Tập Yếu Tập 1

Phần Phụ Chú

PHẦN PHỤ CHÚ:

CÁC TỪ CHUYÊN MÔN:

Một số từ chuyên môn cùng với các từ dịch nghĩa hoặc dịch âm bởi các dịch giả khác đã được trích lục và ghi lại dưới đây:

- Pātimokkha: giới bổn Ba-la-đề-mộc-xoa, biệt biệt giải thoát giới.

- Pārājika: tội bất cộng trụ, ba-la-di, triệt khai, ba-la-thị-ca, giới khí.

- Saṅghādisesa: tội tăng tàn, tăng tàng, tăng-già-bà-thi-sa, tăng-già-phạt-thi-sa.

- Aniyata: tội bất định.

- Nissaggiya pācittiya: tội ưng xả đối trị, ni-tát-kỳ-ba-dật-đề, ni-tát-kỳ-ba-dật-để-ca, giới xả đọa.

- Pācittiya: tội ưng đối trị, ba-dật-đề, ba-dật-để-ca, giới đọa.

- Pāṭidesanīya: tội ưng phát lộ, ba-la-đề đề-xá-ni, ba-dạ-đề, ba-la-để-đề-xá-ni, giới hối quá.

- Sekhiya dhamma: ưng học pháp, chúng-học-pháp, pháp chúng học, giới học.

- Adhikaraṇa dhamma: pháp diệt tranh, pháp diệt-tránh, pháp điều giải.

- Thullaccaya: trọng tội, tội thâu lan giá.

- Dukkaṭa: tội tác ác, đột cát la.

- Dubbhāsita: tội ác khẩu.

- Parivāsa: phạt biệt trú, phép sống riêng.

- Mānatta: phép hoan hỷ, hành tự hối.

- Abbhāna: phục vị.

- Uposatha: lễ Bố Tát.

- Pavāraṇā: lễ Tự Tứ.

- Kappiya (người làm thành được phép): là cư sĩ tại gia hoặc là người hộ tự ở chùa có nhiệm vụ trợ giúp cho các vị tỳ khưu trong việc nghiệm trì các điều học có liên quan đến bốn món vật dụng. Ví dụ: Bổ đôi hoặc dùng vật nhọn đâm vào trái cây để giúp chó các vị tỳ khưu không phạm vào điều học phá hoại sự sống của thảo mộc, thay mặt vị tỳ khưu thọ nhận tài chánh và mua sắm vật dụng dâng đến vị tỳ khưu theo như lời tác bạch của thí chủ giúp cho vị tỳ khưu khỏi phạm vào điều học thọ lãnh tiền bạc, v.v...

Các Bản Dịch Của Tỳ Khưu INDACANDA

CÁC BẢN DỊCH CỦA TỲ KHƯU INDACANDA, Ph.D.

Trọn Bộ Bản Dịch Về Tạng Luật Pāli: (tập 9)

Pārājikapāḷi & Phân Tích Giới Tỳ Khưu I (2008)

Pācittiyapāḷi bhikkhu& Phân Tích Giới Tỳ Khưu II (2008)

Pācittiyapāḷi bhikkhunī & Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni (2008)

Mahāvaggapāḷi I & Đại Phẩm I (2009)

Mahāvaggapāḷi II & Đại Phẩm II (2009)

Cullavaggapāḷi I & Tiểu Phẩm I (2009)

Cullavaggapāḷi II & Tiểu Phẩm II (2009)

Parivārapāḷi I & Tập Yếu I (2010)

Parivārapāḷi II & Tập Yếu II (2010)

Các Bản Dịch Thuộc Tạng Kinh Pāli: (11 tập)

Khuddakapāthapāḷi - Tiểu Tụng (2013)

Dhammapadapāḷi - Pháp Cú (2013)

Udānapāḷi - Lời Cảm Hứng (2013)

Itivuttakapāḷi - Phật Thuyết Như Vậy (2013)

Suttanipātapāḷi - Kinh Tập (2014)

Vimānavatthupāḷi - Chuyện Thiên Cung (2012)

Petavatthupāḷi - Chuyện Ngạ Quỷ (2012)

Theragāthāpāḷi - Trưởng Lão Kệ (2011)

Therīgāthāpāḷi - Trưởng Lão Ni Kệ (2011)

Paṭisambhidāmaggapāḷi I - Phân Tích Đạo , tập I (2006)

Paṭisambhidāmaggapāḷi II - Phân Tích Đạo, tập II (2006)

Apadānapāḷi I - Thánh Nhân Ký Sự , tập I (2008)

Apadānapāḷi II- Thánh Nhân Ký Sự, tập II (2007)

Apadānapāḷi III - Thánh Nhân Ký Sự, tập III (2007)

Buddavamsapāḷi - Phật Sử (2005)

Cariyāpitakapāḷi - Hạnh Tạng (2005)

Milindapañhapāḷi - Milinda Vấn Đạo (2011)

Các Dịch Phẩm Và Tài Liệu Khác Về Pāli:

Bhikkhunī pātimokkha - Giới Bổn Pātimokkha của Tỳ Khưu Ni

Dīpavaṃsa - Sử liệu về đảo Lanka

Saddhammasaṅgaha - Diệu pháp yếu lược

Buddhaghosupatti - Cuộc đời Ngài Buddhaghosa

Dāthāvaṃsa - Sử liệu về Xá lợi Răng Phật

Mẫu Tự Pāli và Cách Phát Âm, Tỳ Khưu Indacanda soạn

Học Pāli qua kinh tụng, Tỳ khưu Indacanda soạn

Các văn bản trên được trình bày ở trang web www.tamtangpaliviet.net

Địa Chỉ Liên Hệ

ĐỊA CHỈ LIÊN HỆ

Hà Nội

Phật tử Vũ Đình Lâm

K70 tổ 29 Đại Yên -

Ngọc Hà - Ba Đình - Hà Nội

ĐT: 0903448797

Đà Nẵng

Phật tử Hoàng Thị Lựu

12 Hưng Hóa 7

P. Hòa Cường Nam

Q. Hải Châu, Tp. Đà Nẵng

ĐT: 0905702609

TP. Hồ Chí Minh

Phật Tử Nguyễn Thị Mai Thảo

87/11 Đường Lê Thị Hoa, Khu Phố 3,

Ph. Bình Chiểu, Quận Thủ Đức, HCMC

ĐT: 0906972089

Mục Lục

TAM TẠNG VIỆT NGỮ

PL. 2558 DL.2014

TAM TẠNG VIỆT NGỮ - TẬP 08

———

TẠNG LUẬT

BỘ TẬP YẾU

TẬP YẾU

TẬP MỘT

NHÀ XUẤT BẢN TÔN GIÁO

PHẬT LỊCH 2553 DƯƠNG LỊCH 2009

Nguyên Tác: TAM TẠNG PĀLI

Phiên dịch: Tỳ Khưu INDACANDA

- Bản dịch tiếng Việt này được trích từ văn bản song ngữ của Tam Tạng Song Ngữ PĀLI - Việt. Bộ Tạng tiếng Việt này được đặt tên là Tam Tạng Việt Ngữ.

- Xin thành kính tri ân Tỳ khư Indacanda đã hoan hỷ cho phép chúng con ấn tống và phổ biến tài liệu Tam Tạng này.

- Xin chân thành cảm ơn Nhà Xuất Bản Tôn Giáo đã xét duyệt và cấp giấy phép cho xuất bản, và sự nhiệt tình của Công ty TNHH In - Thương mại và dịch vụ Nguyễn Lâm, Hà Nội trong việc in ấn.

- Xin tán dương công đức của các Phật tử Paññavara Tuệ Ân và Ānandī Diệu Hỷ trong việc đọc và góp ý bản dịch tiếng Việt này.

- Thành tâm chia đều phần phước báu đến các Thí Chủ hữu ân đã ủng hộ tịnh tài và công sức trong việc Pháp thì này.

NHÓM THỰC HIỆN

TẬP YẾU

TẬP MỘT

MỤC LỤC

Mục Lục .............................................................................................v

Lược Đồ Tam Tạng ..........................................................................................xv

Lời Giới Thiệu ...................................................................................................xix

Các Chữ Viết Tắt .............................................................................................xxvi

ĐẠI PHÂN TÍCH

1. PHẦN QUY ĐỊNH TẠI ĐÂU

1.1. Chương Pārājika ...........................................................................................1

Tóm Lược Phần này ............................................................................................8

1.2. Chương Saṅghādisesa: ...............................................................................9

Tóm Lược Phần Này ..............................................................................................18

1.3. Chương Aniyata ...............................................................................................19

Tóm Lược Phần Này ...............................................................................................23

1.4. Chương Nissaggiya ...................................................................................................24

4.1. Phẩm Kaṭhina là thứ nhất .............................................................................................24

4.2. Phẩm Tơ Tằm là thứ nhì ..............................................................................................28

4.3. Phẩm Bình Bát là thứ ba ..............................................................................................33

Tóm Lược Phần Này ............................................................................................................38

1.5. Chương Pācittiya ...........................................................................................................39

5.1. Phẩm Nói Dối là thứ nhất ............................................................................................39

5.2. Phẩm Thảo Mộc là thứ nhì .............................................................................................44

5.3. Phẩm Giáo Giới là thứ ba .............................................................................................. 48

5.4. Phẩm Vật Thực là thứ tư ................................................................................................53

5.5. Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể là thứ năm ................................................................................57

5.6. Phẩm Rượu và Chất Say là thứ sáu ..............................................................................62

5.7. Phẩm Có Sinh Vật là thứ bảy ..........................................................................................67

5.8. Phẩm Theo Pháp là thứ tám ............................................................................................71

5.9. Phẩm Đức Vua là thứ chín .................................................................................................77

Tóm Lược Phần này ...................................................................................................................81

Tóm Lược Các Phẩm này ..........................................................................................................82

1.6. Chương Pāṭidesanīya ............................................................................................................83

Tóm Lược Phần này .................................................................................................................85

1.7. Chương Sekhiya .....................................................................................................................86

7.1. Phẩm Tròn Đều là thứ nhất .....................................................................................................86

7.2. Phẩm Cười Vang là thứ nhì ..................................................................................................89

7.3. Phẩm Chống Nạnh là thứ ba .................................................................................................92

7.4. Phẩm Đồ Ăn Khất Thực là thứ tư ............................................................................................94

7.5. Phẩm Vắt Cơm là thứ năm .................................................................................96

7.6. Phẩm Tiếng Sột Sột là thứ sáu ...........................................................................97

7.7. Phẩm Giày Dép là thứ bảy .....................................................................................99

Tóm Lược Phần này .........................................................................................................102

Tóm Lược Các Phẩm Này ......................................................................................................103

Dứt phần Quy Định Tại Đâu Thuộc bộ Đại Phân Tích

2. PHẦN BAO NHIÊU TỘI

2.1. Chương Pārājika ..................................................................................................................104

2.2. Chương Saṅghādisesa: ........................................................................................................105

2.3. Chương Nissaggiya ...............................................................................................................108

3.1. Phẩm Kathina là thứ nhất .....................................................................................................108

3.2. Phẩm Tơ Tằm là thứ nhì .......................................................................................................110

3.3. Phẩm Bình Bát là thứ ba .........................................................................................................111

2.4. Chương Pācittiya: .....................................................................................................................113

4.1. Phẩm Nói Dối là thứ nhất ........................................................................................................113

4.2. Phẩm Thảo Mộc là thứ nhì .......................................................................................................115

4.3. Phẩm Giáo Giới là thứ ba ........................................................................................................116

4..4. Phẩm Vật Thực là thứ tư .......................................................................................................118

4.5. Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể là thứ năm .........................................................................................119

4.6. Phẩm Rượu và Chất Say là thứ sáu ...................................................................................121

4.7. Phẩm Có Sinh Vật là thứ bảy .................................................................................................122

4.8. Phẩm Theo Pháp là thứ tám ....................................................................................................124

4.9. Phẩm Đức Vua là thứ chín ........................................................................................................126

2.5. Chương Pāṭidesanīya: .......................................................................................128

2.6. Chương Sekhiya ..................................................................................................129

6.1. Phẩm Tròn Đều là thứ nhất ...............................................................................129

6.2. Phẩm Cười Vang là thứ nhì ...............................................................................130

6.3. Phẩm Chống Nạnh là thứ ba .............................................................................131

6.4. Phẩm Đồ Ăn Khất Thực là thứ tư .......................................................................132

6.5. Phẩm Vắt Cơm là thứ năm ................................................................................133

6.6. Phẩm Tiếng Sột Sột là thứ sáu .............................................................................134

6.7. Phẩm Giày Dép là thứ bảy ....................................................................................135

3. PHẦN SỰ HƯ HỎNG ..................................................................................................138

4. PHẦN ĐƯỢC TỔNG HỢP ........................................................................................139

5. PHẦN NGUỒN SANH TỘI ...........................................................................................140

6. PHẦN SỰ TRANH TỤNG ...........................................................................................141

7. PHẦN DÀN XẾP ..........................................................................................................142

8. PHẦN SỰ QUY TỤ .......................................................................................................143

Tóm Lược Phần này .....................................................................................................144

9. PHẦN QUY ĐỊNH TẠI ĐÂU ...........................................................................................145

9.1. Chương Pārājika: ...................................................................................................145

9.2-7. Chương Saṅghādisesa ,v.v...................................................................................148

10. PHẦN BAO NHIÊU TỘI .............................................................................................154

10.1. Chương Pārājika:....................................................................................................154

10.2-7. Chương Saṅghādisesa ,v.v. ................................................................................155

11. PHẦN SỰ HƯ HỎNG ................................................................................................159

12. PHẦN ĐƯỢC TỔNG HỢP ...........................................................................................160

13. PHẦN NGUỒN SANH TỘI ............................................................................161

14. PHẦN SỰ TRANH TỤNG .....................................................................................162

15. PHẦN DÀN XẾP ....................................................................................................163

16. PHẦN SỰ QUY TỤ .......................................................................................................164

Và Bộ Đại Phân Tích được chấm dứt

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU NI

1. PHẦN QUY ĐỊNH TẠI ĐÂU

1.1. Chương Pārājika: ..........................................................................................................166

Tóm Lược Phần này ..............................................................................................................172

1.2. Chương Saṅghādisesa: ..................................................................................................173

Tóm Lược Phần Này ...................................................................................................................178

1.3. Chương Nissaggiya .......................................................................................................179

Tóm Lược Phần này .................................................................................................................182

1.4. Chương Pācittiya: .............................................................................................................183

4.1. Phẩm Tỏi là thứ nhất ..........................................................................................................183

4.2. Phẩm Bóng Tối là thứ nhì ..................................................................................................186

4.3. Phẩm Lõa Thể là thứ ba ...................................................................................................189

4.4. Phẩm Nằm Chung là thứ tư ..............................................................................................192

4.5. Phẩm Nhà Triển Lãm Tranh là thứ năm ..........................................................................195

4.6. Phẩm Tu Viện là thứ sáu .....................................................................................................198

4.7. Phẩm Sản Phụ là thứ bảy ......................................................................................................200

4.8. Phẩm Thiếu Nữ là thứ tám ................................................................................................203

4.9. Phẩm Dù Dép là thứ chín ....................................................................................................208

Tóm Lược Phần này ........................................................................................212

TÓM LƯỢC CÁC PHẨM ẤY ..............................................................................213

1.5. Chương Pāṭidesanīya: ............................................................................214

Tóm Lược Phần này ..........................................................................................216

2. PHẦN BAO NHIÊU TỘI

2.1. Chương Pārājika: .....................................................................................................217

2.2. Chương Saṅghādisesa: .......................................................................................218

2.3. Chương Nissaggiya ............................................................................................220.

2.4. Chương Pācittiya: ...............................................................................................222

4.1. Phẩm Tỏi là thứ nhất ...........................................................................................222

4.2. Phẩm Bóng Tối là thứ nhì ...................................................................................224

4.3. Phẩm Lõa Thể là thứ ba .......................................................................................225

4.4. Phẩm Nằm Chung là thứ tư .................................................................................227

4.5. Phẩm Nhà Triển Lãm Tranh là thứ năm ............................................................228

4.6. Phẩm Tu Viện là thứ sáu ........................................................................................230

4.7. Phẩm Sản Phụ là thứ bảy ..........................................................................................231

4.8. Phẩm Thiếu Nữ là thứ tám ......................................................................................233

4.9. Phẩm Dù Dép là thứ chín ........................................................................................235

2.5. Chương Pāṭidesanīya: ..............................................................................................237

3. PHẦN SỰ HƯ HỎNG ....................................................................................................239

4. PHẦN SỰ TỔNG HỢP .................................................................................................240

5. PHẦN NGUỒN SANH TỘI ...........................................................................................241

6. PHẦN SỰ TRANH TỤNG ............................................................................................242

7. PHẦN SỰ DÀN XẾP ......................................................................................................243

8. PHẦN SỰ QUY TỤ ..........................................................................................244

9. PHẦN QUY ĐỊNH TẠI ĐÂU ............................................................................246

9.1. Chương Pārājika: .........................................................................................246

9.2-7. Chương Saṅghādisesa, v.v. ....................................................................249

10. PHẦN BAO NHIÊU TỘI ..................................................................................254

10.1. Chương Pārājika:.........................................................................................254

10.2-7. Chương Saṅghādisesa,.............................................................................256

11. PHẦN SỰ HƯ HỎNG ............................................................................................259

12. PHẦN SỰ TỔNG HỢP ........................................................................................260

13. PHẦN NGUỒN SANH TỘI ...............................................................................261

14. PHẦN SỰ TRANH TỤNG .................................................................................262

15. PHẦN SỰ DÀN XẾP ...........................................................................................263

16. PHẦN SỰ QUY TỤ ...............................................................................................264

TÓM LƯỢC CÁC PHẦN NÀY ...................................................................................266

Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni được chấm dứt

TÓM LƯỢC CÁC ĐẦU ĐỀ CỦA NGUỒN SANH TỘI

Tóm lược về nguồn sanh tội ..................................................................................267

Mười ba nguồn sanh tội ...........................................................................................268

1. Nguồn Sanh Tội của điều Pārājika Thứ nhất ...................................................269

2. Nguồn Sanh Tội của điều Pārājika Thứ nhì ......................................................269

3. Nguồn Sanh Tội Của điều Làm Mai Mối ..........................................................271

4. Nguồn Sanh Tội Của điều Nói Nhắc Nhở ..........................................................272

5. Nguồn Sanh Tội Của điều Kaṭhina ....................................................272

6. Nguồn Sanh Tội Của điều Lông Cừu ..............................................273

7. Nguồn Sanh Tội Của điều Pháp Theo Từng Câu ...........................274

8. Nguồn Sanh Tội Của điều Đường Xa ................................................275

9. Nguồn Sanh Tội Của điều Đám Người Đạo Tặc ..............................275

10. Nguồn Sanh Tội Của điều Thuyết Giảng Pháp .................................276

11. Nguồn Sanh Tội Của điều Tuyên Bố Sự Thực Chứng ....................276

12. Nguồn Sanh Tội Của điều Tiếp Độ Nữ Đạo Tặc .............................277

13. Nguồn Sanh Tội Của điều Chưa Được Cho Phép ........................277

SỰ TRÙNG LẶP LIÊN TỤC

PHẦN CÂU HỎI BAO NHIÊU .......................................................................279

1. Phần Sáu Nguồn Sanh tội .......................................................................288

2. Phần Bao Nhiêu Tội ..................................................................................290

3. Bài Kệ Về Nguồn Sanh Tội ........................................................................296

4. Phần Do Duyên Hư Hỏng .........................................................................299

5. Phần Do Duyên Tranh Tụng .....................................................................302

Tóm Lược Phần Này .....................................................................................306

PHÂN TÍCH CÁCH DÀN XẾP .........................................................................307

6. Phần Phương Thức Trình Bày ...................................................................307

7. Phần Có Liên Quan ....................................................................................311

8. Phần Có Cùng Quan Hệ ..............................................................................312

9. Phần Các Cách Dàn Xếp Có

Liên Quan Đối Với Cách Dàn Xếp ..................................................................314

10. Phần Các Cách Dàn Xếp Có Cùng Quan Hệ Đối

Với Cách Dàn Xếp ................................................................................316

11. Phần Các Cách Dàn Xếp Và Hành Xử

Luật Với Hiện Diện ..............................................................................318

12. Phần Cách Hành Xử .......................................................................320

13. Phần Tốt Đẹp .....................................................................................322

14. Phần Nơi Nào ....................................................................................324

15. Phần Cách Dàn Xếp ........................................................................326

16. Phần Được Gắn Liền ......................................................................329

17. Phần Được Làm Lắng Dịu ..............................................................330.

18. Phần Làm Được Lắng Dịu & Không Được

Làm Lắng Dịu ..........................................................................................334

19. Phần Cách Dàn Xếp Và Sự Tranh Tụng .......................................339

20. Phần Làm Sanh Khởi .......................................................................345

21. Phần Liên Hệ Với ...............................................................................348

Tóm Lược Phần này .....................................................................................351

Dứt Phân Tích Cách Dàn Xếp .

Phần Phụ Chú ...............................................................................................353

Các Bản Dịch Của Tỳ Khưu Indacanda ....................................................355

Địa Chỉ Liên Hệ .............................................................................................359

Phương Danh Thí Chủ .................................................................................361

Lược Đồ Tam Tạng

TIPIṬAKAPĀḶI - TAM TẠNG PĀḶI

VINAYAPITAKA - TẠNG LUẬT

Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.

Pārājikapāḷi Phân Tích Giới Tỳ Khưu I 01

Pācittiyapāḷi bhikkhu Phân Tích Giới Tỳ Khưu II 02

Pācittiyapāḷi bhikkhunī Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni 03

Mahāvaggapāḷi I Đại Phẩm I 04

Mahāvaggapāḷi II Đại Phẩm II 05

Cullavaggapāḷi I Tiểu Phẩm I 06

Cullavaggapāḷi II Tiểu Phẩm II 07

Parivārapāḷi I Tập Yếu I 08

Parivārapāḷi II Tập Yếu II 09

SUTTANTAPITAKA - TẠNG KINH

Dīgha - Majjhima - Saṃyutta - Aṅguttara - Niākya

Trường Bộ - Trung Bộ - Tương Ưng Bộ - Tăng Chi Bộ

Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.

Dīghanikāya I Trường Bộ I 10

Dīghanikāya II Trường Bộ II 11

Dīghanikāya III Trường Bộ III 12

Majjhimanikāya I Trung Bộ I 13

Majjhimanikāya II Trung Bộ II 14

Majjhimanikāya III Trung Bộ III 15

Saṃyuttanikāya I Tương Ưng Bộ I 16

Saṃyuttanikāya II Tương Ưng Bộ II 17

Saṃyuttanikāya III Tương Ưng Bộ III 18

Saṃyuttanikāya IV Tương Ưng Bộ IV 19

Saṃyuttanikāya V (1) Tương Ưng Bộ V (1) 20

Saṃyuttanikāya V (2) Tương Ưng Bộ V (2) 21

Aṅguttaranikāya I Tăng Chi Bộ I 22

Aṅguttaranikāya II Tăng Chi Bộ II 23

Aṅguttaranikāya III Tăng Chi Bộ III 24

Aṅguttaranikāya IV Tăng Chi Bộ IV 25

Aṅguttaranikāya V Tăng Chi Bộ V 26

Aṅguttaranikāya VI Tăng Chi Bộ VI 27

SUTTANTAPITAYA - TẠNG KINH

Khuddakanikāya - Tiểu Bộ

Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.

Khuddakapāṭha Tiểu Tụng 28

Dhammapadapāḷi Pháp Cú -

Udānapāḷi Phật Tự Thuyết -

Itivuttakapāḷi Phật Thuyết Như Vậy -

Suttanipātapāḷi Kinh Tập 29

Vimānavatthupāḷi Chuyện Thiên Cung 30

Petavatthupāḷi Chuyện Ngạ Quỷ -

Theragathāpāḷi Trưởng Lão Kệ 31

Therīgāthāpāḷi Trưởng Lão Ni Kệ -

Jātakapāḷi I Bổn Sanh I 32

Jātakapāḷi II Bổn Sanh II 33

Jātakapāḷi III Bổn Sanh III 34

Mahāniddesapāḷi (chưa dịch) 35

Cullaniddesapāḷi (chưa dịch) 36

Paṭisambhidāmagga I Phân Tích Đạo I 37

Paṭisambhidāmagga II Phân Tích Đạo II 38

Apadānapāḷi I Thánh Nhân Ký Sự I 39

Apadānapāḷi II Thánh Nhân Ký Sự II 40

Apadānapāḷi III Thánh Nhân Ký Sự III 41

Buddhavaṃsapāḷi Phật Sử 42

Cariyāpiṭakapāḷi Hạnh Tạng -

Nettipakaraṇa (chưa dịch) 43

Peṭakopadesa (chưa dịch) 44

Milindapañhāpāḷi Mi Tiên Vấn Đáp 45

ABHIDHAMMAPTITAKA - TẠNG VI DIỆU PHÁP

Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.

Dhammasaṅganipakaraṇa Bộ Pháp Tụ 46

Vibhaṅgapakaraṇa I Bộ Phân Tích I 47

Vibhaṅgapakaraṇa II Bộ Phân Tích II 48

Kathāvatthu I Bộ Ngữ Tông I 49

Kathāvatthu II Bộ Ngữ Tông II 50

Kathāvatthu III Bộ Ngữ Tông III 51

Dhātukathā Bộ Chất Ngữ -

Puggalapaññattipāḷi Bộ Nhân Chế Định 52

Yamakapakaraṇa I Bộ Song Đối I 53

Yamakapakaraṇa II Bộ Song Đối II 54

Yamakapakaraṇa III Bộ Song Đối III 55

Patthānapakaraṇa I Bộ Vị Trí I 56

Patthānapakaraṇa II Bộ Vị Trí II 57

Patthānapakaraṇa III Bộ Vị Trí III 58

Lời Giới Thiệu

LỜI GIỚI THIỆU

(Được hiệu đính lại từ bài viết năm 2009)

Parivārapāḷi là tập cuối của Vinayapiṭaka (Tạng Luật). Về ý nghĩa của từ parivāra, học giả I. B. Horner phân tích như sau: "... pari là tiếp đầu ngữ có ý nghĩa: đi vòng quanh, bao bọc xung quanh, v.v... và vāra lấy theo từ gốc của Sanskrit là Övṛ có nghĩa là bao phủ..." Tuy nhiên, Övṛ còn có nghĩa thứ hai là chọn lựa; dựa theo đó, chúng tôi tạm lấy tên là "Tập Yếu" có ý nghĩa nôm na là "Tập hợp lại những điều chính yếu." Những điều chính yếu ấy đã được chọn lọc từ hai bộ Luật Suttavibhaṅga và Khandhaka rồi được sắp xếp và trình bày qua những góc nhìn khác biệt.

Như vậy, phải chăng Parivārapāḷi - Tập Yếu này không đem lại tư liệu gì mới cho người đọc? Suy nghĩ như vậy xét ra cũng có phần đúng. Tuy nhiên, trong số những người đã đọc qua, thậm chí đã học một cách kỹ lưỡng hai bộ Luật trên, người nào có thể khẳng định rằng bản thân có thể hiểu được chính xác và ghi nhớ đầy đủ các điều đức Phật đã dạy, hoặc nghĩ đến việc hệ thống hóa lại kiến thức về Luật? Chúng ta hãy thử trả lời các câu hỏi sau: "Các điều học đã được quy định ở bao nhiêu địa điểm? Mỗi địa điểm như vậy được bao nhiêu điều? Có

bao nhiêu điều học đã được quy định chung cho tỳ khưu và tỳ khưu ni? Là các điều học nào? Có bao nhiêu điều học đã được quy định riêng cho tỳ khưu, cho tỳ khưu ni? Là các điều học nào? v.v... Parivārapāḷi đã giải quyết các câu hỏi đó giúp cho người đọc khỏi phải mất thì giờ vận dụng ký ức hoặc phải mở sách ra xem lại.

Parivārapāḷi - Tập Yếu gồm có 19 chương và được in thành hai tập: Parivārapāḷi 1 - Tập Yếu 1 (TTPV 08, Tam Tạng Pāḷi - Việt tập 08) có 4 chương và Parivārapāḷi 2 - Tập Yếu 2 (TTPV 09) gồm 15 chương còn lại. Bốn chương đầu thuộc tập một có nội dung tóm lược như sau:

● Chương Đại Phân Tích trình bày những câu hỏi và trả lời liên quan đến bộ Phân Tích Giới Tỳ khưu gồm 16 phần chính tóm lược đầy đủ 227 điều học của tỳ khưu.

● Chương thứ nhì Phân Tích Giới Tỳ khưu Ni là phần tóm lược về giới bổn của tỳ khưu ni gồm các điều học được quy định riêng cho ni giới. Cách trình bày cũng tương tợ như ở chương trên dành cho tỳ khưu.

● Chương Tóm Lược về Nguồn Sanh Tội đề cập sáu nguồn sanh tội phát sanh lên do ba cửa thân khẩu ý: có thể sanh lên do thân và do ý, không do khẩu; có thể sanh lên do khẩu và do ý, không do thân, v.v... Có tội chỉ có một nguồn sanh tội, có tội có hai, có tội có ba, có tội có bốn, có tội có sáu, và cả thảy có mười ba nhóm có nguồn sanh tội giống nhau.

● Chương thứ tư tuy có tên là Sự Trùng Lặp Liên Tục, nhưng lại được phân ra làm hai phần: (a) Sự Trùng Lặp Liên Tục và (b) Phân Tích Cách Dàn Xếp, tuy nhiên phần (b) chỉ là phần tiếp theo của phần (a) chưa được hoàn tất.

Sở dĩ nhận ra được hai phần riêng biệt do việc các nhà kết tập vẫn lưu lại câu văn báo hiệu sự kết thúc của phần đầu: "antarapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ" có nghĩa là "Sự Trùng Lặp Liên Tục được chấm dứt." Cả hai phần này được trình bày dưới hình thức là các câu hỏi và đáp mở đầu bằng dạng tiêu đề (mātikā).

Về phần tác giả, nói đúng hơn là vị đã biên tập tài liệu này, chúng ta chỉ biết được tên vị ấy là Dīpa qua lời tổng kết ở phần cuối của tập sách. Vị ấy được giới thiệu là "bậc trí tuệ đã học hỏi từ các vị thầy và thực hiện Parivāra nhằm làm sáng tỏ Chánh Pháp, giúp cho người học Phật giải quyết những hoài nghi đã sanh khởi." Có ý kiến cho rằng Dīpa là một vị xuất gia người ở đảo Tích Lan.¹

Về thời điểm, cũng không thể xác định chắc chắn. Dựa vào bài kệ liệt kê tên các vị trưởng lão kế thừa Tạng Luật được đề cập ở trang 6 nêu tên năm vị thuộc Jambudīpa (Ấn Độ), kế tiếp là nhóm năm vị dẫn đầu là ngài Mahinda có trách nhiệm đi hoằng Pháp ở Tambapaṇṇi, và vị trưởng lão cuối cùng trong danh sách ấy có tên là Sīva. Có tài liệu phỏng đoán rằng vị Sīva đã sống vào khoảng thế kỷ thứ nhất sau Tây lịch;² như vậy, có thể suy luận rằng tập Parivārapāḷi được thực hiện vào khoảng thời gian đó. Địa điểm đã thực hiện Parivārapāḷi được mặc nhiên chấp nhận là ở trên hòn đảo Tambapaṇṇi ấy (tức là nước Sri Lanka ngày nay).

Về nội dung, có các vấn đề đáng được lưu ý như sau:

———

¹Học giả I. B. Horner ghi theo Winternitz, A History of Indian Literature, Vol. ii, p. 33.

2.Oskar Von Hinüber, A Handbook of Pāli Literature, xem phần giải thích về Parivāra.

- Parivārapāḷi tuy được xếp vào Tipiṭaka (Tam Tạng), nhưng phần lớn của Parivārapāḷi không phải là những điều đã được nghe trực tiếp từ chính kim khẩu của đức Phật và được ghi lại nguyên văn như hai bộ Luật kia hoặc các bộ thuộc tạng Kinh; điều này được dễ dàng xác định qua văn bản. Parivārapāḷi tuy không khẳng định là Phật ngôn nhưng các vấn đề thảo luận không đi ra ngoài những lời dạy của đức Phật.

- Parivārapāḷi hiện đang sử dụng gồm có 19 chương; tuy nhiên theo văn bản của Thái Lan và Pali Text Society thì ở cuối chương XIV có dòng chữ "Parivāraṃ niṭṭhitaṃ" báo hiệu sự kết thúc của Parivārapāḷi. Dịch giả I. B. Horner dẫn chứng rằng các bản Chú Giải về Luật và Kinh Trường Bộ của ngài Buddhaghosa đề cập đến "soḷasaparivāra" nghĩa là Parivārapāḷi gồm có 16 chương và lưu ý chúng ta về chương thứ tư gồm có 2 phần riêng biệt là Anantarapeyyāla (Sự trùng lặp liên tục) và Samathabheda (Phân tích cách dàn xếp) và chương thứ bảy gồm có Uposathādipucchāvissajjanā (Các câu vấn đáp về lễ Uposatha, v.v...) và Atthavasapakaraṇa (Lời giải thích về điều lợi ích) đã được thu gọn lại; theo cách giải thích này chúng ta có được Parivārapāḷi với mười sáu chương theo như các Chú Giải đã đề cập. Như vậy, phải chăng năm chương cuối của cả hai phần Chánh Tạng và Chú Giải đã được thêm vào sau thời kỳ của ngài Buddhaghosa?¹ Điều này cần phải chờ đợi câu trả lời từ các công trình nghiên cứu nghiêm túc hoặc từ sự tìm ra các di tích từ những công cuộc khảo cổ để có được câu trả lời thích đáng.

- Có điều cần nói thêm rằng: Parivārapāḷi không phải là sách để đọc thông thường mà được xem là tài liệu học

———

¹Vào khoảng thế kỷ thứ 5 sau Tây Lịch.

tập, là học cụ giúp cho người nghiên cứu Luật hiểu rõ và nắm vững các vấn đề thuộc về Luật. Sự trình bày vấn đề dưới nhiều góc cạnh, theo từng chủ đề có thể giúp cho người đọc xác định lại kiến thức và góp phần vào việc củng cố sự ghi nhớ. Tuy nhiên, người đọc phổ thông cũng có thể học hỏi được những nét đa dạng trong nghệ thuật phân tích vấn đề.

Về hình thức, văn bản Pāḷi Roman được trình bày ở đây đã được phiên âm lại từ văn bản Pāḷi - Sinhala, ấn bản Buddha Jayanti Tripitaka Series của nước quốc giáo Sri Lanka. Nhân đây, chúng tôi cũng xin thành tâm tán dương công đức của Ven. Mettāvihārī đã hoan hỷ cho phép chúng tôi sử dụng văn bản đã được phiên âm sẵn đang phổ biến trên mạng internet. Điều này đã tiết kiệm cho chúng tôi nhiều thời gian và công sức trong việc nhận diện mặt chữ và đánh máy; tuy nhiên việc kiểm tra đối chiếu lại với văn bản chánh cũng đã chiếm khá nhiều thời gian.

Về phương diện dịch thuật và trình bày văn bản tiếng Việt, như đã trình bày ở các tập Luật trước, chúng tôi giữ nguyên từ Pāli của một số thuật ngữ không dịch sang tiếng Việt ví dụ như tên các điều học pārājika, saṅghādisesa, hoặc tên của các nghi thức như là lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, v.v... Ngoài ra cũng có một số từ không tìm ra được nghĩa Việt như trường hợp tên các loại thảo mộc. Thêm vào đó, chúng tôi cũng đã sử dụng dạng chữ nghiêng cho một số chữ hoặc câu văn nhằm gợi sự chú ý của người đọc về tầm quan trọng của ý nghĩa, hoặc về tính chất thực dụng của chúng. Riêng về các câu kệ ngôn, chúng tôi đã ghi nghĩa Việt bằng văn xuôi nhằm diễn tả trọn vẹn ý nghĩa của văn bản gốc, và được trình bày bằng dạng chữ nghiêng để làm nổi bật sự khác biệt.

Về văn phong của lời dịch, chúng tôi chủ trương ghi lại lời tiếng Việt sát theo văn bản gốc và cố gắng không bỏ sót từ nào không dịch. Lời văn tiếng Việt của chúng tôi có chứa đựng những mấu chốt giúp cho những ai có ý thích nghiên cứu Pāḷi thấy ra được cấu trúc của loại ngôn ngữ này, đống thời tạo sự thuận tiện cho công việc hiệu đính trong tương lai. Việc làm này của chúng tôi không hẳn đã được hoàn hảo, dẫu sao cũng là bước khởi đầu nhằm thúc đẩy phong trào nghiên cứu cổ ngữ Phật Học của người Việt Nam. Tuy nhiên, một số sai sót trong quá trình phiên dịch đương nhiên không thể tránh khỏi, chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về trình độ yếu kém.

Nhân đây, chúng tôi cũng xin chân thành ghi nhận sự quan tâm chăm sóc trực tiếp hoặc gián tiếp đối với công tác phiên dịch của chúng tôi về phương diện vật thực bồi dưỡng và thuốc men chữa bệnh của các vị hữu ân sau: Ni Sư Kiều Đàm Di, hai vị Sư Cô ở Australia, gia đình Nguyễn văn Hiền & Trần Hường, gia đình Phạm Trọng Độ & Ngô thị Liên, và Phật tử Hựu Huyền. Công việc soạn thảo này được thông suốt, không bị gián đoạn, chính là nhờ có sự hỗ trợ cấp thời và quý báu của quý vị. Thành tâm cầu chúc quý vị luôn giữ vững niềm tin và thành tựu được nhiều kết quả trong công việc tu tập giải thoát và hộ trì Tam Bảo.

Một điều thiếu sót lớn nếu không đề cập đến sự nhiệt tình giúp đỡ của Phật tử Tung Thiên đã sắp xếp thời gian để đọc qua bản thảo và đã đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc giúp cho chúng tôi tránh được một số điểm vụng về trong việc sử dụng từ ngữ tiếng Việt.

Chúng tôi cũng xin thành tâm tùy hỷ và tán dương công đức của các thí chủ đã nhiệt tâm đóng góp tài chánh

giúp cho Công Trình Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi - Việt được tồn tại và phát triến, mong sao phước báu Pháp thí này luôn dẫn dắt quý vị vào con đường tu tập đúng theo Chánh Pháp, thành tựu Chánh Trí, chứng ngộ Niết Bàn, không còn luân hồi sanh tử nữa.

Chúng tôi xin thành kính tri ân công đức của Ngài Hòa Thượng Ven. Devahandiye Paññāsekara Nāyaka Mahāthera, tu viện trưởng tu viện Sri Jayawardhana -ramaye Colombo 8 - Sri Lanka, đã cung cấp trú xứ và các vật dụng cần thiết giúp cho chúng tôi có thể tập trung toàn thời gian cho công việc thực hiện tập Luật này.

Cuối cùng, ngưỡng mong phước báu phát sanh trong công việc soạn thảo tập Kinh này được thành tựu đến thầy tổ, song thân, và tất cả chúng sanh trong tam giới. Nguyện cho hết thảy đều được an vui, sức khỏe, có trí tuệ, và tinh tấn tu tập ngõ hầu thành đạt cứu cánh giải thoát, chấm dứt khổ đau.

Kính bút,

ngày 15 tháng 04 năm 2009

Tỳ Khưu Indacanda (Trương đình Dũng)

Các Chữ Viết Tắt

CÁC CHỮ VIẾT TẮT:

ND: Chú thích của Người Dịch

-nt- : như trên.

PTS : Nhà Xuất Bản Pali Text Society (Anh Quốc)

Sđd: Sách đã dẫn

TTPV : Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi - Việt khổ A 4

TTVN: Tam Tạng Việt Ngữ khổ A5.

VinA. : Vinaya Aṭṭhakathā (Samantapāsādikā)

- Chú giải Tạng Luật (PTS)