Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bát-nhã
Đại Tập 24 · Bộ Bát-nhã VII · Số 220 (Quyển 301–350)
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La-Mật- Đa Quyển 313, Phẩm 44: Chúng Dụ (3)
KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA
QUYỂN 313
Phẩm 44: CHÚNG DỤ (3)
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, chúng sinh trụ nơi Bồ-tát thừa không có phương tiện thiện xảo như thế nào?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, nếu chúng sinh trụ nơi Bồ-tát thừa, từ khi mới phát tâm, không có phương tiện thiện xảo tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, không có phương tiện thiện xảo tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, không có phương tiện thiện xảo tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, không có phương tiện thiện xảo tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, không có phương tiện thiện xảo tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, không có phương tiện thiện xảo tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì này Thiện Hiện, chúng sinh trụ nơi Bồ-tát thừa ấy, khi tu Bố thí nghĩ thế này: Ta tu hành bố thí, người kia nhận của ta bố thí, ta cho vật như vậy; khi tu Tịnh giới, nghĩ thế này: Ta giữ giới, giới là đối tượng ta giữ, ta thành tựu giới ấy; khi tu An nhẫn, nghĩ thế này: Ta tu an nhẫn, kia là đối tượng ta nhẫn, ta thành tựu nhẫn ấy; khi tu Tinh tấn, nghĩ thế này: Ta tu tinh tấn, ta vì tinh tấn này, ta tu tinh tấn, ta vì tinh tấn này, ta đủ tinh tấn ấy; khi tu Tĩnh lự, nghĩ thế này: Ta đang tu định, ta vì tu định này, ta thành tựu định ấy; khi tu Bát-nhã, nghĩ thế này: Ta đang tu tuệ, ta vì tu tuệ này, ta thành tựu tuệ ấy.
Lại nữa Thiện Hiện, chúng sinh trụ nơi Bồ-tát thừa này, khi tu Bố thí, chấp có bố thí ấy, chấp nguyên do của bố thí này, chấp bố thí ấy là ngã sở rồi sinh tâm kiêu mạn; khi tu Tịnh giới, chấp có tịnh giới ấy, chấp nguyên do của tịnh giới này, chấp tịnh giới ấy là ngã sở rồi sinh tâm kiêu mạn; khi tu An nhẫn, chấp có an nhẫn ấy, chấp nguyên do của an nhẫn này, chấp an nhẫn ấy là ngã sở rồi sinh tâm kiêu
mạn; khi tu Tinh tấn, chấp có tinh tấn ấy, chấp nguyên do của tinh tấn này, chấp tinh tấn ấy là ngã sở rồi sinh tâm kiêu mạn; khi tu Tĩnh lự, chấp có tĩnh lự ấy, chấp nguyên do của tĩnh lự này, chấp tĩnh lự ấy là ngã sở rồi sinh tâm kiêu mạn; khi tu Bát-nhã, chấp có Bát-nhã ấy, chấp nguyên do của Bát-nhã này, chấp Bát-nhã ấy là ngã sở rồi sinh tâm kiêu mạn. Vì sao? Vì trong Bố thí ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Bố thí ba-la-mật-đa. Trong Tịnh giới ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Tịnh giới ba-la-mật-đa. Trong An nhẫn ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của An nhẫn ba-la-mật-đa. Trong Tinh tấn ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Tinh tấn ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Tĩnh lự ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Này Thiện Hiện, chúng sinh trụ nơi Bồ-tát thừa ấy vì chẳng biết rõ tướng của bờ bên này, bờ bên kia nên chẳng thể nhiếp thọ Bố thí ba-la-mật-đa, chẳng thể nhiếp thọ Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa; chẳng thể nhiếp thọ pháp không bên trong, chẳng thể nhiếp thọ pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh; chẳng thể nhiếp thọ chân như, chẳng thể nhiếp thọ pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly
sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn; chẳng thể nhiếp thọ Thánh đế khổ, chẳng thể nhiếp thọ Thánh đế tập, diệt, đạo; chẳng thể nhiếp thọ bốn Tĩnh lự, chẳng thể nhiếp thọ bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc; chẳng thể nhiếp thọ tám Giải thoát, chẳng thể nhiếp thọ tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ; chẳng thể nhiếp thọ bốn Niệm trụ, chẳng thể nhiếp thọ bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo; chẳng thể nhiếp thọ pháp môn giải thoát Không, chẳng thể nhiếp thọ pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện; chẳng thể nhiếp thọ mười địa Bồ-tát; chẳng thể nhiếp thọ năm loại mắt, chẳng thể nhiếp thọ sáu phép thần thông; chẳng thể nhiếp thọ mười lực của Phật, chẳng thể nhiếp thọ bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng; chẳng thể nhiếp thọ pháp không quên mất, chẳng thể nhiếp thọ tánh luôn luôn xả; chẳng thể nhiếp thọ trí Nhất thiết, chẳng thể nhiếp thọ trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng; chẳng thể nhiếp thọ tất cả pháp môn Đà-la-ni, chẳng thể nhiếp thọ tất cả pháp môn Tam-ma-địa; chẳng thể nhiếp thọ tất cả hạnh Đại Bồ-tát; chẳng thể nhiếp thọ quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật.
Này Thiện Hiện, do nhân duyên ấy, nên chúng sinh trụ nơi Bồ-tát thừa này rơi vào địa vị Thanh văn hoặc Độc giác, chẳng chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện Hiện, cũng như vậy, các thiện nam, thiện nữ trụ nơi Bồ-tát thừa, do chẳng nhiếp thọ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cũng chẳng phiếp thọ phương tiện thiện xảo, nên thoái chuyển xuống địa vị Thanh văn và Độc giác, chẳng chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, vì sao các thiện nam, thiện nữ trụ nơi Bồ-tát thừa, vì thường nhiếp thọ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cũng thường phiếp thọ các phương tiện thiện xảo, nên chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, có các thiện nam, thiện nữ trụ nơi Bồ-tát thừa, từ khi mới phát tâm, lìa chấp ngã và ngã sở tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, lìa chấp ngã và ngã sở tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, lìa
chấp ngã và ngã sở tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, lìa chấp ngã và ngã sở tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, lìa chấp ngã và ngã sở tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, lìa chấp ngã và ngã sở tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Này Thiện Hiện, thiện nam, thiện nữ này, khi tu Bố thí, chẳng nghĩ thế này: Ta tu bố thí, kẻ kia nhận của ta bố thí, ta bố thí vật như vậy; khi tu Tịnh giới, chẳng nghĩ thế này: Ta giữ giới, giới là đối tượng ta giữ, ta thành tựu giới ấy; khi tu An nhẫn, chẳng nghĩ thế này: Ta tu an nhẫn, kia là đối tượng ta nhẫn, ta thành tựu nhẫn ấy; khi tu Tinh tấn, chẳng nghĩ thế này: Ta tu tinh tấn, ta vì tinh tấn này, ta đạt đủ tinh tấn ấy; khi tu Tĩnh lự, chẳng nghĩ thế này: Ta tu định, ta vì định này, ta thành tựu định ấy; khi tu Bát-nhã, chẳng nghĩ thế này: Ta tu tuệ, ta vì tu tuệ này, ta thành tựu tuệ ấy.
Lại nữa Thiện Hiện, các thiện nam, thiện nữ trụ nơi Bồ-tát thừa này, khi tu Bố thí, chẳng chấp có bố thí, chấp nguyên do của bố thí này, chẳng chấp bố thí ấy là ngã sở; khi tu Tịnh giới, chẳng chấp có tịnh giới, chẳng chấp nguyên do của tịnh giới này, chẳng chấp tịnh giới ấy là ngã sở; khi tu An nhẫn, chẳng chấp có an nhẫn, chẳng chấp nguyên do của an nhẫn này, chẳng chấp an nhẫn ấy là ngã sở; khi tu Tinh tấn, chẳng chấp có tinh tấn, chẳng chấp nguyên do của tinh tấn này, chẳng chấp tinh tấn ấy là ngã sở; khi tu Tĩnh lự, chẳng chấp có tĩnh lự, chẳng chấp nguyên do của tĩnh lự này, chẳng chấp tĩnh lự ấy là ngã sở; khi tu Bát-nhã, chẳng chấp có Bát-nhã, chẳng chấp nguyên do của Bát-nhã này, chẳng chấp Bát-nhã ấy là ngã sở. Vì sao? Vì trong Bố thí ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy để có thể khởi chấp ấy. Vì sao? Vì xa lìa bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Bố thí ba-la-mật-đa; trong Tịnh giới ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy để có thể khởi chấp ấy. Vì sao? Vì xa lìa bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Tịnh giới ba-la-mật-đa; trong An nhẫn ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy để có thể khởi chấp ấy. Vì sao? Vì xa lìa bờ bên này, bờ bên kia là tướng của An nhẫn ba-la-mật-đa; trong Tinh tấn ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy để có thể khởi chấp ấy. Vì sao? Vì xa lìa bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Tinh tấn ba-la-mật-đa; trong Tĩnh lự ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy để có thể khởi chấp ấy. Vì sao? Vì xa lìa bờ bên
này, bờ bên kia là tướng của Tĩnh lự ba-la-mật-đa; trong Bát-nhã ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy để có thể khởi chấp ấy. Vì sao? Vì xa lìa bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Này Thiện Hiện, các thiện nam, thiện nữ trụ nơi Bồ-tát thừa này, vì biết rõ tướng bờ bên này, bờ bên kia nên có thể nhiếp thọ Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột; lại có thể nhiếp thọ pháp không bên trong, pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ chân như, pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ Thánh đế khổ, Thánh đế tập, diệt, đạo, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ tám Giải thoát, tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ bốn Niệm trụ, bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ pháp môn giải thoát Không, pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ mười địa Bồ-tát, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và
Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ năm loại mắt, sáu phép thần thông, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ mười lực của Phật, bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ pháp không quên mất, tánh luôn luôn xả, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ trí Nhất thiết, trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ tất cả pháp môn Đà-la-ni, tất cả pháp môn Tam-ma-địa, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ tất cả hạnh Đại Bồ-tát, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, chúng sinh trụ Bồ-tát thừa có thừa có phương tiện thiện xảo như thế nào?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, nếu chúng sinh trụ Bồ-tát thừa, từ khi mới phát tâm, có phương tiện thiện xảo tu hành Bố thí ba-la-mật-đa, có phương tiện thiện xảo tu hành Tịnh giới ba-la-mật-đa, có phương tiện thiện xảo tu hành An nhẫn ba-la-mật-đa, có phương tiện thiện xảo tu hành Tinh tấn ba-la-mật-đa, có phương tiện thiện xảo tu hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa, có phương tiện thiện xảo tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì này Thiện Hiện, chúng sinh trụ nơi Bồ-tát thừa ấy, khi tu Bố thí, chẳng nghĩ thế này: Ta tu hành bố thí, kẻ kia nhận của ta bố thí, ta bố thí vật như vậy; khi tu Tịnh giới, chẳng nghĩ thế này: Ta giữ giới, giới là đối tượng ta giữ, ta thành tựu giới ấy; khi tu An nhẫn, chẳng nghĩ thế này: Ta tu nhẫn, kia là đối tượng ta nhẫn, ta thành tựu nhẫn ấy; khi tu Tinh tấn, chẳng nghĩ thế này: Ta tinh tấn, ta vì tinh tấn này, ta đủ tinh tấn ấy; khi tu Tĩnh lự, chẳng nghĩ thế này: Ta tu định, ta vì tu định này, ta thành
tựu định ấy; khi tu Bát-nhã, chẳng nghĩ thế này: Ta tu tuệ, ta vì tu tuệ này, ta thành tựu tuệ ấy.
Lại nữa Thiện Hiện, chúng sinh trụ nơi Bồ-tát thừa này, khi tu Bố thí, chẳng chấp có bố thí này, chẳng chấp nguyên do của bố thí này, chẳng chấp bố thí là ngã sở, cũng chẳng kiêu mạn; khi tu Tịnh giới, chẳng chấp có tịnh giới, chẳng chấp nguyên do của tịnh giới này, chẳng chấp tịnh giới là ngã sở, cũng chẳng kiêu mạn; khi tu An nhẫn, chẳng chấp có an nhẫn, chẳng chấp nguyên do của an nhẫn này, chẳng chấp an nhẫn là ngã sở, cũng chẳng kiêu mạn; khi tu Tinh tấn, chẳng chấp có tinh tấn, chẳng chấp nguyên do của tinh tấn này, chẳng chấp tinh tấn là ngã sở, cũng chẳng kiêu mạn; khi tu Tĩnh lự, chẳng chấp có tĩnh lự, chẳng chấp nguyên do của tĩnh lự này, chẳng chấp tĩnh lự là ngã sở, cũng chẳng kiêu mạn; khi tu Bát-nhã, chẳng chấp có Bát-nhã, chẳng chấp nguyên do của Bát-nhã này, chẳng chấp Bát-nhã ấy là ngã sở, cũng chẳng kiêu mạn. Vì sao? Vì trong Bố thí ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Bố thí ba-la-mật-đa; trong Tịnh giới ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Tịnh giới ba-la-mật-đa; trong An nhẫn ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của An nhẫn ba-la-mật-đa; trong Tinh tấn ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Tinh tấn ba-la-mật-đa; trong Tĩnh lự ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Tĩnh lự ba-la-mật-đa; trong Bát-nhã ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như vậy, cũng chẳng như sự phân biệt kia. Vì sao? Vì chẳng phải đến bờ bên này, bờ bên kia là tướng của Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Này Thiện Hiện, chúng sinh trụ nơi Bồ-tát thừa này, vì biết rõ tướng bờ bên này, bờ bên kia nên có thể nhiếp thọ Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột;
lại có thể nhiếp thọ phương tiện thiện xảo, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ. Lại có thể nhiếp thọ pháp không bên trong, pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ chân như, pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ Thánh đế khổ, Thánh đế tập, diệt, đạo, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ tám Giải thoát, tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ bốn Niệm trụ, bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ pháp môn giải thoát Không, pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ mười địa Bồ-tát, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ năm loại mắt, sáu phép thần thông, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ mười lực của Phật, bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể
Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La-Mật- Đa Quyển 313, Phẩm 45: Chân Thiện Hữu (1)
nhiếp thọ pháp không quên mất, tánh luôn luôn xả, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ trí Nhất thiết, trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ tất cả pháp môn Đà-la-ni, tất cả pháp môn Tam-ma-địa, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ tất cả hạnh Đại Bồ-tát, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Lại có thể nhiếp thọ quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật, chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện Hiện, như vậy, các thiện nam, thiện nữ trụ nơi Bồ-tát thừa vì có khả năng nhiếp thọ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cũng có khả năng nhiếp thọ phương tiện thiện xảo nên chẳng rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Phẩm 45: CHÂN THIỆN HỮU (1)
Lúc bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, Đại Bồ-tát khi mới bắt đầu sự nghiệp, nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế nào? Nên học Tĩnh lự ba-la-mật-đa như thế nào? Nên học Tinh tấn ba-la-mật-đa như thế nào? Nên học An nhẫn ba-la-mật-đa như thế nào? Nên học Tịnh giới ba-la-mật-đa như thế nào? Nên học Bố thí ba-la-mật-đa như thế nào?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát mới bắt đầu sự nghiệp, nếu muốn tu học Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa, thì trước hết phải gần gũi, cung kính cúng dường bậc thiện tri thức chân chánh có khả năng thuyết giảng đúng đắn về Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa, nghĩa là khi giảng nói kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nêu giảng như vầy:
Thiện nam tử, hãy đến đây! Khi hành giả bố thí thì nên nghĩ thế này: Việc tu bố thí ấy là nhằm ban khắp cho tất cả hữu tình cùng chung hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; khi hành giả trì giới, nên nghĩ
thế này: Việc tu tịnh giới ấy là nhằm ban khắp cho tất cả hữu tình, cùng chung hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; khi hành giả tu nhẫn, nên nghĩ thế này: Việc tu nhẫn ấy là nhằm ban khắp cho tất cả hữu tình, cùng chung hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; khi hành giả tu tinh tấn, nên nghĩ thế này: Việc tu tinh tấn ấy là nhằm ban khắp cho tất cả hữu tình, cùng chung hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; khi hành giả tu định, nên nghĩ thế này: Việc tu tĩnh lự ấy là nhằm ban khắp cho tất cả hữu tình, cùng chung hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; khi hành giả tu tuệ, nên nghĩ thế này: Việc tu Bát-nhã ấy là nhằm ban khắp cho tất cả hữu tình, cùng chung hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào sắc để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào thọ, tưởng, hành, thức để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ sắc mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ thọ, tưởng, hành, thức mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào nhãn xứ để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ nhãn xứ mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào sắc xứ để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ sắc xứ mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào nhãn giới để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc cùng các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ nhãn giới mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào nhĩ giới để thủ đắc
quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc cùng các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ nhĩ giới mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào tỷ giới để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc cùng các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ tỷ giới mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào thiệt giới để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc cùng các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ thiệt giới mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào thân giới để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào xúc giới, thân thức giới và thân xúc cùng các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ thân giới mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào ý giới để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào pháp giới, ý thức giới và ý xúc cùng các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ ý giới mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào địa giới để thủ đắc
quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào thủy, hỏa, phong, không, thức giới để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ địa giới mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ thủy, hỏa, phong, không, thức giới mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào vô minh để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu bi khổ ưu não để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ vô minh mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào Bố thí ba-la-mật-đa để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ Bố thí ba-la-mật-đa mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào pháp không bên trong để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ pháp không bên trong mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào chân như để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly
sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ chân như mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào Thánh đế khổ để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào Thánh đế tập, diệt, đạo để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ Thánh đế khổ mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ Thánh đế tập, diệt, đạo mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào bốn Tĩnh lự để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ bốn Tĩnh lự mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào tám Giải thoát để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ tám Giải thoát mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào bốn Niệm trụ để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ bốn Niệm trụ mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào pháp môn giải thoát Không để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ pháp môn giải thoát Không mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ pháp
môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào mười địa Bồ-tát để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ mười địa Bồ-tát mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào năm loại mắt để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào sáu phép thần thông để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ năm loại mắt mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ sáu phép thần thông mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào mười lực của Phật để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ mười lực của Phật mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào pháp không quên mất để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào tánh luôn luôn xả để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ pháp không quên mất mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ tánh luôn luôn xả mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào trí Nhất thiết để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ trí Nhất thiết mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào tất cả pháp môn Đà-la-ni để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào tất cả pháp môn Tam-ma-địa tất cả pháp môn Tam-ma-địa để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ tất cả pháp môn Đà-la-ni mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ tất cả pháp môn Tam-ma-địa mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào quả Dự lưu để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, cũng chẳng nên dựa vào quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ quả Dự lưu mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chẳng chấp giữ quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào quả vị Độc giác để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ quả vị Độc giác mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào tất cả hạnh Đại Bồ-tát để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ tất cả hạnh Đại Bồ-tát mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, hành giả chẳng nên dựa vào quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật để thủ đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì nếu chẳng chấp giữ quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật mới chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện nam, đối với sắc hành giả chớ sinh tham ái; đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì sắc, thọ, tưởng, hành, thức chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với nhãn xứ hành giả chớ sinh tham ái; đối với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì nhãn xứ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với sắc xứ hành giả chớ sinh tham ái; đối với thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì sắc xứ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với nhãn giới hành giả chớ sinh tham ái; đối với sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc cùng các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì nhãn giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với nhĩ giới hành giả chớ sinh tham ái; đối với thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc cùng các thọ do nhĩ xúc làm
duyên sinh ra cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì nhĩ giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với tỷ giới hành giả chớ sinh tham ái; đối với hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc cùng các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì tỷ giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với thiệt giới hành giả chớ sinh tham ái; đối với vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc cùng các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì thiệt giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với thân giới hành giả chớ sinh tham ái; đối với xúc giới, thân thức giới và thân xúc cùng các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì thân giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với ý giới hành giả chớ sinh tham ái; đối với pháp giới, ý thức giới và ý xúc cùng các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì ý giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với địa giới hành giả chớ sinh tham ái; đối với thủy, hỏa, phong, không, thức giới cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì địa giới, thủy, hỏa, phong, không, thức giới chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với vô minh hành giả chớ sinh tham ái; đối với hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu bi khổ ưu não cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì vô minh cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với Bố thí ba-la-mật-đa hành giả chớ sinh tham ái; đối với Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì bố thí cho đến Bát-nhã
ba-la-mật-đa chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với pháp không bên trong hành giả chớ sinh tham ái; đối với pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì pháp không bên trong cho đến pháp không không tánh tự tánh chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với chân như hành giả chớ sinh tham ái; đối với pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì chân như cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với Thánh đế khổ hành giả chớ sinh tham ái; đối với Thánh đế tập, diệt, đạo cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì Thánh đế khổ, Thánh đế tập, diệt, đạo chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với bốn Tĩnh lự hành giả chớ sinh tham ái; đối với bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với tám Giải thoát hành giả chớ sinh tham ái; đối với tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì tám Giải thoát, tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với bốn Niệm trụ hành giả chớ sinh tham ái; đối với bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi
Đẳng giác, tám chi Thánh đạo cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì bốn Niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với pháp môn giải thoát Không hành giả chớ sinh tham ái; đối với pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì pháp môn giải thoát Không, pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với mười địa Bồ-tát hành giả chớ sinh tham ái. Vì sao? Vì mười địa Bồ-tát chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với năm loại mắt hành giả chớ sinh tham ái; đối với sáu phép thần thông cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì năm loại mắt, sáu phép thần thông chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với mười lực của Phật hành giả chớ sinh tham ái; đối với bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì mười lực của Phật cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với pháp không quên mất hành giả chớ sinh tham ái; đối với tánh luôn luôn xả cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì pháp không quên mất, tánh luôn luôn xả chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với trí Nhất thiết hành giả chớ sinh tham ái; đối với trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì trí Nhất thiết, trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với tất cả pháp môn Đà-la-ni hành giả chớ sinh tham ái; đối với tất cả pháp môn Tam-ma-địa tất cả pháp môn Tam-ma-địa cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì tất cả pháp môn Đà-la-ni, tất cả pháp môn Tam-ma-địa chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với quả Dự lưu hành giả chớ sinh tham ái; đối với quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán cũng chớ nên sinh tham ái. Vì sao? Vì quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với quả vị Độc giác hành giả chớ sinh tham ái. Vì sao? Vì quả vị Độc giác chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với tất cả hạnh Đại Bồ-tát hành giả chớ sinh tham ái. Vì sao? Vì tất cả hạnh Đại Bồ-tát chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Này Thiện nam, đối với quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật hành giả chớ sinh tham ái. Vì sao? Vì quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật chẳng phải là pháp có thể tham ái. Vì sao? Vì tự tánh của tất cả các pháp là không.
Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La-Mật- Đa Quyển 314, Phẩm 45: Chân Thiện Hữu (2)
KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA
QUYỂN 314
Phẩm 45: CHÂN THIỆN HỮU (2)
Lúc bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, các Đại Bồ-tát có khả năng làm được việc khó làm là ở trong tự tánh không của tất cả các pháp, mong cầu quả vị Giác ngộ cao tột, muốn chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật dạy:
–Đúng vậy, đúng vậy! Này Thiện Hiện, như lời ông nói, các Đại Bồ-tát có khả năng làm được việc khó làm là ở trong tự tánh không của tất cả các pháp, mong cầu quả vị Giác ngộ cao tột, muốn chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát tuy biết tất cả pháp là như huyễn, như mộng, như tiếng vang, như ảnh tượng, như bóng sáng, như bóng nắng, như sự biến hóa, như ảo thành, tự tánh đều không nhưng vì nhằm đem lại nghĩa lợi cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì khiến cho thế gian được lợi ích mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì khiến cho thế gian được an lạc mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì nhằm làm nơi nương tựa cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì nhằm làm nơi cư trú cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì dốc làm con đường rốt ráo cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì nhằm làm cồn bãi giữa biển khơi cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì dốc làm ánh sáng cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì nhằm làm đèn đuốc cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì dốc làm Bậc Đạo Sư cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì nhằm làm tướng soái cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì dốc làm chỗ hướng đến cho
thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, vì sao Đại Bồ-tát vì nhằm khiến cho thế gian được nghĩa lợi mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát vì muốn giải thoát các nỗi thống khổ của tất cả hữu tình mà tu hành bố thí, phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì muốn giải thoát các nỗi thống khổ của tất cả hữu tình mà tu hành tịnh giới, phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì muốn giải thoát các nỗi thống khổ của tất cả hữu tình mà tu hành an nhẫn, phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì muốn giải thoát các nỗi thống khổ của tất cả hữu tình mà tu hành tinh tấn, phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì muốn giải thoát các nỗi thống khổ của tất cả hữu tình mà tu hành tĩnh lự, phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; vì muốn giải thoát các nỗi thống khổ của tất cả hữu tình mà tu hành Bát-nhã, phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện Hiện, đó là Đại Bồ-tát vì nhằm làm cho thế gian được nghĩa lợi mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, vì sao Đại Bồ-tát vì dốc khiến cho thế gian được lợi ích mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát vì nhằm cứu vớt hữu tình ra khỏi sự sợ hãi nơi năm cõi, đặt họ ở bờ Niết-bàn vô úy kia mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện Hiện, đó là Đại Bồ-tát vì khiến cho thế gian được lợi ích mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, vì sao Đại Bồ-tát vì khiến cho thế gian được an lạc mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát vì dốc cứu vớt hữu tình khỏi ưu sầu khổ não, đặt họ ở bờ Niết-bàn an ổn kia mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện Hiện, đó là Đại Bồ-tát vì khiến cho thế gian được an lạc mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, vì sao Đại Bồ-tát vì muốn cứu vớt các thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát vì muốn cứu vớt các khổ về sinh tử của hữu tình mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột; khi chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột mới có khả năng nói đúng như thật về pháp đoạn khổ; hữu tình nghe rồi, nương vào giáo pháp của ba thừa mà lần lượt tu hành để được giải thoát.
Này Thiện Hiện, đó là Đại Bồ-tát vì muốn cứu vớt các thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, vì sao Đại Bồ-tát vì dốc làm chỗ nương tựa cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát vì nhằm khiến cho tất cả hữu tình đang bị các sự sinh, già, bệnh, chết, sầu bi khổ ưu não giải thoát khỏi sự sinh, già, bệnh, chết, sầu bi khổ ưu não an trú nơi cõi Niết-bàn vô dư mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện Hiện, đó là Đại Bồ-tát vì dốc làm chỗ nương tựa cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, vì sao Đại Bồ-tát vì làm chỗ cư trú cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát muốn vì hữu tình giảng nói tất cả các pháp đều chẳng hòa hợp mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Thiện Hiện, đó là Đại Bồ-tát vì nhằm làm nơi cư trú cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Thiện Hiện lại bạch:
–Bạch Thế Tôn, vì sao tất cả các pháp đều chẳng hòa hợp?
Phật dạy:
Này Thiện Hiện, sắc chẳng hòa hợp tức là sắc chẳng hệ thuộc nhau; sắc chẳng hệ thuộc nhau tức là sắc không sinh; sắc không sinh tức là sắc không diệt; sắc không diệt tức là sắc chẳng hòa hợp; thọ, tưởng, hành, thức chẳng hòa hợp tức là thọ, tưởng, hành, thức chẳng hệ thuộc nhau; thọ, tưởng, hành, thức chẳng hệ thuộc nhau tức là thọ, tưởng, hành, thức không sinh; thọ, tưởng, hành, thức không sinh tức là thọ, tưởng, hành, thức không diệt; thọ, tưởng, hành, thức không diệt tức là thọ, tưởng, hành, thức chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, nhãn xứ chẳng hòa hợp tức là nhãn xứ chẳng hệ thuộc nhau; nhãn xứ chẳng hệ thuộc nhau tức là nhãn xứ không sinh; nhãn xứ không sinh tức là nhãn xứ không diệt; nhãn xứ không diệt tức là nhãn xứ chẳng hòa hợp; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ chẳng hòa hợp tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ chẳng hệ thuộc nhau; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ chẳng hệ thuộc nhau tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không sinh; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không sinh tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không diệt; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không diệt tức là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, sắc xứ chẳng hòa hợp tức là sắc xứ chẳng hệ thuộc nhau; sắc xứ chẳng hệ thuộc nhau tức là sắc xứ không sinh; sắc xứ không sinh tức là sắc xứ không diệt; sắc xứ không diệt tức là sắc xứ chẳng hòa hợp; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ chẳng hòa hợp tức là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ chẳng hệ thuộc nhau; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ chẳng hệ thuộc nhau tức là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không sinh; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không sinh tức là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không diệt; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không diệt tức là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, nhãn giới chẳng hòa hợp tức là nhãn giới chẳng hệ thuộc nhau; nhãn giới chẳng hệ thuộc nhau tức là nhãn giới không sinh; nhãn giới không sinh tức là nhãn giới không diệt; nhãn giới không diệt tức là nhãn giới chẳng hòa hợp; sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc cùng các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp tức là sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau; sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau tức là sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra không sinh; sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra
không sinh tức là sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra không diệt; sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra không diệt tức là sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, nhĩ giới chẳng hòa hợp tức là nhĩ giới chẳng hệ thuộc nhau; nhĩ giới chẳng hệ thuộc nhau tức là nhĩ giới không sinh; nhĩ giới không sinh tức là nhĩ giới không diệt; nhĩ giới không diệt tức là nhĩ giới chẳng hòa hợp; thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc cùng các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp tức là thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau; thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau tức là thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra không sinh; thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra không sinh tức là thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra không diệt; thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra không diệt tức là thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, tỷ giới chẳng hòa hợp tức là tỷ giới chẳng hệ thuộc nhau; tỷ giới chẳng hệ thuộc nhau tức là tỷ giới không sinh; tỷ giới không sinh tức là tỷ giới không diệt; tỷ giới không diệt tức là tỷ giới chẳng hòa hợp; hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc cùng các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp tức là hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau; hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau tức là hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra không sinh; hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra không sinh tức là hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra không diệt; hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra không diệt tức là hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, thiệt giới chẳng hòa hợp tức là thiệt giới chẳng hệ thuộc nhau; thiệt giới chẳng hệ thuộc nhau tức là thiệt giới không sinh; thiệt giới không sinh tức là thiệt giới không diệt; thiệt giới không diệt tức là thiệt giới chẳng hòa hợp; vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc cùng các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp tức là vị
giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau; vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau tức là vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra không sinh; vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra không sinh tức là vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra không diệt; vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra không diệt tức là vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, thân giới chẳng hòa hợp tức là thân giới chẳng hệ thuộc nhau; thân giới chẳng hệ thuộc nhau tức là thân giới không sinh; thân giới không sinh tức là thân giới không diệt; thân giới không diệt tức là thân giới chẳng hòa hợp; xúc giới, thân thức giới và thân xúc cùng các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp tức là xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau; xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau tức là xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra không sinh; xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra không sinh tức là xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra không diệt; xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra không diệt tức là xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, ý giới chẳng hòa hợp tức là ý giới chẳng hệ thuộc nhau; ý giới chẳng hệ thuộc nhau tức là ý giới không sinh; ý giới không sinh tức là ý giới không diệt; ý giới không diệt tức là ý giới chẳng hòa hợp; pháp giới, ý thức giới và ý xúc cùng các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp tức là pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau; pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra chẳng hệ thuộc nhau tức là pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra không sinh; pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra không sinh tức là pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra không diệt; pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra không diệt tức là pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, địa giới chẳng hòa hợp tức là địa giới chẳng hệ
thuộc nhau; địa giới chẳng hệ thuộc nhau tức là địa giới không sinh; địa giới không sinh tức là địa giới không diệt; địa giới không diệt tức là địa giới chẳng hòa hợp; thủy, hỏa, phong, không, thức giới chẳng hòa hợp tức là thủy, hỏa, phong, không, thức giới chẳng hệ thuộc nhau; thủy, hỏa, phong, không, thức giới chẳng hệ thuộc nhau tức là thủy, hỏa, phong, không, thức giới không sinh; thủy, hỏa, phong, không, thức giới không sinh tức là thủy, hỏa, phong, không, thức giới không diệt; thủy, hỏa, phong, không, thức giới không diệt tức là thủy, hỏa, phong, không, thức giới chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, vô minh chẳng hòa hợp tức là vô minh chẳng hệ thuộc nhau; vô minh chẳng hệ thuộc nhau tức là vô minh không sinh; vô minh không sinh tức là vô minh không diệt; vô minh không diệt tức là vô minh chẳng hòa hợp; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu bi khổ ưu não chẳng hòa hợp tức là hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não chẳng hệ thuộc nhau; hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não chẳng hệ thuộc nhau tức là hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não không sinh; hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não không sinh tức là hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não không diệt; hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não không diệt tức là hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, Bố thí ba-la-mật-đa chẳng hòa hợp tức là Bố thí ba-la-mật-đa chẳng hệ thuộc nhau; Bố thí ba-la-mật-đa chẳng hệ thuộc nhau tức là Bố thí ba-la-mật-đa không sinh; Bố thí ba-la-mật-đa không sinh tức là Bố thí ba-la-mật-đa không diệt; Bố thí ba-la-mật-đa không diệt tức là Bố thí ba-la-mật-đa chẳng hòa hợp; Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa chẳng hòa hợp tức là Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa chẳng hệ thuộc nhau; Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa chẳng hệ thuộc nhau tức là Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa không sinh; Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa không sinh tức là Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa không diệt; Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa không diệt tức là Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, pháp không bên trong chẳng hòa hợp tức là pháp không bên trong chẳng hệ thuộc nhau; pháp không bên trong chẳng hệ thuộc nhau tức là pháp không bên trong không sinh; pháp
không bên trong không sinh tức là pháp không bên trong không diệt; pháp không bên trong không diệt tức là pháp không bên trong chẳng hòa hợp; pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh chẳng hòa hợp tức là pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh chẳng hệ thuộc nhau; pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh chẳng hệ thuộc nhau tức là pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh không sinh; pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh không sinh tức là pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh không diệt; pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh không diệt tức là pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, chân như chẳng hòa hợp tức là chân như chẳng hệ thuộc nhau; chân như chẳng hệ thuộc nhau tức là chân như không sinh; chân như không sinh tức là chân như không diệt; chân như không diệt tức là chân như chẳng hòa hợp; pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn chẳng hòa hợp tức là pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn chẳng hệ thuộc nhau; pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn chẳng hệ thuộc nhau tức là pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn không sinh; pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn không sinh tức là pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn không diệt; pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn không diệt tức là pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, Thánh đế khổ chẳng hòa hợp tức là Thánh đế khổ chẳng hệ thuộc nhau; Thánh đế khổ chẳng hệ thuộc nhau tức là Thánh đế khổ không sinh; Thánh đế khổ không sinh tức là Thánh đế
khổ không diệt; Thánh đế khổ không diệt tức là Thánh đế khổ chẳng hòa hợp; Thánh đế tập, diệt, đạo chẳng hòa hợp tức là Thánh đế tập, diệt, đạo chẳng hệ thuộc nhau; Thánh đế tập, diệt, đạo chẳng hệ thuộc nhau tức là Thánh đế tập, diệt, đạo không sinh; Thánh đế tập, diệt, đạo không sinh tức là Thánh đế tập, diệt, đạo không diệt; Thánh đế tập, diệt, đạo không diệt tức là Thánh đế tập, diệt, đạo chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, bốn Tĩnh lự chẳng hòa hợp tức là bốn Tĩnh lự chẳng hệ thuộc nhau; bốn Tĩnh lự chẳng hệ thuộc nhau tức là bốn Tĩnh lự không sinh; bốn Tĩnh lự không sinh tức là bốn Tĩnh lự không diệt; bốn Tĩnh lự không diệt tức là bốn Tĩnh lự chẳng hòa hợp; bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc chẳng hòa hợp tức là bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc chẳng hệ thuộc nhau; bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc chẳng hệ thuộc nhau tức là bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc không sinh; bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc không sinh tức là bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc không diệt; bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc không diệt tức là bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, tám Giải thoát chẳng hòa hợp tức là tám Giải thoát chẳng hệ thuộc nhau; tám Giải thoát chẳng hệ thuộc nhau tức là tám Giải thoát không sinh; tám Giải thoát không sinh tức là tám Giải thoát không diệt; tám Giải thoát không diệt tức là tám Giải thoát chẳng hòa hợp; tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ chẳng hòa hợp tức là tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ chẳng hệ thuộc nhau; tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ chẳng hệ thuộc nhau tức là tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ không sinh; tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ không sinh tức là tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ không diệt; tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ không diệt tức là tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, bốn Niệm trụ chẳng hòa hợp tức là bốn Niệm trụ chẳng hệ thuộc nhau; bốn Niệm trụ chẳng hệ thuộc nhau tức là bốn Niệm trụ không sinh; bốn Niệm trụ không sinh tức là bốn Niệm trụ không diệt; bốn Niệm trụ không diệt tức là bốn Niệm trụ chẳng hòa hợp; bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo chẳng hòa hợp tức là bốn Chánh đoạn
cho đến tám chi Thánh đạo chẳng hệ thuộc nhau; bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo chẳng hệ thuộc nhau tức là bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo không sinh; bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo không sinh tức là bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo không diệt; bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo không diệt tức là bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, pháp môn giải thoát Không chẳng hòa hợp tức là pháp môn giải thoát Không chẳng hệ thuộc nhau; pháp môn giải thoát Không chẳng hệ thuộc nhau tức là pháp môn giải thoát Không không sinh; pháp môn giải thoát Không không sinh tức là pháp môn giải thoát Không không diệt; pháp môn giải thoát Không không diệt tức là pháp môn giải thoát Không chẳng hòa hợp; pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện chẳng hòa hợp tức là pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện chẳng hệ thuộc nhau; pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện chẳng hệ thuộc nhau tức là pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện không sinh; pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện không sinh tức là pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện không diệt; pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện không diệt tức là pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, mười địa Bồ-tát chẳng hòa hợp tức là mười địa Bồ-tát chẳng hệ thuộc nhau; mười địa Bồ-tát chẳng hệ thuộc nhau tức là mười địa Bồ-tát không sinh; mười địa Bồ-tát không sinh tức là mười địa Bồ-tát không diệt; mười địa Bồ-tát không diệt tức là mười địa Bồ-tát chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, năm loại mắt chẳng hòa hợp tức là năm loại mắt chẳng hệ thuộc nhau; năm loại mắt chẳng hệ thuộc nhau tức là năm loại mắt không sinh; năm loại mắt không sinh tức là năm loại mắt không diệt; năm loại mắt không diệt tức là năm loại mắt chẳng hòa hợp; sáu phép thần thông chẳng hòa hợp tức là sáu phép thần thông chẳng hệ thuộc nhau; sáu phép thần thông chẳng hệ thuộc nhau tức là sáu phép thần thông không sinh; sáu phép thần thông không sinh tức là sáu phép thần thông không diệt; sáu phép thần thông không diệt tức là sáu phép thần thông chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, mười lực của Phật chẳng hòa hợp tức là mười
lực của Phật chẳng hệ thuộc nhau; mười lực của Phật chẳng hệ thuộc nhau tức là mười lực của Phật không sinh; mười lực của Phật không sinh tức là mười lực của Phật không diệt; mười lực của Phật không diệt tức là mười lực của Phật chẳng hòa hợp; bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng chẳng hòa hợp tức là bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chẳng hệ thuộc nhau; bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chẳng hệ thuộc nhau tức là bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng không sinh; bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng không sinh tức là bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng không diệt; bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng không diệt tức là bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, pháp không quên mất chẳng hòa hợp tức là pháp không quên mất chẳng hệ thuộc nhau; pháp không quên mất chẳng hệ thuộc nhau tức là pháp không quên mất không sinh; pháp không quên mất không sinh tức là pháp không quên mất không diệt; pháp không quên mất không diệt tức là pháp không quên mất chẳng hòa hợp; tánh luôn luôn xả chẳng hòa hợp tức là tánh luôn luôn xả chẳng hệ thuộc nhau; tánh luôn luôn xả chẳng hệ thuộc nhau tức là tánh luôn luôn xả không sinh; tánh luôn luôn xả không sinh tức là tánh luôn luôn xả không diệt; tánh luôn luôn xả không diệt tức là tánh luôn luôn xả chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, trí Nhất thiết chẳng hòa hợp tức là trí Nhất thiết chẳng hệ thuộc nhau; trí Nhất thiết chẳng hệ thuộc nhau tức là trí Nhất thiết không sinh; trí Nhất thiết không sinh tức là trí Nhất thiết không diệt; trí Nhất thiết không diệt tức là trí Nhất thiết chẳng hòa hợp; trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng chẳng hòa hợp tức là trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng chẳng hệ thuộc nhau; trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng chẳng hệ thuộc nhau tức là trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng không sinh; trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng không sinh tức là trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng không diệt; trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng không diệt tức là trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, tất cả pháp môn Đà-la-ni chẳng hòa hợp tức là tất cả pháp môn Đà-la-ni chẳng hệ thuộc nhau; tất cả pháp môn Đà-la-ni chẳng hệ thuộc nhau tức là tất cả pháp môn Đà-la-ni không sinh; tất cả pháp môn Đà-la-ni không sinh tức là tất cả pháp môn Đà-la-ni không diệt; tất cả pháp môn Đà-la-ni không diệt tức là tất cả pháp môn Đà-la-ni chẳng hòa hợp; tất cả pháp môn Tam-ma-địa chẳng hòa hợp tức là tất cả pháp môn Tam-ma-địa chẳng hệ thuộc nhau; tất cả pháp môn Tam-ma-địa chẳng hệ thuộc nhau tức là tất cả pháp môn Tam-ma-địa Không sinh; tất cả pháp môn Tam-ma-địa Không sinh tức là tất cả pháp môn Tam-ma-địa Không diệt; tất cả pháp môn Tam-ma-địa Không diệt tức là tất cả pháp môn Tam-ma-địa chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, quả Dự lưu chẳng hòa hợp tức là quả Dự lưu chẳng hệ thuộc nhau; quả Dự lưu chẳng hệ thuộc nhau tức là quả Dự lưu không sinh; quả Dự lưu không sinh tức là quả Dự lưu không diệt; quả Dự lưu không diệt tức là quả Dự lưu chẳng hòa hợp; quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán chẳng hòa hợp tức là quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán chẳng hệ thuộc nhau; quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán chẳng hệ thuộc nhau tức là quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không sinh; quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không sinh tức là quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không diệt; quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không diệt tức là quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, quả vị Độc giác chẳng hòa hợp tức là quả vị Độc giác chẳng hệ thuộc nhau; quả vị Độc giác chẳng hệ thuộc nhau tức là quả vị Độc giác không sinh; quả vị Độc giác không sinh tức là quả vị Độc giác không diệt; quả vị Độc giác không diệt tức là quả vị Độc giác chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, tất cả hạnh Đại Bồ-tát chẳng hòa hợp tức là tất cả hạnh Đại Bồ-tát chẳng hệ thuộc nhau; tất cả hạnh Đại Bồ-tát chẳng hệ thuộc nhau tức là tất cả hạnh Đại Bồ-tát không sinh; tất cả hạnh Đại Bồ-tát không sinh tức là tất cả hạnh Đại Bồ-tát không diệt; tất cả hạnh Đại Bồ-tát không diệt tức là tất cả hạnh Đại Bồ-tát chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật chẳng hòa hợp tức là quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật chẳng hệ thuộc nhau;
quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật chẳng hệ thuộc nhau tức là quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật không sinh; quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật không sinh tức là quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật không diệt; quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật không diệt tức là quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật chẳng hòa hợp.
Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát muốn vì các loài hữu tình giảng nói tất cả các pháp đều có tướng chẳng hòa hợp như vậy mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, vì sao Đại Bồ-tát muốn tạo con đường cứu cánh cho thế gian mà phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật dạy:
–Này Thiện Hiện, Đại Bồ-tát phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột muốn vì hữu tình giảng nói pháp thế này: cứu cánh của sắc tức chẳng phải là sắc; cứu cánh của thọ, tưởng, hành, thức tức chẳng phải là thọ, tưởng, hành, thức; cứu cánh của nhãn xứ tức chẳng phải là nhãn xứ; cứu cánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ tức chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ; cứu cánh của sắc xứ tức chẳng phải là sắc xứ; cứu cánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ tức chẳng phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ; cứu cánh của nhãn giới tức chẳng phải là nhãn giới; cứu cánh của sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc cùng các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra tức chẳng phải là sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra; cứu cánh của nhĩ giới tức chẳng phải là nhĩ giới; cứu cánh của thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc cùng các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra tức chẳng phải là thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra; cứu cánh của tỷ giới tức chẳng phải là tỷ giới; cứu cánh của hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc cùng các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra tức chẳng phải là hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra; cứu cánh của thiệt giới tức chẳng phải là thiệt giới; cứu cánh của vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc cùng các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra tức chẳng phải là vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra; cứu cánh của thân giới tức chẳng phải là thân giới; cứu cánh của xúc giới, thân thức giới và thân xúc cùng các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra tức chẳng phải là xúc giới cho đến các thọ do thân xúc
làm duyên sinh ra; cứu cánh của ý giới tức chẳng phải là ý giới; cứu cánh của pháp giới, ý thức giới và ý xúc cùng các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra tức chẳng phải là pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra; cứu cánh của địa giới tức chẳng phải là địa giới; cứu cánh của thủy, hỏa, phong, không, thức giới tức chẳng phải là thủy, hỏa, phong, không, thức giới; cứu cánh của vô minh tức chẳng phải là vô minh; cứu cánh của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu bi khổ ưu não tức chẳng phải là hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não; cứu cánh của Bố thí ba-la-mật-đa tức chẳng phải là Bố thí ba-la-mật-đa; cứu cánh của Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa tức chẳng phải là Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa; cứu cánh của pháp không bên trong tức chẳng phải là pháp không bên trong; cứu cánh của pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh tức chẳng phải là pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh; cứu cánh của chân như tức chẳng phải là chân như; cứu cánh của pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn tức chẳng phải là pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn; cứu cánh của Thánh đế khổ tức chẳng phải là Thánh đế khổ; cứu cánh của Thánh đế tập, diệt, đạo tức chẳng phải là Thánh đế tập, diệt, đạo; cứu cánh của bốn Tĩnh lự tức chẳng phải là bốn Tĩnh lự; cứu cánh của bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc tức chẳng phải là bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc; cứu cánh của tám Giải thoát tức chẳng phải là tám Giải thoát; cứu cánh của tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ tức chẳng phải là tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ; cứu cánh của bốn Niệm trụ tức chẳng phải là bốn Niệm trụ; cứu cánh của bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh
đạo tức chẳng phải là bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo; cứu cánh của pháp môn giải thoát Không tức chẳng phải là pháp môn giải thoát Không; cứu cánh của pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện tức chẳng phải là pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện; cứu cánh của mười địa Bồ-tát tức chẳng phải là mười địa Bồ-tát; cứu cánh của năm loại mắt tức chẳng phải là năm loại mắt; cứu cánh của sáu phép thần thông tức chẳng phải là sáu phép thần thông; cứu cánh của mười lực của Phật tức chẳng phải là mười lực của Phật; cứu cánh của bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng tức chẳng phải là bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng; cứu cánh của pháp không quên mất tức chẳng phải là pháp không quên mất; cứu cánh của tánh luôn luôn xả tức chẳng phải là tánh luôn luôn xả; cứu cánh của trí Nhất thiết tức chẳng phải là trí Nhất thiết; cứu cánh của trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng tức chẳng phải là trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng; cứu cánh của tất cả pháp môn Đà-la-ni tức chẳng phải là tất cả pháp môn Đà-la-ni; cứu cánh của tất cả pháp môn Tam-ma-địa tức chẳng phải là tất cả pháp môn Tam-ma-địa; cứu cánh của quả Dự lưu tức chẳng phải là quả Dự lưu; cứu cánh của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán tức chẳng phải là quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán; cứu cánh của quả vị Độc giác tức chẳng phải là quả vị Độc giác; cứu cánh của tất cả hạnh Đại Bồ-tát tức chẳng phải là tất cả hạnh Đại Bồ-tát; cứu cánh của quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật tức chẳng phải là quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật.
Lại nữa Thiện Hiện, giống như tướng cứu cánh của các pháp này, tướng của tất cả các pháp cũng như thế.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, nếu tướng của tất cả các pháp cũng như tướng cứu cánh thì làm sao Đại Bồ-tát, đối với tất cả pháp, ứng hiện sự giác ngộ vô thượng? Vì sao?
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của sắc có sự phân biệt thế này: Đây là sắc; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của thọ, tưởng, hành, thức có sự phân biệt thế này: Đây là thọ, tưởng, hành, thức.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của nhãn xứ có sự
phân biệt thế này: Đây là nhãn xứ; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ có sự phân biệt thế này: Đây là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của sắc xứ có sự phân biệt thế này: Đây là sắc xứ; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ có sự phân biệt thế này: Đây là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của nhãn giới có sự phân biệt thế này: Đây là nhãn giới; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của sắc giới, nhãn thức giới và nhãn xúc cùng các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra có sự phân biệt thế này: Đây là sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của nhĩ giới có sự phân biệt thế này: Đây là nhĩ giới; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của thanh giới, nhĩ thức giới và nhĩ xúc cùng các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra có sự phân biệt thế này: Đây là thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của tỷ giới có sự phân biệt thế này: Đây là tỷ giới; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của hương giới, tỷ thức giới và tỷ xúc cùng các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra có sự phân biệt thế này: Đây là hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của thiệt giới có sự phân biệt thế này: Đây là thiệt giới; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của vị giới, thiệt thức giới và thiệt xúc cùng các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra có sự phân biệt thế này: Đây là vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của thân giới có sự phân biệt thế này: Đây là thân giới; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của xúc giới, thân thức giới và thân xúc cùng các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra có sự phân biệt thế này: Đây là xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của ý giới có sự phân biệt thế này: Đây là ý giới; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của pháp giới, ý thức giới và ý xúc cùng các thọ do ý xúc làm duyên
sinh ra có sự phân biệt thế này: Đây là pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của địa giới có sự phân biệt thế này: Đây là địa giới; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của thủy, hỏa, phong, không, thức giới có sự phân biệt thế này: Đây là thủy, hỏa, phong, không, thức giới.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của vô minh có sự phân biệt thế này: Đây là vô minh; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu bi khổ ưu não có sự phân biệt thế này: Đây là hành cho đến lão tử, sầu bi khổ ưu não.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của Bố thí ba-la-mật-đa có sự phân biệt thế này: Đây là Bố thí ba-la-mật-đa; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa có sự phân biệt thế này: Đây là Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của pháp không bên trong có sự phân biệt thế này: Đây là pháp không bên trong; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh có sự phân biệt thế này: Đây là pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của chân như có sự phân biệt thế này: Đây là chân như; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn có sự phân biệt thế này: Đây là pháp giới cho đến cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của Thánh đế khổ có sự phân biệt thế này: Đây là Thánh đế khổ; cũng chẳng phải trong
cái cứu cánh của Thánh đế tập, diệt, đạo có sự phân biệt thế này: Đây là Thánh đế tập, diệt, đạo.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của bốn Tĩnh lự có sự phân biệt thế này: Đây là bốn Tĩnh lự; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc có sự phân biệt thế này: Đây là bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của tám Giải thoát có sự phân biệt thế này: Đây là tám Giải thoát; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ có sự phân biệt thế này: Đây là tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của bốn Niệm trụ có sự phân biệt thế này: Đây là bốn Niệm trụ; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo có sự phân biệt thế này: Đây là bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của pháp môn giải thoát Không có sự phân biệt thế này: Đây là pháp môn giải thoát Không; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện có sự phân biệt thế này: Đây là pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của mười địa Bồ-tát có sự phân biệt thế này: Đây là mười địa Bồ-tát.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của năm loại mắt có sự phân biệt thế này: Đây là năm loại mắt; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của sáu phép thần thông có sự phân biệt thế này: Đây là sáu phép thần thông.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của mười lực của Phật có sự phân biệt thế này: Đây là mười lực của Phật; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng có sự phân biệt thế này: Đây là bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của pháp không quên mất có sự phân biệt thế này: Đây là pháp không quên mất; cũng
chẳng phải trong cái cứu cánh của tánh luôn luôn xả có sự phân biệt thế này: Đây là tánh luôn luôn xả.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của trí Nhất thiết có sự phân biệt thế này: Đây là trí Nhất thiết; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng có sự phân biệt thế này: Đây là trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của tất cả pháp môn Đà-la-ni có sự phân biệt thế này: Đây là tất cả pháp môn Đà-la-ni; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của tất cả pháp môn Tam-ma-địa có sự phân biệt thế này: Đây là tất cả pháp môn Tam-ma-địa.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của quả Dự lưu có sự phân biệt thế này: Đây là quả Dự lưu; cũng chẳng phải trong cái cứu cánh của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán có sự phân biệt thế này: Đây là quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của quả vị Độc giác có sự phân biệt thế này: Đây là quả vị Độc giác.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của tất cả hạnh Đại Bồ-tát có sự phân biệt thế này: Đây là tất cả hạnh Đại Bồ-tát.
Bạch Thế Tôn, chẳng phải trong cái cứu cánh của quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật có sự phân biệt thế này: Đây là quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
