Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Kinh Pháp Cú Bắc Truyền
- Dịch giả
- Tôn Giả Pháp Cứu
- Thông tin
- Đại Chính số 210Nguồn: adidaphat.net
Phẩm 35 Phạm Chí
[572b] Phẩm PHẠM CHÍ có 40 bài kệ, bàn về: nói và làm thanh tịnh, học lý không tạp dơ, đáng gọi bậc đạo sĩ.628.
Ai cắt dòng 2, vượt thoát
Vô dục như Phạm thiên
Các hành 3 hết phan duyên
Là xứng danh Phạm chí.629.
Xả phiền, hành bất hại
Thanh tịnh, hướng an nhiên
Ái dục hết đảo điên
Xứng danh bậc Phạm chí.4630.
Không bờ này, bến nọ
Cả hai bờ rỗng rang
Tham ái hết buộc ràng
Xứng danh bậc Phạm chí.631.
Tư duy không nhiễm bẩn
Hành xử không lỗi lầm
Không cầu muốn gì thêm
Xứng danh bậc Phạm chí.632.
Ban ngày mặt trời rạng
Ban đêm trăng chiếu soi
Giáp binh, quân trận sáng
Thiền định rạng người tu
Phật xuất hiện thế gian
Là sáng soi tất cả!633.
Cạo đầu, há sa môn
Tụng chú, há phạm chí
Ai trừ mọi điều ác
Xứng danh bậc đạo nhân.634.
Đoạn ác là phạm chí
Chánh hạnh là sa môn
Ngã, cấu uế sạch không
Bậc xuất gia lý tưởng.635.
Ai sống giữa ái ân
Tâm không hề vướng bận
Đã xả, đã chánh chân
Là bậc hết đau khổ.636.
Thân, miệng, và tâm ý
Thanh tịnh không lỗi lầm
Khéo nhiếp phục ba nghiệp
Là phạm chí chân nhân.637.
Ai nội tâm hiểu rõ
Pháp mà Phật tuyên dương
Tâm quán, tự về nương
Như lấy nước gội sạch.638.
Không phải cứ búi tóc
Là trở thành phạm chí
Ai chí thành hành pháp
Thanh bạch mới hiền nhân.639.
Búi tóc, không trí tuệ
Mặc áo cỏ ích chi?
Trong không lìa nhiễm trước
Xả bên ngoài được gì?640.
Dù mặc áo xấu rách
Nhưng y pháp thực hành
Núi rừng tu thiền định
Là Phạm chí đích danh.
641.
Phật không dạy bảo ai
Tự khen hay ca ngợi
Ai đúng pháp, không dối
Là Phạm chí thật danh.642.
Dứt tuyệt mọi tham muốn
Tâm quyết không luỵ tình
Cắt bỏ lưới dục tình
Là xứng danh phạm chí.643.
Cắt đứt dòng sanh tử
Khéo nhẫn nhục vượt qua
Tự giác, thoát đường ma
Là xứng danh phạm chí.644.
Bị mắng chửi, đánh đập
Nhẫn chịu không giận hờn
Không pháp nhẫn nào hơn
Là xứng danh phạm chí.645.
Bị tổn hại, coi khinh
Chỉ một lòng giữ giới
Đoan chánh giữ thân mình
Là xứng danh phạm chí.646.
Tâm trút bỏ pháp ác
Giống như rắn thay da
Dục chẳng làm sa đà
Là xứng danh phạm chí.
647.
Biết cuộc đời khổ đau
Đặt mình nơi vắng lặng
Buông bỏ được gánh nặng
Là xứng danh phạm chí.648.
Người trí tuệ sâu xa
Biết rõ nẻo chánh, tà
Đạt lý mầu cao cả
Là xứng danh phạm chí.649.
Không phiền luỵ người đời
Không vướng bận người tu
Ít mong cầu, biết đủ
Phạm chí này chân tu.650.
Bỏ gậy gộc, vũ khí
Tâm ý không hại ai
Chẳng tổn hại muôn loài
Là xứng danh phạm chí.651.
Tránh xa chốn tranh giành
Bị xúc xiểm không ganh
Lấy thiện hóa giải ác
Là xứng danh phạm chí.652.
Bỏ dâm, nộ, si, ác
Kiêu mạn cũng lìa xa
Như rắn đã thay da
Đó chính là phạm chí.653.
Miệng không nói lời ác
Tâm chẳng luỵ việc đời
Bát chánh đạo rạng ngời
Mới xứng danh phạm chí.654.
Bao việc ác ở đời
Dù dài, ngắn, nhỏ, to
Tâm không giữ, không bỏ
Là Phạm chí đích danh.655.
Đời này sống trong sạch
Đời sau không xấu xa
Không huân tập, không xả
Đó chính là Phạm chí.656.
Thân chẳng cần nương tựa
Miệng chẳng đọc tụng bừa
Đặt mình trong tịch tĩnh
Là Phạm chí xứng danh.657.
Lỗi lầm hay phước phận
Đã siêu việt cả hai
Hết ưu phiền vấy bẩn
Là Phạm chí xứng danh.658.
Tâm hoan hỷ, vô nhiễm
Như trăng sáng tròn đầy
Không huỷ báng, trách ai
Là chính danh Phạm chí.659.
Thấy kẻ ngu chìm nổi
Đọa lạc khổ khôn lường
Muốn tìm phương vượt thoát
Không ham bàn gì khác
Ngoài việc cầu niết bàn
Gọi là bậc Phạm chí.660.
Nghiệp ân ái đã đoạn
Vô dục, đời xuất gia
Ái, hữu đã thoát ra
Là xứng danh Phạm chí.661.
Đã thoát chốn loài người
Không vướng vào cõi trời
Không nương vào ba cõi 5
Là Phạm chí sáng ngời !662.
Bỏ những điều ghét, ưa
Diệt hết không còn thừa
Nhiếp phục mọi thế giới
Gọi là bậc Phạm chí.663.
Chỗ thọ sanh đã hết
Chết không còn đường đi
An ổn chốn vô y
Gọi là bậc Phạm chí.664.
Đã vượt thoát năm đường
Biết không còn đọa lạc
Sạch nghiệp, không dư tàn
Là xứng danh Phạm chí.665.
Ai quá, hiện, vị lai
Chẳng vướng thời nào cả
Không thủ cũng không xả
Là Phạm chí xứng danh.666.
Người đại hùng, dõng mãnh
Tự giải thoát, vượt qua
Tâm tĩnh giác, chẳng động
Là Phạm chí xứng danh.667.
Biết gốc của mạng căn
Do đâu tái sanh lại
Muốn dứt kiếp trôi lăn
Thấu đạo mầu vắng lặng
Sáng soi mà tĩnh mặc
Là Phạm chí xứng danh.
[1] Tương đương Pāli, phẩm 26, Brāhmaṇavagga.
[2] Cắt đứt dòng ái dục.
[3] [3] Hành: các pháp hữu vi.
[4] Tham chiếu Kinh Xuất diệu, quyển 29. ĐTK/ĐCTT, tập 4, kinh số 212.
[5] Tham chiếu Pāli: sabbayogavisaṃyuttaṃ: giải thoát mọi buộc ràng.
Phẩm 36 Niết Bàn
[573a] Phẩm NIẾT BÀN có 36 bài kệ 2: nêu đường về đạo lớn, yên lặng và tịch diệt, thoát nỗi sợ tử sinh.668.
Nhẫn là pháp tối thượng
Phật nói niết bàn cao
Xuất gia không phạm giới
Tâm lặng hại ai nào? 3669.
Không bệnh, lợi lạc nhất
Biết đủ cực giàu sang
Thành tín là họ hàng
Niết bàn an lạc nhất. 4670.
Đói khát, bệnh nặng nhất
Các hành, gây khổ nhất
Hiểu sự thật như vậy
Niết bàn hạnh phúc nhất. 5671.
Đường lành ít người tới
Nẻo dữ lắm kẻ qua
Một khi đã nghiệm ra
Niết bàn an ổn nhất.672.
Do nhân sanh nẻo thiện
Do nhân đọa đường ác
Do nhân đến niết bàn
Các duyên đều như vậy.673.
Hươu, nai sống giữa đồng
Chim liệng giữa tầng không
Pháp nào theo pháp đó
Chân nhân về chốn Không.674.
Vạn pháp vốn là Không
Không tự tánh, sở hữu
Làm sao để nắm bắt
Và có thể suy lường? 6675
Tâm lành khó nhận ra
Thói xấu xa dễ lường
Bậc liễu ngộ về dục
Thấy cả hai tỏ tường.
Không nơi đâu yên vui
Vì khổ sở vun đầy
Ái dục khi chưa cạn
Khổ đau còn đoanh vây.676.
Biết nhiễm, lấy tịnh ngăn
Xa nhiễm, khổ liền diệt.
Thấy nghe, thật thấy nghe
Nhớ biết, thật nhớ biết. 7677.
Thấy nghe không dính mắc,
Tâm tư hết buộc ràng
Mọi chấp trước phá tan
Tận trừ tất cả khổ.
Đã diệt trừ ngã tưởng
Thân khổ hết chỗ nương
Thức phân biệt đã đoạn
Mọi thống khổ hết vương. 8678.
Tựa nương là chốn động,
Rỗng rang chốn yên lành
Chốn động chớ nên gần
Vì không sanh hỷ lạc.
Hỷ lạc thôi thân cận, 9
Tịnh yên sẽ quay về
Tịch tịnh an trú rồi
Hết đến đi sanh diệt.679.
Vòng luân hồi chấm dứt
Sanh tử đã ngừng quay
Sống chết hết bủa vây
Không còn đó đây nữa.
Tử sanh, luân hồi dứt
Cả hai đã diệt xong 10
Không còn chút mảy lông
Là trừ xong các khổ.680.
Tỳ kheo còn sinh mạng 11
Tạo tác, nghiệp vẫn mang 12
Chứng vô sanh, vô hữu 13
Dục, tác hết buộc ràng. 14681.
Chỉ những ai vô niệm
Mới có thể đạt thành
Vô sanh, không còn hữu
Vô tác, chẳng còn hành.682.
Còn sanh, hữu, tác hành
Là chưa đạt pháp yếu
Nếu đã hiểu vô sanh
Không còn hữu, tác hành.683.
Có hữu mới có sanh
Từ sanh, hữu lại khởi
Tạo nghiệp chết rồi sanh
Mở bày ra các pháp.684.
Do ăn mà tồn tại
Do ăn sinh vui buồn
Thức ăn này đoạn tuyệt
Hết dấu vết sống còn.685.
Các pháp khổ đã tận
Hành diệt tự nhiên dừng
Tỳ kheo đã biết mình
Không trở lại các cõi.686.
Không vào cõi hư không
Không còn nơi để trú
Không vào tưởng, phi tưởng
Không đời này, đời sau.687.
Ta không còn trở lại
Không còn tưởng trăng sao
Không bám víu chỗ nào
Không còn đi và đến.688.
Không ẩn cũng không hiện
Đó là bến niết bàn
Đó là tướng vô tướng
Khổ, vui hết buộc ràng.689.
Cái thấy hết sợ hãi
Không nói, nói không nghi
Bẻ gãy mũi tên hữu
Kẻ ngu hết gá nương
Đạt hạnh phúc chơn thường
Tịch diệt là tối thượng !690.
Tâm nhẫn như mặt đất
Hạnh nhẫn tợ tường thành
Lắng trong như nước sạch
Hết sống chết trôi lăn. 15691.
Lợi lạc chưa đủ cậy
Còn khổ bám theo mình
Phải mong tự thắng mình
Thắng rồi khổ diệt tận.692.
Đừng mượn khi nợ hết
Chán thai đừng hành dâm
Hạt cháy không nảy mầm
Dục hết như lửa tắt.693.
Bào thai là biển uế
Sao còn ưa hành dâm?
Dẫu có cõi thiện hơn
Cũng đâu bằng tịch diệt!694.
Biết tất cả đã đoạn
Thế gian hết buộc ràng
Đã buông hết, vượt sang
Con đường này đẹp nhất.695.
Phật đã dạy chân lý
Kẻ trí dũng phụng trì
Sống phạm hạnh, vô nhiễm
Tự biết đến vô vi.696.
Học đạo, trước ly dục
Giữ giới pháp Phật đà
Diệt hết mọi xấu xa
Như chim bay trời rộng.697.
Nếu đã hiểu Pháp cú
Hãy chí tâm thực hành
Vượt qua bờ tử sanh
Hết buồn lo thống khổ.698.
Pháp phật không sâu cạn
Lẽ nào có nhu cương
Cốt đừng còn vọng tưởng
Giải kết cho sạch trong.699.
Bậc trí chán thân này
Thấy mong manh, chẳng thật
Vui ít mà khổ nhiều
Chín lỗ 16, không chút sạch.700.
Có trí nguy thành an
Xả thân, thoát gian nan
Thân mục, tan thành bọt
Người trí, thân chẳng màng.701.
Quán thân một khối khổ
Sanh, già, chết, ốm đau
Sống thanh tịnh, ly cấu
Mới được an vui lâu.702.
Nương tuệ, xé lưới tà
Không thọ 17, lậu sạch tan
Sáng sạch, vượt thế gian
Trời người đều cung kính.
[1] Không có Pāli tương đương.
[2] Thực ra chỉ có 35 bài kệ.
[3] Pāli, kệ 184.
[4] Pāli, kệ 204.
[5] Pāli, kệ 203.
[6] Tham chiếu : 《法句經》譯文及解讀 36泥洹品: 始 無 如 不, 始 不 如 無:此 兩 句 甚 為 難 解。姚 秦 譯 本 此 章 雲:我 有 本 以 無,本 有 我 今 無,非 無 亦 非 有,如 今 不 可 穫。依 此,則 大 意 為,當 初 之 無 如 萬 物 不 是 當 下 表 象 之 有,當 初 什 麼 也 不 是 之 萬 物 如 同 無 壹 般;不,乃 是 無 自 性,是 空;無,是 無 所 有。此 乃 以 無 解 空,屬早期翻譯之結果 (http: //quanxue.cn/ct-fojia/FaJu/FaJu79.html)。Tham chiếu bản dịch Tạng ngữ: 勘 藏 译 本,意 谓:“前 有 今 无,前 无 当 有,前 当 皆无,今亦不起。”乃 言 生 死 是 三 世 有 法;涅 槃 出离生死,与之相反也。Trước có mà nay không/ Trước không mà nay có/ Trước đã hoàn toàn không/ Thì nay cũng chẳng khởi.
[7] Tham khảo: 《法句經》譯文及解讀: 見 有 見:見 解 之 外 亦 有 見 解。意 謂 對 某 壹 見 解 仍 然 可 以 提 出 見 解。下 文 句 式 同 此 (http: //quanxue.cn/ct-fojia/FaJu/FaJu79.html). Tham chiếu Kinh Xuất diệu : 見 而 實 而 見,聞 而 實 而 聞,知 而 實 而 知,是 謂 名 苦 際 (ĐTK/ĐCTT, tập 4, kinh số 212).
[8] Tham khảo, 北傳法句經新譯: 睹 無 著 亦 無 識,一 切 舍 為 得 際,除 身 想 滅 痛 行,識 已 盡 為 苦 竟。白 話 新 譯: 無 論 是 眼 見、耳 聽、意 念 乃 至 心 識,皆 應 遠 離 其 染 著,遠離 染 著 者 不 再 執 著,不 再 執 著 者 自 然 清 徹 寂 靜,所 以 捨 離 一 切 的 執 著,自 然 能 得 清 淨 智 慧,滅 除 身 心 的 妄 念,自 然 能 滅 除 由 行 為 所 造 作 的 煩 惱 痛 苦,若 能 滅 除 心 識 的 妄 起 流 竄,必 能 滅 除 一 切 的 煩 惱 痛 苦 (http: //www.mbh.idv.tw/index.php?mod=articles&ID=21&page=5&pid=2202)
[9] Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm, thanh tịnh.
[10] Tham khảo《法句經》譯文及解讀. 為 兩 滅:兩,兩 兩 相 對 之 意 也。來 與 往,生 與 死,彼 與 此,皆「兩」也。然 關 鍵 在 於 生 死 輪 回,故「兩滅」在此即指斷生死輪回
[11] Tham khảo: 《法句經》譯 文 及 解 讀. 有 世 生:擁 有 同 世 人 壹 樣 的 生 命。
[12] Tham khảo: 《法句經》譯 文 及 解 讀. 有 有:前 面「有」字 為 動 詞,後 面「有」字為名詞,指存有著的生命
[13] Tham khảo: 《法句經》譯 文 及 解 讀. 有 無:存 有 的 生 命 沒 有 了。無,消失了、沒有了。
[14] Tham khảo: 《法句經》譯 文 及 解 讀. 無 作 無 所 行:沒 有 任何要做的事,沒有任何做事的慾望。
[15] Pāli, kệ 95.
[16] Chín lỗ (tức cửu khổng 九孔): chín cơ quan bài tiết, gồm hai mắt, hai tai, hai mũi, miệng và hai đường đại tiểu tiện.
[17] Sáu căn không tiếp thọ sáu trần.
Phẩm 37 Sinh Tử
[574a] Phẩm SINH TỬ có 18 bài kệ: nói linh thức con người, mạng mất nó tồn tại, tùy nghiệp thức chuyển sanh.703.
Mạng như trái chín muồi
Thường sợ bị rụng rơi
Có sinh ắt có khổ
Ai thoát chết trong đời.704.
Từ khi vui ân ái
Hành dâm mà nhập thai
Ngày đêm luôn trôi mãi
Thân mạng há lâu dài?705.
Thân này như vật chết
Tánh linh lại vô hình
Giả sử chết rồi sinh
Tội phước không hề mất.706.
Đâu chỉ sống một đời
Bởi ái, si kéo mãi
Chuốc vui khổ dằng dai
Thân chết, thức còn hoài.707.
Thân bốn đại là sắc
Bốn ấm thức 2 là danh
Vọng tình mười tám giới 3
Nối mười hai duyên sanh.708.
Thức đi qua chín cõi 4
Dòng sinh tử mãi trôi
Kẻ ngu tối trong đời
Không thiên nhãn để thấy.709.
Đui mù do ba độc
Không mắt tuệ nên lầm
Rằng chết sống cũng đồng
Hoặc bảo chết là hết.710.
Thần thức tạo tam giới
Thiện bất thiện, năm đường
Ấm hành lặng lẽ tới
Đi chẳng khác tiếng vang.711.
Thác sinh trong ba cõi
Do nhân đời trước gây
Hạt nào lên cây nấy
Quả báo tự nhiên thôi.712.
Thức dựa căn đặt tên 5
Như lửa, tùy vật đốt
Ở đuốc, gọi lửa đuốc
Cỏ, phân, củi, … lửa than.713.
Tâm khởi, pháp liền khởi
Tâm lặng, pháp lặng yên
Sinh diệt bủa khắp miền
Đổi thay không tự biết.714.
Thần thức ruổi năm đường
Bất kể vực, hang sâu
Xả rồi thọ thân sau
Như xe lăn mặt đất.715.
Như người trú trong nhà
Bỏ nhà cũ đi ra
Thức mượn thân làm nhà
Thân hoại, vẫn còn thức.716.
Thần thức trú hình hài
Như chim nằm trong tổ
Nó bay khi vỡ ổ
Thân hoại, thức đầu thai.717.
Kẻ ngu si lầm tưởng
Đắm ngã, lạc, tịnh, thường
Ghét, ưa không chính đáng
Phật bảo thật đáng thương!718.
Vô minh sinh danh sắc
Ba độc, năm đường dài
Các biển có mười hai 6
Ai vượt tất an lạc.719.
Hơi thở, hơi ấm, thức
Một khi đã rã mòn
Biết thân sắp chẳng còn
Phải qua kiếp sống khác.720.
Thân xác vùi xuống đất
Như cỏ rác vô tri
Phải biết chẳng còn gì
Kẻ ngu mới tham chấp.
[1] Không có Pāli tương đương.
[2] Bốn ấm thức: tức thọ, tưởng, hành, thức.
[3] Mười tám giới: 6 căn, 6 trần, 6 thức.
[4] Chín cõi, tức 9 nơi chúng sinh cư trú, còn gọi là cửu hữu, cửu hữu tình cư, cửu chúng sinh cư, cữu cư. Trong tam giới, có tất cả 9 nơi mà chúng sinh vui thích sống, đó là: 1. Trời và người ở Dục giới; 2. Trời sơ thiền; 3. Trời nhị thiền; 4. Trời tam thiền; 5. Trời vô tưởng trong cõi tứ thiền; 6. Trời không; 7. Trời thức; 8. Trời vô sở hữu; 9. Trời phi tưởng phi phi tưởng.
[5] Như thức nương nơi căn là con mắt thì gọi tên là nhãn thức.
[6] Mười hai nhập được ví như 12 biển lớn. Nhãn nhập là biển, đối tượng của mắt là sắc cũng là biển (Xem A tì đàm bát kiền độ luận).
Phẩm 38 Nếp Sống Đạo
[574b] Phẩm này có tên chữ Hán là Đạo lợi, gồm 19 bài kệ [2], nói: vua, cha, thầy thực hành; chỉ bày con đường thiện; dẫn dắt bởi thẳng ngay.721.
Ai kính bậc trưởng thượng
Vua, cha, thầy, đạo sĩ
Tín, giới, văn, tuệ, thí
Chết sinh chốn an khương.722.
Nhờ phước lành đời trước
Sinh làm người cao sang
Đem đạo chuyển thế gian
Tu tập, người tiếp bước.723.
Vua là chủ thần dân
Thường ban từ ái khắp
Tự thân giữ giới pháp
Đất nước hết đao binh.
724.
Lúc an không quên nguy
Lo nghĩ vun bồi phước
Phước này ai cũng hưởng
Không phân biệt sang hèn.725.
Luận làm tướng thế gian
Phải tu thân, ngay thẳng.
Điều tâm, thắng mọi ác
Là đúng bậc quân vương.726.
Chánh kiến, khéo bố thí
Nhân ái, giúp kẻ nghèo
Có lợi chia đồng đều
Mọi người theo, gần gũi.727.
Như bầy trâu lội nước
Theo bước con đầu đàn
Người phụng pháp tâm an
Chúng dân đều lợi lạc.728.
Đừng phá phách tượng thần
Kẻo chuốc khổ vào thân
Ác tâm là tự hại
Chết chẳng sanh nẻo lành.729.
Sống nương vào giới đức
Phước báu thường theo ta
Quân vương thấy lẽ đạo
Đường ác ắt lìa xa.730.
Giữ giới trừ khổ, sợ
Phước đức ba cõi thờ
Quỷ, rồng, tà độc dữ
Không hại người trì giới.731.
Lánh xa kẻ ngu tối
Bất nghĩa, không chân thành
Dối gạt, ưa đấu tranh
Gần họ thêm lầm lỗi.732.
Hãy gần bậc hiền nhân
Đủ trí tuệ, giới hạnh
Lời nói luôn chân thành
Gần họ thêm điều thiện.733.
Nói hay, không giới hạnh
Ý loạn, không làm lành
Dù ẩn cư hẻo lánh
Chắc gì bậc tu hành?734.
Lời đẹp, đúng, dẫn đầu
Thuyết pháp đứng kế sau
Thứ ba là ái ngữ
Lời thành thật thứ tư.735.
Không khéo cầm dao bén
Sẽ tự cắt thân mình
Kẻ ngu học dối nịnh
Tự đày đọa đời mình.736.
Tham dâm, sân giận, si
Là ba gốc bất chánh
Thân tự làm tự gánh
Quả báo từ ái, si.737.
Có phước làm trời, người
Vô phước, đọa nẻo ác
Thánh nhân thấy rõ vậy
Lời Phật thường nhớ ghi.738.
Phước giới đức đã tạo
Theo mình đến đời sau
Trời, người đều khen ngợi
Tâm chánh, đâu cũng an.739.
Chẳng nghĩ dừng làm ác
Mỗi ngày tự trói gông
Mạng trôi như nhánh sông
Hãy sợ mà giữ giới.740.
Nay tóc ta đã bạc
Tuổi trẻ đã trôi qua
Tiếng thiên sứ vẳng xa
Thời xuất gia đã đến!
[1] Không có Pāli tương đương.
[2] Thực ra có 20 bài kệ.
Phẩm 39 Điều Lành
[574c] Phẩm này có tên chữ Hán là Cát tường, gồm 19 bài kệ [2], nói: cách tu sửa bản thân, bỏ ác nhắm đến thiện, hưởng phước báu sâu dày.
741.
Phật tôn quý ba cõi
Khéo giảng nghĩa chơn thường.
Có đạo sĩ Phạm chí
Đến hỏi lẽ cát tường?
742.
Phật vì lòng xót thương
Giảng pháp yếu chân thật:
Tín sâu, vui chánh pháp
Là việc lành lớn nhất!
743.
Không cậy nhờ trời, người
Vọng xin điều may mắn
Không cầu đảo thánh thần
Là việc lành lớn nhất.
744.
Bạn tốt, sống đất lành
Việc phước đức làm nhanh
Giữ thân mình đoan chánh
Là việc lành lớn nhất.
745.
Lìa ác, sống chân thật
Bỏ rượu, tiết chế thân
Không đắm say sắc dục
Là việc lành lớn nhất.
746.
Đa văn, hành trì pháp
Tinh tiến học luật nghi
Chánh niệm từng bước đi
Là việc lành lớn nhất.
747.
Hiếu dưỡng, thờ mẹ cha
Chăm vợ con, gia đình
Không làm việc vô ích
Là việc lành lớn nhất.
748.
Không kiêu căng, tự đại
Biết đủ, thường xét suy
Khế kinh hay nhớ nghĩ
Là việc lành lớn nhất.
749.
Thấy nghe thường nhẫn nhục
Thích gần người tu hành
Nghe pháp xong thực hành
Là việc lành lớn nhất.
750.
Ăn chay, tu phạm hạnh
Thường muốn gần thánh nhân
Nương tựa bậc chân nhân
Là việc lành lớn nhất.
751.
Chánh tín, có đạo đức
Chánh ý, chẳng niệm nghi
Ba nẻo ác chẳng đi
Là việc lành lớn nhất.
752.
Tâm bình đẳng bố thí
Với trời người khiêm cung
Cúng dường bậc Ly dục
Là việc lành lớn nhất.
753.
Thường muốn lìa tham dục
Sân giận và ngu si
Tu học, thông chánh lý
Là việc lành lớn nhất.
754.
Làm những việc đáng làm
Tránh xa điều vô bổ
Nỗ lực tu thánh đạo
Là việc lành lớn nhất.
755.
Vận tâm đại từ bi
Trải đều khắp thiên hạ
Thương xót, an chúng sanh
Là việc lành lớn nhất.
756 và 757
Muốn được phước cát tường
Phải kính tin Tam bảo
Muốn cầu phước cát tường
Phải học nghĩa Pháp cú;
Muốn cầu phước cát tường
Phải cúng dường Tăng bảo
Người tịnh giới thanh cao
Là việc lành lớn nhất.
758.
Sống ở đời, người trí
Thường tập các hạnh lành
Từ đó tuệ phát sanh
Là việc lành lớn nhất.
759.
Phạm chí nghe Phật dạy
Tâm hoan hỷ dâng trào
Liền lạy tạ Như lai
Quy kính ngôi Tam bảo.
HẾT QUYỂN HẠ
[1] Phẩm này không có Pháp cú Pāli tương đương, nhưng nội dung đồng nhất với kinh Mangala sutta, được ghi trong bộ Sutta nipata và Khuddaka nikaya.
[2] Có bản chia 18 bài kệ.
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
