Phân Tích Giới Tỳ Khưu Tập 2

6. Chương Pàcittiya - 6.1. Phẩm Nói Dối

TẠNG LUẬT

PHÂN TÍCH

GIỚI TỲ KHƯU

TẬP HAI

Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri!

6. CHƯƠNG PACITTIYA

Bạch chư đại đức, chín mươi hai điều pãcittiya này được đưa ra đọc tụng.

6.1. PHẦM NÓI DỔI

6.1.1 ĐIỀU HỌC VỀ NÓI DỐI.

1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sãvatthĩ, ơetavana, tu viện của ông Anãthapindika. Vào

lúc bấy giờ, Hatthaka con trai dòng Sakya' nói năng tráo trở. Trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo, vị ấy phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời. Những người ngoại đạo phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao Hatthaka con trai dòng Sakya trong khi nói chuyện với chúng tôi lại phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời?”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ngoại đạo ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khuü ấy đã đi đến gặp Hatthaka con trai dòng Sakya, sau khi đến đã nói với Hatthaka con trai dòng Sakya điều này: - “Này đại đức Hatthaka, nghe nói trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo, đại đức phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, CỐ tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời, có đúng không vậy?” - “Này các đại đức, những người ngoại đạo ây cần bị đánh bại bằng bất cứ cách nào, sự chiến thắng là không bao giờ được dành cho bọn họ.” Các tỳ khưu ít ham muốn, tự biết đủ, khiêm tốn, có hối hận, ưa thích sự học tập, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao Hatthaka con trai dòng Sakya trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo lại phủ nhận rồi thùa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời?”

———

¹ Ngài Buddhaghosa nói rằng: “Nghe nói vào thời đức Phật có 80.000 người đàn ông đã từ dòng Sãkya đi xuất gia, Hatthaka con trai dòng Sakya là một vị trong số đó” (VinA. iv, 735).

3. Sau đó, khi đã khiển trách Hatthaka con trai dòng Sakya bằng nhiều phương thức, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ây, nhân sự kiện ây, đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi Hatthaka con trai dòng Sakya rằng: - “Này Hatthaka, nghe nói trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo, ngươi phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dôì, sau khi hẹn ước lại không giữ lời, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này kẻ rồ dại, vì sao trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo, ngươi lại phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của nhữtig người đã có đức tin. Này kẻ rồ dại, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.”

4. Sau đó, khi đã khiển trách vị tỳ khưu ấy bằng nhiều phương thức, đức Thế Tôn đã chê bai về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, sự khó khăn trong việc ăn uống, sự tầm câu quá nhiều, sự không biết đủ, sự kết phe nhóm, sự biếng nhác; và bằng nhiều phương thức Ngài đã ngợi khen về sự dễ dàng trong việc cấp dưỡng, sự dễ dàng trong việc ăn uống, sự ít tâm cầu, sự biết đủ, sự từ khước, sự tiết chế, sự hài hòa, sự đoạn giảm, sự ra sức nỗ lực. Ngài đã nói Pháp thoại thích đáng và phù hợp cho các tỳ khưu rồi đã bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như thế thì Ta sẽ quy định điều học cho các tỳ khuU vì mười điều lợi ích: Nhằm sự tốt đẹp cho hội chúng, nhằm sự an

lạc cho hội chúng, nhằm việc trấn áp những nhân vật ác xấu, nhầm sự lạc trú của các tỳ khưu hiền thiện, nhằm ngăn ngừa các lậu hoặc trong hiện tại, nhằm sự trừ diệt các lậu hoặc trong tương lai, nhằm đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, nhằm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin, nhằm sự tồn tại của Chánh Pháp, và nhằm sự hỗ trợ Luật. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi cô' tình nói dối thì phạm tội pãcittiya.”

5. Cố tình nói dôl nghĩa là lời nói, tiếng nói, cách nói, lời phát biểu, sự biểu hiện bằng lời nói của vị có ý định lừa dối có tám cách không thánh thiện là: Không thấy (nói rằng): “Tôi đã thăy,” không nghe (nói rằng): “Tôi đã nghe,” không cảm giác (nói rằng): “Tôi đã cảm giác,” không nhận thức (nói rằng): “Tôi đã nhận thức,” đã thấy (nói rang): “Tôi đã không thấy,” đã nghe (nói rằng): “Tôi đã không nghe,” đã cảm giác (nói rằng): “Tôi đã không cảm giác,” đã nhận thức (nói rằng): “Tôi đã không nhận thức.”

Không thấy nghĩa là không được thấy bởi mắt. Không nghe nghĩa là không được nghe bởi tai. Không cảm giác nghĩa là không được ngửi bởi mũi, (và) không được nếm bởi lưỡi, (và) không được xúc chạm bời thân. Không nhận thức nghĩa là không được nhận thức bởi ý. Đã thấy nghĩa là đã được thấy bởi mắt. Đã nghe nghĩa là đã được nghe bởi tai. Đã cảm gịác nghĩa là đã được ngửi bởi mũi, (hoặc) đã được nếm Bởi lưỡi, (hoặc) đã được xúc chạm bởi thân. Đã nhận thức nghĩa là đã được nhận thức bởi ý.

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thấy bị phạm tội pãcittiya: Trước

đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói.”

Với bốn yếu tố, vị cố tình nói điều dôì trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thấy bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dôì trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dôì trá,” đã nói xong (biết rằng): “Đfêu dốỉ trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm.

Với năm yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thấy bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dốỉ trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều chấp nhận.

Với sáu yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thây bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rang): “Ta đang nói điều dôì trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều chấp nhận, đã che giấu điều ưa thích.

Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thấy bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá^” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều chấp nhận, đã che giấu điều ưa thích, đã che giấu ý định.

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe” về điều đã không nghe — nt— “Tôi đã cảm giác” về điều đã không cảm giác — nt— “Tôi đã nhận thức” về điều đã không nhận thức bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biẽt rằng): “Ta đang nói đfêu dốỉ trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói.”

Với bốn yếu tố, —nt— Với năm yếu tố, —nt— Với sáu yếu tố, — nt— Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe” về điều đã không nghe —nt— “Tôi đã cảm giác” về điều đã không cảm giác —nt— “Tôi đã nhận thức” về điều đã không nhận thức bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều chấp nhận, đã che giấu điều ưa thích, đã che giấu ý định.

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nghe” về điều đã không thấy bị phạm tội pãcừtiya: —nt— Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã cảm giấc” về điều đã không thấy bị phạm tội pãcittiya: —nt— Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nhận thức” về điều đã không thấy bị phạm tội pãcittiya: — nt— Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy, đã nghe, và đã cảm giác” về điều đã không thấy —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã thấy, đã nghe, và đã nhận thức” về điều đã không thấy —nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã thấy, đã nghe, đa cảm giấc, và đã nhận thức” về điều đã không thấy bị phạm tội pãcittiya: — nt—

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe và đã cảm giác” về điều đã không nghe —nt— Với ba yếu

tố, ... “Tôi đã nghe và đã nhận thức” về điều đã không nghe —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã nghe và đã thấy” về điều đã không nghe bị phạm tội pãcittiya: —nt— Với ba yếu tố, vị cô tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe, đã cảm giác, và đã nhận thức” về điều đã không nghe —nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe, đã cảm giác, và đã thấy” về điêu đã không nghe —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã nghe, đã cảm giác, đã nhận thức, và đã thấy” về điều đã không nghe bị phạm tội pãcittiya: —nt—

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã cảm giác và đã nhận thức” về điều đã không cảm giác — nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã cảm giác và đã thấy” về điều đã không cảm giác —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã cảm giác và đã nghe” về điều đã không cảm giác bị phạm tội pãcittìya: — nt— Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã cảm giác, đã nhận thức, và đã thấy” về điều đã không cảm giác —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã cảm giác, đã nhận thức, và đã nghe” về điều đã không cảm giác —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã cảm giác, đã nhận thức, đã thấy, và đã nghe” về điều đã không cảm giác — nt—

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức và đã thấy” về điều đã không nhận thức — nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức và đã nghe” về điều đã không nhận thức — nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức và đã cảm giác” về điều đã không nhận thức bị phạm tội pãcittiya: —nt— Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức, đã thấy, và đă nghe” về điều đã không nhận thức —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã nhận thức, đã thấy, và đã cảm giác” về điều đã không nhận thức —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã nhận thức, đã thấy, đã nghe, và đã cảm giác” về điều đã không nhận thức bị phạm tội pãcittiya — nt—

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã không thấy” về điều đã thấy bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dốỉ trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dôl trá đã được ta nói.” Với bốn yếu tố, —nt— Với năm yếu tố, —nt— Với sáu yếu tố, —nt— Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã không thấy” về điều đã thấy bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dốỉ trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều chấp nhận, đã che giấu điều ưa thích, đã che giấu ý định.

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dốì trá: “Tôi đã không nghe” về điều đã nghe —nt— “Tôi đã không cảm giác” về điều đã cảm giác —nt— “Tôi đã không nhận thức” về điều đã nhận thức bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói đĩều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dốỉ trá đã được ta nói.” Với bốn yếu tố, —nt— Với năm yếu tố, —nt— Với sáu yếu tố, —nt— Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã không nghe” về điều đã nghe —nt— “Tôi đã không cảm giác” về điều đã cảm giác —nt— “Tôi đã không nhận thức” về điều đã nhận thức bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xongtbiết rằng): “Điều dốì trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều chấp nhận, đã che giấu điều ưa thích, đã che giấu ý định.

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe” về điều đã thấy —nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giấc” về điều đã thấy —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã

nhận thức”về điều đã thấy bị phạm tội pacittiya: —nt— Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe và đã cảm giác” về điều đã thấy —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã nghe và đã nhận thức” về điều đã thấy — nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe, đã cảm giác, và đã nhận thức” về điều đã thấy bị phạm tội pacittiya: — nt—

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã cảm giác” về điều đã nghe —nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức” về điều đã nghe —nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã thấy” về điều đã nghe bị phạm tối pacittiya: — nt— Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá : “Tôi đã cảm giác, đã nhận thức” về điều đã nghe — nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác và đã thấy” về điều đã nghe —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã cảm giác, đã nhận thức, và đã nghe” về điều đã nghe bị phạm tội pacittiya: — nt—

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức” về điều đã cảm giác —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã thấy” về điều đã cảm giác —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã nghe” về điều đã cảm giác bị phạm tội pacittiya: —nt— Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức và đã nghe” về điều đã cảm giác —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã nhận thức và đã nghe” về điều đã cảm giác —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã nhận thức, đã thấy và đã nghe” về điều đã cảm giác bị phạm tội pacittiya: —nt—

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: ” Tôi đã thấy” về điều đã nhận thức —nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe” về điều đã nhận thức —nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác” về điều đã nhận thức bị phạm tội pacittiya: — nt— Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nghe” về điều đã nhận thức —nt— Với ba yếu tố, ... “Tôi đã thấy và đã cảm giác” về điều đã nhận thức —nt— Với ba yếu tố,... “Tôi đã thấy, đã nghe,

và đã cảm giác” về điều đã nhận thức bị phạm tội pãcittiya: — nt—

Với ba yếu tố, vị có hoài nghi về điều đã thấy, không tin điều đã thấy, không nhớ về điều đã thấy, quên điều đã thấy lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nghe” bị phạm tội pãcittiya: —nt— lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nghe, đã cảm giác, và đã nhận thức” bị phạm tội pãcittiya: — nt— vị có hoài nghi về điều đã nghe, không tin điều đã nghe, không nhớ về điều đã nghe, quên điều đã nghe —nt— vị có hoài nghi về điều đã cảm giác, không tin điều đã cảm giác, không nhớ về điều đã cảm giác, quên điều đã cảm giác — nt—

Với ba yếu tố, vị có hoài nghi về điều đã nhận thức, không tin điều đã nhận thức, không nhớ về điều đã nhận thức, quên điều đã nhận thức lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức và đã thấy” —nt— quên điều đã nhận thức ... “Tôi đầ nhận thức và đã nghe” —nt— quên điều đã nhận thức ... “Tôi đã nhận thức và đã cảm giác” —nt— quên điều đã nhận thức ... “Tôi đã nhận thức, đã thấy, và đã nghe” —nt— quên điều đã nhận thức ... “Tôi đã nhận thức, đã thấy, đã nghe, và đã cảm giác” bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dốỉ trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói.”

Với bốn yếu tố, —nt— Với năm yếu tố, —nt— Với sáu yếu tố, —nt— Với bảy yếu tố, ... quên điều đã nhận thức lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức, đã thấy, đã nghe, và đã cảm giác” bị phạm tội pãcittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu

quan điểm, đã che giấu điều chấp nhận, đã che giấu điều ưa thích, đã che giấu ý định.

Vị nói không suy nghĩ, vị nói theo thói quen — Nói không suy nghĩ nghĩa là nói vội (nói nhanh). Nói theo thói quen nghĩa là (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nói điều này’ lại nói điều khác — vị bị điên, vị vi phạm đâu tiên thì vô tội.”

Điều học về nói dối là thứ nhất.

6.1.2. Điều Học Về Nói Lời Mắng Nhiếc

6.1.2. ĐIÊU HỌC VE NÓI LỜI MẮNG NHIẾC

1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sãvatthĩ, Jetavana, tu viện của ông Anãthapindika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi cãi cọ với các tỳ khưu hiền thiện đã mắng nhiếc các tỳ khưu hiền thiện theo sự sanh ra, theo tên gọi, theo dòng họ, theo công việc, theo nghề nghiệp, theo bệnh tật, theo đặc điểm, theo phiền não, theo sự vi phạm, lại còn chửi rủa và khinh bi bằng sự sỉ vả hạ tiện. Các tỳ khưu ít ham muốn, — nt—, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

“Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi cãi cọ với các tỳ khưu hiền thiện lại mắng nhiếc các tỳ khưu hiền thiện theo sự sanh ra, theo tên gọi, theo dòng họ, theo công việc, theo nghề nghiệp, theo bệnh tật, theo đặc điểm, theo phiền não, theo sự vi phạm, lại còn chửi rủa và khinh bỉ bằng sự si vả hạ tiện?”

2. Sau đó, khi đã khiển trách các tỳ khưu nhóm Lục Sư bằng nhiều phương thức, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. -nt- “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi trong khi cãi cọ với các tỳ khưu hiền thiện đã mắng nhiếc các tỳ khưu hiền thiện theo sự sanh ra, —nt—lại còn chửi rủa và khinh bi bằng sự si vả hạ tiện, có đúng không vậy?”

- “Bạch ThếTôn, đúng vậy.”

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:—nt— Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi trong khi cãi cọ với các tỳ khưu hiền thiện lại mắng nhiếc các tỳ khưu hiền thiện theo sự sanh ra, — nt— lại còn chửi rùa và khinh bi bằng sự si vả hạ tiện? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin —nt— Sau

khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng:

3 - Này các tỳ khưu, vào thời trước đây ở thành Takkasilã có người Bà-la-môn nọ có con bò mộng tên là Nandivisãla. Này các tỳ khưu, khi ấy con bò mộng Nandivisãla đã nói với người Bà-la-môn ấy điều này: “Này Bà-la-môn, hãy đi và hãy đánh cá với nhà phú thương một ngàn (nói rằng): Con bò mộng của chúng tôi sẽ lôi đi một trăm xe kéo được nối liền với nhau.” Này các tỳ khưu, sau đó người Bà-la-môn ấy đã đánh cá với nhà phú thương một ngàn (nói rằng): “Con bò mộng của chúng tôi sẽ lôi đi một trăm xe kéo được nối liền với nhau.” Này các tỳ khưu, sau đó người Bà-la-môn ấy đã nối liền một trăm xe kéo lại với nhau rồi buộc con bò mộng Nandivisãla vào và đã nói điều này: “Này đồ xạo, hãy kéo đi. Này đô xạo, hãy lôi đi.” Này các tỳ khưu, khi ấy con bò mộng Nandivisãla đã đứng yên ngay tại chỗ ấy. Này các tỳ khưu, khi ây người Bà-la-môn ấy bị thua một ngàn nên đã rầu rĩ.

4. Này các tỳ khưu, khi ấy con bò mộng Nandivisãla đã nói với người Bà-la-môn ây điều này: “Này Bà-la-môn, vì sao ngươi lại rầu rĩ vậy?” “Này ông bò, bởi vì do ông mà ta đã bị thua một ngàn như thế.” “Này Bà-la-môn, vì sao ngươi lại bôi xấu ta bằng cách nói đô xạo (trong khi) ta là kẻ không xạo? Này Bà-la-môn, ngươi hãy đi và hãy đánh cá với nhà phú thương hai ngàn (nói rằng): ‘Con bò mộng của chúng tôi sẽ lôi đi một trăm xe kéo được nối liền với nhau.’ Và chớ có bôi xấu ta bảng cách nói đồ xạo (trong khi) ta là kẻ không xạo.” Này các tỳ khưu, sau đó người Bà-la-môn ấy đã đánh cá vói nhà phú thương hai ngàn (nói rằng): “Con bò mộng của chúng tôi sẽ lôi đi một trăm xe kéo được nối liền với nhau.”

5. Này các tỳ khưu, sau đó người Bà-la-môn ấy sau khi nối liền một trăm xe kéo lại với nhau rồi đã buộc con bò mộng Nandivisãla vào và đã nói điều này: “Này bạn hiền, hãy kéo đi. Này bạn hiền, hãy lôi đi.” Này các tỳ khưu, khi ấy con bò mộng Nandivisãla đã lôi đi một trăm xe kéo được nôì liền với nhau.

6. Nên nói chi toàn lời hòa nhã, không nói lời không hòa nhã vào bất cứ lúc nào. (Con bò) đã lôi đi gánh hàng nặng cho người nói lời hòa nhã, và đã đạt được tài sản cho người ấy, và nhờ thếnó đã được hoan hỷ.

Này các tỳ khưu, ngay từ thời ấy sự chửi rủa và sự khinh bi đã không làm ta hài lòng, thì hiện nay điều gì khiến cho sự chửi rủa và sự khinh bi sẽ làm ta hài lòng? Này các tỳ khuü, sự việc này không đem lại niềm tín cho những kẻ chưa có đức tin —nt— Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi nói lời mắng nhiếc thì phạm tội pãcittiya.”

7. Lời mắng nhiếc nghĩa là mắng nhiếc theo mười biểu hiện: theo sự sanh ra, theo tên gọi, theo dòng họ, theo công việc, theo nghề nghiệp, theo bệnh tật, theo đặc điểm, theo phiền não, theo sự vi phạm, và bằng sự sỉ vả.

8. Sự sanh ra nghĩa là có hai sự sanh ra: sự sanh ra thấp kém và sự sanh ra cao quý. Sự sanh ra thấp kém nghĩa là sự sanh ra của hạng cùng đinh, sự sanh ra của hạng đan tre, sự sanh ra của hạng thợ săn, sự sanh ra của hạng làm xe, sự sanh ra của hạng hốt rác; sự sanh ra ấy gọi là sự sanh ra thấp kém. Sự sanh ra cao quý là sự sanh ra của hạng Sát-đế-lỵ và sự sanh ra của Bà-la-môn; sự sanh ra ấy gọi là sự sanh ra cao quý.

Tên gọi nghĩa là có hai loại tên gọi: tên gọi thấp kém và tên gọi cao quý. Tên gọi thấp kém nghĩa là tên Avakannaka, Javakannaka, Dhanitthaka, Savitthaka, Kulavaddhaka, hoặc là (tên gọi) bị khinh bi, bị chê bai, bị ghê tởm, bị xem thường, không được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; tên gọi ấy gọi là tên gọi thấp kém. Tên gọi cao quý nghĩa là được gắn liền với từ Buddha (đức Phật), được gắn liền với từ Dhamma (Giáo Pháp), được gắn liền với từ Sañgha (Hội Chúng), hoặc là (tên gọi) không bị khinh bi, không bị chê bai, không bị ghê tởm, không bị xem thường, được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; tên gọi ấy gọi là tên gọi cao quý.

Dòng họ nghĩa là có hai loại dòng họ: dòng họ thấp kém và dòng họ cao quý. Dòng họ thấp kém nghĩa là dòng họ Kosiya, dòng họ Bhãradvãja, hoặc là (dòng họ) bị khinh bi, bị chê bai, bị ghê tởm, bị xem thường, không được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; dòng họ ấy gọi là dòng họ thấp kém. Dòng họ cao quý nghĩa là dòng họ Gotama, dòng họ Moggallãna, dòng họ Kaccãna, dòng họ Vãsettha, hoặc là (dòng họ) không bị khinh bi, không bị chê bai, không bị ghê tởm, không bị xem thường, được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; dòng họ ấy gọi là dòng họ cao quý.

Công việc nghĩa là có hai loại công việc: công việc thấp kém và công việc cao quý. Công việc thấp kém nghĩa là công việc của thợ mộc, công việc hốt dọn bông hoa, hoặc là (công việc) bị khinh bỉ, bị chê bai, bị ghê tởm, bị xem thường, không được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; công việc ấy gọi là công việc thấp kém. Công việc cao quý nghĩa là việc đồng áng, việc thương buôn, việc chăn bò, hoặc là (công việc) không bị khinh bỉ, không bị chê bai, không bị ghê tởm, không bị xem thường, được

tôn trọng trong những xứ sở ấy; công việc ấy gọi là công việc cao quý.

12. Nghề nghiệp nghĩa là có hai loại nghề nghiệp: nghề nghiệp thấp kém và nghề nghiệp cao quý. Nghề nghiệp thấp kém nghĩa là nghề đan tre, nghề làm gốm, nghề thợ dệt, nghề thuộc da, nghề hớt tóc, hoặc là (nghề nghiệp) bị khinh bi, bị chê bai, bị ghê tởm, bị xem thường, không được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; nghề nghiệp ấy gọi là nghề nghiệp thấp kém. Nghề nghiệp cao quý nghĩa là nghề quản lý, nghề kế toán, nghề thư ký, hoặc là (nghề nghiệp) không bị khinh bi, không bị chê bai, không bị ghê tởm, không bị xem thường, được tôn trọng trong những xứ sở ấy; nghề nghiệp ấy gọi là nghề nghiệp cao quý.

13. Tất cả các bệnh tật là thấp kém, tuy nhiên bệnh tiểu đường là cao quý.

14. Đặc điểm nghĩa là có hai đặc điểm: đặc điểm thấp kém và đặc điểm cao quý. Đặc điểm thấp kém nghĩa là quá cao, quá lùn, quá đen, quá trắng; đặc điểm ấy gọi là đặc điểm thấp kém. Đặc điểm cao quý nghĩa là không quá cao, không quá lùn, không quá đen, không quá trắng; đặc điểm ấy gọi là đặc điểm cao quý.

15. Tất cả các phĩên não là thấp kém.

16. Tất cả các sự vi phạm {ãpattỉ) là thấp kém. Tuy nhiên, sự vi phạm vào dòng Thánh (quả vị Nhập Lưu) và sự tự mình vi phạm (sự chứng đạt) là cao quý.[1]

———

[1] Đây là nghệ thuật chơi chữ: Nghĩa căn bản của từ ăpattì là “sự đạt đến,” nghĩa thông dụng là “sự phạm tội, hay tội vi phạm” như được thây ở trường hợp thấp kém. Còn trường hợp cao quý được nêu ra

17- Sự sỉ vả nghĩa là có hai sự si vả: sự si vả thấp kém và sự sỉ vả cao quý. Sự si vả thấp kém nghĩa là (nói rằng): “Ngươi là con lạc đà, ngươi là con cừu, ngươi là con bò , ngươi là con lừa, ngươi là loài thú, ngươi đỉ địa ngục, không có cõi trời cho ngươi, khổ cảnh chờ đợi ngươi,” đệm vào tiếng ‘ya,’[1] hoặc đệm vào tiếng ‘bha,’ hoặc gọi là ‘kãta’ đối với người nam và ‘kotacikã’ đối với người nữ; sự si vả ấy gọi là sự si vả thấp kém. Sự sỉ vả cao quý nghĩa là (nói rằng): “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” sự sỉ vả ấy gọi là sự si vả cao quý.

18. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) thấp kém là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là hạng cùng đinh, ngươi là hạng đan tre, ngươi là hạng thợ săn, ngươi là hạng làm xe, ngươi là hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

19. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửỉ rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) cao quý là hạng Sát-đế-lỵ, hạng Bà-la-môn rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là hạng cùng đinh, ngươi là hạng đan tre, ngươi là hạng thợ săn, ngươi là

———

hai hợp từ là sotãpatti (sota-ãpatti) và samãpatti (sam-ãpatti) do được ghép với ãpatti. Từ sotãpatti có ý nghĩa là sự đạt đến dòng chảy, sự tiến vào dòng Thánh, tức là quả vị Nhập Lưu; còn từ samãpatti có ý nghĩa là sự đạt đến trọn vẹn, sự tự mình đạt đến, dịch là sự chứng đạt. Khó có thể diễn đạt trọn vẹn sang tiếng Việt (ND).

[1] Không rõ nghĩa của các từ đệm này, chi biết khi đệm vào các từ này thì có ý chê bai (ND).

hạng làm xe, ngươi là hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

20. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) thấp kém là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Sát-đế-lỵ, ngươi là Bà-la-môn;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

21. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) cao quý là hạng Sát-đế-lỵ, hạng Bà-la-môn rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Sát-đế-lỵ, ngươi là Bà-la-môn;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

22. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có tên gọi) thấp kém là Avakannaka, là Javakannaka, là Dhanitthaka, là Savitthaka, là Kulavaddhaka rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là Avakannaka, ngươi là Javakannaka, ngươi là Dhanitthaka, ngươi là Savitthaka, ngươi là Kulavaddhaka;” vị nói thì phạm tội păcỉttiya theo từng lời nói.

23. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có tên gọi) cao quý là Buddharakkhita, là Dhammarakkhita, là Sañgharakkhita rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là Avakaụọaka, ngươi là Javakannaka, ngươi là Dhanitthaka, ngươi là Savitthaka, ngươi là Kulavaddhaka;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

24. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có tên gọi) thấp kém là Avakannaka, là Javakannaka, là Dhanitthaka, là Savitthaka, là Kulavaddhaka rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Buddharakkhita, ngươi là Dhammarakkhita, ngươi là Sañgharakkhita;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

25. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có tên gọi) cao quý là Buddharakkhita, là Dhammarakkhita, là Saủgharakkhita, rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Buddharakkhita, ngươi là Dhammarakkhita, ngươi là Saủgharakkhita;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

26. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có dòng họ) thấp kém là Kosiya, là Bhãradvãja rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là Kosiya, ngươi là Bhãradvãja;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

27. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có dòng họ) cao quý là Gotama, là Moggallãna, là Kaccãna, là Vãsettha rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là Kosiya, ngươi là Bhäradväja;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

28. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bì, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có dòng họ) thấp kém là Kosiya, là Bhãradvặja rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Gotama, ngươi là Moggallãna,

ngươi là Kaccana, ngươi là Vasettha;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

29. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có dòng họ) cao quý là Gotama, là Moggallãna, là Kaccãna, là Vãsettha rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Gotama, ngươi là Moggallãna, ngươi là Kaccãna, ngươi là Vãsettha;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

30. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có công việc) thấp kém là thợ mộc, người hốt dọn bông hoa rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là thợ mộc, ngươi là người hốt dọn bông hoa;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

31. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định ỉàm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có công việc) cao quý là nông phu, thương buôn, người chăn bò rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là thợ mộc, ngươi là người hốt dọn bông hoa;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

32. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có công việc) thấp kém là thợ mộc, người hốt dọn bông hoa rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là nông phu, ngươi là thương buôn, ngươi là người chăn bò;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

33. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có công việc) cao quý là nông phu, thương buôn, người chăn bò rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là nông phu,

ngươi là thương buôn, ngươi là người chăn bò;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

34. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nghề nghiệp) thấp kém là nghề đan tre, nghề làm gốm, nghề thợ dệt, nghề thuộc da, nghề hớt tóc rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là thợ đan tre, ngươi là thợ làm gốm, ngươi là thợ dệt, ngươi là thự thuộc da, ngươi là thợ hớt tóc;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

35. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nghề nghiệp) cao quý là quản lý, kế toán, thư ký rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là thợ đan tre, ngươi là thợ làm gốm, ngươi là thợ dệt, ngươi là thợ thuộc da, ngươi là thợ hớt tóc;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

36. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửỉ rủa, có ý định khinh .bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nghề nghiệp) thấp kém là thợ đan tre, thợ làm gốm, thợ dệt, thợ thuộc da, thợ hớt tóc rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là quản lý, ngươi là kế toán, ngươi là thư ký;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

37. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nghề nghiệp) cao quý là quản lý, kế toán, thư ký rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là quản lý, ngươi là kế toán, ngươi là thư ký;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

38. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có

bệnh tật) thấp kém là bệnh cùi, bệnh ung nhọt, bệnh chàm, bệnh lao phổi, bệnh động kinh rồi nói theo sự thấp kém rẳng: “Ngươi là người bệnh cùi, ngươi là người bệnh ung nhọt, ngươi là người bệnh chàm, ngươi là người bệnh lao phổi, ngươi là người bệnh động kinh;” vị nói thì phạm tội pãcittìya theo từng lời nói.

39. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hố vị đã tu lên bậc trên (có bệnh tật) cao quý là bệnh tiểu đường rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là người bệnh cùi, ngươi là người bệnh ung nhọt, ngươi là người bệnh chàm, ngươi là người bệnh lao phổi, ngươi là người bệnh động kinh;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

40. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có bệnh tật) thấp kém là bệnh cùi, bệnh ung nhọt, bệnh chàm, bệnh lao phổi, bệnh động kinh rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người bệnh tiểu đường;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

41. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có bệnh tật) cao quý là bệnh tiểu đường rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người bệnh tiểu đường;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

42. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có đặc điểm) thấp kém là quá cao, quá lùn, quá đen, quá tráng rồi nói theo sự thấp kém râng: “Ngươi là quá cao, ngươi là'quá lùn, ngươi là quá đen, ngươi là quá trắng;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

43. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có đặc điểm) cao quý là không quá cao, không quá lùn, không quá đen, không quá trắng rồi nói theo sự thấp kém ràng: “Ngươi là quá cao, ngươi là quá lùn, ngươi là quá đen, ngươi là quá trâng;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

44. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có đặc điểm) thấp kém là quá cao, quá lùn, quá đen, quá trâng rồi nói theo sự cao quý râng: “Ngươi là không quá cao, ngươi là không quá lùn, ngươi là không quá đen, ngươi là không quá tráng;” vị nói thì phạm tội pãcittỉya theo từng lời nói.

45. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có đặc điểm) cao quý là không quá cao, không quá lùn, không quá đen, không quá tráng rồi nói theo sự cao quý râng: “Ngươi là không quá cao, ngươi là không quá lùn, ngươi là không quá đen, ngươi là không quá trắng;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

46. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nội tâm) thấp kém bị tham khuấy nhiễu, bị sân khuấy nhiêu, bị si khuấy nhiễu rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi bị tham khuấy nhiêu, ngươi bị sân khuấy nhiễu, ngươi bị si khuấy nhiễu;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

47. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hố vị đã tu lên bậc trên (có nội tâm) cao quý là có tham đã lìa, có sân đã lìa, có si đã

lìa rồi nói theo sự thấp kém ràng: “Ngươi bị tham khuấy nhiễu, ngươi bị sân khuấy nhiêu, ngươi bị si khuấy nhiễu;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

48. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nội tâm) thấp kém bị tham khuấy nhiễu, bị sân khuấy nhiễu, bị si khuấy nhiễu rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi có tham đã lìa, ngươi có sân đã lìa, ngươi có si đã lìa;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

49. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nội tâm) cao quý là có tham đã lìa, có sân đã lìa, có si đã lìa rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi có tham đã lìa, ngươi có sân đã lìa, ngươi có si đã lìa;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

50. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rùa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự vi phạm) thấp kém là vi phạm tội päräjika, vi phạm tội saủghãdisesa, vi phạm tội thullaccaya, vi phạm tội pãcittiya, vi phạm tội pãtidesanĩya, vi phạm tội dukkata, vi phạm tội dubbhăsita rồi nói theo sự thấp kém râng: “Ngươi đã vi phạm tội pãrãjika, ngươi đã vi phạm tội saúghãdisesa, ngươi đã vi phạm tội thullaccaya, ngươi đã vi phạm tội pãcittiya, ngươi đã vi phạm tội pãtidesanĩya, ngươi đã vi phạm tội dukkata, ngươi đã vi phạm tội dubbhãsitavị nói ihì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

51. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự vi phạm) cao quý là vi phạm vào dòng Thánh (quả vị Nhập Lưu) rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi đã vi

phạm tội pãrậịika, — nt— ngươi đã vi phạm tội dubbhãsitavị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

52. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự vi phạm) thấp kém là vi phạm tội pãrặịika, —nt— vi phạm tội dubbhãsita rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi đã vi phạm vào dòng Thánh (Ngươi là bậc Nhập Lưu);” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

53. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự vi phạm) cao quý là vi phạm vào dòng Thánh (quả vị Nhập Lưu) rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi đã vi phạm vào dòng Thánh (Ngươi là bậc Nhập Lưu);” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

54. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) thấp kém là con lạc đà, con cừu, con bò, con lừa, loài thú, người địa ngục rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là con lạc đà, ngươi là con cừu, ngươi là con bò, ngươi là con lừa, ngươi là loài thú, ngươi đi địa ngục, không có cõi trời cho ngươi, khổ cảnh chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

55. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửỉ rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (bằng sự si vả) cao quý là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là con lạc đà, ngươi là con cừu, ngươi là con bò, ngươi là con lừa, ngươi là loài thú, ngươi đỉ địa ngục, không có cõi trời cho ngươi, khổ cảnh chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

56. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (bằng sự si vả) thấp kém là con lạc đà, con cừu, con bò, con lùa, loài thú, người địa ngục rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

57. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) cao quý là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội pãcittiya theo từng lời nói.

58. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chùi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói.

59. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là Sát-đế-lỵ, là Bà-la- môn;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói.

60. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị tên là Avakannaka, là Javakannaka, là Dhanitthaka, là Savitthaka, là

Kulavaddhaka;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị tên là Buddharakkhita, là Dhammarakkhita, là Sañgharakkhita;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị dòng họ là Kosiya, là Bhäradväja;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị dòng họ là Gotama, là Moggallãna, là Kaccãna, là Vãsettha;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị là thợ mộc, người hốt dọn bông hoa;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị là nông phu, thương buôn, người chăn bò;” vị nói thì — nt— “Ở đây, có một số vị là thợ đan tre, thợ làm gốm, thợ dệt, thợ thuộc da, thợ hớt tóc;” vị nói thì —nt— “Ở đây, cộ một số vị là quản lý, kế toán, thư ký;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị là người bệnh cùi, người bệnh ung nhọt, người bệnh chàm, người bệnh lao phổi, người bệnh động kinh;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị là người bệnh tiểu đường;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị là C[uá cao, quá lùn, quá đen, quá trắng;” vị nói thì —nt— “ơ đây, có một số vị là không quá cao, không quá lùn, không quá đen, không quá trâng;” vị nói thì — nt— “Ở đây, có một số vị bị tham khuấy nhiễu, bị sân khuấy nhiễu, bị si khuấy nhiễu;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị có tham đã lìa, có sân đã lìa, có si đã lìa;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị đã vi phạm tội päräjika,” vị nóị thì —nt— đã vi phạm tội dubbhãsitavị nói thì — nt— “Ở đây, có một số vị đã vi phạm vào dòng Thánh (Ở đây, có một số vị là các bậc Nhập Lưu);” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị là con lạc đà, con cừu, con bò, con lừa, loài thú, người địa ngục, không có cõi trời cho những người ấy, khổ cành chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói.

61. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ

cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói.

62. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói. —nt—

63. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói.

64. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Chúng tôi không phải là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì —nt— “Chúng tôi không phải là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho chúng tôi, cõi trời chờ đợi chúng tôi;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói.

65. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ người chưa tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) thấp kém rồi nói theo sự thấp kém rằng —nt— (bằng sự si vả) cao quý rồi nói theo sự thấp kém rằng —nt— (bằng sự si vả) thấp kém rồi nói theo sự cao quý rằng — nt— Giằng sự si vả) cao quý là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có

khổ cảnh cho ngươi, cõi ười chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từtig lời nói.

66. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rậc;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho nhữtig người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói.

67. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì —nt— “Có lẽ những người này là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi nhữtig người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói.

68. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bi, có ý định làm xấu hổ người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Chúng tôi không phải là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì —nt— “Chúng tôi không phải là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho chúng tôi, cõi trời chờ đợi chúng tôi;” vị nói thì phạm tội dukkata theo từng lời nói.

69. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) thấp kém là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng

làm xe, hạng hốt rác rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là hạng cùng đinh, ngươi là hạng đan tre, ngươi là hạng thợ săn, ngươi là hạng làm xe, ngươi là hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

70. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) cao quý là hạng Sát-đế-lỵ, hạng Bà-la-môn rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là hạng cùng đinh, ngươi là hạng đan tre, ngươi là hạng thợ săn, ngươi là hạng làm xe, ngươi là hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

71. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửỉ rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) thấp kém là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là hạng Sát-đế-lỵ, ngươi là hạng Bà-la-môn;” vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

72. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) cao quý là hạng Sát-đế-lỵ, hạng Bà-la-môn rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là hạng Sát-đế-lỵ, ngươi là hạng Bà-la-môn;” vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

73. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) thấp kém rồi nói theo sự thấp kém rằng —nt— (bằng sự si vả) cao quý rồi nói theo sự thấp kém rằng — nt— (bằng sự si

vả) thấp kém rồi nói theo sự cao quý rẳng — nt— (bằng sự si vả) cao quý rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

74. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có inột số vị là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thự sàn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì —nt— “ơ đây, có một số vị là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

75. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì —nt— “Có lẽ những người này là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp su-/’ vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

76. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Chúng tôi không phải là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì —nt— “Chúng tôi không phải là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho chúng tôi, cõi trời chờ đợi chúng tôi;” vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

77. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn người chưa tu lên bậc trên (bâng sự si vả) thấp kém rồi nói theo sự thấp kém rằng —nt— (bằng sự si vả) cao quý rồi nói theo sự thấp kém rằng —nt— (bằng sự si vả) thấp kém rồi nói theo sự cao quý rằng —nt— (bằng sự sỉ vả) cao quý rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội dubbhăsừa theo từng lời nói.

78. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì —nt— “Ở đây, có một số vị là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

79. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì —nt— “Có lẽ những người này là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư;” vị nói thì phạm tội dubbhãsita theo từng lời nói.

80. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bi, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Chúng tôi không phải là hạng cùng đinh, hạng đan

tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì —nt— “Chúng tôi không phải là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho chúng tôi, cõi trời chờ đợi chúng tôi;” vị nói thì phạm tội dubbhãsừa theo từng lời nói.

81. Vị (nói để) đê cập đến ý nghĩa, vị (nói để) đề cập đến Pháp, vị (nói) nhắm đến sự giảng dạy, vị bị điên, vị có tâm bị rốỉ loạn, vị bị thọ khổ hành hạ, vị vi phạm đâu tiên thì vô tội.”

Điều học về nói lời mắng nhiếc là thứ nhì.