Đại Tập 173 · Bộ Chư Tông XIII · Số 1986–1996

Pháp Diễn Thiền Sư Ngữ Lục - Quyển Trung

PHÁP DIỄN THIỀN SƯ NGỮ LỤC

QUYỂN TRUNG

Sư thượng đường nói: Gió hòa nắng ấm phơi nhà Cổ Phật.

Liễu xanh, đào hồng, lỗ mũi Tổ Sư.

Nhanh tay lẹ mắt chưa phải tĩnh tĩnh. Nói năng lưu loát cách đạo càng xa.

Từ cửa đem vào không phải là của quý trong nhà.

Thử nghĩ: Cuối cùng làm sao gặp nhau?

Lại nói: Không việc không đến vẫn nhớ anh.

Sư thượng đường, Tăng hỏi: Thế nào là chỗ Bạch Vân làm người thân thiết?

Sư nói: Thích nắm lỗ mũi của người.

Người học: Thế thì đi là thế nào?

Sư nói: Gã không biết đau đớn.

Người học: Bèn nói bốn biển năm hồ kẻ lạ, vây quanh không hình trạng thôn làng. Chỉ biết kéo cày bừa, cỏ nước không có chén bát, treo cao đầu dê bán thịt chó, lúc ấy phân biệt gì tinh với thô. Như thế là nối tiếp thọ mạng Phật, thật là trời đất khác biệt rất xa. Ai có Sức nhổ núi, ngang thân gánh vác không? Có không có không? Có tức gia môn giàu sang,không thì cô phụ lão lô.

Sư thượng đường, Tăng hỏi Hòa thượng Ba Lăng Giám: Ý Tổ ý giáo là đồng hay khác?

Sư đáp: Gà lạnh đậu trên cây, vịt lạnh lội xuống nước.

Sư nói: Đại tiểu Ba lăng, chỉ nói được một nữa.

- Bạch Vân thì không vậy, hai tay với trăng trong nước, hoa thơm dính dầy áo.

Sư thượng đường nói:

Xuân phong biệt hữu xảo công phu

Xuy định bách hoa phẩm loại thù

Duy hữu mẫu đơn tinh thược dược

Thời nhân nhất kiến tiện hoang ngu

(Gió xuân riêng có công phu khéo léo

Thổi ngang trăm loại hoa khác

Chỉ có mẩu đơn và thược dược

Người ấy bây giờ vừa thấy thích vui).

Thử nghĩ: Về phần trên nạp tăng thành được việc bên nào? Lấy lại ngửi xong trở về nơi nào?

Thấu xương hương thơm ngào ngạt tỏa ra xa giao cho lão lô.

Sư thượng đường: Tăng hỏi:

Tăng hỏi: Khi Đạt-ma quay mặt vào vách là thế nào?

Sư đáp: Suy tính chưa thành.

Tăng hỏi: Nhị Tổ đứng trong tuyết là sao?

Sư đáp: Đem sai lầm làm sai lầm.

Tăng hỏi: Khi chặt tay an tâm thì thế nào?

Sư đáp: Che mắt vua khai sông Biện.

Tăng hỏi: Không như vậy thì làm sao?

Sư nói: Tức hỏi lấy Nhị Tổ bèn nêu Đạt Ma hỏi Nhị Tổ: Ông cần làm gì?

Nhị Tổ đáp: Xin Sư an tâm

Bạch Vân khi ấy nếu thấy thì cho hai mươi gậy.

- Vì sao người khác nhìn thấy sẽ cho là hai người nói pháp an tâm. Cuối cùng là thế nào, Bồ-tát Long Vương làm mưa ướt, ngăn thân hướng thượng vài lớp mây.

Sư thượng đường nói:

Tạc nhật náo hống hóng

Kim triêu tĩnh tiễu tiễu

Tử quy chi thượng đề

Hà mô toản nhập thảo

Hảo cá hàn thực thiên

Cô phụ Bạch Vân lão

(Hôm qua tiếng đánh nhau trong chợ.

Sáng nay im phăng phắc chim Tử Quy hót trên cành.

Ểnh ương chui vào cỏ

Chính là tiết thanh minh

Cô phụ lão Bạch Vân

Vì Tăng mất mà châm lửa.)

Đưa lửa lên nói: Ba đời chư Phật chuyển đại pháp luân trong ngọn lửa này, nghe tên không bằng thấy mặt.

Hôm nay Trí Ngộ thượng đường nói: Thấy mặt không bằng nghe

tên.

Sư thượng đường nêu: Bàng cư sĩ hỏi Mã Đại Sư:

Không cùng môn pháp làm bạn là người nào?

Đợi ông hớp một cái hết nước Tây giang thì ta nói cho ông:

Sư nói: Lạc Dương, mẫu đơn, mới nở nhụy,sàng đất bay bụi chớ tìm tòi đánh vào đài nhà mình.

Kiết hạ thượng đường nói: Thánh chế tạm thời làm đầu hạ, rừng núi thẳm xanh tươi, cuối cùng bát không lầm, Khe suối nước chảy trong mát, Tào khê phảng phất, gọi là nơi nạp tử An cư, thật là nơi nhàcủa ta cấm túc. Cửa Thiền rộng lớn người cùng bọn, giúp lập tông chỉ dựng cao pháp tràng, trên đáp quân thân dưới giúp hàm thức, thảy đều rừng chiên đàn trong rừng chiên đàn, Sư tử chúa có nhiều con Sư tử, các Sư tử cùng leo lên.

Vạn tượng sum la chỉ trong bàn tay.

Đại chúng! Đầu mặt dính tro bụi đất theo mà khác cười héo hắt được nhàn trong.

Sư thượng đường dọng gậy xuống một cái rồi giơ lên nói:

- “Cây gậy ơi! dám hỏi ngươi: “ Có nói được Như Lai thiền chăng?”

Sư tự đáp: “ Không nói được.”

- Có nói được Tổ Sư Thiền chăng?”

Sư tự đáp: “ Không nói được.”

Đã không nói được thì Bạch Vân tôi hôm nay sẽ đưa ra ý của mình.

Đưa ra ý mình khác nào trò đùa con nít.Trước đại chúng,tìm xem cơ phong gì?

Sư thượng đường, Tăng hỏi: Thế nào là một giọt nước Bạch Vân?

Sư nói: Đánh cái cối xay.

Người học hỏi: Uống thế nào?

Sư nói: Dạy ông không câu nệ vào bột miến

Bèn nói: Như thế, như thế!

Ếch nhảy không ra khỏi đấu. Không như thế, không như thế.

Làm khéo thành vụng. Mềm tợ sắt, cứng như bùn, mắt Kim Cang mười hai lạng. Nạp tăng trong tay đầu cân thấp xuống. Có vài giá không thương lượng.

Không lỗ mũi thẳng tuột lấy gì nghe mùi?

Ấp trung thượng đường nói: Bạch Vân đưa nhau ra khỏi núi, bụi

trần lắp đầy mắt không mở ra được. Chớ bảo trong thành không việc tốt một hạt bụi, một cõi, một lâu đài.

Sư thượng đường nêu: Mã Đại Sư bất an.

Viên chủ hỏi: Hòa thượng mấy ngày gần đây tôn vị thế nào?

Đại Sư nói: Mặt trời Phật, mặt trăng Phật.

Sư nói: Hiểu chưa? Nếu không hiểu Bạch Vân cho ông bài tụng Tông hiệp nữ tử họa nga my.

Loan cảnh đài tiền ngữ tợ si.

Tự thuyết ngọc nhan nan tỷ tịnh.

Khước lai giá thượng trước la y.

(Râu tóc, phụ nữ vẽ mày ngài.

Loan cảnh trước đài nói tợ si

Tự nói mắt ngọc khó sánh bằng.

Liền mặc áo tử la trên giá.

Trên hội chích gia Sư thượng đường nói:

Tháng Sáu Tam phục thiên

Lục nguyệt Tam phục thiên

Hỏan vân bố giao dã.

Tùng gian lâm thủy tọa

Giải đới đồng hoan đả

Thuế lữ đông hà hoa

Tân bằng khuynh ngọc

Hông trần Sư huệ hoa

Bích động hà tiêu sái.

Trùng hội tại minh niên

Tương kỳ mạc tương xã

Bạch vân từng hữu ước

Nguyện kết thành liên xã.

Lửa mây đầy đồng nội

Tùng giang lâm thủy tọa

Giải đới cùng hoan đả

Bạn lành làm hoa sen

Bạn khách mang bình ngọc

Việc hồng trần phồn hoa

Động ngọc sao tiêu sái

Gặp lại ở năm sau

Giúp nhau chớ bỏ nhau

Bạch Vân từng có hẹn

Nguyện kết thanh liên xã.

Sư thượng đường nói: Phật Tổ sinh oan gia, ngộ đạo nhiễm bùn đất, người không làm không việc. Thanh sắc như mù loà. Thử nghĩ tức là thế nào cũng không được, không thế nào cũng không được, thế nào không thế nào đều không được.

Bỗng có người đến nói: Thế nào cũng được,không thế nào cũng được, thế nào không thế nào cũng đều được, thì nói với y ta cũng biết ông làm mồi cho hang quỷ.

Sư thượng đường nói: Trứơc hết vào cửa Bạch Vân, kế đến lướt qua ngọn sóng Bạch Vân, nuốt thiền lúa cỏ, ăn cơm lúa thóc.

Quân tử như khi đến, xem phương tiện đàng hoàng.

Sư thượng đường, Tăng hỏi: Thế nào là đạo?

- Trị bình quận

- Thế nào là người trong đạo?

- Tâm đỏ làm chủ

- Chưa hiểu rõ đạo và người trong đạo cách nhau bao nhiêu?

- Danh truyền thiên hạ

Bèn nêu: Tăng hỏi Nam Tuyền, Thế nào là đạo?

Tâm bình thừơng là đạo.

Bàng cư sĩ hỏi Mã Đại Sư: Không cùng muôn pháp làm bạn là người thế nào?

- Đợi ông hớp hết nước sông Tây Giang Tăng ta sẽ nói cho ông.

Sư nói: Lại là đồng hay khác?

- Đồng thì thần xuất quỷ chết

- Khác thì say rồi thêm chén nữa.

- Cuối cùng thế nào?

Đợi ông nhớ được ai, ta sẽ nói cho ông nghe.

Sư thượng đường nêu: Cổ nhân nói: Thích Ca Di Lặc vẫn còn là nô lệ của người khác. Thử nói: Người khác là ai? Bèn xuống tòa.

Sư thượng đường nói: Năm ngàn bốn mươi tám quyển thành chỗ thấy của giáo hạnh lý, môn hạ Tổ Sư bàn luận, phải biết một quý một tiện. Quý thì châu ngọc khó đều. Tiện thì chia chẽ rất xa. Người nào ở đây biện được, Bạch Vân cho ông ba mươi.

Bổng có một gã nói: Đại trượng phu thưởng phạt phân minh, không biết là ba mươi cái gì?

Im lặng hồi lâu Sư nói: Ba mươi năm sau.

Sư thượng đường nói: Ba lần dời trường định là thị phi, khi tâm ngoan không thay đổi ở nhà, gọi anh gọi em lớn như thế. Hãy làm thứ

chày cổ.

Trần trợ giáo vào núi nấu trà, đường đường đại trượng phu thổi sợi lông ánh sáng rực rỡ, Phật Tổ không cùng đường.

Từ giã điển tòa Sư thượng đường nói: Bạch Vân hôm vào, gã già khô phải ăn bánh không da, điển tòa sắp đặt khéo léo mọi người tự nhiên nhai nuốt.

Sư im lặng hồi lâu rồi nói: Canh dê tuy ngon nhưng nhiều miệng khó ăn.

Sư thượng đường nêu: Tăng hỏi Mã Đại Sư lìa tứ cú tuyệt bách phi, thỉnh Sư thẳng chỉ Tây Lai ý.

Mã Đại Sư đáp: Tăng ngày nay mỏi mệt không thể trả lời cho ông hãy hỏi Thủ Trí Tạng.

Tăng hỏi Trí Tạng.

Tạng đáp: Tăng nay đau đầu không thể nói cho ông hãy hỏi Hải huynh.

Tăng hỏi: Hải huynh.

Huynh đáp: Tăng đến đây không lãnh hội.

Tăng nêu: Giống Đại Sư.

Đại Sư nói: Đầu Tạng trắng đầu Hải đen.

Sư nói: Mã đại Sư không có chỗ sợ thẹn, chỉ nói được đầu Tạng trắng đầu Hải đen, giả Tăng lấy một gánh dối lừa, đổi được cái không hiểu. Nếu mặt giống sao đi, bao nhiêu người mất tiền gặp tôi.

Sư thượng đường nói: Trước sân nở cúc vàng, túc căn sinh, nhạn đến mới nghe một hai tiếng, hôm qua Thất Phong kéo Lão Hưng ngàn suy vạn tưởng đến trời sáng.

Ngày mùa đông, Sư thượng đường nói: Sau khi một dương sinh rất lạnh, sáng sủa cóc treo trời xanh,tiếng suối chảy róc rách, gió lay bóng cây đong đưa.Vượn cuồng ôm con trốn trong động sâu. Hạc gầy đem con theo lão tiên, chớ bảo học đồ Sư đứng trong tuyết, mới biết cổ đức dụng tâm kiên cố.

Sư thượng đường nêu: Đức Sơn hỏi Long Đàm: Nghe tiếng Long Đàm đã lâu, bèn đi đến Đàm không thấy Long cũng không hiện.

Đàm nói: Ông đích thân đến Long Đàm.

Sư nói: Lão nhân Long Đàm có thể gọi là cưỡi ngựa giặc đuổi giặc. Bèn xuống tòa.

Đưa các Quận Hóa Chủ thượng đường nói:

Gánh vác các dòng thiền, mới có thể đủ cơ hoạch, gặp người định có tiền, gặp mặt sao không lúa thóc, đã là con nhà ta,lâu làm khách

ngoài vật, nhu hòa một nắm tay, lại cứng không nắm tay, răng móng tạm thời đủ hơn trán bạc Nam Sơn.

Sư thượng đường nói: Một đời giáo hóa năm ngàn bốn mươi tám quyển, không có đốn tiệm. Há không phải là có. Vĩnh Gia nói:

“Diệc vô nhân diệc vô Phật

Đại thiên sa giới hải trung khu

Nhất thiết thánh hiền như điện phất”.

(Cũng không người, cũng không Phật, nước trong biển đại thiên Sa giới, tất cả Thánh Hiền như chớp nhoáng.) Há không phải là không, Đại chúng! Nếu nói là có thì trái với Vĩnh Gia, nếu nói là không thì trái với Thích Ca. Làm sao bàn luận cho thích hợp; nếu biết chỗ rơi,sáng gặp Thích ca chiều tham Di Lặc. Nếu cũng chưa rõ, thì Bạch Vân điểm pha cho ông, nói không không phải là không, nói có không phải là có, phía đông nhìn Tây Da ni, phía nam xem Bắc Đẩu.

Sư thượng đường nói: Nói Phật, nói pháp dơ chùy dựng phất trần, mây trắng ngàn dặm, Đức sơn vào cửa bèn đánh, Lâm Tế vào cửa bèn hét, mây trắng ngàn dặm. Sau đó thế nào cũng không được, không như thế cũng không được, như thế không như thế cũng không được,thì mây trắng ngàn dặm, bổng có người ra nói: Trưởng Lão ông làm sao nói thì mây trắng ngàn dặm.

Sư thượng đường nói: Đường trước cửa Bạch Vân đến lại đi là bước chính giữa có một mảnh ngói mới,các ông vì sao đạp không câu nệ.

Vương Đề Hình vào núi thượng đường nói: “Môn hạ của Tổ Sư như bắn tên trúng đích. Tay làm mắt đích thân không được không mất”. Tăng hỏi viên quan triều đình đến dự pháp hội, gió mát thổi khắp chỗ ngồi. Người học trên đây thỉnh Sư quyết nghi.

Sư nói: Cuối năm một trận mưa tức tạm đón Xuân.

Người học hỏi: Trời rủ xuống lộng báo, đất trải sen vàng.

Sư nói: Chưa phải là nhiều.

Tăng hỏi: Việc nhiều như thế nào?

Sư nói: Trước chúng nhân thiên không muốn tạo thêm nữa.

Người học nói: Biển học sóng lớn thêm mênh mông. Ánh sáng mặt trời mặt trăng trên bầu trời trở nên rực rỡ.

Sư nói: Cũng không tiêu được.

Sư bèn nêu: A Nan hỏi Ca Diếp: “Ngoài việc đức Phật truyền y kim lan ra. Ngài còn truyền vật nào khác không?

Ca Diếp gọi: A Nan.

A Nan: Dạ!

Ca Diếp nói: Hãy xô ngã cột cờ trước cửa chùa!

Còn ngài Vĩnh gia thì nói:

“Kiến pháp tràng lập tông chỉ

Minh minh Phật sắc Táo khê thị”.

Sư nói: “Ca Diếp dạy xô ngã cột cờ. Còn Vĩnh gia lại dạy lập Tông chỉ. Thữ nghĩ: xô ngã đúng hay kiến lập đúng. Đến chỗ này phải có đủ con mặt trạch pháp mới được. Rốt cuộc thế nào? Xô ngã cũng đại triệt ngộ, kiến lập cũng hai lần ba là sáu. Trên gác bảy núi cùng nhau nói diệu nói huyền. Một câu một lời thanh lọc tai mắt.

Trở về nhà Tăng mời Sư thượng đường nói: Sáng ngày mồng một tháng mười, vân đường vừa xây xong. Thánh chúng đã được yên chỗ, trang nhã đẹp đẽ hơn ngày cũ. Khi ở trong đó thọ dụng, gồm có Sự thương tiếc lẫn nhau.

Nguyện bảo tồn gia phong, Cổ Phật. Ba cõi, bốn ân được lợi ích vui sám, chớ có trên nghe đủ vị đề tên lập đá, dám khuyên chư đàn việt xa gần nhớ lấy, Ma Ha Bát Nhã Ba Mật, bỗng có người đi ra nói Trưởng Lão không ngại thích văn chương.

Bèn nói: Dốt! trong miệng Bạch Vân, ai dám nói không tốt. Đề Hình nhập tự, thượng đường nói: Binh tùy ấn chuyển, tướng theo phù hiệu làm, Bồ-tát phương tiện che chở chúng sinh. Việc thuận khéo nói dẫn dắt,hung ngoan gồng gậy ngang dọc trung gian có gã không bàn luận, Kim tiêu huyền quán giờ không trụ, trong vị Thánh Phàm chẳng có thể thâu.

Như làm không được, Phật Pháp không kinh nghiệm.

Bạch Vân có tin tức thử nói xem. Cổ nhân nói: Vô luân cõi nước tự tha không cách mảy may đầu mối. Mười đời vua xưa nay hoàn toàn không lìa đương niệm, bỏ núi Tu-di vào trong hạt cải ném ở phương ngoài đại thiên, biến đại địa thành vàng ròng quậy sông dài thành Sữa,đến đây hợp như thế?

Quốc độ lay động đón Thế chí, hoa báu đầy trời đưa tiễn Quán Âm.

Đoan Ngọ, Sư thượng đường nêu: Xưa có tú tài tạo luân Vô quỷ. Luận vừa viết xong thì có quỷ hiện thân, bẻ tay Tú tài nói: “Ông đâu làm gì được ta” Bạch vân lúc ấy thấy, bèn lấy tay làm mỏ chim tu hú kêu: “Cốc cốc cô”.

Sư thượng đường nêu: Hoàng Đế Túc Tông hỏi Quốc Sư Huệ Trung:

Sau khi trăm tuổi cần vật gì?

Quốc Sư tâu: Xin xây cho Lão tăng cái tháp Vô Phùng

Đế nói: Xin Sư cho kiểu tháp

Quốc Sư im lặng giây lâu nói: Hiểu không?

Vua nói: Không hiểu.

Quốc Sư tâu: Tôi có đệ tử phó pháp là Đam Nguyên thông hiểu việc này xin vời đến hỏi.

Sư nói: Trong chúng đều nói. Quốc Sư im lặng hồi lâu sao không biết, treo trống đợi dùi. Sau khi Quốc Sư tịch, Hoàng Đế Túc Tông vời Đam Nguyên đến hỏi ý này thế nào? Đam Nguyên tâu: Phía Nam sông tương, phía Bắc là cái đầm.

Ở giữa vàng rồng đầy nước, dưới cây không bóng nên cùng thuyền, trên điện Lưu ly không tri thức.

Sư thay Túc Tông nói: Tụng của Tuyết Đậu:

Vô phùng tháp.

Kiến hoàn nan

Trừng đàm bất hứa thương long bàn

Tằng lạc lạc

Ảnh đoàn đoàn

Thiên cổ vạn cổ dữ nhân kham.

(Dịch)

Tháp vô phùng

Càng khó thấy

Đầm trong chẳng cho rồng xanh cuộn

Từng lộng lẫy

Bóng tròn tròn

Ngàn xưa muôn xưa cho người xem.

Sư nói: Tuyết Đậu có thể khiến cho tên tuổi lưu truyền muôn thửơ. Tôi chỉ thích câu “Đầm trong chẳng cho rồng to cuộn” (trừng đàn bất hứa thương long bàn) Thử nói cuối cùng thế nào?

Bèn nói: Sá nữ đã mất sông Hán, kẻ ngốc còn giữ nhà không

Sư thượng đường nêu: Tăng hỏi Vân Môn: “Thế nào là lời siêu Tổ vượt Phật”?

- Bánh bao, Bạch Vân thì không như vậy. Bỗng có người hỏi: “Thế nào là lời siêu Tổ vượt Phật”? Chỉ trả lời với: Phân lừa giống phân ngựa.

Lại nói: Dép cỏ rách.

Lại nói: Linh Quy kéo đuôi. Thử nghĩ giống hay khác, hãy phân

biệt đi!

Sư thượng đường, Tăng hỏi: Thế nào là việc tiêu chuẩn?

Sư nói: Đâu cần trái lại.

Bèn nêu: Tăng hỏi Lang Da: Thanh tịnh bổn nhiên vì sao bỗng nhiên sinh đất đai sông núi?

Lang Da đáp: Thanh tịnh bổn nhiên vì sao nói bỗng nhiên sinh đất đai sông núi. Tăng nhân đó tỉnh ngộ.

Sư nói: Mạt vàng tuy quý nhưng rơi vào mắt thành nhặm.

Sư thượng đường nói: Tổ Sư để lại một chiếc giày ngàn cổ truyền qua tai người, vác không trên vai, chân bước đi, đâu từng đạp trúng nhà mình.

Sư thượng đường nói: Hành giả không báo lại đánh. Trên trống khúc lục không khỏi từ sai lầm đến sai lầm để tham.

Sư thượng đường nói: Tý Sửu dần mẹo thìn tỵ ngọ mùi thân dậu tuất hợi, cuối cùng thì trở lại đầu, có ghét có ưa, cuối cùng thế nào chỉ liên hệ một niệm.

Sư thượng đường nói: Khắp sa giới chưa từng dời bước. Núi sâu mây trắng là báo độ nào? Nếu là chân thật đạo gia, ngày rửa bát hai lần.

Trống da mới, thượng đường nói:

Trống nhiều da đánh không có âm vang, da vừa động chấn thiên lôi, không trệ chớ nói tùy thế đi, có tiếng ai gọi bất bình đến. Thế nào? hai mắt nghe hay không nghe? hai tay thấy hay không thấy, một đường bình thản, là ai không phương tiện.

Sư thượng đường nói: Gốc ngọn phải quy tông, tôn ty dùng lời nói, kiếm bén chặt nắm hư không, gậy lớn đánh chuột.

Sư thượng đường nêu: Sau khi Thế Tôn nhập diệt, Chư Thánh đệ tử kết tập pháp tạng trong hang Tất- bát- la. A-nan thăng tòa, hình nghi giống như Phật. Đại chúng bèn sinh ba điều nghi:

- Nghi A-nan thành Phật.

- Nghi Phật lại hiện thân.

- Nghi Phật phương khác hóa hiện.

A-nan xướng rằng: Như vậy tôi nghe, các điều nghi đều hết. Lúc ấy nếu có người nói rằng:

- Đại chúng y theo mà hành, mỗi người tự giải tán.

Khỏi thấy nhiều tạng, quấy loạn người.

Tuy như thế, còn chưa dẹp hết.

Vì sao? A-nan nói như vầy tôi nghe.

Bạch Vân cũng nói: “Như vầy tôi nghe”.

Nếu nói lúc ấy là trọng xưa khinh nay. Còn nói theo bây giờ là trọng nay khinh xưa. Có hiểu không?

Hoa Ưu đàm không nở, thì hương thơm không có.

Sư thượng đường nói: Lục Tổ Huệ Năng Đại Sư. Đây là kẻ rất ngu si con cháu nhiều đời sau rất nhiều, lần lượt sinh hoặc loạn. Cẩn thận khéo suy lường, Bạch Vân không may mắn.

Sư thượng đường, Tăng hỏi: Đầu sào trăm thước làm sao tiến bước.

Sư nói: Đi nhanh mới được.

Bèn nêu: Vân Môn nói: Nghe tiếng ngộ đạo, thấy sắc minh tâm, Quán Thế Âm Bồ-tát lấy tiền đến mua bánh bột buông tay té ra là bánh bao. Vân Môn thích thì rất thích, lạ thì rất lạ, lại chỉ nói được Thiền lão bà. Nếu là Bạch Vân thì không vậy, như thế là nghe tiếng ngộ đạo thấy sắc minh tâm. Bèn đưa tay lấy gậy lim thế đánh trống hát: Sam bát-la- trát.

Sư thượng đường nói: Bốn năm trăm gạo đá, hai ba ngàn lúa đá, vừa dùng lương dược, kỳ bà không được tốt.

Sư thượng đường nêu: Long Nha nói: Danh sơn trong thiên hạ đến đây là nhờ chân, nhiều năm cay đắng cho mang vớ mà nay già rồi không đi được, trong tay cầm chuôi thìa gỗ. Bạch Vân thì không vậy, chân lại không thể mang dép cỏ, tay cũng không cầm thìa gỗ ngồi ngay thọ của cúng dường, thí chủ thường an lạc.

Sư thượng đường nói: Việc Đạt-ma từ phương Tây đến, người nay dối gạt Thiên hà đâu có nổi sóng, quế nguyệt không nghe hương thơm cũng thấy thành công án.

Niện chủ lạc tu trai, Sư thượng đường nói: Hôm qua được một giấc mộng, thấy Trăn công ở thiên cung ngồi đối thoại với Đế Thích.

Trăn hỏi Đế Thích: Trên trời có năm tướng suy phải không?

Đế Thích đáp: Đây là những lời nói của Phật đâu có thể nói dối sao?.

Lúc đó Đế Thích là hỏi Trăn: Ta nghe Diêm Phù Đề có người không trì giới phải không?

Trăn đáp: Đây là lời Phật nói, đâu có thể dối gạt sao?.

Im lặng hồi lâu Trăn mới nói: Cung trời tuy vui không phải là ở lâu, rồi xuống mười tám tầng địa ngục bèn thấy chánh điện Diêm vương ở và Địa Tạng Bồ-tát. Nghe nói Trăn bèn ra cửa bèn thấy một đứa trẻ khom mình làm lễ chào nói: “Long Vương ở biển đông thỉnh các bạn

La Hán thọ trai”. Trăn bèn đi phó trai, trở về được mấy viên ngọc Như ý. Đồng loạt phân chia cho mọi người. Bạch Vân được ngọc châu sáng rực. Bỗng nhiên tĩnh mộng cho đến sáng nay các pháp nhũ thiết trai mời Trăn công, thỉnh Bạch Vân thăng tòa. Đại chúng hãy nói hôm qua là mộng đúng hay vừa đến nói là đúng. Trong chúng tham đã lâu tinh thông đạo Thiền của Tiên Đức. Nếu người nào phân biệt được thử hãy ra đây trình bày tin tức. Có không, có không? Nếu không Bạch Vân lại có cổ thoại Thích Ca đã nhập Niết-bàn bên sông Bạt Đề rồi, Ca-diếp mới đến nhiễu kim quan mà khóc. Do đó, Thế Tôn thò hai bàn châ ra. Đại chúng thử nói: Khi đó Niết-bàn đúng hay hiện hai chân đúng?

Bèn nói: Thôi thôi không cần nói, diệu pháp của ta khó nghĩ bàn những người Tăng thượng mạn, nghe ắt không kính tin.

Tạ giám thu, thượng đường nói: Việc tánh mạng con người, thứ nhất cần phải là. Muốn được thành như thế. Trước phải ngăn ngừa ở. Nếu là người chân thật.

Sư thượng đường tăng hỏi: Không rõ đương cơ xin Sư nói thẳng Sư nói: Nắm thì tụ lại, mở thì tan ra. Bèn nêu: Tăng từ biệt Triệu Châu. Châu nói: Chỗ có Phật thì không được dừng.

Sư nói: Đổi lại tâm can ngũ tạng ông, chỗ không Phật mau đi qua.

Sư nói: Nhạn qua để tiếng ngoài ba ngàn dặm, gặp người không được nêu lầm.

Sư nói: Ra khỏi cửa thì nhầm.

Tăng nói: Như thế thì không đi.

Sư nói: Trồng lúa lại sinh đậu.

Châu nói: Hái hoa dương, hái hoa dương.

Sư nói: Bất chợt ngày lại đêm, sao dạy người trẻ tuổi.

Tiểu tham nói: Đạt Ma Tây Lai không lập văn tự, chỉ thẳng tâm người, thấy tánh thành Phật. Bỗng có người ra nói: Trưởng lão trong thất, thường thích hỏi người: “Thế nào là tâm ông” con không hiểu?

Lại hỏi Trưởng lão: Thế nào là tâm Hòa thượng?

Lão tăng nói với ông ta đến đây vuốt râu cọp tâm làm sao tạo kế nói với ông. Nếu ông ta hỏi cây bá nói như thế trưởng lão làm sao hiểu. Đến y nói: Ta có một phương tiện, có rất nhiều phương tiện. Lại phải trước hỏi Thủ tọa. Lại hỏi Đức Sơn vào cửa liền đánh làm sao hiểu, ta nghe liền chiến đấu xác thịt.

Lâm Tế vào cửa bèn hét, làm sao hiểu là làm sao rách giày cỏ. Dù cho một thời thấu qua cũng là bảy lần chín sáu mươi tám.

Trung thu, Sư thượng đường nói: Tháng trung thu, tháng trung thu. Xưa nay đều thường gọi khác nhau, khác hay không khác mênh mông sáng khắp thiên địa, mặc cho thiên hạ nói lung tung.

Sư thượng đường, tăng hỏi: Một thời giáo là thiết chân, không rõ là chữ thiết nào?

Sư nói: Lúa bát la.

- Học nhân chỉ hỏi một chữ vì sao lại đáp nhiều?

- Bảy chữ tám chữ.

Cũng là thói quen do mình tùy tiện.

Sư nói: Trà cơm bao nhiêu, té ra cũng có người biết mùi vị.

Bèn nói: Tổ Sư ấn tâm chỗ tin tức tốt, không tin tức, không tin tức, người xưa rõ ràng, dơ lên cũng đại thiên bao la, buông xuống thì phàm thánh đồng nguyên, có khi ấn lại trước mặt mọi người, tự là mọi người cam phục, không chịu gánh vác, mang lụy Bạch Vân cam chịu cúi mình. Thử nghĩ lỗi chỗ nào?

Sư thượng đường, đưa gậy lên nói: Cái gậy này không được từ Thiên Thai Nam Nhạc, cũng không ở Tây thiên Đông độ này. Thử nói sinh ở chỗ nào? Nếu biết chỗ sinh, đồng được thọ dụng.

Nếu cũng không biết bèn nương tựa đi, Sư xuống tòa.

Sư thượng đường nêu: Diệu trạm Tổng trì bất động tôn, Thủ Lăng Nghiêm Vương hy hữu, tiêu ngã ức kiếp điên đảo tưởng, bất lịch tăng ký hoạch pháp thân. Đại chúng! Nếu cho thiền hiểu là chè báng kinh, nếu là kinh hiểu là chè báng thiền.

Nếu là một đoàn thì thẳng mực, có người nhảy được ra.

Ngày hết vạn lượng vàng. Nếu nhảy không ra có chỗ các ông ở

Sư thượng đường nói: Chỉ biết trăng tròn trăng khuyết, ai biết trăng khuyết trăng tròn, vội vàng đi thuyền qua nước. Không biết qua nước đi thuyền, trăm năm ba vạn sáu ngàn ngày, bình thường lão đỏ mặt, mỗi người tự soi gương xem, mặt mũi ra sao?

Sư thượng đường nêu: “Tăng hỏi Động Sơn: “Thế nào là mắt thiện tri thức?”. Sơn đáp: “Giấy quyến không dầu”. Nếu hỏi Bạch Vân sẽ đáp: “Không dầu thì không đốt đèn”. Tuy vậy cũng kém Động Sơn ba ngàn dặm, chỉ là trong đó có chỗ hay, có chỗ rất hay. Các người trong nơi tối đen đang xung đột. Lộ trụ ngộ đi cũng không định.

Tuế triều thượng đường: Oai Âm Vương về trước cũng như thế. Ba đời chư Phật cũng như thế. Bốn mươi tám vị Tổ, Sáu vị Tổ Trung Hoa cũng như thế. Năm trước năm sau cũng như thế, năm tới, năm sau, ngoài năm sau cũng như thế. Bỗng có một người xuất gia nói:

- Hòa thượng! Hòa thượng.

Hòa thượng tự nói: Nếu không bị người khác gọi, thì trụ 100 năm cũng chỉ như thế.

Lại nói: Ngày Tết mở nước vạn vật đều mới. Năm trước xin lửa và khói được. Hôm nay gánh suối mang trăng về. Quỷ vận đầy mặt trời về phía Nam. Trong Sự can hệ có nói thẳng. Không có người chịu dừng chân. Đầu mùa Xuân còn lạnh. Cúi xin thủ tòa, đại chúng khởi cư vạn phước, Tô võ chăn dê nhiều ngày. Vui vẻ ở Lý Lăng nhìn về Hán Đài. Trọn sáng cười vui vẽ tại chỗ. Nhân nghĩa chỉ từ chỗ nghèo chấm dứt. Thế tình phần nhiều hương về nhà giàu.

Sư thượng đường, Tăng hỏi: Thế nào là việc bổn phận?

Sư đáp: Cắt lưỡi không nói.

Bèn nói: Mỗi ngày thức dậy, dộng gậy Lâm Tế thổi khúc hát Vân Môn, ứng cái vỗ Triệu Châu, cái mai đuổi Quy Sơn, trâu cày mộng Bạch Vân. Bảy tám năm thành kế sống nhà. Lại nói: Các ông, mỗi người đưa ra một tay cùng giúp nhau hát khúc Quy Điền.

Canh mặn cơm lạt hãy cùng qua.Vì sao? Chỉ nguyện năm nay tơ tằm chín, La Hầu La cùng một bài văn.

Sư thượng đường nêu: Nam Tuyền nói: Văn Thù Phổ Hiền canh ba hôm qua dậy Phật thấy. Mỗi người cho hai mươi gậy. Đè nén xuống đến hai núi Thiết vi, Bạch Vân thì đầy đủ đại từ bi.

Bèn vỗ tay nói: Thất Lợi Phổ Hiền Đại Sĩ, không xét rõ không xét rõ.

Từ nay về sau còn dám không?

Tự nói: Một lần bị rắn làm Tổn thương, sợ thấy cắt dây giếng.

Thượng đường nói: Con chó có Phật tánh không? Cũng hơn con mèo vạn lần. Sư xuống tòa.

Sư thượng đường nêu: Tuyết Phong hỏi Đức Sơn: Từ trên chư Thánh lấy pháp gì dạy người?

Tông ta không ngữ cú, cũng không một pháp cho người.

Tuyết Phong nhờ đó được ngộ.

Sau đó có Tăng hỏi Tuyết Phong: Hòa thượng yết kiến Đức Sơn được cái gì, bèn dừng đi.

Tuyết Phong nói: Ta đi tay không về tay không.

Hôm nay Bạch Vân nói: Chưa qua thấu. Có hai người từ đông kinh đến Sư hỏi: Từ đâu đến?

Họ đáp: Từ Tô Châu đến.

Hỏi: Việc Tô châu thế nào?

Họ đáp:: Tất cả đều bình thường. Tuy vậy, không dối Bạch Vân được. Vì sao? Chỉ vì ngữ âm mỗi người khác nhau.

Rốt cuộc thế nào?

Bá Ngẫu ở Lăng Thiệu, Tô châu thượng đường nói: Hai mươi lăm năm nay ngồi trên cây khúc lục ghi chép chuyện xưa nay chưa từng nói đệ nhất cú, trong chúng không có người nào đầy đủ đại từ bi thử nói ra xem! Cũng cần nhiều người cùng biết. Và bình sinh hành cước, có không? Có không? Chớ nói không.

Bỗng có người ra hỏi: Thế nào là Đệ nhất cú. Bạch Vân không khỏi nói với ông ta: “Bỏ cái gì làm cái gì?”.

Sư thượng đường nói: Khó khó bao nhiêu cái, dễ dễ không lỗ mũi. Tốt tốt bẻ dẹp người già, im lặng từ đây được. Qua bốn lớp cửa này rồi. Người Tứ châu thấy nhiều.

Thánh tham.

Sư thượng đường nói: “Pháp này không thể dạy. Ngôn từ tướng tịch diệt”. Hai câu này còn một chút so sánh, bỗng khi gặp Linh Dương treo Sừng, làm sao chỉ thẳng lên.

- Ngày ngày đứng lâu.

Sư thượng đường, Tăng hỏi: Thế nào là Phật?

Miệng là cửa họa.

Bèn nói: Ngày nay tiết Thượng Nguyên, khắp nơi đèn sáng rực. Không biết ý trời thế nào. Tuyết lành đổi thành tuyết xấu. Bần cùng biến thành tằm khô, rùa đen chợt thành ba ba. Chỉ có dòng thiền bốn biển, mỗi mỗi trong mắt thêm mạt vụn.

Vì sao không nói không nói, Sư xuống tòa.

Thỉnh Hóa chỉ, thượng đường nói: Công tạo hóa, môn hạ Tổ tông làm trời đất khí phát sinh, xuân, ha, thu, đông, quyết làm cho tâm hàm linh điên đảo, thường vui ta tịnh, y cứ chỗ dụng của nạp tăng không như vậy, biến đất đai thành vàng rồng.

Khuấy sông dài thành Sữa, còn chưa xứng với Bạch Vân. Bỗng có người ra nói: Lời nói như thế chỉ là gã tham tâm không đủ.

Tự nói: Tham.

Sư thượng đường nêu: Đạt Ma Đại Sư nói: Ai được Tông chỉ ta hãy ra chứng minh cho ông.

Nêu Tổng Trì nói: Y cứ chỗ thấy, như Khánh Hỷ thấy cõi Phật A Súc, thấy một lần thôi không bao giờ thấy nữa.

Đạt Ma nói: Ông được da của ta.

Đạo Dục nói: y cứ chỗ tôi thấy thật không một pháp làm tình.

Đạt Ma nói: Ông được thịt của ta.

Nhị Tổ lễ bái Tam Tổ y vị trí mà đứng.

Đạt Ma nói: Ông được tuỷ của ta.

Sư nói: Lúc ấy nếu thấy ba người họ nói thế, mỗi người đáng cho ba mươi gậy. Chỉ như Bạch Vân, ngày nay ăn hai mươi chín gậy giữ lại một gậy cho các ông. Lúc ấy nếu có người biết đau đớn không cô phụ Tiên Thánh, cũng được thấy Bạch Vân.

Hoặc người chưa biết, ăn cháo ăn cơm trong tăng đường bèn cần nhai nát thấy nhiều, là hồ đồ.

Sư thượng đường nêu: Thích ca Như Lai lên trời Đao Lợi thuyết pháp cho mẹ, Vua Ưu Điền nhớ Phật bèn sai thợ mộc tạc tượng bằng gỗ chiên đàn. Khi Thế Tôn trở xuống tượng cũng ra đón chào. Các người thử nói, là xuống hay là ra đón đúng?

Lại trong kinh giáo nói: Như Lai không từ đâu đến cũng không có chỗ đi. Chẳng phải hóa thân có đến đi không? Nếu người ở đây thấy được, ngày hết tiêu hết vạn lượng vàng ròng. Người hoặc chưa được như vậy. tiền giày cỏ dạy người nào trả.

Sư thượng đường nói: Nói thiền bị thiền ràng buộc, không nói lại thành hiện. Nếu thật không nói thật là phương tiện tốt, như đánh nhau trước ngựa, như sét đánh sấm chớp. Hiểu tức rất giàu sang, không hiểu không đối diện.

Nhân thọ trai Sư thượng đường nói: Không lạnh không ấm thích dạo xuân, khuynh tâm sĩ nữ kết dự tu, tự biết một đời như huyễn mộng, mới biết trăm năm tợ bọt bèo, Tử Quy kêu chỗ đúng tin tức, khi thược dược nở hoang dã âm u. Môn phong này ai hiểu được. Bình thường lại bạc đầu thiếu niên.

Sư thượng đường nói: Ngày nay trước khi quay về sai không được. Hôm nay lần sau không được, sai không được, nói không được, gặp nhau lại đánh nhau. Từ xưa đến nay, ai lầm ai không lầm. Bỗng có người ra nói:

- Bạch Vân không phải ngày nay lầm.

Tự nói: Lầm lầm, rồi xuống tòa.

Ngày ngày Sư cầm tích trượng đi quanh phương trượng hỏi Tăng:

- Có người thuộc trâu hỏi mạng không?

Không ai đáp được!

Bèn nói: Tôn Tần ngày nay khai bày, đều không có một người ngó ngoái, đáng tiếc ba thước râu rồng gọi là vải rách tầm thường.

Sư thượng đường nói: Có một tắc nhân duyên độc đáo.

Nêu giống mọi người: Muốn nói lại bị nói ngăn ngại, không nói lại bị không nói ngăn ngại, muốn nêu sơn hà đại địa, lại bị sơn hà đại địa ngục, dạy từ trên đầu lại thêm đầu, vàng thật không sợ ngọc. Ý trượng phu như thế, vui vẻ không lo âu.

Sư thượng đường nêu: “Tăng hỏi Tào Sơn: Phật chưa ra đời thì thế nào?

- Tào Sơn không biết.

- Sau khi xuất thế như thế nào?

- Không bằng Tào Sơn”.

Sư nói: Nếu lấy thế đế xét thì, Tào Sơn đáng ăn hai mươi gậy.Nếu lấy Tổ đạo xét thì, Bạch Vân đáng ăn hai mươi gậy.

Tuy như thế, đầu gậy có mắt. Trong hai người có một người chịu hết, một người không chịu hết. Nếu người kiểm điểm ra cho các ông có nửa con mắt.

Sư thượng đường nói: Các ông, thấy lão Hòa thượng cổ động môi mép, dựng đứng phất trần bèn làm thắng giải,và cầm thú ở núi tụ tập, bò vẫy đuôi.

Lại đem làm bình thường, đâu không biết tiếng mái nhà không dứt mưa đêm bóng chớp còn nối tiếp sau đêm giông.

Sư thượng đường nói: Thích ca đã diệt, Di lặc chưa sinh sâm la vạn tượng bỏ đi một bên. Thử nghĩ.

Thế nào là pháp thân thường trụ của các ông.

Bèn nói: Có công không công chớ để bụng rỗng. Thỉnh cúng Sửa san.

Sư thượng đường nói: Bạch vân ngày nay quyền lấy thế giới Đại Tống làm một mặt cờ, trước lấy Đông Nhạc Thái Sơn, Nam Nhạc Hành Sơn, Tây Nhạc Hoa Sơn, Bắc Nhạc Hằng Sơn,Trung Nhạc Tung Sơn định lại năm phương.Kế đến lấy Ngũ Đài, Nga My, Chi Đề, La Phu để làm tương trợ, bờ trái thì hình đất chéo lệch hàng nhạn bay, bên phải thì miệng hai cửa hổ. Bèn giơ tay lên nói: Thử nói cái này rơi vào chỗ nào? Nếu biết chỗ rơi bèn là địch thủ, nếu như chưa được vậy, Bạch Vân thử không tin tức. Mười chín con đường bằng. Tranh công thế chưa thôi. Chớ dạy một điều lầm, kẻ thua chết khó thâu.

Chánh đán Sư thượng đường: Ngày Tết mở nước, Tây Thiên Trung Quốc vạn vật đều mới, con dê thần, kì lân ứng thời nhận điều lành, thành thật không sai, đầu Xuân còn lạnh rất nhiều thứ. Cúi xin thủ tọa đại chúng, khắp trời đều dùng kịp các tri Sư hoài bão. Nghĩa, đồng thời các hóa chủ như rồng như hỗ, tôn thể khởi cư vạn phước, chính là như

vàng như ngọc, một năm ba trăm sáu mươi ngày, giữ đủ cơm cháo.

Nhân thọ trai, Sư thượng đường nói:

“Nhị ngoạt trung Xuân vật tương tiên

Tận trần sa giới nhất bản thiên

Thương môi tẩy khứ đông tuyết

Dã hỏa phong phiêu tạc dạ yên

Nguy lãnh sạ văn viên khiếu nhật

Trường giang thời kiến khách thừa thoàn

Nhân sinh cơ độ phùng tư cảnh

Hảo thị thành tâm chủng phước điền”.

(Ngày xuân tháng hai vạn vật tươi tốt, hết trần sa giới như trời, rêu xanh mưa dội đi tuyết đông, gió lửa ngoài đồng thổi khói hôm qua, vòi vòi vừa nghe vượn kêu ngày, Trường Giang khi thấy khách chèo thuyền, nhân sinh mấy độ gặp cảnh này, thật là thành tâm trồng ruộng phước.)

Đoan Ngọ, thượng đường, Tăng hỏi: Ngày năm tháng năm hôm nay phương tiện bãi cỏ thơm. Tuy là người vô Sự cũng xin đốt ngọn đèn.

Sư nói: Mau mau như luật lệch.

Lại nói: Đợi quỷ nhỏ làm kỹ lưỡng.

Sư nói: Tiếng chuông doạ nạt ông.

Bèn nói: Ngày nay tiết Đoan Ngọ, Bạch Vân có một thần phù, có một tý linh nghiệm, không dám che dấu nêu giống mọi người.

1. Hôm nay dâng lên Hoàng Đế, Thái Hoàng, Thái Hậu Thánh cùng vạn tuế.

2. Hợp Triều: Khanh tướng, văn võ, bá quan,châu huyện, thái liêu thường ở địa vị bổng lộc.

3. Vạn dân lạc nghiệp mưa hòa gió thuận. Có một phù Sứ đến báo, với Bạch Vân rằng:

Các nơi đều đi khắp, chỉ vì thần thông ít, không làm sao được một việc nào, Sư bèn hỏi ông ta là việc gì.

Sư nói: Sự chứng đắc của thiền tăng.

Bạch Vân nói: Đừng ông, ta còn không làm gì được. Tuy nhiên như vậy ẩn trong đầm rộng núi sâu có thể hàng phục được beo cọp. Rốt cuộc thế nào? Một rút ra ba, hai thêm bốn Sừng bò hướng lên trời, tám chân bỏ xuống mũi, mau mau, Sư xuống tòa.

Sư thượng đường nêu: Ni hỏi Triệu Châu: Thế nào là ý mật mật?

Châu nắm chặt cổ tay của Ni.

Ni nói Hòa thượng còn có cái này?

Châu nói: Cô còn có cái này?

Sư nói: Ni này nếu là một người, chỉ đến người nói cũng không tha thứ Hòa thượng được.

Sư thượng đường tăng hỏi: Đầu lưỡi của người trong thiên hạ đều bị Bạch Vân quét sạch. Chỉ như đầu lưỡi Bạch Vân chưa rõ là người nào quét sạch.

Sư nói: Ông Vương Đại ở thôn phía đông.

Bèn nói: Việc thường dùng hằng ngày không khác.

Nương anh làm phân biệt, nếu ngay lời nói hiểu được thì biết anh đánh không thấu. Không ở nơi lời mà hiểu tâm đầu tợ lửa nung, trước qua cửa Triệu Châu, cắt lưỡi Bạch Vân, không phụ ân Tên Thánh trở về tăng đường tạm nghỉ ngơi.

Sư thượng đường nói: Nếu cần thiên hạ hoành hành, thấy lão Hòa thượng đánh trống thăng đường bảy, mươi ba, tám, mươi bốn, lấy gậy đập vào miệng. Tuy như vậy, lấy đến trước cửa lên đài ngựa, cắt đứt năm sắc tố mới được an lạc.

Tiểu tham, Tăng hỏi: Đức Sơn không trả lời ngàn đời quét sạch địa vị. Tối nay Bạch Vân tiểu tham, chưa biết lựa chọn biện pháp tiếp dẫn người học ra sao?

Sư nói: Ta không thể nối tiếp, đầu mối Hòa thượng không thể được.

- Tông Sư tác gia Thiên Nhiên có ở.

- Là nói gì?

Tăng nói: Chỉ cái này lại vì nhiều người chọn lấy.

Sư nói: Ông có tin được không?

Lại nói: Dạy con tin thế nào?

Sư nói: Ông hiểu đến hỏi, không hiểu đến hỏi.

- Mỗ giáp lại là không hiểu đến hỏi.

Sư nói: Hôm qua cũng trả lời một tăng như thế?

Lại nói: Hôm nay làm gì đánh nhau, can qua tương đãi?

Sư nói: Chỉ vì mua bán không đúng giá.

Lại nói: Chán tốt thành xấu thì được, làm sao có các vị ở được.

Sư nói: Đại chúng! Xem lấy một viên thiền khách.

Lại nói: Cởi mở một phen.

- Sư thở dài, bèn nêu: Lục Cắn Đại phu hỏi Nam Tuyền: Trong nhà đệ tử có một cục đá, cũng biết ngồi, biết nằm, nghĩ muốn khắc tượng Phật được không?

Nam Tuyền nói: Được.

Lục đại phu nói: Được không?

Nam Tuyền nói: Không được. Đại chúng! Phàm là thiện tri thức, phải chọn lựa rõ ràng. Vì sao người khác nói được hay không được, người khác nói không được mình cũng nói không được. Có biết chỗ rơi của Nam Tuyền không? Bạch Vân không tiếc lông mày để phá trừ cho ông, hãy nói được lại là ai nói, không được lại là ai nói xem.

Nếu ông vẫn không hiểu, đêm nay lão tăng làm cách thức cho ông. Bèn dơ tay lên nói: Đem hai mươi tám trời trong ba cõi làm đầu Phật, bờ nước Kim Luân làm chân Phật, Bốn đại châu làm chân Phật. Tuy nhiên làm con Phật này rồi, các ông lại ở chỗ nào an thân lập mạng. Đại chúng lại có hiểu không, lão tăng làm cách thức thứ hai vậy.

Lấy Đông Phất-vu-đãi làm một đức Phật, Nam Thiệm-bộ-châu làm một đức Phật, Tây-cù-da-nê Ngưu hóa châu làm một đức Phật. Bắc Uất Đàn Việt làm một Phật. Cây cỏ tòng lâm là Phật xuẩn động hàm linh là Phật đã thế, lại gọi cái gì là chúng sinh hiểu chưa? Không bằng Đông phất vu đãi buông bỏ Đông phất vu đãi, Nam Thiện Bộ Châu buông bỏ Nam Thiệm Bộ Châu. Tây-cù-da-nê buông bỏ Tây-cù-da-nê. Bắc Uất đàn Việt buông bỏ Bắc Uất Đàn Việt. Cây cỏ tòng lâm buông bỏ cây cỏ tòng lâm, xuẫn động hàm linh còn có xuẫn động hàm linh khác. Cho nên nói:

Thị pháp trụ pháp vị

Thế gian tướng thường trụ.

Đã vậy ông lại gọi Phật là gì? Hiểu không?

Bỗng có người ra nói: Bạch Vân dứt lời ngủ mê, Đại chúng nhớ lại một chuyện này.

Sư thượng đường nói: Bình sinh đang lúc tỉnh ngộ triệt để ăn gậy. Thử nói: Lỗi chỗ nào?

Đánh ông tỉnh ngộ triệt để.

Sư thượng đường nói: Cách Thánh rất xa con người phần nhiều giải đãi, trái nghịch thì sinh sân giận, thuận thì sinh ưa thích. Thử nói: Thế nào là không sân giận, không ưa thích.

Đao tên đông hải, túi da vây phiên.

Sư thượng đường, Tăng hỏi:

Cổ đức có nói: Trước núi có một mảnh ruộng đất chỉ như Oai Âm vương trước đây không rõ người nào làm chủ?

Sư nói: Hãy viết thư khế hợp người.

- Hòa thượng vì sao mang nợ người đến.

- Chỉ vì ông dạy người khác hỏi.

- Cùng Hòa thượng bất bình xuất đi.

- Rất xa.

Bèn nói: Năm mắt chớ nhìn dung nhan người đó.

Hai tai dứt nghe âm hưởng đó.

Người có công thì phạt, người không công thì thưởng.

Niêm núi Tu-di cân được hai lạng.

Bỗng có người ra nói: Vừa mới biết cái gì việc nhân vật bình thường.

Tự nói: Quan không cho chấp tư thông xe ngựa.

Cảm tạ Nhai Phường, Sư thượng đường nói: Hôm qua Nhai Phường lấy cát đến trước Phương trựơng. Vừa thấy mặt lão tăng vừa vung vãi. Lại gặp lão tăng trước thấy tay áo. Ngăn lại và không có việc trở ngại. Sáng nay nêu giống đại chúng không dám che dấu. Vì sao?

Thưởng y gánh nặng, dưới được tay chân này.

Bỗng có người hỏi Bạch Vân vì sao chỉ dừng đi thế, không thấy đạo, già không thể lấy Sức gân làm khả năng.

Tuy nhiên như vậy, Khách chủ rõ ràng.

Sư thượng đường, Tăng hỏi: Thế nào là Phật?

Sư nói: Ông mất thì giờ qua lại những nơi nào?

Rồi Sư nói tiếp: Đạt Ma chưa đến, đông lạnh hạ nóng.

Đạt Ma đến, đêm tối ngày sáng. Nếu các ông nói được một lời bình thường chân thật thì ăn muối biết mặn, ăn giấm biết chua. Nếu nói không được thì còn ở trước cửa Ca diếp.

Sư thượng đường nói: Nếu bàn luận việc này như người đánh bạc, bỗng nhiên được ăn, thân tâm vui vẽ, nhà cửa hưng thinh, làm bóng mát che chở cho con cháu. Bất giác bị thua, tự nhiên sầu muộn. Tuy nhiên việc ăn thua phải có.Bạch Vân ngày nay có điều thì vin vào điều, không điều thì vin vào lệ. Không thấy có lần Lục cắn Đại Phu với Nam Tuyền chơi cờ song lục Lục cắn Đại Phu nắm lấy con xúc xắc hỏi Nam Tuyền: Như thế, không như thế. Lại như thế niềm tin rõ ràng bỏ đi thì như thế nào?

Nam Tuyền nói: Đầu cốt hôi mười tám. Đại chúng.

Cách huyện thành này không xa. Người ngoài nghe được bèn đến lấy nhìn thời lại như thế nào? Bèn nói:

Bạch Vân tự có đạo lý nhớ được.

Long Nhã nói: Học đạo trước phải ngộ duyên do. Còn như từng đấu vui với thuyền rồng, tuy nhiên gác củ vườn ruộng trống không một

lần thắng mới thôi.

Sư thượng đường: Mục Kiền Liên hai chân vượt hố, Đại Ca-diếp nghe nhạc liền múa. Cuối cùng Lăng Già trách mắng Thần sông, Lưu Ca Đà Di chôn thân trong phân. Việc này trong kinh giáo mỗi mỗi có xuất xứ. Nói chung là tập khí. Chỉ như môn hạ Tổ Sư, Đạt Ma chín năm quay mặt vào vách, quỷ thần kích xoa. Hòa sơn đánh trống, Thạch Cũng uốn cung, Tuyết phong đánh cầu, Bát nước Trung quốc Sư, Quy Tông kéo đá.

Đức Sơn vào cửa liền đánh, Lâm Tế vào cửa liền hét. Vô nghiệm mới có người hỏi bèn nói đừng vọng tưởng.

Thử nói: Là cái gì? Trong chúng có bậc Tiên đức tham lâu ngang dọc trong thiên hạ, nạp tăng có mắt trên đảnh không? Đi đến chứng cứ Bạch Vân, cũng cần bình sinh vui Sướng. Có không? Có không? Nếu không thì ba mươi năm sau lưu hành lời này. Thử nói: Cuối cùng thế nào? “Chu Hạ hỏa vân quy bích động.

Thanh thu nguy lộ trích kim bàn”.

(Hạ đỏ lửa mây về bích động, Thu xanh móc nguy giọt mâm vàng). Tiên Sư Kỵ sớm: Sư thượng đường nói: Năm ngoái đang lúc như thế, ba việc nhiều năm trước. Năm nay đang lúc như thế nhiều năm qua bảy việc, mười việc này, tính không ra rất nhiều.

Vì sao?

Nói lại bảy ba còn một việc. là năm ngoái nói là ngày nay nhanh như tên bắn đen như sơn, không nói miệng đồng tử ba ba không đủ tiên nhân vỗ ngực nhảy. Bèn nói: Giao xuống cho tòa cho có thể biểu bạch chôn cất. Vốn là ông đưa tiễn ta, sáng nay ta tiễn ông, sinh tử là việc thường, té ngã lại đở lên. Đến khi chôn lại bảo chúng rằng: Sáng nay là ngày mùng tám tháng ba, tống tẩn người tạm nghe nói: anh xem màu hồng trên hoa đào đều là rời máu trong mắt người.

Sư thượng đường nói: Giữa mùa xuân ấm dần, mẫu đơn xanh trứng ngựa Tử Yến tụ thân, Hoàng oanh mở mắt, cùng hưởng xuân vui hai chén ba bát. Chỉ có Bạch Vân cả đời cố chấp.

❧

Pháp Diễn Thiền Sư Ngữ Lục - Quyển Hạ

PHÁP DIỄN THIỀN SƯ NGỮ LỤC

QUYỂN HẠ

Sư ở Hải Hội nhận lời thỉnh

Niêm hương dạy chúng rằng: Ông già tám mươi đánh túc cầu bèn phó cho Duy Na tuyên sớ xong. Sư thăng tòa nói:

Ba chỗ trụ trì chỉ mùi vị này, oan gia này khó mà tránh khỏi, lỗ mũi Bạch Liên Phong, núi Hải Hội xuất khí.

Buổi chiều tiểu tham nói: Một thì ba, ba thì bảy, bờ đê chăn dê hoa trinh nữ, bên sông cự mã mong chồng thành đá, đá chạm vào đất đủ vẽ cờ, từ mắt giáo lẫn lộn si.

Lại nói: Hoài Điện ba mươi năm, nay làm lão Huỳnh Mai.

Như là nói rõ ràng, theo giáo vịt nghe sấm, vào viện Tháp Tổ Sư đốt hương lấy chỉ nói: Lúc ấy cũng toàn thân đi, ngày nay lại đến nhớ được không.

Lại nói: Lấy gì để nghiệm,

Lấy đây làm nghiệm.bèn lễ bái.

Khai đường Huỳnh Mai. Tể Công dâng sớ, Sư nêu lên dạy chúng: Lễ thấy không?Trân bảo khác lạ đều nằm trong đây. Nếu không thấy xin biểu bạch đối chúng lấy ra. Tuyên sớ xong nói: Hãy giải tán đi, đã làm nhiều việc rồi. Nếu không tin bèn chỉ Pháp tòa nói: Tiểu gian hướng lên đầu vung cát vung đất đi.

Sư thăng tòa niêm hương chúc Thánh xong. Lại niêm hương nói: Nén hương này ở thư quận hai mươi bảy năm, ba chỗ ở viện, mọi người đều biết, bèn muốn đốt lại nói: Không được cũng cần nói phá mỗ mười lăm năm hành cước, lúc đầu tham Hòa thượng Thiên được sợi lông. Kế ở Tứ Hải tham kiến tôn túc được miếng da.

Lại đến Phù Sơn Viên giám lão ở được cốt của ngài. Sau đó ở chỗ Hòa thượng Thủ Đoan Bạch Vân được tuỷ của Ngài.

Mới dám thừa nhận làm thầy cho người, ngày nay tài nghệ trong lò lửa, theo giáo xông trời nướng đất, người có tài biện lấy.

Hòa thượng Tứ Tổ đánh chùy nói: Những vị kiệt xuất trong quán

hội nên quán đệ nhất nghĩa.

Sư nói: Nên quán Đệ nhất nghĩa, thùng kiếm báu sắc bén rút điện cách ba ngàn, tối thắng không gì bằng.

Mắt thấy tay làm, ra đi so thử xem.

Tăng hỏi: Quán củ mới mở bày trân bảo, một bề nắm lấy một bề mới. Nay nay đã cậy tài năng vị trí, đầu mới làm sao rũ kính trần. Sư nói: Sáng đến Tây Thiên chiều về Đường độ.

Lại nói: Đã được càng xe biện đầu mối, linh quang từ đây chiếu hằng sa.

Sư nói: Một câu tối sẽ là thế nào?

Lại nói: Không ngại đường núi xa, đạn tuyết cũng phải qua.

Sư nói: Nếu ông còn say.

Tăng hỏi: Một hội Linh Sơn chính Ca-diếp nghe, chưa rõ một hội ngày nay người nào được nghe?

Sư nói: CùngLinh Sơn không khác.

Lại nói: Xưa nay đều là tri âm.

Sư nói: Một câu tri âm lại thế nào?

Lại nói: Gật đầu không thè lưỡi.

Sư nói: Không người sóng lớn qua ông.

Lại nói Bỗng gặp dần mây đen mù đến thì thế nào?

Sư nói: Lão tăng đánh trống lui.

Bèn nói: Vừa đến Tứ Tổ Sư tự đánh chuỳ nói;

Nêu quán đệ nhất nghĩa, chỉ như đệ nhất nghĩa.

Lại làm thế nào để quán. Có hiểu không?

Ba đời chư Phật, nếu không Đệ nhất nghĩa làm sao hóa độ chúng hữu tình, hai mươi tám Tổ Tây Thiên, sáu vị Tổ Trung Quốc, cho đến lão Hòa thượng khắp thiên hạ, nếu không có Đệ nhất nghĩa làm sao kiến lập tông phong. Chỉ như Thánh đế ngày nay nếu không có Đệ nhất nghĩa làm sao thống ngự thiên hạ.

Tri Quận học sĩ, tri huyện tuyên đức hợp Tòa Tôn Quan nếu không Đệ nhất nghĩa làm sao làm cha mẹ muôn dân. Cho đến trong hội thí chủ. Nếu không có Đệ nhất nghĩa làm sao sùng kính Tam bảo. Tuy nhiên như thế cũng cần mới người tự ngộ mới được.

Sư thượng đường nêu: Cổ nhân nói: Phàm là thiện tri thức phải là cướp trâu của người cày đoạt lấy cơm của người đói. Đuổi trâu cày bừa làm cho lúa mạ của họ tốt tươi, đoạt cơm của người đói làm cho họ dứt được cơn đói.

Trong chúng nghe, phần nhiều như gió qua tai.

Đã cướp trâu người vì sao lại được giống lúa tốt.

Đã đoạt cơm của người vì sao mãi mãi dứt cơn đói.

Đến đây phải là có cướp trâu của người cày, đoạt cơm của người đói, bèn cho tạc bức tạc nhất tạc bức nhất bức, mau dạy đi đến chỗ buộc Sừng thì tốt, nói với y phước không nhàn lại, hoa không hành riêng.

Sư thượng đường nói: Ngày xuân tháng hai ấm dần.

Ôi! Ca Tần đánh vào tấm bảng, gà đen đi vào bầy ngan, vịt lạnh được mõ dẹp hoặc nổi hoặc chìm trong nước, lúc nào giải thành bát san hô, suy nghĩ cẩn thận, trời đất cách đây không xa.

Lại nói: Vua Tần-bà-sa-la.

Sư thượng đường, hôm nay ngày mồng năm tháng hai, hành giả trước đến đánh trống, trong bụng trưởng lão không hay biết, suy nghĩ nói Phật nói Tổ, mặt đất tuyết sâu ba thước, cầm thú ăn bùn ăn đất, năm nay nhất định dồi dào. Tự nhiên năm gió mười mưa, ở đây có chỗ tốt. Thử nói, có chỗ tốt nào: Bèn làm tiếng sấm, là cái gì?

Lại nói Sấm mới phát tiếng.

Sư thượng đường nói: Phàm là thiền khách, như tướng quân ra trận. Ông đem được nửa cái bánh của Vân Môn đến, ta cho nửa núi Tu- di, nếu không như thế đâu dám xưng thiền khách.

Sư thượng đường nói: Phàm là người xuất gia, cần có cái thấy của xuất gia. Đủ hạnh pháp nhãn, mới là xuất gia. Thế nào là Trạch Pháp Nhãn? Cuối cùng thế nào? Cố chấp, cố chấp.

Ngày kiết hạ, Sư thượng đường nói: Tháng tư nóng dần, cúi xin thủ tọa đại chúng, tôn hầu vạn phước. Lại như trên gấm trúc hoa đào phô thêm hoa, hoa khắp đất chẳng phải hoa mắt.

Mỗi năm việc bày không cần kiểm tra, Sự hạ tọa nhân tuần liêu uống trà.

Sư thượng đường nêu: Vĩnh Gia nói: Cũng không người cũng không Phật, bọt trong đại thiên sa giới biển, tất cả Thánh Hiền như điện chớp. Đại chúng! Ở đây nếu không có mắt kim cang thì thấy đầu lâu khắp nơi hoang dã. Thế nào là đúng, đường của kiếm khách tuy nguy hiểm, ban đêm người đi nhiều.

Sư thượng đường nói: Đứng trong tuyết chặt cánh tay chỉ dụ cho người sau. Người có thể hoằng đạo, chẳng phải đạo hoằng người, đây là lời nói gì? Giang Thành Tử.

Sư thượng đường nói: Khi chỗ người ở thì ta không ở, khi chỗ người đi thì ta không đi, cuối cùng là thế nào? Sừng bò dài ba tấc, Sừng thỏ dài tám thước, Bốn bể dòng Đông Hải, Bát Nhã Ba La Mật.

Sư thượng đường nói: Ngoài cửa có con đường lớn, không chịu mở cửa lớn, ngày ba mươi tháng chạp loạn lạc ngoài biên cương, anh lớn tốt.

Sư thượng đường nói: Vô pháp được nói là danh thuyết pháp. Trăng đêm Sương ngừng đọng trời rất lạnh, trong ao rùa đen được thành ba ba lại nói hai câu thoại đầu thành sắt.

Thánh tiết, Sư thượng đường nói: Ngày mồng tám tháng mười hai, sáng nay Hoàng thượng đế giáng sinh, không được nói việc khác, Hoàng đế vạn tuế, Hoàng đế vạn tuế.

Sư thượng đường nói: Bồ-tát Vô Biên Thân đem cây gậy trúc lường đãnh đầu Thế Tôn, trượng sáu rồi lại trượng sáu, lương đến Phàm Thiên không thấy đãnh tướng của Thế Tôn, bèn ném gậy trúc xuống, chắp tay nói kệ rằng:

Hư không vô hữu biên

Phật công đức diệc nhiên

Nhược hữu năng lượng dã

Cùng kiếp bất khả tận.

Hư không không cùng tận, công đức của Phật cũng như vậy. Nếu có thể lường được, cùng kiếp không thể tận. Đại chúng! Bồ-tát Vô Biên Thân nói kệ hãy bỏ qua một bên, mọi người còn hiểu tự suy lường được không? Nếu dạy lão tăng tự suy lường quả thật không có chỗ ra tay. Không thấy cổ nhân nói:

Suy tính công đức của Phật thật khó lường, chén đốt hương, mây tía kéo đen mù mịt. Vì sao như thế? Riêng là một nhà xuân. Sư thượng đường nói: Một năm chỉ dư tháng này, thời tiết chưa từng giáng tuyết. Phụng cáo long thần ba cõi, mỗi người tự nói cho nhau, khắp trời khắp đất lát bạc, lại phải ứng thời ứng tiết. Lại mang đại chúng từ bi, niệm Bồ-tát Phổ Hiền. Cuối cùng là sao: Ma-ha-tát.

Quách Triều Phụng Tường chánh thỉnh, Sư thượng đường Phụng Triều đốt hương trước pháp tòa nói: Cây hương này, đốt ở trong lò lửa, là mây sáng bủa khắp pháp giới. Cúng dường Sư huynh đường đầu thiền Sư của ta. Phục nguyện, ở trong mây này trên tòa vuông rộng lớn, mở cánh cửa, phóng ra hình tướng tiên Sư miêu tả tướng mạo như mọi người. Vì sao như thế? Bờ đá nham mây trắng xưa gặp nhau, đến sáng ngày nay việc không đồng, đêm tĩnh lặng nước lạnh cá không ăn. Một nén hương tan gió sen trắng. Sư bèn nói: Nắng mồ tát đát bát la dã. Thế nào thế nào? Mấy độ bạch vân nhìn trên khe, hoa mai vàng nở trong tuyết. Không như thế,không như thế, liễu non kim tuyến, cần phải ứng

thời đến. Không thấy Bàng Cư Sĩ hỏi Mã Đại Sư:

Không cung vạn pháp làm bạn là người nào?

Mã Đại Sư đáp: Đợi ông hớp ngụm hết nước Tây Giang ta sẽ nói cho ông nghe. Đại chúng! Hớp ngụm hết nước Tây Giang đầm sâu vạn trượng đến đáy. Kinh Quân không phải cầu Triệu Châu trăng thanh gió mát đâu thể tả.

Sư thượng đường nói: Mưa xuân rượu không bờ, càn khôn đã đủ biết. Đông quân hành chánh lệnh, mai liễu từng cành một, khách môn hạ Tổ Sư, gặp nhau ở lúc này thấy nhau tức không phải không, nói việc gì. Sư liền xuống tòa.

Sư thượng đường nêu: Vua Túc Tông hỏi Tuệ Trung Quốc Sư: Hòa thượng sau trăm năm cần những vật gì?

- Tạo tháp Vô phùng cho lão tăng.

- Thỉnh Sư cho kiểu tháp.

- Sư im lặng hồi lâu: Hiểu chưa?

- Không hiểu.

- Ta có đệ tử phó pháp tên Đam Nguyên, rất thông hiểu việc này, xin vời đến hỏi.

Sư nói: Mặt trước là trân châu mã não, mặt sau là mã não trân châu, bên Đông là Quán Am, Thế Chí, bên Tây là Phổ Hiền, Văn Thù, chính giữa có một lá phan, bị gió thổi kêu hồ lô, hồ lô.

Sư thượng đường quay nhìn hai bên thiền sàng, bèn đưa gậy lên nói: Chỉ dùi một thước xuống tòa.

Sư thượng đường nói: Đời có một vật, cũng không thuộc phàm không thuộc thánh, cũng không thuộc tà, không thuộc chánh, vạn vật tạm thời tự nhiên hiệu lệnh, đến chết cần biết đổi tánh mạng.

Sư thượng đường nói: Gánh bán đầu sông nước, mọi người đều cười làm lạ, bán không chạy không người đoán phỏng giống như thiếu nợ người, nữa canh ba hôm qua, người đá đánh nhau lễ bái. Lời nói này chớ nói ông lý hội không được.

Sư thượng đường nói: Cổ nhân nói vô luân sát cảnh, tự tha không cách mảy may đầu mối, mười đời xưa nay, đều không lìa đương niệm.

Sư nói: Đúng như vậy, chỉ là rất xưa. Tuyết Phong dạy chúng: “Tóm hết đại địa đến như hạt lúa thóc lớn ném trước mặt thùng sơn không hội, đánh trống thỉnh khắp xem”.

- Đại chúng! Tuyết Phong đối diện dối mọi người không ít.

Tuy nhiên như thế còn có cùng đi với Tuyết Phong không thử ra gặp nhau cùng Ngũ Tổ có không.

Nếu không bèn lấy gậy dọng xuống một cái rồi dỡ lên nói:

Ngũ Tổ hôm nay cùng Tuyết Phong cưỡi bè khắp bốn biển lớn xuyên qua tám đầu Đại Long Vương, vượt qua trăm ngàn núi Tu-di lại trở về ngồi trên pháp tòa. Lại đưa Tuyết Phong về núi Tuyết Phong, chỉ là không từng động một bước, mọi người có tín kịp được không. Nếu tin không kịp, bèn dơ gậy nói: Há không thấy Tiên Sư nói: Phóng ở đầu giường nằm mau phải đánh chết chú chuột.

Sư thượng đường nói: Tâm phàm ý thánh lộ rõ ràng.

Niệm niệm không sai tức đạo tràng, qua rồi chớ nói việc ngày nay. Quán Âm Tự tại phóng tí hào quang.

Sư im lặng hồi lâu nói: Chớ dối lão tăng.

Sư thượng đường nói: Ba tháng an cư nay đã mãn. Cửu tuần cấm túc việc thế nào? Tây Thiên sáp ông hiệu nghiệm nghe tiếng lâu rồi, ngang quý đất này nghe nói nhiều, xoay vần hai ngàn năm xa ý, nước chảy lâu ngày tích thành sông.

Lâm Tuyền khai sĩ để hoằng giáp,chớ để suy đời chúng ma.

Sư thượng đường nói: Ngân hà mênh mông lấp lánh, cửa tùng một bếp khói, thích hợp với cảnh nhà ta.

Sư thượng đường nêu Tăng hỏi Đầu Tử: Trong Đại tạng giáo còn có việc kỳ đặc không?

Diễn xuất Đại tạng giáo.

Sư nói: Đầu Tử bị người vừa hỏi, đáng lo lắng không giao thiệp. Nếu là Ngũ Tổ thì không vậy. Hoặc có người hỏi:

Trong Đại tạng giáo còn có việc kỳ đặc không?

Lão tăng liền nói với y, làm lễ mà ra tín thọ phụng hành.

Tuy nhiên như thế với Đầu Tử, Bạch Vân vạn dặm.

Cuối cùng thế nào? Cần mắt các ông không?

Sư thượng đường nói: Ngộ rồi đồng với chưa ngộ, về nhà tìm con đường cũ, một chữ là một chữ, một câu là một câu. Từ nhỏ không thoát không. Hai năm học dời bước, nước trong sinh hoa sen, mỗi năm sinh một lần.

Sư thượng đường nói: Liên tiếp gọi ông không về nhà, tham làm đất cát trước cửa, thường đến tháng ba mỗi năm hoa mẫu đơn nở rộ đầy thành.

Sư thượng đường nói: Thanh La nhờ lo lót mà được chức thẳng lên đỉnh tùng lạnh, mây trắng nhạt, ẩn hiện trong thái hư (hư không) từ ngày mười chín đến ngày hai mươi ba, hơn vạn người đến đây phó hội rầm rộ, như nay chỉ thấy lão già tự miệng gọi ba ba. Nếu nói nhiều người là

ồn ào, một người là yên tĩnh quả thật là mây trắng ngàn dặm vạn dặm, cuối cùng thế nào? Một người quá ồn ào, nhiều người im phăng phắc, không bằng về tăng đường uống trà là tốt.

Sư thượng đường nói: Tâm theo vạn cảnh chuyển, chỗ chuyển thật tối tăm. Vân Môn nói: Quán Thế Am Bồ-tát lấy tiền mua bánh hồ, buông tay lại nói là bánh bao. Như thế theo gót chân người mà chuyển. Ngũ Tổ theo dòng nhận được tánh,vui vẻ mãi mãi không có nhân duyên ưu sầu nêu lên đại chúng. Bỗng nhiên ở đây lược đi bất định. Sư im lặng hồi lâu, rồi gọi là thị giả.

Thị giả đáp: Dạ

Sư nói: Ta hại ngu si.

Sư thượng đường nói: Giữa đông núi lạnh khắp thế gian, phú quý thì dễ, bần cùng thì khó. Chỉ ta người Lâm Tuyền không dễ, cũng không khó. Vì sao vậy?

Sư im lặng hồi lâu nói: Chỗ không người đến ông nói.

Sư thượng đường nêu Phổ Hóa nói:

Đầu sáng đến đầu sáng đánh, đầu tối đến đầu tối đánh, trong hư không đến trong hư không đánh, cây néo đến bốn phương tám hướng đánh.

Lâm Tế nghe được sai Tăng hỏi: Không đến thời như thế thì sao? Phổ Hóa nói. Ngày mai viện Đại Bi có phó trai, nếu là Ngũ Tổ thì không vậy. Có người hỏi đều không đến thì sao? Hòa tiếng liền đánh là ông ta nên nói: Gông mù gậy loà của Ngũ Tổ ta chỉ muốn ông nói thế. Vì sao? Mặc tình nêu cho mọi người.

Sư thượng đường nói: Ứng tiếp vô phương chỉ là đây, ruộng tâm rộng rãi trên đầu sợi lông, sinh cành vướng vít gia tộc ma quỷ, điểm điểm sáng rực cả trời Tổ.

Sư thượng đường nói: Gió hóa mặt trời ấm, cây cao chim hót, đào lý xinh đẹp gấm sáng rực thành hàng, cỏ thơm nồng làm thuốc hoa, hoa rơi một cánh, hai cánh, ngọc bể nát và Sương tuyết rơi lã tả, liễu múa ba lần năm lượt, kéo dài sợi tơ. Nhiều lần. Đúng lúc đó cổ nhân nói: “Nơi thâm u chim hót như tiếng nhạc, liễu rủ như sợi kim tuyến dài, khói thu vào khe núi yên tĩnh, gió đưa mùi hương hoa hạnh, lâu ngày ngồi tự nhiên, lắng tâm quên vạn lự muốn nói, nói không được, rừng núi thích bàn luận”.

Sư im lặng hồi lâu nói: Ông hãy bàn luận đi.

Sư thượng đường nêu, Tăng hỏi Tuyết Phong: Khe xưa sông lạnh thời thế nào?

Tuyết Phong nói: Trơ mắt không thấy đáy.

Tăng nói: Người uống thế nào?

Tuyết Phong nói: Không theo miệng vào.

- Triệu Châu nghe được nói: Có thể theo mũi vào.

Tăng lại hỏi Triệu Châu: Khe xưa sông lạnh thời thế nào?

Triệu Châu nói: Khổ.

Tăng hỏi: Uống thì thế nào?

Triệu Châu nói: Chết.

Sư nói: Nếu có người hỏi Ngũ Tổ khe xưa sông lạnh thời thế nào tức nói với y.

- Uống nước thời thế nào?

- Chỉ nói lúc đó hết khát.

Hoặc có người ra hỏi:

- Cùng đường với nước Tào Khê là một hay hai, ta liền nói với y.

Phân cành bày phái ngang dọc tự tại, chỗ thấp tưới ruộng chỗ cao tưới rau.

Sư thượng đường nói: Triệu Châu nói: Cây bá, Lê Lăng theo sau tuyết, gạo trắng ở giữa có núi Bạch Liên.

Một hớp uống cạn nước Tây Giang hỉ mỹ la a li, la la li, ta tự ta, ông tự ông, thôn sâu có trùng trán trắng râu quai hàm, cằm chín cái đuôi. Sư im lặng hồi lâu nói: Ở lại sợ người.

Tiểu tham nêu Dược Sơn lúc đầu tham yết Thạch Đầu hỏi: Ba thừa, mười hai phần giáo, con biết con cợt, nghe nói phương nam có pháp trực chỉ nhân tâm kiến tánh thành Phật. Thật chưa hiểu rõ.

Thạch Đầu nói: Như thế cũng không được. Không như thế cũng đều không được. Như thế không như thế đều không được. Dược Sơn không xoay sở được. Một hôm đang ngồi Thạch Đầu hỏi:

- Ông ở đây làm gì?

Dược Sơn đáp: Một vật cũng không làm.

Thạch Đầu hỏi: Thế thì ngồi không?

Dược Sơn đáp: Ngồi không thì làm.

Thạch Đầu hỏi: Ông nói không làm, không làm cái gì?

Dược Sơn đáp: Ngàn Thánh cũng không biết.

Thạch Đầu liền nói bài tụng:

“Tùng lai cộng trụ bất tri danh

Nhậm vận tướng tương chỉ ma hành

Tự cổ thượng hiền du bất thức

Tạo thứ phàm lưu khởi dị minh”

(Xưa nay cùng ở không biết tên

Mặc tình sẽ chỉ hành như thế

Từ xưa đến nay bậc hiền còn không biết

Huống tạo dòng phàm đâu dễ hay).

Sư nói: Đại chúng phải qua cửa Tổ Sư hiểu dạo huyền diệu mới hiểu lời nói này.

Thạch Đầu rủ lòng dạy, lại giống như cây bá trước sân Triệu Châu, Động Sơn ba cân mè, lời Vân Môn siêu Tổ vượt thánh. Ngũ Tổ cũng có một tụng:

“Nhậm vận bất tri danh

Khinh khinh trước nhãn thính

Thủy thượng thanh thanh lục

Nguyên lai thị phù bình”

(Mặc cho không biết tên

Nhẹ nhàng mắt nghe

Xanh xanh trên mặt nước

Vốn là nổi bồng bềnh.)

Tứ Diện chuyên Sứ Văn Tường. Đem thư pháp từ Sư ở trước pháp tòa nhận thư đưa lên hỏi chuyên Sứ:

- Cái này là Tứ Diện, Xà-lê ở trước mắt.

Sư nói: Như không hỏi qua, bèn thăng tòa nói:

Việc tốt khó gặp, sao không ra cùng mọi người xướng họa. Lúc ấy có Tăng ra hỏi: Thạch Đầu đem thư còn là gã độn. Huyền Sa giấy trắng nói dối cùng gió, Tứ Diện mang đến có điềm lành gì?

Sư nói: Hơi xuân thổi đến đất không cứng.

Lại nói: Thế thì xông ra ngàn đợt sóng, thấu qua cửa Tổ Sư.

Sư nói: Đúng không.

Lại nói: Có thể nói Huỳnh Mai không ai là không biết.

Riêng cho Động Sơn một lão Sư.

Sư nói: Lại có người ở.

Lại nói: Hòa thượng không phải nghi.

Sư nói: Cũng rớt vào ở sau Xà-lê.

Lại nói, chỉ như Tứ Diện không cửa, lão Hòa thượng được tin này từ đâu đến?

Sư nói: Ông đi đến chỗ nào?

Tăng chỉ bờ Đông nói: Năm này được đen như thế.

Chỉ bờ Tây nói cái này biết khách béo phì.

Sư nói: Không được chỉ đông vẽ tây.

Tăng lấy tọa cụ vạch một đường nói: Cái này không thể gọi là đông tây.

Sư nói: Xem ông đi loạn.

Lại nói: Tiếng của Hòa thượng, sợ người nghe được.

Sư nói: Ông vừa đến nói lãi nhãi không ít.

Tăng lấy tay tát vào miệng nói: Là ta vời được.

Sư bèn nói: Đại chúng! Tứ Diện trưởng lão có thư, đối trước đại chúng cần phải nói qua, Tứ Diện thùng sơn đen lớn, xin Sư chia phân nửa thùng, sơn trắng nở dưới núi, xông vào lỗ mũi ta. Thử nghĩ vì sao như thế, không có chỗ ông thở ra. Thái Bình chuyên Sứ đến, Sư thượng đường nói: Vạn dặm không chút mây trong xanh. Thiên Tổ ngày tháng tự phân minh.

Thái Bình không cho tướng quân thấy, lại cho tướng quân dựng lập thái bình.

Sư thượng đường nói: Nêu là công án, mọi việc thành xong tìm cầu bên ngoài, kẻ si kẻ si.

Sư thượng đường nói: Có vật trước trời đất, vô hình vốn tịch liêu làm chủ được vạn tượng, không vì bốn thời khắc.

Cổ nhân nói như thế, có thể nói trên gấm thêm hoa, không ngại kỳ đặc, mọi người tạm hiểu như thế, Bạch Liên ngày này uốn thuận căn cơ đời sau, không tiếc lông mày, cũng làm bài tụng:

“Hữu trung hữu, vô trung vô

Tế trung tế, thô trung thô”

(Có trong có, không trong không, tế trong tế, thô trong thô.)

Sư thượng đường nói: Hôm nay ngày năm tháng ba.

Lão già cũng không gì lợi ích, không chữ chỉ lộ rạng rở uổn thấy nạp tăng chịu khổ. Cuối cùng thế nào? Như người học bắn.

Sư thượng đường:

Cảnh Nga My mùa xuân ấm áp.

Cả trần sa giới giống như trời

Rừng u uất đâu xanh biếc

Hoa liễu cỏ thơm đầy sắc tươi

Bướm đùa mẫu đơn rộn ràng bay.

Ong gặp thược dược đậu từ từ

Con người mấy độ gặp cảnh xuân

Sao không trồng ruộng phước trong đó.

Sư thượng đường nêu Hưng Hóa nói: Ta gặp người thì không ra, ra thì làm người.

Tam Thánh nói: Ta gặp người thì ra, ra thì không làm người.

Sư nói: Hai Cổ đức này, một người văn chương tuyệt vời một người thì võ nghệ toàn thi. Nếu nói Hưng Hóa phải thì văn cũng không được. Nếu nói Tam Thánh đúng thì võ cũng không được, còn ở đây biện được không. Nếu biện được thì cho ông thông thân là mạng. Nếu biện không ra ông tự độ nhau.

Sư thượng đường nói: Thế nào là thiền?

Cây Diêm Phù ở bên phía nam cửa biển, gần thì không lìa một tấc, xa thì mười vạn tám ngàn. Cuối cùng thế nào, thiền.

Sư thượng đường nói: Kẻ bần tiện cố chấp, lại thêm gọi ba cân mè trăm ngàn năm bán không chạy, chỗ nào dính toàn thân.

Sư thượng đường nói: Hôm nay ngày hai mươi tháng tám, hai chữ Phật Pháp khó vào, Lão Ông ở thôn sâu lớn nhỏ, Đạt Ma Tổ Sư theo không kịp.

Sư thượng đường nói: Chưa thấu Tổ Sư quan chớ hỏi Đại Tuyết Sơn một bước một vạn dặm, ngàn khó và vạn khó.

Sư thượng đường nêu: Tăng hỏi Triệu Châu, con chó có Phật tánh không?

Triệu châu: Không.

Tăng hỏi: Tất cả chúng sinh đều có Phật tánh, vì sao con chó không có?

Triệu châu đáp: Vì nó có nghiệp thức.

Sư nói: Đại chúng! Các ông bình thường làm sao hiểu.

Bình thường Lão tăng chỉ nêu chữ “Vô” thôi. Ông nếu hiểu được một chữ này, người trong thiên hạ làm gì được ông?

Mọi người các ông làm sao hiểu, có người nào hiểu không? Có thì ra nói xem, ta cũng không cần ông nói có. Cũng không cần ông nói không, cũng không cần ông nói không có không không. Ông nói thế nào. Trân trọng.

Phẩm Bảo Văn Gia Vấn Nhập Sơn, Sư thượng đường, Tăng hỏi: Thế Tôn đưa cành hoa Ca -diếp mỉm cười, Đài Bái quang lâm pháp tịch xin Sư phương tiện tuyên dương cho.

Sư nói: Sáu tai tính không đồng.

Lại nói: Không tìm ở trên hoa, hiển hách tự tròn sáng.

Sư nói: Tốt.

Lại nói: Sao gọi là độc lộ vô tư, đối với Sự tuyên dương có chuẩn mực?

Sư nói: Đúng vậy.

Lại nói: Nhìn mặt không biết cơ lại thế nào?

Sư nói: Không được nói với người khác.

Lại nói: Hòa thượng chỉ biết một không biết hai. Sư nói: Ông thế nào?

Lại nói: Tổ Sư lại nói biết đến, trở về là muối mặn mai đúng thời tiết.

Sư nói: Bị ông nói

Lại nói: Đã được người tốt tin tức tốt, nhân gian trên trời lại không nghi.

Sư bèn nói: Nhớ ngày xưa Tăng hỏi Lục Tổ.

- Y bát Huỳnh Mai người nào được?

Tổ bảo: Người hiểu Phật pháp được

Tăng hỏi: Hòa thượng được không?

Tổ bảo: Không được

Tăng hỏi: Vì sao Hòa thượng lại không được?

Tổ đáp: Ta không hiểu Phật pháp.

Lại nêu Tăng hỏi Tuyết Phong: Hòa thượng yết kiến Đức Sơn sau đó được đạo lý gì lại thôi đi?

Tuyết Phong nói: Ta lúc ấy đi tay không, về tay không.

Sư nói: Đại chúng! Hai bậc tôn lúc này, một người là Tổ Sư, một người là Thiền Sư. Và hỏi thì nói, ta không hiểu Phật pháp.

Lại nói: Ta đi tay không về tay không. Các ông có hiểu được lời đó nói không? Nếu muốn hiểu lời nói của ông ta phải thấu Tổ Sư quan mới được. Nếu không thấu Tổ Sư quan thì không được chánh nhãn để nhìn trộm.

Đường Đề nên lưỡi cày đến viện.

Sư thượng đường nêu: Tam Thánh hỏi Tuyết Phong: Cá vàng mắc lưới làm sao lấy ăn?

- Đợi ông ra khỏi lưới sẽ nói cho ông.

Tam Thánh nói: Một ngàn năm trăm thiện tri thức, thoại đầu cũng không biết.

Tuyết Phong nói: Việc lão Tăng trù trì phiền toái. Trong chúng hoặc gọi Tông phái Tuyết Phong và Tam Thánh không đồng. Cho nên nói không khế hợp nhau. Hoặc gọi Tác gia Tam Thánh, Tuyết Phong không thể đạt được ý đó. Như hiểu lời này thì, có gì giao thiệp. Bỗng có người hỏi Ngũ Tổ Cá vàng mắc lưới làm sao lấy ăn? Lão tăng nói: Được câu hỏi đầu. Lại nói:

Đại chúng! Thử nghĩ cùng với Tuyết Phong là đồng hay khác,

không thể vì ông nói được. Nghe một bài tụng:

“Đổng lý vô vân biệt hữu thiên

Đào hoa tự cẩm liễu như yên

Tiên gia bất hội luận Xuân hạ

Thạch lạn tùng khô thị nhất niên”

(Trong động không mây chẳng có trời

Hoa đào như gấm liễu như khói

Tân Gia không biết luận xuân hạ

Đá tùng khô héo là một năm).

Tư Phúc chuyên Sứ, đem thư nối pháp đến. Sư ở trên pháp đường nhận thư đưa lên hỏi Chuyên Sứ:

- Vốn không danh tự, từ đâu đến được cái này?

Chuyên Sứ suy nghĩ.

Sư nói: Vì ai mà được.

Bèn thăng tòa nêu Thạch Đầu hỏi Trường Tĩ: Từ đâu đến?

Trường Tĩ đáp: Lãnh Nam đến.

Thạch Đầu nói: Đại Dữu Lãnh đầu vừa thêm công đức thành tựu không?

Trường Tĩ đáp: Thành tựu lâu rồi, chỉ thiếu chấm mắt.

Thạch Đầu nói: Chẳng cần chấm mắt.

Trường Tỉ nói: Tiện thỉnh.

Thạch Đầu duỗi một chân xuống.

Trường Tĩ bèn lễ bái.

Thạch Đầu nói: Ông thấy đạo lý gì mà lễ bái?

Như điểm tuyết trong lò lửa.

Sư nói: Một điểm tuyết trong lò lửa, tri âm liếc hay không? quạt bằng quạt lông rùa, trâu bùn một giọt máu.

Kệ tụng: Đầu Cơ.

Sơn tiền nhất phiến nhàn điền địa.

Xoa thủ đinh ninh vấn Tổ ông.

Cơ độ mãi lai hoàn tự mại.

Vi lân tùng trúc dẫn thanh phong.

(Trước núi một mảnh ruộng nhàn.

Vỡ tay dặn dò hỏi Tổ Ông

Mấy lần mua đi rồi bán lại

Vì thương tùng trúc dẫn gió thanh).

Sơn Cư:

Sàng thị sài băng tịch thị mao

Chẫm đầu cát đát bán trung ao.

Sương thiên sách mịch nhân đầu túc.

Thùy đáo bình minh thủ cước giao.

(Giường là củi chiếu là cỏ rơm

Gối đầu dây leo lõm một nửa

Trời Sương yên lặng người vào ngã

Ngũ đến bình minh chân tay hợp)

Tự Di

Bạch Vân đôi lý cổ gia phong

Vạn lý Sương thiên nguyệt sắc đồng

Lâm hạ thủy biên nhân hãn đáo

Phương tri ngô đạo lạc vô cùng

(Đời Bạch vân gia phong xưa

Vạn dặm Sương trời sắc trăng đồng

Bên sông dưới rừng người ít đến

Mới biết Đạo ta vui vô cùng)

Di Hứng

Tái tái bạch vân gian

Phất phất vi phong khởi

Chí tai tạo hóa công

Thục vi cứu chung thủy

Cứu chi ký bất năng

Đồ nhiên tự ưu hỉ.

(Lại lại giữa Bạch Vân

Vi va gió thổi

Đến ư: Công tạo hóa

Ai là sẽ chung thỉ

Cuối cùng đã không thể

Đồ nhiên tự buồn).

Văn Giác:

Uu hàn giác phát cổ thành

Thập lý sơn đầu tạm hương minh

Nhất chủng thị thanh vô hạn ý

Hữu khan thính hữu bất kham ý.

(Mịt mù góc lạnh thành cô đơn

Mười dặm đầu núi dần dần tối

Một loại là nghe ý vô hạn

Có kham nghe có không kham nghe).

Bệnh khởi:

Bệnh lai hựu bệnh bì niêm cốt

Đẫu tẩu khởi lai vô nhất vật

Hành bất thành bộ ngữ thanh đễ

Tỷ không y tiền không cứu ngột.

(Bệnh đến da bệnh thấm vào xương

Vui tươi chẳng có một vật gì

Đi không thành bước nói không lời

Lỗ mũi vẫn là như khó thở).

Sơn Trung Tứ Oai Nghi:

Sơn trung hành quế lam

Thải quyết xứng u tình

Mục đồng xướng bãi hồ gia khúc

Tử quy chi thượng nhất thanh thanh.

Sơn trung trụ vạn điệp

Thiên trùng thùy bạn lữ

Túng Sử tri âm đặc địa lai

Vân thâm tất định vô tầm xứ

Sơn trung tọa nguyệt dạ

Sương thiên hàn nhạn quá

Lô khô bất tận vị thành miên

Báo hiểu linh cầm thanh nhĩ đóa

Sơn trung ngọa nhất phiến

Thanh quan cao giám ngã

Đản đắc thân tâm đáo xứ nhàn

Đa niên bố nạp tùng giáo phá.

(Trong núi mang giỏ đi

Kiếm sống xứng u tình

Mục đồng xướng khúc nhà

Hồ Trên cành Tử Quy một tiếng kêu

Trong núi ở Vạn điệp

Ngàn trùng ai loạn lữ

Như tri âm mỗi khi đến

Mây sâu hẳn không còn chỗ tìm

Đêm trăng ngồi trong núi

Sương lạnh nhạn bay qua

Lửa hết chưa đi ngủ

Gần sáng gà gáy tay.

Trong núi nằm một mãnh

Sáng suốt tự soi gương

Cho được thân tâm đến chỗ nhàn

Nhiều năm bố nạp theo giáo phá).

Tán Bạch Vân Tiên Sư Chân:

Trăng một bóng trời bao hàm nước

Chân chánh Sư hơn chẳng phải trăng phải nước

Xanh vàng bích lục loạn bánh trà

Xem đến nữa sân nữa hoan hỷ

Tán Tứ Tổ Diễn Hòa thượng:

Lão Hoàng Mai trong bao hoa quế

Mặt mặt nhìn nhau có gì mông

Trong thất Sư thường nói đến

Công án của Triệu Châu.

- Con chó có Phật tánh không?

Triệu Châu nói: Không

Tăng thưa hỏi

Sư làm bài tụng:

Triệu Châu lộ nhận kiếm

Hàn Sương quang diệm diệm

Cánh nghĩ vấn như hà

Phân thân tác lưỡng đoạn.

(Triệu Châu lộ dao kiếm

Sương lạnh sáng long lanh

Bèn nghĩ hỏi thế nào

Phân thân làm hai đoạn.).

Thị Thiền Giả:(2 bài).

Học đạo trước phải được chỉ về

Nghe tiếng thấy sắc bất tư nghì

Đêm đêm trường thiên tháng nhà nhà

Bóng rơi đầm nước ai mà biết

Tổ Đạo đâu khác nữa đường đời

Chớ người đi không phải sợ

Tâm nghĩ chưa đến trước dời bước

Giống như Huyền sa hỏi Cảnh Thanh.

Học đạo tiên tu đắc chỉ quy

Văn thanh kiến sắc bất tư nghì

Trường thiên dạ dạ gia gia nguyệt

Ảnh lạc trừng đàm cơ kỷ tri

Tổ đạo hà thù thế lộ bình

Thời nhân hành xứ bất tu kinh

Nghỉ tâm vị đáo tiên di bộ

Trực tự Huyền Sa vấn cảnh thanh.

Thi học đồ (4 bài)

(Người học đắc đạo lại hiếm hoi

Thị phi ưu khuyết bao giờ thiếu

Nếu nương ngôn ngữ luận cao thấp

Giống như trước đây chưa từng ngộ

Cửa không có người đi đến

Đến rồi mới biết mùi vị thơm

Tâm địa không sinh cây cỏ nhàn

Tự nhiên thân phong một hào quang

Một mảnh thu xanh đối đường cỏ

Bên rào kim cúc dự nghe hương

Ve kêu chưa dứt gió mát thổi

Còn hơn chinh nhân về cố hương

Trọn ngày đàm huyền đệ nhất tông

Sông khô lại tìm tung tích cá

Biết rằng Phật Tổ không giai cấp

Phải hướng người lạ gậy xuống thông)

Học đạo chi nhân đắc giả hy

Thị phi trường đoản kỷ thời khuy

Nhược bằng ngôn ngữ luận cao hạ

Kháp tự tùng tiền vi ngộ thời

Không môn hữu lọ nhân giai đáo

Đáo giả phương trí tư vị trường

Tâm địa bất sinh nhàn thảo mộc

Tự nhiên thân phóng bạch hào quang

Nhất phiến thu quang đối thảo đường

Ly biên kim cúc dự văn hương

Thiền thanh vị tức lãnh phong khởi

Thắng tự chánh nhân quy cố hương

Chung nhật đàm huyền đệ nhất Tông

Khô hà đạo lý mích ngư tung

Trực nhiêu Tổ Phật vô giai cấp

Tu hướng kỳ nhân bổng hạ thông.

Đưa hai thiền giả đến Trường An Duyên Cán:

Hai người cùng tâm nghĩa đoạn vàng. Cổ kim có đạo ta đây kham nhậm. Núi sâu thẳm biển mênh mông. Bạch vân giữ không trụ. Tổ Phật chẳng thể cấm. Hết tầm mắt Thiếu Lâm cao vọi. Bàng quan hoa núi ngất trời. Phân được Duy Ma ấn chỉ pháp. Gãy một khúc đàn nhịp tri âm.

Điệu Hòa thượng Diễn Tứ Tổ:

Bệnh này viên tịch kia. Môn ta đâu được mất. Sinh tử như hoa không. Qua lại như đường chim. Đông vọt bỗng Tây chìm. Bóng treo bên vách lạnh. Ba mươi ba ngày liền đánh chung. Đều niệm Bát Nhã Ba La Mật.

Điệu Đầu Tử Thanh Thiền Sư:

Mây vắng đầu đỉnh núi. Dưới xuống nước Tào Khê. Dương Cao nổi thuyền qua. Thẳng vào trong đại dương. Vận tải duyên đã hết. Hôm qua cuồng phong. Thiếu nữ đội hoa ngọc. Ông già tám mươi mặc giày tơ.

Điệu Tịnh Đồ Viên Giám Thiền Sư:

Phù độ nham tiền thanh Sưu bá

Tòng lâm tủng xuất tiêu phong cách

Dạ lai hàn ảnh lạc Tây cù

Ai xướng hồ ca thập bát bá.

Nổi qua trước núi cây bá gầy. Phong cách tòng lâm cao vòi vọi. Đêm đến bóng lạnh rơi đường Tây. Ai xướng kèn mười tám cây bách.

Điếu Sùng Thắng Đại Sư:

Khổ vụ tráo đình hiên

Bi vân tỏa mộ thiên

Sư quy chân tịnh giới

Ảnh quới nguyệt cô viên

Khứ bất khứ hề nhược chi mộng

Lai bất lai hề thùy hậu tiên

Diêm phù thọ tại hải nam biên.

Mù khổ đầy trước sân.

Mây buồn tỏa trời chiều.

Sư về cỏi chân tịnh.

Bóng treo trăng cô viên.

Đi không đi chừ như mộng.

Đến không đến chừ ai trước sau

Ai trước sau

Cây Diêm Phù bên Hải Nam.

Điệu Trần Cát Tiên:

Tử ký bốc thiên củ

Thiền gia đệ nhất cơ

Hữu phàm bất quải thọ

Vô trụ thản nhiên đồ

Thế thái na kham luyến

Ân tình tận thuộc ngu

Tổ Sư môn hạ khách

Đáo thử biện truy thù.

(Con đã chọn chỗ ở

Nhà thiền đệ nhất cơ

Có buồm không treo cây

Không trụ đường thản nhiên

Thế thái đều là luyến

Ân tình thuộc về ngu

Khách môn hạ Tổ Sư

Đến đây biện nhẹ nhàng).

Phỏng Tín Hòa thượng:

Sau thất Duy Ma cưả mở. Đứng trong tuyết cầu tâm ngộ thiện tài. Hoa gỗ khắc chữ mây trắng quyện. Đêm Sương sóng lạnh trắng sáng bồi hồi. Môn cao bất nhị xa nhau hỏi. Lại phải cưỡi ngựa vào trần ai.

Đưa thủ Tọa Bạch hồi hương:

Quy tâm hưu vấn lộ đa đoan

Tứ hải vi gia vị túc quan

Chích lý thanh danh tư đạt ma

Chư hầu cữu hợp tiếu tề hoàn

(Tâm về đừng đường nhiều mối

Bốn biến là nhà đưa đủ xem

Chiếc giày thanh đánh nghĩ Đạt Ma

Chư hầu cửu hợp cười Tề Hoàn)

Vận Huấn Cam Lồ Ngung Trưởng Lão:

Bổn tự cư sơn bất yểm sơn

Thủy thanh sơn sắc dị nhân gian

Vốn từ ở núi không ghét núi

Tiếng nước sắc núi khác nhân gian

Tri âm nếu biết ý nhà nông

Mặc cho hiểm nguy cũng cùng leo

Tống Nhân Thiền Giả

Bạch Vân Nham thượng nguyệt

Thái bình tùng hạ ảnh

Thâm dạ thu phong sinh

Đô thành nhất phiến cảnh

(Trăng trên núi Bạch Vân

Bóng dưới cây tùng thái bình

Đêm sâu gió thu thổi

Đều thành là một cảnh)

Đưa Văn Thiền Nhân Ninh Thân:

Kim sinh phụ mẫu đương thân quán

Tùng bản gia nương tử tế khán

Động chuyển thi vi toàn đắc lực

Nhất hồi cử trước nhất mao hàn.

(Đời nay cha mẹ đương thân nhìn

Xưa nay cha mẹ xem tử tế

Động chuyển làm toàn đắc lực

Một khi nêu lên lông xương lạnh).

Tống Thục Tăng:

Tương tụ Hoài Nam tứ thập niên

Nhi kim quy thứ lộ Tam thiên

Hữu nhân nhược vấn Tây lai ý

Thủy tại giang hồ nguyệt tại thiên

(Gặp nhau Hoài Nam bốn mươi năm

Mà nay trở về đường ba ngàn

Có người như hỏi Tây Lai ý

Nước ở hồ sông trăng trên trời)

Ký tín Thượng Nhân:

Nhất bình nhất bát thả tùy duyên

Thử Sự thời thời cưỡng vi tuyên

Tri kỹ bất lai xuân tạm lão

Cô phong kiểu nguyệt đối hàn tuyền

(Một bình một bát hãy tùy duyên

Việc này thường cưỡng làm huyên

Biết mình không đến xuân dần già

Cô Phong trăng sáng đới sông lạnh)

Vận Châu Quảng Long Đồ:

Hải Hội Vân Sơn điệp loạn thanh

Long Đàm tả bích thanh lãnh lãnh

Sử quân khất dữ an nhàn địa

Thời cộng thiện đồ chung dạ thính

(Hải hội vân sơn xanh muôn trùng

Tiếng nước Long Đàm róc rách chảy

Sớ Quân xin cho đất an nhàn

Mãi cùng thiền đồ suốt đêm nghe)

Thứ Vãn Châu Cao Đài Sư huynh:

Mỗi lãm gia ẩn thiên

Thanh phong thích khả ái

Hữu thời thuyết hướng nhân

Thời nhân đô bất hội

Hồi thủ vọng hành nhạc

Nhạc sơn thiên lý ngoại

Độc bộ lập khoa dương

Táp táp văn thu lại

(Thường soi thiên giả ẩn

Gió mát càng đáng thích

Có khi nói với người

Có khi người không hiểu

Quay đầu nhìn đường gì

Núi gì ngoài ngàn dặm

Mình bước đứng tà dương

Xạc xào nghe tiếng thu)

Nghĩ Vân Tống Tín Thiền Giả Tác Cái:

Xuân tình xúc thạch dục cao phi

Hoàn bá đài tuyền độ thúy vi

Bổn tự vô tâm vi vũ lộ

Hà tằng hữu ý tiết thiên cơ

Phong lôi ỷ thế thanh quang viễn

Thảo mộc thừa âm sắc trạch phì

Mạc vị công thành không tụ tán

Nham phòng thế chước cơ thời quy

(Xuân xanh chạm đá muốn bay cao

Hoàn Bá đài thủa trước xanh tươi

Vốn tự vô tâm làm Sương móc

Đâu từng có ý lộ thiên cơ

Gió lôi nương thể tiếng sóng xa

Cỏ cây nương bóng râm tốt tươi

Chớ gọi công thành không tụ tán

Phòng núi kín mấy lúc về)

Tống Hóa Chủ:(3 bài)

Nham phùng tiến khai vân phiến phiến

Bán lung u thạch bán tùng long

Vi lâm phổ nhuận tiều khô hậu

Khước nhập yên la đệ nhất trúng.

Mạc luận nhân tình dữ đạo tình

Đại đô vật lý tự phân minh

Hoàn công sơn hạ trường lưu thủy

Kim cổ thao thao triệt để tình.

Đình vô lập tuyết nhân

Lộ hữu trần ai khách

Khuynh tận thử thời tâm

Tùng gian tặng hành sắc.

(Núi giăng mây tan từng mảnh

Nửa lung u thạch nửa từ rồng

Mưa dầm thấm khắp sau khi nắng

Lại vào yên là lớp thứ nhất

Chớ luận tình người cùng tinh đạo

Phần lớn vật lý tự phân minh

Dòng nước chảy dưới núi Hoàn Công

Xưa nay thao thao lại xanh lại xanh rì

Sân không người đứng tuyết

Đường có khách trần ai

Khuynh tận tậm lúc này

Giữa tùng tặng hàng sắc)

Dữ Hoàn Thiền Hóa Mạch:

Thủy trung lao đắc mạch

Khủng lật hoài thiền khách

Vãng phục yển khê biên

Văn thanh cách bất cách

(Trong nước lặn được thóc

Lại sợ khách hoàn thiền

Đến lại nằm bên khe

Nghe tiếng cách không cách)

Ký Thái Bình Đăng Trưởng Lão:

Biến du ngũ Tổ sơn

Ngữ tiếu linh nhân ái

Cực mục tình lượng khoan

Lễ mạo đa tự tại

Tư hương tiện dục hồi

Bất lự tha nhân quái

Tái kiến thị minh niên

Võng lai vô quái ngại

(Dạo khắp núi Ngũ Tổ

Nói cười cho người ưa

Mắt nhìn tinh lượng khoan

Lễ mạo nhiều tự tại

Nhớ quê mà muốn về

Không sợ người ngạc nhiên

Lại thấy là năm nay

Qua lại không quá ngại).

Ký Cao Đài Bổn Thiền Sư Pháp Huynh:

Xuân sơn vọng cực cơ thiên lý

Độc bằng nguy lạn thùy dữ đồng

Dạ tĩnh tử quy tri ngã ý

Nhất thanh thanh tại thúy vi trung

(Núi xuân mông mấy ngàn dặm

Một mình hiểm nguy giống với ai

Đêm lặng Tổ Quy biết ý ta

Từng tiếng một trong chốn mịt mùng).

Dời ở Bạch Vân sau vào viện hai ba chấp Sự:

Đăng sơn tu trụ trượng

Độ thủy yếu hành thoàn

Hữu khách khai nhan tiếu

Vô sầu triễn khước miên

Vạn bèn tồn thử đạo

Nhất vi tính tiền duyên

Thử tỉ hồng lô lý

Thanh hư trực cơ tiền.

(Lên núi cần có gậy

Qua sông phải đi thuyền

Có khách mặt tươi cười

Không sầu duỗi chân ngũ

Muôn thứ còn đường đây

Mùi vị tin duyên trước

Thử so trong hồng trần

Thanh hư đáng mấy tiền)

Ký Chư Quận Cái Giả:

Tọa nhất tu tọa thất

Cổ thánh lưu tung tích

Thử độ dữ Tây Thiên

Cá cá minh cách xích

Điểm thiếc hóa vi kim

Hát thạch biến thành bích

Đại lực Na-la-diên.

Duy năng tương hứa

(Ngồi một phải đi bảy

Cổ Thánh lưu dấu vết

Đất này cùng Tây Thiên

Mỗi mỗi rõ kích thước

Giọt sắt hóa thành vàng

Hét đá biến thành tường

Sức lớn Na-la-diên

Là chính ai trúng đích)

Ký Cựu Tri (2 bài)

Cách khoát đa thời vị thị sơ

Kết giao khởi tại tần tương kiến

Tùng giáo sơn hạ lộ kỳ khu

Vạn lý thiềm quang đô nhất phiến

Sóc phong tảo tận thiên nham tuyết

Chi thượng hồng mai bào dục liệt.

Tiêu miễu hàn vân thiên ngoại lai

Ngô gia thử cảnh bằng thùy thuyết.

(Cách xa nhiều lúc chưa phai sơ

Giao kết lẽ nào luôn gặp nhau

Theo giáo dưới núi đường gập ghềnh

Vạn dặm trăng sáng đều một phiến

Gió bấc quét sạch ngàn núi tuyết

Trên cành hoa hồng muốn khoe sắc

Xa tít mây lạnh đến ngoài trời

Nhà ta cảnh này nương ai nói)

Tống Hóa Sĩ (4 bài)

Hà Sự thu phong nhập dạ lương

Đạp hoa thời phục tống dư hương

Yếu tri thử cá nhân tiêu tức

Mạc hậu ân cần vị tối trường

Thấu Xuất Long Môn vị thị nan

Kỷ nhân đắc qua Triệu châu quan

Bạch Vân phiến phiến thanh sơn ngoại

Vi vũ vi lâm khứ phục hoàn.

Xuất từ Bạch Vân sơn

Huề ngan bộ yên chữ

Tâm trung kỷ vạn đoan

Duy ngã năng tương hứa

(Việc gì gió xuân lạnh vào đêm

Hoa Ngô rồi lại đưa hương khác

Phải biết tin tức chân chánh này

Cuối cùng ân cần vị rất xa

Trước Hoàn Bá đài tống biệt thời

Hoa đào tơ gấm liễu như my

Năm nay, ngày này đều trông ngóng

Vẫn là xanh xanh một hai cành

Ra thấu cửa rộng chưa phải khó

Mấy người qua được cửa Triệu Châu

Bạch Vân ngoài núi xanh một phiến

Làm mây làm mưa đi lại về

Ra từ núi Bạch Vân

Chống gậy đến bãi khói

Trong lòng mấy vạn mối

Chỉ ta có thể cho)

Kỳ Cựu (3 bài)

Mộc lạc cao thu ngọc lộ thùy

Song tiền hoàng cúc tạm ly phi

Bạch Vân phiến phiến nghinh tân nhạn

Bất thị tri âm thuyết hướng thùy

Ký thư vị đáo tha tiên vọng

Truyền ngữ bất lai ngã vị tri

Độ nhật lâm tuyền vô thế lự

Liễm mi thâu khán bạch viên nhi

Mai hoa dục tạ bất tạ

Đào hoa dục khai bất khai

Tư quân cộng thính viên đề xứ

Nhất phiến bạch vân thiên ngoại lai.

(Cây rơi thu cao ngọc lộ dần

Trước cửa cúc vàng cũng hé mở

Một phiến bạch vân đón nhạn lành

Không phải tri âm nói cùng ai?

Gởi thư chưa đến trước người trông

Truyền lời chưa đến ta chưa biết

Qua ngày Lâm Tuyền đời chẳng lo

Dương mày trộm xem vượn trắng

Hoa mai sắp tàn mà không tàn

Hoa đào muốn nở mà không nở

Nghĩ anh cùng nghe chỗ vượn kêu

Một mảnh mây trăng vờn ngoài trời)

Ngẫu Tác

Đa thời dục tả thiên biên nhạn

Mao sắc quan lai khổ vị toàn

Hiệu khiếu bất phỏng tri tiết lệnh

Dưỡng thành phi khứ hữu hà nan

Nhạn nhạn nhạn tháp đương sơ niêm

Cổ túng thiền thiền nhập lý thâm uyên

Vô hình vô trạng thiên nan vạn nan

Hậu sinh hoán trường tâm kiên thạch xuyên.

(Nhiều lúc muốn tả nhạn bên trời

Màu lông xem đến khổ chưa toàn

Gọi không ngại biết lệnh thời tiết

Nuôi thành bay đi có gì khó

Nhạn nhạn nhạn tháp xem lúc đầu

Xưa dầu thiền thiền vào lý sâu xa

Vô hình vô trạng ngạn khó vạn khó

Hậu sinh lớn muộn tâm kiên xuyên đá)

Phú Tổ Hoa, Lý Đề Hình (3 bài)

Thử hoa huýnh dữ nhân gian biệt

Mao sắc hoán lại khổ vị toàn

Yếu hội Tổ Sư đoan đích chỉ

Vị manh thiên địa dĩ tiên thành

Thử độ Tây Thiên Tổ Phật danh

Song phong đãnh thượng thiết hoa sinh

Thế gian vô hạn đan thanh thủ

Chỉ khủng ngâm thành họa bất thành

Tạo hóa chi công phẩm vật tình

Chánh đán ngôn xứ bất ngôn sinh

Tầm chi trích diệp không lao lực

Nhất đóa khai thời nhất diệp thành.

(Hoa này khác với chốn nhân gian

Kết quả nở hoa đương xứ sinh

Phải hội ý yếu chỉ của Tổ Sư

Trời đất chưa sinh trước đã thành

Tây Thiên đất này tên Tổ Sư

Đầu đỉnh núi hoa sắc lại sinh

Thế gian vô hạn tay xanh đỏ

Chỉ sợ ngâm thành viết không thành

Tình phẩm vật công của tạo hóa

Chánh đáng sinh xứ không nói sinh

Tìm cây bẻ là nhọc vô ích

Một đoá hoa khai một Phật thành).

Vận Thù Bành Quân Sử Lưu Đề Thất Phong Các

Hông núi dựng các nhỏ.

Hãy nương vào bút sinh

Lần ba tư đỉnh núi nguy

Vượn kêu xanh cả đồng

Vận Kỳ Bành Quân Thứ Sử Bộ

Dù Sử ngàn lần mắt thấy

Đầu bằng chính tay mình làm

Thấu được cửa trọng này

Mới là bình sinh phương tiện

Vận Thù Ngô Đô Tào

Nhà núi chỉ hướng đến tối tăm

Đường chuyển núi người về đến ít

Một bát vàng xanh tiêu nhiều ngày

Đầy đầu tóc bạc đã huyền cơ

Quanh núi nước vây rơi trước cửa

Khốc trăng vượn cuồng bay trên đỉnh

Tự được bình sinh không đủ

Đâu biết phù thế thị gồm phi

Vận Thù Kỳ Túy Lý Triêu Phụng

Nói đế đương không còn nhiều

Văn Thù bất nhị hỏi Duy Ma

Triệu Châu mắt sáng bốn thiên hạ

Lại có đồng tham hành bà.

Đề Đông Dĩnh Tây Hồ Giản Thái Thú Lý Bí Giam

Sữa trúc tùng bóng râm mát

Dương xanh cỏ hồng khắp vườn rừng

Đến cùng phải nhường nước Hồ Tây

Xanh mát như lòng người quân tử

Đông Dĩnh Đồ Trung

Một đêm thành bước nhà

Cô phong vạn dặm xa

Nhà ta theo chỗ tĩnh

Đường đời mây khi dừng

Cử đầu hỏi trăng sáng

Nương tâm gởi đầu ngưu

Như còn ở phương xa

Tu Viễn Đinh

Nhãn quán bất túc

Thính đức bất tận

Thủy bích sơn thanh

Thùy viễn thùy cận

(Mắt thấy không đủ

Tai nghe không hết

Nước trong núi xanh

Ai xa ai gần).

Đáp Bằng Hy Đạo:

Lão bệnh sơ khãng bất ký tâm

Ứng vô cuồng mộng đáo quỳnh lâm

Thủy thanh sơn sắc trường vi bạn

Lợi hại tùng giáo tự hải thâm

Bồi hồi lưỡng giản tề tả bích

Thùy song đới trường sa

Ba lãng thâm, thoan lưu chuyển bàng bái

(Bệnh gia mệt mỏi tâm không nhớ

Phải không cuồng mộng đến rừng ngọc

Nước nước sắc núi mãi là bạn

Lợi hại từ giáo tợ biển sâu

Bồi hồi hai sông ngọc bích

Rũ mang trường sa

Sáng sâu

Dòng chảy xiết chuyển mưa dầm).

Thù Thạch Tú Tài

Tạc dạ Tây phong kích nộ đào

Kinh phiên cựu Sự một ty hào

Bằng lan tiếu bãi tư lương trước

Vọng đoạn trường thiên nguyệt sắc cao

(Hôm qua gió Tây giận nổi

Sợ hãi việc xưa không mảy may

Kiêu hãnh cười xong rồi suy nghĩ

Vọng đoạn trời sắc trăng cao).

Tống Châu Đại Khanh

Chỉ đắc tâm nhàn đáo xứ nhàn

Mạc cấu thành thị dữ khê sơn

Thị danh phi danh lợi như mộng

Chánh nhãn quán thời nhất thuấn gian

(Chỉ được tâm nhàn đến chữ nhàn

Chớ đem thành thị và khe núi

Thị phi danh lợi trừng mộng ảo

Chính mắt xem thời trong sát na).

Tống Lã Công Phụ

Tống khách biệt kim sa

Hành hành khứ khứ lộ xa

Đạm yên lung bích hán

Bạt vụ xuyết hồng hà

Bách thiệt ngâm tân thọ

Thiên chu trường nộn nha

Phiên tư phân mệ

Cử đầu kiến đào hoa

(Đưa khách bệt kim sa

Đi đi đường xa thẳm

Khói bạc gã trai tráng

Sương bạc tiếp mù hồng

Trăm lưỡi ngâm cây mới

Ngàn cây dài mầm non

Nghĩ lại nơi từ biệt

Ngưỡng đầu nhìn hoa đào).

Tống Hoàn Cảnh Đốn

Thu vân thu thủy lưỡng y y

Tắc nhạn thanh thanh độ thúy vi

Đa hướng động đình thanh thảo ngạn

Sở thiên không khoát bất tri quy

(Mây thu nước thu hai như vậy

Mịt mù khuất lấp tiếng nhạn

Khi hướng đến bờ cỏ xanh Đỗng Đình

Trời Sở mênh mông không biết về)

Trọng Hội Quách Công Phủ

Tịnh Không cư sĩ cữu tương tri

Tam thập niên lai chỉ phiên thời

Kim nhật bạch liên hoa hạ kiến

Duy Ma nguyên thị cựu dung nghi

(Cư sĩ Tịnh Không đã biết lâu

Ba mươi năm nay chỉ một thời

Ngày nay thấy dưới hoa sen trắng

Duy Ma vốn là cựu dung nghi)

Gởi Lý Nguyên Trung

Ký tận thiên trương chỉ

Đồ phiền tâm thủ lao

Nhân tình như thái hoa

Tranh dĩ đạo tình ca

(Gởi thư ngàn trang giấy

Thật phiền lòng mỏi tay

Tình người như là hoa

Đâu lấy đạo tình cao)

Gia Ẩn Đường

Nhất tùng nhất trúc nhất khê vân

Thời hữu thạnh phong bán nguyệt luân

Song ngoại tuyền thanh trường tự vũ

Huynh nhiên cư giả bất tri xuân

(Một tùng một trúc một núi khe

Khi có gió mát trăng là bạn

Ngoài cửa tiếng khe chảy như mưa

Bỗng nhiên người ở không biết xuân)

PHỤ LỤC TỰA VĂN

Từng nghe, ngôn ngữ dứt bặt, chưa từng không lời, tâm pháp đều quên. Nhưng noi theo truyền pháp. Có Sự nhiệm mầu được thỏ quên lưới diệu. Không mê chấp ngón tay là mặt trăng. Cho nên Tông Sư dấy lên và xưng dương. Như thước gậy lấy không hết, học giả từ đó mà lãnh ngộ.

Hòa thượng Pháp Diễn, như vòng tròn hiểu không cùng. Giáo ngoại biệt truyền, đạo ở đây là tốt. Hòa thượng Pháp Diễn du phương tìm cầu thưa thỉnh vô tư, chu toàn môn đỉnh của Hoàng Bá, tiễn chân thất Bạch Vân, tâm bình thường là đạo, tùy ý thành vàng, giai nhân má hồng phát cơ tối thượng. Kim sắc đầu đà không chỗ dung thân.

Niệm Chú thông minh, hát khúc ca Thái Bình, đều là chỗ các vị chưa nghe, chỗ cảnh sách người sau. Lời vi diệu khác không thể luận bàn. Phổ biến khắp nơi, ngõ hầu làm gương sáng cho đời mà thôi, việc của châu Tri Thai huyện Hoàng Nham Trương Cảnh Sửa Tựa.

Áo nghĩa từ Linh Sơn đưa ra, không lãnh truyền đến các tòng lâm trong thiên hạ, phân cành bày lá. Thạch Sương Hồ Hải Hội trọng đầy, hạt cải trong núi Tổ. Ẩn như nước địch, ai chủ đất này, Pháp Diễn người Ba Thục Tứ Xuyên lệnh đi Hoài Điện, ba đề Tông Ấn, hai kỷ cương ở đây. Nhân nghĩa trung đạo không hoa kết quả, măng đá lấy trong rừng gai, chớ nghi ưu Bát hiện tiền lại là lằng nhằng. Thượng nhân Khắc Cần ghi ngữ yếu, Tôi hổ thẹn thay thế tuyên dương, Sừng thỏ lông rùa dám nói có thật, áo gấm tay lông cừu quý chẳng thích hợp tý nào. Ngày hai mươi bốn, tháng mười hai, niên hiệu Thiệu Thánh.

Hà Gian Lưu Bạt kính cẩn ghi tựa.

Sư Pháp Diễn ở Hải Hội khi xưa đi hành cước đến ngọn núi Bạch Vân. Gặp một thiện tri thức, ngồi tòa Sư tử, hiện thân Tỳ-kheo, làm những điều phải làm, nói lời không nói. Có khi làm mây làm sáng vui chơi tự nhiên. Có khi cắt sắt chém đinh đều không thể. Chu vị đến đây, tứ chúng suy nghĩ nguyên do này, nêu đều tự mất. Sư một mình ai thấy cũng cười, không trái với tâm. Chưa từng vượt thời gian bèn nhờ thọ ký. Trời người ca ngợi, từ Tứ Diện đến trụ Thái Bình. Cha con nối nhau. Từ Thái Bình đến Hải Hội, tùy cơ đáp hỏi, nhân việc nêu lên, không mượn hoa hoè, tự tại kỳ đặc. Đồ chúng tụ tập thỉnh tôi làm tựa, vì muốn truyền lại đời sau.

Ngày mười, tháng mười một, niên hiệu Thiệu Thánh thứ hai.

Ngô Quận chu Nguyên.