Đại Tập 49 · Bộ Niết Bàn III · Số 376–396

Kinh Bồ Tát Tùng Đâu Thuật Thiên Giáng Thần Mẫu Thai Thuyết Quảng Phổ - Quyển V - Phẩm 15: Chún Sinh Nhập Lục Đạo

KINH BỒ TÁT TÙNG ĐÂU THUẬT THIÊN

GIÁNG THẦN MẪU THAI THUYẾT

QUẢNG PHỔ

QUYỂN V

Phẩm 15: CHÚNG SINH NHẬP LỤC ĐẠO

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nhập vào pháp quán định ý vô lượng, quan sát đại chúng còn có điều nghi ngờ. Muốn giải nghi, Đức Thế Tôn hiện chân thật bằng cách nhấn ngón chân phải xuống đất, ngay lúc đó hiện ra chúng sinh trong sáu nẻo đứng xếp hàng ngay thẳng.

Đức Thế Tôn nói với đại chúng:

–Các ông có thấy chúng sinh trong sáu nẻo này không? Đại chúng đềuthưa:

–Bạch Thế Tôn, có thấy!

Khi ấy, trong đại chúng có Bồ-tát tên Tự Tại đã đắc pháp môn Vô tận hư không tạng, có trí tuệ biện tài ứng đối vô ngại. Đây là vị đứng đầu trong mười sáu Thánh tử của Hiền kiếp này. Bồ-tát đi khắp mười phương cõi để thi hành Phật sự.

Bồ-tát Tự Tại từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch bày vai phải, chân phải quỳ sát đất, chấp tay bạch Phật:

–Bạch Đức Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn! Con rất muốn nghe nói về quả báo hành nghiệp của chúng sinh trong sáu đường. Những điều con hỏi hơi cạn cợt, cúi xin Như Lai chỉ dạy.

Khi ấy, giữa đại chúng, Đức Thế Tôn mỉm cười với khuôn mặt hiền hòa. Theo pháp thường của chư Phật Như Lai, Phật không phải cười suông, khi cười đều có nhân duyên:

–Nếu có chúng sinh nào sinh vào trời Phạm thì khi ấy Phật mỉm cười.

Có ai sắp làm Chuyển luân Thánh vương thì Phật mỉm cười.

Có ai làm ngục tốt hoặc làm vua Diêm La thì khi đó Phật cũng mỉm cười.

Có ai thọ thân ngạ quỷ, Phật cũng mỉm cười.

Có ai làm vua loài súc sinh, Phật cũng mỉm cười.

Bấy giờ, nơi giữa miệng Đức Thế Tôn phóng ra ánh sáng năm màu, chiếu khắp ba ngàn đại thiên thế giới, rồi thâu trở lại nhập vào đỉnh đầu và bảo Bồ-tát Tự Tại:

–Những điều ông hỏi chính là do oai thần của Như Lai ứng tiếp, cũng là do chư Phật mười phương hộ trì nên có thể đưa ra câu hỏi như vậy. Nay Ta sẽ phân biệt rõ ràng cho ông về nhân duyên hành nghiệp của chúng sinh trong sáu đường. Ông hãy lắng nghe cho rõ, suy nghĩ thật kỹ.

Bồ-tát Tự Tại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con xin được muốnnghe. Phật bảo Bồ-tát Tự Tại:

–Ông hãy đưa mắt nhìn về phương Đông, có cõi trời Phạm, trời Đại Phạm, trời Thanh Tịnh Phạm và cho đến trời Sắc Cứu Cánh. Các chúng sinh nơi cõi trời này đầu tiên tu hành phạm hạnh đều có chủng tử Phật, tu các công đức. Vì tham phước báo, đắm nhiễm, chìm theo năm dục. Đạo quả theo nhân duyên nên đều được thọ thân trời, tánh phước của Phạm thiên là rất nhiều. Nay Ta sẽ nói rõ ràng cho ông: Như Chuyển luân vương có bảy báu tùy tùng đầy cả ba ngàn đại thiên thế giới.

Bảy báu đó là:

1.Voi báu: Có ba mươi hai ngà, màu lông trắng tinh, chân đạp trên hoa sen và có thể bay được.

2.Ngựa báu: Thân màu xanh biếc, lông cổ bờm ngựa màu đỏ, có thể bay được. Đi đến đâu đều không bị chướng ngại và biết tâm niệm của người.

3.Châu báu: Ánh sáng thấu triệt khắp nơi, chiếu khắp cả hư không, cho đến chiếu khắp bốn cõi thiên hạ.

4.Luân báu (xe báu): Xe có ngàn căm, điêu khắc chạm vẽ không hình nào giống hình nào. Báu thứ tư này không có thức.

5.Ngọc nữ báu: Là người đẹp nhất trong phái nữ, tánh hạnh dịu dàng, thùy mị, hiếm có ở thế gian, không cao không thấp, không trắng không đen. Thân có mùi thơm Ưu-đàm-bát-la-liên-hoa, miệng có mùi thơm Ngưu-đầu-chiên-đàn, cung kính, khiêm nhường, từ tốn, biết tâm ý của Thánh vương.

6.Thần báu giữ kho: Khi vua cần báu thì tay cầm khí cụ thần giơ lên hư không, viết lên thì thành báu, lấy hay thôi tùy vua.

7.Chủ binh báu: Khi Thánh vương xuất hành cần bốn bộ binh. Vua bảo chủ binh báu: “Nay ta muốn đi xem xét đất nước. Hãy mau tập hợp binh chúng trước cung điện của ta, chớ để trễ giờ”. Nhận lệnh vua, chủ binh báu quay nhìn về phía Đông thì binh voi đã tập hợp thẳng hàng ở phía Đông. Liếc mắt nhìn về phía Nam thì binh mã đã tập hợp thẳng hàng ở phía Nam. Quay nhìn lại phía Tây thì binh xa đã tập hợp thẳng hàng ở phía Tây. Quay nhìn phía Bắc thì bộ binh đã tập hợp thẳng hàng ở phía Bắc.

Chuyển luân Thánh vương tùy ý cỡi voi, hoặc ngựa đến các châu Phất-can-đề, Uất-đan-việt, Đề-câu-da, Ni-đề, dạo khắp bốn phương nhưng chân không đạp đất. Qua trăm năm, ngàn năm, ngàn trăm năm hưởng phước tự nhiên.

Thân của Chuyển luân Thánh vương đầy khắp cả bốn cõi thiên hạ nhưng không bằng thân Đế thích. Vì sao? Vì nơi Đế thích thống lãnh có cung điện bảy báu, có quyến thuộc, ngọc nữ ngồi trong điện đường bảy báu, hưởng thú vui cõi trời. Nhìn Đông quên Tây, nhìn Nam quên Bắc, hoan lạc không thể tả.

Dù thân Đế thích như vậy nhưng cũng không bằng Thiên vương thứ sáu. Thân có ba mươi tướng, thần đức tự tại, tùy theo tâm niệm biến hóa đủ thân hình, binh chúng tùy tùng không thể đếm xuể, công đức phước nghiệp bố thí vô ngại.

Như hạng Lục Thiên vương khắp bốn cõi thiên hạ nhưng không bằng một Đại Phạm Thiên vương, có công đức rộng lớn, trông coi ba ngàn đại thiên quốc độ. Chúng Phạm thiên nhiều vô lượng, không thể tính đếm, sống rất lâu, hơn một Hiền kiếp thọ mạng mới hết.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Tự Tại:

–Ông đưa mắt nhìn về phương Nam thì sẽ thấy vô số Chuyển luân Thánh vương đứng sắp hàng ở phía Nam. Công đức của Chuyển luân Thánh vương rất nhiều, như đã nói ở trên. Họ giữ năm giới, mười điều thiện, cung kính phụng thờ bậc Hiền thánh, giữ giới của tiên nhân, bát trai thanh tịnh, căn tướng hợp nhau, thương xót mọi người, không có tâm làm tổn hại, hưởng quả báo của phước ấy khó lường, cho nên được kế thừa ngôi vị Chuyển luân vương.

Phật bảo Bồ-tát Tự Tại:

–Ông đưa mắt nhìn về phương Tây thì thấy Sư tử vương đứng thẳng ở phía Tây, theo sáu việc, đứng bất động, lông trắng tinh, ngực vuông vức. Đó là do phước báo từ đức hạnh của kiếp trước. Mặc dù thọ thân súc sinh nhưng phân biệt rõ về thiện ác. Chân đạp hoa sen không dính bụi đất. Không bao giờ sát sinh, ăn thịt, uống máu. Một khi sư tử gầm lên thì loài bay trên không đều rơi xuống đất, loài thú chạy phải nép mình. Trong năm giới, sư tử cũng không phạm quá ba, cho nên đạt được phước báo như vậy. Mặc dù đọa làm súc sinh nhưng khi chuyển xả thân đều được thành đạo.

Phật bảo Bồ-tát Tự Tại:

–Ông quay nhìn về phía Bắc thấy ngạ quỷ ở cung điện bảy báu, quyến thuộc tùy tùng đều tự nhiên ăn pháp vị cam lồ. Tuy gọi là ngạ quỷ nhưng đều theo ủng hộ loài người để tu thiện. Nó cũng có thần túc đi đến các cõi Phật, lễ kính chư Phật, vâng giữ chánh pháp, đứng biết đứng, đi biết đi, cảm động tùy thời, không chấp giữ pháp thường, dạo qua cõi Ta-bà để cùng hội họp với chúng thiện. Không bao lâu chuyển xả thân thì thành đạo.

Phật bảo Bồ-tát Tự Tại:

–Ông quay nhìn xuống phương dưới thấy vua Diêm La lấy năm việc để cai trị, luôn luôn chân chánh. Năm việc đó là gì? Trước mặttội nhận chất vấn hỏi: “Trong nhân gian có Phật, có

Pháp, có Tỳ-kheo Tăng, có cha, có mẹ không?”. Tội nhân trả lời: “Thưa đại vương, thật có”. Khi ấy Thánh vương nói kệ hỏi:

Gông cùm xiềng xích sắt

Vạc dầu, trụ đồng cháy

Nước đồng sôi, kềm, xoa

Đền trả không bao lâu.

Tự tạo gốc nhân duyên

Nghiệp báo chẳng phải ai

Cả cha mẹ, anh em

Chẳng ai thế chịukhổ.

Ta muốn học xuất gia

Giữ giới không vi phạm

Hành chánh pháp bình đẳng

Ngày vẫn ba lần nấu.

Hỏi năm việc xong, vua Diêm La liền ra lệnh và giao phó cho ngục tốt tùy theo tội nặng nhẹ mà xử trị.

Trong số tội nhân ấy, ai nghe tiếng Phật,

Pháp, thì tội diệt phước sinh, trở lại làm người, tu hành thanh tịnh. Đó gọi là báo ứng của chúng sinh trong sáuđường.

Nghe pháp xong, Bồ-tát Tự Tại lạy sát chân Phật rồi trở về chỗ cũ.

Khi ấy, trong chúng hội có tám ngàn ức chúng sinh không thích ở nơi chốn khổ, bị đọa trong sáu đường, đều phát tâm cầu đạo vô thượng tịch diệt, không - vô và xa lìa sinh tử.

Phẩm 16: CHUYỂN PHÁP LUÂN

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì muốn thị hiện vô lượng di thể báo ứng của chư Phật khiến cho tất cả Bồ-tát có thần thông, bậc hữu học, vô học và bốn chúng - Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di - đều thấy rõ nên hiện sinh thọ báo chuyển đại pháp luân. Sự báo ứng này, Sa-môn, Bà-la-môn, Ma, Phạm thiên chẳng thể nào chuyển được. Đức Thế Tôn liền dùng thần lực, từ lỗ chân lông trên thân phóng ra ánh sáng chiếu xa đến các cõi Phật khắp mười phương, mỗi vầng ánh sáng đều có ba ngàn đại thiên cõi Phật, mỗi cõi Phật đều có hóa Phật, mỗi hóa Phật đều có ba ngàn đại thiên loài chúng sinh, mỗi chư Phật và chúng hội ấy giảng nói vô tận pháp tạng, có vô lượng điều kỳ diệu,

không pháp nào sánh bằng. Pháp chân tế thâm diệu được nói ra, đầu giữa cuối đều thiện, diệt trừ dâm – nộ – si, lấy nước bát giải rửa trừ tâm cấu.

Khi ấy, trong ao, chư Phật hóa làm đài cao bảy báu, cách đất bảy nhận. Trên đài cao trải tòa cao báu, bốn góc đều treo linh vàng, ở giữa dùng đủ thứ báu treo xen lẫn nhau, treo lọng lụa, cờ phướn năm màu đỏ, vàng v.v… an lạc không thể tả. Ngay trên tòa, chúng sinh nghetạng pháp vô tận, ngồi thẳng tư duy, tâm không tán loạn. Tất cả đều muốn nghe pháp bí mật tinh túy của Như Lai.

Theo pháp thường của chư Phật, Đức Thế Tôn lại phóng ra ánh sáng nơi nhục kế chiếu lên đến vô số ức cõi Phật. Cõi Phật trên không giới có Phật hiệu Bảo Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, thấy ánh sáng từ nhục kế của Đức Phật Thích Ca Văn, liền nói với các hội Bồ-tát nơi cõi mình:

–Phương Dưới có Phật hiệu Thích Ca Văn Ni Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, hiện đang ở trong thai mẹ rộng giảng nói pháp tạng sâu xa vô thượng, hướng dẫn các Bồ-tát có thần thông khắp mười phương. Các ông hãy đến đó lễ lạy thăm hỏi và đem lời thăm hỏi của Ta đến Thích Ca Văn Ni: “Đức Phật giáo hóa có dễ dàng không? Đi lại có khỏe mạnh không? Chúng sinh ở đó có dễ độ không?”. Đến đó các ông phải giữ gìn, thâu giữ oai nghi. Chúng sinh nơi cõi đó nhiều phiền não, đầy lòng kiêu mạn.

Khi đó, các Bồ-tát ở cõi này cả mười bảy vạn vạn ức vị, mặc pháp phục đàng hoàng, lễ sát chân Phật rồi biến mất ở đấy, hiện đến cõi Ta-bà.

Đức Phật Thích Ca Văn Ni lại dùng thần lực định tâm làm cho các Bồ-tát này không thấy Đức Thích Ca Văn Ni và che xung quanh bốn mặt của đạo tràng thuyết pháp. Các Bồ-tát tìm kiếm Đức Thích Ca Văn Ni từ cõi Diêm-phù-đề đến khắp ba ngàn đại thiên cõi nhưng không thấy.

Các Đại Bồ-tát ấy nói với nhau:

–Ở nơi cõi thượng hư không của chúng ta cách đây rất xa, ánh sáng chúng ta thấy vừa rồi chẳng lẽ do Đức Phật Thích Ca Văn Ni nhập Niết-bàn nên đã phóng ra ánh sáng? Chẳng lẽ chúng ta đã mất thiên nhãn thông rồi chăng? Vì sao? Vì đã đi tìm khắp các thế giới trong mười phương mà không biết Đức Phật ở đâu cả.

Các vị Bồ-tát suy nghĩ: “Chúng ta đành phải trở về thôi”.

Nghĩ vậy xong, tất cả đều không thể nào đến cõi Phật của mình nên đều rất lo sợ, vì cho rằng đã mất thần túc, tâm chán nản, mệt mỏi, không thể tham cứu pháp môn tạng vô tận. Vì sao? Vì đó đều là oai thần của Đức Thích Ca Văn Ni khiến ra như vậy.

Biết rõ tâm của các Bồ-tát ấy, Đức Phật dùng thần túc tiếp các Bồ-tát ở trong thai mẹ. Bấy giờ, các Bồ-tát đều cung kính làm lễ, thưa hết những lời dạy thăm hỏi của Đức Phật nơi cõi mình và ngồi qua một bên.

Khi ấy, Đức Thích Ca Văn Ni Như Lai lại dùng thần túc phóng ra ánh sáng lớn chiếu sáng đến thế giới Diệm ở phương Đông, cõi nước tên là Kỳ Đặc, Phật hiệu Thâm Nghĩa gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, hiện đang giảng nói pháp, đầu giữa cuối đều thiện.

Thấy ánh sáng này, Phật ấy nói với các Bồ-tát:

–Các ông hãy chuẩn bị đi đến chỗ Đức Phật Thích Ca Văn Ni ở cõi Ta-bà để nghe tạng pháp vô tận, được nhiều lợi ích. Vì sao? Vì Bồ- tát nơi cõi đó đều là bậc Nhất sinh bổ xứ, chắc chắn có pháp kỳ diệu khó nghĩ bàn.

Các Đại Bồ-tát cung kính vâng lời Phật, lễ sát chân Phật rồi bỗng nhiên biến mất ở đấy, hiện đến chỗ Đức Phật Thích Ca Văn Ni ở cõi Ta-bà, đầu mặt lạy sát chân Ngài rồi lui qua một bên. Phật dùng thần đức cho mời ma Ba-tuần, do được cảm ứng nên khiến ma đến. Đức Thế Tôn biết chúng sinh tập hợp, chư Thiên trỗi nhạc ca tụng vô lượng phước nghiệp của Như Lai, Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Hãy ngưng nhạc của chư Thiên lại. Ta sắp giảng nói pháp. Phật bảo chúng hội từ xa đến:

–Khi Phật xuất hiện nơi đời ức vạn ngàn kiếp, khi ấy mới có hoa

Ưu-đàm-bát. Đại Bồ-tát nào lậu tận, có thần thông, biết pháp căn bản, trừ vọng tưởng, bỏ ý niệm, thì gọi là hữu tận. Không thấy lậu tận, không tưởng pháp thì gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát nghĩ do thân bị trói buộc, không đến bờ kia thì gọi là hữu tận; có thể bỏ tưởng về thân, không còn bỉ thử thì gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát đã cởi bỏ trói buộc, không trụ vào chân tế thì gọi là hữu tận; không còn bị tưởng trói buộc, đạt được về tưởng là không – vô ngã thì gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát luôn luôn quán các thế giới rõ ràng, không thật có thì gọi là hữu tận; phân biệt hư không không có thật, không thấy có độ, không độ, thế giới không như thế thì gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát tu hành mười sáu pháp thù thắng, cứu độ a-tăng-kỳ chúng sinh thì gọi là hữu tận. Mười sáu pháp thù thắng tự tánh là không tịch, không thấy độ, không thấy không độ thì gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát tu hành khắp nơi, chịu khổ cho chúng sinh mà không lấy làm mệt mỏi, đó gọi là hữu tận. Không thấy chúng sinh, quốc độ thanh tịnh, không một không hai, đó gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát vâng giữ giới, tu pháp nhập ba môn giải thoát, đó gọi là hữu tận. Không thấy chúng sinh giới khuyết thiếu hay giới trọn vẹn, đó gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát hiểu rõ, phân biệt nghĩa từng câu, nghĩa từng chữ, ứng phó không ngại, đó gọi là hữu tận. Không thấy nghĩa của câu, không phân biệt nghĩa chữ, đó gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát phân biệt cõi trời, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục, ở đó Bồ-tát cứu vớt hết thảy, khiến được giải thoát thì gọi là hữu tận. Mặc dù ở trong năm trược nhưng không nhiễm, không bị nhiễm cũng không chấp trước, đó gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát bỏ tham lam, cao ngạo, không có tăng thượng mạn, cũng không tự ti, tu hành thanh tịnh thì gọi là hữu tận.

Pháp tánh là không tịch, không có tâm tự đại, không thấy ngã mạn với pháp được mất, không thấy siêng năng thọ chứng đạo quả, đó gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát làm trang nghiêm cây Bồ-đề, diễn xướng vô số âm thanh thanh tịnh vang khắp mười phương, phá trừ tham lam chấp trước để hành bố thí thì gọi là hữu tận, Không thấy thế giới thành tựu hoại,

sinh diệt, có tham đắm thì gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát dùng tâm kim cang phá kiết ba cõi, từ lúc mới phát tâm cho đến ngôi vị Bất thoái chuyển không thấy đoạn diệt làm chướng ngại chúng sinh, đó gọi là hữu tận. Sự chấp trước về ngã, không còn có ngã, không còn ngã sở. Thế nào là ngã? Là tự ngã không thật có; ngã cũng không có ngã, đó gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát diệt trừ tên họ, không chấp vào pháp thế tục, nói đó là ngã sở chẳng phải ngã sở, là cha, là mẹ, là anh, là em, dòng họ của ta rất tối thắng, dòng họ của người khác không bằng, ta là Tộc tánh tử, còn kia chẳng phải là Tộc tánh tử v.v… người chấp danh hiệu ấy gọi là hữu tận. Từ khi mới phát tâm cho đến lúc thành Phật không thấy có chứng thành, cũng không thấy Phật. Giả sử tên tự danh hiệu cũng đều là không tịch, không thấy có không tịch. Thế nào là không? Ai tạo ra không này? Không tự nó không có không, thì làm sao nói không? Đó gọi là vô tận.

Pháp Đại Bồ-tát nói từng chữ, nói từng câu, nói từng nghĩa, từ vô minh đến hành, cho đến sinh tử. Vô minh, ái, thủ là pháp làm nhân duyên bất tận. Mê hoặc, điên đảo bị vô minh trói buộc, từ chỗ tối vào chỗ tối có thể cứu vớt ra được, đó gọi là hữu tận. Vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục nhập, lục nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên lão tử, ưu bi, khổ não. Sự trói buộc vướng mắc đều diệt trừ.

Không bị vướng mắc thì vô minh diệt, vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì tức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì lục nhập diệt, lục nhập diệt thì xúc diệt, xúc diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì sinh diệt, sinh diệt thì lão tử, ưu bi, khổ não diệt.

Lão tử, ưu bi, khổ não duyên sinh, sinh duyên hữu, hữu duyên thủ, thủ duyên ái, ái duyên thọ, thọ duyên xúc, xúc duyên lục nhập, lục nhập duyên danh sắc, danh sắc duyên thức, thức duyên hành, hành duyên vô minh.

Lão tử, ưu bi, khổ não diệt thì sinh diệt, sinh diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì thủ diệt, thủ diệt thì ái diệt, ái diệt thì thọ diệt, thọ diệt thì xúc diệt, xúc diệt thì lục nhập diệt, lục nhập diệt thì danh sắc diệt, danh sắc

diệt thì thức diệt, thức diệt thì hành diệt, hành diệt thì vô minh diệt. Hiểu rõ pháp tánh diệt hay không diệt, cũng không thấy diệt, cũng không thấy không diệt. Sao gọi là diệt diệt? Không diệt, đó gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát phân biệt hiểu rõ về pháp khởi, pháp tận; khởi không biết từ đâu đến, không biết đi về đâu. Khởi cũng không khởi, tận cũng không tận, đó gọi là vô tận.

Hiểu rõ khởi - tận đều không có xứ sở, giống như hư không, không vướng mắc. Sao gọi là vô trước? Vì không thấy vô trước, vô trước hoàn toàn không có, đấy là vô trước. Đó gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát muốn chứng đắc Tam-muội tổng trì, bốn tuệ vô ngại, đêm ngày kinh hành, toàn thân nhẹ nặng, đầu tiên tập pháp quán cách mặt đất, ban đầu như quả A-ma-lặc, lần lần như quả Tỳ-hê-lặc, chuyển lần lên như quả Ha-lê-lặc, cách đất bằng bóng của ngón chân, từ từ cách đất bằng bóng của bảy người. Đây là thiền của thế tục mà kẻ phàm phu, tiên nhân học.

Đối với sự học ấy, Bồ-tát trụ vào thì gọi là hữu tận. Tâm thông suốt, không chướng ngại, không trụ vào năm thần thông, chẳng phải là không trụ năm thần thông, hiểu rõ pháp tánh của các pháp là tự nhiên, vô minh và chân tế đều tự nhiên, cũng không tự nhiên.

Sao gọi là tự nhiên? Là không thấy tự nhiên, không có tự nhiên.

Đó gọi là vô tận.

Đại Bồ-tát lấy không mà diệt tưởng, không thọ sắc, không bị mọi tầng lớp chúng sinh sai khiến, ở nơi thanh vắng ngồi tư duy, không thấy tạo sắc, không thấy không tạo sắc, một lòng chỉ hướng đến cửa Niết- bàn, đó gọi là hữu tận.

Niệm thân là vô thường, nên bố thí, trì giới, định tâm, không lo sợ bị đọa lạc, chìm đắm trong sinh tử. Mặc dù ở trong sinh tử nhưnggiống như chim bay trên hư không, không thấy dấu vết, biết tất cả là vô sở hữu, đó gọi là lửa tắt, chỉ còn đống tro, không còn hơi nóng. Tìm người chủ và chất liệu của lửa không phải người, không phải ta, không phải thọ, không phải mạng. Quan sát phân biệt ai đã tạo tác. Thức cũng không phải thức, tìm nơi mười tám giới, nhập cũng không có nguồn gốc. Một trăm lẻ tám phiền não đều vô sở hữu, qua lại đều thông suốt,

không thấy, không thể thấy, không nắm giữ, không thấy có người nắm giữ.

Thế nào là nắm giữ? Là nắm giữ mà không có gì để nắm giữ. Đó gọi là vô tận.

Lúc ấy, trong đại chúng có Bồ-tát tên Kim Sắc chứng đắc sáu thông, thấu triệt, thâm hiểu Phật tuệ, công đức vô lượng, quyền biến muôn hình vạn trạng, muốn hỏi Như Lai về nghĩa vô tận nên liền đứng dậy, trịch bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chấp tay thưa Phật:

–Bạch Thế Tôn! Sao gọi là vô tận? Phật bảo Bồ-tát Kim Sắc:

– Pháp vô tận của Đại Bồ-tát là không nói, không lời thì làm sao thấy, nghe, nói về pháp vô tận.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn dùng kệ nói với Bồ-tát Kim Sắc:

Hư không không hìnhtướng

Tìm sinh không nguồn gốc

Thai phần không thể lường

Như sông chảy vào biển.

Bảo tạng pháp vô tận

Cha mẹ Phật ba đời

Muốn tìm tận nguồn gốc

Chính là tâm mê hoặc.

Hiểu rõ pháp tướngkhông

Dứt sạch hết bụi trần Thành

Phật thân kim cang

Đầy đủ tướng trang nghiêm.

Phân biệt thân Phật không

Không chấp trước trong ngoài

Dầu giảng vô tận báu

Ức vạn không nói một.

Khi Đức Như Lai giảng nói về vô tận báu, các Bồ-tát bậc hữu học và vô học ngay nơi chỗ ngồi phát tâm hướng đến tạng pháp vô tận. chư Thiên, rồng, nhân và phi nhân đều phát tâm vô thượng an lập nơi quả vị Bất thoái chuyển.

Phẩm 17: NĂM THẦN THÔNG

Bấy giờ, trong pháp hội có Bồ-tát tên Diệu Thắng, hành trì đầy đủ sáu độ, đầy đủ phương tiện thiện xảo, giáo hóa chỗ nào cũng đều hoàn tất, vào nơi đâu ai nấy cũng vui vẻ, chánh quán định tâm làm ruộng phước cho thế gian. Nếu thiện nam, thiện nữ nào gặp Đại Bồ-tát này thì các ác đều được tiêu trừ sạch và sinh lòng vui thích.

Vị ấy tư duy về pháp môn bình đẳng bất nhị, luôn luôn coi pháp như huyễn, như hóa, như mộng, cứu độ quần sinh tu hành đạo Phật, không thấy có người và ta.

Khi ấy, Bồ-tát Diệu Thắng đứng dậy, chấp tay thưa Phật:

–Lành thay! Bạch Thế Tôn! Bồ-tát có năm thần thông làm sao biết được để phân biệt hành động ấy? Tu tập pháp gì để đắc đạo thần thông?

Phật bảo Bồ-tát Diệu Thắng:

–Ông hãy lắng nghe cho rõ, suy nghĩ thật kỹ, Ta sẽ phân biệt rõ ràng cho ông về trí tuệ thần thông.

Bồ-tát Diệu Thắng thưa:

–Cúi xin Đức Thế Tôn chỉ dạy, con rất muốn nghe. Phật bảo Bồ-tát Diệu Thắng:

–Trong cõi Dục này, thiện nam, thiện nữ không cần có nhãn thông mà vẫn có thể thấy thấu triệt các chúng sinh trong một cõi Diêm- phù-đề, đến cả thô tế, đẹp xấu, màu xanh, vàng, đỏ, trắng, thành quách, nhà cửa, núi cao, cây cối. Hoặc có người nam, người nữ với con mắt có thể thấy hai cõi thiên hạ, ba cõi thiên hạ, bốn cõi thiên hạ, không cần có nhãn thông cũng thấy.

Hoặc có người nam, người nữ không cần có nhĩ thông mà tai thông suốt, nghe tiếng nam, tiếng nữ, tiếng ngựa, tiếng xe trong thiên hạ, nghe âm thanh vọng lại đều có thể phân biệt biết được. Không cần nhĩ thông mà hiểu rõ một cách rõ ràng.

Hoặc có người nam, người nữ không tập không học mà tự mình biết được kiếp trước: “Ta từ chỗ đó đến sinh nơi thế gian này, cha ta họ

đó, mẹ ta họ đó”. Anh chị em, dòng họ, chủng tộc nào cũng đều biết rõ.

Hoặc có người nam, người nữ không tu tập thần thông mà biết tâm người làm thiện hay hành ác: Người này đi đến đường ác, người kia đi đến đường thiện; người này sinh nơi cõi trời, người kia sinh vào cõi người; người này sinh vào ngạ quỷ, người kia sinh vào súc sinh; đây là chúng sinh hữu duyên, kia là chúng sinh vô duyên.

Hoặc có người nam, người nữ thân có thể bay được, vòng quanh qua lại. Không tu thân thần thông mà có thể bay không bị chướng ngại; đi trên hư không như đi trên đất, đi trên đất như đi trên hư không.

Phật bảo Bồ-tát Diệu Thắng:

–Năm loại người này chẳng phải thần thông chân thật, là chúng sinh đã thoái luipháp.

Hoặc có người nam, người nữ tu nhãn thánh thông, trừ sắc đoạn cấu, niệm bất động rốt ráo về đạo môn. Đạo môn là gì? Là tam không định, có thể thấy được một cõi thiên hạ, hai cõi thiên hạ, ba cõi thiên hạ, bốn cõi thiên hạ.

Hoặc có người nam, người nữ tu nhĩ thánh thông tịch nhiên nhập định, nghe một cõi thiên hạ, hai cõi thiên hạ, ba cõi thiên hạ, bốn cõi thiên hạ, tiếng nam, tiếng nữ, tiếng voi, tướng ngựa, tiếng xe, tiếng chuông, tiếng trống, phân biệt rõ ràng, biết tiếng hay tiếng dở, biết tiếng sinh lên cõi trời, biết tiếng sinh làm người, biết tiếng sinh vào ngạ quỷ, biết tiếng sinh loài súc sinh, biết tiếng sinh vào địa ngục, biết tiếng chúng sinh có duyên, biết tiếng chúng sinh không có duyên v.v… Tất cả các thứ tiếng đều phân biệt, hiểu rõ một cách tường tận.

Hoặc có người nam, người nữ tu đạo thanh tịnh, trừ khử mọi cấu uế của thức, trong ngoài không tỳ vết, đắc ý thánh thông, tự biết được đời trước một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, cho đến vô số a-tăng-kỳ kiếp từ đâu đến. Cha mẹ, anh em, quốc độ thanh tịnh đều nhận biết rõ ràng.

Hoặc có người nam, người nữ tu sáu thần thông, biết về pháp tánh, nhớ mãi không quên, ý định giác ngộ đạo, phân biệt tam minh, tâm định không tán loạn, liền có thể biết được tâm niệm người khác một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, cho đến vô số a-tăng-kỳ kiếp từ đâu

đến. Tất cả mọi sự đều biết rõ. Biết rõ cha mẹ, anh em, quốc độ thanh tịnh, tên họ, chủng tộc.

Hoặc có người nam, người nữ tư duy quán pháp, lấy tâm giữ thân, lấy thân giữ tâm, ăn biết vừa đủ, ngủ nghỉ tỉnh thức, ý tưởng như hư không, không để ý đến dâm - nộ - si, rõ thân này là vô ngã, tâm và pháp thanh tịnh. Ý thức theo định rồi mới có thể động thân tâm, tập định dần dần với một tiếng trống, hai tiếng trống, cho đến bảy tiếng trống; dạo đi một cõi thiên hạ, hai cõi thiên hạ, cho đến ba ngàn đại thiên thế giới; vào đất như đi trên không, không bị chướng ngại do núi, sông, tườngđá.

Hoặc có người nam, người nữ sắp thành Phật thì dùng sức trí tuệ để trừ bỏ cấu uế của chúng sinh, ngồi thẳng tư duy bên gốc Thọ vương, tự phát thệ nguyện: “Nếu ta không thành Phật thì không đứng dậy”, như xưa kia Ta ngồi bên cây Diêm-phù, ba mươi tám ngày ngồi quán cây tư duy. Khi phát lời thệ này làm cảm động cả trời đất, khiến đại địa chấn động đủ sáu cách, ma ác Ba-tuần đem binh chúng đến mưa cát đá, sấm sét gầm thét… nhưng không thể nào làm lay động một sợi lông của Ta. Vì sao? Vì lòng từ bi thấm nhuần thương xót khắp chúng sinh cho nên được thành Phật với sáu thần thông siêu việt.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ:

Thần thông phàm phu đắc

Giống như loài chim bay

Có lúc gần lúc xa

Nhưng không lìa sinh tử.

Thần thông Phật vô ngại

Chân thật không cấu bẩn

Niệm liền đến mười phương

Qua lại không mỏi mệt.

Vì thương xót chúng sinh

Đắc thần thông không ngại

Năm thông của tiên nhân

Thoái chuyển không thành tựu

Thần thông Ta kiên cố

Quyết vào cửa Niết-bàn.

Khi Đức Thế Tôn giảng nói pháp này cho Bồ-tát Diệu Thắng, có bảy mươi ức chúng sinh xả bỏ năm thần thông của thế tục, đạt được sáu thông tuệ.

Phẩm 18: THỨC TRỤ XỨ

Khi đó, trong đại chúng có Bồ-tát tên Phổ Quang - đầy lòng đại từ đại bi, có thần túc tự tại, ưa thích công đức sâu xa mầu nhiệm, đã thành tựu từ vô số a-tăng-kỳ kiếp, cứu vớt chúng sinh, nhổ đứt nguồn gốc khổ, đắc sáu thần thông, ở chỗ nào làm Phật sự đều không bị gián đoạn - liền từ tòa ngồi đứng dậy, trịch bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chấp tay thưa Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con đã nghe Như Lai phân biệt về sáu thần thông không chướng ngại, biến khắp cả mười phương thế giới chư Phật, làm cho chánh pháp của chư Thế Tôn bình đẳng không có sai biệt.

Pháp thức này trụ hay không chỗ trụ? Thức của sáu thần thông, thức của pháp là một pháp hay nhiều pháp? Nếu thức là một pháp thì thân sắc Như Lai với thần túc đạo tràng được dạo qua các cõi Phật. Thức đưa đến thân hay thân đưa đến thức? Nếu thân đưa đến thức thì không có sáu thần thông. Nếu thức đưa đến thân thì đây gọi là một pháp, không thân không thức. Cúi xin Thế Tôn giảng nói cho con về nghĩa này.

Phật bảo Bồ-tát Phổ Quang:

–Theo nghĩa của ông hỏi là hỏi theo đệ nhất nghĩa hay hỏi theo nghĩa thế tục? Nếu hỏi theo nghĩa thế tục thì thức pháp rất nhiều, không có tướng nhất định. Còn hỏi về đệ nhất nghĩa thì không thân không thức. Vì sao? Vì nếu phân biệt về pháp thức thì tự tánh của nó là không tịch, không đến, không đi, cũng không nhiễm vướng. Ông hỏi về thân sắc vàng thì đây là pháp hữu vi do năm ấm thành tựu, chẳng phải pháp tự nhiên, chẳng phải đệ nhất nghĩa.

Pháp sắc thân Phật đối với đệ nhất nghĩa thì không có mất. Nay Ta sẽ giảng nói cho ông về pháp tướng củathức:

Bồ-tát hành sáu thần thông, thân thức đều có một lượt, chẳng

phải thức có trước thân có sau, chẳng phải thân có trước thức có sau. Vì sao? Vì pháp tướng tự nhiên, thức không lìa thân mà thân cũng không lìa thức.

Giống như hai con bò cùng chung một cái ách: Nếu con bò đen đi trước, con bò trắng đi sau thì cày bừa trồng trọt không thành. Nếu như con bò trắng đi trước, con bò đen đi sau thì cày bừa trồng trọt cũng không thành. Chẳng phải bò đen đi trước, bò trắng đi sau; chẳng phải bò trắng đi trước, bò đen đi sau thì cày bừa trồng trọt mới thành.

Thần túc đạo quả cũng như vậy, thân và thức cùng sinh một lượt, không có trước sau hay chặng giữa. Sắc thân của Như Lai có trước có sau có chặng giữa. Đây là pháp thế tục chứ chẳng phải là đệ nhất nghĩa. Đối với pháp không tịch thì không có như thế.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ:

Thể kim sắc Như Lai

Được ba đời cung kính

Làm trọng trách cho người

Đấng tôn quý vô thượng.

Các chúng trời Đao-lợi

Đêm ngày rải hoa hương

Phạm thiên và quyến thuộc

Trỗi nhạc để làm vui.

Ở trong trăm do-tuần

Khắp cả cõi hưkhông

Lớn tiếng khen: Lànhthay!

Thức Phật không thể thấy.

Không có trong, ngoài,giữa

Vì kẻ ngu thế gian

Mà hiện pháp sáu thông

Vô số Phật quá khứ.

Tướng ánh sáng giống đây

Muốn cầu gốc thức pháp

Tịch diệt không thể thấy

Đạo sáu thông Bồ-tát.

Hiện tận không có tận

Niệm trong hơi thở ra

Không chấp hữu ba cõi

Quán trong ngoài thân tịnh.

Kim sắc: không, không chấp

Thức pháp cũng như vậy

Không khứ, lai, hiện tại

Tánh năm ấm thanh tịnh.

Không thân này, thân sau

Phân biệt tướng rõ ràng

Được đến nơi an ổn

Tướng thức có sáu điều.

Cũng gọi là sáu chứng

Sáu thức không chỗ trụ

Sinh diệt không cùng tận

Giống như bọt trên nước.

Vừa diệt lại sinh ngay

Thức pháp tự nhiên không

Theo dòng nước muôn nơi

Những gì xưa Ta tạo.

Thân thức đủ hai điều

Đi một mình không bạn

Nói pháp vô thượng đạo

Các pháp, thức là gốc.

Luôn luôn đi theo thân

Tuy trụ mà không trụ

Giáo hóa người khổ não

Mắt thấy sắc hiện tại.

Thức chướng ngại ở giữa

Chẳng phải sắc nhập nhãn

Không phải nhãn nhập sắc

Phân biệt pháp đây – kia.

Nhờ thức biết thiện ác

Tự thức không biết pháp

Nhĩ - thanh, tỷ - hương riêng

Sáu nghiệp duyên sinh riêng.

Nên tạo thành thiện ác

Thanh không đến với nhĩ

Tỷ, khẩu, ý cũng vậy

Nhân duyên tướng mỗi pháp.

Vô trước, không, vô pháp

Tám phẩm đạo Hiền thánh

Ba mươi bảy hành quán

Cõi hư không tịch nhiên.

Không tướng, không có nguyện

Nghiệp có quả trắng đen

Quả báo biết rõ ràng

Muốn cầu thật tướng thức.

Không thấy có chỗ trụ

Trang nghiêm quốc độ

Phật Bốn đẳng, vô sở úy

Hiểu rõ các pháp: không.

Thức diệt, hành cũng diệt

Bồ-tát thành đạo quả

Pháp không, nay ba đời

Thức như đạo huyễn hóa.

Không trụ bên đây – kia

Thức diệt về hư không

Giả gọi không chân thật

Sơ nhập tứ không định.

Trừ tưởng không ràng buộc

Dựng cao ngọn cờ pháp

Xiển dương pháp tướng thức

Thức trước khác thức sau.

Cũng không xa lìa thức

Đấng đệ nhất ba cõi

Mới hiểu rõ tánh thức

Như người trên đỉnh núi.

Thấy thông suốt bốn phía

Phân biệt hạnh ác, thiện

Thiên nhãn thông đệ nhất

Thấy xa mười phương cõi

Người có mắt trí tuệ

Như xem ngọc trên tay.

Khi Đức Thế Tôn nói kệ này, có tám mươi bốn ức chúng sinh muốn được xả ly tướng sáu thức pháp, không muốn sinh tử luân hồi trong năm đường, phát tâm thệ nguyện lớn, trụ vào địa Vô thức.

Phẩm 19: THIỆN QUYỀN

Bấy giờ, trong đại chúng có Bồ-tát tên Cử Thủ bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con muốn nghe vô số quyền biến hóa hiện không thể tính kể của Đại Bồ-tát.

Đức Phật dạy:

–Đại Bồ-tát thường thực hành phương tiện thiện xảo, chẳng phải bên này, chẳng phải bên kia, chẳng phải hai bên, chẳng phải chặng giữa. Tùy theo sự giáo hóa thích hợp mà nói nghĩa, nói câu, tư duy nghĩa lý, trang nghiêm cõi Phật, sáu độ vô cực cho đến tưởng tri diệt, dùng phương tiện hướng dẫn không bị chướng ngại, không tự cao ngã mạn, dung mạo đoan nghiêm, đẹp đẽ, pháp phục tề chỉnh đàng hoàng, thọ nhận của tín thí biết vừa đủ, quang tướng trang nghiêm, nói năng thanh tịnh, làm cho một chúng sinh trụ được ức kiếp. Tất cả những gì để lại phía sau đến phương khác giáo hóa. Phân thân như vậy khó có thể nào lường được. Nơi chốn có thể du hóa là không thể nhận biết, hiện bày đại thần thông ở cảnh giới của quỷ thần và sai quỷ thần ấy hóa độ chúng sinh, truyền trao chỉ dạy lẫn nhau không làm mất đạo giáo.

Lại nữa, phương tiện thiện xảo làm hình tượng Phật có tướng ánh sáng rực rỡ, được thấy và nghe thuyết pháp, lời nói đầu, giữa, cuối đều tạo an ổn vui mừng, thiền định giác đạo, trí tuệ sáng suốt, giải thoát.

Khế kinh, kệ kinh, ký kinh, thọ quyết kinh, xử kinh, xuất yếu kinh, quảng trường kinh, tụ kinh, sinh kinh, quảng khổ kinh, vị tằng hữu, hiện kinh, chuyển kinh, thí dụ kinh, nhân duyên kinh, theo chân lý

mà nói cho người nghe về pháp thâm diệu để họ hiểu về không và vô ngã. Tâm niệm của chúng sinh không giống nhau thì có thể làm cho tất cả nhập vào môn giải thoát.

Ví như suối nguồn, đê, ao, năm sông đều có mỗi tên nhưng tất cả đều chảy về biển cả, không còn cái tên xưa nữa. Cũng như núi Tu-di đứng sừng sững khó bị lay động, chim muông đủ màu sắc đến đó nương ở nghỉ ngơi thì đều hòa một màu, không còn màu sắc cũ nữa.

Đại Bồ-tát giáo hóa chúng sinh, làm thanh tịnh cõi Phật cũng như vậy. Tâm thức của chúng sinh suy niệm không giống nhau, có rất nhiều tư tưởng nhưng đều có thể làm cho tất cả đạt đến môn giải thoát, tưởng định ý diệt. Lúc đó không còn niệm riêng mà là đồng một giải thoát như nhau. Đó gọi là Đại Bồ-tát quyền biến giáo hóa thích hợp không thể nghĩ bàn.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ:

Như nông phu làm ruộng

Chọn lựa đất màu mỡ

Gieo trồng đúng thời vụ

Tháo nước theo thời tiết.

Chăm bón mạ thành tựu

Không bị nạn sương, sâu

Cuối cùng thu hoạch quả

Cất chứa không lo sợ.

Pháp chân thật Bồ-tát

Ruộng sáu độ vô cực

Tiêu trừ tâm bỏn sẻn

Tưới bằng nước cam lồ.

Thiện quyền đạo phương tiện

Hiểu rõ pháp đến đi

Hướng dẫn loài chúng sinh

Được đến nơi bất diệt.

Sinh tử bệnh phiền não

Thiêu đốt căn tâm thiện

Thiện quyền phương tiện cứu

Hiểu rõ pháp đến đi.

Nếu người muốn xuấtgia

Lấy giới cấm làm đầu

Không chấp pháp tốtđẹp

Hành quyền đạo Bồ-tát.

Mất mạng không tiếc thân

Không phạm, dù mảy lông

Thân như đống cỏ đất

Bị người ta vứt bỏ.

Nhẫn như núi An Minh

Kiên cố không chướng ngại

Hộ giới phương tiện đạo

Chê khen không tăng giảm.

Ra tối, ở chỗ sáng

Đạo thiện quyền Bồ-tát

Hiện thân nơi nhân gian

Vì thương xót tấtcả.

Mà hiện thân rất nhỏ

Ra vào không trở ngại

Chư Phật ngồi đạo tràng

Diệt kiết sử không sinh.

Thì được đến đạo tràng

Trừ sạch các kiết sử

Cũng như đại đạo sư

Dẫn các người đi buôn.

Vào biển lấy châu báu

San hô, ngọc pha lê

Minh nguyệt báu tùy ý

Được an ổn về nước.

Cha me và anh em

Quyến thuộc, đám tôi tớ

Vui vẻ và sung sướng

Như định trừ bỏ tưởng.

Những Bồ-tát hành quyền

Tìm cầu tạng vô tận

Biết rõ châu báu đẹp

Làm anh lạc đeo thân.

Thiện quyền: đạo sư trưởng

Sáu độ là vợ con

Tâm bốn đẳng che chắn

Bụi trần không vướng lòng.

Đời rất nhiều kẻ ngu

Keo kiệt không bố thí

Chứa của ngàn vạn ức

Nói đó là của ta.

Đến khi sắp qua đời

Mắt thấy quỷ thần ác

Gió đao xẻ thân hình

Không còn thở ra vào.

Thức tham theo các ác

Thọ báo rất đau khổ

Dẫn đến chỗ nhận tội

Hối hận không kịp nữa.

Phật dùng quyền tríđộ

Nói pháp cho ngườikia

Lợi căn tự xét tội

Tâm hối, không che giấu.

Nghe pháp được độ thoát

Đạo thiện quyền Bồ-tát

Như người mù bẩm sinh

Không biết màu đỏ vàng.

Gặp bậc thầy thánh giỏi

Điều trị bằng thuốc pháp

Xưa nghe có năm màu

Xanh, vàng, đỏ, trắng, đen.

Đã được biết mắt sáng

Không biết xanh, vàng, đỏ

Đạo thiện quyền Bồ-tát

Phân biệt đến cùng tột.

Dẹp sạch tám nạn pháp

Bất sinh cũng bất diệt.

Khi Đức Thế Tôn nói kệ này xong, có trăm ức cư sĩ hành đạo phương tiện thiện xảo hoàn toàn đạt đến vô vi, trụ vào địa Vô trụ.

Kinh Bồ Tát Tùng Đâu Thuật Thiên Giáng Thần Mẫu Thai Thuyết Quảng Phổ - Quyển VI - Phẩm 20: Vô Minh

KINH BỒ TÁT TÙNG ĐÂU THUẬT THIÊN

GIÁNG THẦN MẪU THAI THUYẾT

QUẢNG PHỔ

QUYỂN VI

Phẩm 20: VÔ MINH

Bấy giờ, trong đại hội có Bồ-tát tên Trí Thanh Tịnh, phân biệt rõ về không, về không sinh già bệnh chết, về người dâm nộ si nhiều, người dâm nộ si ít, phân biệt rõ ràng chúng sinh có ba bậc khác nhau, trong hạng người đó có những bệnh nặng gì, bị bệnh nặng đó là tà kiến. Bồ-tát Trí Thanh Tịnh từ tòa ngồi đứng dậy, trịch bày vai phải,

gối phải quỳ sát đất, chấp tay thưa Phật:

–Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác không việc gì là không nhận biết, không điều gì là không thấy, quá khứ hiện tại vị lai, từ loài người đến côn trùng, tâm nghĩ pháp gì, miệng nói lời gì, thân làm thiện ác, giới cấm sâu xa, oai nghi giới luật, biết nhiều biết ít, biết nặng biết nhẹ. Những gì con hỏi chẳng phải không, chẳng phải bất không; chẳng phải hữu, chẳng phải bất hữu; chẳng phải hữu không, chẳng phải hữu hữu. Chúng sinh thuộc ba tụ, ai là nhẹ, ai là nặng, ai là hiện báo, ai là sinh báo, ai là hậu báo. Thế nào là tưởng tri diệt, thế nào là Niết-bàn, thế nào là vô dư?

Phật bảo Bồ-tát Trí Thanh Tịnh:

–Lành thay! Lành thay! Ta rất vui mừng khi ông hỏi nghĩa này. Vì thương xót tất cả, được nhiều lợi ích mới ở trước Phật hỏi pháp bình đẳng. Ông hãy về lại chỗ ngồi, Ta sẽ giảng nói cho ông về cú nghĩa loại đầu, giữa, cuối. Nếu nghiệp ác thì thọ quả báo ác, nghiệp thiện thì thọ quả báo thiện. Ta sẽ phân biệt rõ ràng để ông biết.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ:

Như người trồng cây trái

Hạt đắng, quả cũng đắng

Bị tội mắc báo ác

Chịu khổ vô số kiếp.

Giống ngọt, được quả ngọt

Trở lại thọ báo ngọt

Hương thơm rất ngon ngọt

Được hưởng báo thanh bạch.

Như người ở ao nước

Trong ngoài đều thanh tịnh

Không gió, không bụi dơ

Thơm đẹp được mát mẻ.

Có chúng sinh nào thấy

Ưa thích không thể xa

Phật đạo hạnh thanh tịnh

Giống như kia không khác.

Những chúng sinh báo ác

Đọa ba đường ác nạn

Theo dòng nước lên xuống

Nổi trôi chỗ ách khốn.

Khi ấy phiền não khổ

Tự chịu không ai thay

Chẻ xương thấu tủy não

Thiêu đốt không thể lường.

Đã đến ngục Vô cứu

Ý ngộ cầu giải thoát

Bị vô minh che lấp

Không thấy ánh sáng tuệ.

Như người đi lạc đường

Về Nam cho là Bắc

Suốt ngày tâm không ngộ

Tuy nghe cũng không tin.

Chịu tội khổ não nặng

Đau đớn càng tăng thêm

Lâu sau tội suyhết

Bị người đời khinh ghét.

Thân thể hôi, xấu xí

Như heo nằm vũng phân

Lần lượt vào vạc sôi

Chết rồi sống trở lại.

Vốn do ngu si tạo

Thọ báo như bóng hình

Thiện ác đều tương ứng

Phân loại theo chúng sinh.

Vô đạo, không bè nhóm

Hành cũng có cao thấp

Giữ giới sinh lên trời

Không thí, phước rất ít.

Ăn cơm sợ người thấy

Xấu hổ không lộ diện

Tuy có chúng Thiên nữ

Âm nhạc không hòa nhã.

Luôn luôn đi dạo chơi

Sợ gặp thiên thần đẹp

Nếu giới, thí đầy đủ

Cam lồ, y, thực đến.

Kỹ nhạc vây xung quanh

Như trăng sáng trong sao

Luôn luôn đi dạo chơi

Tùy tùng tự trang nghiêm.

Nhạc trời tự nhiên trỗi

Đây do ở nhân gian

Đủ trì giới, bố thí

Phước báo như hình bóng.

Chư Thiên tuy hưởng phước

Cũng có kiếp số nạn

Khi gần sắp qua đời

Mới biết pháp suy tàn.

Niệm thiện chuyển rất ít

Còn phải chịu làm thân

Luân hồi trong năm đường

Trải qua vô số kiếp.

Thiện ác chịu quả báo

Không riêng giàu hay hèn

Trong ấy bậc vượt lên

Như Ta, Thích Ca Văn.

Khi Đức Phật nói kệ này rồi, trong đại chúng có chư Thiên và người gồm bảy vạn bảy ngàn ức na-do-tha đều phát tâm cầu đạt đạo Chánh chân vô thượng.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn dạy Bồ-tát Trí Thanh Tịnh

–Đại Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ dùng quyền phương tiện sinh trong nhà bần tiện, muốn được thị hiện trừ kiết sử vô minh, ở trong thai mười tháng, khi mới sinh hiện không có tay chân, cha mẹ thấy vậy cho là quỷ nên đem quăng nơi đồng hoang, không muốn cho ai thấy. Vì sao? Vì Bồ-tát quyền hóa, muốn cho cha mẹ cùng quyến thuộc ngu si thấy được ánh sáng của đạo. Sau đó vài tháng, người mẹ lại mang thai, đủ mười tháng sinh một cậu bé đoan nghiêm tuấn tú, hiếm có trên đời, nhưng vừa mới sinh vào ban ngày thì đến tối chết. Cha mẹ kêu khóc đấm ngực, ngước lên trời kêu: “Thần núi, thần cây sao không thương tôi? Trước đây sinh một đứa con nhưng không có tay chân, đành phải quăng vào đồng hoang. Nay sinh một đứa con đẹp đẽ, tướng mạo không ai bằng, giống như thiên thần, nhưng mới sinh vào ban ngày thì đến tối chết. Ruột gan tôi đứt đoạn, phải làm sao bây giờ?”.

Qua vài tháng, người mẹ lại mang thai, đủ mười tháng sinh một bé trai, nhưng có ba đầu, tám chân, bốn mắt, tám tay, ai thấy cũng rợn tóc gáy. Cha mẹ quyến thuộc muốn bỏ mà đi, Bồ-tát quyền hiện cho họ không đi được. Cha mẹ hỏi: “Con là trời, là rồng, quỷ thần, A-tu-la, Càn-thát-bà, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, người hay là phi nhân?”.

Bấy giờ, cậu bé nói với cha mẹ bằng kệ:

Chẳng trời, quỷ,Dạ-xoa

Tu-luân, Ca-lâu-la

Vì trừ ngu cha mẹ

Quyền sinh nhà mẹ cha.

Con trước không tay chân

Cũng chính là thân con

Sáng sinh, chiều lại chết

Bậc bát trụ vô thượng.

Nay con thọ thân hình

Ba đầu, tám tay chân

Sao lại bỏ con đi?

Để đến cửa địangục.

Khổ địa ngục đầy đủ

Mười tám vạc dầu sôi

Mỗi vạc dầu sôi ấy

Có mười sáu vạc nhỏ.

Chịu khổ vô lượng kiếp

Muốn ra khỏi rất khó

Cha mẹ người ngu si

Không biết pháp chân tánh.

Tà kiến thờ cúng thần

Cho là thoát khổ nạn

Như ngọn lửa hừng hực

Lại thêm củi, cỏ khô.

Thiêu đốt gốc căn lành

Muốn diệt cũng chưa khó

Nay con làm thân lại

Hiện thân đẹp đẽ xưa.

Đạo vững tâm kiên cố

Tu tập ba thông tuệ

Từ a-tăng-kỳ kiếp

Thề độ người chưa độ.

Giữ giới, nguyện không quên

Thác sinh nhà chamẹ

Trước sau bỏ thân mạng

Số ấy như vi trần.

Trải qua bao nhiêu chỗ

Đều nhờ phước giúp đỡ

Bao nhiêu loài quần sinh

Dấu chân đi khác nhau.

Sẽ hoan hỷ độ họ

Cũng độ bằng khủng bố

Tùy theo niệm chúng sinh

Để họ được toại nguyện.

Bệnh chúng sinh chẳng một

Cho uống thuốc cam lồ

Cho đi vào đường chánh

Không để vào đường tà.

Chư Thiên hưởng phước lạc

Cam lồ trừ bệnh: vui

Không trái Thánh giáo:vui

Giải thoát Niết-bàn: vui.

Khi Bồ-tát nói kệ này, cha mẹ dòng họ và những người trong hội đều phát tâm cầu đạt đạo Bình đẳng vô thượng.

Phẩm 21: KHỔ HẠNH

Bấy giờ, Như Lai quan sát các chúng hội Bồ-tát, trời, rồng, quỷ thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, nhân và phi nhân, bậc hữu học, vô học và bốn bộ chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo- ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, biết tâm niệm của các chúng sinh là muốn thưa thỉnh Như Lai giảng nói sự thành tựu rốt ráo về vô lượng khổ hạnh, làm thế nào để phát tâm được thành Phật đạo. Biết tâm niệm của họ, Đức Phật liền nói cho họ về hạnh khổ cực xưa kia.

Phật dạy các Bồ-tát:

–Hãy lắng nghe pháp tướng chân thật của Ta nói, không phải do thế tục mà đắc đạo, cũng không lìa thế tục mà đắc đạo; không phải theo chân đạo, cũng không lìa chân đạo. Vì sao? Vì trong cái đen có cái đẹp của trắng, vì trong tục có cái đẹp của đạo. Khổ vui cùng có. Vì sao? Vì xưa kia Ta học đạo rất trực tín, không nghi ngờ, được làm vua mặt trời, mặt trăng. Cung điện mặt trời ngang dọc năm mươi mốt do- tuần. Cung điện mặt trăng ngang dọc bốn mươi chín do-tuần. Mặt trời

phóng ra ánh sáng một ức một ngàn ánh sáng. Mặt trăng tỏa ra một ức ánh sáng. Ta là Thiên tử của mặt trời, mặt trăng nên cho rằng thường trụ, không hư, không hoại, từng đi qua hằng hà sa ức vạn cõi, làm Thiên tử mặt trời, làm Thiên tử mặt trăng, đến khi mạng hết mới biết chẳng phải thật, chẳng phải chân.

Sau đó thọ mạng giảm dần, làm đại thần mặt trời, mặt trăng tên là Hà-già-la, cung điện ngang dọc hai mươi lăm do-tuần, kế làm Tỳ-lê- ha-ba-đề, cung điện ngang dọc hai mươi do-tuần.

Lại làm Ương-già-la, cung điện ngang dọc mười chín do-tuần. Lại làm Hê-mỗ, cung điện ngang dọc mười chín do-tuần.

Lại làm Hàm-mi, cung điện mười lăm do-tuần.

Năm đại thần này đứng hai bên mặt trời, mặt trăng. Qua vô số trăm ngàn kiếp làm năm vì sao này đoạn tận rồi bị đọa lạc, cũng không chân thật, rồi thọ mạng của họ giảm dần.

Ta từng làm sao Mão cùng với bạn sáu người độ ba mươi.

Ta từng làm sao Tất với bằng nhóm năm người, độ bốn mươi lăm. Ta từng làm sao Tuy, bè bạn ba mươi người, độ ba mươi.

Ta từng làm sao Sâm, đơn độc một mình, độ mười lăm.

Ta từng làm sao Tỉnh, bè nhóm hai mươi người, độ bốn mươi lăm. Ta từng làm sao Quỷ, bè nhóm ba mươi người, độ bốn mươi.

Ta từng làm sao Liễu, bè nhóm bốn mươi người, độ mười lăm. Bồ-tát nên biết, bảy vì sao này đứng ở phía Đông.

Ta từng làm sao Tinh, bè nhóm năm người, độ ba mươi.

Ta từng làm sao Trương, bạn bè hai mươi người, độ ba mươi. Ta từng làm sao Dực, bạn bè hai mươi người, độ ba mươi lăm. Ta từng làm sao Chẩn, bạn bè năm người, độ ba mươi.

Ta từng làm sao Giác, đơn độc một mình, độ ba mươi.

Ta từng làm sao Cang, cũng đơn độc một mình, độ mười lăm. Ta từng làm sao Để, bạn bè hai mươi người, độ ba mươi lăm. Bồ-tát nên biết, bảy vì sao này đứng ở phương Nam.

Ta từng làm sao Không, bạn bè bốn người độ ba mươi lăm. Ta từng làm sao Tâm, bạn bè ba người, độ mười lăm.

Ta từng làm sao Vĩ, bạn bè ba người, độ bamươi. Ta từng làm sao Ky, bạn bè bốn người, độ ba mươi.

Ta từng làm sao Đấu, bạn bè ba người, độ ba mươi lăm. Ta từng làm sao Ngưu, bạn bè ba người, độ mười sáu.

Ta từng làm sao Nữ, bạn bè ba người độ ba mươi. Bồ-tát nên biết, bảy vì sao này đứng ở phương Tây. Ta từng làm sao Hư, bạn bè bốn người độ ba mươi.

Ta từng làm sao Ách, đơn độc một mình, độ mười lăm. Ta từng làm sao Thất, bạn bè hai người độ ba mươi.

Ta từng làm sao Bích, bạn bè hai người độ ba mươi lăm. Ta từng làm sao Khuê, bạn bè hai người độ ba mươi.

Ta từng làm sao Lâu, bạn bè hai người độ ba mươi. Ta từng làm sao Vị, bạn bè ba người độ bamươi. Bồ-tát nên biết, bảy vì sao này đứng ở phương Bắc.

Từ vô số kiếp Ta làm vua mặt trời, mặt trăng, hoặc làm quan thần qua lại xoay tròn, hình hài khô bại, không phải đạo chân thật. Sau đó đến nhân gian làm vua Chuyển luân Thánh vương, vua nhỏ đủ miền, hoặc làm trưởng giả, cư sĩ cầu đạo thanh tịnh cho là chân thật. Nhưng tất cả đều là việc làm trống không, không hợp với đạo chân thật.

Xưa kia, có một thời, Ta vào núi cầu đạo, thấy các tiên học gồm năm người đều nhóm họp ở một chỗ:

–Có người co một chân, chấp tay đứng, chuyển thân nhìn theo mặt trời.

Hoặc có người thờ mặt trăng, chấp tay đứng, chuyển thân nhìn theo mặt trăng.

Có người nằm trên gai góc, hoặc nằm trên cát đá. Có người giữ giới học theo gà, bò, ngựa, nai.

Có người từ trên đỉnh núi gieo mình xuống vực sâu. Có người ôm đá, tự trầm mình xuống sông sâu.

Có người dùng năm thứ lửa tự đốt thân để cầu được sinh lên trời. Có người xẻ từng bộ phận của thân để tìm chỗ ở của thần.

Có người mổ đỉnh đầu để lấy tủy não đốt đem cúng dường chư Thiên.

Có niệm quăng mình vào dầu sôi nước nóng.

Có người ở bên phải của dòng sông giết vô lượng chúng sinh.

Có người ở bên trái dòng sông đốt hương để cho những chúng sinh qua đời đó được sinh lên cõi trời.

Có người tự suy nghĩ: “Nay ta độ cha mẹ trước”, nên đem chamẹ quăng trong lửa, rồi xướng lên: sẽ sinh lên cõi Phạm thiên.

Có người ăn phân bò, có người ăn hạt cỏ.

Có người bảy ngày ăn một lần, hoặc có khi không ăn, hình hài khô gầy.

Có người bện lá cây để làm y phục. Có người nối xương để làm y phục.

Có người lấy đầu lâu để làm đồ đựng thức ăn.

Có người nằm trên gai, kim nhọn, rồi chích vào tim để giữ tâm

trụ.

Có người nhóm họp lại một chỗ, cùng nhau mổ bụng để rửa ruột

trừ đi sự dơ bẩn, nói rằng để sinh lên cõi Phạm thiên.

Những sự khổ hạnh xưa kia của Ta không thể lường được, học đạo sáu năm bên gốc cây Thọ vương, mỗi ngày ăn một hạt mè, hạt gạo, chim chóc làm ổ sinh con trên đỉnh đầu của Ta. Loài rắn, trăn quấn lấy thân Ta. Người thợ săn quăng ném gạch đá, có lúc chặt chẻ phá hoại thân thể, có lúc dùng gậy đâm vào bụng cho đến rốn chịu trăm ngàn vạn khổ như vậy mà không cho là khổ. Vì sao? Vì bấy giờ Ta cho là đạo chân thật, nhưng thật ra chẳng phải là đạo chân thật.

Ở trên hư không có vị trời chấp tay thưa Bồ-tát: “Sức chịu đựng rất to lớn, có thể phá nát các kiết sử, xin Bồ-tát hãy nghĩ đến thành Phật, cẩn thận đừng thoái lui”.

Hằng hà sa chư Phật quá khứ không giống như Bồ-tát tuyệt thực để cầu đạo. Điều này làm cho thiên thần cảm động mới sai những cô gái dâng bát sữa. Uống xong, khí lực bình phục, tư duy bảy ngày chiến thắng quân ma. Phạm thiên xuống thỉnh: “Xin hãy thành Phật để xiển dương đại pháp, để nói đạo chân thật, đừng vào Niết-bàn”.

Niết-bàn là không sinh, già, bệnh, chết. Xưa kia Ta đã từng tu khổ hạnh nhưvậy.

Bấy giờ, trong chúng hội ca ngợi là điều chưa từng có và tất cả đều phát tâm cầu đạt đạo Bình đẳng vô thượng.

Phẩm 22: TỨ ĐẠO HÒA HỢP

Lúc ấy, trong chúng hội có Bồ-tát tên Biến Quang, trí tuệ thông đạt, trụ vào quả vị Bất thoái chuyển, tâm thệ nguyện rộng lớn không thể nào lường tính, được chư Phật khen ngợi chẳng phải một, chẳng phải hai, có công đức vô lượng với hằng hà sa Phật, chứa nhóm hạnh vô úy, thường dạo khắp vô lượng cõi Phật, cùng học với tám vị:

1.Bồ-tát Bất Tà Kiến.

2.Bồ-tát Trực Ý.

3.Bồ-tát ChúngTướng.

4.Bồ-tát KhuấtThân.

5.Bồ-tát GiảiThoát.

6.Bồ-tát GiảiPhược.

7.Bồ-tát Ấn Khả.

8.Bồ-tát ThệNguyện.

Từ vô số kiếp trụ vào địa Tận, đắc Bất thoái chuyển. Bấy giờ, Bồ-tát Biến Quang thưa Phật:

–Làm thế nào Đại Bồ-tát nhập vào bốn loại đạo mà không có trước sau, thành tựu đạo Vô Thượng Đẳng Chánh Giác? Bồ-tát ngày đêm tư duy thấy dục như lửa, tưởng tri niệm đều tận những hành pháp điên đảo; thấy lợi pháp đầu tiên được quả A-na-hàm, thì ngay ở cung trời ấy thủ đạo minh chứng. Như vậy không bao lâu, có lúc Bồ-tát ở quả vị trên quan sát xuống cõi Dục giống như đống bọt nước, đoạn trừ ba kiết sử, xa lìa ba ác đối với hữu, vô hữu. Hoặc có Bồ-tát đắc căn, đắc lực, lập chí tự tại, phá hữu diệt vô, không còn bốn đẳng tâm, kia đây đều bình đẳng không có tưởng ngã, chẳng quá khứ, hiện tại, vị lai, chẳng có Đẳng chánh giác. Vậy những vị ấy đối với đạo vô thượng có gì sai khác?

Đức Phật dạy:

–Lành thay! Những câu hỏi này Ta sẽ phân biệt rõ ràng đầy đủ cho ông.

Sao gọi là nhân duyên của nhân duyên Bồ-tát?

Sao gọi là nhân duyên của nhân duyên? Sự xúc chạm của vòng xuyến nơi hai tay gọi là nhân duyên của nhân duyên.

Người kia dạy ta tiếp thu nhờ nơi âm thanh, tiếng nói giáo hóa, gọi là Thanh văn, không có thầy, không có trí, không nhờ kia đây, nên gọi là Phật Duyên giác.

Lại nữa, đối với đạo này, đạo kia, Đại Bồ-tát học hỏi quyết nghi với nhau, được chứng hay không chứng đều trôi theo năm đường. Đó gọi là giác, cũng không thấy giác, cũng không thấy không giác, không một, không hai, đó là không hai nhập.

Đại Bồ-tát với bản hạnh tu tập hiểu rõ Duyên giác, với hữu dư, vô dư kiết sử đều đoạn hẳn, đó là không hai nhập.

Tất cả các loại chúng sinh hiểu rõ đều là vô thường. Thân chẳng phải của ta, trong ngoài đều là trống không. Đó là không hai nhập.

Ân đức của Phật lan rộng khắp nơi không bờ bến, lấy khổ tập đạo để đạt đến vô vi, đó là không hai nhập.

Bốn đẳng tâm đại bi che trùm hết tất cả, chúng sinh ngu si được đến với đạo chân thật, đó là không hai nhập.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ:

Thanh văn, Phật-bích-chi

Là tên mượn để gọi

Như người đại chiến thắng

Thắng giặc là trên hết.

Không ai sánh bằngPhật

Một mình vào ba cõi

Điều tâm chiến thắng ma

Sức nhẫn đến Niết-bàn.

Luân chuyển khổ sinh tử

Mạng như lửa đá mài

Trải qua ức trăm ngàn

Không biết khi nào thoát.

Phật vốn không danh hiệu

Vì do người tôntrọng

La-hán, Phật-bích-chi

Chỉ một không có hai.

Như Phật Định Quang kia

Thọ ký Ta vô thượng

Sau chín mươi mốt kiếp

Ở trong Hiền kiếp này.

Bậc tối thắng thứ tư

Hiệu là Thích Ca Văn

Đời vạc sôi năm trược

Không hiếu thuận cha mẹ.

Sát hại A-la-hán

Không vâng lời Phật dạy

Những nơi Ta từng ở

Chẳng một, chẳng hai đường.

Trong sáu đường phiền não

Trải qua vô số kiếp

Đầu, giữa, cuối không ngủ

Kinh hành tu đức hạnh.

Kỉnh tâm tự giác ngộ

Lìa chấp trước ba hữu

Hạnh nguyện xưa của Phật

Không xả, thủ diệt độ.

Một thân, một thần thức

Giống mình không có khác

Cực khổ trong số kiếp

Tinh thần bị suy sụp.

Vì họ, không vì mình

Nên được thành Phật đạo

Ta là Nhất thiết trí

Dạy cho người chưa dạy.

Tuệ thông không chấp trước

Một tiếng dứt nghi ngờ

Ba đời Tu-đà-hoàn

Đạt đến đạo vô vi.

Huống chi người đệ nhất

Theo Phật không còn nghi

Các đệ tử của Ta

Hữu học và vô học.

Bốn đẳng cứu vớt khổ

Không khởi, không sinh diệt

Vốn do tư tưởngsinh

Lại do tư tưởng diệt.

Phi ngã tư tưởng sinh

Phi ngã tư tưởng diệt

Hành vốn do có căn

Trôi nổi chẳng một mối.

Căn đoạn dứt tư tưởng

Không còn niệm căn bản.

Khi Đức Thế Tôn nói kệ xong, có mười hai na-do-tha chúng sinh đều phát tâm cầu đạt đạo Bình đẳng vô thượng.

Phẩm 23: Ý

Bấy giờ, trong chúng hội có Bồ-tát tên Căn Liên Hoa, tuệ thí vô ngại, thực hành bốn tâm bình đẳng kiên cố khó lay động, đi đứng nằm ngồi không mất oai nghi, lễ độ. Từ vô số kiếp đến nay, vị ấy luôn tu hành phạm hạnh, thiền định không tán loạn, phân biệt rõ ràng về thiện ác, quan sát chúng sinh có tâm dâm nộ si hay không có tâm dâm nộ si, dù nhiều hay ít gì cũng đều biết rõ, dạo qua các cõi Phật, cúng dường phụng thờ chư Phật Thế Tôn, khéo dùng phương tiện thị hiện vô thường, vô ngã, vô thân, vô thọ mạng, vô nhân; đi biết đi, đứng biết đứng và có lòng từ bi thương xót hết thảy mọi loài.

Khi ấy, Bồ-tát Căn Liên Hoa từ tòa ngồi đứng dậy, trịch bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chấp tay thưa Phật:

–Lành thay! Bạch Thế Tôn! Ý của bốn đạo ở chỗ nào? Ý hữu vi hay ý vô vi?

Ý là quả hay ý là phi quả? Ý là hữu đối hay vô đối?

Ý có thể thấy hay không thể thấy?

Ý là quá khứ, hiện tại, vị lai hay chẳng phải quá khứ, hiện tại, vị

lai?

Ý là pháp của tiên nhân hay chẳng phải pháp của tiên nhân? Ý là pháp hữu vi hay là pháp vô vi?

Ý là pháp hữu lậu hay là pháp vô lậu? Đối với quả báo ba pháp thì ý ở đâu? Ý ở trong đen hay quả báo đen?

Ý ở trong trắng hay quả báo trắng?

Ý ở trong không đen không trắng, hay trong quả báo không đen

không trắng?

Ý ở hành pháp thô hay hành pháptế? Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Căn Liên Hoa:

–Lành thay! Lành thay! Này Bồ-tát Căn Liên Hoa! Nghĩa mà ông hỏi là thương xót tất cả, khai hóa pháp tâm ý thức cho chúng sinh, thị hiện ánh sáng cho người mù tối. Nay ông hãy lắng nghe cho rõ, suy nghĩ thật kỹ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ:

Tối thắng không ai bằng

Thanh tịnh không vết dơ

Mặt đẹp như hoa sen

Không bị bụi làm dơ.

Sống ở đời hữu vi

Bị khổ nạn ba cõi

Ta không, kia cũng không

Ý tịch không tâm thức.

Như nước trong đồ đựng

Tùy theo tướng của vật

Quá khứ vốn chẳng có

Hiện tại hành thiện ác.

Vị lai pháp sẽ hoại

Ý này vốn chẳng phải

Bồ-tát hành đại bi

Cũng hiện đối – vô đối.

Rửa trừ bệnh cấu uế

An ổn đạo cứu cánh

Người bị năm cái che

Khiến tâm bị chướng ngại.

Như trời chiếu thiên hạ

Thường bị năm việc che

Khói bụi trần tu luân

Bít lấp pháp căn môn.

Ý vốn không thiện ác

Theo hành động đã tạo

Tịch diệt, không, vô pháp

Như nhánh nhiều trái, gãy.

Ví như cây chuối ấy

Lột mãi không có lõi

Thân người do bốn đại

Tìm ý không ý căn.

Ý ở trong ba đời

Ba đời không có ý

Phân biệt thức tâm pháp

Tìm cầu không thật có.

Ý pháp không hình tướng

Không thể nói ý ấy

Tâm nghĩ rất nhiều điều

Sinh diệt không dứt đoạn.

Quá khứ nghĩ thiện ác

Vị lai sẽ thọ báo

Hiện tại hành đã đủ

Ý tạo chẳng phải ai.

Một niệm chín mươi ức

Nghiệp có thiện có ác

Chỉ một niệm tạo ra

Diệt trừ không thể hết.

Huống chi ngày tháng kiếp

Nghiệp thiện ác đã tạo

Người trí sẽ hộ thân

Kiên cố không lay động.

Như kẻ phạm tội kia

Bưng bát dầu đầy tràn

Nếu rớt một giọt dầu

Càng thêm bị tội lớn.

Hai bên trỗi âm nhạc

Sợ chết không dám nhìn

Bồ-tát tu quán tịnh

Giữ ý như kim cang.

Chê khen và não loạn

Tâm ý không lay động

Hiểu không xưa nay tịnh

Không kia, đây, chặng giữa.

Pháp chân như bốn đế

Hướng đến cửa Niết-bàn

Những việc xưa tatạo

Kết nối gốc thân căn.

Chẳng tính thầy, đệ tử

Có thể tính đếm được

Vô số ức ngàn kiếp

Đem thân đền nợ tội.

Thân voi, ngựa, sáu súc

Không được sinh làm người

Dù được làm thân người

Bị điếc, đui, câm, ngọng.

Phật hiện chiếu thế gian

Biên địa không thấy

Phật Khổ năm vạc nước sôi

Thuần ác không nghe thiện.

Điên đảo theo pháp tà

Trong chân tánh đạo suy

Ta từ vô số kiếp

Giữ hạnh như bát dầu.

Yêu thân tự giữ gìn

Đưa đến chỗ vô úy

Chín mươi sáu loại đạo

Như đom đóm trong đêm.

Phật nhật chiếu thế gian

Trừ bỏ các tối tăm

Có Phật người đời vui

Có thuốc người bệnh vui.

Có báu người nghèo vui

Thành Phật Niết-bàn vui

Khổ hạnh nhẫn nhục vui

Ta không chấp sắcvui.

Tham lam bố thí vui

Giữ giới không phạm vui

Được nghe Phật dạy vui

Tư duy thiền định vui.

Hữu – vô bình đẳng vui

Khó gặp được gặp vui

Địa ngục tám nạnkhổ

Vô cứu đệ nhất khổ.

Hạt giống mục nát khổ

Gieo mạ không lên khổ

Sinh thiên rồi đọa khổ

Chánh kiến đảo điên khổ.

Rồng Nan-đà-bạt khổ

Quấn núi Tu-dikhổ

Kiếp thiêu lửa cháy khổ

Trạo hối cầu Phật khổ.

Nhất hạnh hướng nhất đạo

Nhất tâm không thoái lui

Một thân tu đức hạnh

Cuối cùng thành nhất thật.

Tu nhất, không lìa nhất

Đoan nghiêm nhất biết nhất

Giữ nhất, không lìa nhất

Nên nói đi một mình.

Phẩm 24: ĐỊNH Ý

Bấy giờ, trong chúng hội có Bồ-tát tên Trì Không, đầy đủ tướng tốt, nhập vào bốn pháp môn, biện tài bậc nhất, tu trì cõi Phật, mỗi cõi Phật đều lưu thân lại để giáo hóa, thị hiện sinh diệt tùy theo căn cơ cao thấp của con người, âm thanh nói năng có khi ngọt có khi đắng, nói rõ ràng về quá khứ, hiện tại, vị lai, trước mặt người hỏi thì một khi trả lời bằng vạn ý, ý nghĩa thâm thúy khó có thể lường được.

Bấy giờ, Bồ-tát Trì Không từ tòa ngồi đứng dậy, trịch bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, thưa Thế Tôn:

–Bạch Thế Tôn! Làm thế nào để độ chúng sinh khổ đau? Phật bảo Bồ-tát Trì Không:

–Bồ-tát làm thế nào để chúng sinh nghe tiếng khổ, hạnh khổ thì khổ đoạn, khổ diệt, không còn thấy nguồn gốc của khổ nữa. Con đường đưa đến khổ là do ân ái sinh ra, những sợi dây ân ái trói buộc tâm người. Lấy hai mươi pháp hạnh làm thuốc trị liệu, không còn theo gốc khổ, chất chứa hành nghiệp nhiều kiếp, diệt rồi sinh trở lại. Chúng sinh tà kiến cho là đạo chân thật, chuyển nhập định ý Tam-muội thanh tịnh. Thanh tịnh không vết dơ, không kia không đây. Tâm thức khai ngộ, dần dần được định ý. Lành thay sự lợi ích của Ta, an ổn diệu lạc không gì bằng. Tâm ý thức bị trói buộc lần lần mở ra, gọi đó là đạo chân thật, còn đây chẳng phải đạo chân thật. Vì sao? Vì pháp hư ngụy lừa dối chẳng phải bản hạnh của Phật. Những gì xưa kia chư Phật hành là chân thật. Ngoài Ta ra, không có pháp chân thật nào hơn những pháp mà Phật đã hành, đó là bốn bất tư nghì. Bốn bất tư nghì là gì?

Bồ-tát giữ ý có thể làm cho ba ngàn đại thiên thế giới nơi cõi Phật đều bằng bảy báu, rồi làm trở lại như cũ. Đó là bất tư nghì thứ nhất.

Như Ta ngày nay ở trong bào thai mẹ dẫn dắt cho vô lượng a- tăng-kỳ chúng sinh, người chưa độ được độ, người chưa đến được đến, trừ bỏ đi những cấu bẩn để đạt đến vô cấu. Đó là bất tư nghì thứ hai.

Xưa kia Ta thệ nguyện cốt yếu là độ người đau khổ để đến nơi không còn khổ. Một người khổ, chưa độ được thì Ta không bao giờ vào Niết-bàn. Đó là bất tư nghì thứ ba.

Thân Phật vô lượng, Đông, Tây, Nam, Bắc có thể dung chứa hết. Một mình không có bạn bè, tự tánh pháp không, quán chúng sinh rồi tự quán tánh của mình, đây đẹp kia xấu, đây tịnh kia bất tịnh, đây là địa thủy hỏa phong, đây là của ta kia chẳng phải là của ta, đây khổ kia không khổ, đây vui kia không vui, đây thường kia vô thường, đây là đời này kia là đời sau, làm phước được phước, tạo tội chịu tội.

Khi ấy, Đức Thế Tôn nói kệ:

Thân như tro, đất, phân

Do bốn đại tạo thành

Không phong, thủy trang nghiêm

Thì địa thủy ly tán.

Hỏa diệt trong chốc lát

Thí thức không chỗ trụ

Tội nhiều chứa gốc khổ

Đây do thức tạo nên.

Nay Ta biết bản thức

Bỏ ngươi, ngươi khôngthật

Vải năm màu rực rỡ

Làm hư hoại tâm người.

Như người thở ra vào

Hành pháp không dừng lâu

Hiểu biết vô thường, khổ

Không đây, kia, chặng giữa.

Một tiếng ứng vạn ức

Hiển bày giáo đệ nhất

Thân vô thường, khổ, không

Hiểu rõ các pháp tướng.

Trở về trụ sáu tịnh

Hiểu không, vô tướng, vô nguyện

Thân chẳng phải của ta

Như Phật dạy chúng sinh.

Thân còn tâm thức lìa

Nếu Phật không nhưvậy

Làm sao phân thân dạy

Báo tội phước theo trước.

Nguyện đều được thỏa mãn

Nay thọ, sau không thọ

Hiện tại cũng như vậy

Tội giết hại cha mẹ.

Cũng hiện, cũng không hiện

Giống như việc đánh cầu

Thần thức bị ô nhiễm

Hoặc nghịch hoặc hối hận.

Một lòng hướng Niết-bàn

Bậc đại sư vô vi

Xả thân bỏ tục lụy

Pháp vốn không nhân duyên.

Quả báo như hình bóng

Như có cũng không có

Tà kiến nói chân thật

Bị lưới si quấn trói.

Từ đen vào lại đen

Không phân biệt pháp trắng

Giới nhẫn có năm hạnh

Không sợ, không bị sợ.

Định lực chấn đại thiên

Thắng ma như điều binh

Người cầu đạo vô thượng

Có người thoái, người tiến.

Như sông chảy về biển

Đến nhiều, đạt thì ít

Gặp được duyên đại bi

Thiện quyền vượt bờ kia.

Phật là Nhất thiết trí

Không nhiễm, không chấp trước

Ta vốn hành nghiệp khổ

Bỏ nước, thành, vợ con.

Quên cha mẹ, sư trưởng

Không tiếc thân mạng mình

Như người giữa đồng hoang

Khao khát cần nước uống.

Gặp sông, suối, ao, giếng

Lấy uống không còn khát

Người thọ thân bốn đại

Có định không định xứ.

Huống thức không thiện ác

Thức thọ báo rõ ràng

Nhà bảy báu trì giới

Có trăm vạn Thiên nữ.

Nhạc trỗi để vui chơi

Không bao giờ sầu ưu

Lực Phật Nhất thiết trí

Thấm nhuần khắp mọi người.

Trước đạt năm thần thông

Nhuần gội pháp cam lồ

Xưng dương bốn cú nghĩa

Không trước, sau, chính giữa.

Pháp này nối pháp khác

Thông pháp tánh trong ngoài

Những gì Ta đã tạo

Bị ác sử trói buộc.

Luân hồi trong năm đường

Mà cho là nhà cửa

Cảnh trời như lửa xẹt

Tìm kiếm không có thật.

Rùa mù tìm bọng cây

Có lúc còn được gặp

Một khi ta mất mạng

Ức kiếp khó lại được.

Biển rộng lớn sâu thẩm

Ba trăm ba mươi sáu

Nếu quăng kim vào biển

Tìm kiếm còn khi được.

Một khi ta mất thân

Khó được hơn đó nữa

Người giữ luật, trì giới

Ở đời khó gặp được.

Trong ức ngàn vạn kiếp

Phật như hoa Ưu-đàm

Những chúng sinh hữu duyên

Được Phật giáo hóa đạo.

Đoạn trừ các kiết sử

Vĩnh viễn không bị vướng.

Khi Đức Phật nói kệ này xong, có hai mươi na-do-tha chúng sinh lập tín căn kiên cố, không còn nghi ngờ và đều phát tâm cầu đạt đạo Chánh chân vô thượng.

Phẩm 25: QUANG ẢNH

Khi ấy, ở trong thai, Đức Thế Tôn giảng rộng về pháp Đại thừa không thể nghĩ bàn. Vì sắp diệt độ nên Thế Tôn thị hiện đức bóng ánh sáng, làm cho chúng hội đều cùng một màu, giống như màu vàng ròng của Phật không khác. Chư Thiên, Rồng, Quỷ thần, Càn-thát-bà, A-tu- la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, nhân và phi nhân cùng bốn bộ chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di có người hướng đến quả, có người đã đắc quả cũng đều một màu. Ai nấy đều muốn nghe Đức Như Lai giảng nói về bóng ánh sáng nên định ý gây dựng công đức, giải thoát vô ngại, có bốn biện tài, ứng đối mau lẹ, tưởng tri đều diệt tận, phủi sạch gánh nặng cho mọi người, đi đứng nằm ngồi không mất oai nghi. Theo pháp chư Phật thường giảng nói về khổ, tập, diệt, đạo, dìu dắt chúng sinh vào bốn ý chỉ, thành tựu đoạn ý, giác lực, sư tử vô úy, tám con đường của bậc Thánh, không, vô tướng, vô nguyện.

Bấy giờ, trong chúng hội có Bồ-tát tên Hiền Quang, từ tòa ngồi đứng dậy, trịch bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chấp tay thưa Phật:

–Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên

Nhân Sư, Phật Thế Tôn phóng ra ánh sáng này chiếu khắp ba ngàn đại thiên thế giới. Ánh sáng được hóa này, có giống như Phật hóa không? Công đức của thần lực Phật chẳng phải một, chẳng phải hai, ánh sáng này tiếp xúc không thể cùng tận. Hai đức hạnh ấy có khác nhau không? Cúi xin Thế Tôn giải thích những mối nghi ngờ để cho người chưa tin dứt hẳn hồ nghi.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn dạy Bồ-tát Hiền Quang:

–Những điều ông hỏi đều là do thần lực của Như Lai. Vì sao? Vì ánh sáng thần diệu của Như Lai hiện bày là để cứu độ chúng sinh nên không bị chướng ngại. Từ cõi Diêm-phù-đề lên đến trời Quả Thật, ánh sáng chiếu xa, giảng nói sáu độ vô cực: Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ. Đúng như thần lực của Phật độ thoát chúng sinh, không còn kia, không còn đây. Vô số a-tăng-kỳ chúng sinh được cứu độ đều là nhờ ánh sáng mát dịu của Đức Phật che chở.

Khi ấy, ánh sáng tự nhiên vang tiếng nói kệ:

Quá khứ vô số Phật

Đều phóng ánh sáng này

Mỗi mỗi vầng ánh sáng

Nói sáu độ vô cực.

Giới, nhẫn, môn giải thoát

Thích pháp để tự vui

Trước nói ba không định

Kế tiếp thành tựu đạo.

Những người bị ba độc

Không trói, không bị trói

Bốn mươi tám kiết sử

Không cứu, không được cứu.

Chẳng thật người hành đạo

Những nơi đã trải qua

Sống an vui ba chỗ

Dấu chân thần rất quý.

Đi qua rất cao thượng

Đạt đến bờ vô vi

Lập hạnh không thoái chuyển

Vô úy sức oai thần.

Được thần quang tiếpđộ

Hơn trăm ức vạn lần

Như mỗi ánh sáng kia

Phân làm số bụi trần.

Một bụi là các cõi

Vô số không thể lường

Sức Phật không cùng tận

Chẳng có cũng chẳng không.

Ánh sáng giảng nói pháp

Độ thoáta-tăng-kỳ

Pháp thân tự nhiên không

Trong ngoài hạnh thanh tịnh.

Tám vạn tư phiền não

Định tâm không tán loạn

Xưa Ta chín mươi hai

Kiếp số khó thể lường.

Ngồi thẳng dưới gốccây

Hành đạo không thoái lui

Trời, người, tu luân, quỷ

Năn nỉ hỏi nghĩa Ta.

Ánh sáng lại tiếp độ

Độ thoát vô ương số

Quá khứ Phật Thức-khí

Phóng ánh sáng dạy sau.

Ai vào ánh sáng ấy

Tiêu diệt khổ ba độc

Tiếp PhậtDuy-vệ-tôn

Thần đức không thể lường.

Cũng lại phóng ánh sáng

Cứu vớt người khổ não

Câu-na-hàm-mâu-ni

Đấng ra khỏi ba cõi.

Hiện ở núi tiên nhân

Ánh sáng luôn rực rỡ

Câu-lưu: trời trong trời

Không vướng, không bị nhiễm.

Tịch diệt nhập Niết-bàn

Phóng quang sau giáo hóa

Ca-diếp Bản Vô Tôn

Độ người không thể lường.

Cũng lấy đức ánh sáng

Độ người chưa được độ Ta,

Thích Ca Mâu Ni

Nói pháp ở trong thai.

Thân đây, ánh sáng kia

Biến khắp các cõi Phật

Đối với người tiểu tiết

Không thể nào lường nổi.

Chỉ Phật lường được Phật

Công đức không khác nhau

Chư Phật ở vị lai

Đều hiện phóng ánh sáng

Hiện để độ chúng sinh

Ánh sáng trước pháp sau.

Khi Đức Thế Tôn nói kệ xong, có bảy trăm bảy mươi ức chúng sinh nghe Phật giảng nói về thần đức quang minh này, ngay tại chỗ ngồi đều phát tâm cầu đạt đạo Bình đẳng vô thượng.