Kinh Đại Thừa Kim Quang Minh

Phẩm Thứ Mười Tám Tán Phật

Lúc bấy giờ có hằng trăm ngàn vạn ức chúng Bồ Tát, đông đảo vô lượng, từ thế giới nầy đi đến quốc độ của đức Kim Bảo Cái Sơn Như Lai. Khi đến nơi rồi, toàn thân rạp xuống sát đất cung kính làm lễ đức Phật, và trở lui đứng một bên chắp tay, hướng về phía Phật. Tất cả đồng thanh nói lời tán thán:

Thân của Như Lai

Sắc vàng vi diệu,

Ánh sáng rực rỡ

Như núi vàng lớn!

Thân thể dịu dàng

Như hoa sen vàng!

Vô lượng tướng tốt

Tự trang nghiêm thân

Nét đẹp phụ thuộc

Thân hình thanh tịnh

Sáng suốt vô ngần

Như núi vàng ròng!

Trong sạch tròn đầy

Như vừng trăng sáng!

Tiếng nói rỗng rang

Như tiếng Phạm Thiên,

Như tiếng sư tử,

Như tiếng sấm vang!

Sáu thứ âm thanh

Nhiệm mầu thanh tịnh,

Tiếng tăm hòa nhã

Như tiếng Khổng tước,

Ca Lăng Tần Già.

Oai đức đầy đủ,

Trăm phước tướng hảo

Trang nghiêm thân Phật!

Ánh sáng chiếu xa

Không có giới hạn

Trí tuệ vắng lặng.

Không còn ái nhiễm!

Thế Tôn thành tựu

Vô lượng công đức,

Thí như biển lớn,

Như núi Tu Di!

Vì các chúng sanh,

Sanh tâm Đại bi,

Ở đời vị lai

Hay cho khoái lạc.

Lời Như Lai nói

Nghĩa sâu đệ nhất,

Hay khiến chúng sanh

Vắng lặng an ổn,

Hay cho chúng sanh

Khoái lạc không lường,

Hãy diễn diệu pháp

Cam lồ vô thượng,

Hay khai pháp môn

Cam lồ vô thượng,

Hay vào tất cả

Nhà cửa an vui,

Hay khiến chúng sanh

Đều được giải thoát,

Qua khỏi vô lượng

Biển khổ ba cõi,

An trú chánh đạo,

Không còn lo khổ.

Như Lai Thế Tôn

Công đức trí tuệ,

Lực, Đại Từ bi,

Tinh Tấn, phương tiện

Vô lượng như vậy,

Không thể tính kể!

Chúng con nay đây

Không thể nói hết!

Chư Thiên, người đời

Ở vô lượng kiếp,

Hết sức nghĩ lường

Không thể biết được.

Như Lai đã có

Công đức Trí tuệ

Vô lượng đại hải.

Con nay lược tán

Công đức Như Lai

Như một giọt nước,

Trăm ngàn ức phần,

Không thể nói một!

Nếu như con được

Góp phần công đức

Hồi hướng chúng sanh,

Chứng Vô Thượng đạo!

Bấy giờ Bồ Tát Tín Tướng ở giữa Pháp hội nầy liền rời tòa đứng dậy, trịch vai áo phải, quì gối sát đất, chắp tay hướng Phật mà tán thán rằng:

Thế Tôn trăm phước,

Tướng hảo nhiệm mầu,

Công đức cao sâu

Trang nghiêm thân thể,

Sáng suốt chiếu xa,

Nhìn hoài không chán,

Như mặt trời sáng

Chiếu khắp không gian

Sáng suốt huy hoàng

Vô biên vô lượng!

Cũng như vô số

Trân bảo chất chồng,

Năm sắc sáng trong

Xanh, hồng, đỏ, trắng.

Như khối lưu li,

Pha lê, vàng ròng.

Sáng rực hư không,

Rỗng thông các núi,

Có thể soi chiếu

Vô lượng cõi Phật!

Hay diệt vô lượng

Khổ não chúng sanh;

Lại hay ban cho

Vô lượng khoái lạc.

Các căn thanh tịnh

Nhiệm mầu bậc nhất!

Chúng sanh ưa thấy

Không có chán nhàm.

Tóc xanh mướt, mềm

Như lông Khổng tước,

Như các ong chúa

Đậu trên hoa sen.

Thanh tịnh Đại bi

Công đức trang nghiêm,

Vô lượng Chánh định

Và đức Đại Từ!

Công đức như vậy

Đều đã đầy đủ.

Tướng tốt sắc đẹp

Trang nghiêm thân thể,

Tất cả công đức

Trợ thành Chánh giác.

Như Lai thường hay

Điều phục chúng sanh,

Khiến tâm thuần thành

Được nhiều khoái lạc!

Tất cả công đức

Thâm diệu trang nghiêm

Cũng được mười phương

Chư Phật tán thán!

Hào quang chiếu sáng

Khắp cả muôn nơi,

Như ánh mặt trời

Chiếu vợi hư không!

Công đức thành tựu

Như Tu Di sơn,

Thị hiện khắp cùng

Tất cả thế giới!

Răng trắng kín bằng

Giống như ngọc tuyết,

Đức sáng như vừng

Nhật Nguyệt trên không,

Hào tướng giữa mày

Xoáy vòng bên phải,

Quang minh sáng chói

Như ngọc lưu ly,

Thân tướng uy nghi

Sáng như mặt Nhật!

Lúc ấy Đạo Tràng

Bồ đề Thọ Thần lại tán thán rằng:

Nam mô Thanh Tịnh

Vô thượng Chánh giác!

Thậm thâm diệu pháp

Tùy thuận biết khắp.

Xa lìa tất cả

Phi Đạo, phi Pháp,

Tự vượt ra khỏi,

Thành Phật Chánh Giác.

Biết Hữu, Phi Hữu,

Bản tánh thanh tịnh.

Hy hữu! Hy hữu!

Như Lai công đức,

Hy hữu! Hy hữu!

Như Lai đại hải,

Hy hữu! Hy hữu!

Như núi Tu Di,

Hy hữu! Hy hữu!

Phật vô biên hạnh,

Hy hữu! Hy hữu!

Đức Phật ra đời,

Như hoa Ưu Đàm

Một lần xuất hiện!

Hy hữu! Như Lai

Vô lượng Đại bi.

Thích Ca Mâu Ni

Ánh sáng muôn loài

Vì muốn ích lợi

Cho các chúng sanh,

Tuyên thuyết Tôn kinh

Nhiệm mầu như vậy!

Hay thay Như Lai

Các căn vắng lặng,

Mà hay du nhập

Thiện tịch Đại thành

Vô cấu, thanh tịnh,

Thậm thâm Tam muội.

Vào chỗ chư Phật

Đã từng tu hành.

Tất cả Thanh Văn

Thân đều vắng lặng.

Đấng Lưỡng Túc Tôn (1)

Hành xứ cũng không,

Tất cả các pháp

Vô lượng như thế!

Suy thấu Tánh Tướng

Cũng đều vắng lặng.

Tất cả chúng sanh

Tánh tướng cũng không

Vì tâm cuồng ngu

Không thể biết rõ!

Con thường niệm Phật,

Ưa thấy Thế Tôn.

Lại thường thệ nguyện

Không xa đức Phật.

Thường ở dưới đất

Quì thẳng chắp tay.

Hết lòng luyến mộ

Muốn thấy đức Phật.

Con thường tu hành

Tối thượng Đại bi,

Muốn được thấy Phật

Buồn khóc rơi lụy!

Con thường khát ngưỡng

Muốn được thấy Phật,

Vì lẽ ấy nên

Lửa ưu nóng đốt!

Xin nguyện Thế Tôn

Ban cho Từ Bi

Pháp Thủy trong mát

Để diệt lửa phiền.

Thế Tôn Từ Mẫn,

Bi Tâm vô biên!

Xin khiến thân con

Thường được thấy Phật.

Thế Tôn thường hộ

Tất cả Nhơn Thiên.

Thế nên con nay

Khát ngưỡng muốn thấy,

Thân của Thanh Văn

Cũng như huyễn hóa,

Như bóng hư không.

Như trăng đáy nước.

Tánh của chúng sanh

Như trong giấc mộng.

Như Lai hành xứ

Tịnh như lưu ly!

Vào nơi pháp xứ

Cam lồ vô thượng.

Hay ban chúng sanh

Vô lượng an lạc

Như Lai hành xứ

Thậm thâm mầu nhiệm,

Tất cả chúng sanh

Không thể biết được.

Ngũ thông Thần Tiên

Và các Thanh Văn,

Tất cả Duyên Giác

Cũng không thể biết.

Con nay không nghi

Việc làm của Phật.

Xin nguyện Như Lai

Vì con hiện thân!

Khi ấy Thế Tôn

Từ Tam muội khởi,

Dùng tiếng nhiệm mầu

Mà tán thán rằng:

Lành thay! Lành thay!

Thọ Thần Thiện Nữ!

Ngươi hôm nay đây

Thích nói như vậy!

Tất cả chúng sanh

Nếu nghe pháp nầy,

Đều nhập pháp môn

Cam lồ Vô sanh!

Khi nói kinh nầy rồi thì vô số vô lượng Người, Trời phát tâm cầu thành Chánh đẳng Chánh giác!

Phẩm Thứ Mười Chín Chúc Lũy

Bấy giờ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni từ chánh định khởi, hiện đại Thần lực, đ ưa cánh tay phải xoa đầu các vị Đại Bồ Tát và các vị Thiên vương, cùng các Long vương, hai mươi tám bộ Tán Chỉ Quỉ Thần, các Đại Tướng quân mà bảo lời rằng:

Ta ở vô lượng trăm ngàn vạn ức hằng hà sa kiếp tu tập theo pháp nhiệm mầu của Kinh

Kim Quang Minh nầy. Các vị cần phải thọ trì đọc tụng, ở cõi Diêm Phù truyền bá rộng rãi pháp mầu nhiệm nầy, chớ để đoạn tuyệt. Nếu có những vị Thiện nam tử hoặc Thiện nữ nhơn nào ở đời vị lai thọ trì đọc tụng kinh điển nầy thì chư Thiên các vị thường phải ủng hộ. Nên biết người đó vô lượng đời sau thường được hạnh phúc trong cõi Trời, Người và sẽ gặp được mười phương chư Phật, mau được chứng thành Chánh đẳng Chánh giác.

Khi đó có các vị Đại Bồ Tát và Chư Thiên, Long vương, Tán Chỉ Đại Tướng, hai mươi tám bộ, liền từ chỗ ngồi đứng dậy đi đến phía trước Đức Phật đảnh lễ sát đất, đồng thanh thưa rằng: Như Thế Tôn dạy đều xin phụng hành. Thưa lại ba lần: Như Thế Tôn dạy đều xin phụng hành.

Bấy giờ các vị Tán Chỉ Đại Tướng đồng bạch Phật rằng: Như lời Phật dạy, nếu đời vị lai có người nào thường thọ trì kinh nầy, hoặc tự viết chép, hoặc nhờ người in phổ biến sâu rộng, chúng con cùng với hai mươi tám bộ các vị Quỉ Thần thường phải theo hầu, ẩn hình ủng hộ người thuyết pháp nầy, khiến họ tiêu trừ các điều tai ác, được sự an lạc, xin chớ lo ngại!

Khi ấy đức Phật Thích Ca Mâu Ni hiện đại thần lực, m ười phương vô lượng thế giới thảy đều sáu thứ chấn động. Lúc đó chư Phật đều rất vui vẻ, vì sự phú chúc kinh nầy đồng thời khen người tu trì đúng theo pháp môn, cho nên hiện ra vô lượng thần lực.

Bấy giờ vô lượng vô biên Bồ Tát: Tín Tướng Bồ Tát, Kim Quang, Kim Tạng, Thường Bi,

Pháp Thượng Bồ Tát vân vân... Tứ Đại Thiên Vương mười ngàn Thiên tử, cùng với Đạo Tràng Bồ Đề Thọ Thần, Kiên Lao Địa Thần, tất cả thế gian Thiên Nhơn, Tu La nghe lời Phật dạy đều phát đạo tâm Vô Thượng Bồ Đề, vui mừng phấn khởi đảnh lễ lui ra.

Cứu cá thoát khổ,

Cảm báo đền ơn,

Xả thân cho cọp

Chứng Thiên chơn.

Tháp hiện rõ tiền nhơn

Diệu hạnh linh thần,

Muôn thuở độ mê nhân!

NAM MÔ KIM QUANG MINH HỘI THƯỢNG PHẬT BỒ TÁT MA HA TÁT (3 lần) MA HA BÁT NHÃ BA LA MẬT ĐA TÂM KINH

Khi Bồ Tát Quán Tự Tại thực hành Bát Nhã Ba La Mật Đa thâm sâu, soi thấy năm uẩn đều không, vượt tất cả khổ ách.

Xá Lợi Tử! Sắc chẳng khác không, không chẳng khác sắc, sắc tức l à không, không tức là sắc; thọ, tưởng, hành, thức, cũng đều như vậy.

Xá Lợi Tử! Thật các pháp không tướng, chẳng sanh, chẳng diệt, chẳng nhớp, chẳng sạch, chẳng thêm, chẳng bớt. Vậy nên trong không, không sắc, không thọ, tưởng, hành, thức. Không mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Không sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp. Không có giới hạn của mắt. Cho đến không có giới hạn của ý thức. Không có vô minh cũng không có hết vô minh. Cho đến không có già chết, cũng không có hết già chết. Không có khổ, tập, diệt, đạo, không có trí cũng không có đắc. Vì không có sở đắc vậy.

Bồ Tát nương nơi Bát nhã Ba La Mật Đa cho nên tâm không chướng ngại. Vì tâm không chướng ngại, nên không sợ sệt, xa lìa điên đảo mộng tưởng, cứu cánh Niết Bàn. Ba đời Chư Phật nương nơi Bát nhã Ba La Mật Đa cho nên được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Vì vậy cho nên biết rằng Bát Nhã Ba La Mật Đa là Đại Thần Chú, là Đại Minh Chú, là Vô Thượng Chú, là Vô Đẳng Đẳng Chú, hay trừ tất cả khổ ách, chơn thật chẳng hư. Cho nên lập tức nói chú Bát Nhã Ba La Mật Đa:

"Yết đế, yết đế, Ba la yết đế, Ba la Tăng yết đế, Bồ đề ta ba ha (3 lần).

KỆ KẾT KINH

Trời, A Tu La, Dược Xoa thảy,

Ai đến nghe Pháp nên hết lòng.

Ủng hộ Phật Pháp được thường còn.

Mỗi vị siêng tu lời Phật dạy.

Bao nhiêu người nghe đến chốn này

Hoặc trên đất liền hoặc hư không,

Thường sanh lòng từ với loài người

Ngày đêm tự nương theo Phật Pháp.

Nguyện các thế giới thường an ổn

Phước trí vô biên lợi quần sanh.

Bao nhiêu tội nghiệp thảy tiêu trừ

Xa lìa các khổ về viên tịch.

Hằng dùng giới hương thoa vóc sáng

Thường mặc áo định để che thân.

Hoa đẹp Bồ Đề, trang nghiêm khắp

Tùy theo chỗ ở thường an lạc.

Nam mô Hộ Pháp Vi Đà Tôn Thiên Bồ Tát (3 lần)

HỒI HƯỚNG

Nguyện tiêu ba chướng trừ phiền não

Nguyện đặng trí tuệ chơn sáng tỏ

Nguyện các tội chướng đều tiêu trừ

Đời đời thường tu Bồ Tát đạo.

Nguyện sanh cõi tịnh ở Tây Phương,

Chín phẩm hoa sen là cha mẹ.

Hoa nở thấy Phật chứng vô sanh

Bồ Tát bất thối làm bạn lành.

Nguyện đem công đức lành,

Hướng về khắp tất cả

Đệ tử và chúng sanh

Đều trọn thành Phật Đạo.

Tự qui y Phật, xin nguyện chúng sanh Thể theo đạo cả, phát tâm cao thượng. Tự qui y Pháp, xin nguyện chúng sanh, Thấu hiểu kinh tạng, trí tuệ sâu thẳm.

Tự qui y Tăng, xin nguyện chúng sanh, Thong lý đại chúng, hết thảy không ngại.

Phục nguyện Tam Bảo chứng minh, Thiên Long bát bộ, nhất thiết Thiện Thần đồng tùy ủng hộ cho các Phật tử ấn tống, đọc tụng, giảng giải Kinh Kim Quang Minh, thừa tư công đức, chư hương linh quá cố trực vãng lạc bang, hiện tiền Phật tử chúng đẳng nghiệp chướng tiêu trừ, thân tâm an lạc, đạo nghiệp tinh chuyên, một hậu đồng nhập Quang Minh pháp tánh.

TÁN KINH KIM QUANG MINH

Quang Minh thần lực bất tư nghì,

Nhất cú năng trừ vạn ách suy!

Chánh luận trợ Vương an trị Quốc,

Quỉ thần vị Pháp hộ trì Sư.

Ngư đắc xả thân sanh Đao lị,

Hổ thừa cứu mạng thoát cơ nguy

Pháp tạng thậm thâm Bồ Tát hạnh

Cao siêu huyền diệu bất tư nghì!

Tỳ khưu Thích Thiện Trì Cẩn tán

Phẩm Tựa

(1) Như thật tôi nghe: Đây là lời của Ngài A Nan tự thuật trong đoạn phần mở đầu kinh.

Theo thông lệ các kinh, như Phật đã dạy cho Ngài A Nan khi gần Niết bàn là sau nầy kết tập các kinh, mở đầu mỗi bộ kinh đều dùng "Như thật tôi nghe một thời Phật ở..." làm phần thông tự, cũng gọi là phần chứng tin.

Riêng hai chữ "Như thật" có nhiều nghĩa, nhưng tóm lại các nghĩa sau đây:

a. Ngài A Nan xác nhận lòng tin của mình đối với những lời Phật dạy trong đây là hoàn toàn đúng đắn, chơn thật.

b. Để xác định cho mọi người tin tưởng rằng những điều được nói đến trong đây là hoàn toàn Ngài đã nghe đúng như sự thật mà Phật đã dạy, chứ không phải điều ức đoán, hay tự mình nói.

c. Các pháp môn Phật dạy đều là như chỗ thật chứng của Phật về các pháp Tánh, Tướng mà nói ra. Nên NHƯ THẬT có nghĩa là Như thật TÁNH, Như thật TƯỚNG, Như thật THỂ, Như thật DỤNG, NHƯ NHƯ CHƠN THẬT. Nếu y theo pháp nầy mà tu thì sẽ đạt được Thể tánh chơn thật của bản giác chơn tâm! Như trong kinh đã nói:

"Nếu nhập kinh nầy tức nhập pháp tánh,

Thâm hiểu pháp tánh, An trú pháp tánh,

Tức ở trong kinh Kim Quang Minh nầy

Mà được thấy ta Thích Ca Mâu Ni."

(2) Nhất thiết chủng trí: Là một trong ba thứ trí: — Nhất thiết trí, là trí của hàng Thanh Văn, trí nầy biết được tổng tướng của các pháp là KHÔNG. — Đạo chủng trí, là trí của các vị Bồ Tát, trí này biết tất cả các pháp sai biệt. — Còn nhất thiết chủng trí, là trí đặc biệt của chư Phật, viên minh thấu đạt tất cả Tổng tướng, Biệt tướng, Nhơn tướng, Quả tướng; biết tất cả đạo pháp và căn trí của chúng sanh, để hóa đạo đoạn hoặc cứu khổ độ sanh.

(3) Kiên Lao Địa Thần nầy thường có thờ ở các chùa, đối diện với ngài Hộ Pháp Vi Đà.

(4) Là Trời Đao Lợi, Phạm ngữ Trayastrims’a là tầng Trời thứ hai ở Dục giới, ở trên đỉnh núi Tu Di, Trung ương là Trời Đế Thích, 4 phương, mỗi phương có 8 hiệp thành 33. (5) A Tu La (Asura) là một bộ chúng trong tám bộ Quỉ Thần, gọi là Phi Thiên, cũng gọi là Vô đoan chánh; quả báo của loài nầy gần như của cõi Trời, nhưng không có phước đức bằng, và thân thể không được tốt đẹp bằng Trời.

(6) Là Tám bộ Thiên Thần thường theo ủng hộ Phật pháp: 1/ Chúng Trời (Deva), gồm sáu cõi Trời Dục giới, bốn cõi Thiền Sắc giới, bốn cõi Không xứ ở Vô Sắc giới, quả báo phước đức thù thắng hơn người. 2/ Long (Nãga). 3/ Dạ xoa (Yaksa), Thần ở hư không. 4/ Càn Thát Bà (Gandhrva), cũng gọi là Hương ẩm, vì loài nầy chỉ ngưœi hương để sống, là thứ nhạc thần của Trời Đế Thích. 5/ A Tu La, nh ư trên đã nói. 6/ Ca Lầu La (Garuda), là Kim Sí Điểu, mỗi lần cất cánh bay xa 336 vạn dặm, thường bắt loài Rồng ăn thịt. 7/ Khẩn

Na La (Kimnara), cũng gọi là Phi nhơn, giống người, nhưng trên đầu có sừng, ca thần của Đế Thích. 8/ Ma Hầu La Già (Ma hô la ga), như trong kinh Dược Sư thì phiên âm Ha Hô Lạc Già, đồng nghĩa, cũng gọi là Đại Mãn Thần. Tám loại nầy mắt người thường không thể thấy được. Nên cũng gọi là Minh chúng bát bộ.

Phẩm Thọ Lượng

(1) Là danh từ trong các kinh thường dùng để chỉ cho số nhiều không thể kể được.

(2) Đây là lời của ngài Bồ Tát Tín Tướng nghe nói Phật thọ tám mươi tuổi sẽ nhập diệt, nên tự nghĩ thắc mắc, chứ không phải khi ấy Phật đ ã nhập diệt; cũng như đức Di Lặc bây giờ chưa ra đời; mà ta có thể biết là ngài sẽ thọ 6 vạn tuổi, khi thời đó mọi người thọ đến 8 vạn tuổi. Đó là sự xả thọ theo pháp thường của chư Phật, như trong kinh Đại Tập Nguyệt Tạng, quyển thứ mười phẩm Pháp Diệt Tận, Phật có dạy bài kệ rằng:

Ngã kim vị chúng sanh Xả thọ đệ tam phần, Bi mẫn chúng sanh cố, Linh Ngã Pháp Hải mãn Tẩy dục chư Thiên Nhơn! Nghĩa:

Ta nay vì chúng sanh

Xả thọ phần thứ ba,

Vì thương xót chúng sanh Khiến biển Pháp Ta đầy,

Tắm gội khắp Trời, Người!

Trong kinh có dạy rằng: Thời Phật tại thế người thọ 100 tuổi. Phật hiện thân trong cõi người nầy, đáng ra Phật thọ hơn người thường, nghĩa là phải thọ 120 tuổi, nhưng vì Phật thương xót chúng sanh, muốn duy trì Phật pháp trú trì thế gian lâu dài, nên Phật đã xả thọ một phần ba, và di chúc cho các cõi Trời, Người, Quỉ Thần sẽ dùng số hưởng thọ của Phật đã lưu lại ấy, để sau nầy cúng dường mãi mãi cho các đệ tử của ta, lo việc duy trì Tam Bảo, lợi ích quần sanh bất tuyệt. Trên đây chỉ là nói theo sự hiện thân của Phật ở đời mà thôi. Còn về sự thọ mạng của Phật thì không thể dùng số năm mà hạn lượng được. Như trong phẩm "Thọ Lượng" của kinh nầy đã nói, cũng giống như trong phẩm "Như Lai Thọ Lượng" của kinh Pháp Hoa. (3) Sắc giới: gồm Tứ Thiền Thiên!

1. Sơ Thiền Ly sanh hỷ lạc địa, gồm các tầng Trời:

— Phạm Chúng Thiên (Brahmapàrsadya)

— Phạm Phụ Thiên (Brahmapurohita) — Đại Phạm Thiên (Mahãbrahmã)

2. Nhị Thiền Định sanh hỷ lạc địa, gồm các tầng Trời:

— Thiểu Quang Thiên (Parittãbha)

— Vô Lượng Quang Thiên (Apramãnãbha)

— Quang Âm Thiên (Ãbhãsvara)

3. Tam Thiền Ly hỷ diệu lạc địa, gồm các tầng Trời:

— Thiểu Tịnh Thiên (Parittãsubha)

— Vô Lượng Tịnh Thiên (Apramãnasubha) — Biến Tịnh Thiên (Subhakrtsna)

4. Tứ Thiền, Xả niệm thanh tịnh địa, gồm các tầng Trời: — Vô Vân Thiên (Anabhraka)

— Phước Sanh Thiên (Punaprasava)

— Quảng Quả Thiên (Bratphala) — Vô Tưởng Thiên (Avrha)

— Vô Phiền Thiên (Atapa)

— Vô Nhiệt Thiên (Sudrsa)

— Thiện Kiến Thiên (Sudarsana)

— Sắc Cứu Cánh Thiên (Akanistha)

— Hòa Ấm Thiên (Aghanistha)

— Đại Tự Tại Thiên (Mahãmahesvara)

(4) Dục giới: gồm có ngũ thú tạp cư địa:

— Địa ngục

— Ngạ quỉ

— Súc sanh — Nhơn

— Thiên

Trong Thiên Thú gồm có các cõi Trời Lục Dục:

1. Tứ Thiên vương, gồm các tầng Trời:

— Trì Quốc Thiên (Dhrtarãstra) (đông).

— Tăng Trưởng Thiên (Virũdhaka) (nam).

— Quảng Mục Thiên (Virũpãksa) (tây). — Đa Văn Thiên (Vaisràmana) (bắc). 2. Đao Lợi Thiên (Trãyastrimsa) cũng gọi là Tam Thập Tam Thiên.

3. Tu Dạ Ma Thiên (Yãma), cũng gọi là Thời phần.

4. Đâu Suất Đà Thiên (Tusita), cũng gọi là Hỷ túc.

5. Hóa Lạc Thiên (Nirmãnarati), Thiên chúng ở cõi nầy tự biến hóa ra cảnh lạc dục để thọ dụng.

6. Tha Hóa Tự Tại Thiên (Paranirmitavasavarati), cõi nầy thường cướp cái vui của mình, cũng gọi là Thiên ma.

Phẩm Sám Hối

(1) Là tứ, Bát định và 37 phẩm trợ đạo.

(2) Là âm thanh của Trời Đại Phạm, có năm thứ công đức thanh tịnh. Tiếng Phật thuyết pháp thanh tịnh vi diệu, hơn tiếng Phạm Thiên, như kinh Pháp Hoa văn cú nói: Phật có phước báo âm thanh vi diệu thanh tịnh gọi l à Phạm âm. Trong kinh Hoa Nghiêm cũng có nói: "Diễn xuất Phạm âm vi diệu thanh tịnh, tuyên dương chánh pháp tối thắng vô thượng, người nghe vui vẻ, được đạo tịnh diệu!" nên gọi là Phạm âm.

(3) Phật đầy đủ Phước đức và Trí tuệ hoàn toàn viên mãn, nên gọi là Lưỡng Túc Tôn.

(4) Thập Lực là mười trí lực của Phật:

1/ Trí lực biết rõ điều đúng đạo lý hay phi đạo lý. 2/ Trí lực biết r õ nghiệp báo nhơn quả ba đời của chúng sanh. 3/ Trí lực biết c ác thiền định, giải thoát và tam muội (chánh định). 4/ Trí lực biết rõ tâm tánh thân mạng của chúng sanh. 5/ Trí lực biết rõ trình độ hiểu biết của các chúng sanh. 6/ Trí lực biết r õ các cảnh giới trong 10 phương. 7/ Trí lực biết tất cả công hạnh tu tập thế nào và sẽ kết quả thế nào; như tu theo Năm giới sẽ được làm người, tu Thập thiện sẽ được làm Trời, tu Nhơn giới, định, huệ xuất thế sẽ được Niết bàn. 8/ Trí lực biết tất cả nghiệp thiện, ác và chỗ sanh tử của chúng sanh (thiên nhãn vô ngại trí). 9/ Trí lực biết túc mạng chúng sanh và vô lậu niết bàn. 10/ Trí lực đoạn trừ vĩnh viễn tất cả các hoặc nghiệp m ê vọng.

(5) Của cải, sắc đẹp, công danh, ăn uống, ngủ nghỉ. Năm món nầy l à năm thứ dục lạc của chúng sanh. Vì kẹt bởi năm thứ nầy nên chúng sanh khó giải thoát được! (6) Là thất giác đạo, cũng gọi là thất thánh tài; thất giác chi; thất giác phần. Gồm: 1/ Trạch pháp, d ùng trí tuệ chọn lựa pháp chơn, ngụy. 2/ Tinh tấn, dùng tâm dõng mãnh tu pháp chơn, đoạn pháp tà. 3/ Hỷ, tâm được pháp chơn thật sanh vui vẻ. 4/ Khinh an, đoạn trừ các phiền não thô động, nên thân tâm được nhẹ nhàng an ổn. 5/ Niệm, thường nghĩ tu định huệ, không lơ là. 6/ Định, tâm chuyên vào cảnh định, không tán loạn. 7/ Hành xả, trừ bỏ tất cả cảnh mê vọng, chấp lầm, đồng thời trừ bỏ luôn cảnh sở đắc, không trú một pháp nào cả. Như trong Kinh Kim Cang nói: "Pháp thượng ưng xả hà huống phi pháp, " hay "Ưng vô sở trú nhi sanh kỳ tâm, " là nghĩa hành xả nầy.

(7) Đà La Ni, cũng gọi là tổng trì, là khả năng chứa giữ tất cả thiện pháp của chư Phật ba đời, không quên mất, và duy trì tất cả các thiện công đức, giúp cho sự đạt đạo. (8) Coi thập lực giải trước.

(9) Gồm ba nghiệp của thân: Giết hại, trộm cắp, t à dâm. Bốn nghiệp của miệng: Nói dối, nói thêu dệt, nói đâm thọc, nói lời ác. Và ba nghiệp của ý: Tham, sân, si. Trái mười nghiệp nầy thì gọi là mười thiện nghiệp.

(10) Địa ngục, Ngạ quỉ, Súc sanh, Người, A tu la, Trời.

(11) Dục giới, Sắc giới, Vô Sắc giới.

(12) Tham lam, sân hận, ngu si, cũng gọi là tam nghiệp, ba thứ nầy hay làm cho chúng sanh sa đọa triền miên trong sanh tử, không thể giải thoát, nên gọi là ba độc!

(13) Là chỉ cho các tướng chính và những nét đẹp phụ thuộc từ đầu xuống chân, cho đến ngôn ngữ cử chỉ, đều đẹp đẽ trang nghiêm.

(14) Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ, là sáu pháp Bồ Tát tu hành để tự độ và độ tha.

(15) Ba ác: Địa ngục, Ngạ quỉ, Súc sanh. Tám nạn: Địa ngục, Ngạ quỉ, Súc sanh, Bắc Cu Lô châu, Trường Thọ Thiên, điếc đui câm ngọng, trí thức bịp đời, sanh tr ước Phật sau Phật. Tám chỗ nầy không thể gặp nghe và tu theo Phật pháp được, nên gọi là nạn.

Phẩm Tán Thán

(1) Coi lại ở trước đã chú thích.

(2) Là một trong ba mươi hai tướng hảo của Phật, nổi lên ở giữa khoảng hai chân mày. (3) Trời Hữu đảnh (Acanitrá), cũng gọi là Sắc cứu cánh, là cõi Trời thứ tư của Sắc giới, ở tột đỉnh của thế giới hữu tình, nên gọi là Hữu đảnh.

Phẩm Không

(1) Thân gồm sáu căn: Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý, thâu nhận sáu trần: Sắc, thanh, hương, vị, xúc và pháp, nên gọi là Xóm làng của sáu nhập.

(2) Do sáu căn thâu nhận sáu trần, phân biệt, chấp trước tạo nghiệp, mà sanh ra giặc phiền não đau khổ, nên gọi là chỗ của giặc.

(3) Mỗi căn đều duyên theo cảnh giới riêng của mỗi trần tương ưng với nó, chứ không duyên được thứ khác, như mắt chỉ duyên với sắc, tai chỉ duyên với tiếng, v.v...

(4) Vì chúng sanh chấp lấy thân tứ đại là Ta thật, rồi bị nó làm độc hại không thể giải thoát, cũng như rắn độc.

(5) Tức 12 nhơn duyên, tất cả các loài hữu tình đều móc nối trong vòng xích của 12 nhơn duyên nầy mà lưu chuyển sanh tử, người tu hành đi ngược lại, lần hồi tháo gỡ nó ra, gọi là hoàn diệt.

QUYỂN II Phẩm Tứ Thiên Vương

(1) Là cõi Trời hộ vệ cho thế gian, coi phần chú thích tr ước.

(2) Quốc vương, ở đây có nghĩa chỉ cho người thủ lãnh quốc gia chánh danh.

(3) Chỗ Phật ngồi thuyết pháp.

(4) Là vị thánh vương cai trị cả bốn châu thiên hạ.

(5) Đông Thắng thần châu, Nam Thiệm bộ châu, Bắc Cu lô châu, Tây Ng ưu hóa châu.

(6) Coi lại phẩm Lưu Thủytrưởng giả.

(7) Phạm thiên là những vị do tu hạnh thanh tịnh mà được sanh lên, nên các luận thuyết của họ chỉ nhắm phát huy hạnh xuất dục. C òn Đế Thích là do tu Thập thiện pháp, nên luận thuyết đều nhắm về sự phát huy thiện nghiệp, n ên gọi là thiện luận.

(8) Ngàn dấu tròn nơi chân là một trong 32 tướng của Phật, ở dưới chân có các đường chỉ xoáy tròn, như hình bánh xe.

Phẩm Đại Biện Thiên

(1) Là thế giới ta hiện ở.

Phẩm Công Đức Thiên

(1) Phật có đầy đủ mười hiệu: 1. Như Lai: Phạm ngữ gọi là Đa Đà A Già Đà (Tathàgata), theo Thành Thật luận nói: Thừa như thật đạo nhi lai thành Chánh giác cố danh Như Lai, nghĩa là nương đạo như thật, trở lại thành Phật độ sanh nên gọi là Như Lai. Kinh Ưu Bà Tắc nói: Như Lai Thế Tôn tu không tam muội, Diệt định tam muội, Tứ thiền, Từ bi, quán thập nhị nhơn duyên, đều vì làm lợi ích cho chúng sanh, nên gọi là (NHƯ); đấng Chánh giác phát ngôn chơn thật, không hai, không khác nên gọi là Như Lai.

Như Lai thuở xưa từ địa vị Bồ Tát trang nghiêm Phật độ, tu theo đạo Như thật để thành Chánh giác, nên gọi là Như Lai. Trong Kinh Kim Cang nói: "Vô s ở tùng lai diệc vô sở khứ cố danh Như Lai;" là chơn tánh bất sanh, bất diệt.

2. Ứng Cúng, Phạm ngữ A La Hán (Arhat): được đầy đủ chánh pháp vi diệu, có thể xứng đáng thọ nhận sự cúng dường của tất cả Người, Trời, nên gọi là Ứng cúng.

3. Chánh Biến Tri: Phạm ngữ là Tam miệu Tam Phật Đà (Samyaksambuddha): biết rõ các pháp chơn đế, cũng như tục đế một cách chơn chánh không sai lầm, nên gọi là Chánh Biến Tri.

4. Minh Hạnh Túc: Phạm ngữ Bệ đa giá la na tam bác na (Vidy àcarana Sampanna) tu hành tịnh giới đầy đủ tam minh nên gọi là Minh Hạnh Túc.

5. Thiện Thệ: Phạm ngữ Tu già đà (Sugata) Tu bát chánh đạo, nhờ nhất thiết trí vượt khỏi sanh tử mà nhập Niết bàn.

6. Thế Gian Giải: Phạm ngữ Lô già bại (Lokavid) hiểu rõ tất cả hữu tình, vô tình thế gian và xuất thế gian, chúng sanh, Phật.

7. Vô Thượng Sĩ: Phạm ngữ A nậu đa la (Anutara), nh ư Niết bàn là vô thượng trong tất cả pháp, Phật là tối thượng trong tất cả chúng sanh. Lại nữa Như Lai từ khi tu nhơn cho đến chứng quả, từ địa vị trang nghiêm Phật độ cho đến giải thoát đều vượt hơn tất cả các hàng Thanh văn, Duyên giác.

8. Điều Ngự Trượng Phu: Phạm ngữ Phú lâu sa Đàm mạo Bà la đề (Purasa DamyaSàrathi), Như Lai khéo léo dùng đủ phương tiện để dắt dẫn chúng sanh, điều phục chúng

sanh.

9. Thiên Nhơn Sư: Phạm ngữ Sá đa đề bà ma nậu sa nẫm (Sàstà deavamanusyanàm): Phật là vị đạo sư cả cõi Người và Trời, hay chỉ dạy cho chúng sanh những điều n ào nên làm, những điều nào không nên làm. Lại nữa hay làm cho chúng sanh không sanh lòng lo sợ, phương tiện giáo hóa cho chúng sanh lìa khổ được vui, nên gọi là Thiên Nhơn Sư. 10. Phật Thế Tôn: Phạm ngữ Phật đà lộ ca na tha (Buddha Loka nathà), dịch nghĩa là Giác giả, còn Thế Tôn có nghĩa là thế gian tôn trọng. Biết rõ các pháp và hạnh, tự giác, giác tha, giác hạnh viên mãn nên gọi là Phật theo Thành thật luận thì Phật và Thế Tôn là hai hiệu, còn Vô thượng sĩ và Điều ngự trượng phu là một hiệu, nhưng theo Đại luận thì đến Phật là đủ mười hiệu, còn Thế Tôn là đủ mười hiệu trên, được thế gian tôn trọng, như Phật Thế Tôn hay Như Lai Thế Tôn... Tuy nhiên có sự khác nhau chút ít, nhưng đại nghĩa đồng nhau, vì mỗi đức Phật luôn luôn có đủ mười đức tánh nói trên, còn Thế tôn là danh từ tôn xưng tổng quát. Phật hay phá bốn ma (Ngũ ấm ma, Phiền n ão ma, Sanh tử ma và Thiên ma) tu giới định huệ, bình đẳng làm lợi ích cho chúng sanh và chỉ dẫn cho chúng sanh đoạn trừ phiền não sanh tử, được cả thế gian tôn trọng, nên gọi là Thế Tôn.

(1) Là mười hiệu của Phật.

(2) Là giới Bát Quan Trai. Người tại gia vì chưa có thể xuất gia được nên Phật chế Bát Quan Trai giới, để tập hạnh xuất gia trong một ngày một đêm, gồm có 8 giới: 1/ Không sát sanh. 2/ Không trộm cắp. 3/ Không dâm dục. 4/ Không nói dối. 5/ Không uống r ượu. 6/ Không trang sức thân thể. 7/ Không ca nhạc, không xem nghe. 8/ Khôn g nằm ngồi giường ghế cao rộng lộng lẫy. Đó là tám giới; tám điều nầy có năng lực đóng kín cửa các cảnh ác và khai thông những pháp lành, cho nên gọi là Bát Quan. Thứ đến là ăn ngày một bữa ngọ trai. Nên gọi là Bát Quan Trai. Nên xem lại kỹ kinh Ưu Bà Tắc có nói rõ.

(3) Hồi hướng có nghĩa là hồi chuyển và qui hướng, có nhiều nghĩa như: Hồi nhơn hướng quả, hồi tự hướng tha, hồi sự hướng lý, hồi tướng hướng tánh, hồi sanh tử hướng niết bàn... Người tu hành luôn luôn hồi hướng những công đức của mình cho tất cả chúng sanh và cầu quả vị giải thoát.

(4) A Lan Nhã (Àrinya) có nhiều chỗ dịch âm sai khác nhau chút ít như: A lan na, A lan nhã ca, A lũng nhã... đều chỉ chỗ an nhàn vắng vẻ, thích nghi cho người tu hành nương ở. Như kinh Kim Cang nói: "Tu Bồ đề thị nhạo A lan na hạnh giả!" Hạnh lan nhã là hạnh xa lìa nơi ồn ào để trầm tư đạo lý, lắng đọng tâm tư quán triệt tự tánh. Nếu đời tu hành không có những lúc thực hành hạnh lan nhã thì khó có thể đạt được kết quả. Như kinh

Hoa Nghiêm nói: "A lan nhã pháp, Bồ đề đạo tràng...!"

Phẩm Kiên Lao Địa Thần

(1) Kim Cang Tế, cũng gọi là Kim Cang Luân, là tầng sâu nhất dưới lòng đất. Luận Cu Xá, quyển thứ 11 nói: "An lập khí thế gian, phong luân tối c ư hạ, kỳ lượng quảng vô số, hậu thập lục lạc xoa, thứ thượng vi Thủy luân, thâm thập ức nhị vạn, hạ bát lạc xoa Thủy dư ngưng kết vi kim..., " nghĩa là theo sự cấu tạo của thế giới, phong luân ở dưới hết (theo địa chất học gọi là khí quyển) lớp khí quyển ấy rất dày không số lượng, cách trên 16 lạc xoa là Thủy luân (Thủy quyển) sâu mười ức hai vạn, dưới tám lạc xoa nước ngưng kết thành kim luân (Lạc xoa có nghĩa là tầng lớp rất dày).

QUYỂN III Phẩm Thiện Tập

(1) Là bỏ cả 4 châu.

(2) Là chỗ chúng tăng ở.

Phẩm Trừ Bịnh

(1) Giáo pháp của Phật lưu truyền chia ra có ba thời kỳ: Chánh pháp, tượng pháp, và mạt pháp. Năm trăm năm đầu là chánh pháp, hễ có tu thì đều kết quả, tượng pháp là 1 ngàn năm tiếp theo, chỉ tương tợ như thời chánh pháp chứ không được hoàn toàn, vì mười người tu thì chỉ có thể kết quả 5, 7 người, đến sau thời tượng pháp trở đi là thuộc thời kỳ mạt pháp, mạt có nghĩa là cuối, là cách xa thời chánh pháp, nên người tu rất khó được kết quả chứng đắc như thời Phật tại thế, hay gần thời đó. Là tuy tu nhiều, nhưng ít có người chứng ngộ. Tuy nhiên có ba thời như thế là theo đa số căn cơ nghiệp lực của chúng sanh, chứ không phải tuyệt đối, v ì nếu hiện tại ai theo đúng giáo pháp tu hành tinh tấn thì đối với người đó, hiện tại vẫn là chánh pháp vậy.

QUYỂN IV Phẩm Lưu Thủy

(1) Tức Trời Đao Lợi.

Phẩm Xả Thân

(1) Là cốt Phật.

(2) Chữ Đại là dịch chữ Maha.

(3) Đại Thiên là dịch nghĩa chữ Maha Deva (Ma ha đề bà), Ma ha có nghĩa là đại, Đề bà là thiên.

(4) Là Tịnh Phạn vương, Phụ vương của Thái tử Tất Đạt Đa (Phật khi còn tại thế).

(5) Là Hoàng hậu Ma Da (Mẫu hậu Thái tử Tất Đạt Đa).

(6) Kiều Đàm Di, là di mẫu của Thái tử Tất Đạt Đa. Sau xin Phật cho xuất gia l àm Tỳ khưu ni, Ni chúng bắt đầu có từ đó.

CHÚC LŨY (*)

Theo bản khắc tại Việt Nam không có phẩm Chúc Lũy m à chỉ tóm lại có 18 phẩm, còn trong Đại Tạng lại có phẩm Chúc Lũy, nay bản dịch n ày theo trong Đại Tạng dịch thành 19 phẩm.

Nếu nhập Kinh này tức nhập Pháp tánh. Thấu hiểu Pháp tánh, an trú Pháp tánh.

Tức ở trong Kinh Kim Quang Minh này mà được thấy ta — Thích Ca Mâu Ni.