Đại Tập 49 · Bộ Niết Bàn III · Số 376–396

Kinh Đại Bát Niết Bàn Hậu Phần - Quyển Hạ - Phẩm 3: Cơ Cảm Trà Tỳ

KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN HẬU PHẦN

QUYỂN HẠ

Phẩm 3: CƠ CẢM TRÀ TỲ

Bấy giờ, tất cả trai gái ở bên trong thành Câu-thi buồn khóc rơi nước mắt, họ không biết phép tắc trà-tỳ thế nào, bèn hỏi A-nan:

–Đức Như Lai Niết-bàn, nên theo phép tắc như thế nào để có thể trà-tỳ?

Lúc này, vị trời Đế thích biết đầy đủ sự việc trên nên trả lời:

–Như điều Đức Phật nói, y theo phép của Luân vương.

Lúc này, tất cả dân chúng ở bên trong thành Câu-thi buồn khóc rơi lệ, hết thảy đều vào trong thành, lập tức làm kim quan được trang hoàng bằng bảy thứ quý báu. Họ liền sắm sửa một ngàn tấm vải bông màu trắng vi diệu vô giá, vô số bông Đâu-la đẹp đẽ mịn màng. Họ sắm sửa vô số trầm thủy, chiên-đàn vi diệu, trăm ngàn vạn thứ bột hương hòa trộn, hương sáp, nước thơm; hết thảy hàng tơ lụa, lọng, phướn, hoa v.v... giống như đám mây đầy khắp ở giữa hư không chất cao như núi Tu-di. Khi đã sắm sửa xong xuôi, họ buồn thảm, nước mắt ròng ròng, đem đến chỗ Đức Phật rồi rải vào ở trước Đức Như Lai, đau xót nghẹn ngào không kể xiết mà tỏ ý cúng dường.

Bấy giờ, tất cả dân chúng và các đại chúng ở bên trong thành Câu-thi, một lần nữa họ lại buồn thảm nghẹn ngào, tuôn trào nước mắt. Họ lại cầm vô lượng hương hoa, phướn lọng, tất cả vật dụng cúng dường, giống như đám mây đầy khắp không trung. Họ nắm tay lẫn nhau đấm ngực nghẹn ngào, nước mắt ràn rụa, nỗi đau xót làm chấn động Đại thiên thế giới, họ rải các thứ vào trước Đức Như Lai để cúng dường một cách buồn thảm.

Lúc ấy, đại chúng buồn bã nức nở nghẹn ngào, tâm cung kính sâu nặng, mỗi người lấy vải bông màu trắng mịn màng đẹp đẽ để bao che

tay mình, rồi đỡ Đức Như Lai vào trong kim quan, họ rót đầy dầu thơm, liền đóng nắp áo quan lại.

Bấy giờ, tất cả nam và nữ ở trong thành Câu-thi có lòng lành, tham phước đức, họ cứ muốn giữ lấy công đức đối với Như Lai, không để cho tất cả đại chúng, trời và người cùng nâng kim quan Đức Phật. Họ liền cùng nhau bàn bạc cặn kẽ, sai bốn người lực sĩ khỏe mạnh vạm vỡ không ai bằng, họ cởi chuỗi ngọc và y phục mà mình đang mang, mong mỏi trong lòng xin nâng Thánh quan Đức Như Lai, muốn đưa vào bên trong thành. Họ tự tỏ ý cúng dường, bèn dốc hết thần lực của mình, song hoàn toàn không thể nào nâng nổi.

Lúc này, mọi người ở bên trong thành lại sai tám vị đại lực sĩ đến chỗ quàn Thánh quan, họ cởi áo mà mình đang mặc, cùng chung nâng kim quan Đức Phật lên, ai nấy đều dốc hết thần lực của mình, song cũng hoàn toàn không thể nâng được. Mọi người trong thành Câu-thi lại sai mười sáu vị đại lực sĩ tột bực đi đến chỗ quàn kim quan, họ cởi áo mà mình đang mặc, cùng chung nâng kim quan Đức Phật lên, song cũng không thể nào nâng nổi.

Bấy giờ, Lâu-đậu nói với những vị lực sĩ:

–Cho dù hết cả mọi người trong thành, nam, nữ, người lớn, kẻ nhỏ, họ cùng nâng kim quan Như Lai, muốn đưa vào trong thành, cũng không thể nào được, huống gì là các ông mà có thể nâng nổi hay chăng? Các ông hãy nên thỉnh cầu đại chúng và chư Thiên giúp sức các ông để nâng kim quan, thì mới đưa được vào thành.

Lời của Lâu-đậu nói chưa xong, bấy giờ Đế thích liền cầm chiếc lọng lớn bằng bảy báu vi diệu, vô số hương và hoa cờ phướn, âm nhạc, cùng với các chúng cõi trời buồn thảm nức nở, nước mắt ròng ròng, họ buông các thứ ở giữa hư không để cúng dường Thánh quan. Cả đến tầng trời thứ sáu và cõi trời thuộc sắc giới đều cúng dường Thánh quan giống như Đế thích.

Lúc ấy, lòng đại bi của Đức Thế Tôn bao trùm khắp cả, khiến cho các thế gian được tâm bình đẳng và được phước giống hệt nhau. Ở rừng Ta-la, tức thời chiếc kim quan tự nhiên nâng lên, lên giữa hư không cao bằng một cây Đa-la. Tất cả dân chúng ở bên trong thành Câu-thi và các thế gian, đại chúng trời người, họ không được cùng

nâng Thánh quan Đức Phật.

Lúc này, Đế thích và các chúng cõi trời liền cầm chiếc lọng lớn bằng bảy thứ quý báu và đài báu bốn trụ, bốn phía trang nghiêm, chuỗi ngọc anh lạc bảy báu treo rủ xuống giữa hư không che phủ Thánh quan Đức Phật; vô số hương hoa, cờ phướn, chuỗi ngọc, âm nhạc vi diệu lẫn lộn nhiều màu sặc sỡ ở giữa hư không để cúng dường. Cả đến chư Thiên ở tầng trời thứ sáu và Sắc giới bày biện đồ gấp bội Đế thích ở trước, để che phủ Thánh quan Đức Phật và tỏ ý cúng dường.

Bấy giờ, tất cả dân chúng ở trong thành Câu-thi thấy Thánh quan Đức Phật lên ở giữa hư không, họ đấm ngực khóc òa, đau thương nghẹn ngào áo não. Khi ấy, tất cả hàng trời người ở phía trước quan tài quý báu của đức Đại Thánh tôn quý, họ rải khắp chân châu bảy báu, hương hoa, chuỗi ngọc anh lạc vi diệu sặc sỡ, bay lả tả như mây, mặt đất và hư không thảy đều đầy khắp. Họ khóc một cách thảm thương, nước mắt ròng ròng, cúng dường linh quan bảy báu của Đức Như Lai, mọi người đồng thanh xướng lên:

–Khổ thay! Khổ thay! Chúng ta không có phước, cho nên không thể nào nâng Thánh quan Đức Phật được. Chúng ta trơ trọi côi cút, gốc rễ tốt lành có ăn thua gì đâu?

Lúc này, kim quan đức Đại Thánh Thế Tôn ở giữa hư không ngay khu rừng Ta-la từ từ đáp hư không vào theo cửa phía Tây thành Câu- thi. Khi ấy, tất cả nam và nữ trong thành Câu-thi, vô số hàng Bồ-tát, Thanh văn, đại chúng trời người, thảy đều đầy khắp mặt đất và hư không, họ đi theo linh quan Đại Thánh Như Lai, nắm tay lẫn nhau khóc òa gào thét, họ đấm ngực kêu la, nức nở chảy nước mắt. Mỗi người cầm vô số hương và hoa, cờ phướn lọng tàn quý báu, mặt đất và hư không thảy đều đầy khắp, họ đau xót than vãn cúng dường linh quan. Thành Câu-thi-na ấy một phía rộng dọc bốn mươi tám do-tuần. Bấy giờ, kim quan bảy báu của Đức Như Lai từ từ đáp hư không ra theo cửa phía Đông thành Câu-thi, rồi đáp hư không vòng quanh bên phải để vào cửa phía Nam của thành. Dần dần đi giữa hư không, ra từ cửa phía Bắc. Kim quan đáp hư không vòng quanh bên trái trở lại vào từ cửa phía Tây thành Câu-thi. Hết lần này đến lần khác như thế, đi quanh ba vòng xong, kim quan đáp hư không từ từ trở lại vào cửa phía Tây, rồi

đáp hư không mà đi từ cửa phía Đông để ra. Kim quan đi giữa hư không vòng quanh bên trái rồi vào cửa phía Bắc của thành. Dần dần đi giữa hư không, ra từ cửa phía Nam. Kim quan đáp hư không vòng quanh bên phải rồi trở lại vào cửa phía Tây. Hết lần này đến lần khác như thế, trải qua bốn vòng quanh. Kim quan đi vòng quanh bên trái và bên phải thành Câu-thi như thế trải qua được bảy vòng.

Bấy giờ, khi Thánh quan bảy báu đang vào thành, tất cả đại chúng nghẹn ngào, gào khóc thảm thiết, mỗi người cầm vô số gỗ thơm vi diệu, chiên-đàn, trầm thủy, hết thảy hương thơm quý báu, vân cây và thớ gỗ thơm tho sạch sẽ xông khắp thế giới. Họ lại cầm vô số cờ phướn báu, lọng báu, hương hoa, chuỗi ngọc anh lạc đến chỗ trà-tỳ để cúng dường một cách đau xót buồn rầu.

Lúc này, bốn vị Thiên vương và các chúng cõi trời xót thương nức nở, nước mắt ròng ròng. Mỗi vị đều cầm cây chiên-đàn, trầm thủy thượng diệu trên cõi trời, bên trong tỏa ra mùi thơm tinh khiết ngào ngạt cùng khắp, mỗi vị cầm năm trăm gốc lớn như bánh xe. Họ lại cầm tất cả hương thơm quý báu, cờ phướn báu, lọng báu, hoa đẹp, chuỗi ngọc, đi đến chỗ trà-tỳ để cúng dường một cách buồn thảm. Tầng trời thứ hai mỗi vị cầm một ngàn gốc. Tầng trời thứ ba, mỗi vị cầm hai ngàn gốc. Tầng trời thứ tư, mỗi vị cầm ba ngàn gốc. Tầng trời thứ năm, mỗi vị cầm bốn ngàn gốc. Tầng trời thứ sáu, mỗi vị cầm năm ngàn gốc và phướn, hoa, họ đến chỗ trà-tỳ để cúng dường một cách buồn thảm.

Bấy giờ, chư Thiên cõi Sắc và cõi Vô sắc chỉ có hương và hoa, họ mang đến chỗ trà-tỳ để cúng dường một cách đau xót.

Lúc ấy, hết thảy đại chúng trong thế gian, mỗi người cầm chiên- đàn, trầm thủy, hương, hoa, cờ phướn, lọng vi diệu, đến chỗ trà-tỳ để cúng dường một cách đau buồn.

Bấy giờ, Lâu-đậu sụt sùi, nước mắt ràn rụa, nỗi thương tiếc tột cùng. Ông đến theo các hàng trời và người để xin đủ sáu ngàn gốc gỗ thơm, chiên-đàn, trầm thủy vi diệu, vân cây và thớ gỗ thơm tho tinh khiết ngào ngạt cùng khắp, ông đến chỗ trà-tỳ để cúng dường một cách xót thương.

Ao A-nậu-đạt bốn mặt dọc ngang hai trăm do-tuần, phát ra bốn con sông lớn. Khi Đức Phật mới thành đạo bên bờ phía Bắc sông Hằng,

có một cây chiên-đàn theo Đức Phật mà mọc lên, cây lớn giống như bánh xe, cao bằng bảy cây Đa-la, mùi thơm lan tỏa khắp để cúng dường Đức Như Lai. Vị thần cây và cây thơm ấy cùng sinh ra một lần, vị ấy thường lấy hương thơm này để cúng dường cho Đức Phật. Đức Phật nhập Niết-bàn, cây chiên-đàn này liền diệt mất theo Đức Phật; vỏ và lá cây đều rụng, vị thần cũng chết theo luôn. Có các vị thần khác lấy cây thơm này đưa đến chỗ trà-tỳ để cúng dường một cách xót thương. Vùng đất ấy chính là chỗ trà-tỳ của chư Phật trong ba đời, đấng Đại Giác Thế Tôn nương theo lực bản nguyện cũng trà-tỳ ở chỗ này. Chỗ ấy có vô lượng ngôi tháp báu của chư Phật và các vị thuở xưa, đó là nơi vững chắc kim cương không thể hoại.

Lúc này, kim quan quý báu của đức Đại Thánh Như Lai dần dần bay đi giữa hư không đến chỗ trà-tỳ. Kim quan từ hư không hạ xuống an trí trên giường bằng bảy báu. Giường ấy dùng tất cả mọi thứ chuỗi ngọc anh lạc vô giá đẹp đẽ và đủ màu sắc sặc sỡ để trang nghiêm. Vào lúc ấy kim quan lại được quàn trải qua bảy ngày.

Bấy giờ, tất cả nam và nữ bên trong thành Câu-thi, vô số Bồ-tát, Thanh văn, hết thảy đại chúng ở Ba mươi ba cảnh trời, họ đau xót nghẹn ngào cầm các phướn lọng, cờ báu, hương và hoa đi theo kim quan Đức Phật trải qua bảy ngày. Nhờ sức thần thông của Đức Phật, tất cả hàng trời người không có ý tưởng đói khát, không suy nghĩ đến sự ăn uống gì cả, chỉ thấy họ nức nở buồn thương và quyến luyến Đức Như Lai. Đã trọn vẹn bảy ngày, đức Đại Thánh Như Lai sắp được thỉnh ra khỏi kim quan.

Lúc ấy, tất cả nam và nữ ở trong thành Câu-thi và vô số đại chúng lại hết sức đau xót nức nở làm chấn động thế giới. Họ lại cầm hương hoa, vô số cờ phướn, lọng, âm nhạc cõi trời vi diệu, đặt vào trước kim quan Đức Phật để cúng dường một cách buồn thảm nghẹn ngào. Khi ấy đại chúng đau xót cùng tận, nước mắt ròng ròng, mỗi người lấy vải bông màu trắng mịn màng để tự bao tay của mình với lòng tôn kính sâu nặng, từ trong kim quan báu, họ đỡ thân Như Lai sắc tía vàng óng, đủ ba mươi hai tướng và tám mươi vẻ đẹp, là thân kim cương vững chắc không thể hoại, họ thỉnh Ngài ra một cách ung dung, rồi an trí trên giường bảy báu.

Bấy giờ, lại một lần nữa đại chúng vô cùng buồn thảm, tiếng kêu làm chấn động mười phương, cùng khắp thế giới của Phật. Tất cả cầm hương hoa, tơ lụa, lọng tàn, âm nhạc để cúng dường với tấm lòng thâm thiết. Họ đặt các thứ trước Đức Như Lai với nỗi sầu muộn tuyệt vọng, nghẹn ngào.

Khi ấy đại chúng lại buồn thảm nức nở, nước mắt ràn rụa, mỗi người cầm vô số nước thơm, hương sáp, với lòng cung kính sâu sắc, họ tưới rửa từ đầu đến chân của Đức Như Lai đủ ba mươi hai tướng và tám mươi vẻ đẹp, vô lượng phước đức và trí tuệ trang nghiêm, là sắc thân kim cương kiên cố, màu tía vàng óng, không thể hủy hoại. Họ lại rửa áo quan quý báu, vi diệu thanh tịnh. Việc tưới rửa đã xong xuôi, khi ấy đại chúng lại gào khóc òa, buồn thảm nghẹn ngào. Họ đốt hương thơm vi diệu và rải hoa bảy báu, vô số cờ phướn và lọng báu thảy đều đầy khắp mặt đất và hư không, để cúng dường Như Lai với vẻ buồn thảm và gào khóc. Khi ấy, đại chúng đều buồn bã nức nở, họ liền cầm vô số tơ lụa, bông Đâu-la đẹp đẽ quấn bọc sắc thân kim cương Như Lai từ đầu đến chân. Khi đã quấn thân thể xong, họ lại lấy một ngàn tấm vải bông màu trắng vô giá đẹp đẽ hạng nhất, rồi lần lượt dùng lụa quấn thân Như Lai từng lớp, từng lớp. Quấn vải vào thân xong xuôi, khi ấy đại chúng một lần nữa lại hết sức buồn thảm, gào khóc, sầu muộn và tuyệt vọng. Họ lại cầm hương, hoa, cờ, lọng, phướn báu, âm nhạc để cúng dường trong vẻ nghẹn ngào. Khi ấy, đại chúng buồn khóc, nước mắt tuôn trào, lòng cung kính sâu nặng. Mỗi người lấy vải bông màu trắng bao che tay, sụt sùi đau xót nghẹn ngào, họ cùng đỡ Đức Như Lai vào trong kim quan quý báu, rồi rót đầy dầu thơm, chẳng bao lâu đóng nắp kim quan lại.

Bấy giờ, đại chúng hết sức buồn thảm một lần nữa, tiếng gào làm rung chuyển thế giới. Họ lại cầm hương hoa, phướn, lọng, âm nhạc, khóc gào thảm thiết, xót đau nức nở, để cúng dường kim quan quý báu.

Lúc ấy, hết thảy gỗ thơm vi diệu mà đại chúng góp lại chất cao như núi Tu-di, mùi thơm ngào ngạt xông tỏa khắp thế giới, gỗ được xếp chi chít với nhau theo thứ lớp làm thành lầu hương thơm to lớn, bốn mặt được trang nghiêm bằng bảy báu, cờ, lọng, phướn, hoa, chuỗi ngọc anh lạc tơ lụa lẫn lộn nhiều màu sặc sỡ, đầy khắp hư không như mây

dùng để trang nghiêm, âm nhạc của nhân gian và cõi trời cúng dường một cách buồn thảm. Khi ấy, đại chúng trời người sắp sửa nâng đỡ kim quan an trí trên lầu hương thơm, họ lại vô cùng đau xót, đấm ngực kêu lớn, tiếng gào làm chấn động đại thiên. Họ lại cầm phướn, lọng, hương, hoa, âm nhạc để cúng dường một cách buồn thảm. Lúc ấy, đại chúng thương tiếc, nỗi buồn se thắt, lòng cung kính sâu nặng, mỗi người lấy vải bông trắng để bao che tay, rồi cùng nhau nâng đỡ kim quan quý báu của đức Đại Thánh Như Lai, an trí lên trên lầu hương thơm đẹp đẽ trang nghiêm. Họ lại gào khóc òa, ngất đi rồi tỉnh lại, bèn xướng lên: “Khổ thay! Khổ thay, sao mà chúng ta phải chịu trơ trọi và không có chỗ nương dựa cậy trông vậy!”. Với vẻ đau xót nghẹn ngào, đầm đìa nước mắt, họ lại rải hương hoa, cờ phướn và lọng báu, âm nhạc, tơ lụa lẫn lộn nhiều màu sặc sỡ, tất cả hết lòng cúng dường một cách bi ai.

Bấy giờ, kim quan quý báu của Đức Như Lai Đại Thánh đã ở trên lầu hương thơm quý báu vi diệu xong, định châm lửa trà-tỳ Như Lai. Khi ấy, đại chúng lại gào khóc lớn làm kinh động đại thiên thế giới. Họ lại cúng dường kim quan quý báu của đức Đại Thánh và lầu hương thơm vi diệu một cách đau xót sâu nặng.

Lúc này, hết thảy đại chúng khóc lóc thương xót, nước mắt ràn rụa; mỗi người cầm đuốc thơm bảy báu lớn như bánh xe, ánh lửa sáng ngời chiếu khắp thế giới. Cùng lúc, mọi người khóc òa khi mây sầu bao phủ trên lầu trà-tỳ, tiếng bi ai làm chấn động tất cả thế giới thuộc đại thiên. Họ lại đem hương và hoa để cúng dường đầy khắp.

Khi đuốc báu bén lửa đến chỗ lầu hương thơm thì tự nhiên tắt ngấm. Tất cả chư Thiên lại cầm đuốc lớn bằng bảy báu vô thượng, ánh lửa ngời sáng chiếu rọi khắp nơi, họ buồn thảm chảy nước mắt, ném đuốc vào chỗ lầu hương thơm song thảy đều tắt ngấm.

Bấy giờ, tất cả thần biển cầm đuốc lớn bảy báu thắp lửa trong biển với vô số ánh sáng cháy rực ném vào chỗ lầu hương thơm, song cũng đều tắt ngấm. Khi ấy đại chúng gào khóc một thời gian lâu và cúng dường tất cả, họ chẳng biết Đức Như Lai có duyên cớ gì chưa thành, mà khi quăng lửa vào lầu hương thơm để trà-tỳ nhưng không cháy. Bấy giờ, lòng đại bi của Đức Thế Tôn thấm nhuần khắp cả, chờ đợi chúng của Ca-diếp đến mới cháy ngọn lửa trà-tỳ. Khi ấy, Đại Ca-

diếp cùng với năm trăm người đệ tử ở tại núi Kỳ-xà-quật, cách thành Câu-thi năm mươi do-tuần, thân tâm vắng lặng nhập vào Tam-muội. Ở trong chánh thọ, bỗng nhiên trong lòng Tôn giả hốt hoảng, toàn thân run rẩy, xuất thiền định, thấy những núi non và mặt đất đều rung động mạnh, lập tức Tôn giả biết Đức Như Lai đã nhập Niết-bàn, bèn bảo các đệ tử:

–Đức Phật của chúng ta là bậc Đại sư đã nhập Niết-bàn, hiện thời đã nhập liệm trong kim quan, trải qua bảy hôm rồi. Khổ thay! Khổ thay! Chúng ta hãy nên mau chóng đi đến chỗ Đức Như Lai, ta e rằng đã trà-tỳ, không thấy được sắc thân chân tịnh ba mươi hai tướng và tám mươi vẻ đẹp của Đức Phật.

Do sự cung kính Đức Phật, cho nên Ca-diếp không dám bay giữa hư không để đến chỗ Đức Như Lai, liền dắt theo đệ tử tìm quãng đường đi nhanh. Họ đi nhanh với vẻ buồn thảm đúng bảy ngày, đến đầu đường khu vực thành phía Đông của thành Câu-thi, Ca-diếp gặp một người Bà-la-môn cầm một đóa hoa trời đi đến, Ca-diếp hỏi:

–Thưa nhân giả, ông từ đâu đến đây?

Người Bà-la-môn trả lời:

–Đức Phật Bát-niết-bàn, tôi ở chỗ trà-tỳ đến đây.

Ca-diếp lại hỏi:

–Đây là hoa gì?

Người Bà-la-môn trả lời:

–Tôi được đóa hoa trời này ở chỗ trà-tỳ.

Ca-diếp bèn xin hoa, song người Bà-la-môn trả lời:

–Không được, tôi mong mỏi mang hoa về, dự định bày tỏ cho sáu hạng thân thuộc họ hàng trong nhà cúng dường.

Ca-diếp bèn mượn hoa để cài lên đỉnh đầu của mình, lập tức lòng sầu muộn tuyệt vọng, hôn mê ngã nhào xuống đất, sụt sùi buồn tủi nghẹn ngào, một hồi lâu mới tỉnh lại, liền tự ngẫm nghĩ: “Ta gào khóc ở đây, chẳng thấy sắc thân màu tía và tám mươi vẻ đẹp của Đức Như Lai, thì truy tìm sự lợi ích chỗ nào?”. Tức thời, Tôn giả và đệ tử nhanh chóng cùng nhau tiến tới, họ đến cửa phía Bắc thành Câu-thi rồi đi vào. Ở trong thành ấy, họ đi vào một phố phường của sư Tăng, thấy các Tỳ-kheo tụ họp một chỗ, những người kia nói với Ca-diếp:

–Các ông từ phương xa đến khó nhọc lắm chăng? Xin ổn định chỗ ngồi để đợi dùng cơm.

Ca-diếp trả lời:

–Bậc Đại sư của tôi đã nhập Niết-bàn, tôi có tình ý nào mà yên ổn đợi chờ dùng cơm ở chỗ này.

Các vị Tỳ-kheo nói:

–Thầy của ông là ai?

Ca-diếp trả lời:

–Các ông chẳng biết chăng? Thảm thương thay! Đau đớn thay! Đức Đại Giác Thế Tôn nay đã Niết-bàn.

Các Tỳ-kheo nghe xong, ai nấy đều rất vui mừng mà nói lời thế này:

–Vui thay! Sướng thay! Như Lai ở đời ngăn cấm chúng ta bằng giới luật nghiêm ngặt, chúng ta không chịu đựng nổi, không thể y theo mà thực hành. Nay Như Lai đã Niết-bàn, giới cấm nghiêm ngặt theo đó hãy nên buông bỏ. Ông tạm chờ ăn cơm, có chuyện gì đâu mà gấp gáp.

Nhờ thần lực của Đức Phật, nên tai của chư Thiên và các đệ tử của Đại Ca-diếp bị bưng bít, các vị ấy thảy đều không nghe lời nói của Tỳ-kheo xấu ác, chỉ có một mình Ca-diếp nghe lời nói ấy. Ngay sau đó, Ca-diếp liền đem đệ tử vội vàng đi đến chỗ Đức Phật, họ buồn khóc nức nở, nước mắt đầm đìa. Lúc ấy, Ca-diếp và các đệ tử có chung sự suy nghĩ: “Làm thế nào chúng ta có được các lễ vật cúng dường, đem đến chỗ Đức Phật để cúng dường Như Lai”. Ca-diếp lại nói:

–Từ khi sinh ra và lớn lên ở trong thành này, ta xin đồ vật cúng dường cũng đều được đáp ứng.

Ca-diếp dắt các đệ tử lập tức đi vào trong thành lần lượt nói với mọi người để xin. Các vị xin được đầy đủ một ngàn tấm vải bông màu trắng đẹp đẽ, họ lại xin được vô số tơ lụa tinh xảo, lại được vô lượng hoa báu, hương nến, nước thơm, dầu thơm, cờ phướn và lọng báu, âm nhạc, đàn dây, chuỗi ngọc anh lạc, hàng tơ lụa lẫn lộn nhiều màu sặc sỡ, toàn bộ đều đầyđủ. Ca-diếp và các đệ tử đau xót chảy nước mắt, lập tức họ mang các lễ vật đi mau ra khỏi cửa phía Tây của thành. Bấy giờ, Ca-diếp liền nghe tiếng gào khóc nức nở buồn thảm của

tất cả đại chúng tại chỗ trà-tỳ, mọi người cùng hỏi Đế thích, rằng đã cúng dường Như Lai xong rồi, làm sao được ngọn lửa để đốt lầu hương thơm này mà trà-tỳ Đức Như Lai? Đế thích trả lời:

–Mọi người hãy tạm chờ đợi, Ma-ha Ca-diếp sẽ đến ngay bây giờ.

Đế thích nói chưa dứt lời, tất cả đại chúng đang ở trong nỗi đau thương liền trông thấy Ca-diếp cùng với các đệ tử tìm đường đến với vẻ buồn rầu. Mọi người liền ngừng buồn khóc, mở đường cho chúng Ca-diếp thuận tiện tiến bước vào, nhác trông kim quan Đức Phật từ xa, Ca-diếp và các đệ tử lễ bái cùng một lúc, họ gào khóc nghẹn ngào, sầu muộn ngất xỉu, ngã nhào xuống đất, tâm tán loạn mê man hồi lâu mới tỉnh lại, nước mắt ròng ròng không sao chịu nổi, Ca-diếp đi dần dần về phía trước, rồi hỏi đại chúng:

–Làm sao mở được kim quan của đấng Đại Thánh?

Đại chúng trả lời:

–Đức Phật nhập Niết-bàn đã trải qua mười bốn ngày, e rằng có sự tổn hoại thì làm sao mở được.

Ca-diếp đáp:

–Thân của Đức Như Lai là thân kim cương kiên cố, thường, lạc, ngã, tịnh, không thể tan nát hư hoại, hương đức hạnh thơm ngào ngạt dường như núi chiên-đàn.

Nói lời đó xong, Ca-diếp đến chỗ kim quan Đức Phật, nước mắt nước mũi tuôn ròng ròng.

Lúc này, lòng đại bi của Đức Như Lai bình đẳng, vì Ca-diếp nên kim quan tự nhiên mở ra, một ngàn tấm vải bông trắng và bông tơ Đâu- la đều mở bung ra ngay, lộ rõ sắc thân kiên cố màu tía vàng thật, đủ ba mươi hai tướng và tám mươi vẻ đẹp. Ca-diếp và các đệ tử trông thấy rồi, lòng sầu muộn ngất xỉu ngã nhào xuống đất, nghẹn ngào thương tiếc, hồi lâu mới tỉnh lại, nước mắt đầm đìa. Ca-diếp cùng các đệ tử từ từ bước lên lầu Hương đến gần bên kim quan Đức Phật, lại nghẹn ngào, khóc lóc, bi thương. Tôn giả liền kết hoa thơm, cờ phướn, lọng báu, chuỗi ngọc cúng dường; trỗi các khúc nhạc bi ai khóc thương, quyến luyến. Tôn giả liền dùng hương bột, nước thơm tắm rửa thân sắc vàng ròng của Đức Như Lai, sau đó đốt hương, rải hoa cúng dường mà

trong lòng không sao tránh khỏi xót thương rơi lệ. Tắm rửa xong, Ca- diếp cùng các đệ tử dùng loại vải lụa mỏng quấn lấy thân sắc vàng ròng của Đức Như Lai. Tiếp đến, Tôn giả đặt lụa cũ ở bên ngoài lớp lụa mới. Quấn buộc lụa xong rồi, lại dùng vải trắng ngàn xấp, theo thứ tự chồng lên lớp vải lụa, bông mà quấn lấy thân Đức Như Lai. Sau đó, Tôn giả dùng vải trắng cũ đặt lên trên lớp vải trắng mới, theo thứ tự mà buộc lại. Buộc xong, nắp kim quan liền đóng lại, trang nghiêm bằng tất cả chuỗi ngọc bảy báu.

Bấy giờ, Tôn giả Ca-diếp lại một lần nữa cùng các đệ tử nhiễu quanh về bên phải bảy vòng, trong lòng đau buồn, lệ rơi đầm đìa, quỳ gối chắp tay buồn thương đọc kệ:

Buồn thay! Buồn thay! Đại Thánh Tôn!

Con nay trà-tỳ lòng đau xót

Thế Tôn diệt độ sao quá nhanh?

Thị tịch, không thể chờ con đến.

Ở nơi hang sâu ngồi thiền định

Quán khắp mọi nơi chẳng thấy

Phật Hồ nghi Phật đã vào Niết-bàn

Toàn thân chuyển động, lòng kinh hãi.

Mây đen vây bủa khắp thế gian

Sông núi, đất trời chấn động mạnh

Rõ biết Như Lai đã Niết-bàn

Con liền vội đến nhưng chẳng thấy.

Thế Tôn thương con nên chẳng nói

Khiến con chẳng thấy Phật diệt độ

Chẳng ban một lời dạy bảo con

Con nay cô độc, không chỗ nương?

Con nay đau khổ, thưa Thế Tôn!

Tâm trí rối bời, lòng đau xót

Cung kính đảnh lễ đầu Thế Tôn

Xót xa cúi lễ nơi phần ngực.

Cúi đầu lễ lạy tay của Ngài

Buồn đau làm lễ lưng Đại Thánh

Thành kính bái lạy rốn Đức Phật

Thành tâm chiêm bái chân của Ngài.

Buồn đau, chẳng thấy Phật Niết-bàn!

Xin nguyện dạy con chỗ kính lễ!

Như Lai tại thế chúng vui yên

Ngài vào Niết-bàn, chúng con khổ.

Thương thay! Thương thay! Khổ lớn thay!

Từ bi dạy bày chỗ kính lễ!

Bấy giờ, Ca-diếp nghẹn ngào bi ai nói bài kệ đó rồi, đức Đại Bi Thế Tôn liền hiện tướng “thiên bức luân” của đôi chân ló ra ngoài kim quan để Ca-diếp được nhìn thấy như trông thấy kim thân của Phật. Từ nơi tướng thiên bức luân phóng ra ngàn ánh sáng soi khắp tất cả thế giới mười phương. Khi ấy, Ca-diếp cùng các đệ tử đều nhìn thấy chân Đức Phật, cùng nhau đảnh lễ tướng thiên bức luân. Vì quá đau xót, Ca- diếp té xỉu xuống đất, hôn mê bất tỉnh. Hồi lâu mới tỉnh lại, Tôn giả cùng các đệ tử buồn tủi, nghẹn ngào khóc lóc, nhiễu quanh bên phải bảy vòng. Sau khi nhiễu xong, lại đảnh lễ chân Đức Phật, tiếng khóc than thảm thiết chấn động cả thế giới. Tôn giả lại quỳ dưới chân Đức Phật nói kệ xót thương:

Đức Như Lai lòng từ cao cả

Tâm bình đẳng đối với chúng sinh

Chúng sinh có cảm ắt có ứng

Thị hiện ra tướng Thiên bức luân.

Nay con dốc lòng quy mạng lễ

Tướng Thiên bức luân của đôi chân

Tướng ấy phóng ra ngàn ánh sáng

Soi khắp các cõi Phật mười phương.

Nay con quy y, cúi đầu lễ

Ánh sáng tướng ấy chói sáng rực.

Chúng sinh trông thấy đều giải thoát

Ra khỏi tám nạn, cùng ba đường.

Con lại quy y, cúi đầu lễ

Đường ác được cứu nhờ Luân Quang

Thế Tôn, thuở xưa vô số kiếp

Đã vì chúng con tu khổ hạnh.

Nay chứng được thân sắc vàng ròng

Dưới chân phóng ngàn ánh hào quang

Bi ai cúi đầu quy mạng lễ

Chúng sinh an trụ nơi Thiên luân.

Phật tu mọi đức vì tất cả

Dưới cội Bồ-đề ngồi tu đạo

Hàng phục bốn ma và ngoại đạo

Chúng sinh nhân đây chánh kiến thành.

Cúi đầu lễ, ánh sáng nơi chân

Chúng sinh chánh kiến quy y Ngài

Phật là cha lành của tất cả

Ánh sáng bình đẳng độ chúng sinh.

Con lại quy y, cúi đầu lễ

Bình đẳng lìa khổ “Luân túc quang”

Con được nhìn thấy luân túc quang

Buồn vui lẫn lộn lòng đau xót.

Con lại bi ai cúi đầu lễ

Cảm tướng ánh sáng “Thiên bức luân”

Cúi đầu quy y ánh luân túc

Tu đạo cứu cánh, xuất thế gian.

Kính lễ chân người trời nương cậy

Ánh luân quang chiếu khắp ba cõi

Chúng sinh chưa được thoát cửa khổ

Đều quy mạng ánh luân túc quang.

Chúng con còn chìm trong luân hồi

Mà sao Như Lai đành Niết-bàn

Thương thay! Thương thay, những chúng sinh

Đêm dài không thấy “Luân túc quang”!

Thế Tôn từ bi, con hối lỗi!

Hiện ra ánh sáng Thiên bức luân

Thương thay, nay gặp “Luân quang tướng”

Từ đây bao giờ lại được nhìn?

Bấy giờ, Ca-diếp cùng các đệ tử nói bài kệ này rồi, lại một lần nữa đau buồn té xỉu xuống đất, hôn mê bất tỉnh, hồi lâu tỉnh lại, bi ai

nghẹn ngào, chẳng thể kềm chế. Đôi chân kim cương với tướng thiên bức luân của đấng Đại Giác Thế Tôn tự thu trở vào kim quan và đóng kín lại như cũ.

Lúc ấy, tất cả nam nữ trong thành, đại chúng người trời thấy Đại Ca-diếp lại một lần nữa gào khóc, đấm ngực, kêu lớn bi thương chấn động vô lượng thế giới trong cõi đại thiên. Họ cung kính cúng dường với lòng xót xa vô hạn.

Bấy giờ, có bốn vị lực sĩ trong thành Câu-thi, trang nghiêm thân bằng chuỗi ngọc, cầm đuốc bảy báu lớn như bánh xe, ánh sáng rực rỡ soi khắp, đem đốt lầu hương trà-tỳ Như Lai. Đuốc ném vào lầu hương thì tự nhiên tắt ngấm. Tôn giả Ca-diếp bảo:

–Lửa của ba cõi chẳng thể đốt cháy được quan tài báu của đức Đại Thánh, huống gì sức của các ông mà có thể đốt được sao?

Trong thành có tám lực sĩ lại cầm đuốc lớn bằng bảy báu, ánh sáng rực rỡ, tất cả đem ném vào chỗ kim quan thì cũng đều tắt ngấm. Bên trong thành có mười sáu vị cực đại lực sĩ, họ đều cầm đuốc lớn bảy báu đến ném vào lầu hương thì cũng đều tắt ngấm. Bên trong thành cũng lại có ba mươi sáu vị cực đại lực sĩ, họ đều cầm đuốc lớn bằng bảy báu ném vào cũng đều tắt cả.

Lúc ấy, Ca-diếp bảo các lực sĩ và tất cả đại chúng:

–Các ông phải biết rằng, giả sử có đem lửa đuốc vốn cỏ của tất cả trời người cũng chẳng thể trà-tỳ được quan tài báu của Đức Như Lai. Các ông chẳng cần phải lao khổ, cố công làm gì?

Bấy giờ, nam nữ trong thành, đại chúng người trời lại một lần nữa bi ai gào khóc, họ đến cúng dường với tâm trạng đau buồn vô hạn, cùng nhau lễ bái, nhiễu quanh bên phải bảy vòng, tiếng gào khóc bi thương chấn động ba ngàn cõi. Khi ấy, Đức Như Lai dùng sức đại bi phát lửa từ trong buồng tim trào ra ngoài kim quan, dần dần trà-tỳ, trải qua bảy ngày đốt lầu hương vi diệu mới cháy hết.

Lúc này, nam nữ nội thành, đại chúng trời người, ở trong thời gian bảy ngày bi ai gào khóc, tiếng bi thương chẳng dứt. Họ đều đến cúng dường với tâm trạng đau buồn. Khi ấy, Tứ Thiên vương đều nghĩ: “Ta đem nước thơm rót vào lửa cho tắt để nhặt lấy xá-lợi đem lên trời cúng dường”. Nghĩ thế rồi họ liền mang bình vàng làm bằng bảy báu

đựng đầy nước thơm, lại đem bốn cây hương tinh khiết tiết ra sữa ngọt ở ven bốn gốc núi Tu-di. Mỗi cây chu vi ngàn vòng, cao một trăm do- tuần theo Tứ Thiên vương, đồng lúc hạ xuống chỗ trà-tỳ. Cây tuôn chảy sữa ngọt vào bình thơm. Sau đó, họ mang những bình thơm cùng một lúc tưới vào lửa. Tưới xong nhưng thế lửa càng bốc cao, không tắt. Khi ấy, thần biển Ta-già-la Long vương và các thần sông thấy lửa chẳng tắt đều nghĩ: “Ta đem nước thơm tưới vào lửa cho tắt, nhặt lấy xá-lợi đem về trụ xứ cúng dường”. Nghĩ thế rồi, họ đều mang bình bát đựng nước thơm nhiều không lường đến chỗ trà-tỳ, cùng một lúc tưới vào lửa. Tưới xong, lửa vẫn như cũ, đều cũng chẳng tắt.

Lúc ấy, Tôn giả Lâu-đậu nói với Tứ Thiên vương và thần biển v.v...:

–Các ông tưới nước thơm cho lửa tắt, phải chăng muốn lấy xá-lợi đem về chỗ ở của mình mà cúng dường?

Họ đáp:

–Thật vậy!

Tôn giả Lâu-đậu nói với Tứ Thiên vương:

–Lòng của các ông quá tham, các ông, người sống trên thiên cung, kẻ sống ở long cung, nếu xá-lợi do các ông cất giữ thì người sống tại nhân gian này làm sao lên trời hay xuống biển mà chiêm bái cúng dường?

Tôn giả lại nói với vị thần biển:

–Các ông ở tại biển cả, sông ngòi, nếu các ông thu lấy xá-lợicủa Như Lai thì người ở trên mặt đất làm sao đến được mà cúng dường?

Bấy giờ, Tứ Thiên vương liền cùng nhau sám hối. Sau khi sám hối rồi, họ đều trở về Thiên cung. Khi ấy thần biển, thần sông, thần hồ ao v.v... đều cũng sám hối, đúng như lời nói vị Thánh. Sám hối rồi, họ đều trở về.

Phẩm 4: THÂN MÌNH ĐỨC THÁNH THẤM NHUẦN RỘNG LỚN

Bấy giờ, Đế thích đem bình bảy báu và các vật cúng dường đến

chỗ trà-tỳ thì lửa ấy, cùng một lúc tự nhiên tắt hết. Đế thích liền mở quan tài báu của Đức Như Lai, muốn thỉnh răng của Đức Phật. Tôn giả Lâu-đậu liền hỏi:

–Ông làm gì vậy?

Đế thích đáp:

–Muốn thỉnh răng Đức Phật đem về trời cúng dường!

Tôn giả Lâu-đậu nói:

–Chớ vội tự lấy! Hãy đợi đại chúng tụ tập đông đủ rồi cùng phân chia.

Đế thích nói:

–Đức Phật trước đã hứa cho tôi một cái xá-lợi răng, do đó khi tôi đến lửa liền tự tắt.

Đế thích nói lời đó xong liền mở quan tài, lấy xá-lợi răng ở hàm trên bên phải trong miệng Đức Phật, rồi liền trở về trên trời dựng tháp cúng dường. Lúc ấy, có hai La-sát nhanh chóng ẩn thân theo Đế thích mà mọi người đều chẳng thấy, trộm lấy xá-lợi một đôi răng của Đức Phật. Bấy giờ, bên trong thành, tất cả nam nữ, tất cả đại chúng cùng một lúc ai ai cũng muốn giành lấy xá-lợi. Tôn giả Lâu-đậu bảo:

–Đại chúng phải biết, hãy đợi thong thả, như Đức Phật đã nói, nên phải theo đúng như pháp mà cùng nhau phân chia cúng dường.

Bấy giờ, nam nữ trong thành, tất cả đại chúng chẳng nghe lời nói của Tôn giả Lâu-đậu, họ đều cầm lấy mâu giáo, cung tên, dao, kiếm, lưới, dây tơ v.v... tất cả đều tự trang bị khí cụ, muốn lấy xá-lợi. Khi ấy, mọi người trong thành liền mở kim quan Đức Phật thì lụa, vải trắng còn y nguyên chẳng cháy. Đại chúng thấy rồi, lại gào khóc lớn, rơi lệ đầm đìa, đem đồ cúng mang theo bi ai cúng dường, hết lòng lễ bái, rơinước mắt, quỳ dài, đồng nói kệ khen:

Như Lai dùng sức đại tự tại

Tự tại trong các pháp thế gian

Bản nguyện đại bi ở Ta-bà

Châu toàn biển khổ độ chúng sinh.

Vô lượng trí tuệ, lực thần thông

Ra khỏi sinh tử không ngăn ngại

Thường dùng một thể phân nhiều thân

Phân thân biến hóa nhiều không lường.

Hiện thần biến tướng khắp mọi nơi

Mãn duyên thị hiện tướng Niết-bàn

Chúng con phước mọn không được gặp

Như Lai kim sắc vào Niết-bàn.

Tại rừng Ta-la trong bảo quan

Dù đại lực sĩ khiêng chẳng nổi

Phật vận bi tâm nâng bổng lên

Bay vút trên không cao vời vợi.

Trụ ở trên không thành Câu-thi

Bảy ngày Đại Thánh đi bảy vòng

Nhiễu quanh xong, đến nơi trà-tỳ

Sức thần vời vợi của riêng Phật

Tất cả trời người không thể sánh.

Phật nay an trụ trong Niết-bàn.

Sức tự tại Kim cương bất hoại

Mọi lửa trà-tỳ chẳng thiêu cháy.

Tự ở trong tim phát lửa từ

Cháy suốt bảy ngày mới thiêu hết.

Lửa này người trời dập chẳng tắt

Do sức đại bi Thế Tôn hiện.

Khi Đế thích đến lửa liền tắt

Lụa Đâu-la mịn mỏng quấn thân

Mọi lửa thế gian đều chẳng cháy

Vải trắng liệm theo trong bảo quan.

Vẫn còn nguyên vẹn chẳng cháy xém

Mới biết sức tự tại Thế Tôn

Các pháp thế gian chẳng chi phối

Bậc tôn quý nhất trong ba cõi.

Kính lễ Đấng Vô úy trong Thánh,

Kính lễ Đại từ che khắp cùng

Kính lễ đấng Tự Tại thần biến

Chúng con từ nay xa Thế Tôn.

Chết khổ không thấy người cứu hộ

Thương thay! Thương thay! Đại Thánh Tôn

Hôm nay vĩnh biệt bao giờ gặp!

Bấy giờ, đại chúng nói kệ đó rồi, lại một lần nữa buồn khóc, cùng nhau đến cúng dường với tâm trạng đau buồn vô hạn. Khi ấy, Tôn giả Lâu-đậu vì khắp tất cả đại chúng trời, người cùng với người trong thành đều tụ tập tại chỗ kim quan Đức Phật, từ từ bóc dỡ vải trắng và lụa Đâu-la. Vải trắng ngàn thếp của Tôn giả Ca-diếp và đệ tử, lửa chẳng đốt cháy. Vải trắng ngàn thếp của người trong thành thì trừ một lớp bên ngoài ra, phần còn lại là tàn tro. Lụa Đâu-la thì y nguyên như cũ.

Lúc ấy, Tôn giả Lâu-đậu lấy vải trắng và lụa Đâu-la xé nhỏ phân chia cho đại chúng khiến họ dựng tháp mà cúng dường. Tôn giả Lâu-đậu lại lấy tro vải trắng chia đều cho mọi người, khiến xây tháp cúng dường. Còn những thứ tro tàn khác không được phân chia nữa, mọi người đều tự lấy và xây tháp cúng dường. Người trong thành ấy, trước tiên sai thợ làm tám cái lọ bằng vàng, tám tòa ngồi sư tử. Tất cả đều dùng bảy báu mà trang nghiêm. Trong lọ bảy báu ấy chứa được một hộc, đều đặt trên tòa sư tử bảy báu. Tám tòa sư tử bảy báu ấy, mỗi tòa đều có ba mươi hai lực sĩ. Trên thân của họ trang nghiêm bằng chuỗi ngọc bảy báu và lụa đủ màu. Họ cùng nhau nâng đỡ tám tòa sư tử bảy báu. Trên mỗi tòa lại có tám thể nữ, thân trang nghiêm bằng chuỗi ngọc cầm lọng bảy báu che trên lọ vàng. Trên mỗi tòa lại đều có tám thể nữ, thân trang nghiêm bằng chuỗi ngọc, mang kiếm bảy báu hộ vệ lọ bảy báu. Trên mỗi tòa lại có tám thể nữ, thân trang nghiêm bằng chuỗi ngọc cầm cờ tiết bằng lông trĩ dựng bốn mặt của lọ vàng. Mỗi tòa đều có dânchúng nhiều không lường, mang âm nhạc cực hay, cờ báu, phướn báu, lọng báu, hoa thơm, chuỗi ngọc v.v... vây quanh cúng dường. Mỗi tòa lại có vô số dân chúng, họ đều mang cung tên, mâu giáo, lưới trận, câu liêm dài v.v... tất cả dụng cụ chiến tranh mà vây quanh, từ thành Câu-thi vây quanh hướng về chỗ trà-tỳ. Tám tòa sư tử bảy báu ấy ra khỏi thành, họ đi theo sau. Dân chúng trong thành liền mang vô số đất thơm, nước thơm theo sau lực sĩ sửa sang đường đi bằng phẳng, tạo thành con đường đất thơm rộng rãi, trang nghiêm hướng tới chỗ trà-tỳ. Hai bên lề con đường ấy được trang nghiêm bằng vô số cờ phướn, lọng báu, hoa thơm, trân châu, chuỗi ngọc và mọi thứ lụa cực tốt đủ màu và âm nhạc, đàn ca v.v... Họ bày tỏ lòng cúng dường, đón chờ xem xá-lợi

của đấng Đại Thánh trở về. Những lực sĩ ấy mang tám tòa sư tử bảy báu vây quanh, đi đến chỗ trà-tỳ, liền bi ai gào khóc nghẹn ngào, tiếng chấn động cõi đại thiên.

Họ đều đem đồ mang theo hết lòng cúng dường.

Lúc này, Đức Thế Tôn do sức đại bi nên làm vỡ nát thân thể kim cương thành vụn xá-lợi, chỉ lưu lại bốn cái răng chẳng hề vỡ nát. Khi ấy, đại chúng đã nhìn thấy xá-lợi, lại một lần nữa bi ai, đem những đồ mang theo, rơi nước mắt cúng dường. Lúc ấy, Tôn giả Lâu-đậu cùng người trong thành than khóc nước mắt dầm dề, nhặt lấy xá-lợi để vào trong lọ bảy báu, đặt trên tòa sư tử. Mọi người đựng đầy tám lọ vàng thì xá-lợi cũng vừa hết. Khi ấy, tất cả đại chúng trời người thấy xá-lợi Đức Phật trong lọ vàng, lại một lần nữa khóc lóc, bi thương, rơi lệ. Họ đến cúng dường với tâm trạng đau buồn vô hạn. Lúc ấy, các đại lực sĩ và nam nữ trong thành muốn đem những lọ vàng đựng xá-lợi Đức Phật hướng đến thành Câu-thi, đại chúng lại một lần nữa bi ai, đều đem đồ mang theo rơi nước mắt cúng dường. Bấy giờ, các đại lực sĩ và dân chúng vây quanh, cùng dân chúng nội thành buồn nghẹn ngào rơi nước mắt, nâng tám tòa sư tử bảy báu theo con đường đất thơm trở về thành Câu-thi. Tất cả đại chúng trời, người lại rất bi thương, than khóc chấn động đến cả thế giới. Họ đi đến chỗ thờ xá-lợi mà khóc thương cúng dường. Xá-lợi của Đức Như Lai khi đưa vào thành, được đặt ở ngã tư đường cái. Bấy giờ, mọi người của thành Câu-thi chuẩn bị binh mã chỉnh tề cùng với vô số quần thần, thân mặc giáp đồng, tay cầm chiến cụ, tuần nhiễu giáp vòng bốn mặt của thành Câu-thi. Binh sĩ lớp lớp nhiều vô số đứng gác ngoài cửa, đề phòng người ngoài đến cướp lấy xá-lợi. Tuy ngoài hình thức là như vậy, nhưng lòng không hề khởi ý niệm chiến tranh. Lại có năm trăm đại chú thuật sư giữ bốn cửa thành ngăn chặn hoạn nạn. Lại có vô số cờ phướn, lọng báu, cờ tiết lớn bằng lông trĩ vi diệu trang nghiêm ở bốn góc thành, thanh tịnh cúng dường, làm nghi thức tiêu biểu vậy. Khi ấy, tất cả nam nữ trong thành, đại chúng trời, người lại rất bi ai, đều đem đồ mang theo hết lòng cúng dường. Lọ báu xá-lợi đặt trên tòa sư tử trải qua bảy ngày. Trong suốt bảy ngày, tất cả đại chúng đêm ngày, tiếng bi ai gào khóc thảm thiết, đem hết đồ mang theo hết lòng cúng dường. Tám tòa sư tử bảy báu ấy,

mỗi tòa có năm trăm đại chú thuật sư cùng nhau gìn giữ, ngăn chặn trời, rồng, Dạ-xoa, quỷ thần đến lừa đoạt lấy. Trong thời gian bảy ngày, bấy giờ, quyến thuộc cùng chung huyết thống của Đức Như Lai, những người dòng họ Thích, vua nước Ca-tỳ-la, do thần lực Đức Phật nên họ đều chẳng biết Đức Phật vào Niết-bàn. Đức Phật Niết-bàn sau hai mươi mốt ngày rồi, họ mới biết. Những người dòng họ Thích vua nước ấy khóc lóc bi thương liền cùng nhau mau chóng đi đến thành Câu-thi. Nhìn thấy những binh chúng vô số trăm ngàn người vây quanh bên ngoài thành, lại thấy cờ phướn, lọng báu bày la liệt bốn phía thành, ánh sáng bao trùm khắp cõi nước, lại thấy đại chú thuật sư giữ bốncửa thành, vua và những người dòng họ Thích hỏi vị Chú sư:

–Đức Phật Niết-bàn rồi sao?

Họ đáp:

–Đức Phật Niết-bàn đến nay đã qua hai mươi tám ngày rồi! Trà- tỳ đã xong, sắp phân chia xá-lợi!

Nhà vua nói:

–Chúng ta là bà con của Đức Phật. Do thần lực Đức Phật nên khiến cho chúng ta chẳng biết Đức Như Lai Niết-bàn. Chúng ta nay muốn thấy xá-lợi của Đức Như Lai, các ông nên mở đường cho chúng ta được vào!

Các vị Chú sư và binh chúng nghe rồi, liền cho phép vào thành. Vua và những người họ Thích được vào thành rồi, thấy xá-lợi Đức Phật ở trên tòa sư tử thì nghẹn ngào khóc thương, nước mắt đầm đìa, nhiễu quanh bên phải bảy vòng. Nhiễu quanh bảy vòng rồi, họ lau nước mắt mà nói:

–Chúng ta, hôm nay muốn thỉnh một phần xá-lợi của Đức Như Lai đem về nước cúng dường!

Đại chúng đáp:

–Tuy biết các ông là quyến thuộc dòng họ Thích, nhưng Đức Phật Thế Tôn trước đã có nói về việc phân bố xá-lợi mà chưa thấy đề cập đến các ông. Xá-lợi đều có chủ thỉnh cả rồi, các ông làm sao thỉnh được? Nên trở về vậy.

Khi ấy, Vua và những người dòng họ Thích thỉnh xá-lợi chẳng kết quả, gào khóc bi ai, đau buồn ngất đi, ngã lăn ra đất, hồi lâu mới

tỉnh lại, bi ai chẳng kềm chế được, nói với mọi người:

–Đức Như Lai Thế Tôn là dòng họ Thích của ta, thương xót các ông nên đến đây vào Niết-bàn. Các ông thấy có sự lấn lướt như thế nào mới chẳng chia cho ta một phần xá-lợi?

Nói lời đó xong, họ đều làm lễ xá-lợi, nhiễu quanh về bên phải bảy vòng, buồn khóc rơi lệ, rất phẫn hận, bùi ngùi thương tiếc trở về nhà.

Bấy giờ, vua A-xà-thế, chúa nước Ma-ca-đà. Sau khi sát hại phụ vương, sinh lòng hối hận sâu sắc, thân phát sinh ghẻ dữ. Ông đã gặp ánh sáng trăng từ ái của Đức Thế Tôn chạm vào thân, ghẻ dần dần lành. Ông đi đến chỗ Đức Phật ai cầu sám hối. Đức Thế Tôn đại bi liền dùng pháp dược cam lồ vi diệu rửa sạch ghẻ lở trên thân, tội rất nặng tiêu diệt, ông liền trở về bản cung, chẳng hay biết gì Đức Như Lai vào Niết-bàn. Vào đêm Đức Phật Niết-bàn, ông nằm mơ thấy mặt trăng lặn, từ dưới đất mặt trời mọc lên, tinh tú, mây mưa rối loạn mà rơi xuống. Lại có hơi khói từ đất bốc lên, thấy bảy sao chổi hiện lên ở trên trời. Lại mơ thấy ở trên trời có lửa lớn cháy rực khắp hư không, rồi cùng một lúc rơi xuống đất. Mơ rồi liền tỉnh dậy, lòng rất kinh hãi run sợ, vua liền triệu các bề tôi đến, nói đầy đủ giấc mơ ấy và hỏi giấc mơ này có tốt lành không.

Bề tôi tâu:

–Đó là tướng điềm chẳng lành báo Đức Phật vào Niết-bàn. Sau khi Đức Phật diệt độ thì chúng sinh ba cõi, loài có thức trong sáu đường bị phiền não hoành hành khởi lên nên bệ hạ thấy lửa lớn từ trên trời rơi xuống đất. Đức Phật vào diệt độ thì ánh sáng từ ái của trăng, mây tuệ thấm nhuần khắp đều diệt mất hết, tức là bệ hạ mơ thấy trăng lặn. Sao rơi xuống đất là sau khi Đức Phật Niết-bàn, tám vạn luật nghi, tất cả giới pháp bị chúng sinh làm trái, chẳng y theo lời dạy Đức Phật, làm theo tà pháp, bị đọa vào địa ngục. Mặt trời mọc từ đất là sau khi Đức Phật Niết-bàn, cõi ác nơi ba đường khổ tụ lại như ánh mặt trời xuất hiện thế gian, nên bệ hạ ứng cảm giấc mơ ấy.

Nhà vua nghe lời nói đó, liền đem các bề tôi, ngay lúc nửa đêm, đi đến thành Câu-thi. Thấy vô số bốn binh chúng phòng vệ thành Câu- thi nhiều không lường, lại thấy ở cửa thành có chú thuật sư phòng hoạn nạn bên ngoài, nhà vua liền hỏi vị Chú sư:

–Đức Phật vào Niết-bàn rồi sao?

Vị Chú sư đáp:

–Đức Phật vào Niết-bàn đã trải qua hai mươi mốt ngày. Hôm nay đại chúng sẽ đem xá-lợi phânchia.

Nhà vua nói:

–Đức Phật vào Niết-bàn, chúng ta đều chẳng biết. Ta ở trong mơ thấy việc chẳng lành, rồi đem hỏi các bề tôi thì mới biết Đức Như Lai vào Đại Niết-bàn. Ta muốn vào thành lễ bái xá-lợi kim cương của Đức Như Lai. Các ông hãy cho thông đường!

Các vị Chú sư nghe rồi liền cho phép tiến vào phía trước. Khi đến bên trong thành, giữa ngã tư đường lớn, thấy lọ vàng xá-lợi ở trên tòa sư tử, lại nhìn thấy đại chúng bi ai cúng dường, nhà vua cùng với đồ chúng cùng lễ lạy một lúc, buồn khóc, rơi lệ, nhiễu quanh bên phải bảy vòng, buồn thảm cúng dường. Bấy giờ, nhà vua đến chỗ đại chúng cầu xin một phần xá-lợi của Đức Như Lai để trở về nước cúng dường.

Đại chúng đáp:

–Sao đến muộn vậy? Đức Phật trước đã nói phép phân bố. Xá-lợi đều đã có chủ thỉnh cả rồi, không có phần của đại vương! Đại vương nên trở về cung.

Vua A-xà-thế thỉnh xá-lợi không được kết quả, ưu sầu chẳng vui liền làm lễ xá-lợi, rồi buồn bã trở về. Bấy giờ, vua danh tiếng Tỳ-ly ngoại đạo, Đức Phật Niết-bàn sau hai mươi mốt ngày qua, khi ấy mới biết, liền đem theo bề tôi vội vàng đi đến thành Câu-thi. Đến thành Câu-thi, nhà vua thấy vô số binh chúng vây quanh lớp lớp nhiều không lường để phòng vệ thành Câu- thi. Bấy giờ, vua A-lặc-già-la, Đức Phật Niết-bàn sau hai mươi mốt ngày qua, khi ấy mới biết, liền cùng bề tôi vội vàng đi đến thành Câu- thi. Đã đến thành Câu-thi, nhà vua thấy vô số bốn binh chúng vây quanh lớp lớp nhiều không lường để phòng vệ thành Câu-thi. Lúc ấy, vua Tỳ-nậu-đội-bất-úy, Đức Phật vào Niết-bàn hai mươi mốt ngày qua mới biết v.v... Bấy giờ, quốc vương Giá-la-già-la, Đức Phật vào Niết- bàn qua hai mươi mốt ngày rồi mới biết v.v... Vua Sư-già-na, Đức Phật vào Niết-bàn qua hai mươi mốt ngày rồi, khi ấy mới biết v.v... Lúc ấy, vua danh tiếng ngoại đạo Ba-mi-la, Đức Phật vào Niết-bàn qua hai

mươi mốt ngày rồi mới biết, liền đem theo bề tôi vội vàng đi đến thành Câu-thi. Đã đến thành Câu-thi, thấy vô số bốn binh chúng vây quanh lớp lớp nhiều không lường để phòng vệ thành Câu-thi, lại thấy cửa thành có Đại Chú sư phòng ngừa nạn bên ngoài, nhà vua hỏi Chú sư:

–Đức Phật vào Niết-bàn rồi sao?

Chú sư đáp:

–Đức Phật Niết-bàn đến nay đã qua hai mươi tám ngày rồi! Hôm nay đại chúng sắp đem xá-lợi phân chia.

Nhà vua nói với Chú sư:

–Đức Phật vào Niết-bàn, chúng ta đều chẳng biết nên nay đến trễ. Ta muốn vào thành lễ bái cúng dường xá-lợi của Đức Như Lai, xin các ông hãy mở đườngcho. Vị Chú sư nghe xong liền cho phép đoàn của vua tiến vào phía trước. Đến ngã tư đường lớn, thấy trên tòa sư tử bảy báu trang nghiêm, an trí lọ vàng bảy báu đựng xá-lợi, lại thấy đại chúng bi ai cúng dường, nhà vua dẫn chúng tùy tùng đến, đồng loạt lễ bái, bi ai, rơi lệ, nhiễu quanh bên phải bảy vòng, đảnh lễ cúng dường mà lòng buồn đau vô hạn.

Nhà vua nói với đại chúng:

–Đức Phật vào Niết-bàn, chúng ta đều chẳng biết. Khổ thay, sao chỉ một lần mà chẳng được thấy Đức Phật! Xin đại chúng cho ta một phần xá-lợi đem về nước cúng dường. Đại chúng nói: –Sao nhà vua đến trễ thế? Đức Phật trước đã nói ra phép tắc phân bố xá-lợi rồi. Xá-lợi hiện nay đều đã có chủ thỉnh rồi! Không có phần của bệ hạ! Bệ hạ nên trở về cung.

Nhà vua và thần dân không thỉnh được xá-lợi, ưu sầu chẳng vui, liền làm lễ xá-lợi, trong lòng lưu luyến mà trở về. Bấy giờ, các vị Bồ- tát, chúng Thanh văn, trời, người, rồng, quỷ, quốc vương, trưởng giả, đại thần, dân chúng v.v... tất cả đại chúng bi thương khóc lóc, đấm ngực gào to, năm vóc gieo xuống đất làm lễ mà lui ra.

Số 378 - Kinh Phương Đẳng Bát Nê Hoàn - Quyển Thượng - Phẩm I: Khóc Thương

SỐ 378

KINH PHƯƠNG ĐẲNG BÁT NÊ HOÀN

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc Pháp Hộ,

người nước NguyệtChi.

QUYỂN THƯỢNG

Phẩm 1: KHÓC THƯƠNG

Tôi nghe như vầy:

Một thuở, Đức Phật du hành đến nước Câu-di-na-kiệt, ở trong rừng Song-thọ, nơi sinh sống của các lực sĩ. Đức Phật sắp vào Niết- bàn, nói với Hiền giả A-nan: –Chư Phật xuất hiện ở thế gian, khi vào Nê-hoàn ứng hiện những điềm gì? Như ngày nay ở tại khu rừng này, ông có mộng điềm gì chăng? Ông hãy trả lời câu hỏi của Ta. Bấy giờ, Hiền giả A-nan dùng kệ đáp lại Đức Phật:

Nghe điều con mơ thấy

Điềm mộng rất lạ lùng

Nhớ việc thấy đêm trước

Lòng riêng những bàng hoàng.

Mơ cõi Diêm phù ấy

Có cây rất lạ lùng

Trang hoàng bằng bảy báu

Hoa trái thường sum suê.

Che phủ thế giới Phật

Dưới bóng cây mát mẻ

Khai phát lòng hớn hở

Diệt trừ bệnh ưu phiền.

Vươn lên cao vô cực

Đẹp đẽ cũng vô cùng

Người thấy, mắt thanh tịnh

Người nghe, tai suốt thông.

Cây phát vô lượng tiếng

Tiếng pháp âm thanh tịnh

Đầy đủ “Không - tịch diệt”

Khiến an ổn tấtcả.

Cây ấy phát ánh sáng

Soi khắp cõi phương Đông

Đất nước của chư Phật

Nhiều như cát sông Hằng.

Cũng như loài côn trùng

Mong cứu ở mười phương

Tất cả nương ánh sáng

Yên ổn khó nghĩ bàn.

Cây tỏa hương thơm ngát

Phẩm vật đủ trăm món

Người nghe mùi hương ấy

Chẳng đoạ vào đường ác.

Địa ngục và súc sinh

Chốn ngạ quỷ đói khổ

Nghe được mùi hương này

Mau chóng sinh xứ lành.

Cây lớn đức như vậy

Thấm nhuần loài chúng sinh

Bỗng giữa hai hàng cây

Bị chôn lấp tất cả.

Lúc này chẳng thể kể

Vô số ngàn chúng sinh

Khóc thương và quyến luyến

Như mắt mình bị mù.

Chẳng còn nghe tiếng ấy

Cũng chẳng thấy bóng cây

Còn chẳng nghe hướng ấy

Như người đói run rẩy.

Sợ sệt dựng tóc gáy

Lo sợ tâm bấn loạn

Mơ như vậy trong đêm

Nguyện Thế Tôn giải nói!

Lúc này, Thiên tử trời Tịnh Cư, Đế thích, Phạm vương, Tứ Thiên vương, ma, đạo sư v.v... đều cùng với tám mươi ức chúng đi đến khu rừng rậm, nơi sinh sống của các lực sĩ. Họ đi đến trước chỗ Đức Phật, cúi đầu làm lễ, rồi lui về đứng một bên, đồng thời vì A-nan nói kệ:

Thế Tôn nay diệt độ

A-nan có biết chăng?

Than ôi! Buồn quyến luyến!

Phật sắp vào Nê-hoàn!

Ngọn hải đăng lu mờ

Phật nay sắp Niết-bàn!

Thế Tôn vào Niết-bàn

Chúng con không chỗ nương.

Đến đây, Đức Phật vì các Thiên tử, Đế thích, Phạm vương, Tứ Thiên vương, ma, đạo sư.. nói kệ:

Các ông chớ lo buồn

Điềm mộng không gì lạ

Giữa hàng cây Song thọ

Ta sẽ vàoNê-hoàn.

Cao nhất trong cáccây

Kỳ diệu khó thể lường

Ánh sáng ngát mọi nơi

Niết-bàn tại nơi ấy.

Thế Tôn như cổ thụ

Ở trong đám cây rừng

Chỗ ngủ không thể biết

Như lửa gặp nướctan.

Vạn vật đều vô thường

Pháp sinh phải có diệt

Thế Tôn rõ sinh tử

Vì người mà nói pháp.

A-nan! Hiểu pháp ấy

Chư Phật còn Nê-hoàn

Tỳ-kheo Tạo-ca-lợi

Qua bờ kia, trí thông.

A-nan! Ông nay đến

Sắc bảo Thích-tu-đàn

Tôn giả A-na-luật

Quán suốt độ vô cùng.

A-nan đi gọi bảo

Câu-hi-ca-chiên-diên

Phân-nậu,Văn-đà-phất

Bồ-đề và Ma-di.

Tu-bồ-đề, Diện-vương

Bạc-câu, Thiện-lai-giác

Nan-đà, La-vân-đình

Mã-sư, Độ-tri-tế.

Tất cả các Sa-môn

Đến độ dứt lo sợ

Mau đến nghe Ta dạy

Hôm nay Ta Nê-hoàn.

Bấy giờ, A-nan dùng kệ đáp Thế Tôn:

Thân con đã mệt lắm Như người đói gầy yếu Nghe Đức Phật Nê-hoàn Sầu thảm chẳng kềm chế. Thân mình không cònsức Miệng chẳng muốn nói năng Ý chí thêm khiếp nhược Đi đâu, nhìn thế gian. Chẳng cần khuyên Tôn giả

Đời nay chẳng nghĩ nhớ

Mới đó nay Niết-bàn

Đấng ủng hộ không còn.

Chúng con từ nay khổ

Sao Phật nỡ ra đi

Con nay nghe tin ấy

Đâu tránh khỏi bàng hoàng.

Ánh sáng lớn thế gian

Tắt lịm sao nhanh quá

Phật vội bỏ chúng con?

Chướng nạn vây mù mịt.

Trưởng lão đến thỉnh cầu

Bày tỏ lòng đau xót

Nguyện Thế Tôn ở lại

Mọi người được an vui!

Đến đây, Đức Phật vì A-nan nóikệ:

A-nan muôn ức kiếp

Gào khóc rất thảm thiết

Tại cung Nan-đàn-lư

Vắng lặng không trời người.

Tuyên cáo các Tỳ-kheo

Từng làm thị giả Ta

Sau khi Ta Niết-bàn

Không được quá bi thương!

Lúc ấy, Tôn giả A-na-luật ở trên đỉnh núi Tu-di, vì chư Thiên trời Đao-lợi giảng giải pháp ngữ, thấy các Đại Tôn Thần, Diệu Thiên tử ở các cung điện bối rối, bất an. Tôn giả A-na-luật thầm nghĩ: “Các Thiên tử này vì sao xả bỏ niềm vui với các kỹ nữ trời, thái độ thấp thỏm, khi bay, khi chạy, lìa xa quyến thuộc, cõi ấy vắng lặng bỗng nhiên biến mất?”. Bấy giờ, ở tại đỉnh núi Tu-di, Tôn giả từ xa quán thấy đất ở dưới núi Bảo-tích, bèn đứng tại núi Tu-di nói kệ khen ngợi Đức Phật:

Dẫn đường lợi chúng sinh

Ban cho đời bình an

Đức Phật đấng Chánh Giác

Sao còn phải Niết-bàn.

Than ôi! Thế Tôn như mẹ hiền

Ánh sáng trừ tối của thế gian

Lương y trị lành mọi căn bệnh

Ngày nay Thế Tôn vào Nê-hoàn.

Thấy người tham, sân, ưa buông lung

Giác ngộ ngu si dứt tử sinh

Vì pháp tối thượng độ bỏn sẻn

Khiến lìa tham sân, phát đại nguyện.

Bậc Đạo sư của cả trời người

Lau sạch phiền não trao chánh giới

Phật động, sáu cõi đều chấn động

Cùng khắp thế giới đều nghe tiếng.

Như núi đá lớn khi sạt lở

Âm thanh chấn động, người khiếp sợ

Cũng vậy Thế Tôn nay Nê-hoàn

Tin ấy đồn xa khắp bốn phương.

Binh ma hung ác biến muôn hình

Khí giới kim cương sáng ngợp trời

Hoặc đội núi lớn, hoặc mang lửa

Uy quang Thế Tôn, chẳng chút động.

Hàng phục tất cả binh tướng ma

Được pháp cam lồ, dứt âu lo

Chuyển đại pháp luân, thông

Bốn đế Ngày nay Thế Tôn vào Nê-hoàn.

Phật từng ứng hiện vô số thân

Ba ngàn thế giới như sợi lông

Khiến cho chúng sinh không thể hại

Nay đấng Thế Tôn vào Nê-hoàn.

Cũng lại vì người mà đi đến

Nơi đất lực sĩ từng sinh sống

Năm trăm quyến thuộc vây quanh

Phật Giữa hàng Song thọ nhập Nê-hoàn.

Đấng Đạo sư của cả trời người

Thực hành bốn thiền, độ chúng sinh

Tu tập đạo hành, phát cam lộ

Ta lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Lại qua ba cõi dứt tử sinh

Tu pháp bố thí không hối hận

Phụng trì chánh giới, không dua nịnh

Con lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Ở trong trăm ngàn muôn ức kiếp

Tu hành tinh tấn, không lỗi lầm

Nhẫn nhục không lường ví như đất

Con lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Chỗ giáng sinh đấng đại Đạo sư

Cúng dường Thế Tôn vô số kiếp

Học đạo giải thoát, tâm bất thoái

Con lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Chỗ giáng sinh đấng Thiên Trung Thiên

Trí tuệ đệ nhất, thông ba cõi

Mười phương thế giới không ngăn ngại

Con lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Đủ mười lực, sánh bằng tất cả

Dũng mãnh, vững vàng như kim cương

Các pháp thế gian đều khó sánh

Con lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Mười lực đủ đầy trang nghiêm thân

Hào quang rực rỡ chiếu khắp thân

Toàn thân rực rỡ như phủ vàng

Con lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Trải qua ức kiếp nay chứng đạo

Dứt sạch các dục không nhiễm ô

Cứu người sinh tử, diệt các khổ

Con lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Trải qua vô lượng vô số kiếp

Mưa đủ các màu kết hoa văn

Mưa xuống hương trời thơm tỏa ngát

Lần cuối con thấy Phật Nê-hoàn.

Bước chân của bậc Đại giác ngộ

Nếu vào thành ấp, hay thôn xóm

Dù là người mù cũng nhìn thấy

Con lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Khi đấng Nhân Trung Tôn đến cửa

Người bệnh được khỏi, lòng vui mừng

Tất cả yên ổn thoát khổ đau

Lần cuối con thấy Phật Nê-hoàn.

Khi Phật vào thành giảng nói pháp

Mãi được yên ổn, lòng hân hoan

Dứt trừ sầu khổ, trí tuệ phát

Con lần cuối thấy Phật Nê-hoàn.

Thân chẳng biết già, không lo chết

Giải thoát chướng ngại, trí bình đẳng

Làm thái tổ người, không ai hơn

Lần cuối con thấy Phật Nê-hoàn.

Vận dụng mười lực đến Đao-lợi.

Độ mẹ Ma-da phát đạo tâm

Giáo hóa vô số các chư Thiên

Lần cuối con thấy Phật Nê-hoàn.

Cõi Phạm thiên còn nhiều nghi hoặc

Phật xé lưới nghi, trao chánh pháp

Vua cõi Phạm thiên đến đảnh lễ

Lần cuối con thấy Phật Nê-hoàn.

Giặc cướp hung bạo, tội nghiệp nặng

Dùng nước cam lồ giáo hóa họ

Cải tà quy chánh nhiều vô số

Lần cuối con thấy Phật Nê-hoàn.

Điều-đạt sân hận khởi tâm ác

Xua đàn voi say sát hại Phật

Phật ở trong thành điều phục chúng

Lần cuối con thấy Phật Nê-hoàn.

Phật ở chúng hội, Người thuyết pháp

Chấn động thiên địa, núi rung chuyển

Biển dâng sóng dữ, cá tôm kinh

Lần cuối con thấy Phật Nê-hoàn.

Khi đó, Tôn giả A-na-luật nói bài kệ này xong, Đức Phật hiện sức oai thần khiến các Tỳ-kheo ở cõi Diêm-phù-đề, trừ quyến thuộc của Trưởng lão Đại Ca-diếp, còn lại đều đến tụ tập đông đủ. Các trời, rồng, thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu- lặc v.v... của ba ngàn đại thiên thế giới đều đến phần đất sinh sống của các lực sĩ. Họ đi đến chỗ Đức Phật cúi đầu làm lễ, kêu gào khóc lóc, niệm danh hiệu Phật. Họ nghĩ suy, quyến luyến, đau khổ, tuyệt vọng như khóc thương cha mẹ chết. Từng người, từng người dẫn dắt nhau buồn khóc, quay lại nhìn nhau lệ tuôn trào. Hoặc tay nắm vào nhau, vỗ gối, vỗ đầu, hoặc mở mắt, nhắm mắt, mặt mày tiều tụy, da dẻ nhăn nheo. Hoặc có người đi lùi, gối phải bò trên đất, kêu than thảm thiết, nước mắt đầm đìa, đau buồn than với Đức Phật:

–Đau đớn thay! Than ôi đấng Thế Hùng! Than ôi bậc Đại Y! Than ôi Ngài Sư Tử! Than ôi đấng

Pháp Vương Vua Nhật Nguyệt! Than ôi bậc Giác Chánh Giác! Than ôi đấng Đại Quang Minh!

Lời kêu gào như vậy nhiều không lường. Hoặc có người vật vã ngã lăn trên đất, hoặc có kẻ úp mặt vỗ xuống đất. Bấy giờ, A-nan từ chỗ ngồi đứng dậy, quỳ gối, hai tay chống lên đất, ngước nhìn về Đức Phật mà nói kệ:

Thấy người khóc mến thương

Trong lòng thêm đau đớn

Từng tiếng khóc bi ai

Khiến con thêm chua xót.

Ví như người khách buôn

Giữa đường gặp giặc dữ

Gặp thấy ánh lửa lớn

Như cỏ sợ đốt cháy.

Nhân thấy lửa cháy hừng

Trong lòng sinh sợ hãi

Khi tâm ý hoảng hốt

Lạy trời cầu xót thương.

Lòng con cố dằn nén

Sao vượt nổi buồn đau?

Lại nhìn thấy dân chúng

Đưa hai tay kêu gào.

Chỉ lo việc đến đi

Cầu Phật trụ một kiếp!

Hôm nay sao nỡ nhìn

Thế Tôn vào Nê-hoàn?

Con thường cầu Thế Tôn

Thiên Trung Thiên chẳng thấy

Kỳ Hoàn là gò rỗng

Chỉ nhìn thấy người khác.

Nếu đến Duy-da-ly

Bạn hữu hỏi thăm

Phật Đời sống Vô Thượng Tôn

Con phải làm sao đáp?

Người nhiều vô số ngàn

Khóc lóc lệ ràn rụa

Thích Sư Tử vô thượng

Ngài nay được yên ổn

Mọi người buồn khóc thương

Không ai chẳng nhớ Phật.

Làm sao vào Đại thành?

Mà lìa xa Đức Phật

Đứng sau ai hầu trông?

Sẽ vì ai mang bát?

Vì ai giữ áo quần?

Ai gần con sách tấn?

Ai sẽ vì con nói?

Sao gọi là nghe, giữ?

Ai giải nghi cho con?

A-nan trí như biển

Theo ai nghe chánh pháp

Câu khó giải thâm diệu?

Con sẽ từ đâu thọ

Vô lượng pháp vi diệu.

Bấy giờ, Phật bảo A-nan:

–Ông hãy bày giường sư tử giữa hai cây này cho Như Lai. Vì sao? Vì Như Lai vào lúc nửa đêm mới vào Nê-hoàn, cùng với bản nguyện là hợp vậy.

Lúc này, A-nan than khóc đứng dậy, bày giường sư tử dưới chỗ hai gốc cây nơi đất các lực sĩ, đầu hướng về phương Bắc. Xong, A-nan nói bài kệ:

Vì đấng đại thần thông

Bày giường này lần cuối

Chẳng thể được cùng tận

Lại ở tòa thanh tịnh.

Con sẽ nương ai đây?

Ở chỗ Song thọ đây

Ánh sáng nay đã mất

Xa lìa đấng Chí Tôn!

Đến đây, Tôn giả A-na-luật vì A-nan nói kệ:

Đức Phật vốn đã nói

Vạn vật đều vô thường

Chẳng được riêng tự tại

Sao ông còn khóc thương?

Lúc ấy, A-nan dùng kệ đáp Tôn giả A-na-luật:

Sao gọi là đàm luận?

Nhân giả đáp ý tôi

Thấy Phật vào Nê-hoàn

Nhân giả không lo sao?

Đến đây, Tôn giả A-na-luật dùng kệ đáp lại:

Tôi thấy người xót thương

Chấn động và ưu não

Mắt tôi lệ ngập tràn

Dầm dề đau xót khóc.

Tôi cũng thấy trời,người

Dùng thiên nhãn khóc lóc

Tôi cũng lại như vậy

Buồn kêu thêm đau khổ.

Chẳng do việc kêu khóc

Có thể đạt điều gì

Vậy nên gắng tu hành

Người chớ sầu, chớ khóc.

Phẩm 2: BỐN ĐỒNG TỬ HIỆN SINH

Bấy giờ, Đức Thế Tôn đứng dậy đi vào chỗ Song thọ, nằm trên giường sư tử, nghiêng về bên hông phải. Ngài nằm rồi, tức thì ở phương Đông, cách đây trăm ức vạn nước cõi Phật, có Đức Phật hiệu là Sư Tử Hưởng Tác Như Lai, hiện nay đang thuyết pháp. Thế giới ấy tên là Giải Thoát Hoa. Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Thế giới đó sao gọi là Giải Thoát Hoa? Vì ở đó thường dùng hoa bảy báu trải khắp mặt đất. Hoa ấy mềm mại, màu sắc tươi đẹp, tỏa ra tất cả hương thơm. Ở đó có cây bảy báu do các báu hợp thành, có cây Chiên-đàn do các chiên-đàn tô điểm với nhau, màu sắc của chúng đẹp tuyệt vời, chủng loại nhiều vô số. Có cây thường phát ra âm nhạc, tiết tấu hòa nhã, êm dịu không lường. Có cây thường tuôn ra vật dụng bảy báu với đầy đủ chủng loại. Có cây thường tuôn ra các chuỗi ngọc báu, đồ trang sức không lường. Đất nước ấy có vô số vườn báu do các thứ bảy báu xen lẫn nhau tạo thành, như cung điện nghỉ ngơi của trời được làm bằng các ngọc trời Như ý ma-ni, vàng ròng, vàng tía trang trí chạm khắc tạo thành, ví như cung điện của tầng trời thứ sáu. Hàng Bồ- tát đại sĩ sinh ở cõi Phật đó đều lìa khỏi sự hội họp của thế gian, chuyên giảng pháp, thần thông quảng đại, đắc trí tuệ Phật, những câu hỏi đều có thể đáp và lìa khỏi thế gian. Lời nói, ý nghĩ của họ thường hết lòng với pháp sự, dùng phương tiện khéo léo thị hiện ở nội minh, xa những điều dua nịnh, liễu ngộ chánh pháp, lìa xa các tưởng, đắc trí tuệ Bát nhã, đến bờ kia rồi, học đủ các pháp phương tiện quyền xảo. Chư vị thường cúng dường phụng sự các Đức Phật, xa lìa thị phi của thế gian, chỉ nói pháp sự của Bồ-tát, tâm bất thoái chuyển. Các Bồ-tát đó chẳng ưa nói đến việc khác mà chỉ ưa bàn về “Bồ-tát đà lân ni kim cương hành pháp tam phẩm thanh tịnh”, “Phật công đức lực vô sở úy”.

Vậy nên thế giới đó tên là Giải Thoát Hoa. Ở thế giới đó có Bồ-tát tên là Thiện Tư Nghĩa bỗng dời thần mạng sinh đến nước La-duyệt-kỳ của cõi Diêm-phù-đề, làm con của vua A-xà-thế. Vừa mới sinh ra, ông liền ngồi kiết già mà nói kệ:

Ta nay đã từ chỗ

Nước Sư Tử Hưởng sang

Muốn gặp Thích Sư Tử

Chánh Giác tại thế chăng?

Lúc này, có vị trời khác vì đồng tử nói kệ:

Nay đấng Thiên Trung Thiên

Thích Sư Tử rũ áo

Ở tại cây Song thọ

Lặng lẽ vào Nê-hoàn.

Bấy giờ, đồng tử dùng kệ đáp:

Ta từ phương Đông đến

Trải qua các cõi nước

Đến với Thích Sư Tử

Muốn nghe pháp vô thượng.

Đấng trời người tôn trọng

Lặng lẽ vào Nê-hoàn

Đến đây ta có cớ

Chẳng phải đến không duyên.

Hôm nay ta đi đến

Phật sẽ vào Niết-bàn

Trên trời và cõi thế

Đều đau buồn như ta.

Lúc phát ý chẳng trụ

Muốn đến thấy Thế Tôn

Nơi này ta đi đến

Có ích chẳng hoang đường.

Phật ra đời khó gặp

Nên tâu đại vương rằng:

–Không được sinh buông lung

Phải đến chỗ Thế Tôn!

Trong ức trăm ngàn kiếp

Có một Phật giáng sinh

Với đức hóa phải biết

Phật vì mọi dân chúng.

Hôm nay với phụ vương

Can ngăn đấng quốc tôn

Buông lòng theo ham muốn

Sao tuyệt mạng cha mình?

Quen gần tri thức ác

Điều-đạt, giặc đại ác

Vua theo thọ giáo hắn

Đoạn tuyệt mạng cha mình.

Khởi lên tưởng nhân ngã

Si dục tạo tội nghịch

Vua cha làm pháp hạnh

Là con cháu Thế Tôn.

Vua đã bị tội ấy

Phạm vào tội nghịch lớn

Do vậy đọa tăm tối

Ngục A-tỳ vô gián.

Hoan hỷ tin theo

Phật Sẽ được giải thoát liền

Sau được người tôn trọng

Liền được Chánh Giác luôn.

Phật đã vào Nê-hoàn

Chánh giác khó được gặp

Chỉ có thể được cúng

Xá-lợi đấng Nhân Tôn.

Ta chẳng do ham muốn

Mà đi đến nước này

Đại vương liền theo đến

Ta muốn thấy Thế Tôn.

Hôm nay vào nửa đêm

Thế Tôn sẽ Nê-hoàn

Ta từ Sư Tử Hưởng

Nghe Phật nói như trên.

Ta muốn thấy Đức Phật

Nên đến cõi Nhẫn này

Kính tạ hàng quyến thuộc

Các nhà hãy tự an.

Ta sẽ đến hầu Phật

Thần thông sinh tử đoạn

Muốn thấy Phật đều phải

Trước hầu Phật Nê-hoàn

Đến đây, vua A-xà-thế dùng kệ bảo con:

Này con! Hãy nhịn qua đêm nay

Muốn sang, ta sẽ dùng sức mạnh

Đất lực sĩ cách xa nơi này

Chẳng thể dùng xe đến ngay được!

Bấy giờ, đồng tử dùng kệ đáp lại phụ vương A-xà-thế:

Sức tinh tấn của con nhiều lắm

Khoảnh khắc phát ý là đến liền

Đêm nay như vượt vô số kiếp

Con chẳng biếng trễ như đại vương.

Đêm hôm nay con sẽ đến đó

Cũng chẳng thể kể đường xa xôi

Vượt qua trung gian vô số nước

Cõi nước lực sĩ, nói sao hết.

Lúc ấy, đồng tử từ tòa ngồi bước xuống, đi ra đại thành La-duyệt- kỳ, liền nói kệ:

Ai muốn sinh thiên, lìa địan gục

Muốn được danh tiếng là Tôn Hùng

Hãy mau theo ta đi đến đó

Phải đến trước khi Phật Nê-hoàn.

Khi nói bài kệ này xong, đồng tử liền ra khỏi thành La-duyệt-kỳ, cùng lúc trong thành có hai vạn người, vô số ức trời rồng, quỷ, thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc v.v... đến nhóm họp ở đó. Đồng tử cùng tất cả chúng trời vây quanh đi đến vùng

đất của các lực sĩ, đến chỗ Đức Phật, ở rừng Song thọ.

Lúc này, khi Phật nằm nghiêng hông về bên phải trên giường sư tử, thì ở phương Nam, cách đây năm mươi vạn cõi nước Phật, có Đức Phật hiệu là Bảo Tích Thị Hiện, hôm nay đang nói pháp. Thế giới ấy tên là Bảo Tích, ở đó có vị Bồ-tát tên là Hỷ Tín Tịnh, bỗng nhiên thu thần hạ sinh về đại thành Xá-vệ của cõi Diêm-phù-đề, làm con của trưởng giả Sư Tử. Vừa sinh ra, đồng tử liền ngồi kiết già nói bài kệ:

Dùng tay chân bố thí

Và mũi mắt cho luôn

Cho đến trăm ngàn đời

Nhẫn nhục Ba-la-mật.

Bố thí cả đầu mắt

Thê thiếp và các con

Muốn độ cho tất cả

Thích tôn có còn chăng?

Sở dĩ trong ức kiếp

Da thịt cho mọi người

Muốn độ hết chúng sinh

Mắt đời tồn tại chăng?

Đến đây, trưởng giả Sư Tử liền sợ hãi dựng tóc gáy, dùng kệ hỏi con:

Là trời, Kiền-đạp-hòa?

Quỷ thần Chân-đà-la?

Con trẻ hay tán thán

Biện tài nói nhiệm mầu.

Trong ngoài đều sợ hãi

Lớn nhỏ đều bỏ chạy

Ta nhờ nghe tiếng

Phật Nên một mình chẳng đi.

Khi đó, đồng tử dùng kệ đáp lời cha:

Con là trời, là rồng

Cũng Chân-đà-la, quỷ

Con là Thiên Trung Thiên

Cũng là người trưởng giả.

Đến đây, trưởng giả

Sư Tử dùng kệ hỏi con:

Do nghe lời nói đó

Con khiến ta nghi ngờ

Lời khen đến như vậy

Khiến ta thêm kinh hoàng.

Sao gọi là trời rồng

Kiền-đạp-hòavà quỷ?

Sao gọi Thiên Trung Thiên?

Sao con là người vậy?

Khi ấy, đồng tử dùng kệ đáp lời cha:

Phương Nam có vị Phật

Đấng Như Lai Bảo Tích

Ta từ cõi đó đến

Nay đến cõi Phật này.

Sân hại, ta Đế thích

Và sáu trời cũng vậy

Nếu khổ, ta Phạm thiên

Cũng làm Chuyển luân vương.

Nơi đó hình rồng cả

Đến nơi này là thần

Loài quỷ, Kiền-đạp-hòa

Trưởng giả phải rõ thông.

Con sẽ là tất cả

Xót thương hằng ủng hộ

Đạt được Thiên nhân tôn

Giác ngộ là trước hết.

Con hóa độ lâu lắm

Trải qua vô số kiếp

Trọn không hề dừng nghỉ

Trưởng giả! Con muốn đi!

Đồng tử thưa với cha:

–Những điều giảng nói của đức Bảo Tích Thị Hiện cần nên học, chẳng nên huân tập theo các pháp thế gian, việc tu phải nghĩ đến các

hành nghiệp rộng lớn. Hàng Bồ-tát có ba pháp hành để mau chóng được đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Những gì là ba? Một là đối với các pháp giác ngộ thâm diệu, hai là thành tựu tâm tự tại, ba là ghi nhớ các pháp Tam-muội. Đó là ba pháp hành để Bồ-tát mau chóng được đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Đến đây, trưởng giả Sư Tử bảo con:

–Ta chưa biết điều đó!

Đồng tử dùng kệ nói rõ về điều ấy:

Thâm tuệ khó hiểu cũng khó thông

Thế gian đều nghi ở câu đó

Thông hiểu tất cả pháp nghĩa đó

Chỉ riêng có chư Phật Thế Tôn.

Phật đã hiểu rõ không lầm lẫn

Đã có vô tưởng là Thượng trí

Do không suy nghĩ đạo sạch trong

Chẳng hành tưởng hạnh gọi là trí.

Ý, vô ý nhiều không thể lường

Tâm trí vắng lặng trước các nhập

Tâm không vướng nhập gọi là ý

Ý này nhìn thấy tất cả pháp.

Vào định kim cương, thành Chánh giác

Đối với tứ cú không nhiễm trước

Tín tâm bền vững như kim cương

Pháp tứ cú là pháp tốt thượng.

Chứng đạt pháp không, không còn tin

Phật khen pháp tín là trên hết

Đó là tất cả các pháp không

Thực hành thiền định chứng Phật quả.

Những điều thấy biết chẳng phải trí

Tất cả pháp hành chẳng có hành

Các pháp sở học không có học

Tất cả sở thuyết, không có thuyết.

Thâm nhập trí tuệ, pháp tưởng không

Vào đến tịch tịnh, không định tưởng

Tuy thành đạo giác, giác tưởng không

Độ thoát mọi người, không tưởng người.

Dũng mãnh, tinh tấn lìa lưới nghi

Giác ngộ đạo mầu sâu rốt ráo

Vào trong tất cả biển sinh tử

Độ thoát chúng sinh, sinh tử diệt.

Khi đồng tử nói kệ này xong, trưởng giả Sư Tử và hai trăm người đã phát tâm cầu đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và liền chứng pháp

Pháp nhẫn Vô sinh”, tám ức trời phát tâm cầu đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, liền sinh vào địa vị Bất thoái chuyển, thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, bốn muôn ức người xa lìatrần cấu, được các pháp nhãn thanh tịnh. Bấy giờ, đồng tử liền nói kệ:

Con chẳng đến từ đó

Đức Thích Tôn có khuyên

Độ thoát vô ức số

Phát tâm cầu Bồ-đề.

Đối với pháp giải thoát

Nhớ Phật nói pháp thiện

Người mới vào đất Nhẫn

Chưa được Bất thoái chuyển.

Con và cha, anh em

Cả nhà ở Phật đạo

Tám ức chúng trời, người

Khiến đều vào Đại thừa.

Con vì tất cả người

Diệt trừ hạnh nghèo đói

Con vì được pháp lợi

Khó tính, khó nghĩ bàn.

Khi đồng tử nói kệ này xong, cùng với cha mẹ và trăm ngàn ức người, vô số ức trời, rồng, thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu-la, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc v.v... quyến thuộc vây quanh đi đến vùng đất sinh sống của Lực sĩ, tới chỗ của Đức Phật.

Khi Đức Phật nằm trên giường sư tử nhập Niết-bàn thì ở phương Tây, cách đây tám mươi ức vạn cõi nước Phật, có Đức Phật hiệu là

Diệu Lạc Như Lai, hiện đang nói pháp. Thế giới của Đức Phật ấy tên là Lạc Viên, ở đó có vị Bồ-tát tên là Không Vô, bỗng nhiên thu thần hạ sinh về cõi Diêm-phù-đề, tại thành Ba-la-nại, làm con của trưởng giả Tu Phước. Vừa sinh ra, Bồ-tát liền ngồi kiết già nói bài kệ:

Pháp vốn là rỗng không

Muốn có là chấp trước

Chẳng được thoát khổ đau

Thường ở vào rối phiền.

Pháp chẳng thể nắm bắt

Đó gọi là định chỉ

Cùng tận không cùng tận

Pháp đó ắt không có.

Không là chẳng chứa nhóm

Cũng chẳng không chứa nhóm

Pháp đó nếu không nhân

Từ đâu có sở duyên.

Nếu có thể nói pháp

Sâu xa rất khó hiểu

Nhân Tôn Thích Sư Tử

Bậc Chánh Giác còn chăng?

Tiếng rống sư tử lớn

Không khởi diệt Phạm âm

Hôm nay ở Song thọ

Ánh mặt trời lặn mất.

Đức Phật trong Tăng đoàn

Ví như mặt trăng tròn

Mọi người chẳng thấy nữa

Khi Thế Tôn nói pháp.

Đức Phật trong Tăng chúng

Như đỉnh núi Tu-di

Thế Tôn chẳng ưa thích

Việc ra vào trong thành.

Vì trời, người giảng đạo

Nói pháp không, vô ngã

Tất cả chẳng còn nữa

Nghe thấy đại âm thanh.

Lìa ngã, không có ngã

Tán thán các pháp không

Nay Thế Tôn Nê-hoàn

Yên nghỉ giữa rừng cây.

Khi đồng tử nói kệ này xong, tức thời mười vạn người trong đại thành Ba-la-nại cùng một lúc cất tiếng khen:

–Đây là việc chưa từng có! Chỉ có vị đồng tử nhỏ này mới có thể có trí Bát nhã, thâm nhập trí Bát nhã, trí tuệ quang minh, trí tuệ thanh tịnh, trí tuệ thâm sâu, nói kệ thượng diệu mà chứng được Hưởng tuệ, Quyền tuệ. Xứ của đồng tử ấy khó biết và là điều chưa từng có. Thân ấy chưa lớn mà có sức lớn, ví như mắt thấy Đức Như Lai. Nguyện xin cho trí tuệ chúng tôi được như vậy.

Đồng tử nói:

–Các ông chân thành nguyện được trí tuệ như vậy thì phải nguyện được trí tuệ như của Đức Phật, vi diệu mà không xen tạp, vắng lặng và bình đẳng, xa lìa trí phân biệt, thành tựu tất cả pháp thiện, tất cả các Phật lực, vô sở úy, an lập ở đại từ, đại bi. Này các ông, các ông phải nguyện thành tựu trí tuệ này, nay ta và các ông cùng nhau phát tâm cầu đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Bấy giờ, đại chúng đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Đồng tử liền vì họ nói pháp, an trụ trong Bất thoái chuyển, sẽ thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Đồng tử nói tiếp:

–Này các ông, các ông đã phát tâm rộng lớn rồi thì liền có thể cùng đi đến gặp Đức Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác!

Đến đây, đồng tử cùng với cha mẹ và mười vạn người, vô số ức trời, rồng, quỷ thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc và quyến thuộc vây quanh đi đến vùng đất sinh sống của các Lực sĩ, tới chỗ Đức Phật.

Khi Đức Phật nằm trên giường Sư tử nhập Niết-bàn thì ở phương Bắc, cách đây sáu mươi bốn vạn ức cõi nước Phật, có Đức Phật hiệu là Giác Tích Như Lai, hiện tại đang thuyết pháp. Thế giới Đức Phật ấy tên là Hoa Tích. Cõi đó và cây, hoa, trái ngày đêm thường phát ra âm

thanh Giác hoa hạnh. Các trời, rồng, quỷ, thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu- luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc v.v... nghe được đều quy y với Phật Giác Tích. Đức Như Lai thành tựu các công đức lành, nếu có người thấy được ánh sáng hạnh Giác Tích thì đều được đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác chẳng thoái chuyển. Đó là sự đạt đến bản nguyện của Đức Như Lai kia.

Đức Phật nói với Tôn giả A-nan:

–Đức Như Lai Giác Tích ở thế giới Hoa Tích chỉ dạy đạo Nhất thừa, chẳng dạy người cầu pháp Thanh văn, Duyên giác.

Đức Phật dạy:

–Đức Như Lai Giác Tích thành Phật đến nay đã sáu mươi vạn bốn ngàn kiếp, không có chúng đệ tử Duyên giác, chỉ có chúng Bồ-tát. Ví như Chuyển luân Thánh vương, có rất nhiều con, dùng con làm bề tôi, dùng con làm người coi cửa, dùng con làm thị giả v.v... Cũng như vậy, Đức Giác Tích Như Lai chỉ dùng Bồ-tát làm người giúp đỡ (tể tướng), dùng Bồ-tát làm nguyên thủ (người đứng đầu), dùng các Bồ-tát làm châu báu. Do đó, nước Phật ấy chỉ toàn là Bồ-tát, trang nghiêm cõi nước Phật. Này A-nan! Của cải ở thế giới Đức Như Lai Giác Tích rất phong phú thịnh vượng, vui vẻ yên ổn.

Bồ-tát tập hợp đông đủ, nơi nơi đều thanh tịnh, mọi người đều có thần thông. Họ dùng kim cương làm của cải, khi nghe giảng pháp tâm không khởi nghi hoặc, nghe xong tinh tấn tu hành. Tu tập tất cả trí tuệ Tam-muội, thành tựu trí bình đẳng.

Ở nước đó, có vị Bồ-tát tên là Thần Thông Hoa, bỗng thu thần giáng sinh vào trong đại thành Duy-da-ly của cõi Diêm-phù-đề, làm con của chủ binh, khi vừa sinh ra, đồng tử liền ngồi kiết già nói kệ:

Lành thay Đức Thế Tôn!

Khéo nói pháp thượng diệu

Độ ức ức dân chúng

Bậc Chánh giác còn chăng?

Tâm pháp theo đó khởi

Tâm không thể nắm bắt

Ba cõi không ai bằng

Bậc Chánh Giác còn chăng?

Không sắc, không Thế Tôn

Không ai có thể sánh

Không có ai ngang bằng

Minh nhãn còn hay không?

Tinh tấn độ tất cả

Nhất tâm thiền Tam-muội

Trí như biển mênh mông

Bậc Chánh giác còn chăng?

Đến đây, Đức Giác Tích

Như Lai hóa làm hình dáng một vị trời, vì đồng tử nói kệ:

Chánh Giác trụ một kiếp

Hơn số đó nhiều lần

Nương tựa bậc Chánh Giác

Trụ xứ thường an vui.

Đồng tử hãy theo dục

Đó là nhà Đại vương

Tấu nhạc, đàn thanh khúc

Thổi sáo tự vui mừng.

Bấy giờ, đồng tử dùng ý tưởng của trời nói kệ để đáp lại Đức Giác Tích Như Lai:

Người chạy theo sắc dục

Người ấy tự si mê

Chẳng hiểu đạo Chánh Giác

Và lời dạy của Phật.

Lạc đà và heo ngựa

Lừa cùng với sói, chồn

Chúng nó đều do dục

Chẳng phải hạnh con Phật.

Mù, điếc không hiểu biết

Câm ngọng chẳng nói năng

Bọn đó do tham dục

Chẳng phải hạnh con Phật.

Bướm bay, ong, ruồi, nhặng

Ngược xuôi chẳng biết mình

Bọn đó là do dục

Chẳng phải hạnh con Phật.

Giả sử cõi Diêm Phù

Lửa cháy khắp bên trong

Thà rơi vào trong ấy

Việc dục quyết chẳng làm.

Ưa dục là trên hết

Với dục không biết đủ

Nếu có người khen dục

Là chẳng biết pháp Phật.

Người lòng không tham dục

Rõ biết tất cả pháp

Phật hiện thân đến hỏi

Vì trời ta nói rằng:

–Ta nghe từ chỗ Phật

Như vầy, lời

Pháp Vương:

Vào nửa đêm hôm đó

Thế Tôn vào Nê-hoàn.

Tôi sẽ đến thấy Phật

Thần thông không sinh diệt

Muốn đến, cùng nhau đi.

Đến chỗ Phật Nê-hoàn.

Thiên Trung Thiên Giác Tích

Nói vậy, Nhân Trung Tôn!

Đắc pháp độ tất cả

Dùng ánh sáng dẫn đường.

Ở trong trăm ngàn kiếp

Việc công đức lập nên

Chẳng như nhập Nê-hoàn

Độ thoát của Thế Tôn.

Xót thương che tất cả

Vì ủng hộ thế gian

Nay Phật sẽ Nê-hoàn

Chúng sinh lại khổ đau.

Phật là mắt tất cả

Hôm nay sẽ Nê-hoàn

Thế gian sẽ lại gặp

Hoàn cảnh rất tối tăm.

Y vương diệt mọi bệnh

Hôm nay sẽ Nê-hoàn

Không đấng Nhân Trung Tôn

Thế gian rất khổ đau.

Đấng đoạn nghi tất cả

Hôm nay sẽ Nê-hoàn

Hồ nghi của thế gian

Sẽ chuyển thành lửa lớn.

Phật trừ si, tham, sân

Hôm nay sẽ Nê-hoàn

Cõi đời này sẽ lại

Ba lửa bừng cháy lên.

Thế Tôn là chỗ nương

Cho tất cả trời người

Nay mất chỗ nương tựa

Xa mãi mãi từ đây.

??

Phẩm 3: BỐN ĐỒNG TỬ

Khi Đức Phật nằm trên giường sư tử nhập Niết-bàn. Bấy giờ, bốn phương có bốn đồng tử tự trang nghiêm bằng công đức lớn, rúng động vì cảm ứng, đi đến chỗ Đức Phật. Bốn đồng tử này đi đến quận quốc, thành quách, huyện ấp thì tất cả dân chúng bất luận xa, gần đều nghiêng mình chiêm ngưỡng, không ai chẳng hân hoan tôn trọng. Khi bốn đồng tử này đi ngang qua, trên hư không có các thiên chúng từ bốn phương, mưa hoa trời đầy khắp trên đất lót đường cho các vị đi qua. Ở trong hư không, tấu lên trăm ngàn muôn ức nhạc cụ. Bấy giờ, Đức Phật hóa hiện bốn tòa sư tử ở bốn mặt. Lúc ấy, Tôn giả A-nan thấy cảnh tượng hiện tại có sự biến hóa lớn nên dùng kệ hỏi Đức Phật:

Thưa Ánh sáng thế gian!

Ai ngồi bốn phía đó

Tòa sư tử bày lên?

Xin Phật vì con nói!

Ánh sáng ở thế gian!

Ai ở bốn phía đó

Mà chấn động đất bằng

Núi non và biển cả?

Thưa Ánh sáng thế gian!

Ai ở bốn phía đó

Mà bốn đồng tử sang

Làm áo giáp Tăng gia?

Thưa Ánh sáng thế gian!

Ai ở bốn phía đó

Ví như lúc nửa đêm

Trăng mọc phát ánh sáng?

Thưa Ánh sáng thế gian!

Ai ở bốn phương đó

Người vật đều chuyển động

Sông ngòi sóng nước dậy?

Thưa Ánh sáng thế gian!

Ai ở bốn phía đó

Tất cả những âm thanh

Đều theo sau đồng tử?

Thưa Ánh sáng thế gian!

Ai cùng thiên thần trụ

Như mặt trời mặt trăng

Ở giữa hư không vậy.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông có thấy bốn đồng tử ở bốn phương đến không? Uy đức, diện mạo của họ sáng rỡ thù diệu, thần minh rạng ngời, đoan nghiêm không lường. Hạnh của họ đầy đủ, có bốn thứ phạm âm, vào nghĩa bố thí sâu, có lòng hổ thẹn, cát tường, thường tự xấu hổ, lấy sự tinh tấn để thành tựu. Họ đến chỗ nào là liền độ dân chúng chỗ đó, có mắt trí sáng suốt, có đức uy thần, có bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm (thiền định), trí tuệ, thần thông v.v.... Họ đều khởi lên tất cả giới thiện, pháp nghĩa, ví như hoa Ưu-đàm-bát trải qua trăm ngàn ức kiếp khó

gặp, khó thấy. Họ phụng hành vô số hạnh của các Đức Phật, ở vô lượng trăm ngàn ức kiếp gieo trồng gốc đức nơi chư Phật. Họ đều từ trong các cõi trời, cõi Phật khác ở bốn phương tái sinh xuống cõi Diêm-phù-đề này vì nghe thân Ta sẽ vào Nê-hoàn và muốn thấy ta vào Nê-hoàn. Nửa đêm hôm nay, Như Lai sẽ vào Nê-hoàn ở tại chỗ sinh sống của Lực sĩ. Ta quyết định vào Nê-hoàn.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông có thấy vị đồng tử này từ phương Đông đến chăng? Ông ấy dung nhan hòa nhã, diện mạo thù thắng, cùng với vô số trăm ngàn muôn ức quyến thuộc vây quanh, được hàng ức trời cúng dường hoa trời, âm nhạc, đang đi đến chỗ Như Lai đó chăng! Này A-nan! Đồng tử này ở nước của Đức Như Lai Sư Tử Hưởng đến. Ông ấy thường ở nước đó làm vua Chuyển luân, chủ trông coi ngàn thế giới, vì tất cả trời, người giảng nói pháp sự, dùng tuệ thần thông, trí Hiền Thánh qua lại cùng khắp chưa từng dừng nghỉ, trị nước lâu mười tám ức năm. Ở trong suốt thời gian ấy, ông giáo hóa được mười tám ức Bồ-tát, khiến cho họ bắt đầu phát tâm và chứng “

Pháp nhẫn Vô sinh”. Vào lúc đó, ông bỏ nhà tu hành, học tập, tám mươi mốt ức năm thường tu phạm hạnh thanh tịnh, tám mươi mốt ức năm chưa từng ngồi, tám mươi mốt ức năm chưa từng nằm ngủ, chưa từng khởi tâm tham dục, chưa từng nghĩ về tranh cãi, chưa từng hủy hoại, cũng không dục tưởng, cũng không sự tưởng, không hủy hại tưởng, cũng không địa, thủy, hỏa, phong tưởng, cũng không thuyết tưởng, cũng không hư không tưởng, cũng không nam tử tưởng, cũng không nữ nhân tưởng, cũng không tư tưởng đói, cũng không tư tưởng khát, cũng không thọ tưởng, cũng không ngã tưởng, cũng không nhân tưởng, cũng không thành quách tưởng, cũng không khởi diệt tưởng. Vì sao? Vì Đại sĩ Bồ-tát đó được Tam-muội Diệt các tưởng, Không, Vô tướng, Vô nguyện, được Tam-muội Vô khởi hạnh, Tam-muội Vô diệt, được Tam-muội của tất cả Bồ-tát, được Tam-muội vượt tất cả Đà-lân-ni. Ông ấy thành tựu tất cả phương tiện quyền xảo, được thần thông trí tuệ đệ nhất, được hạnh đại từ của hàng Bồ-tát ở tất cả thế giới, chuyển bánh xe pháp, an lập tất cả mọi người vào đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thành tựu pháp nhẫn Vô sinh. Như vậy, đối với tất cả “cõi”, tâm đại bi của ông ấy đã khiến cho tất cả

được yên ổn. Công đức của đồng tử nhiều vô lượng, đầy đủ như vậy là do tinh tấn tu hành hai pháp. Những gì là hai? Lìa khỏi tri kiến lập tri, đồng tử đó cũng không lìa hạnh, nói đến pháp hội cũng không có tư tưởng nói. So sánh như vậy đã từng không lời nói tạp, chỉ nói pháp Bồ- tát. Ở trong tám mươi ức năm dạy trao tám mươi ức muôn Bồ-tát, an lập ở đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thành tựu pháp nhẫn Vô sinh.

Ứng vào thời điểm này, tám mươi mốt ức muôn Bồ-tát, mỗi mỗi đều đi đến chỗ của đấng Thiên Trung Thiên ở nước Phật phương khác. Các Đức Phật đó nhất loạt lấy nửa đêm hôm nay, đồng thời nằm nghiêng về hông phải ở trên giường sư tử. Các Đức Thế Tôn đó đều tên là Thích Ca Văn, đều ở đời ác ngũ trược làm Phật. Các Đức Phật Thiên Trung Thiên đó, giữa đêm hôm nay đều sẽ vào Nê-hoàn tại rừng Song- thọ ở đất sinh sống của Lực sĩ.

Này A-nan! Sự thấy biết của Như Lai không phải dùng nhục nhãn của thế gian, cho nên Như Lai thông hiểu được tất cả pháp, tất cả đệ tử Duyên giác không thể sánh bằng. Này A-nan! Nếu Tỳ-kheo, Tỳ- kheo-ni, thiện nam, tín nữ, trời, rồng, quỷ, thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu- luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc, người, chẳng phải người v.v... nghe kinh pháp đó, vui mừng tin theo, phát tâm tu hành trong khoảnh khắc thì hơn cả việc cúng dường ngàn muôn Đức Phật trong muôn ức kiếp vậy. Này A-nan! Đồng tử này có trí tuệ như vậy, hôm nay ở trong pháp của Ta, một đêm đã khai thị hóa độ cho loài côn trùng nhỏ nhiệm nhiều hơn Xá-lợi-phất và tất cả đệ tử từ trước đến nay đã dạy trao, hoặc sống lâu một kiếp nói pháp đã chẳng thể bì kịp vậy. Sự hóa độ dân chúng của đồng tử này, công đức không lường đến như vậy!

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông có thấy đồng tử từ phương Nam đến đây chăng? Ông ấy ví như ánh sáng mặt trời mùa hạ soi ở trong nước, như vầng trăng tròn đầy tỏa đầy ánh sáng, như cầm trượng báu dộng xuống đất, phát ra âm thanh lớn, ví như thợ khéo làm bát bằng vàng bạc, hình dạng tròn đẹp không có tỳ vết. Ông ấy đã lìa khỏi cấu uế, phát ra tiếng năm phẩm cụ túc, mười phẩm cụ túc, tiếng năm mươi thứ cụ túc, tiếng mười phẩm thủ cụ túc, tiếng mười phẩm nhãn thanh tịnh, tiếng phụng hành mười sáu thiện, tiếng tám bộ cụ túc, tiếng mười hai việc cụ túc, tiếng một

ngàn phẩm kim ngân thanh tịnh, tiếng tín, sinh thù thắng, tiếng tịch tĩnh sinh kim sắc, tiếng lìa tất cả lỗi, tiếng do mùi thơm làm thành, tiếng tạo tác rộng lớn, tiếng sáu phẩm nam tử thanh tịnh vi diệu, tiếng các thứ ấy đầy đủ, tiếng năm ức hòa dịu, tiếng có tưởng an ổn trừ khổ đau, tiếng niệm Như Lai như hoan hỷ tưởng, tiếng hàng phục ma lực, tiếng hoại kiến võng, tiếng diệt các phiền não, tiếng có vui mừng đối với Phật tưởng, tiếng yên ổn vô sinh tưởng, tiếng pháp luân Bất thoái chuyển, tiếng tịch tĩnh yên ổn, tiếng giác, tiếng nhất tâm pháp môn Tam-muội Tam-ma-đề, tiếng mười lực vô úy, tiếng đại từ đại bi, tiếng phát ra mười âm vang, đều do trượng báu dộng xuống đất phát ra những âm thanh đó.

Này A-nan! Phương Nam cách đây năm mươi vạn nước Phật, có Đức Phật hiệu là Bảo Tích Thị Hiện Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác, hiện tại đang thuyết pháp. Thế giới Đức Phật ấy tên là Bảo Chủng. Sở dĩ tên là Bảo Chủng, vì nước ấy không có những đạo tà dị, đều phát khởi đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nước của chân nhân vậy. Nước ấy chẳng nghe đến tên những sự uế trược, phiền não, cũng chẳng nghe tên ba ý niệm: tham, sân, si, cũng không có tư tưởng trai gái. Vì sao? Vì nước ấy đều tu phạm hạnh thanh tịnh. Nước đó chẳng dùng “đoàn thực” nuôi thân. Người của nước ấy chỉ có hai món ăn: Lấy niềm vui hoan hỷ và nói Nhất thiết trí làm món ăn. Họ cũng không nói hai việc về đệ tử Duyên giác mà chỉ nói việc Nhất thiết trí.

Như vậy, họ chuyên hành một hạnh, pháp phẩm Bồ-tát. Trời, người cũng phúng tụng việc này.

Này A-nan! Thế giới đó do vậy nên gọi là Bảo Chủng. Nếu Bồ- tát ở thế giới phương khác sinh đến nước Phật đó thì vừa sinh ra liền được đứng vào địa vị Bất thoái chuyển và đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thấy được vô số ức Bồ-tát, nói tất cả việc của Như Lai, bàn rõ pháp của Bồ-tát. Họ vừa sinh ra thì tất cả nước Phật đều hay biết: Ngày hôm nay Bồ-tát… (tên gì đó) sinh ra ở nước Phật này. Này A-nan! Nếu Ta trong một kiếp, ngàn muôn ức kiếp nói về công đức sở hành của mỗi một người ở thế giới Bảo Chủng cũng chẳng thể dùng dụ mà nói hết được vậy. Ta chỉ vì ông lược nói thô thiển về công đức của thế giới Bảo Chủng vậy.

Này A-nan! Bồ-tát Hỷ Tín Tịnh ở thế giới đó thần biến sinh đến cõi Diêm-phù-đề, muốn được thấy khi Ta vào Nê-hoàn, cũng muốn khen công đức đất nước của mình và tuyên dương danh tự của Đức Phật ở đó. Ông vì những người cầu đạo Bồ-tát nên đến, tự quán ý vô tưởng vậy. Này A-nan! Bồ-tát Hỷ Tín Tịnh đó, khi xưa hành đạo Bồ- tát, vào thời Đức Như Lai Đề-hoàn-kiệt tại thế, ông làm vua Thánh chuyển luân tên là Kỳ-thế-đa. Từ lúc mặt trời mọc đến bữa ăn sáng, ông đã dạy trao, khai thị, độ thoát ba mươi sáu ức Bồ-tát, khiến họ phát ý đều kiến lập pháp nhẫn bất khởi. Sau khi đức Đề-hoàn-kiệt vào Nê- hoàn rồi, ông xuống tóc thọ cụ túc, trong một ngàn năm chuyển bánh xe pháp độ vô số người, sau đó đến ngày, đúng vào lúc muốn mở đường dẫn lối đầy đủ sáu mươi ức Bồ-tát, khiến cho họ phát tâm Bồ- đề, an trụ trong pháp nhẫn Vô sinh. Vào lúc đó, Bồ-tát cũng khiến cho bảy mươi muôn ngàn người lậu tận, ý giải.

Này A-nan! Ý nghĩa lợi ích của kinh Bát-nê-hoàn như vậy, nếu Ta nói về công đức của Bồ-tát Hỷ Tín Tịnh cho ông thì đến hàng muôn ức kiếp còn chưa hết. Ông hãy vì Bồ-tát Hỷ Tín Tịnh mà bày tòa ngồi ở trước Ta. Vì sao? Vì đồng tử này hành đạo đã lâu, lòng chẳng chán nản mệt mỏi. Nếu có người nghe được tên Bồ-tát Hỷ Tín Tịnh thì vui mừng như được gặp Phật, huống gì là đối diện nhìn thấy thì vui mừng hớn hở biết bao. Này A-nan! Nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, thiện nam, tín nữ, trời, rồng, quỷ thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc, người, chẳng phải người v.v… nghe được kinh này có thể một lần phát ý kính trọng hoan hỷ thì Như Lai đều thấy hết họ. Ta dự đoán rằng, những người đó đều sẽ thấy Đức Bảo Tích Thị Hiện Như Lai và các Bồ-tát của thế giới Bảo Chủng.

Này A-nan! Hãy lặng lẽ trì kinh đó, chớ khinh suất dối truyền. Vì sao? Vì người cõi Diêm-phù-đề chưa từng nghe kinh đó, chưa thông suốt pháp vô hạn của Bồ-tát.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông có thấy vị đồng tử từ phương Tây đến đây chăng? Ông ấy đi như múa trên hư không, thân cao lớn, mỗi bước chân làm mặt đất hai lần chấn động, diện mạo trang nghiêm, ông hàng phục tất cả bọn tà ma ngoại đạo, đẩy lùi hết tất cả quyến thuộc của các ma, hủy hoại mọi tà

kiến khiến tất cả đều được yên ổn, trừ hết các khổ đau, khiến cho tất cả vui mừng, tiêu diệt các địa ngục, ngạ quỷ súc sinh, độ thoát tất cả, khiến cho họ về với đạo lành, dùng đại âm cứu tế chúng sinh.

Lại nữa, ông có thấy cờ “Đại hương giao lộ” từ phương Tây lại chăng?

–Vâng, thưa Thế Tôn! Con đã thấy!

–Này A-nan! - Đức Phật nói tiếp - Hương giao lộ từ phương Tây đến, đó gọi là Đạo ngự tất cả hương Bồ-tát. Ông lại có nghe âm thanh lớn phát ra từ phương Tây chăng?

Đó là Không thanh, Quang minh thanh, Tịch định thanh, Phậtthanh!

–Vâng, thưa đức Thiên Trung Thiên! Con đã nghe!

–Này A-nan! Nơi phát ra bốn âm thanh lớn này, chính là những lỗ chân lông của thân Bồ-tát Không Vô đó vậy. Bốn âm thanh lớn hòa dịu, hợp ý, không tỳ vết. Khi phát ra những âm thanh đó, đã khiến cho sáu mươi tám ức trăm ngàn người lậu tận, ý giải, sáu mươi tám ức na thuật trăm ngàn người an lập ở pháp nhẫn Vô sinh, chín ức người đứng vào địa vị Bất thoái chuyển, làm đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, khiến cho hai muôn ức trời ở các nước Phật đều xa lìa trần cấu, được các pháp nhãn thanh tịnh. Này A-nan! Ở phương Tây, cách đây tám mươi ức vạn cõi Phật, có Đức Phật hiệu là Diệu Lạc Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác, hiện tại đang thuyết pháp. Thế giới của Đức Phật ấy tên là Lạc Viên.

Này A-nan! Thế giới đó sở dĩ tên là Lạc Viên vì tất cả đều lấy pháp Phật làm niềm vui, châu báu là ánh sáng thanh tịnh của người, chỗ ở của Đại Sĩ Bồ-tát Bất thoái chuyển, các Bồ-tát thanh tịnh nhiều vô số, không có đệ tử Duyên giác Nhị thừa, chỉ học Nhất thiết trí thừa, chỉ hành Phật đạo. Chư Thiên ở đó đều an lập ở Nhất thiết trí, họ được âm thanh an lạc, hiểu biết tất cả pháp giới khi đi đến. Họ cúng dường các Đức Phật Thiên Trung Thiên bằng muôn thứ vật, hàng phục bọn ma, giáo hóa người tà kiến, diệt hết tất cả phiền não, phá tan tất cả lưới ma, ý chí ở tại pháp âm, khiến cho tất cả kiến lập địa vị Bất thoái chuyển, chẳng nói lời nói khác mà chỉ giảng Nhất thiết trí, chuyển pháp phẩm của Bồ-tát, vượt khỏi các cõi phiền não, không làm ma hạnh nữa, ý không giận dữ, tu hành từ bi hỷ xả. Tất cả mỗi một lỗ chân

lông phát ra sáu trăm âm thanh pháp Bất thoái chuyển, nghĩa lý đều ảnh hưởng pháp của Bồ-tát, được ba cửa giải thoát, hơn cả việc của đệ tử Duyên giác, qua khỏi ba cõi, hành tất cả pháp giới. Trụ ở thế giới đó đều thấy các Đức Phật, vượt tất cả pháp môn Tổng trì, được Giác trí của chư Phật, được Tam-muội của các Bồ-tát, lìa các trí ác, đoạn dứt các nghi kết, được trí của thân trí các Đức Phật, được thần thông tự tại, lìa khỏi dua nịnh, sở nguyện biến chuyển, được cúng dường các Đức Phật, an lập tất cả mọi người ở đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, khiến cho người nhiều nguyện được “Trí nhẫn Vô sinh”, hạnh Bồ-tát trong tương lai sẽ thành tựu quả Phật, dứt hết mọi lỗi lầm, trong khoảnh khắc phát ý hiện sinh trước tất cả các Đức Phật, ở đó lại không có sinh, già, bệnh, chết, khóc lóc, sầu lo, đã được tịch tịnh mà quyền biến, khéo hiện ba mươi hai tướng tốt để trang sức sắc thân mình, đã được pháp thân mà thị hiện phàm thân cúng dường phụng sự tất cả các Đức Phật, tâm ý hớn hở vui sướng, trí tuệ độ khắp tất cả chúng sinh, vui niềm vui này khiến cho người khác cũng vậy. Các hạnh và sự an ổn của các Bồ-tát ở thế giới ấy như vậy, nên gọi là Lạc Viên.

Lại nữa, thế giới Lạc Viên ấy có tám đường giao nhau ao tắm bảy báu. Trong ao có nước tám vị tràn đầy. Đáy ao nước ấy có cát bảy báu. Trong ao có bốn loài hoa sen: hoa màu xanh gọi là Ưu-bát, hoa màu hồng gọi là Ba-đàm, hoa màu vàng gọi là Câu-văn, hoa màu trắng gọi là Phân-đà-lợi. Màu sắc của những hoa ấy đầy đủ đẹp đẽ, có vô số ánh sáng. Đất nước ấy có tám lớp cây báu là cây vàng, cây bạc, cây lưu ly, cây thủy tinh, cây xà cừ, cây mã não, cây báu tượng não, cây báu cát tường, cây báu giác chuyển, cây báu xá-la-tắc, cây báu bích anh, cây báu nguyệt quang, cây báu vượt hơn mặt trời, mặt trăng, cây báu tạp ngọc, cây báu a-mâu-lặc, cây báu cưu-di-lặc-vị, cây trân châu màu đỏ, xanh, trắng, cây chiên-đàn đỏ, chiên-đàn xanh, chiên-đàn vàng, chiên-đàn rượu bồ đào, chiên-đàn lạc hội thiên, chiên-đàn tác vị, chiên-đàn ô lặc, cây mật hương, cây hắc diệu hương v.v... rễ, thân, đốt, cành, lá, hoa, quả đều tươi tốt. Có cây ăn quả, có cây làm đồ dùng, có cây làm áo, có cây làm đồ trang sức, có cây được dùng làm nhạc cụ v.v... cành, lá, hoa, quả của chúng cũng đều tươi tốt. Mùi thơm của cây thơm sực nức rất nồng nàn như là mùi thơm ở cung trời.

Này A-nan! Thế giới ấy như vậy, lấy vàng làm giao lộ, phát ra âm thanh tao nhã, còn lại những thứ khác công đức cũng chẳng thể nghĩ bàn, cũng phát ra âm thanh hòa dịu. Vậy nên thế giới đó tên là Lạc viên. Bồ-tát Không Vô ở đó thần biến sinh đến cõi Diêm-phù-đề này, muốn thấy Ta vào Nê-hoàn. Vừa sinh ra, ông ấy đã độ được vô số người làm Phật sự, chuyển bánh xe pháp, nên từ vô số kiếp đến nay, những lông trên thân thể của Bồ-tát Không Vô phát ra bốn âm thanh lớn hòa dịu, vừa ý, vi diệu, không tỳ vết.

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Thuở đời quá khứ có Đức Phật tên là Vô Cấu Nhãn. Bấy giờ, có vị Tỳ-kheo tên là Tuệ Lạc. Vị Tỳ-kheo ấy theo Đức Phật nghe ý nghĩa bốn âm thanh lớn, vô số câu tuệ, câu cần lực, câu xứ xứ, câu nhãn (mắt), câu thiên (trời), câu âm, câu tín, câu Phật, câu

Pháp, câu Tăng, câu sư tử, câu kim cương, câu lạc tuệ, câu nhân duyên, câu đạo ngự, câu viễn hiện, câu khổ đế, câu khổ tập, câu khổ tận, câu hướng đạo. Ở trong bảy đêm, vị Tỳ-kheo đó thường nghĩ chẳng rời những câu đó. Ông lìa khỏi sự giảng nói khác, lòng nghĩ bốn nghĩa, không rời bỏ, không khởi lên, chí thanh tịnh quan sát hủy hoại các kiến. Ông đã theo hàng ức Đức Phật thọ các pháp Phật, thông hiểu cả bốn đại. Trụ ở hạnh nói pháp, ông đi đến các quận quốc, huyện ấp, tại nhà người, suốt sáu năm, ở trong chúng giảng pháp, độ vô số người.

Này A-nan! Khi ấy có ma tên là Kỳ-đà hóa làm long tượng với chúng nhiều vô số mưa tưới xuống kim cương, rơi trên thân vị Tỳ-kheo này làm cho ông mạng chung.

Này A-nan! Tỳ-kheo Tuệ Lạc ấy là Bồ-tát Không Vô vậy. Do vị Tỳ-kheo đó tinh tấn, nhiều trí, sáu năm ở trong chúng hội nói pháp, nên từ vô số kiếp đến nay, lỗ chân lông phát ra bốn âm thanh lớn hòa nhã, vừa ý, vi diệu, không tỳ vết này. Mỗi một lông ấy độ được vô số người. Người cõi Diêm-phù-đề nghe tên Bồ-tát Không Vô thì được lợi lành lớn, huống gì là người đối diện hoan hỷ nhìn thấy. Bồ-tát Không Vô được vô số các Ba-la-mật nên đến đây, muốn thấy Như Lai vào Nê-hoàn.

Này A-nan! Ông hãy vì Bồ-tát Không Vô bày tòa ngồi ở trước Ta. Từ đó ông sẽ được đại trí tuệ tôn.

Đến đây, Tôn giả A-nan liền nhận lời dạy bảo, ở trước Đức Phật, vì Bồ-tát Không Vô bày tòa ngồi.

Đức Phật dạy:

–Do việc ông bày tòa ngồi đó nên sau khi Ta vào Nê-hoàn, ông ở trên tòa ngồi sẽ nhất tâm được chứng Thánh, nếu tu tạo phước đức thì tâm chẳng thoái thất, vì thị hiện hạnh thanh tịnh mà nhiều kiếp như số cát sông Hằng thị hiện làm Chuyển luân Thánh vương, mỗi lần làm Thánh vương sẽ một lần thấy Phật, được làm Tối Chánh Giác đạo Vô Thượng Chánh Chân. Nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà- di, trời, rồng, quỷ, thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà- la, Ma-hầu-lặc và các loại cựa quậy có hơi thở khác nghe pháp đại thanh tịnh đó, hoặc hôm nay Như Lai còn ở đời, hoặc sau khi Như Lai vào Nê-hoàn mà vì pháp sư Tỳ-kheo bày tòa ngồi thì vừa bày xong sẽ được mười tòa công đức. Những gì là mười?

Một là tòa Tôn giả.

Hai là tòa Chuyển luân Thánh vương.

Ba là tòa Đế thích.

Bốn là tòa Phạm vương.

Năm là tòa Trời thứ sáu.

Sáu là tòa Pháp sư Tỳ-kheo.

Bảy là tại chỗ tòa của mình sẽ được pháp tòa.

Tám là khi các Bồ-tát Đại sĩ đi đến dưới cây Phật sẽ được tòa Phật.

Chín là được tòa ngồi chuyển bánh xe pháp độ thoát vô số ức trời, người, âm thanh nghe khắp tất cả thế giới.

Mười là khi Bát-nê-hoàn như vậy thì trời, rồng, quỷ, thần, Kiền- đạp-hòa v.v... và quyến thuộc vây quanh, về sau được tòa Như Lai Sư Tử.

Đó là mười tòa công đức. Này A-nan! Ông vì Bồ-tát Không Vô chắp mười ngón tay mà nói kệ:

Vị ấy lìa căn vì tịch định

Không Vô, phát ra đại quang minh

Ta vì người dũng mãnh chắp tay

Vì đại Sư Tử rống lễ mừng

Ý chỉ một lòng và tinh tấn

Do tích lũy đầy đủ trí tuệ

Ta cúi lạy bậc Chân Thiện

Lạy người không ai có thể sánh.

Đến đây, Đức Phật vì Hiền giả A-nan nói kệ:

Vì Không Vô Bồ-tát,

Ông chắp tay một lòng

Rồi sẽ được phước đức

Nghe điều Ta tuyên dương.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông nhờ phước đức chắp tay đó mà sau khi Ta vào Nê-hoàn, trong sáu tháng, ông sẽ một mình làm Phật. Người trên trời, dưới trời đều sẽ cúi đầu hướng về ông làm lễ. Nếu ông hành đạo đi vào quận quốc hoặc trụ ở tinh xá thì đàn ông, đàn bà, trai nhỏ, gái nhỏ, các Sa- môn, Phạm chí của các đạo tà dị, các quốc vương, đại thần, giảng đường, giao lộ và đất trống, hang núi, sư tử, cọp, trâu rừng, voi, lạc đà, trâu, ngựa, lừa, khỉ, Kiền-đạp-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc, trời, rồng, quỷ, thần, quỷ nữ, cây cối, cành, lá, hoa trái, các dược thảo, loài hữu tưởng, loài vô tưởng v.v... đều sẽ đảnh lễ ông!

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ví như Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác, khi được cửa Phật đạo thì các cây, cây thuốc, loài hữu tưởng, loài vô tưởng đều vái chào, nhân nhượng, cúi ngước hướng về cây Phật. Này A-nan! Nơi ấy có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, trời, rồng, quỷ, thần, Kiền-đạp-hòa v.v... và các loài có hơi thở, có sinh mạng khác, nếu có người nói lời pháp đại thanh tịnh đó thì Như Lai hôm nay hoặc sau khi đã Nê-hoàn sẽ dùng tâm ngay thẳng không ý dua nịnh, một lòng chắp tay hướng về người nói pháp. Các Đức Phật Thiên Trung Thiên đều thọ ký cho người ấy, và người ít công đức đều được pháp đó đầy đủ huống gì là người ưa thích hoan hỷ không tỳ vết. Lời nói của Phật không sai khác, nghe được pháp ngữ đại thanh tịnh đó, người ít có hoan hỷ tin, chẳng ưa nghe nhiều, trong số ấy nếu có người nghe nói hoan hỷ tin theo thì Như Lai nói người ấy chẳng ở một chỗ Phật gieo trồng cácgốc

đức mà là ở hàng ức ức chỗ Phật tích lũy công đức nên đều thấy Ta nói hội Đại Bát-nê-hoàn đó. Họ lại cúng dường Đức Di-lặc Như Lai, thấy Đức Phật Di-lặc giáng hạ làm Phật. Họ lại nghe nói kinh Đại Bát Nê Hoàn, lại thấy lỗ chân lông của thân thể Bồ-tát Không Vô phát ra âm thanh lớn, lại được kinh Phương Đẳng, lại thấy bốn vị đồng tử, khi ấy nói kinh này thì trời, người, A-tu-luân, các người thế gian lại cung kính vái chào nhân nhượng chắp tay làm lễ, rồi cũng được tòa sư tử. Đến đây, Phật bảo Hiền giả A-na-luật:

–Ông có thấy bốn mươi ức trời ở trong hư không nghe kinh pháp này, chắp tay hướng về Ta chăng?

Hiền giả A-na-luật đáp:

–Vâng, thưa đấng Thiên Trung Thiên! Con đã thấy!

Phật bảo Hiền giả A-na-luật:

–Bốn mươi ức vị trời đó nhờ công đức chắp tay này mà hàng ức a-tăng-kỳ kiếp chẳng về với ba đường ác. Từng người từng người đều sẽ làm Chuyển luân Thánh vương nhiều bằng một lần số cát sông Hằng. Mỗi một lần làm vua Thánh thường gặp được Phật. Hết số lần đó rồi sau đó họ mới được làm Phật hiệu là Nguyện Tịnh Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác. Họ đều đồng một danh hiệu ấy.

Bấy giờ, ở trong chúng hội có các lực sĩ: một tên là Na-ni, hai tên là La-đề, ba tên là Thủ-la-qua, bốn tên là Xoa-ma-ca-lâu, năm tên là Phú-khư-tốc, sáu tên là Ba-tù-già, bảy tên là A-tỷ-tha, tám tên là Duy- na-đề, chín tên là Ưu-đa-la, mười tên là Phù-phù-lâu-già, mười một tên là Hòa-lợi-tiền, mười hai tên là Ê-lê-xà, mười ba tên là Ê-lê-đà-lâu, mười bốn tên là Xoa-ma-già. Mỗi một lực sĩ cùng với năm trăm chúng đều buồn rầu khóc lóc, đi đến chỗ Đức Phật, cúi đầu làm lễ, lệ rơi chan hòa, bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Chúng con vì Bồ-tát Không Vô, Bồ-tát Thiện Tư Nghị, Bồ-tát Hỷ Tín Tịnh, Bồ-tát Thần Thông Hoa và đại hội các vị Bồ-tát và các chúng đại đệ tử của Đại Kinh này, chắp tay vái lạy, nhân nhượng, cung kính làm lễ, rồi đem công đức này cầu đạo Vô Thượng Chánh Chân.

Khi đó, Đức Phật liền cười, Hiền giả A-nan dùng kệ hỏi Đức Phật:

Phật là ánh sáng đời

Nay vì duyên gì cười

Khéo vì chúng con nói

Vô số người nghi ngờ.

Đức Phật vì Hiền giả A-nan, nói kệ:

A-nan, ông được thấy

Những chúng lực sĩ đông

Cùng năm trăm quyến thuộc

Phát ý đại đạo chăng?

Vì Ta chắp tay kính

Và đồng tử Không Vô

Tất cả các Bồ-tát

Với kinh pháp tôn này.

Khuyến trợ ý đại đạo

Với tất cả nghĩ thương

Đều cùng năm trăm chúng

Phật đạo đều sẽ thành.

Vô ương số ức kiếp

Đường ác chẳng vào trong

Xem chắp tay cung kính

Mà phước ấy vô cùng.

Ta sẽ trụ một kiếp

Và số kiếp ức trăm

Khi chư Phật đắc đạo

Nước ấy vui sướng thêm.

Sở hạnh vừa đạt đến

Nước ấy liền thịnh vượng

Ta sẽ trụ một kiếp

Nói được chưa thể cùng.

Ta nay, này A-nan!

Vào lúc nửa đêm đến

Ông là người sau cùng

Thấy Nhân Trung Tôn Phật.

Phật bảo Hiền giả A-nan:

–Ông có thấy đồng tử từ phương Bắc có ánh sáng vàng lớn này đến không? Uy thần của ông ấy soi chiếu cỏ, cây, cây thuốc, cây cối, thân, đốt, cành, lá, hoa, trái, cung điện, giao lộ, núi đất, khe hang, người và chẳng phải người ở phương Bắc đều hiện toàn là màu vàng.

–Vâng, thưa Đấng Thiên Trung Thiên! Con đã thấy!

–Này A-nan! Ông có thấy tinh xá và giao lộ bằng bảy báu từ phương Bắc đến hay chăng?

Tôn giả A-nanđáp:

–Con đã thấy!

–Này A-nan! Ông có thấy người ngồi kiết già trong giao lộ bằng vàng chăng?

Đáp:

–Vâng, thưa đấng Thiên Trung Thiên! Con đã thấy!

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Phương Bắc, cách đây sáu mươi bốn ức vạn nước Phật, có Đức Phật tên là Giác Tích Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác, hiện tại đang thuyết pháp. Bồ-tát Thần Thông Hoa ở cõi đó thần biến sinh đến cõi Diêm-phù-đề này, muốn nhìn thấy Ta vào Nê-hoàn. Sự soi chiếu của ánh sáng đó gọi là ánh sáng uy thần của Như Lai. Giao lộ bảy báu ấy gọi là thế giới Hoa Tích. Đồng tử ngồi trong trướng giao lộ vàng bảy báu ấy gọi là Như Lai, tự nhiên tạo tác thế giới đó, ngồi trong trướng giao lộ vàng bảy báu này khiến cho vô số người đầy đủ gốc đức.

Này A-nan! Nước Phật này có vô lượng vô số ức trăm ngàn người cùng đồng tử này gieo trồng mọi gốc đức. Đồng tử vừa sinh ra ở cõi Phật đó đều sẽ khiến cho chúng đồng nhóm với đồng tử ấy lậu tận, ý giải được trụ ở học địa, đối với đạo Chánh chân vô thượng được Bất thoái chuyển.

Đến đây, bốn vị Bồ-tát đi đến chỗ Đức Phật, đồng một lúc cúi đầu dưới chân Đức Phật.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Việc sẽ làm của Như Lai và đệ tử của Như Lai đã khiến cho tất cả đầy đủ sở đắc của mình. Bồ-tát Thần Thông Hoa đó dùng sự biến hóa của giao lộ vàng này khiến cho bảy mươi ức người được A-la-hán, bảy mươi muôn ức người trụ ở học địa, bảy mươi ức trăm người an lập ở đạo Chánh chân vô thượng, bảy mươi muôn ức người được an trụ ở

pháp nhẫn Vô sinh, vô số người sẽ gặp thời Đức Phật Di-lặc.