Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Đại Tập
Đại Tập 52 · Bộ Đại Tập III · Số 402–411
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Kinh Bảo Tích Đà- La- Ni, Quyển 3, Phẩm 3: Ma Vương Quy Phục
KINH BẢO TINH ĐÀ-LA-NI
QUYỂN 3
Phẩm 3: MA VƯƠNG QUY PHỤC
Khi Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai nói kinh Bảo Tinh Đà-la-ni này; Đức Phật phóng ra ánh sáng lớn, soi khắp hàng trăm câu-chi nơi bốn thiên hạ, của thế giới Ta-bà này, hết thảy đều rất sáng. Ngay tức thời, hàng trăm câu-chi của các ma cõi Dục, nhờ Phật lực nên đều khởi kinh động, đều nhìn thấy nhân duyên sự hiện diện của ánh sáng này. Họ đều khởi ý niệm: “Nhất định đây là việc làm của ác ma kia. Đối với bốn thiên hạ, ông ấy có uy đức lớn, ông ấy đối với chúng ta, có sức đại tự tại, nên hiện ra ánh sáng này.” Khi khởi lên ý niệm đó, chúng quán thấy, ác ma ngồi trong nhà ưu não, nên sinh với tâm trạng buồn giận cùng cực. Bấy giờ, hàng trăm câu-chi-na ma của cõi này, đều bỏ cung ma, kéo đến chỗ Ma vương của bốn thiên hạ này, nói lời như vầy: “Ngài là chủ cõi Dục, có lực đại tự tại, phóng ra ánh sáng này, soi khắp tất cả; nhưng vì nhân duyên gì, ngồi trong nhà ưu não?” Ma vương liền đáp cho khắp hàng trăm câu-chi xứ, có tất cả các ma biết: “Các người nên biết! Đây chính là Sa-môn, xuất thân ở dòng họ Thích, một người dua nịnh huyễn hoặc số một, đã phóng ra ánh sáng này, soi đến thế giới, làm tất cả đều kinh động. Người minh tuệ có trong thế gian; các Phạm thiên vương và các Long vương, Dạ-xoa vương, A-tu-la vương, Ma-hầu-la-già vương, Ca-lâu-la vương, Khẩn-na-la vương cho đến loài Nhân phi nhân khác nữa; những bậc thông minh sáng suốt có trong số ấy, tất cả đều quy hướng cúng dường ông Thích Tử đó. Ông ấy, trong sáu năm, ngồi một mình không hai, thành tựu được lực huyễn lớn vô tướng. Ta dùng sức mình thị hiện thần thông, chỉnh tề xa giá, quân chúng ba mươi sáu câu-chi người vây quanh giáp vòng, tất cả sức ma được dùng đều rất siêng
năng và lớn, nhưng rốt cùng, chẳng thể khiến cho Thủ-đà kia kinh sợ một tí nào huống gì lại có thể tạo ra chướng ngại để, lay động pháp tòa của vị đó! Hôm nay, Thủ-đà này, thành tựu pháp huyễn vô tướng như vậy, việc làm của ông ấy thị hiện, lay động đại địa này, đồng thời làm thoái lui quân của ta. Như cắt rễ cây đại thọ thì cành đều ngã, tất cả ma giới đều tối om, còn ở chỗ ngồi của ông ấy thì thành tựu ánh sáng lớn! Từ chỗ ngồi đứng dậy, ông ấy vì các chúng sinh, khai thị diễn nói. Những chúng sinh thông minh trí tuệ, có trong bốn thiên hạ này, đều bị sự dẫn dắt của cái móc huyễn hóa đó. Ta cũng chẳng biết, lòng của những người đó ở đâu? Về đâu? Khi nào chết? Sinh ở đâu? Nay sáu đường này, đã quy y ông ấy. Ta còn chẳng thể kinh động được một sợi lông, làm sao lại có thể động được đến tín tâm của họ. Năm trăm kỹ nữ vi diệu này của ta và hai vạn người con trai, cùng các quyến thuộc, đều quy y ông Sa-môn Cù-đàm, đang ngồi ở trước đó. Ta ngày hôm nay chẳng thể ngăn chế; còn các người, hôm nay, có sức, có phước, có trí tự tại, phải giúp ta, chặt đứt mạng sống của tên Thủ-đà-la Thích tử đó. Như có chúng sinh nào, quy y người đó thì tìm mọi cách phá tan với bè đảng đen tối của ông Sa-môn dua nịnh huyễn hoặc phải làm cho hàng phục, bè đảng bạch tịnh ma của chúng ta thì làm cho sáng to; từ đây về sau, sẽ nhận được sự vui nhàn.
Lúc bấy giờ, có ma tên là Quang Minh, quan sát cõi Diêm-phù này, thấy thân Đức Như Lai ở trên pháp tòa, lại nghe Phạm âm nói pháp mỹ diệu. Thấy nghe như thế, rồi kinh sợ, dựng tóc gáy, bèn hướng về Ma vương kia, nói kệ:
Ở trong tất cả cõi
Sắc này rất lạ thường
Công đức và trí tuệ
Lâu rồi thân sạch trong
Giải thoát các phiền não
Lâu dài khéo tương ưng
Giải thoát khỏi các cõi
Hết sạch mọi lo toan
Ngài nay, chớ sân giận
Tự tại nơi buộc ràng
Chỗ này quy y tốt
Chỗ nương nhất ba cõi
Nếu Ngài ở chỗ ấy
Dấy lên sát-na sân
Do sự ngu si đó
Tự tan hoại vui nhàn.
Lúc đó, trong chúng, có một ma, tên là San-nhĩ-nhị-ca, hướng về Ma vương kia, nói kệ:
Lực đại thần thông đó
Tướng công đức trên cùng
Tất cả không chỗ nương
Người nương được giải thoát
Khổ hết sạch không còn
Hay nói đường khổ tận
Vô lượng trăm ngàn ma
Đã chẳng thể não loạn!
Lúc đó, Ma vương dùng kệ đáp:
Ta nay có được Bậc tự tại
Tất cả nương theo Tự tại đó
Như vậy chẳng lâu cõi ta rỗng
Ta không chỗ về cũng không đắc!
Lúc ấy, trong chúng, lại có một ma, tên là Tân Trần, hướng về Ma vương kia, nói kệ:
Thế lực số một, ngài có trước
Sở tác, ngài tự tại dũng cường
Ngài nay mất sức lại không thể
Không thể sánh cùng Nhất thiết trí.
Bấy giờ, trong chúng lại có một ma, tên là Đào Nguyệt, hướng về Ma vương kia, nói kệ:
Từ bi, chúng sinh, không ý ác
Tự tại, thanh tịnh, không chỗ nương
Ba cõi giải thoát, chốn dạo chơi
Không nẻo, không hành, không thể hại.
Khi đó, Ma vương nói kệ, đáp:
Có những chúng sinh ở cõi Dục
Đắm các dục, say tình điên đảo
Nơi việc ta làm theo đó chuyển
Làm sao cùng ông, chẳng thể hại?
Bấy giờ, trong chúng, lại có một ma, tên là Đại Thủy, hướng về Ma vương kia, nói kệ:
Các hữu như lửa, huyễn chẳng bền
Thường biết các hữu đoạn các ái
Chẳng chấp các hữu như hư không
Sao với vị đó thường bức bách.
Lúc ấy, Ma vương nói kệ đáp:
Phật tuy tự tại ở ba cõi
Ăn uống, áo mặc luôn đủ dụng
Phật với ba thọ làm sở thích
Mà sao sắp chết chẳng hại tan?
Bấy giờ, trong chúng, lại có một ma, tên là Xả Ái, hướng về Ma vương kia, nói kệ:
Cảnh giới thần thông có sở hữu
Ác ma, Dạ-xoa và Trời, Rồng…
Đủ thứ não hại, không chạm Phật
Cái chết làm sao hại Thế Tôn?
Khi ấy, Ma vương nói kệ đáp:
Xưa chúng ta phá thức ăn Phật
Mưa đá lớn ở trong hư không
Ma-lị không lường trăm thứ tiếng
Với ông ta muốn quấy chỗ nương.
Bấy giờ, trong chúng, lại có một ma, tên là Tri Nhãn, hướng về Ma vương kia, nói kệ:
Khi Ngài đối Phật tạo não loạn
Có thấy chút gì sân giận chăng?
Thư thái nhìn ngài chẳng xịu mặt
Dịu lời dỗ dành không tiếng ác.
Lúc đó, Ma vương nói kệ đáp:
Phật có trí tuệ hay thường nhẫn
Hay đoạn ái si và lỗi lầm
Từ tâm với tất cả chúng sinh
Tích tập công hạnh thảy gồm thâu.
Bấy giờ, trong chúng lại có một ma, tên là Nan Hàng Phục, hướng về Ma vương kia, nói kệ:
Ba kết nếu có thể trói buộc
Chúng ta nên não loạn đó họ liền
Si chướng buộc ràng Phật diệt được
Cái chết làm sao quấy Thế Tôn!
Lúc đó, Ma vương nói kệ đáp:
Các ông giúp sức ta
Bộ dạng chớ buông lung
Ta biến đất làm nước
Nối bốn núi làm vòng (vòng hoa cài tóc):
Hư không mưa đá lớn
Gom cát sắt rải tung
Ném cho thân Phật tan
Phương tiện khéo như vậy
Tạo não loạn cực cùng
Các ông cùng giúp đỡ
Thích tử thành tro tàn.
Lúc bấy giờ, mỗi mỗi các ma, đều nói kệ, cho đến hàng trăm câu-chi các ma hiện có, cũng đã nói kệ hỏi đáp như vậy.
Lúc ấy, tất cả các ma của chúng đó, cùng lúc lên tiếng, nói như vầy:
Như vậy, mỗi mỗi chúng nên đi về cung ma của mình, chỉnh đốn giáp trụ, cùng các binh chúng trang bị giáp. Sử dụng sức tất cả thần thông của chúng ta, tất cả cảnh giới bày ra, khiến cho họ biết, ông Sa-môn Cù-đàm, tuy dũng mãnh, nhưng liệu đương đầu được với
mũi nhọn của quân chúng bọn ta sao?
Khi nói lời như vậy, trong khoảnh khắc một sát-na, các ma sẵn có ở trăm câu-chi xứ, đều từ cung của mình, giáp trụ trang nghiêm. Mỗi một quân ma, gồm hàng ngàn câu-chi chúng, mặc đủ thứ giáp, cầm đủ thứ binh khí, mỗi mỗi đều chỉnh tề xa giá. Rồi nửa đêm, bọn họ xuống cõi Diêm-phù-đề, đến giữa nước Ma-già-đà, đều trụ ở hư không lân cận chỗ Đức Phật. Cho đến Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Bệ-lệ-đa, Tỳ-xá-già, Cưu-bàn-trà của bốn châu, đều ở bên Đức Phật, sinh lòng bất tín, không ý cung kính. Với Pháp, Tăng cũng chẳng lòng tin. Tất cả ma đó, đều sai khiến quân chúng với đủ thứ binh khí, mặc giáp trang nghiêm, tập họp đông đảo ở chỗ đó, muốn hại Đức Như Lai. Có một vị Tiên nhân, tên là Quang Vị, với đủ mười tám minh xứ và cảnh giới thần thông, học nhiều không lường, thường vâng thờ Ma-hê-thủ-la, cùng với năm trăm đồ chúng trụ ở bên núi Tuyết. Lúc bấy giờ, Ma vương liền tự biến thân, làm hình dáng Ma-hê-thủ-la, trụ ở trước Tiên nhân, nói kệ:
Dòng họ sinh Cù-đàm
Đại tiên nương thông giả
Trụ Ma-già (nước), thông tuệ
Nay Vương xá đi xin.
Lòng ông phải kiên cố
Với các kiểu luận bàn
Ông năm thông cùng cực
Nhất định phải tự tại.
Ma vương nói kệ này xong, liền biến mất, trở về cung ma, chỗ quyến thuộc của mình, mà nói kệ:
Các ngươi nay bên ta nghe rõ
Cái ta nghĩ chẳng ai sánh biết
Thuộc về Thích tử đã cùng nói
Thần thông gia bị khiến đầy đủ.
Huyễn kia thị hiện cảnh giới ấy
Đoạt sức lớn mạnh của ma ta
Như mẹ hướng con lời êm dịu
Đều khiến đệ tử sinh vui mừng.
Hằng ngày buổi sớm vào thành ấp
Từ từ bước, uy nghi gìn giữ
Sở hành đệ tử đã đoạn dục
Tự ta sẽ bắt giữ từng người.
Hiện trước họ ca múa gợi cảm
Khiến họ thấy nghe sinh mê hoặc
Đệ tử nghe nhận mê chấp rồi
Sẽ quấy nhiễu Thích-ca Đại Tiên.
Bấy giờ, trong chúng, có một ma, nói kệ:
Con nay hóa hiện việc đáng sợ
Sư tử, trâu nước, cọp, voi điên…
Nhanh chóng đuổi chạy vào thành ấp
Hiện sấm chớp chấn động kinh hoàng.
Thần thông hóa hiện vô lượng việc
Lại hiện binh khí bức bách họ
Việc bỏ các dục của bọn họ
Hoặc khi mê loạn, khiến mất quên
Lúc đó, trong chúng, có một ma, nói kệ:
Ta nay ở ngã tư đường đó
Hóa lầu quan sát ngay trước mặt
Đủ thứ hình lạ, mặt xấu xí
Đủ thứ binh khí bức động họ.
Trong không tiếng lớn, mưa dao kiếm
Kinh động đáng sợ tiếng sấm vang
Ở cảnh giới đó chẳng tự tại
Mau khiến tiêu diệt chẳng hiện tiền
Lúc bấy giờ, Ma vương dùng sức thần thông, tất cả đều chỉnh tề xa giá, tác động rộng rãi đến tất cả cảnh giới trên. Sức uy đức đại Từ của Như Lai, cũng thị hiện đủ thứ rộng lớn như vậy. Tức thời, biến tam thiên đại thiên thế giới này, thành thế giới Phật, khiến cho tính mặt đất giống như kim cang, tất cả ma lực chẳng thể chuyển
đổi, cũng chẳng thể tạo ra những âm thanh ác, những núi lửa bốn phương bốc cháy dữ dội; cũng chẳng thể tạo ra mây đen phi thời và phong khí độc. Nhờ lực Đức Phật hộ trì cho nên, thậm chí không có một con rồng, có thể vận chuyển thân mình làm rơi xuống một giọt mưa.
Lúc bấy giờ, vào sáng sớm có bốn đại Thanh văn mặc áo, mang bát vào đại thành Vương xá khất thực.
Lúc Tôn giả Xá-lợi-phất, ở cửa Nam của thành thì gặp năm mươi đồng tử ma với tướng đại nhân đệ nhất đoan chánh, diệu sắc trang nghiêm, cùng ở tại ngã tư đường, vừa ca múa vừa đi. Từ xa, thấy Tôn giả Xá-lợi-phất đến, chúng liền cùng nhau nắm lấy hai tay tôn giả trước và nói với Tôn giả:
–Này Sa-môn, ông hãy ca! Này Sa-môn, ông hãy múa!
Xá-lợi-phất nói với đồng tử:
–Các người hãy lắng ghe! Điều trước kia chưa nghe nay sẽ khiến cho các người nghe!
Rồi liền vì các đồng tử, nói kệ:
Các nhập đáng buồn chán
Chỗ chết thường dối ta
Ta nay đã chán ghét
Hết biên tế nhập ấy.
Các ấm đáng chán xa
Chỗ chết thường dối ta
Ta nay đã chán ghét
Hết biên tế ấm ấy
Xá-lợi-phất vì các đồng tử ma nói kệ này rồi, liền nói chú:
Đa điệt dã tha (1) Bà ha la (2) Bàha la (3) Bà la (4) Bà la (5) Mạt lợi chi bà ha (6) Tát già bà ha (7) A ma bà ha (8) Tát bà ha (9).
Lúc Tôn giả Xá-lợi-phất ở trong tiếng ca nói kệ và Đà-la-ni như vậy; đồng tử của Ma vương, gồm năm trăm người… nghe pháp âm đó, đều được cái chưa từng có, nên hết sức vui mừng, tín tâm thanh tịnh, hướng về Xá-lợi-phất, nói kệ:
Chánh đạo, chúng con nay sám hối
Thân thiện nói lên, vì thế gian
Nói ấm đáng sợ, dạy lìa bỏ
Khiến con ở đây thường chứng kiến.
Đồng tử ma nói kệ đó xong, rập đầu xuống đất, làm lễ dưới chân Tôn giả, liền ở giữa đường, cùng ngồi nghe pháp. Lúc bấy giờ, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên sắp vào đại thành Vương xá khất thực, ở cửa hướng Đông, thấy năm mươi đồng tử, Tôn giả ở trong ca âm, nói kệ như vầy:
Các giới đáng lìa chán
Chỗ chết luôn dối ta
Ta nay đã chán ghét
Bờ cõi giới tận cùng.
Các thọ đáng buồn chán
Chỗ chết luôn dối ta
Ta nay đã chán ghét
Bờ cõi thọ tận cùng.
Tư duy đáng chán ghét
Chỗ chết luôn dối ta
Tư duy ta đã chán
Cõi tư duy tận cùng.
Các tưởng đáng xa lìa
Chỗ chết luôn dối ta
Ta nay đã xa lìa
Bờ cõi tưởng tận cùng.
Tôngiả Đại Mục-kiền-liên, ở trong tiếng ca, nói kệ đó rồi, lại nói chú:
Đa điệt dã tha (1) A ma bà (2) A ma bà (3) A ma bà (4) A ma bà (5) A la xà (6) La noa xà ha (7) Xa niệu tha (8) Xa niệu tha (9) Xa niệu tha (10) Tha già na bà ma (11) Ta bà ha (12).
Lúc Trưởng lão Đại Mục-kiền-liên vì đồng tử, nói kệ và Đà-la-ni như vậy, năm mươi đồng tử vui mừng số một, sinh lòng tịnh tín, nói kệ:
Đầy đủ mật thần thông
Con Mâu-ni Thánh Chủ
Đường sinh tử lỗi lầm
Đèn pháp chiếu bày khắp
Các lỗi ác đoạn tan
Nên con sinh tín lạc
Nay đã quy ý Phật
Cũng quy y Pháp, Tăng.
Khi ấy, năm mươi đồng tử ma, ở giữa hư không, liền làm lễ sát chân Tôn giả Đại Mục-kiền-liên, rồi ngồi ở trước Tôn giả, đoan chánh dung nghi, nghe pháp.
Bấy giờ, Trưởng lão Phú-lâu-na Di-đa-la-ni Tử, từ cửa Bắc vào thành khất thực, cho đến giữa đường, theo tiếng xướng ca của các đồng tử kia; Trưởng lão ở tiếng ca, nói kệ:
Các xúc đáng xa lìa
Chỗ chết luôn dối ta
Ta nay chán xúc đó
Bờ cõi xúc tận diệt.
Các căn thủ tăng thượng
Chỗ chết luôn dối ta
Ta nay chán tăng thượng
Bờ tăng thượng tận diệt.
Hoặc nghiệp thường lưu chuyển
Chỗ chết luôn dối ta
Ta nay chán hoặc nghiệp
Dứt bờ cõi hoặc nghiệp.
Các cõi đáng xa lìa
Chỗ chết luôn dối ta
Ta nay chán các cõi
Hết ranh giới các cõi.
Tôn giả Phú-lâu-na ở trong tiếng ca, vì đồng tử ma, nói kệ rồi, bảo các đồng tử:
–Mạng người chóng mất, khó có thể bảo trì, giống như nước
trên núi, tuôn xuống chảy nhanh, mạng người còn rất nhanh hơn việc đó. Kẻ phàm phu ngu si, đều chẳng hay biết. Lại nữa, này các đồng tử! Tất cả phàm phu bị say rượu, nên không hay biết, sắc bị say rượu nên không hay biết, thanh bị say rượu nên không hay biết hương; bị say rượu nên không hay biết. Vị bị say rượu nên không hay biết xúc. Lại nữa, này các đồng tử! Mạng người rất nhanh chóng, như nước trên núi chảy xuống kia. Phàm phu ngu si đều chẳng thấy biết! Bị say rượu, pháp không hay biết; bị say rượu, ấm không hay biết; bị say rượu giới không hay biết; bị say rượu đồ ăn nhiều không hay biết; bị say rượu, vui không hay biết, bị say rượu, sinh không hay biết, bị say rượu dục không hay biết. Lại nữa, này đồng tử! Mạng người rất nhanh chóng như nước trên núi tuôn chảy nhanh. Mạng người rất nhanh so với nước đó, kẻ phàm phu ngu si đều chẳng thấy biết, cho đến tất cả tình, thức, thủ, trước đều là rượu làm cho mê say; mà đều chẳng thấy biết!
Tôn giả Phú-lâu-na liền vì các Đồng tử nói chú:
Đa điệt dã tha (1) Yết già bà (2) Yết già bà (3) Yết già bà (4) Môn trí ni (5) A phạt đa (6) Tỳ phạt đa (7) Khư phạt đa (8) Bạt la ma a la tha (9) Thù để phạt đa (10) Ta bà ha (11).
Khi Trưởng lão Phú-lâu-na, ở trong tiếng ca, vì đồng tử mà nói kệ và đạt Đà-la-ni này; thì năm mươi đồng tử đó, hoan hỷ số một, sinh lòng tịnh tín, nói kệ như vầy:
Tôn giả dạy con đạo tịch diệt
Các cõi như huyễn như ánh lửa
Thế gian chỉ từ phân biệt sinh
Nên thân mạng con nương Tam bảo.
Lúc ấy, năm mươi đồng tử ma, ở ngay giữa đường làm lễ sát chân Tôn giả Phú-lâu-na và ngồi trước Tôn giả, đoan chánh, dung nghi, nghe pháp.
Lúc bấy giờ, Trưởng lão Tu-bồ-đề, ở cửa Tây thành Vương xá, theo thứ lớp khất thực. Giữa đường, gặp gỡ năm mươi đồng tử của Ma vương, tuổi hoa đẹp đẽ, nhan sắc đoan chánh, dung nghi nhã nhặn, tướng đại nhân tử, cùng nhau đùa giỡn ở giữa đường, vừa ca múa vừa
đi. Chúng thấy Trưởng lão Tu-bồ-đề, liền rảo bước đi đến, cùng bắt lấy hai tay của Tôn giả và nói:
–Nào Sa-môn, ông hãy ca! Nào Sa-môn, ông hãy múa!
Trưởng lão Tu-bồ-đề nói:
–Này đồng tử! Hãy lắng nghe! Tiếng ca trước, các người đã chưa nghe thì ta sẽ làm cho các người nghe! Các người hãy lặng yên mà nghe tiếng ca của ta.
Trưởng lão Tu-bồ-đề liền vì các đồng tử, nói bài kệ:
Tất cả pháp Hữu vi
Tính động đều vô thường
Như bọt, ánh lửa, huyễn
Tuy thấy, bất khả đắc.
Pháp sinh diệt mau chóng
Chỉ người trí mới biết
Xúc thọ là gánh khổ
Người ngu si dính mắc.
Khổ hữu vi bức bách
Tất cả đều vô ngã
Lại không một hiểu biết
Khiến giải thoát các khổ.
Như tin Bồ-đề đạo
Thân gần tu nhất tướng
Tức lìa các pháp tưởng
Vô ngã và bất tịnh.
Tất cả hành tương ưng
Không thật, không tánh tướng
Các pháp không nuôi mạng
Không người, không tác giả.
Người bỏ ý ma siểm
Giác ngộ sinh tịnh tín
Các thức nương gốc khởi
Như chớp nhờ hư không.
Xúc, thọ tư vô ngã
Quán sát không có thật
Phàm phu khối ngu si
Ấm này thường lưu chuyển.
Tịnh tâm sinh phân biệt
Tác giả bất khả đắc
Chân tế, tịch diệt, không
Lìa tất cả bờ mé.
Pháp này, không, vô minh
Nên nói Bồ-đề hạnh
Như bậc thầy lái thuyền
Chở đến Bồ-đề đạo.
Trưởng lão Tu-bồ-đề, vì đồng tử, nói bài kệ này rồi, liền nói chú:
Đa điệt dã tha (1) Tô văn đệ (2) Tỳ văn đệ (3) Văn đà (4) Xà ê (5) Tứ ly (6) Tứ ly (7) Tứ ly (8) A bà tứ ly (9) A bà ha tứ ly (10) Đa tha đa bà tứ ly (11) Bộ đa câu chi tứ ly (12) Ta bà ha (13).
Khi Trưởng lão Tu-bồ-đề, vì các đồng tử, ở trong tiếng ca, nói bài kệ và câu Đà-la-ni này; thì năm mươi đồng tử đó, vui mừng số một, sinh tâm tịnh tín, nói kệ:
Con nương ác tri thức
Pháp này chưa từng nghe
Vì ngu si vô trí
Tạo nên ác nghiệp này.
Con nay xin sám hối
Nguyện xin chứng tri con!
Ngài sinh từ Thắng pháp
Nay con phát đại nguyện:
Nguyện con được làm Phật
Ích lợi khắp thế gian.
Năm mươi đồng tử, ở giữa đường, liền làm lễ sát dưới chân Trưởng lão Tu-bồ-đề, rồi ở trước mặt Trưởng lão, ngồi đoan chánh mà nghe pháp.
Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn dùng sức thần thông, vì họ mà thị
hiện, khiến cho đường này rộng rãi hàng trăm do-tuần. Tôn giả Xá-lợi-phất ngồi ở mặt Nam, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên ngồi ở mặt Đông, Tôn giả Phú-lâu-na ngồi xoay mặt ở hướng Bắc, Trưởng lão Tu-bồ-đề ngồi hướng Tây. Chỗ ngồi của bốn người cộng lại, là nửa do-tuần. Ngay tức thời, trong lòng đất, ở chỗ ngồi của bốn vị đại Thanh văn, hiện ra hoa sen lớn, ngang dọc bằng nhau, độ năm mươi khủy tay. Cành hoa là vàng Diêm-phù-đàn, lá hoa là lưu ly xanh, tua hoa là thắng tạng bảo, nhị hoa là trân châu, mùi hoa thơm phức hơn cả hương của trời. Như vậy, hoa sen này, phát xuất từ căn lành của thế gian mọc ra. Từ hoa sen này, phát ra ánh sáng lớn, soi khắp tam thiên đại thiên thế giới. Ở ngã đường đó, hoa ấy thị hiện vọt lên cao chừng ba thân người. Hoa sen này hiện ra cho đến trời Tứ Thiên vương; vì cõi trời đó cao chừng năm do-tuần mà thị hiện. Cho đến trời Tam thập tam, hoa này cũng hiện ra; vì cõi trời đó, cao chừng một trăm do-tuần mà thị hiện. Cho đến trời A-ca-ni-trá, hoa này cũng hiện ra, do cõi trời đó cao chừng nửa do-tuần mà thị hiện. Ở trong lá hoa sen, tuyên bày đủ thứ câu nghĩa mỹ diệu. Chúng sinh đất này và chư Thiên kia, đều nghe trong hoa, bài kệ tụng như thế này:
Chỉ Phật thanh tịnh sinh cõi này
Phá dẹp Ma vương cùng quân chúng
Phật dũng mãnh chuyển bánh xe pháp
Nhân đây cõi thế không nghi nan.
Những người thông tuệ giải nghĩa luận
Biết pháp, cầu pháp, cầu giải thoát
Tất cả thế gian người thông suốt
Ưu-ba-câu-lợi là trên cùng.
Đây là Đạo sư đã điều phục
Khéo nói đại pháp vi diệu này
Tất cả thế gian dâng lên cúng
Cúng dường Mâu-ni hay thuyết giảng.
Đủ trí ba đời hay khéo nói
Sở học ba học thường mở bày
Người, trời thế gian hay cứu độ
Khiến rõ biết vô lượng pháp nghĩa.
Dạy làm thiện, lợi ích thế gian
Đèn trí phương tiện chiếu thế gian
Khéo nói diệu pháp đoạn ba cấu
Trí tuệ lợi ích không mỏi mệt.
Cực khổ thế gian, khiến giải thoát
Vô minh che tối các chúng sinh
Thường ban mắt pháp chẳng điên đảo
Tất cả đại chúng hội tập xong.
Chốc lát Phật rống tiếng sư tử
Như Lai tuyên bày Đệ nhất nghĩa
Lực diệu sắc dần dần nói đủ
Thấy đời chìm nổi biển khổ lớn.
Đến chỗ thế gian, đánh trống pháp
Trong sáu căn hộ, trụ thượng hộ
Sáu tùy hành, sáu thông tri này
Phật nói Sáu độ là thượng pháp.
Quyết định nói sáu chủng tử ấy
Giết sáu căn người ở thôn dã
Đã nghĩ đến sáu việc vô thượng
Phật Điều Ngự Sư, khiến họ niệm.
Ở trong hoa sen nói kệ đó rồi. Cho đến chư Thiên Lục dục, cũng trong hoa sen, vì chư Thiên nói kệ:
Các người sống hòa hợp
Vui chấp, tham, các dục
Mê say lòng buông thả
Lọng ái chỗ che lấp.
Ngu si thường vui chấp
Say mèm rượu các dục
Do sự buông lung đó
Chẳng cúng dường Thiện Thệ.
Các dục; vô thường, hoại
Như vầng trăng đáy nước
Sinh tử trói buộc chắc
Chúng sinh khó giải thoát.
Các người không chỗ nương
Buông thả đắm các dục
Do ưa thích các dục
Mãi chẳng được Niết-bàn.
Thường ở đất buông lung
Cùng diệt chẳng tương ưng
Chẳng thấy trước việc làm
Là tịnh, là bất tịnh.
Vì nghiệp chịu già chết
Sợ hãi thường vây quanh
Các người vì buông lung
Nên hành đất ba ác.
Dùng thí điều phục tâm
Luôn tu, chẳng buông thả
Trước đã làm nghiệp lành
Nên phải siêng gìn giữ.
Nhớ bỏ dục bất tịnh
Bến bờ sau khó được
Các người nương Thiện Thệ
Được nghe nói nghĩa lớn.
Các người tu trí tuệ
Giải thoát tịch diệt nhân
Cùng diệu pháp tương ưng
Nghe đại nghĩa như vậy.
Trong hoa sen nói kệ đó xong. Cho đến mười sáu trời cõi Sắc, cũng ở trong hoa sen, lại vì chư Thiên, nói kệ:
Phân biệt thiện pháp, siêng tu tập
Một lòng tham thiền, lìa rối loạn
Tịch tĩnh, chẳng loạn, cầu giải thoát
Tuệ đã ứng, làm dứt sân nhuế.
Sở hữu ngã tướng, mười ba thứ
Phân biệt vì nói tu thắng nhẫn
Do đấy rốt cùng mau giải thoát
Được đến chỗ giải thoát tử sinh.
Ham thích sắc tụ, nên phân biệt
Tính “Ngã” kiến cố, thấy sáng bừng
Pháp sở sinh bọn kia chẳng giảm
Do thấy các đường ác luân chuyển.
Quán sát ba cõi thường vô ngã
Không thật, không tự (tánh), không, vô tác
Phân biệt tùy thuận họ tu nhẫn
Được vậy giải thoát tất cả nẻo.
Bọn kia chẳng già, chẳng bệnh chết
Không oán ghét nhau, lìa đường ác
Các pháp bình đẳng như hư không
Chỗ tu tương ưng chẳng phân hai.
Đạo tịnh rốt ráo tối vô thượng
Ý không chấp trước các căn tịnh
Giống như Thích tử hàng bốn ma
Nên tu vô tướng, một pháp tánh.
Mọi tướng sở hữu đều lìa khỏi
Điều thuận oai nghi đoạn hai thứ
Đạo này vì họ nói tối thượng
Phân biệt tu, tất cả pháp: Không.
Nếu hay phân biệt tu không ấy
Không chủ, không tác, thọ cũng không
Như tự tánh không, rõ Bồ-đề
Xa lìa mong cầu Tối vô thượng.
Lúc bấy giờ, Đức Như Lai, ở trong đài hoa sen diệu sắc đó; khi phát ra đại âm pháp nghĩa ấy thì trong thế giới này, tất cả Nhân phi nhân… đều đến giữa đường ấy, nhiễu quanh tòa sen, cho đến vô lượng, vô số trời A-ca-ni-tra đều từ Thiên cung xuống, đi quanh tòa hoa sen, chiêm ngưỡng, thính pháp. Lúc đó, Ma vương nghe bài kệ
này rồi, quan sát giáp vòng khắp đại thành Vương xá, thấy hoa sen giữa đường, phát ra âm thanh pháp này và thấy vô lượng, vô số trăm ngàn câu-chi na-do-tha người vây quanh hoa sen, cùng ngồi nghe pháp. Ma vương lại thấy chư Thiên cõi Lục dục nhiều vô lượng, vô số trăm ngàn câu-chi na-do-tha… Tất cả chư Thiên đều bỏ cung điện, xuống ngồi vây quanh hoa sen mà nghe pháp. Nghe thấy thế rồi, Ma vương lòng lại chuyển biến hơn trước, lòng rất lo buồn, sám hối, tâm trói buộc, run rẩy dựng tóc gáy, toàn thân toát mồ hôi, chạy trong hư không, dùng âm thanh lớn, kêu gọi ma chúng còn bằng nói bài kệ:
Các ông hãy nghe!
Khéo nhiếp ngoại ý
Ở cảnh giới ta
Không lực tự tại.
Đây mới Thích-ca
Tối thượng thắng lực
Hành công đức rộng
Ban rải thế gian.
Khiến chúng sinh đó
Sở tác vững bền
Ở đài hoa sen
Phát ra tiếng pháp.
Người, trời, các con
Đến hết không còn
Nhất định người tốt
Đều phải khát ngưỡng.
Một lòng Thiện Thệ
Theo tịch diệt đạo
Công đức trên cùng
Đệ nhất vô thượng.
Việc làm Sa-môn
Ba cõi này huyễn
Mê hoặc tất cả
Khiến ý vô dư.
Đại chúng, trời, người
Vây quanh hoa sen
Chóng tuôn mưa đá
Tạo tiếng khủng bố,
Để chúng ma hung
Đến đó phá hoại.
Lúc bấy giờ, những ma còn lại, đối trước Ma vương kia, nói kệ:
Ngài nghe lời chúng tôi
Lời này đem lợi ích!
Ngài biết những pháp gì?
Mà chẳng dừng ý ác!
Lực Như Lai thắng tri
Tiêu diệt hết quân ma
Thấy Thiện Thệ! Chúng tôi
Biết lòng mê muội lớn
Phật là Đại Thiền Sư
Dáng vẻ thật tròn đầy
Theo Phật khéo quay về
Không chỗ nương nào hơn.
Lúc bấy giờ, lại có ma khác, đối trước Ma vương kia, cử động thân thể, mặt mày rầu ró, buồn khóc, giận dữ nói kệ:
Ngài mất thiện đạo, trụ ác đạo
Nên chẳng tự biết năng lực mình
Ngài không hổ thẹn sánh Đạo sư
Ma lực đã bị Phật lực diệt
Chỗ hoa sen, thế gian hòa hợp.
Nghe pháp vui vẻ thân thanh tịnh
Chúng tôi thân bẩn, mất tinh tấn
Chẳng đi, trong sát-na tiêu tán
Hôm nay tất cả đều quay về
Quy y Mâu-ni Nhân-đà-la.
Lúc ấy, lại có ma khác, chắp tay hướng về Ma vương, nói kệ:
Ngài bỏ pháp hạnh, ưa làm ác
Phật làm chỗ dựa, lợi thế gian
Ở trong các chúng, Phật thắng chúng
Phật nay đến đây, ở thành này.
Chúng tôi phải dùng mắt thanh tịnh
Đem lòng vui mừng mau đến đó
Quy y Đấng Chí Tôn ba cõi
Lương dược vi diệu, của chúng sinh.
Khi đó, trong hư không, lại có một ma, tên là Trí Thanh, hướng về Ma vương kia, cao giọng nói kệ như vầy:
Các ngươi hòa hợp nhờ tín lạc
Nghe lời ta, tất cả tương ưng
Phát ý, ngôn, hành, đoạn ác kiến
Cúi mình chắp tay bỏ sân nhuế.
Để lòng tỉnh ngộ, nên tinh tấn
Tùy hỷ Như Lai thuyết tối thượng
Đối Phật quy y, quy khó được.
Hôm nay tôi phải tín cúng dường.
Bấy giờ, các ma nhiều vô lượng, vô biên, trong khoảnh khắc sát-na, từ hư không hạ xuống, đến cửa thất bảo của đại thành Vương xá. Chúng đều cầm vật cúng dường trang nghiêm, đi đến chỗ Phật, cúng dường Đức Thế Tôn. Hoặc có ma, biến làm hình dáng vua Chuyển luân; hoặc có ma biến làm hình dáng vua Phạm thiên. Hoặc có ma là hình dáng Ma-hê-thủ-la; hoặc có ma biến làm hình dáng trời Tự tại; hoặc có ma, biến làm hình dáng Na-la-diên; hoặc có ma, biến làm hình dáng trời Đâu-suất-đà; hoặc có ma, biến làm hình dáng trời Diệm-ma; hoặc có ma, biến làm Thích Đề-hoàn Nhân; hoặc có ma, biến làm trời Tam thập tam; hoặc có ma, biến làm hình dáng đồng tử. Hoặc có ma, biến làm hình dáng Tỳ-sa-môn; hoặc có ma biến làm Tỳ-lâu-lặc-xoa; hoặc có ma biến thành Tỳ-lâu-bác-xoa; hoặc có ma biến làm Đề-đâu-lại-tra; hoặc có ma, biến làm hình dáng tả thần trời của Tứ Thiên vương; hoặc có ma biến làm
hình dáng Thiên tử Nhật; hoặc có ma biến làm hình dáng Thiên tử Nguyệt; hoặc có ma, biến làm hình dáng lớn nhỏ của Thiên tử tinh tú; hoặc có ma, biến làm hình dáng A-tu-la; hoặc có ma, biến làm hình dáng Già-lâu-na; hoặc có ma, biến làm hình dáng Khẩn-na-la; hoặc có ma, biến làm hình dáng Ma-hầu-la-già; hoặc có ma, biến làm hình dáng núi báu; hoặc có ma, biến làm hình dáng vàng tụ; hoặc có ma, biến làm hình dáng đủ thứ báu; hoặc có ma, biến làm hình cây báu; hoặc có ma, biến làm hình dáng Sát-đế-lợi; hoặc có ma, biến làm hình dáng ngoại đạo khác; hoặc có ma biến làm hình Luân bảo; hoặc có ma, biến làm hình báu Ma-ni; hoặc có ma, biến làm hình voi báu Y-la-ba-tra; hoặc có ma, biến làm hình ngựa báu Bà-la-ha; hoặc có ma, biến làm hình dáng người con gái báu; hoặc có ma, biến làm thần bảo chủ tạng; hoặc có ma, biến làm thần báu Chủ binh. Đủ thứ hình dáng như vậy, ma đều tự biến hóa; vì cúng dường, nên trụ ở trước Đức Phật. Hoặc có ma, hiện ra màu xanh thân xanh, dùng đồ màu trắng trang nghiêm thân mình. Chúng đều cầm lọng báu cờ phước đỏ và các chuỗi ngọc trân châu, trụ ở trong hư không, cao chừng một cây Đa-la. Hoặc có ma, hiện sắc trắng thân trắng, dùng đồ màu đỏ trang nghiêm thân mình. Chúng đều cầm lọng báu, cờ phướn vàng và chuỗi hột, an trụ trong hư không. Hoặc có ma, hiện sắc đỏ thân đỏ, dùng áo vàng trang nghiêm thân mình. Chúng đều cầm lọng báu, cờ phước xanh đứng la liệt thành hàng lối. Hoặc có ma, hiện lên màu hồng thân hồng, mưa xuống trân châu màu trắng. Hoặc có ma, hiện màu trắng thân trắng, mưa xuống trân châu hồng. Hoặc có ma, hiện làm sắc tiên trời, trụ trong hư không, mưa xuống đầy hoa. Hoặc có ma, biến làm hình tượng Thanh văn, cúng dường Đức Phật, nên ở trên hư không, mưa xuống đủ thứ hương trời. Hoặc có ma, hóa làm sắc Càn-thát-bà, tấu lên những loại nhạc trời. Hoặc có ma, biến làm sắc Thiên nữ, dùng đủ thứ dụng cụ báo tưới nước thơm xuống đất. Hoặc có ma, biến làm sắc vàng đen bóng, đốt đủ thứ hương thơm. Hoặc có ma, biến làm hình dạng các Thiên tử ca xướng vui múa. Hoặc có ma, biến làm màu sắc đủ thứ, chắp tay chiêm ngưỡng khen ngợi Đức Như Lai. Hoặc có chúng ma, tùy theo phương tiện của Đức Phật, mà nhất tâm
chiêm ngưỡng, đều mang đủ thứ báu Ma-ni, cúng dường Đức Thế Tôn. Hoặc ở đường ngã tư, trên cửa sổ lớn nhỏ của các cung điện, lầu các, giảng đường, trên đài cửa khuyết, bên bốn thềm đường, trên tường cao, tường thấp, ô cửa, trên cây, trên bao lơn đều tùy theo chỗ đứng, mà chắp tay chiêm ngưỡng, cúng dường Đức Như Lai.
Kinh Bảo Tích Đà- La- Ni, Quyển 4, Phẩm 3: Ma Vương Quy Phục (tt)
KINH BẢO TINH ĐÀ-LA-NI
QUYỂN 4
Phẩm 3: MA VƯƠNG QUY PHỤC (tt)
Lúc bấy giờ, Ma vương thấy tất cả ma chúng sở hữu ấy, đều cùng quyến thuộc, quy y Đức Như Lai. Ma vương càng thêm sân giận hơn trước, kinh sợ mê loạn, cất tiếng buồn khóc, nói kệ như vầy:
Ta mất thắng uy đức
Không có ai đỡ đần
Sa-môn thần thông thắng
Đoạt cõi ma ta rồi!
Phải cố tìm phương tiện
Nghĩ việc làm sau này
Chặt đứt rễ hoa sen
Khiến các phương chúng tan
Rễ hoa sen đã đoạn.
Khiến đại chúng mê loạn
Nếu chúng đã mê loạn
Thì sức ta thỏa nguyền.
Khi Ma vương nói kệ đó xong, những điều suy nghĩ, giống như gió bão, từ trên không hạ xuống, đến con đường có hiện hoa sen kia; tiến tới trước, muốn nhổ bật hoa sen lên. Do Phật lực, nên nó chẳng thể nào chạm đến hoa, huống gì là nhổ lên được! Đã chẳng thể nhổ lên, ma lại muốn tóm lấy cánh hoa sen, gây tổn hại đài hoa, nhưng chẳng thể tổn hại được. Ma liền muốn cất tay từ xa, đánh vào hoa đó. Lúc này, Ma vương thấy hoa sen đó như chớp, như bóng, tuy ở trước mắt, nhưng chẳng thể làm tổn hại. Ma vương đã dùng hết thần lực của mình, với đủ mọi hành động đối với hoa sen kia, nhưng rốt cuộc, chẳng thể tổn hại được. Ma lại muốn kinh động tất cả đại chúng, liền
phát ra tiếng to lớn, đáng sợ, nhưng rồi tiếng cũng chẳng phát ra được!
Ma lại hiện uy mãnh, dùng thế lực lớn, tập trung vào hai tay, vỗ xuống đại địa, khiến cho mặt đất chấn động. Khi đó, đại địa giống như hư không, thậm chí chẳng thể dùng tay sờ chạm làm sao có thể khiến cho lay động! Ma vương thấy đại địa này, chẳng thể chạm được, lại sinh ý niệm: “Chúng sinh hôm nay, có trong đại hội này, ta sẽ đánh họ, khiến cho lòng họ rối loạn.” Khi khởi lên ý niệm đó thì ma chẳng còn thấy, có một chúng sinh nào để có thể được, có thể chạm, huống gì là có thể gia hại, bức bách. Nhờ lực của Đức Phật, nên có tướng như vậy. Lúc đó, Ma vương càng trở nên ưu não, toàn thân lắc lư, lay động như cây gặp gió lớn, phát ra tiếng gào khóc bi hận, rơi nước mắt; quan sát khắp bốn phương, nói kệ:
Sa-môn dùng huyễn lực
Nhiếp lấy các thế gian
Ta nay lòng u tối
Trong giây lát mê loạn.
Cảnh giới, lực, công đức
Mà ta đã có được
Sa-môn dùng huyễn lực
Xâm đoạt hết tất cả.
Ta nay bị bỏ mặc
Phải mau trở về cung
Nếu chẳng đi, thậm chí
Thọ mạng chẳng kịp nữa.
Lúc bấy giờ, Ma vương rất muốn trở về cung. Tuy sinh ý niệm đo, nhưng lại chẳng thể đi, Ma vương càng thêm kinh sợ, khóc lóc rồi khởi ý niệm này: “Ta nay, đối với thần thông này, đã hết vì sức tự tại của ông Cù-đàm vậy. Không lẽ, lại ở trước kẻ oán gia đó, khiến cho ta tận mạng sao?” Ma lại khởi ý niệm này: “Ta nay có thể lén ra ngoài cõi Phật Ta-bà này. Ta thà chết ngoài đó, chứ không muốn ở cõi trong Phật này, có một chúng sinh thấy ta chết.” Khi khởi lên ý niệm đó; thì ma chẳng thể rời khỏi một phương hướng nào, làm sao có thể lén đi. Ma tức thời, tự thấy bị năm trói buộc, càng trở nên kinh
sợ, nóng giận, cất cao tiếng buồn khóc; lại nói lên lời này:
–Hỡi các con yêu và các thân thuộc! Lại chẳng thể thấy nhau rồi.
Bấy giờ, có ma tên là Trí Thanh, tự biến thân làm hình dáng vua Chuyển luân, hướng về Ma vương, nói kệ như vầy:
Ý ông sao lo lắng
Sinh bi não gào than
Bậc thế gian tối thượng
Như Lai là trên cùng.
Phật là Vô sở úy
Phải mau cầu nương về
Cứu hộ các thế gian
Như đèn soi các nẻo.
Kẻ quy y nhờ cậy
Rốt cùng thoát ba khổ
Như Lai, nếu thân cận
Sẽ được vui Niết-bàn.
Ma vương nghe liền khởi lên ý niệm như vầy: “Nếu ta theo lời nói của Trí Thanh đó, đối với Sa-môn Cù-đàm, phải quy y; thì những ràng buộc của ta sẽ được giải thoát.” Lúc đó, Ma vương mới hướng về Đức Phật, cúi mình, chắp tay, nói:
–Nam-mô Đấng Trượng Phu Vô thượng trong loài người, Đức Phật có thể giải thoát già bệnh chết. Con nay xin quy y.
Khi đó, Ma vương đọc kệ:
Trói buộc này hiểm, đáng sợ lắm
Con cầu Thiện Thệ, mau quy y
Về nương Như Lai được giải thoát.
Nay mới nương về chúng đệ nhất
Con do si mù, giận Chánh Giác
Đã tạo tội lỗi đến cực cùng
Nay y lời Phật, con sám hối
Trước mắt tôn Phật làm chứng minh.
Lúc bấy giờ, Ma vương theo lời của Thiện trượng phu Trí
Kinh Bảo Tích Đà- La- Ni, Quyển 4, Phẩm 4: Đại Tập
Thanh, ở trước Đức Phật quy y Đức Thế Tôn. Ngay tức thời Ma vương tự thấy thân mình được cởi trói. Đã được giải thoát, Ma vương lại tự nghĩ:
“Muốn trở về chỗ ma, trụ ở cung” liền tự thấy thân lại bị năm trói buộc, phải ở lại trong chúng này, không thể đi về chỗ của mình. Ma vương tức thời lại quy y Đức Như Lai. Khi phát sinh ý niệm này, Ma vương liền ở bên Đức Phật, lại được giải thoát. Ma vương hề khởi ý niệm muốn đi thì liền thấy bị trói buộc. Ma vương phát sinh ý niệm trụ lại thì liền thấy giải thoát. Cứ như vậy, như vậy cho đến bảy lần trói buộc, giải thoát. Ma vương tự biết không thể làm gì được, liền ở bên Đức Phật, mặc nhiên an tọa.
Phẩm 4: ĐẠI TẬP
Bốn vị đại Thanh văn kia, vào đại thành Vương xá khất thực, gặp các đồng tử ma nắm tay các Thanh văn, cùng đi lên đường lớn. Chúng mời bốn vị Sa-môn ca múa, phi pháp. Các vị đại Thanh văn nhân trong tiếng ca, đã vì chúng nói đạo cú tương ứng với Niết-bàn. Bấy giờ, ở trong khoảnh một sát-na, đại địa chấn động. Như vậy, có vô lượng trăm ngàn Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già từ trước đã ở trong lời Phật dạy, được niềm tin thanh tịnh, mắt rơi lệ, nói kệ:
Đạo Sư Tối thượng, đời hiện tại
Ở trong Thánh giáo, nổi ác quái
Nhục Thanh văn kia, khiến đời thấy
Làm sao chúng sinh có niềm tin?
Bấy giờ, có vô lượng trăm ngàn câu-chi na-do-tha Trời, Rồng, Dạ-xoa, La-sát mặt mày đẫm lệ, kéo nhau đến chỗ Đức Phật. Đến rồi, ở trước Đức Phật, họ nói kệ như vầy:
Thánh giáo hiện tại đây
Hôm nay phải khéo quán
Kẻ trí chớ buông bỏ
Vì hộ chánh pháp này.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn lại nói kệ:
Ta nay tự đến chỗ ma ấy
Khiến chúng ma quân đều hàng phục
Phải làm Đạo sư mọi cõi thế
Dạy họ hướng về thành Niết-bàn.
Khi ấy, tất cả đại chúng, khác miệng đồng âm, nói lên như vầy:
–Kính thưa Thế Tôn! Chớ đi! Chớ có đi! Đức Thế Tôn trước đã nói, chư Phật là chẳng thể nghĩ bàn; cảnh giới chư Phật là chẳng thể nghĩ bàn, cảnh giới ma chẳng thể nghĩ bàn, cảnh giới rồng chẳng thể nghĩ bàn, nghiệp và cảnh giới nghiệp là chẳng thể nghĩ bàn. Như vậy, trong tất cả các cảnh giới chỉ có cảnh giới của Phật là tối thắng, không gì có thể bì kịp. Nguyện xin Đức Thế Tôn, chớ đứng lên khỏi chỗ ngồi này, khiến cho vô lượng câu-chi na-do-tha các chúng ma quân tự nhiên hàng phục, lại còn có thể khai thị vô lượng trăm ngàn na-do-tha các pháp, ấm, giới làm khô kiệt biển phiền não, hoại tan các lưới kiến, có thể khiến cho vô lượng na-do-tha chúng sinh vào biển trí tuệ. Thưa Thế Tôn! Ngày hôm nay chẳng phải là lúc ra đi.
Đức Phật nói:
–Chúng sinh có được trong tất cả cõi chúng sinh, mà tất cả chúng sinh đó, đều biến làm ma hết cho đến cả đại địa, đều thành vi trần hết; rồi mỗi một vi trần lại biến làm ma. Lực của tất cả ma đó muốn đến hại ta thì chẳng thể động đến một sợi lông của ta, làm sao có thể làm tổn hại một phần thân thể này của ta. Ta ngồi ở tòa này, cũng có thể thắng vô lượng câu chỉ na-do-tha ma. Lại cũng có thể điều phục chúng, chỉ với quyến thuộc của ma, khó có thể điều phục. Tuy nhiên, ta nay sẽ đi đến, vì sao? Vì ma này dùng sức thần thông, ở thành Vương xá, đã biến đủ các thứ đồ nghiêm sức, cúng dường ta. Thương xót chúng, nên nay ta thọ lấy, khiến cho lòng ma đó, có thể phát khởi sự vui mừng đệ nhất hiếm có và sinh ra niềm tin thanh tịnh, sẽ gieo hạt giống căn lành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Khi Đức Thế Tôn nói lời đó xong muốn đứng dậy, vị trời hộ trì
rừng trúc tên là Đoan Chánh, đi đến chỗ Đức Phật, rơi lệ ràn rụa, nói kệ:
Thưa Đức Phật, hôm nay
Chẳng phải lúc vào thành.
Thành này rất rộng lớn
Ma chúng đều đầy tràn.
Mỗi một ma như vậy
Mang ác nặng trong lòng
Đều cùng ức ngàn chúng
Muốn vây quanh Thế Tôn
Lửa sân đều rực cháy
Ý độc chuyển loạn cuồng
Nắm giữ binh khí nhọn
Tranh nhau hại Thế Tôn.
Nguyện xin Thích Sư Tử
Cẩn thận chớ nên sang
Hoặc sẽ bị mất mạng
Chúng con mất chỗ nương.
Đức Thế Tôn nghe xong, mặc nhiên chẳng đáp, liền đứng lên khỏi pháp tòa. Có vị trời hộ Già-lam tên là Trì Tuệ, đảnh lễ dưới chân Đức Phật, nói kệ:
Ác ma đại tướng có trăm ngàn
Mạnh mẽ cầm binh khí tinh ròng
Thuần mang ác tâm đứng chờ Phật
Thưa Đấng Mâu-ni, nay chớ sang!
Đức Thế Tôn nghe rồi, lặng lẽ chẳng đáp, sắp rời khỏi Già-lam thì có vị trời coi về thuốc, tên là Thành Tuệ, đầu mặt lễ sát chân Phật, nói kệ:
Ô hay! Mất Chánh Giác
Pháp môn sẽ bị hoại
Thuyền pháp chốc lát đắm
Đèn tuệ chợt tối đen
Thế gian pháp vị giảm
Giặc phiền não đầy tràn.
Ở trong các cõi giới
Tự tại con không thiếu
Pháp tối thượng hoại tan
Sao có thể gìn giữ !
Quân ma kia rất đông
Trụ ở trong pháp ác
Dao gậy bén chúng cầm
Lòng độc tranh hại Phật.
Thiện Thệ nghe lời con
Vì lợi cho cõi thế
Nguyện xin Thập Lực Tiên
Chớ bước vào thành đó.
Đức Thế Tôn nghe rồi, mặc nhiên chẳng đáp, sắp rời khỏi Già-lam, bên trong cửa lớn, có một vị Thọ thiên tên là Trì Thế ở trước Đức Phật, cả buồn khóc lóc, đem thân gieo xuống đất, hướng về Đức Phật làm lễ, nói kệ:
Nương cậy ba cõi nên mất mắt
Sở dục đầy ý sẽ hoại tan
Trong không đao, tên như rắn độc
Dò tìm hại Phật, xin chớ sang.
Đức Thế Tôn nghe rồi mặc nhiên chẳng đáp. Bấy giờ, trời giữ cửa lớn tên là Thủy Quang cất tiếng gào khóc, đầu mặt sát đất, đảnh lễ dưới chân Đức Phật mà nói kệ:
Trong thành lừng danh Đại phạm chí
Cầm gậy Nguyệt đao chờ Thế Tôn
Cùng hai vạn kẻ mang độc hại
Ở tại thành này, xin chớ sang.
Đức Thế Tôn nghe rồi, lặng thinh hẳng đáp lại. Khi Phật sắp vào cửa thành Vương xá, trời giữ cửa của thành đó, tên là Đa-ma-la Thọ Diệp Kiên Cố, ở trong hư không, cất tiếng gào khóc, chạy nhay đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân Phật, nói kệ:
Đường này sư tử, voi vây kín
Khởi tâm kiên cường tranh hại Phật
Và tạo chướng ngại quấy Tỳ-kheo
Xin chớ đi! Thương xót trời rồng.
Nhân-đà-la, bốn đường trong chúng
Thấy Phật dạy diệt sinh sầu khổ
Cùng nhau vân tập chung một chỗ
Sợ sệt run rẩy nói nhau:
Như Lai đã đẩy lùi ma đó
Ma nay biến làm mặt cực ác
Sợ Đại pháp diệt, nạn đời khởi
Nhật, nguyệt bất chừng, sao bị che
Thấy tướng ác hiện đều lắc đầu
Lạ thay, Thiện Thệ có thoái tướng
Mặt trời mắt tan đuốc pháp diệt
Dày xéo Chánh giác, cạn nước pháp
Diệu pháp thế gian đến lúc hoại
Chúng ma ác đảng mạnh dần lên.
Đức Thế Tôn nghe rồi, lặng thinh chẳng đáp. Vị trời cửa thành đó can gián, nhưng Đức Phật chẳng quay về nên buồn khóc rơi lệ, nói kệ:
Xem khắp thế gian Mâu-ni Tôn
Tuyên pháp tối thượng, đi sẽ chết
Chớ gần thành con mà chết oan
Con bị ba cõi luôn hủy báng.
Nguyện nghe con nói, Đấng Kiên Cố
Hôm nay chớ vào trong thành diệt
Thương xót chúng sinh, đợi chỗ này
Giải thoát chúng sinh, sinh khổ sợ.
Như Lai phải nhớ bản thệ nguyền:
Được đại Bồ-đề độ chúng sinh
Vô lượng chúng sinh vì khổ đốt
Thuốc tối thượng, an ổn chúng sinh.
Vô lượng câu-chi kiếp ở đời
Vì những phàm phu đắm trước dục
Nói pháp khiến họ được Niết-bàn
Tức vào tự tánh, nghĩa không tướng.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn lặng thinh chẳng đáp, sắp vào cửa lớn thì vị Địa thiên cùng trời Đại tư vị và với một vạn trời đồng loại, xỏa tóc che mặt, cùng đến chỗ Đức Phật, đứng chắp tay, nói kệ:
Nhớ xưa Phật bố thí
Cho máu hơn bốn bể
Đầu xương như Thiết vi
Mắt như cát sông Hằng.
Và đủ thứ diệu bảo
Voi ngựa cùng vợ con
Y, thực, phòng, ngọa cụ
Tùy bệnh cho thuốc thang.
Cúng dường Đấng Tối Thượng
Hộ giới chẳng buông lung
Tu tập nghe nhiều nhẫn
Thường hiếu dưỡng mẹ cha.
Tu khổ hạnh khó hành
Giải thoát khổ chúng sinh
Ngài xưa đã phát nguyện
Thành Phật nói Thượng đạo.
Cứu biển khổ cõi đời
Nói pháp vì chúng sinh
Khiến cạn kiệt biển khổ
Cho vào thành vô úy.
Đặt ở Bồ-đề đạo
Đầy khắp cõi chúng sinh
Người làm ác mất đạo
Sám hối hủy giới văn.
Sở nguyện xưa tùy thuận
Nói pháp vô lượng kiếp
Tắm bằng nước tám giới
Khiến qua sông phiền não.
Chúng sinh trong ba cõi
Lại không như Thế Tôn
Mình đã được giải thoát
Lại giải thoát thế gian.
Vận chuyển độ chúng sinh
Ở biển ba cõi này
Chỉ Phật được như vậy
Đệ Nhất Giác thế gian.
Chỉ Phật thân cõi thế
Pháp cam lộ nguyện ban.
Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn đã vào thành, trong khoảnh khắc sát-na, có vô lượng ức na-do-tha Trời, Rồng, Dạ-xoa tám bộ quỷ thần, ở trong hư không, mỗi mỗi đều rơi lệ, nói kệ:
Con thấy xưa Thiện Thệ
Khi điều chúng bình an
Nói pháp làm lợi ích
Không như vậy não loạn.
Đại sư ra đời ác
Đại giác tự nhiên thành
Nói pháp phiền não chướng
Để thành thục thế gian.
Thường làm sư tử hống
Ác ma nhiều vô lượng
Muốn diệt pháp như vậy
Phật nay chớ vào thành.
Có vị trời khác, nói kệ:
Chư Phật chuyển pháp luân
Trụ một phương lợi lạc
Nay Phật đến mọi nơi
Không khiến được gặp ác?
Bấy giờ, lại có vị trời khác, đồng nói kệ:
Lòng Bi làm Đạo sư
Thường làm lợi chúng sinh
Chớ một mình vào thành
Con thấy như có hại.
Lúc đó, lại có vô lượng trăm ngàn câu-chi na-do-tha Trời, Rồng, Dạ-xoa, La-sát, A-tu-la, Ma-hầu-la-già… mặt đầm đìa nước mắt, đi từ trong hư không hạ xuống trụ trước Đức Phật với vô lượng thứ hình dạng khác lạ. Hoặc mắc phải tóc; hoặc mang chuỗi ngọc có một không hai, hoặc cầm lọng báu cơ phướn ma hết thảy đều nghiêng ngã; hoặc toàn thân gieo xuống đất; hoặc nắm lấy chân Đức Phật; hoặc gào lớn bi ai; hoặc đưa hai tay đấm ngực ảo não; hoặc ở dưới chân Đức Phật, buồn khóc, lăn lộn dưới đất; hoặc ở trước Đức Phật chắp tay khen ngợi, lễ bái; hoặc tung lên đủ thứ hoa đẹp tạp sắc, bột thơm, hương xoa, vòng hoa cài tóc, lụa là sô-ma năm màu đồ nghiêm sức, hoặc tung lên dệt thành y phục báu, trân châu đồ nghiêm sức, hoặc tung lên những thứ y phục báu, trân châu, chuỗi ngọc, đủ thứ vật lạ. Thiên chúng đó cúng dường Đức Phật xong, đồng thời nói kệ:
Đức Phật hành khổ hạnh
Vì lợi ích thế gian
Khi sinh đời mạt thế
Vì chúng chớ bỏ đi.
Làm chưa nhiều Phật sự
Trời, Người chứng đắc ít
Ở lâu khai thị pháp
Độ ba cõi thế gian.
Có hành hạnh thanh tịnh
Thành tựu bình cam lồ
Dạy con khởi Từ bi
Cứu khổ ách thế gian.
Trong đồng hoang sáu nẻo
Sinh tử mất chánh đạo
Vì họ bày đường thiện
Dạy Thánh pháp giải thoát.
Bi này tối hy hữu
Nguyện Đại Giác trụ lâu
Chuyển pháp luân vô thượng
Chớ khiến đời không nương.
Các vị trời khác, nói kệ:
Đạo sư nếu diệt hết
Thế gian đều tối tăm
Tám Thánh, ba Giải thoát
Ở đây thảy đều không.
Chúng con đã gieo thiện
Ba nghiệp chẳng buông lung
Tất cả vui tròn đủ
Trụ lâu tạng công đức.
Lúc bấy giờ, lại có chúng của trời Tịnh cư, cùng với Quyến thuộc của họ, nhiều vô lượng, vô biên hàng ức na-do-tha, tập họp ở một chỗ. Họ đều bảo lẫn nhau và nói kệ:
Các ông chớ sợ, Phật không bại.
Ứng với Đại giác phải rõ ràng
Ta nhớ thuở xưa thân cận Phật
Cõi Dục có Câu-chi-ma quân.
Đầy khắp ba mươi sáu do-tuần
Búa bén, kiếm sắt, cùng đao kích
Thổi mạnh nhanh chóng như mây tuôn
Ma chúng hùng mạnh tiếng đáng sợ.
Đến cây Bồ-đề đều chạy tan
Chỉ trong giây lát đều kinh sợ
Huống nay quả tròn, danh vang lừng
Bọn chúng làm sao tạo chướng ngại.
Có các trời khác, cùng nhau buồn khóc, nói kệ:
Xưa một quân ma, không lực lớn
Nay thế lực ma, đủ ngàn ức
Đến hại Như Lai định không nghi
Phật nếu diệt mất, đời tăm tối.
Bấy giờ, Phạm vương, Đế Thích, các trời hộ thế gian, đều đảnh lễ dưới chân Đức Phật, nói kệ:
Do con tiểu trí khuyên Phật trụ
Theo lời chúng con mà xót thương
Vô lượng chư Thiên lo lửa đốt
Nay vì bọn họ mưa pháp tuôn.
Lúc ấy, Đức Thế Tôn dùng mắt đại Bi quan sát khắp tất cả Thiên chúng đồng đến, phát ra tiếng diệu phạm, rủ lòng an ủi khắp, nói kệ:
Các ông chớ sợ, nay vô úy
Tất cả ma chúng, cùng lúc đến
Bọn chúng chẳng thể động hại Phật
Chỉ một sợi lông, huống là thân.
Ta nay an ủi tất cả chúng
Thường nói diệu pháp ở thế gian
Ta đối với kẻ đánh mất đạo
Sẽ rộng phân biệt bày Chánh đạo.
Xưa ta đã làm việc làm khó
Rộng thí chúng sinh đồ uống, ăn
Phòng, nhà, thuốc thang chẳng thiếu thốn
Nay ai có thể não loạn ta?
Ta bỏ xe cộ cùng voi ngựa
Đồ báu trang nghiêm cũng như vậy
Nô tỳ, thành quách và xóm làng
Ai có thể não loạn với ta?
Thê thiếp, trai gái cùng quyến thuộc
Ái trọng ngôi vị tự tại vương
Ta ban nhiều lợi ích chúng sinh
Sao nay thân ta phải hoại tan?
Đầu, mắt và tai, mũi
Tay, chân, da, máu, thân
Đem mạng cho chúng sinh
Ai não loạn được ta?
Vô lượng câu chỉ Phật
Tự tay ta cúng dường
Thường ưa giới đa văn
Ai có thể phá ta?
Làm vô lượng việc khó
Thường hay nhiếp phục tâm
Cắt khắp thân chẳng giận
Ta nay ai não loạn?
Phiền não đã lui, thành Chánh giác
Từ tâm bình đẳng với chúng sinh
Mãi không ganh ghét và nóng giận
Không có người như ta hiện tiền.
Ta có đủ sức phá ma
Đẩy lùi vô lượng Câu-chi-ma,
Quyết định cùng ông làm giải thoát
Vì sao sợ sệt chẳng vào thành?
Tất cả mười phương cùng cõi này
Những đất nước Phật trụ ở đây
Ta thỉnh tất cả những vị đó
Và chúng Bồ-tát đại thần thông.
Nguyện khiến thế gian đều đầy khắp
Và dùng phước trí xông thế gian
Cùng họ trú như phép Phật trú
Cũng giữ chỗ tùy thuận chư Phật.
Lúc bấy giờ, có vô lượng trăm ngàn vạn ức na-do-tha a-tăng-kỳ Trời, Rồng, Dạ-xoa, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân, cùng với đại chúng trong pháp hội và đồng thanh xướng lên:
–Hay thay!
Rồi họ lại nói:
–Nam-mô, hy hữu chưa từng có vô số tinh tấn Cụ túc như Đức Thế Tôn hôm nay! Nam mô, nam mô, đại hy hữu, chưa từng có vô số tinh tấn cụ túc như Đức Thế Tôn hôm nay; an ủi tất cả trời, người và các loài chúng sinh, đều mong được độ thoát, đánh lùi các ma chúng, diệt tan cấu bẩn phiền não của chúng sinh, phá tan núi ngã mạn, chặt đứt cây thọ sinh, đập nát mặt trời sinh tử, trừ diệt bóng tối vô minh, khởi sinh niềm tin cho ngoại đạo, làm cạn nước bốn dòng chảy, thắp lên đuốc chánh pháp, bày ra đường Bồ-đề, trao cho chúng sinh nhẫn nhục nhu hòa, Tam-muội diệu dụng, sống với niềm vui thiền định, khiến cho khắp cả đều hiểu rõ bốn Thánh đế đạo, Đạo sư đại Bi rộng độ chúng sinh, ở trong biển sinh tử, dẫn những trời, người vào thành vô úy.
Những Trời, Người, A-tu-la, đều dùng đủ thứ hương hoa vi diệu của trời, hương xoa, bột thơm, tạp bảo, vòng hoa cài tóc, các vật trang nghiêm, tung lên trên Đức Phật. Vì cúng dường Đức Phật nên họ quét dọn, trang hoàng đường lớn, hẽm nhỏ, dùng áo báu trời, diệu hoa trời, the lụa trời che khắp trên đường. Họ lại mưa xuống hoa Mạn-đà-la, hoa Ba-lô-sa, hoa Ca-lô-già, hoa Đại lô-già, hoa Ưu-bát-la, hoa Câu-vật-đà, hoa Phân-đà-lợi… đủ thứ hoa sen được bày theo bước đi của Đức Phật. Hai bên con đường ấy, hóa ra cây trời với cành lá, hoa trái, đều dùng bảy báu mà trang nghiêm. Trên cây bảy báu, lại hiện ra đủ thứ áo báu đẹp của cõi trời, mũ trời, vòng ngọc đeo tai, vòng báu đeo tay đồ trang sức nghiêm trang. Trong vùng những cây đó, có ao hoa trời, giáp vòng bốn bờ ao ấy, toàn là bảy báu, trong ao, nước trong mát ngọt lành, đầy đủ tám đức. Mọi thứ hoa sen báu và những loài chim kêu tiếng vi diệu, đủ màu sắc xen lẫn, tràn đầy trong ao ấy.
Những Thiên chúng đó cúng dường Đức Phật nên ở trong hư không, mỗi vị đều cầm cờ phướn, bảy báu và lọng báu, trang hoàng bằng đủ thứ dây vàng, lụa bóng, trân châu, chuỗi ngọc. Lại mưa xuống những mạt vàng, mạt bạc, mạt tỳ-lưu-ly và tung lên những hương bột Trầm thủy, hương bột Đa-già-la, hương bột Hắc chiên-đàn,
hương lá Đa-ma-la. Lại mưa xuống những hương thơm Ngưu đầu, Ưu-la-già chiên-đàn… đủ thứ hương bột, rải khắp trên đường. Lại mưa xuống dây vàng đan nối với chuỗi ngọc trân châu, chuỗi ngọc ma-ni, chuỗi ngọc như ý phơi bày rực rỡ ở trong hư không, theo gió xoay vần. Trên những con đường trong ngoài thành ấy, đều dùng đủ thứ đồ trang nghiêm của trời mà trang sức. Cho đến trong thành ma và quyến thuộc cũng dùng đồ trang nghiêm diệu bảo của trời mà nghiêm sức các con đường. Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn thương xót tất cả chúng sinh, nên liền vào Tam-muội Thủ-lăng-nghiêm, tâm tịch tĩnh. Vì đã vào định nên Đức Phật bước đi từ từ ở trên đường, hiện ra nơi sắc thân, đủ thứ vi diệu, tướng tốt uy nghi, quang minh hiếm có. Ở giữa đường, bên trong thành ấy, Đức Thế Tôn đứng ngay thẳng, khiến cho tất cả chúng sinh trên đường đó, đều thấy thân Phật. Nếu có người thờ Phạm thiên, ứng dùng thân Phạm để được được giải thoát, Đức Thế Tôn liền hiện thân Phạm mà hóa độ họ. Nếu có người thờ Đế Thích, ứng dùng thân Đế Thích để được được giải thoát, Đức Thế Tôn liền hiện thân Đế Thích hóa độ họ. Nếu có người thờ Na-la-diên, ứng dụng thân Na-la-diên được giải thoát, Đức Phật liền hiện thân Na-la-diên hóa độ họ. Nếu có người thờ Mê-hê-thủ-la, ứng dùng thân Ma-hê-thủ-la để được giải thoát, Đức Phật liền hiện thân Ma-hê-thủ-la hóa độ họ. Nếu có người thờ trời Tứ Thiên vương, ứng dùng thân trời Tứ Thiên vương để được giải thoát, Đức Phật liền hiện thân trời Tứ Thiên vương hóa độ họ. Nếu có người thờ Chuyển luân thánh vương, ứng dùng thân Chuyển luân vương để được giải thoát, Đức Phật liền hiện thân Chuyển luân vương hóa độ họ. Nếu có người thờ các tiểu vương, ứng dùng thân các tiểu vương để được giải thoát, Đức Phật liền hiện thân các tiểu vương hóa độ họ. Nếu có người thờ bậc đại thần thông, có người thờ Sa-môn, có người thờ đồng nam, đồng nữ, phụ nữ thì Đức Phật đều hiện những thân đó mà hóa độ họ. Thậm chí có người thờ sư tử, thờ rồng, thờ voi, thờ thỏ, thờ A-tu-la đủ loại thân. Những chúng sinh đó ứng dùng uy nghi sắc tướng của những thân đó được giải thoát, Đức Như Lai đều hiện những hình tướng đó mà hóa độ họ. Khi Đức Thế Tôn thị hiện đủ thứ như vậy thì tất cả chúng sinh đi trên đường thấy
việc đó rồi, đều chắp tay, lễ bái sát đất, khen ngợi, vây quanh Đức Như Lai, được điều chưa từng có. Nếu có người thờ voi, thờ rồng, thờ A-tu-la cho đến nếu có người thờ thần thỏ thì những chúng sinh đó, liền thấy Đức Như Lai đồng hình tướng thỏ đang uy nghi ở trên đường mà đi.
Nếu có chúng sinh thờ Phật thì những chúng sinh đó, liền thấy Đức Như Lai đúng như uy nghi của Đức Phật đang ở trên đường mà đi. Những chúng sinh đó đều chắp tay khen ngợi, lễ bái, cùng nhau đi theo sau Đức Phật.
Lúc bấy giờ, Tiên nhân Quang Vị ở núi Tuyết, cùng năm trăm đồ chúng của ông, bị sự điều khiển của ma, đi đến thành Vương xá, đến chỗ Đức Phật. Khi đó, Quang Vị còn ở bên trong cửa thành, đứng đợi Đức Như Lai; thấy thân Phật giống như người tiên, uy nghi hình tướng, hiển phát trang nghiêm và thấy vô lượng trăm ngàn câu-chi chư Thiên vây quanh cúng dường. Thấy việc đó rồi, ông liền khởi ý niệm: “Người này, quả là đại Tiên nhân, có sự gia hộ lớn, đáng thọ sự cúng dường tối thượng của người, trời và hiện ra tất cả thân phận trang nghiêm, như bậc Thánh trí. Hai người chúng ta, ai là tôn thắng? Trí tuệ ai hơn? Ta hôm nay làm sao rõ biết?” Ông lại khởi tiếp ý niệm: “Ta nên đến gần mà hỏi, do loài nào sinh ra? Do dòng họ nào? Thọ trì những gì? Do chí nguyện gì? Do những hạnh nào?” Tiên nhân Quang Vị tự quan sát đồ chúng, nói kệ:
Nay thấy đa văn phước đức lớn
Người trì đại hạnh Bậc Ứng Cúng
Thường trì thiện đạo Đức Mâu-ni
Trí đại nhẫn, nghĩa pháp đầy đủ.
Các ông, tất cả lòng ân cần
Dùng đại phương tiện luôn cúng dường
Ta phải đến Bậc công đức ấy
Để nghe giảng nói qua bờ kia.
Bấy giờ, tất cả đồ chúng Ma-na-bà của Quang Vị, đều đồng thanh nói lời như vầy:
–Đúng vậy, thưa Đại sư! Đại sư nên làm như vậy!
Tiên nhân Quang Vị cùng các quyến thuộc, kéo đến chỗ Đức
Thế Tôn. Đến trước Đức Phật rồi, họ chắp tay, đứng thẳng nói như vầy:
–Nay Ngài là ai?
Đức Thế Tôn đáp:
–Ta là Bà-la-môn.
Tiên nhân lại hỏi:
–Họ Ngài là gì?
Đức Thế Tôn đáp:
–Họ ta là Cù-đàm.
Tiên nhân lại hỏi:
–Chí Ngài thích gì?
Đức Thế Tôn đáp:
–Ba cửa giải thoát.
Tiên nhân lại hỏi:
–Ngài làm những hạnh nào?
Đức Thế Tôn đáp:
–Ta hành Chân như tế.
Tiên nhân lại hỏi:
–Ngài xuất gia bao lâu rồi.
Đức Thế Tôn đáp:
–Lâu như sự khởi lên của vô minh kia, ta nay xuất gia cũng lại như vậy!
Tiên nhân lại hỏi:
–Như vậy, Đại tiên là tinh tú ứng hiện, như điều minh ký đều tụng vậy chăng?
Đức Thế Tôn đáp:
–Như sự bình đẳng ấy, ta chẳng quên giữ. Đó sở hữu gì? Có gì kiên cố? Như tướng này thì trí thế gian biết.
Tiên nhân lại hỏi:
–Vì muốn khiến cho những người trí tuệ, sinh lòng hoan hỷ, nên nói lời nói này.
Đức Thế Tôn hỏi:
–Sao gọi là tinh tú?
Tiên nhân đáp:
–Chỗ nương tựa của hai mươi tám vì sao, mặt trời, mặt trăng chuyển theo mà đi. Mỗi một đều nương theo tám ngón tay nằm ngang của người ấy lấy làm phép đo lường. Mười hai lần, tám ngón đó, dùng làm phép đo lường thân. Dùng một lần tám ngón ấy để đo lường đảnh. Dùng một lần tám ngón để đo lường bàn chân. Mười bốn lần dùng tám ngón như vậy, Ngài nên biết, đó là phép đo lường tinh tú. Hiểu được như thế này thì không có phép khác; mỗi một đều tùy theo người ấy, có chỗ ghi từng núm vào để làm định pháp. Nếu chẳng vậy thì xin Đại Mâu-ni lắng nghe! Tôi nay sẽ nói về việc tinh tú.
Người sinh nhằm sao Mão thì ở bên phía phải của mặt, ngang xuống chừng bốn ngón, có núm đỏ, đen, trên núm có lông. Người ấy trí tuệ vang lừng, kết tụ tài lộc, thế lực tương ứng rất lớn. Người sinh nhằm sao Mão thì có tướng như vậy. Người sinh nhằm sao Tất thì trên thân có vết, chừng độ bốn ngón. Người ấy sáng suốt, chân thật, lòng thường giữ pháp, có trí tuệ, biết xấu hổ và kết tụ tài lộc đầy đủ. Ở mọi lúc, lòng thường dũng kiện, có thể đánh thắng oán địch. Người sinh nhằm sao Sâm thì dưới cổ trước, chừng bốn ngón, có vết đen. Tính người ấy dũng kiện, kết tụ tài lộc đầy đủ. Người sinh nhằm sao Chủy thì từ đỉnh trở xuống, độ một gang rưỡi tay, bên trái có núm. Người ấy tính nhiều sân si, mà vẫn có kết tụ tài lộc. Người sinh nhằm sao Phú-na Bà-tô (sao Tỉnh) thì ở dưới hông trái có vết đen. Người ấy của cải, lúa gạo đầy đủ mà thiếu trí tuệ. Người sinh nhằm sao Phú-sa (sao Quỷ) thì có tướng tối thượng, trong tay có luân tướng, giống như vừng mặt trời, thượng diệu đoan chánh, tướng tóc xoắn về bên phải, tất cả nương trụ trên thân đều viên mãn, có thể phá phiền não, làm đại Đạo sư. Người sinh nhằm sao A-thất-lệ-sa (sao Liễu) thì ngực có vết đen, ưa đấu tranh, phạm giới, khó cùng ở chung, tính nhiều dâm dục. (Bảy sao trên là sao ở phương Đông).
Người sinh nhằm sao Mạc-già (sao Tinh) thì hoặc ngực, hoặc lưng có bứu nhỏ; người ấy là thiện trượng phu, có thể theo đúng pháp hạnh, mà lại nhiều của cải. Người sinh nhằm sao Sơ phá cầu (sao Trương) thì bên phải hoặc bên trái rốn ắt phải có vết; người ấy nhiều
keo kiệt, chết yểu. Người sinh nhằm sao Đệ nhị phá cầu (sao Dực), dưới rốn bốn ngón, nếu thấy có núm thì kết tụ tài lộc, trì giới đều tan mất. Người sinh nhằm sao A-tát-đa (sao Chẩn) thì dưới cửa rốn phải có núm đỏ; người ấy tính ưa làm giặc, dua nịnh, ít trí thông minh, phước mỏng. Người sinh nhằm sao Chất-đa-la (sao Giác) thì trên âm căn trai hay gái sẽ có cái núm; người ấy, tính thuần trực, nhiều ái dục, ưa ca múa. Người sinh nhằm sao Tát-bà-để (sao Cang) thì hoặc là đầu nam căn hoặc ở dưới căn, có sinh núm vàng; người ấy, thọ nhiều tính tham, sân, làm não đại chúng, không có trí tuệ. Người sinh nhằm sao Tô-xá-khư (sao Đê) thì từ háng trở xuống độ tám chỉ, bên trong tùy chỗ, có sinh núm đỏ, người ấy có quyến thuộc đầy đủ, có nhiều tôi tớ, ở địa vị khanh tướng, thông minh, biết xấu, dũng kiện, mưu lược, quả quyết, có thể làm oán địch lùi bước, thường thọ an vui, mạng chung sinh lên trời. (Bảy sao này thuộc phương Nam).
Người sinh nhằm sao A-nô-la-đà (sao Phòng) thì từ đầu gối trở lên tám ngón bên trong nếu có bướu nhỏ thì người đó trì giới có pháp, kết tụ tài lộc đầy đủ. Người sinh nhằm sao Thệ-sắt-tra (sao Tâm) thì bên trong bắp vế có núm; người ấy chết yểu, nghèo cùng, phạm giới, ít lòng Từ, bị người ganh ghét. Người sinh nhằm sao Mộ-la (sao Vĩ) thì trên vế phải có vết nhỏ; người này có phước đức, mà chóng tiêu diệt. Người sinh nhằm sao Sơ A-sa-trà (sao Ky) thì đầu gối có núm; người này tính ưa xả thí, có thể biết đạo pháp, mạng chung sinh lên cõi trời. Người sinh nhằm sao đệ nhị A-sa-trà (sao Đẩu) thì ở trên cẳng chân phải có núm xanh; người này tính ưa đấu tranh với người, chẳng nương cậy, chẳng tín thọ. Người sinh nhằm sao Thất-la-bà (sao Ngưu) thì ở trên cẳng chân phải nhất định phải có hai núm, người này thường giàu có, kết tụ tài lộc, thọ thân không bệnh, được sự yêu thích của mọi người, mạng chung sinh lên trời. Người sinh nhằm sao Đà-nhĩ-sắt-tra (sao Nữ) thì trên cẳng chân có núm, người này nhiều sân, ít tham, tuy có trí tuệ, mà không kết tụ tài lộc. (Bảy sao trên thuộc phương Tây).
Người sinh nhằm sao Xá-đa-tỳ-sa (sao Nguy) thì từ gối trở xuống mười sáu ngón, bên trong có núm đen; người này, tính ngu si, bị chết chìm. Người sinh nhằm sao Đệ nhất Bạt-đà-la-bạt-đà (sao
Thất) thì từ chỗ gối cong trở xuống, nội trong tám ngón, trên xương đùi phải có vết; người này làm cho người khác sân não, ngu si, bần cùng, ưa làm đạo tặc (trộm cướp). Người sinh nhằm sao Đệ nhị Bạt-đà-la (sao Bích), ở bên trong hổ khẩu phải có núm con; người này ưa bố thí, trì giới, nghĩ sức nhớ lâu, có trí tuệ, có Từ bi, tính không sợ sệt. Người sinh nhằm sao Lệ-bà-để (sao Khuê) thì người đó tự sinh sống bằng sức của người tôi tớ. Người sinh nhằm sao Thấp-tỳ-nị, người này thấp kém, tự nuôi sống. Người sinh nhằm sao A-thấp-tỳ-ni, vùng ngón chân cái có núm xanh, thân không bệnh não mà thường có sức mạnh lớn. Người sinh nhằm sao Bà-la-ni (sao Vị) thì ở dưới bàn chân có núm con; người này thọ tính không Từ bi, ưa làm tay đồ tể, phá giới, hành động ác, chết vào địa ngục. (Đây là nhóm sao phương Bắc).
Như trên đã nói, đây gọi là việc tinh tú. Nhờ đấy mà được biết tính hạnh giàu nghèo, tốt xấu của con người. Nếu biết điều này thì có thể khiến cho chúng sinh đến với bờ kia.
Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Tiên nhân:
–Đó là sự thấy của kẻ phàm phu ngu si, nương theo tâm chấp trước, trụ ở hạnh phân biệt. Sự thấy của phàm phu là hư vọng nóng nẩy, bệnh hoạn như loài chó, rắn, cá, rùa kia. Nếu trong số đủ các loại chúng sinh còn lại kia, mà sinh nhằm sao Phú-sa này thì họ chẳng phải là được phần vui thích sao! Như thần thông của ông, đã được định giải thoát; ta lại có thể vì tất cả mà chỉ rõ điều ấy. Ông nay, vì sao chẳng hỏi?
Tiên nhân Quang Vị phát sinh đại hoan hỷ, liền dùng kệ khen ngợi:
Tiên nhân hình tướng người
Con thấy, tướng tối thượng
Chẳng biết dòng họ ngài
Là trời hay là người?
Pháp âm thanh nói năng
Giống như trời Đại phạm
Giữ hạnh trì sắc tướng
Không lâu như tướng Tiên.
Chỗ chẳng thấy nghe xưa
Tướng Mâu-ni đầy đủ
Nào sở thuyết, sở sư
Xin Ngài nói tính vậy.
Đức Thế Tôn liền dùng kệ đáp Tiên nhân:
Chẳng biết bờ đây, đó
Nên có tướng lập nên
Bị buộc tất cả khổ
Ông Phi vật giải thoát.
(Ông chẳng phải là đồ chứa pháp giải thoát)
Tánh ta là sáu Độ
Sáu thông Bà-la-môn
Nói sáu pháp hòa kính
Sáu căn tu phân biệt.
Ba pháp, ba giải thoát
Bình đẳng biết vô ngã
Khi phát tâm Bồ-đề
Lúc đó, ta xuất gia.
Tướng ta chẳng thể được
Khéo tu nơi vô tướng
Không người, không thọ mạng
Biết vô ngã cũng không.
Ba thọ, ba pháp hành
Phân biệt tu chỗ không
Ta qua trí bờ kia
Đây nói không ai bằng.
Không sở trước như không
Tác giả tâm Bồ-đề
Đầy đủ nhẫn lực đó
Sẽ được trí như trên.
Chẳng chấp trước các pháp
Người được báo cũng không
Thuận hiểu Như như vậy
Bồ-đề chẳng khó đắc.
Chẳn lập nơi các pháp
Và chẳng nương đây, đó
Phân biệt tu chân tế
Đấy sẽ được Thế Tôn.
Không tướng, không tướng tưởng
Rời nơi chỗ sở đắc
Các pháp phi hòa hợp
Đấy sẽ được Như Lai.
Ông bỏ những tướng ấy
Tự tâm mê cũng bỏ
Ông hiểu như hư không
Như vậy sẽ được Phật.
Khi Đức Thế Tôn nói bài kệ này, trong lúc chưa gián đoạn, Tiên nhân Quang Vị cùng các quyến thuộc, thấy hình tướng suy nghi của Đức Thế Tôn trở lại như Đức Phật đã trụ, liền đạt được sự nghĩ nhớ. Họ tự nhớ ra, thuở xa xưa, nhờ gieo trồng căn lành mà được như hiện giờ. Tiên nhân Quang Vị liền được Bồ-tát Tam-muội tên là Bảo tinh. Sự sở đắc Tam-muội nơi Bồ-tát Tam-muội, làm cho tất cả đều quan sát thấy; như tại cao tràng, thấy tất cả Tam-muội; sở đắc tất cả cảnh giới tự tại, không có sự ràng buộc, lệ thuộc, chẳng nương theo sự thấy của người khác; không nào người có thể hủy hoại; không người nào có thể đoạt lấy. Tiên nhân Quang Vị liền ở trước Đức Phật, chắp tay, hai tay dâng hoa, dùng kệ khen:
Vô biên khen nói thật
Thế gian khéo cậy nương
Như Lai mắt tuệ sáng
Soi tất cả chúng sinh.
Vượt lên trên chúng sinh
Tinh tấn luôn Từ bi
Cúi lạy Đấng Kiên Cố
Đạo sư, hết các chấp.
Ánh sáng màu vàng tía
Chạm chúng sinh mát mẻ
Hiểu tất cả sinh chúng
Nhờ công đức Bồ-đề.
Phật chuyển bánh xe pháp
Hay phá núi não phiền
Làm xong việc sau cùng
Trí Bồ-đề nay được.
Thầy thuốc trong chúng sinh
Tướng chân thật trang nghiêm
Nói ta sẽ đắc Phật
Đạo sư trong chúng sinh.
Cắt đứt những lưới ái
Độ mình, độ chúng sinh
Từ lâu được Phật ký
Làm bậc trên cõi người.
Chúng sinh khổ trôi nổi
Biển hữu khiến đưa sang
Chỗ Niết-bàn yên ổn
Đạo vô lậu an lập.
Sở hữu mười phương Phật
Công đức như biển lớn
Ngài vì con làm chứng
Hồi hướng Bồ-đề tâm.
Tất cả các chúng sinh
Ác não, khổ cực cùng
Ba đời và phước đức
Do thân, miệng, ý con.
Và tất cả sinh chúng
Khổ diệt, vui thành Phật
Chúng sinh tròn đủ khắp
Được thường trụ Niết-bàn.
Bệnh chúng sinh tịch diệt
Nước phiền não khô cạn
Các căn được trí tuệ
Tự tính thường vững bền.
Chúng sinh đến xứ chết
Và chịu khổ buộc ràng
Nhờ ánh sáng phước đức
Khiến mau giải thoát khắp.
Mỗi một chúng sinh giới
Được công đức như biển
Được phước trí vô lượng
Tất cả vui tròn đầy
Bỏ những ác kiến đó
Chánh kiến mau thân gần
Nghĩ nhớ chỗ đời trước
Chúng sinh được pháp hành.
Tất cả được thuyền pháp
Sang đến bờ biển kia
Đã qua bờ ấy rồi
Được tất cả pháp Phật.
Trụ lâu vô lượng kiếp
Mưa pháp vũ khắp cùng
Nước thanh tịnh mây pháp
Rửa sạch các chúng sinh.
Nếu mọi việc làm ác
Của thân, miệng, ý con
Con phát lồ tất cả
Xin Đức Phật chứng minh.
Con sinh lòng kính trọng
Nghiệp ác lại không làm
Phật chẳng thể nghĩ bàn
Thường được thấy hiện tiền.
Nếu có một phước đức
Hồi hướng vì Bồ-đề.
Con vì các sinh chúng
Nhẫn chịu mọi khổ nạn.
Con khuyên các chúng sinh
Hành Bồ-đề thượng đạ
Thanh tịnh các cõi, kiếp
Cùng biển trí chúng sinh.
Con được cõi thanh tịnh
Theo đó chứng Bồ-đề
Được đồ chúng thanh tịnh
Tịnh nhẫn trụ các địa.
Quyết định năm thần đạo
Con được sư tử thuyết
Chỉ bày trí vô trước
Đạo sư thọ ký con.
Khi định đã đắc Phật
Điều ngự tất cả pháp
Hoa con tung lên cúng
Thành lọng hoa trong không.
Những chúng trời, người, rồng
Tất cả đến làm chứng
Con đảnh lễ Thế Tôn
Khiến đại địa chấn động.
Lúc bấy giờ, hoa của Tiên nhân Quang Vị tung lên, đều trụ ở không trung, gần trên đảnh Đức Phật, hợp làm một lọng hoa. Tiên nhân Quang Vị thấy việc này rồi, vừa ý bội phần, không hy vọng gì khác nữa. Ông phát sinh sự ái lạc đệ nhất, hoan hỷ vô cùng, liền cúi đầu, hai gối quỳ xuống đất, làm lễ dưới chân Đức Thế Tôn. Khi Đại tiên Quang Vị lễ dưới chân Đức Phật thì ngay tức thời, không gián đoạn, tất cả tam thiên đại thiên thế giới có sáu cách chấn động và có đến vô lượng a-tăng-kỳ, trăm ngàn câu-chi na-do-tha chúng sinh,… của những thế giới đó đều đến tập hội, tất cả đều bi hỷ, phát sinh lòng kinh ngạc chưa từng có.
Lúc đó, Đức Như Lai tùy theo sự thấy biết của các chúng sinh
đó, thị hiện đủ thứ thân. Kẻ ưng dùng hình voi để giáo hóa, liền thấy Đức Như Lai như hình voi đó, mà sinh lòng yêu thích. Họ lại thấy hoa của vị đại Tiên nhân đã tung lên, trụ trên hư không biến thành lọng hoa và đại địa chấn động. Đã thấy điều này, họ sinh lòng hy hữu gấp bội, đi đến chỗ Đức Thế Tôn, đảnh lễ dưới chân Đức Phật. Có chúng sinh ưng dùng thân Phật để giáo hóa, họ thấy Đức Như Lai như thân tướng của Phật, phát sinh lòng hy hữu. Lúc đó, Đức Thế Tôn liền ra khỏi định, từ Tam-muội Thủ-lăng-nghiêm an tường đứng dậy. Vô lượng chúng sinh đã được giáo hóa đều thấy Đức Thế Tôn, không còn mong cầu gì khác nữa, đều rất vui sướng phát sinh lòng yêu thích, đều như sở đắc. Họ mang tràng hoa, y phục, hương bột, hương xoa, các đồ trang nghiêm tung lên cúng dường.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ thọ ký Tiên nhân Quang Vị:
Mau đứng nghe thọ ký
Hôm nay Đạo sư nói
Đại tiên được Bồ-đề
Đất động, một lọng hoa.
Đứng lại trong hư không
Gia hộ không ai bằng
Ông được Lưỡng Túc Tôn
Lợi thế gian tự tại.
Phật có phước vô biên
Bờ cõi ngang hư không
Kiên cố trong ba cõi
Đèn pháp soi thế gian.
Lúc bấy giờ, Đại Bồ-tát Quang Vị, liền ở trước Đức Phật, cung kính bạch:
–Thưa Thế Tôn! Con được cõi Phật giống những tướng nào? Con ở cõi đó chuyển bánh xe đại pháp?
Lúc đó, Đức Thế Tôn bảo Quang Vị:
–Đời vị lai, trải qua vô lượng a-tăng-kỳ kiếp, ở địa phận phương Bắc, có thế giới tên là Khai phu hương, có đầy đủ các tướng
trang nghiêm như thế giới An lạc ở phương Tây. Này thiện trượng phu! Ông sẽ ở cõi Phật đó được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, hiệu là Vô Cấu Hương Quang Thắng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Đức Phật đó thọ mạng trong mười kiếp, chỉ gồm có các Đại Bồ-tát, không có Thanh văn, Bích-chi-phật, thuần nói về Đại thừa thanh tịnh vô thượng.
Đại chúng nghe Đức Thế Tôn thọ ký cho Tiên nhân Quang Vị xong thì đem đồ cúng dường mang theo, cúng dường cho Tiên nhân. Năm trăm ma-na-bà và chín mươi hai na-do-tha trăm ngàn câu-chi chúng sinh đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và được Tam-ma-đề của Bồ-tát, chẳng quên tâm Bồ-đề.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
