nhất tâm thanh khiết. Thân không làm dâm dật, miệng không nói dâm dật, ý không nghĩ dâm dật, giữ mình tươi sáng, như gió lướt không gian không vướng mắc đâu cả. Mắt không nhìn sắc dâm, tai không nghe tiếng dâm, mũi không ngửi hơi dâm, lưỡi không nói lời dâm, thân không làm việc dâm, ý không nghĩ điều dâm. Quán thân là tứ đại, vốn không thật có, lại xét chính tứ đại ấy, tức đất nước lửa gió, cũng không phải bản ngã, không phải sinh thể, không phải tồn tại, không phải sinh mạng, vậy dâm dật cái gì, vướng mắc vào đâu? Nên chí nguyện sống bằng ba giải thoát môn là không, vô tướng, vô nguyện, đó là giới của sa di ni.

4. Giới Nói Dối Giới của sa di ni là không được nói hai lưỡi, nói thô ác. Mà nói năng phải từ hòa, minh bạch. Không thấy đừng nói thấy, không nghe đừng nói nghe, thấy việc xấu thì không loan truyền, nghe điều bậy cũng không tuyên bố. Lời ác thì tránh liền, thường làm 4 vô lượng tâm.

Không nói bậy, nói là nói về đạo pháp mãi. Không được nói việc thế tục, không bàn việc ngụy tặc của vua quan.

Thường tán thán kinh pháp và giới pháp chính của bồ tát, chí nguyện ở đại thừa chứ không làm theo học lý nhỏ hẹp. Với chí nguyện ấy mà làm 4 vô lượng tâm, đó là giới của sa di ni.

5. Giới Uống Rượu Giới của sa di ni là không được uống rượu. Bằng cách không được ham rượu, không được nếm rượu. Rượu có ba mươi sáu lỗi. Lỗi đạo, phá nhà, nguy thân, mất mạng, hết thảy đều do rượu. Kéo bên đông, dắt bên tây, nắm bên nam, vướng bên bắc. Không thể tụng kinh, không kính Tam Bảo; khinh dễ thầy bạn, bất hiếu mẹ cha; tâm bít, ý lấp, đời đời ngu si; không gặp đạo lớn, tâm SA DI NI THẬP GIỚI 183 không trí thức: nên đừng uống rượu. Muốn thoát ngũ ấm, ngũ dục và ngũ cái, được chứng ngũ thông, được vượt ngũ đạo, đó là giới của sa di ni.

6. Giới Mang Hương, Hoa, Ngọc

Giới của sa di ni là không được cầm nắm hương và hoa để xông ủ và trang sức cho mình; áo chăn giày dép không được có năm màu sắc chính; không được lấy các thứ ngọc làm chuỗi ngọc cho mình; không được mặc gấm, gấm thêu năm màu, lụa mỏng có hoa, là dệt bằng tơ mỏng, the lụa có bông hoa, và sa trun. Không được nhìn phục sức y như the lụa có bông hoa. Phải mặc pháp phục bằng vải thô, với màu xanh, đen, mộc lan, và mặc áo trong nê hoàn, cúi đầu mà đi. Muốn trừ lục suy thì phải lấy giới pháp làm hương thơm, cầu học chánh pháp sâu xa làm ngọc thật, lấy ba mươi hai tướng tốt làm chuỗi ngọc, lấy tám mươi tướng phụ đã được bởi gieo trồng thiện căn mà làm đồ khoác đồ mặc. Nguyện sáu thần thông tự tại vô ngại, sáu ba la mật dẫn dắt mọi người, đó là giới của sa di ni.

7. Giới Ngồi Giường Cao, Lớn Giới của sa di ni là không được ngồi giường ghế cao làm bằng vàng bạc, dùng chăn gấm có bông hoa và đủ cả năm màu, dùng áo lụa đỏ hồng, và tua dải trước hay sau mão mà tất cả đều được đính các thứ ngọc.

Không được nghĩ đến những thứ ấy. Không được bảo tìm kiếm giường, giường vừa mà dài, và chiếu, tất cả đều thuộc loại tốt; tìm kiếm cái quạt vẽ đủ năm màu sắc; cái phất bằng lông đuôi chim thượng hảo hạng. Không được mang vòng cánh tay và nhẫn ngón tay. Chánh tín, giữ giới, tự hổ, thẹn người, đem cho, nghe nhiều, lý giải. Nhất tâm tinh chuyên, thường cầu tam muội lấy làm giường phản; tâm không dao động, tuệ giác tự nhiên lấy làm đồ ngồi. Bảy giác chi không dao động, chí nguyện ở bồ đề tâm, đó là giới của sa di ni.

8. Giới Hát Múa Tấu Nhạc

Giới của sa di ni là không được nghe cái tiếng hát múa, tấu nhạc, vỗ tay, đánh nhịp. Không được tự làm, cũng không bảo người. Thường tự tu thân, thuận hành chánh pháp, không theo tà hạnh. Nhất tâm mà qui y Phật, tụng kinh, thực hành tám chánh đạo, và lấy đó làm cái vui Phật pháp, không theo cái vui thế tục. Cái vui Phật pháp như vậy là do nghe kinh pháp thì tư duy, vào sâu nghĩa lý cao lớn. Chính mình không bịnh thì không được cỡi xe, ngựa, voi. Nên nghĩ đến sự cử động nhẹ nhàng, tức sự thông suốt của tám thứ thần thông bất khả tư nghị, lấy đó làm xe cộ để vượt thoát tám nạn, đó là giới của sa di ni.

9. Giới Nắm Giữ Vàng Ngọc Giới của sa di ni là không được chứa dồn trân bảo, bằng cách không được tự tay mình lấy, không được bảo người lấy. Thường tự tinh chuyên, lấy pháp làm ngọc quí, lấy kinh làm cao tột, lấy nghĩa làm nhiệm mầu, lấy sự lý giải không vô tướng vô nguyện làm căn bản, đạt đến ba cửa giải thoát ấy chứ không thích tham dục. Muốn rời xa SA DI NI THẬP GIỚI 185 chín thứ bức não thì trú ở trong Phật pháp cho lâu, không cùng không tột, không có giới hạn, cũng không đứng lại, đó là giới của sa di ni.

10. Giới Ăn Lúc Phi Thời

Giới của sa di ni là ăn không trái giờ. Thường ăn đúng giờ, không được trái chừng đỗi. Sau lúc giữa ngày, không được ăn nữa. Dẫu có cái vị ngọt ngon vô cùng cũng quyết định không ăn lại, không bảo người ăn, tâm cũng không nghĩ đến. Giả sử có thức ăn tự nhiên và tột bực, cũng không được ăn. Trưởng giả hay quốc vương, sau lúc giữa ngày, cúng cho cũng không ăn. Trọn đời đến chết, không vi phạm giới này. Thường tư duy thiền định;

còn mọi thức uống ăn, dầu dùng đến cũng chỉ đủ để giữ mạng sống mà thôi. Là muốn làm cho mọi người thấu hiểu chí nguyện sâu xa, thực hiện mười lực để làm thức uống ăn, đó là giới của sa di ni.