Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 3/3

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Pháp Cú Bắc Truyền

Dịch giả
Tôn Giả Pháp Cứu
Thông tin
Đại Chính số 210Nguồn: adidaphat.net

Phẩm 35 Phạm Chí

[572b] Phẩm PHẠM CHÍ có 40 bài kệ, bàn về: nói và làm thanh tịnh, học lý không tạp dơ, đáng gọi bậc đạo sĩ.628.

Ai cắt dòng 2, vượt thoát

Vô dục như Phạm thiên

Các hành 3 hết phan duyên

Là xứng danh Phạm chí.629.

Xả phiền, hành bất hại

Thanh tịnh, hướng an nhiên

Ái dục hết đảo điên

Xứng danh bậc Phạm chí.4630.

Không bờ này, bến nọ

Cả hai bờ rỗng rang

Tham ái hết buộc ràng

Xứng danh bậc Phạm chí.631.

Tư duy không nhiễm bẩn

Hành xử không lỗi lầm

Không cầu muốn gì thêm

Xứng danh bậc Phạm chí.632.

Ban ngày mặt trời rạng

Ban đêm trăng chiếu soi

Giáp binh, quân trận sáng

Thiền định rạng người tu

Phật xuất hiện thế gian

Là sáng soi tất cả!633.

Cạo đầu, há sa môn

Tụng chú, há phạm chí

Ai trừ mọi điều ác

Xứng danh bậc đạo nhân.634.

Đoạn ác là phạm chí

Chánh hạnh là sa môn

Ngã, cấu uế sạch không

Bậc xuất gia lý tưởng.635.

Ai sống giữa ái ân

Tâm không hề vướng bận

Đã xả, đã chánh chân

Là bậc hết đau khổ.636.

Thân, miệng, và tâm ý

Thanh tịnh không lỗi lầm

Khéo nhiếp phục ba nghiệp

Là phạm chí chân nhân.637.

Ai nội tâm hiểu rõ

Pháp mà Phật tuyên dương

Tâm quán, tự về nương

Như lấy nước gội sạch.638.

Không phải cứ búi tóc

Là trở thành phạm chí

Ai chí thành hành pháp

Thanh bạch mới hiền nhân.639.

Búi tóc, không trí tuệ

Mặc áo cỏ ích chi?

Trong không lìa nhiễm trước

Xả bên ngoài được gì?640.

Dù mặc áo xấu rách

Nhưng y pháp thực hành

Núi rừng tu thiền định

Là Phạm chí đích danh.

641.

Phật không dạy bảo ai

Tự khen hay ca ngợi

Ai đúng pháp, không dối

Là Phạm chí thật danh.642.

Dứt tuyệt mọi tham muốn

Tâm quyết không luỵ tình

Cắt bỏ lưới dục tình

Là xứng danh phạm chí.643.

Cắt đứt dòng sanh tử

Khéo nhẫn nhục vượt qua

Tự giác, thoát đường ma

Là xứng danh phạm chí.644.

Bị mắng chửi, đánh đập

Nhẫn chịu không giận hờn

Không pháp nhẫn nào hơn

Là xứng danh phạm chí.645.

Bị tổn hại, coi khinh

Chỉ một lòng giữ giới

Đoan chánh giữ thân mình

Là xứng danh phạm chí.646.

Tâm trút bỏ pháp ác

Giống như rắn thay da

Dục chẳng làm sa đà

Là xứng danh phạm chí.

647.

Biết cuộc đời khổ đau

Đặt mình nơi vắng lặng

Buông bỏ được gánh nặng

Là xứng danh phạm chí.648.

Người trí tuệ sâu xa

Biết rõ nẻo chánh, tà

Đạt lý mầu cao cả

Là xứng danh phạm chí.649.

Không phiền luỵ người đời

Không vướng bận người tu

Ít mong cầu, biết đủ

Phạm chí này chân tu.650.

Bỏ gậy gộc, vũ khí

Tâm ý không hại ai

Chẳng tổn hại muôn loài

Là xứng danh phạm chí.651.

Tránh xa chốn tranh giành

Bị xúc xiểm không ganh

Lấy thiện hóa giải ác

Là xứng danh phạm chí.652.

Bỏ dâm, nộ, si, ác

Kiêu mạn cũng lìa xa

Như rắn đã thay da

Đó chính là phạm chí.653.

Miệng không nói lời ác

Tâm chẳng luỵ việc đời

Bát chánh đạo rạng ngời

Mới xứng danh phạm chí.654.

Bao việc ác ở đời

Dù dài, ngắn, nhỏ, to

Tâm không giữ, không bỏ

Là Phạm chí đích danh.655.

Đời này sống trong sạch

Đời sau không xấu xa

Không huân tập, không xả

Đó chính là Phạm chí.656.

Thân chẳng cần nương tựa

Miệng chẳng đọc tụng bừa

Đặt mình trong tịch tĩnh

Là Phạm chí xứng danh.657.

Lỗi lầm hay phước phận

Đã siêu việt cả hai

Hết ưu phiền vấy bẩn

Là Phạm chí xứng danh.658.

Tâm hoan hỷ, vô nhiễm

Như trăng sáng tròn đầy

Không huỷ báng, trách ai

Là chính danh Phạm chí.659.

Thấy kẻ ngu chìm nổi

Đọa lạc khổ khôn lường

Muốn tìm phương vượt thoát

Không ham bàn gì khác

Ngoài việc cầu niết bàn

Gọi là bậc Phạm chí.660.

Nghiệp ân ái đã đoạn

Vô dục, đời xuất gia

Ái, hữu đã thoát ra

Là xứng danh Phạm chí.661.

Đã thoát chốn loài người

Không vướng vào cõi trời

Không nương vào ba cõi 5

Là Phạm chí sáng ngời !662.

Bỏ những điều ghét, ưa

Diệt hết không còn thừa

Nhiếp phục mọi thế giới

Gọi là bậc Phạm chí.663.

Chỗ thọ sanh đã hết

Chết không còn đường đi

An ổn chốn vô y

Gọi là bậc Phạm chí.664.

Đã vượt thoát năm đường

Biết không còn đọa lạc

Sạch nghiệp, không dư tàn

Là xứng danh Phạm chí.665.

Ai quá, hiện, vị lai

Chẳng vướng thời nào cả

Không thủ cũng không xả

Là Phạm chí xứng danh.666.

Người đại hùng, dõng mãnh

Tự giải thoát, vượt qua

Tâm tĩnh giác, chẳng động

Là Phạm chí xứng danh.667.

Biết gốc của mạng căn

Do đâu tái sanh lại

Muốn dứt kiếp trôi lăn

Thấu đạo mầu vắng lặng

Sáng soi mà tĩnh mặc

Là Phạm chí xứng danh.

[1] Tương đương Pāli, phẩm 26, Brāhmaṇavagga.

[2] Cắt đứt dòng ái dục.

[3] [3] Hành: các pháp hữu vi.

[4] Tham chiếu Kinh Xuất diệu, quyển 29. ĐTK/ĐCTT, tập 4, kinh số 212.

[5] Tham chiếu Pāli: sabbayogavisaṃyuttaṃ: giải thoát mọi buộc ràng.

Phẩm 36 Niết Bàn

[573a] Phẩm NIẾT BÀN có 36 bài kệ 2: nêu đường về đạo lớn, yên lặng và tịch diệt, thoát nỗi sợ tử sinh.668.

Nhẫn là pháp tối thượng

Phật nói niết bàn cao

Xuất gia không phạm giới

Tâm lặng hại ai nào? 3669.

Không bệnh, lợi lạc nhất

Biết đủ cực giàu sang

Thành tín là họ hàng

Niết bàn an lạc nhất. 4670.

Đói khát, bệnh nặng nhất

Các hành, gây khổ nhất

Hiểu sự thật như vậy

Niết bàn hạnh phúc nhất. 5671.

Đường lành ít người tới

Nẻo dữ lắm kẻ qua

Một khi đã nghiệm ra

Niết bàn an ổn nhất.672.

Do nhân sanh nẻo thiện

Do nhân đọa đường ác

Do nhân đến niết bàn

Các duyên đều như vậy.673.

Hươu, nai sống giữa đồng

Chim liệng giữa tầng không

Pháp nào theo pháp đó

Chân nhân về chốn Không.674.

Vạn pháp vốn là Không

Không tự tánh, sở hữu

Làm sao để nắm bắt

Và có thể suy lường? 6675

Tâm lành khó nhận ra

Thói xấu xa dễ lường

Bậc liễu ngộ về dục

Thấy cả hai tỏ tường.

Không nơi đâu yên vui

Vì khổ sở vun đầy

Ái dục khi chưa cạn

Khổ đau còn đoanh vây.676.

Biết nhiễm, lấy tịnh ngăn

Xa nhiễm, khổ liền diệt.

Thấy nghe, thật thấy nghe

Nhớ biết, thật nhớ biết. 7677.

Thấy nghe không dính mắc,

Tâm tư hết buộc ràng

Mọi chấp trước phá tan

Tận trừ tất cả khổ.

Đã diệt trừ ngã tưởng

Thân khổ hết chỗ nương

Thức phân biệt đã đoạn

Mọi thống khổ hết vương. 8678.

Tựa nương là chốn động,

Rỗng rang chốn yên lành

Chốn động chớ nên gần

Vì không sanh hỷ lạc.

Hỷ lạc thôi thân cận, 9

Tịnh yên sẽ quay về

Tịch tịnh an trú rồi

Hết đến đi sanh diệt.679.

Vòng luân hồi chấm dứt

Sanh tử đã ngừng quay

Sống chết hết bủa vây

Không còn đó đây nữa.

Tử sanh, luân hồi dứt

Cả hai đã diệt xong 10

Không còn chút mảy lông

Là trừ xong các khổ.680.

Tỳ kheo còn sinh mạng 11

Tạo tác, nghiệp vẫn mang 12

Chứng vô sanh, vô hữu 13

Dục, tác hết buộc ràng. 14681.

Chỉ những ai vô niệm

Mới có thể đạt thành

Vô sanh, không còn hữu

Vô tác, chẳng còn hành.682.

Còn sanh, hữu, tác hành

Là chưa đạt pháp yếu

Nếu đã hiểu vô sanh

Không còn hữu, tác hành.683.

Có hữu mới có sanh

Từ sanh, hữu lại khởi

Tạo nghiệp chết rồi sanh

Mở bày ra các pháp.684.

Do ăn mà tồn tại

Do ăn sinh vui buồn

Thức ăn này đoạn tuyệt

Hết dấu vết sống còn.685.

Các pháp khổ đã tận

Hành diệt tự nhiên dừng

Tỳ kheo đã biết mình

Không trở lại các cõi.686.

Không vào cõi hư không

Không còn nơi để trú

Không vào tưởng, phi tưởng

Không đời này, đời sau.687.

Ta không còn trở lại

Không còn tưởng trăng sao

Không bám víu chỗ nào

Không còn đi và đến.688.

Không ẩn cũng không hiện

Đó là bến niết bàn

Đó là tướng vô tướng

Khổ, vui hết buộc ràng.689.

Cái thấy hết sợ hãi

Không nói, nói không nghi

Bẻ gãy mũi tên hữu

Kẻ ngu hết gá nương

Đạt hạnh phúc chơn thường

Tịch diệt là tối thượng !690.

Tâm nhẫn như mặt đất

Hạnh nhẫn tợ tường thành

Lắng trong như nước sạch

Hết sống chết trôi lăn. 15691.

Lợi lạc chưa đủ cậy

Còn khổ bám theo mình

Phải mong tự thắng mình

Thắng rồi khổ diệt tận.692.

Đừng mượn khi nợ hết

Chán thai đừng hành dâm

Hạt cháy không nảy mầm

Dục hết như lửa tắt.693.

Bào thai là biển uế

Sao còn ưa hành dâm?

Dẫu có cõi thiện hơn

Cũng đâu bằng tịch diệt!694.

Biết tất cả đã đoạn

Thế gian hết buộc ràng

Đã buông hết, vượt sang

Con đường này đẹp nhất.695.

Phật đã dạy chân lý

Kẻ trí dũng phụng trì

Sống phạm hạnh, vô nhiễm

Tự biết đến vô vi.696.

Học đạo, trước ly dục

Giữ giới pháp Phật đà

Diệt hết mọi xấu xa

Như chim bay trời rộng.697.

Nếu đã hiểu Pháp cú

Hãy chí tâm thực hành

Vượt qua bờ tử sanh

Hết buồn lo thống khổ.698.

Pháp phật không sâu cạn

Lẽ nào có nhu cương

Cốt đừng còn vọng tưởng

Giải kết cho sạch trong.699.

Bậc trí chán thân này

Thấy mong manh, chẳng thật

Vui ít mà khổ nhiều

Chín lỗ 16, không chút sạch.700.

Có trí nguy thành an

Xả thân, thoát gian nan

Thân mục, tan thành bọt

Người trí, thân chẳng màng.701.

Quán thân một khối khổ

Sanh, già, chết, ốm đau

Sống thanh tịnh, ly cấu

Mới được an vui lâu.702.

Nương tuệ, xé lưới tà

Không thọ 17, lậu sạch tan

Sáng sạch, vượt thế gian

Trời người đều cung kính.

[1] Không có Pāli tương đương.

[2] Thực ra chỉ có 35 bài kệ.

[3] Pāli, kệ 184.

[4] Pāli, kệ 204.

[5] Pāli, kệ 203.

[6] Tham chiếu : 《法句經》譯文及解讀 36泥洹品: 始 無 如 不, 始 不 如 無:此 兩 句 甚 為 難 解。姚 秦 譯 本 此 章 雲:我 有 本 以 無,本 有 我 今 無,非 無 亦 非 有,如 今 不 可 穫。依 此,則 大 意 為,當 初 之 無 如 萬 物 不 是 當 下 表 象 之 有,當 初 什 麼 也 不 是 之 萬 物 如 同 無 壹 般;不,乃 是 無 自 性,是 空;無,是 無 所 有。此 乃 以 無 解 空,屬早期翻譯之結果 (http: //quanxue.cn/ct-fojia/FaJu/FaJu79.html)。Tham chiếu bản dịch Tạng ngữ: 勘 藏 译 本,意 谓:“前 有 今 无,前 无 当 有,前 当 皆无,今亦不起。”乃 言 生 死 是 三 世 有 法;涅 槃 出离生死,与之相反也。Trước có mà nay không/ Trước không mà nay có/ Trước đã hoàn toàn không/ Thì nay cũng chẳng khởi.

[7] Tham khảo: 《法句經》譯文及解讀: 見 有 見:見 解 之 外 亦 有 見 解。意 謂 對 某 壹 見 解 仍 然 可 以 提 出 見 解。下 文 句 式 同 此 (http: //quanxue.cn/ct-fojia/FaJu/FaJu79.html). Tham chiếu Kinh Xuất diệu : 見 而 實 而 見,聞 而 實 而 聞,知 而 實 而 知,是 謂 名 苦 際 (ĐTK/ĐCTT, tập 4, kinh số 212).

[8] Tham khảo, 北傳法句經新譯: 睹 無 著 亦 無 識,一 切 舍 為 得 際,除 身 想 滅 痛 行,識 已 盡 為 苦 竟。白 話 新 譯: 無 論 是 眼 見、耳 聽、意 念 乃 至 心 識,皆 應 遠 離 其 染 著,遠離 染 著 者 不 再 執 著,不 再 執 著 者 自 然 清 徹 寂 靜,所 以 捨 離 一 切 的 執 著,自 然 能 得 清 淨 智 慧,滅 除 身 心 的 妄 念,自 然 能 滅 除 由 行 為 所 造 作 的 煩 惱 痛 苦,若 能 滅 除 心 識 的 妄 起 流 竄,必 能 滅 除 一 切 的 煩 惱 痛 苦 (http: //www.mbh.idv.tw/index.php?mod=articles&ID=21&page=5&pid=2202)

[9] Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm, thanh tịnh.

[10] Tham khảo《法句經》譯文及解讀. 為 兩 滅:兩,兩 兩 相 對 之 意 也。來 與 往,生 與 死,彼 與 此,皆「兩」也。然 關 鍵 在 於 生 死 輪 回,故「兩滅」在此即指斷生死輪回

[11] Tham khảo: 《法句經》譯 文 及 解 讀. 有 世 生:擁 有 同 世 人 壹 樣 的 生 命。

[12] Tham khảo: 《法句經》譯 文 及 解 讀. 有 有:前 面「有」字 為 動 詞,後 面「有」字為名詞,指存有著的生命

[13] Tham khảo: 《法句經》譯 文 及 解 讀. 有 無:存 有 的 生 命 沒 有 了。無,消失了、沒有了。

[14] Tham khảo: 《法句經》譯 文 及 解 讀. 無 作 無 所 行:沒 有 任何要做的事,沒有任何做事的慾望。

[15] Pāli, kệ 95.

[16] Chín lỗ (tức cửu khổng 九孔): chín cơ quan bài tiết, gồm hai mắt, hai tai, hai mũi, miệng và hai đường đại tiểu tiện.

[17] Sáu căn không tiếp thọ sáu trần.

Phẩm 37 Sinh Tử

[574a] Phẩm SINH TỬ có 18 bài kệ: nói linh thức con người, mạng mất nó tồn tại, tùy nghiệp thức chuyển sanh.703.

Mạng như trái chín muồi

Thường sợ bị rụng rơi

Có sinh ắt có khổ

Ai thoát chết trong đời.704.

Từ khi vui ân ái

Hành dâm mà nhập thai

Ngày đêm luôn trôi mãi

Thân mạng há lâu dài?705.

Thân này như vật chết

Tánh linh lại vô hình

Giả sử chết rồi sinh

Tội phước không hề mất.706.

Đâu chỉ sống một đời

Bởi ái, si kéo mãi

Chuốc vui khổ dằng dai

Thân chết, thức còn hoài.707.

Thân bốn đại là sắc

Bốn ấm thức 2 là danh

Vọng tình mười tám giới 3

Nối mười hai duyên sanh.708.

Thức đi qua chín cõi 4

Dòng sinh tử mãi trôi

Kẻ ngu tối trong đời

Không thiên nhãn để thấy.709.

Đui mù do ba độc

Không mắt tuệ nên lầm

Rằng chết sống cũng đồng

Hoặc bảo chết là hết.710.

Thần thức tạo tam giới

Thiện bất thiện, năm đường

Ấm hành lặng lẽ tới

Đi chẳng khác tiếng vang.711.

Thác sinh trong ba cõi

Do nhân đời trước gây

Hạt nào lên cây nấy

Quả báo tự nhiên thôi.712.

Thức dựa căn đặt tên 5

Như lửa, tùy vật đốt

Ở đuốc, gọi lửa đuốc

Cỏ, phân, củi, … lửa than.713.

Tâm khởi, pháp liền khởi

Tâm lặng, pháp lặng yên

Sinh diệt bủa khắp miền

Đổi thay không tự biết.714.

Thần thức ruổi năm đường

Bất kể vực, hang sâu

Xả rồi thọ thân sau

Như xe lăn mặt đất.715.

Như người trú trong nhà

Bỏ nhà cũ đi ra

Thức mượn thân làm nhà

Thân hoại, vẫn còn thức.716.

Thần thức trú hình hài

Như chim nằm trong tổ

Nó bay khi vỡ ổ

Thân hoại, thức đầu thai.717.

Kẻ ngu si lầm tưởng

Đắm ngã, lạc, tịnh, thường

Ghét, ưa không chính đáng

Phật bảo thật đáng thương!718.

Vô minh sinh danh sắc

Ba độc, năm đường dài

Các biển có mười hai 6

Ai vượt tất an lạc.719.

Hơi thở, hơi ấm, thức

Một khi đã rã mòn

Biết thân sắp chẳng còn

Phải qua kiếp sống khác.720.

Thân xác vùi xuống đất

Như cỏ rác vô tri

Phải biết chẳng còn gì

Kẻ ngu mới tham chấp.

[1] Không có Pāli tương đương.

[2] Bốn ấm thức: tức thọ, tưởng, hành, thức.

[3] Mười tám giới: 6 căn, 6 trần, 6 thức.

[4] Chín cõi, tức 9 nơi chúng sinh cư trú, còn gọi là cửu hữu, cửu hữu tình cư, cửu chúng sinh cư, cữu cư. Trong tam giới, có tất cả 9 nơi mà chúng sinh vui thích sống, đó là: 1. Trời và người ở Dục giới; 2. Trời sơ thiền; 3. Trời nhị thiền; 4. Trời tam thiền; 5. Trời vô tưởng trong cõi tứ thiền; 6. Trời không; 7. Trời thức; 8. Trời vô sở hữu; 9. Trời phi tưởng phi phi tưởng.

[5] Như thức nương nơi căn là con mắt thì gọi tên là nhãn thức.

[6] Mười hai nhập được ví như 12 biển lớn. Nhãn nhập là biển, đối tượng của mắt là sắc cũng là biển (Xem A tì đàm bát kiền độ luận).

Phẩm 38 Nếp Sống Đạo

[574b] Phẩm này có tên chữ Hán là Đạo lợi, gồm 19 bài kệ [2], nói: vua, cha, thầy thực hành; chỉ bày con đường thiện; dẫn dắt bởi thẳng ngay.721.

Ai kính bậc trưởng thượng

Vua, cha, thầy, đạo sĩ

Tín, giới, văn, tuệ, thí

Chết sinh chốn an khương.722.

Nhờ phước lành đời trước

Sinh làm người cao sang

Đem đạo chuyển thế gian

Tu tập, người tiếp bước.723.

Vua là chủ thần dân

Thường ban từ ái khắp

Tự thân giữ giới pháp

Đất nước hết đao binh.

724.

Lúc an không quên nguy

Lo nghĩ vun bồi phước

Phước này ai cũng hưởng

Không phân biệt sang hèn.725.

Luận làm tướng thế gian

Phải tu thân, ngay thẳng.

Điều tâm, thắng mọi ác

Là đúng bậc quân vương.726.

Chánh kiến, khéo bố thí

Nhân ái, giúp kẻ nghèo

Có lợi chia đồng đều

Mọi người theo, gần gũi.727.

Như bầy trâu lội nước

Theo bước con đầu đàn

Người phụng pháp tâm an

Chúng dân đều lợi lạc.728.

Đừng phá phách tượng thần

Kẻo chuốc khổ vào thân

Ác tâm là tự hại

Chết chẳng sanh nẻo lành.729.

Sống nương vào giới đức

Phước báu thường theo ta

Quân vương thấy lẽ đạo

Đường ác ắt lìa xa.730.

Giữ giới trừ khổ, sợ

Phước đức ba cõi thờ

Quỷ, rồng, tà độc dữ

Không hại người trì giới.731.

Lánh xa kẻ ngu tối

Bất nghĩa, không chân thành

Dối gạt, ưa đấu tranh

Gần họ thêm lầm lỗi.732.

Hãy gần bậc hiền nhân

Đủ trí tuệ, giới hạnh

Lời nói luôn chân thành

Gần họ thêm điều thiện.733.

Nói hay, không giới hạnh

Ý loạn, không làm lành

Dù ẩn cư hẻo lánh

Chắc gì bậc tu hành?734.

Lời đẹp, đúng, dẫn đầu

Thuyết pháp đứng kế sau

Thứ ba là ái ngữ

Lời thành thật thứ tư.735.

Không khéo cầm dao bén

Sẽ tự cắt thân mình

Kẻ ngu học dối nịnh

Tự đày đọa đời mình.736.

Tham dâm, sân giận, si

Là ba gốc bất chánh

Thân tự làm tự gánh

Quả báo từ ái, si.737.

Có phước làm trời, người

Vô phước, đọa nẻo ác

Thánh nhân thấy rõ vậy

Lời Phật thường nhớ ghi.738.

Phước giới đức đã tạo

Theo mình đến đời sau

Trời, người đều khen ngợi

Tâm chánh, đâu cũng an.739.

Chẳng nghĩ dừng làm ác

Mỗi ngày tự trói gông

Mạng trôi như nhánh sông

Hãy sợ mà giữ giới.740.

Nay tóc ta đã bạc

Tuổi trẻ đã trôi qua

Tiếng thiên sứ vẳng xa

Thời xuất gia đã đến!

[1] Không có Pāli tương đương.

[2] Thực ra có 20 bài kệ.

Phẩm 39 Điều Lành

[574c] Phẩm này có tên chữ Hán là Cát tường, gồm 19 bài kệ [2], nói: cách tu sửa bản thân, bỏ ác nhắm đến thiện, hưởng phước báu sâu dày.

741.

Phật tôn quý ba cõi

Khéo giảng nghĩa chơn thường.

Có đạo sĩ Phạm chí

Đến hỏi lẽ cát tường?

742.

Phật vì lòng xót thương

Giảng pháp yếu chân thật:

Tín sâu, vui chánh pháp

Là việc lành lớn nhất!

743.

Không cậy nhờ trời, người

Vọng xin điều may mắn

Không cầu đảo thánh thần

Là việc lành lớn nhất.

744.

Bạn tốt, sống đất lành

Việc phước đức làm nhanh

Giữ thân mình đoan chánh

Là việc lành lớn nhất.

745.

Lìa ác, sống chân thật

Bỏ rượu, tiết chế thân

Không đắm say sắc dục

Là việc lành lớn nhất.

746.

Đa văn, hành trì pháp

Tinh tiến học luật nghi

Chánh niệm từng bước đi

Là việc lành lớn nhất.

747.

Hiếu dưỡng, thờ mẹ cha

Chăm vợ con, gia đình

Không làm việc vô ích

Là việc lành lớn nhất.

748.

Không kiêu căng, tự đại

Biết đủ, thường xét suy

Khế kinh hay nhớ nghĩ

Là việc lành lớn nhất.

749.

Thấy nghe thường nhẫn nhục

Thích gần người tu hành

Nghe pháp xong thực hành

Là việc lành lớn nhất.

750.

Ăn chay, tu phạm hạnh

Thường muốn gần thánh nhân

Nương tựa bậc chân nhân

Là việc lành lớn nhất.

751.

Chánh tín, có đạo đức

Chánh ý, chẳng niệm nghi

Ba nẻo ác chẳng đi

Là việc lành lớn nhất.

752.

Tâm bình đẳng bố thí

Với trời người khiêm cung

Cúng dường bậc Ly dục

Là việc lành lớn nhất.

753.

Thường muốn lìa tham dục

Sân giận và ngu si

Tu học, thông chánh lý

Là việc lành lớn nhất.

754.

Làm những việc đáng làm

Tránh xa điều vô bổ

Nỗ lực tu thánh đạo

Là việc lành lớn nhất.

755.

Vận tâm đại từ bi

Trải đều khắp thiên hạ

Thương xót, an chúng sanh

Là việc lành lớn nhất.

756 và 757

Muốn được phước cát tường

Phải kính tin Tam bảo

Muốn cầu phước cát tường

Phải học nghĩa Pháp cú;

Muốn cầu phước cát tường

Phải cúng dường Tăng bảo

Người tịnh giới thanh cao

Là việc lành lớn nhất.

758.

Sống ở đời, người trí

Thường tập các hạnh lành

Từ đó tuệ phát sanh

Là việc lành lớn nhất.

759.

Phạm chí nghe Phật dạy

Tâm hoan hỷ dâng trào

Liền lạy tạ Như lai

Quy kính ngôi Tam bảo.

HẾT QUYỂN HẠ

[1] Phẩm này không có Pháp cú Pāli tương đương, nhưng nội dung đồng nhất với kinh Mangala sutta, được ghi trong bộ Sutta nipata và Khuddaka nikaya.

[2] Có bản chia 18 bài kệ.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.