Đại Ý Ba Kinh Một Luận Tịnh Độ

III. Tổng Kết

Đây cũng giống như kinh A-di-đà, Đức Phật Thích-ca-mâu-ni đem pháp môn niệm Phật phó chúc cho tôn giả Xá-lợi-phất, nói:

Thế nên, Xá-lợi-phất, các ông đều nên tin nhận lời của Ta và lời chư Phật đã nói.

Bộ Vãng sanh luận chú này giống với ba bộ kinh ở trước, khuyên bảo người học sau này rằng:

‘Người học sau này, nghe tha lực thì phải nên nương vào’: ‘Người nào tu học pháp môn Tịnh Độ sau này, đã nghe đến tha lực vừa mới giảng (cũng chính là nguyện lực của Phật A-di-đà) có thể cứu độ, như chiếc thuyền, có thể ngồi lên, như vậy chúng ta phải tiếp nhận’, cho nên nói: “Nên phát khởi lòng tin”: Nhưng đừng cho rằng bản thân mình không đủ tư cách; nhưng cũng ‘chớ ỷ vào tài năng của mình’.

Đại ý của Vãng sanh luận chú có mấy điểm chính như thế.

III. TỔNG KẾT

Pháp môn Tịnh Độ chính là ‘Dị hành đạo’. Bởi vì trong Dị hành phẩm , Bồ-tát Long Thọ đã nói đến, và trong Vãng sanh luận chú, Tổ sư Đàm Loan cũng trích dẫn ở phần đầu.

Dị hành đạo, nói về sự cứu độ tha lực của Phật A-di-đà, chứ không nói chúng sanh phải tu hành

như thế nào, sau đó hồi hướng cho Phật A-di-đà, cậy nhờ Ngài cứu độ chúng ta, chẳng phải như vậy. Vì thế, nói sự cứu độ tha lực của Phật A -di-đà, cũng chính là nói chúng sanh tin thuận, tín tâm niệm Phật mà được cứu, cho nên là pháp môn Viên, Đốn, Giản, Tốc.

Trong tâm của mỗi chúng sanh chúng ta đều đầy dẫy phiền não của tội ngũ nghịch và tội hủy báng chánh pháp, phàm phu phiền não này nương vào ‘Dị hành đạo’ cứu độ của Phật A -di-đà, nhờ như thế chẳng cần đoạn phiền não mà lập tức đắc Niết-bàn, đây gọi là ‘không đoạn phiền não mà đắc Niết-bàn’. Vì lẽ đó, chúng ta ‘nghe tha lực thì phải nên nương vào’, chính là ‘phải phát khởi lòng tin, chớ ỷ mình có tài năng’.

Đại ý của Vãng sanh luận chú

rất ngắn gọn như vậy.

Phần V: Hỏi Đáp Về Niệm Phật - I. Liên Quan Đến Tín Tâm Và Niệm Phật

PHẦN V

HỎI ĐÁP VỀ NIỆM PHẬT

I. LIÊN QUAN ĐẾN TÍN TÂM

VÀ NIỆM PHẬT

1. Hỏi: Xin hỏi Pháp sư, trong kinh Vô Lượng Thọ , kinh A-di-đà và kinh Quán Vô Lượng Thọ có nói đến việc xưng danh và tín tâm, vậy xin ngài nói một chút hàm nghĩa của tín tâm và Nhất hướng chuyên xưng danh hiệu Phật được không?

Đáp: Sự cứu độ của Đức Phật A-di-đà là không có điều kiện nào cả, rõ ràng tặng cho chúng ta, hiện tại đã hoàn thành, đấy chính là ‘tín’. Nói ‘rõ ràng tặng cho chúng ta’, hiện tại đã hoàn thành ở chỗ nào? Ở sau khi bạn nghe và tin, chỉ cần liên tục xưng danh, ngắn thì mười tiếng, năm tiếng, một tiếng, một niệm; dài thì trăm tiếng, nghìn tiếng, vạn tiếng, hoặc một ngày, hoặc bảy ngày…, xưng niệm câu danh hiệu ‘Nam-mô A-di-đà Phật’, nhất định vãng sanh về

thế giới Cực Lạc, đấy gọi là ‘cho đến mười niệm’. ‘Niệm’ này tự nhiên bao hàm cả ‘tín’ và ‘hạnh’. ‘Tín’ là tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà; ‘hạnh’ là xưng danh hiệu Phật A-di-đà. Vì thế, nói không có bất cứ điều kiện nào cả.

Nếu người không có thời gian thì niệm ít, nếu người có thời gian thì niệm nhiều. Thậm chí hiện tại sắp tắt thở, sắp chết, hiện tại mới nghe đến sự cứu độ của Phật A-di-đà, lúc này miệng và lưỡi đều cứng đơ, miệng không thể niệm nhưng trong tâm niệm, cũng vãng sanh về thế giới Cực Lạc như thường. Vậy thì thời gian ngắn nhất không có một niệm nào ngắn hơn một niệm trong tâm, một niệm này là ngắn nhất, ‘cho đến mười niệm’ là thời gian ngắn nhất như vậy, ngay lập tức chết, ngay lập tức vãng sanh về thế giới Cực Lạc. Nếu như thọ mạng kéo dài thì tự nhiên sẽ nhớ Phật niệm Phật, xưng danh niệm Phật, lúc này sẽ trở nên niệm Phật cho đến một ngày, cho đến một năm, cho đến một đời.

Vì cầu vãng sanh, ngoài việc xưng niệm câu danh hiệu này ra, thì không cần tu hạnh nào khác nữa. Nếu như nghe mọi người nói ‘bạn còn phải niệm Chú vãng sanh, còn phải niệm Quán Âm, niệm Địa Tạng…’, cũng không theo họ. Nếu như theo họ thì chính là ‘tùy duyên tạp thiện’ mà Đại sư Thiện Đạo đã nói (tức là người ta bảo niệm

Chú vãng sanh thì bạn nghe theo lời người ta mà niệm Chú vãng sanh; người ta bảo bạn xưng niệm Quán Âm, xưng niệm Địa Tạng, xưng niệm Diệt định nghiệp chân ngôn, xưng đủ thứ cả, bởi vì bạn đã có duyên niệm Phật rồi mà lại còn theo duyên khác hành trì nữa, đấy gọi là ‘tùy duyên tạp thiện’). Nếu quả thật như vậy thì không thể ngộ được sự cứu độ của Đức Phật A-di-đà, không tin sâu Cơ và Pháp.

Vì lẽ đó, trước sau luôn lấy xưng danh niệm Phật làm chánh định nghiệp, không niệm nào khác nữa. Huống gì niệm hạnh khác đều là ít thiện căn, ít phước đức, chẳng phải là thiện căn lớn, phước đức lớn.

Vì thế, người hiểu một cách chân chính, nếu có thời gian, có tinh thần khí lực, thì người ấy tranh thủ thời gian đó, tinh thần khí lực đó mà xưng niệm câu danh hiệu này, không nên ngoài câu danh hiệu này ra xen tạp tu hành các pháp môn khác.

Pháp môn Tịnh Độ nói chuyên là chuyên tu, nói duy nhất là độc nhất vô nhị. Chư Phật trong mười phương chỉ có một mình Đức Phật A-di-đà là vua, là độc nhất vô nhị. Phật A-di-đà là ‘ánh sáng tôn quý đệ nhất, ánh sáng chư Phật khác không thể sánh bằng’, ‘tối’ và ‘đệ nhất’ chính là

độc nhất. Pháp môn Tịnh Độ là pháp môn đệ nhất, pháp môn không hai. Bổn tôn của chúng ta là Phật A-di-đà, đối tượng của chúng ta lễ bái cũng là Phật A-di-đà, chúng ta xưng niệm Ngài cũng chỉ có một câu danh hiệu ‘Nam-mô A-di-đà Phật’ này, chúng ta đã tin nhận sự cứu độ của Ngài, tất cả đều quy hướng về Đức Phật A-di-đà, tất cả đều lấy Phật A-di-đà làm căn bản.

‘Tạp thiện’ (Chú: Đối với mục đích của việc vãng sanh, thì có chuyên có tạp) là các điều thiện, bởi vì ‘tạp’ là đủ các điều thiện, cũng gọi là ‘vạn thiện vạn hạnh’, nói gọn là tam học và lục độ, nếu nói rộng ra thì tám mươi bốn nghìn pháp môn.

2. Hỏi: Xin hỏi Sư phụ, nhiều người rất quan tâm đến vấn đề tín tâm quyết định, như vậy thì làm thế nào mới gọi là tín tâm quyết định, hoặc làm thế nào mới gọi là vãng sanh quyết định?

Đáp: Nếu không thể ngộ được sự từ bi cứu độ của Đức Phật A-di-đà, thì tín tâm chưa có tính quyết định, vẫn chưa có tính thống nhất, cho nên có hai tâm, ba tâm, nhiều tâm phát ra như vậy thì sẽ nghĩ: “Ta nên tu pháp này, nên tu pháp kia, ngoài niệm Phật ra, còn muốn niệm bao nhiêu câu danh hiệu Phật và Bồ-tát nữa, còn muốn niệm bao nhiêu câu thần chú nữa…”, hai tâm, ba tâm và nhiều tâm đều sẽ phát ra như vậy.

Như thế, trước khi chưa thể ngộ được sự cứu độ của Phật A-di-đà, thì phải khẳng định: Vãng sanh về thế giới Cực Lạc, phải giống lời của Đại sư Thiện Đạo nói, cần bỏ hạnh môn khác mà chuyên xưng câu danh hiệu này. Hôm nay có thời gian một phút, thì lấy thời gian một phút để xưng niệm danh hiệu Phật, có thời gian một tiếng đồng hồ, hai tiếng đồng hồ, mười tiếng đồng hồ, thì lấy thời gian này để xưng niệm câu danh hiệu Phật.

Đồng thời, phải hiểu thế nào là Cơ, thế nào là Pháp, bởi vì trong khi hiểu rõ Cơ và Pháp, thì bi tâm của Đức Phật A-di-đà sẽ dung nạp vào tâm của chúng ta.

Nhưng mà, nếu bạn có thể khẳng định ‘chuyên xưng danh hiệu Phật A-di-đà thì nhất định được vãng sanh’ mà niệm Phật cả một đời, thì vãng sanh 100% , chắc chắn vãng sanh! Bởi vì, pháp môn này là pháp môn tha lực, khi chúng ta chưa biết cầu vãng sanh, Đức Phật A-di-đà đã chắp tay ở trước mắt chúng ta, mười kiếp đến nay đều yêu cầu chúng ta, huống gì chúng ta có tâm chán lìa Ta-bà, thích sanh về Cực Lạc mà xưng danh hiệu Ngài? Tự nhiên công năng của câu danh hiệu này sẽ vận hành, khiến cho chúng ta vãng sanh về thế giới Cực Lạc. Vì thế, từ điểm này mà nói thì đã vứt bỏ tự lực và tha lực, đã vứt bỏ đi tín và nghi, tự nhiên tín nằm ở ngay trong câu danh hiệu này.

Tự nhiên – đây là sự vận hành của Phật A -di-đà, chính là một loại tha lực. Vì thế, cuối cùng Đại sư Thiện Đạo nói:

Nhất hướng chuyên niệm danh hiệu Phật A-di-đà.

Nhất hướng chuyên niệm danh hiệu Phật A-di-đà, là nhấn mạnh về ‘Nhất hướng’, cũng chính là cần phải chuyên. Pháp Nhiên thượng nhân¹ nói: “Nhất hướng chuyên xưng danh hiệu Phật A-di-đà thì tự nhiên đầy đủ ba tâm”. Dù cho bạn không biết gì nhưng tự nhiên đầy đủ ‘ba tâm’, tại sao vậy? Bởi vì, bản thân danh hiệu ‘Nam-mô A-di-đà Phật’ đã có sẵn công năng này.

3. Hỏi: Xin hỏi Sư phụ, tại sao nói ‘do nghe mà sanh tín?’.

Đáp: Vừa mới giảng nội hàm của cái nghe này, nghe thật sự chính là tin thật sự. Nội hàm của tín tâm là nhận ra sự cứu độ của Phật A-di-đà, nội tâm lãnh hội được sự cứu độ của Phật A-di-đà mới là cái nghe chân chính, vấn đề này mọi người suy

———

¹ Pháp Nhiên thượng nhân 法然上人 (1133-1212) Cg: Hắc Cốc thượng nhân. Pháp danh Nguyên Không, là vị tăng sinh ở cuối thời Bình An, trước thời kỳ Liêm Thương. Ngài là Tổ sư khai sơn tông Tịnh Độ ở Nhật Bản, người Mĩ Tác (nay là huyện Cương Sơn). Tác phẩm: Tuyển trạch bản nguyện niệm Phật tập, Hắc Cốc thượng nhân ngữ đăng lục…được xếp vào Pháp Nhiên thượng nhân toàn tập.

nghĩ có thể biết.

4. Hỏi: Rất nhiều người lúc niệm Phật sử dụng pháp quán tưởng, hoặc là tọa thiền ngộ đạo, còn có tu trì tâm chú của Mật tông, tu pháp Phả ngõa¹, nhìn họ là những người có tín tâm đầy đủ, như vậy tín tâm của họ và ‘tin ưa’ của nguyện thứ 18 phải chăng khác nhau?

Đáp: Đương nhiên khác nhau rất nhiều, ‘tin ưa’ của nguyện thứ 18 là thuận theo sự cứu độ của Phật A-di-đà, vả lại là hiện tại đã đạt được thân phận vãng sanh, lúc mạng chung thì sẽ vào Báo độ, hóa sanh trong hoa sen. Pháp môn khác thì chẳng phải như vậy, nếu muốn vãng sanh thì cần phải hồi hướng mới có thể vãng sanh, hơn nữa là thai sanh.

Vì thế, chúng ta tin nhận pháp môn Tịnh Độ chính là chuyên xưng câu danh hiệu này, không cần phải tọa thiền, không cần phải quán tưởng, cũng chẳng cần phải tu học về tam mật tương ưng² của pháp Mật tông, tất cả đều không cần!

———

¹ Phả ngõa pháp 颇瓦法 Cg: Vãng sanh pháp, Phá ngõa pháp, Phả oa pháp. Không trải qua sự tu trì mà lâm chung có thể thành Phật.

² Tam mật tương ưng 三密相應: Nghĩa là tay bắt ấn quyết, miệng niệm Chân ngôn, tâm quán tưởng lẽ Vô sanh của các pháp, ba nghiệp này phải tương ưng với nhau thì tự nhiên sẽ phát sinh ra oai lực diệu dụng, tùy theo sự phát tâm hành trì mà có thể đạt được sự như ý.

Vừa mới nói không cần tọa thiền, nhưng nếu có người thích ngồi thiền, thì cũng có thể ngồi, dùng phương pháp ngồi thiền để xưng niệm câu danh hiệu này, đương nhiên bạn không chấp trước công phu của bạn.

5. Hỏi: Xin hỏi Sư phụ, tín tâm quyết định niệm Phật và có người cho rằng ‘Ta tin danh hiệu thì ta có thể vãng sanh’, hai cách niệm Phật này có gì sai khác?

Đáp: Tín tâm quyết định niệm Phật và tin danh hiệu niệm Phật, hai cách nói này chỉ là một. Bởi vì, nội dung về tín tâm quyết định chính là câu danh hiệu này. Câu danh hiệu này là nguyện lực của Phật A-di-đà, nguyện lực của Phật A-di-đà hoàn toàn hiển hiện trong câu danh hiệu này.

Tín tâm có hai phương diện: Một mặt là tin Cơ, mặt khác là tin Pháp. Trên thực tế thì hai phương diện này chỉ có một nội dung, phân ra để giải thích mà thôi.

Tin Cơ: ‘Cơ’ chính là bản thân chúng ta, bản thân chúng ta rốt cuộc là người như thế nào? Tự mình muốn có sự thể ngộ đối với mình thì Đại sư Thiện Đạo nói phải tin sâu, vả lại phải quyết định tin sâu:

Một là quyết định tin sâu: Tin tự thân mình hiện tại là phàm phu tội ác sanh tử, từ

nhiều kiếp đến nay, thường bị chìm đắm lưu chuyển mà không có duyên ra khỏi sanh tử.

Hiểu rõ bản thân mình là phàm phu ác, tội nặng, đời đời kiếp kiếp, đến tận thời vị lai đều không có sức ra khởi ba cõi sáu đường.

Ví như có người ở trong biển cả mênh mông, không có sức bơi lội, cũng không biết bơi lội, phải bị chìm đắm trong biển cả, vĩnh viễn không thể dùng sức mình mà có thể bơi qua bờ kia được.

Sáu đường chính là biển khổ, chúng sanh chúng ta đều chìm đắm trong biển khổ. Chìm trong nước không thể nổi lên được.

Như hạng chúng sanh chúng ta cần phải nương vào người nhảy vào trong biển ôm chúng ta đến bờ kia.

Người có thể nhảy vào trong biển, có sức ôm chúng ta lên bờ chính là Đức Phật A-di-đà. Vì thế, tiến vào câu thứ hai, tin sâu về pháp là tin Pháp:

Hai là quyết định tin sâu: Tin 48 đại nguyện của Đức Phật A-di-đà nhiếp thọ chúng sanh, không hoài nghi, không lo nghĩ, nếu nương vào nguyện lực của Ngài thì nhất định được vãng sanh.

Hai loại tin sâu này là nội hàm của tính thể ngộ. Như vừa mới nói, thí như chúng ta chìm trong

nước thì được Đức Phật A-di-đà đích thân nhảy vào trong nước ôm chúng ta lên bờ, tâm chúng ta đầy đủ sự chân thật cứu độ của Phật A -di-đà nên tiêu trừ được sự khổ não và nỗi bất an. Đấy chính là thể ngộ chân thật.

6. Hỏi: Chúng ta không có tín tâm để khai mở sự thể nghiệm tức khắc ấy, chúng ta chỉ tin ‘xưng danh hiệu thì nhất định vãng sanh’, bất luận thời gian lâu hay gần, bất kể bốn oai nghi đi đứng nằm ngồi. Xin hỏi Sư phụ, loại cảm thọ này phải chăng phù hợp với nguyện thứ 18?

Đáp: Việc này phù hợp với nguyện thứ 18. Bởi vì, bạn đã Nhất hướng chuyên niệm danh hiệu Phật A-di-đà, bất kể thời gian lâu hay gần, bốn oai nghi đi đứng nằm ngồi, mỗi niệm không bỏ, như vậy tự nhiên nằm ngay ở bản nguyện thứ 18. Bởi vì, việc vãng sanh hoàn toàn không phải chúng ta nói ‘phải như thế này, phải như thế kia’, chẳng phải như vậy! Vãng sanh vốn là sức công đức của Phật A-di-đà đang vận hành. Vì thế, người xưng niệm câu danh hiệu này bất kể họ biết hay không biết, tự nhiên có công năng vãng sanh đang tiềm ẩn ở trong câu danh hiệu này. Giống như người niệm Phật trên thân có Phật quang, trên đầu có hào quang, đấy là lẽ tự nhiên. Dù cho họ không biết hay không nhìn thấy, nhưng tự nhiên sẽ có công năng này, bởi vì công năng của danh hiệu và

tự tánh của danh hiệu là như thế.

Giống như công năng của lửa là đốt cháy, một khi châm lửa thì ắt sẽ cháy, bất kể bạn biết hay không biết, thậm chí trong miệng hoặc trong tâm của bạn cho rằng nó không thể cháy, muốn nó không cháy, nó cũng nhất định cháy, trừ khi bạn không châm lửa, vừa châm lửa thì ắt sẽ cháy, bởi vì cháy chính là công năng của lửa.

Bản thân câu danh hiệu này có thể khiến cho chúng ta vãng sanh, cho nên chúng ta xưng niệm câu danh hiệu này thì có thể vãng sanh. Chúng ta biết vậy mà xưng niệm, tin nằm ở ngay trong câu danh hiệu, dù chẳng hiểu trọn vẹn nguyên lí này, nhưng thường xưng niệm danh hiệu Phật thì cũng nhất định vãng sanh, bởi vì có sự vận hành của Phật A-di-đà.

Pháp Nhiên thượng nhân là người đã ghi lại quá trình phát khởi tín tâm. Pháp Nhiên thượng nhân nói, đến 43 tuổi ngài mới phát khởi tín tâm niệm Phật. Ngài nói, ngài tìm pháp môn thích hợp để thoát ly sanh tử luân hồi cho mình, đọc Đại tạng kinh năm lần, ‘rốt cuộc bộ kinh nào cũng giải thích về pháp môn niệm Phật mới thích hợp với ta, cũng thích hợp với bất cứ mọi người, có thể giải thoát sanh tử luân hồi?’.

Lúc đương thời Pháp Nhiên thượng nhân được xưng là trí huệ đệ nhất, nhưng ngài có trí huệ đệ

nhất để tìm ra một con đường giải thoát, hay là một bộ kinh, một bộ luận, cứ lật giở liên tục, tổng cộng cả thảy năm lần, sau cùng ngài mới phát hiện ra trong Quán kinh tứ thiếp sớ của Đại sư Thiện Đạo soạn, có ghi chép về pháp môn xưng niệm danh hiệu Phật A-di-đà có thể vãng sanh về thế giới Cực Lạc. Pháp môn này ai cũng có thể làm được, đơn giản và mau chóng. Do đó, các kinh điển khác ngài không xem tới nữa, chỉ chuyên tâm vào bộ Quán kinh tứ thiếp sớ, xem qua ba lần. Lần thứ nhất ngài xem xong, tuy điểm quan trọng của đại ý còn chưa nắm vững, nhưng ngài cảm thấy rất hoan hỷ; xem lại lần thứ hai thì càng được an ổn; xem lần thứ ba thì trong lúc xem đến đoạn văn:

Nhất tâm chuyên niệm danh hiệu Phật A-di-đà, bốn oai nghi đi đứng nằm ngồi, bất luận thời gian lâu hay gần, mỗi niệm không bỏ, đây gọi là nghiệp chánh định, vì thuận theo bản nguyện của Phật A-di-đà.

Lúc xem đến đoạn pháp ngữ này, mắt của Pháp Nhiên thượng nhân mở sáng, tảng đá trong lòng lập tức rơi xuống.

Ngài thể ngộ được điều gì? Thể ngộ rằng: Thì ra việc vãng sanh của chúng ta đã được Đức Phật A-di-đà chuẩn bị trước đây mười kiếp rồi. Điều mà Ngài đã chuẩn bị chính là câu danh hiệu này, việc

vãng sanh nằm ngay trong câu danh hiệu này, chỉ cần xưng danh thì nhất định được vãng sanh. Bởi vì, trong đoạn văn này đã nói ‘mỗi niệm không bỏ’ là bốn oai nghi ‘đi đứng nằm ngồi, bất luận thời gian lâu hay gần’, nghĩa là: Chúng ta chỉ cần xưng niệm câu danh hiệu này là được rồi, đi đứng nằm ngồi đều được cả, bất kể thời gian nào, bất cứ địa điểm nào, bất kể tình huống nào, đều không liên quan gì hết, đều không hạn chế, chỉ cần xưng niệm câu danh hiệu này, thời gian tu hành dài hay ngắn, đều có tư cách vãng sanh, cho nên nói ‘bất luận thời gian lâu hay gần’. Như vậy, chẳng phải cứu độ vốn không có điều kiện nào, rõ ràng Phật tặng cho chúng ta đấy sao? Vả lại, Ngài đã đặt câu danh hiệu này ở đây, chúng ta tùy lúc phát hiện, tùy lúc nắm lấy, tùy lúc sở hữu. Niệm Phật như vậy thì ai mà không làm được chứ! Không hạn chế một ngày niệm mười vạn tiếng, phải niệm mấy nghìn vạn. Cũng không hạn định là người xuất gia hay tại gia, nữ hay nam, buộc phải thâm nhập kinh tạng hay không thâm nhập kinh tạng, chỉ cần chúng ta xưng niệm câu danh hiệu này. Thân phận chúng ta như thế nào, thì dùng thân phận như thế đó mà xưng niệm câu danh hiệu này. Nói như vậy, chỉ cần chúng ta xưng niệm câu danh hiệu này, có vãng sanh không, không nằm ở chỗ chúng ta có cảnh giới công phu như thế nào, không nằm ở chỗ chúng ta phải niệm như thế

này niệm như thế kia, không nằm ở chỗ chúng ta, mà hoàn toàn nằm ở chỗ Phật A-di-đà. Ngài phát nguyện cứu độ chúng sanh niệm Phật, chúng sanh niệm Phật thì nhất định được vãng sanh!

Vì thế, Pháp Nhiên thượng nhân lúc xem đoạn pháp ngữ này ngay lập tức cảm động, rơi lệ, ngay lập tức lớn tiếng niệm Phật ‘Nam-mô A-di-đà Phật, Nam-mô A-di-đà Phật…’, lúc đó là buổi tối, không có người nào, ngài lớn tiếng niệm Phật. ‘Thì ra Phật A-di-đà cứu độ ta, mười kiếp trước đã đưa ra phương pháp cứu độ’, đây là quá trình khai mở tín tâm của Pháp Nhiên thượng nhân.

Còn Đại sư Thiện Đạo, ngài gặp được Thiền sư Đạo Xước. Lúc nghe Thiền sư giảng kinh Vô Lượng Thọ thì sự nghi ngờ trong tâm của Đại sư Thiện Đạo liền đoạn trừ, bỏ hết các pháp môn khác, chỉ Nhất tâm xưng niệm câu danh hiệu này.

Có người theo đuổi ‘một niệm tín tâm’, nhưng không lãnh hội được, do đó bỏ xưng danh, luôn muốn theo đuổi cảnh giới tín tâm đó. Nhưng đời người vô thường, hiện tại chết thì luân hồi sanh tử. Vì thế, bạn chỉ cần xưng danh mà thôi. Huống gì tín tâm nằm ngay trong việc xưng danh. Điều đáng ngại là, một mặt bạn xưng danh, mặt khác lại cho rằng không đủ, rồi lại tu thêm các pháp môn khác.

Vậy thì phải làm như thế nào? Cần phải gần gũi

vị thiện tri thức để được chỉ dạy, đồng thời các liên hữu cùng niềm tin, cùng ngồi lại thảo luận với nhau.

Chúng ta nên tránh xa các liên hữu có kiến giải khác, để tránh khỏi bị vướng mắc. Vì thế, chúng ta nên luôn gần gũi và thảo luận với bạn đồng tu và thiện tri thức, bởi vì đời người không có việc nào lớn hơn việc này cả.

7. Hỏi: Có một câu nói ‘tín tâm chắc đầy đủ trong câu danh hiệu mà danh hiệu chưa chắc đầy đủ tín tâm chân thật’, xin Sư phụ khai thị cho.

Đáp: Cũng chính là nói: Người tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà thì nhất định sẽ xưng danh hiệu niệm Phật. Bởi vì ở trong tâm họ, bậc quan trọng nhất và đáng được cảm ơn nhất là Phật A-di-đà, cho nên tự nhiên sẽ niệm ‘Nam-mô A-di-đà Phật, Nam-mô A-di-đà Phật…’ đấy là ‘tín tâm chắc chắn đầy đủ trong danh hiệu’.

Như vậy, ‘danh hiệu chưa chắc đầy đủ tín tâm’, chính là nói: Dù người xưng danh nhưng chưa chắc đã có tín tâm. Bởi vì, người xưng danh rất nhiều, mọi người đều niệm Phật, nhưng chưa hẳn hiểu nguyên lý cứu độ của Phật A-di-đà. Như vậy rất có thể một mặt họ niệm Phật, mặt khác lại nghĩ rằng không thể vãng sanh. Tình trạng xấu nhất là bỏ dở giữa chừng, mọi người nói pháp môn này hay, pháp môn kia tốt, rồi cũng theo tu pháp môn

đó, vì không thể hiểu rõ vấn đề này.

Vì thế, có tín tâm ắt phải song hành với việc xưng danh, nếu như có tín tâm mà không xưng danh, thì tín tâm này chẳng phải là niềm tin chân thật. Nếu có người nói ‘tôi đã tin rồi, tôi có thể không cần niệm Phật nữa’, đó là tín tâm giả dối. Nếu đã thật sự tin nhận, họ sẽ dung nạp tín tâm vào câu niệm Phật, hoàn toàn sẽ không nói niệm Phật có khó khăn, hoặc chấp tướng! Việc xưng danh niệm Phật, niệm ở trong tâm cũng được, niệm ở nơi miệng cũng xong, hớn hở vui mừng mà niệm, như thế phát ra một cách rất tự nhiên, ‘nghe sức bản nguyện của Phật A -di-đà liền hoan hỷ bất tri bất giác xưng danh hiệu Phật’.

Nhưng, vốn không hiểu về nội dung tin hay không tin rốt cuộc như thế nào, chẳng cần để ý đến làm gì, bạn chỉ cần tin tưởng: “Dẫu cho người không tin nhưng Đức Phật A-di-đà cũng phải cứu độ họ”. Như vậy tin cũng nằm ở ngay trong câu danh hiệu, sau đó thì xưng danh. Hôm nay có thời gian một ngày, thì xưng danh hiệu một ngày, một ngày qua đi, thọ mạng sắp hết, tự nhiên vãng sanh về thế giới Cực Lạc. Nếu có hai ngày thì bạn xưng danh hai ngày; nếu có bảy ngày, hoặc có mười bốn ngày, hoặc có bốn mươi chín ngày, hoặc bảy năm, hoặc bảy mươi năm, thì bạn dùng những thời gian này chỉ có một mực niệm Phật mà thôi. Không

thể nói: “Ta có nhiều thời gian như vậy, ta nên tu cái này tu cái kia…”.

8. Hỏi: Xin hỏi Sư phụ, chỉ có người tín nguyện niệm Phật mới được tâm quang của Đức Phật A-di-đà nhiếp thủ, nhưng người không có tín nguyện niệm Phật chỉ được ánh sáng chiếu đến mà không được nhiếp thủ, cho nên không thể vãng sanh, chuyện này là thế nào?

Đáp: Phật quang có hai loại: Một là thân quang (trên thân phóng ra ánh sáng). Hai là tâm quang. Thân quang cũng được mà tâm quang cũng được, thật ra đều cùng một thể, đều chiếu khắp thế giới trong mười phương. Đã chiếu khắp thế giới trong mười phương, giống như vầng thái dương xuất hiện thì bất cứ loài động vật thực vật nào trên mặt đất cũng đều ở trong ánh sáng mặt trời. Cũng giống như vậy, ánh sáng của Đức Phật A-di-đà chiếu khắp thế giới mười phương, bất cứ chúng sanh nào, bất luận người thiện hay người ác, thậm chí chúng sanh ở địa ngục cũng tiếp nhận được ánh sáng của Phật A-di-đà. Nhưng người niệm câu danh hiệu này mới được ánh sáng nhiếp thủ, bởi vì câu danh hiệu này là bản thể của Phật A-di-đà, hễ niệm câu danh hiệu này thì tự nhiên tiếp nhận được tâm quang của Phật A -di-đà nhiếp thủ, cảm ứng với bản thệ nguyện của Ngài.

Tâm nguyện của Phật A-di-đà hiển lộ trong câu danh hiệu này, muốn độ người xưng niệm câu danh hiệu; chúng ta xưng niệm danh hiệu là phù hợp với tâm nguyện của Ngài, tự nhiên nhận được ánh sáng của Ngài chiếu đến nhiếp thủ, tâm của mình tương ứng với tâm Ngài.

Cũng như đài truyền hình phát ra sóng điện từ, phát đến mọi nơi, không có chỗ nào mà không có sóng điện từ của đài truyền hình. Nhưng nếu bạn không chuyển kênh truyền hình sẽ không cảm ứng và kết nối với kênh truyền hình đó, thì không thể nhận được tin tức.

Cũng giống như thế, ánh sáng của Phật A-di-đà chiếu khắp các thế giới trong mười phương, nhưng chúng ta không xưng danh thì không cảm ứng với tâm quang của Ngài. Chỉ có xưng danh mới là tâm nguyện của Phật A-di-đà.

Danh hiệu Đức Phật A-di-đà là bản thân của Ngài, là câu danh hiệu này, ngoài danh vô thể, ngoài thể vô danh, vì thế người tin nhận sự cứu độ của Đức Phật A-di-đà mà xưng niệm câu danh hiệu của Ngài, tự nhiên tâm quang của Ngài nhiếp thủ sẽ được vãng sanh; người không xưng danh sẽ không có được sự lợi ích của ánh sáng nhiếp thủ.

9. Hỏi: Xin hỏi Sư phụ, người tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà rốt cuộc thế nào?

Đáp: Người tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà đương nhiên có tín tâm đối với Phật A-di-đà, có tâm cung kính. Đối với bản thân thì có tâm tốt, lòng hổ thẹn; đối với người khác, có tâm quý mến, bao dung. Tại sao vậy? Bởi vì, họ thấu rõ Phật A-di-đà thương mến và bao dung họ. Khi hiểu được tình thương bao la của Phật A-di-đà, họ sẽ hổ thẹn bản thân là người đầy tội ác, vì thế đối với bản thân, thì có tâm tốt, lòng hổ thẹn, một khi lời nói hành vi phạm phải sai lầm, lương tâm lập tức bị dày vò, suy nghĩ lại sẽ càng sâu sắc hơn trước đây.

Có thể nói tình thương và sự tha thứ của Phật A-di-đà đối với chúng ta là vô cùng to lớn. Nếu nói về chúng ta, chúng ta là người tội ác sâu nặng trong sanh tử, từ nhiều đời nhiều kiếp tạo ra rất nhiều tội nghiệp, đời này kiếp này soi xét lại bản thân, chính mình bất kể giờ phút nào, có ý hay không có ý đều đắc tội với người khác, cho nên chẳng phải chúng ta nhẫn nại người khác, tha thứ người khác, mà phải xin người khác tha thứ chúng ta. Nếu họ không tha thứ chúng ta thì cho dù chúng ta có tan xương nát thịt cũng không thể trả hết nợ cho họ.

Chúng ta là người không thể tha thứ, mà Phật A-di-đà thì tha thứ chúng ta! Chúng ta bị cảm động bởi sự tha thứ rộng lớn của Phật A -di-đà, chúng ta cũng có tâm tha thứ như vậy đối với tất

cả chúng sanh. Vì thế, sinh mạng của Phật A-di-đà nằm ở ngay trong chúng ta, làm chủ của chúng ta, theo dõi chúng ta, sức phản tỉnh của chúng ta sẽ nhạy bén hơn.

10. Hỏi: Xin hỏi Sư phụ, người niệm Phật cũng có khổ não, lúc bình thường nói niệm Phật được pháp hỷ, lúc khổ não niệm Phật có được pháp hỷ không? Trong tâm họ có chuyển hóa gì không?

Đáp: Người không nghe được sự từ bi cứu độ của Phật A-di-đà, bảo họ niệm Phật được là tốt rồi. Nhưng nghịch cảnh đến, phiền não đến, bệnh hoạn đến thì câu danh hiệu vụt biến mất.

Nếu nghe và tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà, nghe và tin là nguyên lý của câu danh hiệu này, phiền não đến họ vẫn có pháp hỷ, khổ đến nỗi niệm không ra tiếng, cũng được an ổn; lúc nghịch cảnh đến cũng sẽ cam tâm thừa nhận. Phiền não đến, không coi phiền não là phiền não; thống khổ đến, không coi thống khổ là sự lo âu, dù không niệm được câu danh hiệu này nhưng tâm vẫn được an ổn. Đồng thời, nếu họ có thể niệm Phật, họ sẽ không thốt ra tiếng ‘ai da, ai da’ khổ sở mà thay vào đó là niệm câu ‘Nam-mô A-di-đà Phật, Nam-mô A-di-đà Phật…’.

Còn người nghe và tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà, tâm tánh sẽ được chuyển hóa. Bởi vì,

chúng ta hiểu rằng Đức Phật A-di-đà cứu độ chúng ta, Ngài không những không tính toán với chúng ta, mà trái lại Ngài tha thứ chúng ta. Lúc Ngài tha thứ chúng ta làm cho chúng ta cảm động, chúng ta cũng sẽ tha thứ, không so đo với người khác.

Phật A -di-đà cứu chúng ta, không chỉ cứu sinh mạng chúng ta, mà còn khiến cho chúng ta không còn trở lại luân hồi trong sáu nẻo, hơn nữa Ngài cho chúng ta sinh mạng Vô lượng thọ và Vô lượng quang, ban cho chúng ta sinh mạng ‘vô duyên đại từ, đồng thể đại bi’, ban cho chúng ta sinh mạng trí huệ của Phật. Có thể nói, không chỉ cho chúng ta sinh mạng mà còn cho chúng ta sinh mạng rất phong phú, đồng thời cho chúng ta vãng sanh về thế giới Cực Lạc. Bạn xem, những thứ phong phú và cao quý như thế, trong một sát-na¹ chúng ta có tất cả, có thể nói trong một sát- na, chúng ta trở nên cao quý như thế. Lúc đó, khi đối diện với người khác, chúng ta thấy nhu cầu của họ, nếu có thể, chúng ta dốc sức giúp đỡ, làm thỏa mãn họ, giống như Phật A -di-đà đến giúp đỡ, bố thí, làm hài lòng chúng ta vậy.

Sự chuyển hóa này, thật ra không hề dễ dàng chút nào, chúng ta muốn tha thứ một người,

———

¹ Sát-na 剎那 Hd: Tu du, niệm khoảnh. Từ ngữ chỉ thời gian rất ngắn như phút chốc, giây lát.

người này nếu là người tốt, họ làm sai chúng ta tha thứ họ, thì rất dễ dàng. Nhưng người khó tha thứ, mà chúng ta cũng tha thứ được, đây là sức mạnh lưu xuất từ nội tâm chúng ta, sức mạnh này đến từ Đức Phật A-di-đà. Tại sao vậy? Người khác không thể tha thứ họ, mà chúng ta có thể tha thứ, là bởi vì Phật A-di-đà tha thứ và bao dung chúng ta.

Chúng ta thử nghĩ xem, bản thân mình thuộc loại chúng sanh nào? Tâm mình có thể nói là rất thấp hèn, rất nhiễm ô, rất cáu bẩn, không thể nói với người, không chỗ dung thân, nhưng Phật A-di-đà hoàn toàn không tính toán. Nếu thể ngộ được lòng đại từ bi này của Đức Phật A-di-đà, thì chúng ta sẽ bao dung và tha thứ tất cả mọi người.

Đương nhiên, đây không phải là tiêu chuẩn, bởi vì chúng sanh trong mười phương không giống nhau, nhưng tồn tại công năng chuyển hóa.

Vì thế, khi tin nhận pháp môn Tịnh Độ, tâm chúng ta sẽ nhu nhuyến. Tâm nhu nhuyến sẽ thể hiện lòng không tính toán, có thể tha thứ bao dung, đồng thời đối với tất cả mọi người đều tốt cả, lòng luôn áy náy, luôn cảm thấy có lỗi. Bởi vì, từ nhiều kiếp đến nay chúng ta không biết đã nợ chúng sanh nhiều hay ít, không thể trả được, vả lại cũng không biết, hiện tại được ánh sáng của Phật

A-di-đà chiếu soi, ‘thì ra chúng ta vốn là chúng sanh như thế đó!’.

Vì lẽ đó, sở dĩ pháp môn Tịnh Độ không giống với pháp môn tự lực là ở điểm này. Pháp môn tự lực phải tự mình tu lục độ vạn hạnh, tự mình tu bố thí, tu nhẫn nhục. Chúng ta thì không giống như vậy, chúng ta làm một cách tự nhiên, dù cho làm như thế nhưng không nghĩ rằng chúng ta đang tu bố thí, bởi vì chúng ta biết mình là hạng phàm phu tội ác sanh tử, biết công đức mình đã làm đều là hữu vi hữu lậu cả, đều là tâm giả dối, có tâm trả giá, còn tồn tại tâm danh lợi, hoàn toàn chẳng phải dâng hiến một cách chân thật; chỉ có Đức Phật A-di-đà hiến dâng thế giới Cực Lạc cho chúng ta, ban tặng công đức thành Phật cho chúng ta, khiến cho chúng ta tự nhiên cũng nghĩ phải trả ơn, hơn nữa, trả ơn nhưng lại không có tâm mong cầu đền đáp. Bởi vì, công đức lớn nhất của Phật A-di-đà đã ban cho chúng ta rồi thì chúng ta chẳng cần cầu mong công đức gì nữa cả.

Nói theo sự nhẫn nhục, trước đây đều là yêu cầu mình nhẫn nhục, nhẫn nhục người khác có lỗi với mình, nhẫn nhục tất cả nghịch cảnh, nhẫn nhục mọi người phỉ báng và chửi mắng. Nhưng bây giờ không phải như vậy, hiện tại cầu đối phương nhẫn nhục chúng ta. Chúng ta từ nhiều kiếp đến nay mắc nợ mọi người, sỉ nhục mọi người, thậm chí

đời này kiếp này đã vô tình phạm lỗi với người ta, cho nên xin người ta tha thứ nhẫn nại, chẳng phải chúng ta tha thứ, nhẫn nại họ.

Nội dung nguyện thứ 18, là tin Cơ và tin Pháp. ‘Cơ’ là chúng sanh mười phương, ‘Pháp’ là sự cứu độ của Phật A-di-đà. Chúng sanh mười phương là chúng sanh mắc tội ngũ nghịch và phỉ báng chánh pháp. Chúng sanh mười phương là chúng sanh tội ác sâu nặng không có duyên ra khỏi sanh tử (tội ác đầy thân, cho nên mới ‘không có duyên ra khỏi sanh tử’). Nếu không có tội nghiệp thì họ là bậc thánh nhân, người hoàn mỹ, và có sức mạnh thoát khỏi ba cõi. Trên thế gian này, chỉ có mọi người nhận ân huệ của họ chứ họ không mắc nợ mọi người; mọi người tiếp nhận sự huân tu cảm hóa của họ chứ họ không có sỉ nhục mọi người. Nhưng chúng ta chẳng phải hạng người như vậy! Chúng ta tội ác sâu nặng không có duyên ra khỏi sanh tử, dù có ý hay không có ý, biết hay không biết đều mắc nợ mọi người, cho nên phải xin mọi người tha thứ.

Đây đương nhiên không phải là tiêu chuẩn. Chúng sanh không giống nhau, người có tập khí tương đối sâu nặng, đột nhiên đối diện với tình huống nào đó, sẽ đùng đùng nổi giận, phát ra theo tính khí của bản thân. Nhưng sau việc đó thì sẽ phản tỉnh, bởi vì rốt cuộc chúng ta là người tin sâu

Cơ, tin sâu Pháp, Cơ và Pháp trong tâm chúng ta rất sâu, rất nhạy bén, cho nên dù lúc ấy không có phát giác, nhưng sau đó cũng sẽ nhận ra.

11. Hỏi: Vừa mới nghe Sư phụ giảng, cốt lõi của Quán kinh nằm ngay chỗ ‘Nhất hướng chuyên xưng danh hiệu Phật A-di-đà’, xưng danh thì nhất định được vãng sanh, nhưng cách xưng danh này, có một lý luận giải thích là phải xưng niệm đến mức độ nào mới có thể được bất thoái, có giống nhau hay không? Xin Sư phụ giải thích đôi chút về hàm nghĩa cụ thể của hai cách xưng danh này.

Đáp: Vừa rồi tôi chưa nói rõ, phải giải thích thêm nữa về việc ‘xưng danh’ trong ‘Nhất hướng chuyên xưng danh hiệu Phật A-di-đà’, và có mấy cách xưng danh, nội hàm và tính chất của những cách xưng danh ấy là như thế nào.

Xưng danh chia làm xưng danh tự lực và xưng danh tha lực.

Xưng danh tự lực là xưng danh theo cách thông thường. Thế nào là tự lực? Cũng chính là ‘tự lực trong tha lực’. ‘Tha lực’ chính là chỉ cho sự cứu độ của Phật A -di-đà, xưa nay sự cứu độ của Phật A-di-đà là sức của Ngài thảy đều đầy đủ, nhưng chúng ta không hiểu được điều đó, cho rằng Phật A -di-đà tuy muốn cứu chúng ta, nhưng Ngài đứng ở trên cao, xa tít ở thế giới Tây phương Cực Lạc,

chúng ta ở đây đảnh lễ hướng về nơi xa đó mong cầu. Tuy muốn cầu vãng sanh, nhưng cho rằng cần phải tích lũy công đức, hoặc tích lũy công phu và công đức của danh hiệu, hồi hướng như vậy mới có thể tương ưng với sự cứu độ của Phật A -di-đà. Cho rằng ‘Tuy Phật A-di-đà muốn cứu độ chúng ta, nhưng chúng ta nếu không đủ điều kiện nào đó, thì không thể được cứu độ’, đây là ‘tự lực trong tha lực’, nghĩ rằng Phật A-di-đà có điều kiện. Đây không phải xưng danh niệm Phật ‘cho đến mười niệm’ của đại nguyện thứ 18.

Xưng danh tha lực là xưng danh niệm Phật của nguyện thứ 18, chính là chân chính niệm Phật ‘cho đến mười niệm’, cũng chính là niệm Phật ‘Nhất hướng chuyên xưng danh hiệu Phật A-di-đà’ của Đại sư Thiện Đạo đã giải thích. Cách niệm Phật này hoàn toàn là không có điều kiện nào cả, hoàn toàn là niệm Phật tiếp nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà, bản thân niệm Phật không có tính toán và suy nghĩ gì cả.

Nếu cho rằng “Phải niệm đến chỗ ‘Sự lý nhất tâm’, dù không thể được ‘Lý nhất tâm’¹ nhưng phải cần ‘Sự nhất tâm’. Nếu không thì ít nhất công phu cũng thành phiến, thức ngủ niệm Phật cũng như

———

¹ Lý nhất tâm 理一心: Phá một phẩm vô minh, chứng một phần Pháp thân, đây gọi là Lý nhất tâm.

nhau, tịnh niệm tương tục, như vậy sẽ nắm chắc được sự vãng sanh lúc lâm chung. Nếu hiện đời không đạt được công phu như thế, thì lúc lâm chung làm sao có chánh niệm được? Vì thế, lúc bình thường phải bồi dưỡng công phu ‘bất loạn’, đợi đến lúc lâm chung thì sẽ có chánh niệm, lúc đó thì Phật sẽ đến tiếp đón, nếu không như vậy lâm chung sẽ không có chánh niệm, thì Phật không thể đến tiếp dẫn…”, đây chính là quan niệm của tự lực, chẳng hiểu nguyên lý của sáu chữ danh hiệu và sự cứu độ của Phật A-di-đà. Quan niệm này giống như cầm một con dao đâm vào ngực Phật A-di-đà. Bởi vì, ý chính của Phật A-di-đà không phải như vậy (nếu là như vậy, chúng sanh trong mười phương, rất ít người có thể đạt đến tiêu chuẩn này), Phật A -di-đà có vô duyên đại từ và đồng thể đại bi, Ngài xem chúng ta là bản thân Ngài, hơn nữa Ngài đã hoàn thành công đức cứu độ chúng ta, chỉ xin chúng ta để Ngài cứu. Tại sao Ngài đưa ra điều kiện này cho chúng ta?

Nếu Phật A-di-đà đưa ra điều kiện nào đó cho chúng ta thì chúng sanh trong mười phương không thể vãng sanh. Trong tâm trí huệ đại từ đại bi của Phật A-di-đà lẽ nào lại không biết, mà lại kiên quyết đưa ra điều kiện nào đó?

Ba mẹ có lòng từ ái, từ lâu đã thất lạc đứa con rất mực thương yêu, hiện nay phát hiện ra chỗ ở của

đứa bé. Đức bé phải dãi nắng dầm mưa, chịu bao vất vả, ba bữa cơm không no. Ba mẹ thương con, vừa nhìn thấy liền đau lòng, lập tức đưa đứa bé về nhà, thoát khỏi cảnh bần hàn vất vả đó. Nhưng đứa bé vẫn ngu si, tâm tính thấp hèn, cho rằng sự vinh hoa phú quí của cha mẹ, tự mình không có tư cách, nếu phải trở về, thì phải có điều kiện như thế nào đó mới về. Vì thế, đứa bé đợi bên ngoài rất lâu, tự nó có cách nghĩ thấp hèn, không thể hiểu được lòng thương con của cha mẹ, như vậy càng làm cho cha mẹ đau lòng. Bởi thế, chúng ta không tiếp nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà, có quan niệm như thế đối với Phật A-di-đà thì cũng giống như cầm dao đâm vào ngực của Ngài. Đây là tâm thái niệm Phật tự lực.

Niệm Phật tha lực, không đề cập những điều như vậy, nghĩa là căn tính của chúng ta như thế nào thì cứ như thế ấy mà niệm Phật, không cần quan tâm đến việc niệm Phật có nhất tâm hay không. Bởi vì, không coi đó là mục tiêu, là tiêu chuẩn, mà tiếp nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà để xưng niệm câu danh hiệu này, vì công đức bảo châu của Phật A-di-đà nằm ở ngay trong tâm chúng ta, mỗi tiếng danh hiệu Phật thốt ra đều là ánh sáng phát ra từ viên ngọc báu ma-ni này. Đây không phải một tiếng này là một viên ngọc báu ma-ni, còn tiếng kia lại không có, mỗi tiếng đều là ánh sáng

của viên ngọc báu ma-ni. Việc vãng sanh là viên ngọc báu ma-ni của danh hiệu này khiến chúng ta vãng sanh, chứ không phải công phu xưng niệm trong miệng khiến chúng ta vãng sanh. Chỉ là nói: Trong tâm của chúng ta đã có viên ngọc báu ma-ni danh hiệu Phật A-di-đà, chúng ta lúc nào cũng lưu xuất hiện tượng xưng danh này; dù lưu xuất như vậy, mà vẫn xưng niệm câu ‘Nam-mô A-di-đà Phật, Nam-mô A-di-đà Phật…’, trong tâm không có quan niệm phải tích lũy công phu, hoặc phải đạt đến ‘Sự lý nhất tâm’. Bởi vì, hiểu được mình là người đã được Đức Phật A-di-đà cứu độ, đã là người quyết định vãng sanh về thế giới Cực Lạc, hiện tại niệm Phật chính là ánh sáng do viên ngọc báu ma-ni phát ra từ nội tâm, đây là điều tự nhiên.

Vì thế, lúc giải thích về ‘Nhất hướng chuyên xưng danh hiệu Phật A-di-đà’, Đại sư Thiện Đạo giải thích là:

Bốn oai nghi đi đứng nằm ngồi, bất luận thời gian lâu hay gần, mỗi niệm không bỏ.

Trong lúc ‘đi đứng nằm ngồi’, tâm chúng ta thường tán loạn. Cho nên, khi ‘đi đứng nằm ngồi’, không chỉ là ngồi tĩnh tọa trên bồ đoàn niệm Phật, mà lúc đi cũng niệm Phật, đứng cũng niệm Phật, nằm cũng niệm Phật, hơn nữa lại nói ‘bất luận thời gian lâu hay gần’, bất kể bạn tu thời gian dài hay

ngắn, niệm một năm, hoặc mười năm, hai mươi năm, ‘thời gian lâu hay gần’, đây mới là ý nghĩa chân chính của ‘cho đến’.

‘Cho đến’ chính là: Bất kể bạn là người xuất gia hay tại gia, người thiện hay kẻ ác, người nam hay người nữ, già hay trẻ, người trí hay kẻ ngu, người hiền hay kẻ bất tiếu (không ra gì), đấy đều là ‘cho đến’. Nếu chẳng phải ‘cho đến’, nếu Đức Phật A- di-đà nói hạn chế rằng: “Phải xuất gia phát tâm bồ-đề cho đến mười niệm”, thế thì hỏng rồi! Người xuất gia thì ít, hơn nữa phát tâm bồ-đề, mấy người có thể làm được? Nhưng ‘cho đến’, ngay cả thân phận cũng là ‘cho đến’, số lượng cũng là ‘cho đến’, tình cảm, tâm lý cũng là ‘cho đến’, cho nên hàm nghĩa chữ ‘cho đến’ này rất rộng.

Bởi vì, có hai chữ ‘cho đến’, làm cho tâm chúng ta được an ổn. Vì thế, việc niệm Phật của chúng ta chính là xưng danh niệm Phật ‘cho đến mười niệm’ này. Nhưng việc xưng danh niệm Phật ‘cho đến mười niệm’ vốn đã nhận lãnh được bản nguyện của Đức Phật A-di-đà ‘nếu không được vãng sanh thì Tôi không thành Chánh giác’.

Đây chính là ý nghĩa khác nhau giữa tự lực niệm Phật và tha lực niệm Phật.

II. Sự Giải Thích Có Liên Quan Đến Lời Giải Thích Trong Kinh

II. SỰ GIẢI THÍCH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN

LỜI GIẢI THÍCH TRONG KINH

12. Hỏi: Sư phụ có thể giải thích một chút về bài kệ ‘Phật ấy đời trước lập nguyện lớn’ của Đại sư Pháp Chiếu không?

Đáp: Được! Cả bài kệ là như thế này:

Phật ấy đời trước lập nguyện lớn Nghe tên niệm Ta, đều đến rước Không phân nghèo khổ hoặc giàu sang Không phân kẻ ngu, người trí huệ Không phân học rộng hoặc trì giới Không phân phá giới, tội chướng sâu Chỉ cần hồi tâm siêng niệm Phật Khiến cho gạch đá biến thành vàng.

Bài kệ này giải thích đại nguyện thứ 18. Bởi vì, đối tượng mà Phật A-di-đà muốn cứu độ trong nguyện thứ 18 là chúng sanh mười phương. Chúng sanh mười phương bao hàm rất rộng lớn, không có bất kì chúng sanh nào mà không nằm trong chúng sanh mười phương. Để biểu đạt ý nghĩa này, Đại sư dùng bài kệ này để giải thích.

‘Phật ấy đời trước phát nguyện lớn’: ‘Phật ấy’ tức là Phật A-di-đà. Phật A-di-đà lúc còn ở trong nhân địa lập nên 48 đại nguyện, trong đó nguyện lớn nhất là nguyện thứ 18, nguyện thứ 18 là độ

khắp chúng sanh. Nguyện thứ 18 nói: “Nghe tên niệm Ta, đều đến rước”.

‘Nghe tên niệm Ta, đều đến rước’: ‘Niệm Ta’ chính là ‘cho đến mười niệm’, khiến cho chúng sanh niệm ‘cho đến mười niệm’ liền được vãng sanh về thế giới Cực Lạc, đó là bản nguyện của Phật A-di-đà. Ngài nói: “Người nào xưng danh hiệu Tôi, mà không vãng sanh về thế giới Cực Lạc thì Tôi sẽ không thành Phật”. Đây chính là ‘cho đến mười niệm, nếu không được vãng sanh thì Tôi không thành Chánh giác’, như thế gọi là ‘nghe tên niệm Ta, đều đến rước’.

Như vậy, nói chúng sanh mười phương là:

‘Không phân nghèo khổ hoặc giàu sang’: ‘Không phân’ chính là không có phân biệt, không bỏ người nghèo mà chỉ tiếp dẫn người giàu— không phải coi trọng người giàu sang, khinh rẻ người nghèo khó. Người ‘giàu sang’ hay ‘nghèo khổ’ chỉ cần xưng niệm danh hiệu Phật A-di-đà thì tất cả đều được cứu độ; chỉ cần người nào tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà, thì đều được vãng sanh, không phân biệt ai cả.

‘Không phân kẻ ngu, người trí huệ’: ‘Kẻ ngu’ chính là người không có trí huệ, không biết chữ, ngu si, hạ liệt’; ‘người trí’ tức là người thượng căn lợi khí. Người trí hay kẻ ngu đều được cứu độ một cách bình đẳng.

‘Không phân học rộng hoặc trì giới’: Người thâm nhập kinh tạng, đa văn, hoặc người trì giới thanh tịnh, thọ giới và phạm giới, thậm chí người tội ác rất nặng, chỉ cần họ hồi tâm thì đều được cứu độ.

‘Chỉ cần hồi tâm siêng niệm Phật’: Chỉ cần hồi tâm, nghĩa là ‘trước đây ta đã gây nên tội ác, vốn có quả báo, không nên làm như vậy, ta đã sai rồi’. Vậy thì, muốn giải trừ quả báo này thì phải làm thế nào? Chỉ cần tin thuận sự cứu độ của Phật A-di-đà, cho nên gọi là ‘hồi tâm’. Sau này siêng niệm Phật nhiều, chữ ‘đa’ (nhiều) này chính là ‘cho đến’ của ‘cho đến mười niệm’, sau này có thời gian thì chỉ cần xưng danh mà thôi.

‘Khiến cho gạch đá biến thành vàng’: ‘Gạch đá’ là thứ mà người ta vứt bỏ. ‘Gạch đá biến thành vàng’ là ‘biến sắt thành vàng’, ‘chuyển phàm thành thánh’, chỉ cần bạn hồi tâm niệm Phật, có thể chuyển phàm thành thánh, có thể chuyển sắt thành vàng, nói khác đi là chắc chắn vãng sanh thành Phật. Trước đây sinh mạng luân hồi chịu khổ, chịu nạn, hiện tại được vãng sanh thành Phật, siêu phàm nhập thánh tiến vào cảnh giới Niết-bàn thanh tịnh không ô nhiễm.

Gạch đá và vàng, khác nhau hoàn toàn, hồi tâm niệm Phật thì có thể biến sắt thành vàng, đấy là công đức của danh hiệu không thể nghĩ bàn.

13. Hỏi: Quán kinh nói: “Tâm ấy là Phật, tâm ấy làm Phật”. Có cách giải thích cho rằng Phật tánh thanh tịnh của tự tánh, xin Sư phụ khai thị đôi điều về vấn đề này.

Đáp: Người tu hành tự lực, không coi thế giới Cực Lạc là thế giới Cực Lạc của Phật A-di-đà, cũng không coi Phật A-di-đà là Phật A-di-đà ở thế giới Tây phương Cực Lạc, mà xem Ngài là ‘tự tánh Di-đà, duy tâm Tịnh Độ’. Họ cho rằng Phật tâm thanh tịnh là bản thân của Phật A-di-đà. Lúc họ thanh tịnh thì những gì họ thấy đều không có quan niệm mang tính phân biệt như là khổ vui, tốt xấu… thế thì ngay lúc đó họ cảm thấy mình đang ở Tịnh Độ. Đây là những người tu pháp môn tự lực, coi Phật tánh trong tâm là Di-đà, coi sự thanh tịnh trong tâm là Cực Lạc.

Cách lý giải này thuộc về Duy thức quán¹, cho rằng ‘vạn pháp duy thức, tam giới duy tâm’. Vạn pháp duy thức, dù thế giới Cực Lạc, dù Phật A-di-đà, cũng là sanh ra từ tâm của họ. Đó là pháp môn tự lực, cần phải nương vào sức của mình để tu thành Phật, tu hành ở thế giới Ta-bà này để chứng

———

¹ Duy thức quán 唯識觀: Ba đối tượng trong Duy Thức quán, đó là: 1. Biến kế sở chấp tính: Quán thật tánh của ngã và chư pháp. 2. Y tha khởi tính: Quán chư pháp được sanh ra bởi nhân duyên. 3. Viên thành thật tính: Quán chỉ có Chân như là hiện thực.

ngộ Phật quả. Một khi chứng ngộ được Phật quả, đối với họ mà nói thì sơn hà đại địa thảy đều là Tịnh Độ, bởi vì vượt qua khỏi tịnh và uế, thì đâu còn phân biệt Tịnh Độ và Uế độ nữa chứ?

Nhưng tông Tịnh Độ không giải thích như vậy, chúng ta từ đầu đến cuối xây dựng trên ‘chỉ phương lập tướng’. Thế giới Cực Lạc có phương vị, ‘từ đây đến cõi Tây phương’ tức là phương vị, Phật A-di-đà có hình tượng, chỉ cho Phật A-di-đà ở Tây Phương, cho nên gọi là ‘chỉ phương lập tướng’.

Đương nhiên, nói một cách rốt ráo, thế giới Cực Lạc rộng lớn vô lượng vô biên, Phật A-di-đà cũng không có hình, không có sắc. Nhưng, đó là cảnh giới của bậc thánh nhân, chúng ta không nhất định phải tìm cầu cảnh giới đó, chúng ta chỉ cần theo đuổi Đức Phật A-di-đà ở cõi Tịnh Độ có phương có hướng, chỉ phương lập tướng. Bởi vì, khi chúng ta đến đó thì tự nhiên chứng ngộ được tự tánh Di-đà, duy tâm Tịnh Độ.

Bởi thế, ý nghĩa về ‘tâm ấy làm Phật, tâm ấy là Phật’ là: Tâm ấy niệm Phật, tâm ấy là Phật. Chữ ‘tác’ (làm) này có nghĩa gì? Chính là niệm, đối với chúng ta mà nói chính là xưng danh niệm Phật và tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà, cho nên nói ‘tâm ấy niệm Phật’, ‘niệm’ này bao hàm cả tín và hạnh ‘tâm ấy niệm Phật, tâm ấy là Phật’.

Không thể lìa Phật A-di-đà mà tìm cầu Phật, tìm thấy Phật, nếu như thế là thuộc về phạm trù tự lực của Thánh Đạo môn.

Vì thế, ‘tâm ấy làm Phật, tâm ấy là Phật’ chính là ‘tâm ấy niệm Phật, tâm ấy là Phật’.

14. Hỏi: Xin Sư phụ giải thích về ‘Thật tướng thân’ và ‘Vị vật thân’.

Đáp: Dù cho không biết ‘Thật tướng thân’ và ‘Vị vật thân’ là gì, nhưng bạn chỉ cần tin tưởng sự cứu độ của Phật A-di-đà thì hai thân đó đều nằm ở trong câu danh hiệu này.

Chỉ cần tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà, xưng niệm danh hiệu Ngài thì giống như vừa mới nói, bốn oai nghi ‘đi đứng nằm ngồi, bất luận thời gian lâu hay gần’ mỗi niệm xưng danh thì đó là Thật tướng thân và Vị vật thân nằm ngay trong câu danh hiệu này.

Nếu giải thích sơ lược, ‘Vị vật thân’ là thân cứu độ chúng sanh, ‘Thật tướng thân’ là thân thành Phật.

Thật tướng thân là nói theo phương diện tự lợi viên mãn của Phật A-di-đà, nếu tự lợi bản thân mình thành Phật tức thành Chánh giác, thành tựu Thật tướng thân, chắc chắn khiến cho chúng sanh vãng sanh, cho nên đồng thời là Vị vật thân.

Thật tướng thân là nói theo phương diện tự lợi

viên mãn, tự lợi viên mãn không phải là lợi ích cho bản thân, Phật A-di-đà không phải vì bản thân mình, mà sở dĩ Phật A -di-đà thành Phật là để cứu độ chúng sanh. Vì thế, Vị vật thân là nói theo phương diện lợi tha viên mãn ‘nếu không vãng sanh thì Tôi không thành Chánh giác’.

Thật tướng thân là nói theo bản thân Phật A-di-đà, là tự lợi của Phật A-di-đà; Vị vật thân là nói theo phương diện cứu độ chúng sanh là sự lợi tha của Phật A-di-đà.

Thật tướng thân và Vị vật thân đều chỉ cho Phật A-di-đà, cũng chính là chỉ cho Báo thân. Bởi vì, hai thân này đều là do Bồ-tát Pháp Tạng phát 48 đại nguyện, 48 đại nguyện thành tựu rồi thì thành tựu Phật A -di-đà. Vì thế, Thật tướng thân đã thành tựu, Vị vật thân cũng đã thành tựu, đây gọi là Báo thân, là Phật A-di-đà, cũng gọi là Vô Ngại Quang Như Lai. Chỉ có thành tựu Thật tướng thân và Vị vật thân mới thành Phật A-di-đà.

Vì lẽ đó, muốn trở thành một Đức Phật trong các Đức Phật mười phương thì tương đối dễ dàng (đương nhiên thành Phật rất khó, nhưng so với nguyện của Phật A-di-đà là dễ dàng), nhưng muốn trở thành Phật A-di-đà của Thật tướng thân và Vị vật thân thì không hề dễ dàng chút nào, tại sao vậy? Bởi vì, Vị vật thân là thân cứu độ chúng sanh,

thân cứu độ chúng sanh này là thân cứu độ chúng sanh mười phương đến thế giới Cực Lạc thành Phật. Thân này không thành tựu thì không thể thành Phật. Nói cách khác, Phật A-di-đà không có sức cứu độ chúng sanh trong mười phương, như vậy Phật A-di-đà vẫn không thể thành Phật. Đây chẳng khác nào nói, việc thành tựu bất cứ một Đức Phật nào trong mười phương ba thời là dễ dàng, nhưng thành tựu Đức Phật A-di-đà có Thật tướng thân và Vị vật thân thì đâu có dễ dàng?

Đương nhiên, chư Phật trong mười phương đều phát nguyện độ chúng sanh, nhưng lời nguyện của Phật A-di-đà là nguyện Siêu thế, vượt hơn các lời nguyện của chư Phật mười phương ba thời. Cũng chính là nói: Chúng sanh trong mười phương, có chúng sanh được Đức Phật khác có thể cứu độ, hạng chúng sanh bị chìm đắm trong thế giới Ta-bà như chúng ta đây, do bởi tham sân si rất sâu nặng nên chư Phật trong mười phương đều không thể cứu độ, cho nên đành phải lắc đầu thở dài, không có cách nào ra khỏi được. Chỉ có Đức Phật A-di-đà, Ngài không vứt bỏ chúng sanh, Ngài vì chúng ta mà phát nguyện, công đức tu hành của Ngài gánh lấy tội nghiệp của chúng ta, trả nợ tội nghiệp cho chúng ta, khiến chúng ta có thể đến thế giới Cực Lạc. Vì thế, Phật A-di-đà mới là Phật có Thật tướng thân và Vị vật thân,

chỉ có Ngài mới có ‘nguyện Siêu thế’ để cứu độ chúng sanh trong mười phương, cho nên chư Phật trong mười phương ba thời, nếu không có Phật A-di-đà thì chúng ta không có cơ duyên được cứu độ. Nếu không nhờ Đức Phật A-di-đà thì chúng ta vẫn chìm đắm mãi trong biển khổ sanh tử.

Thật tướng thân và Vị vật thân, chúng ta chỉ giải thích sơ qua, muốn thực sự thể ngộ Thật tướng thân và Vị vật thân, đó là cảnh giới của Phật. Vì thế, bất kể biết hay không biết, bạn cứ làm như vậy, trong lúc không biết và không cầu, công đức tự nhiên sẽ đến. Nguyên lý ấy sâu xa vô cùng, chúng ta chỉ nhận lãnh danh hiệu một cách đơn giản dễ dàng để xưng niệm.

15. Hỏi: Xin hỏi Sư phụ, tin lời dạy của Đức Phật mà xưng danh niệm Phật, như thật tu hành là sao, có quy định gì không?

Đáp: Không hoài nghi đối với việc vãng sanh, không hoài nghi đối với sự cứu độ của Phật A-di-đà, đấy là như thật xưng danh. Niệm Phật không nghi là như thật tu hành.

16. Hỏi: Xin hỏi Sư phụ, ‘vào vườn sanh tử, vào rừng phiền não, du hý thần thông’, đó có phải là chuyện sau khi vãng sanh rồi trở lại không?

Đáp: Đó là sau khi vãng sanh rồi nương vào nguyện lực của Phật mà trở lại cõi này. Bởi vì, như

vừa mới nói, pháp môn Tịnh Độ là pháp môn của Đại thừa, sau khi vãng sanh thành Phật sẽ đến thế giới trong mười phương độ khắp chúng sanh, đến thế giới mười phương được gọi là ‘vào vườn sanh tử, vào rừng phiền não’. Chẳng phải việc của hiện tại. Hiện tại chúng ta chỉ tùy duyên, tùy phận, tùy sức, tùy căn khí mà ‘tự tin và dạy người tin’, vẫn không thể đạt đến tự tại, thật sự đạt đến tự tại, chính là sau khi vãng sanh về thế giới Cực Lạc. Vì thế, tôi vừa mới nói, không sợ là không biết nói pháp độ chúng sanh mà chỉ sợ không vãng sanh; không sợ không được vãng sanh mà chỉ sợ hoài nghi sự cứu độ của Phật A-di-đà; không sợ hoài nghi sự cứu độ của Phật A-di-đà mà chỉ sợ không xưng danh. Xưng danh niệm Phật thì nhất định được vãng sanh.

Vãng sanh tự nhiên có thể thành Phật, dù bạn muốn hay không cũng nhất định thành Phật. Cũng như nước chảy vào biển cả, bạn nói không cùng vị mặn với biển có được không? Không thể được. Trăm sông rốt cuộc đều chảy vào biển, bởi vì chốn trở về của chúng là biển cả! Nước trên mặt đất, có sạch, có dơ, có chua, có ngọt, tất cả đều khác nhau, cũng như hạng chúng sanh chúng ta, mức độ thiện ác, mức độ phiền não đều khác nhau, nhưng đến thế giới Cực Lạc đều giống nhau, tâm là Vô lượng quang, mạng là Vô lượng thọ, tự nhiên như thế,

bạn không muốn cũng nhất định được, vả lại rất tự tại an lạc trong cõi đó. Bạn sẽ không nghĩ rằng ‘Ái da! Ta đến thế giới Cực Lạc chỉ muốn lìa sáu nẻo luân hồi, chỉ muốn đến hưởng lạc mà thôi, ta không đến nơi khác cứu độ chúng sanh, ta không có năng lực, ta cũng không có chí hướng…’. Đến đó rồi tự nhiên bạn có tâm lượng rộng lớn, hơn nữa có sức để cứu độ chúng sanh.

17. Hỏi: Xin Sư phụ giải thích về ‘bốn bài kệ tuyển chọn ba lần’.

Đáp: Cuối cùng trong Tuyển trạch bản nguyện niệm Phật tập¹ của Pháp Nhiên thượng nhân nói:

Muốn mau lìa sanh tử

Trong hai loại thắng pháp

Nên gác Thánh Đạo môn

Chọn vào Tịnh Độ môn.

Muốn vào Tịnh Độ môn

Trong hai hạnh chánh, tạp

Tạm bỏ các tạp hạnh

Nên chọn tu chánh hạnh.

———

¹ Tuyển trạch bản nguyện niệm Phật tập 選擇本願念佛 集 Gt: Tuyển trạch tập. Tác phẩm, 1 quyển, do ngài Nguyên Không người Nhật soạn, được xếp vào Đại chánh tạng, tập 83. Nội dung sách này chia làm 16 chương, nói rộng về chỉ thú, ý nghĩa nghiệp nhân vãng sanh, lấy niệm Phật làm gốc, đồng thời trong các chương có dẫn văn để giải thích.

Muốn tu về chánh hạnh

Trong hai hạnh chánh, trợ

Vẫn gần với trợ nghiệp

Nên chọn chuyên chánh định.

Nghiệp chánh định như vậy

Tức là xưng Phật danh

Xưng danh chắc vãng sanh

Vì nương bản nguyện Phật.

Bốn bài kệ này cũng là lời tổng kết trong Tuyển trạch tập, hàm nghĩa của các chương trong Tuyển trạch tập đều nằm ngay trong đây.

Bài thứ nhất:

‘Muốn mau lìa sanh tử’: Là phát tâm muốn mau xa lìa luân hồi sanh tử trong sáu đường, để tránh tạo tội tạo nghiệp từ đời này qua đời khác, kết oán thù với người này người kia.

‘Trong hai loại thắng pháp’: Họ cần phải nương vào pháp Phật mới có thể đạt đến mục đích. Vì thế, muốn lìa luân hồi sanh tử trong sáu đường, ở trong vũ trụ này, ở trong thế gian này, tôn giáo tuy nhiều nhưng chỉ có Phật pháp mới có thể đạt đến mục đích thoát khỏi sanh tử, chỉ có Phật giáo mới nói đến nhân quả luân hồi sanh tử trong sáu đường, và cách thoát ly nhân quả luân hồi sanh tử trong sáu đường. Phật giáo có Thánh Đạo môn và Tịnh Độ môn, cho nên

nói ‘trong hai loại thắng pháp, nên gác Thánh Đạo môn’.

‘Nên gác Thánh Đạo môn’: Chúng ta phải tạm thời gác Thánh Đạo môn qua một bên, không tu theo Thánh Đạo môn, bởi vì Thánh Đạo môn là Nan hành đạo.

‘Chọn vào Tịnh Độ môn’: Bởi vì Tịnh Độ môn là Dị hành đạo, cho nên chúng ta phải bỏ Nan hành đạo để vào Dị hành đạo.

Bài thứ hai:

‘Muốn vào Tịnh Độ môn, trong hai hạnh chánh tạp, tạm bỏ các tạp hạnh, nên chọn tu chánh hạnh’: Cũng chính là nói, hiện tại tiến vào Tịnh Độ môn, chuyên cầu vãng sanh về thế giới Cực Lạc, nhưng pháp môn Tịnh Độ cũng có hai loại: Một là năm loại chánh hạnh. Hai là năm loại tạp hạnh. Như vậy phải bỏ các loại tạp hạnh (năm loại tạp hạnh chính là nhiều thứ tạp hạnh), ‘nên chọn tu chánh hạnh’, phải lựa chọn quy về năm loại chánh hạnh.

‘Năm loại chánh hạnh’ là: Chánh hạnh đọc tụng, Chánh hạnh quán sát, Chánh hạnh lễ bái, Chánh hạnh xưng niệm, Chánh hạnh tán thán cúng dường.

1. Chánh hạnh đọc tụng: Hoàn toàn không cần đọc tụng nhiều loại kinh luận. Chỉ đọc tụng

ba bộ kinh Tịnh Độ, gọi là Chánh hạnh đọc tụng. Nếu lìa khỏi ba bộ kinh này, là Tạp hạnh đọc tụng. Hơn nữa, giải thích theo nghĩa rộng, chính là đọc tụng các tác phẩm nghiên cứu của các Tổ sư Tịnh Độ, thì có thể hiểu rõ về ba bộ kinh Tịnh Độ, đây cũng xem như là Chánh hạnh đọc tụng. Người không hiểu nhân quả, thì xem giáo lý nhân quả, tối thiểu có quan niệm nhân quả, đây cũng có thể quy về Chánh hạnh đọc tụng.

2. Chánh hạnh quán sát: Nếu bạn quán tưởng, thì chỉ quán tưởng thế giới Cực Lạc, bởi vì thế giới Cực Lạc là chỗ trở về trong tương lai của chúng ta. Chúng ta quán tưởng sự thù thắng trang nghiêm, thanh tịnh an lạc và hương thơm vi diệu của thế giới Cực Lạc mà sanh tâm hâm mộ, đấy chính là Chánh hạnh quán sát.

3. Chánh hạnh lễ bái: Đối tượng lễ bái của chúng ta là Đức Phật A-di-đà, ngoài Phật A-di-đà ra thì chúng ta không lễ bái các Đức Phật khác, đấy gọi là Chánh hạnh lễ bái.

4. Chánh hạnh xưng niệm: Để vãng sanh về thế giới Cực Lạc thì phải xưng niệm câu ‘Nam-mô A-di-đà Phật’, không xưng niệm danh hiệu chư Phật và Bồ-tát khác.

Chánh hạnh tán thán cúng dường: Để vãng sanh về thế giới Cực Lạc thì phải tán thán

cúng dường Đức Phật A-di-đà, chứ không tán thán cúng dường chư Phật và Bồ-tát khác.

Đây là năm loại chánh hạnh, còn các hạnh khác gọi là tạp hạnh. Phải bỏ tạp hạnh để tu chánh hạnh.

Còn việc bố thí, nhẫn nhục v.v., thậm chí hiếu thuận cha mẹ, thương yêu bạn bè, đây rốt cuộc là chánh hạnh hay tạp hạnh? Đây là những việc thiện mà chúng ta đương nhiên phải làm, hết lòng phụng sự, nó không liên quan gì đến tạp hạnh cả. Tuy làm như vậy, nhưng chúng ta không đem công đức các điều thiện này để hồi hướng vãng sanh về thế giới Cực Lạc, phải hiểu rằng: Dù cho chúng ta làm như vậy, nhưng làm với tâm hữu lậu, tâm có chấp trước thì không được viên mãn.

Bài thứ ba:

‘Muốn tu chánh hạnh, trong hai hạnh chánh trợ, vẫn gần với trợ nghiệp, nên chọn chuyên chánh hạnh’: Như vậy, đã tiến vào năm loại chánh hạnh, chuyên tu năm loại chánh hạnh này, nhưng năm loại chánh hạnh thì có bốn loại trợ nghiệp, có tác dụng dẫn dắt, và còn một loại quan trọng nhất. Như vậy, chúng ta tạm thời gác bốn hạnh đó qua một bên, chỉ nương hạnh căn bản nhất và quan trọng nhất, là xưng danh. Nghĩa là: Lí do bạn đọc tụng ba bộ kinh Tịnh Độ, mục đích không nằm ở việc đọc tụng, mà hiểu ý nghĩa của

kinh để chúng ta làm theo. Như vậy, ba bộ kinh Tịnh Độ và Vãng sanh luận chú được giảng ở phần trên đều dạy chúng ta: Nương vào nguyện lực của Phật A-di-đà, niệm Phật nhất định được vãng sanh. Sau khi thực hành theo giáo pháp, cả đời chúng ta phải xưng danh niệm Phật, đấy là nghiệp chánh định.

Bởi thế, năm loại chánh hạnh này là để hiểu rõ chánh định nghiệp, để quay về chánh định nghiệp. Nếu hiểu được điểm này, thì bốn loại trợ nghiệp đều dung hòa vào trong chánh định nghiệp. Tại sao nói vậy? Vì trước đây có thời gian đọc kinh, hiện tại hiểu được nghĩa lý của kinh, mục đích chính là muốn chúng ta niệm Phật, cho nên hiện tại chúng ta niệm Phật. Chánh hạnh quán sát là quán tưởng sự trang nghiêm của thế giới Cực Lạc. Chánh hạnh lễ bái là lễ bái Phật A-di-đà, đều dung nạp chúng vào việc xưng danh, biến thành xưng danh. Chánh hạnh tán thán cúng dường cũng như vậy. Bởi vì, xưng danh hiệu Phật là dễ nhất, trong hai mươi bốn tiếng đồng hồ đều có thể xưng danh, bất kể bạn đến nơi nào cũng có thể xưng danh. Nếu không như thế, bạn phải cúng dường trong điện lớn; bạn muốn lễ bái chỉ cần nơi có hình tượng Phật, chỗ nào không có hình tượng Phật thì làm sao cúng dường và lễ bái? Nhưng xưng danh thì chẳng phải như vậy, không cần phải có tượng

Phật, bất cứ thời gian nào, bất cứ địa điểm nào đều có thể niệm Phật, cho nên phải chuyên về nghiệp chánh định xưng danh.

Bài thứ tư:

‘Nghiệp chánh định như vậy, tức là xưng Phật danh, xưng danh chắc vãng sanh, vì nương bản nguyện Phật’: Đồng thời, nghiệp chánh định xưng danh này là thuận theo bản nguyện của Phật A-di-đà, các hạnh khác chẳng phải bản nguyện của Ngài, Đại sư Thiện Đạo nói:

Hoằng nguyện nhiều môn bốn mươi tám Đặc biệt niệm Phật rất là thân.

Phật A-di-đà phát 48 đại nguyện, trong đó chỉ có hạnh xưng danh niệm Phật của lời nguyện thứ 18 là căn bản nhất, hơn nữa chúng ta không hề xa lìa Phật A-di-đà, cho nên nói ‘rất là thân’. Đồng thời lại nói:

Chỉ có niệm Phật ánh sáng nhiếp Nên biết bản nguyện mạnh vô cùng.

Chỉ có xưng danh niệm Phật mới được ánh sáng của Phật A-di-đà bảo hộ và nhiếp thủ, tại sao vậy? Bởi vì, đấy là bản nguyện của Ngài (nguyện thứ 18 - nguyện Niệm Phật vãng sanh), là sức mạnh nhất trong tất cả nhân duyên và là duyên mạnh mẽ nhất có thể cứu độ chúng ta, cho nên nói ‘Nên

biết bản nguyện mạnh vô cùng’.

Chúng ta biết ‘Niệm Phật vãng sanh’ là nguyện thứ 18 trong 48 lời nguyện, cho nên nguyện thứ 18 là ‘bản nguyện’, là ‘xưng danh’. Đại sư Thiện Đạo nói chỉ có xưng danh niệm Phật của nguyện thứ 18 này mới được sự nhiếp thủ và bảo hộ của ánh sáng. Bởi vì, danh hiệu là ánh sáng, danh hiệu không lìa ánh sáng, ánh sáng không lìa danh hiệu. Vì thế, hiện tại chúng ta dùng tâm, miệng để xưng niệm câu danh hiệu này, tâm, miệng của chúng ta và danh hiệu của Phật A-di-đà kết hợp lại thành một thể nằm trong ánh sáng của Phật A-di-đà.

Đại sư Thiện Đạo lại nói:

Chúng sanh khởi hạnh, miệng thường xưng danh hiệu Phật thì Phật liền nghe người ấy; thân thường lễ Phật thì Phật liền thấy người ấy; tâm thường niệm Phật thì Phật liền biết người ấy. Chúng sanh nhớ niệm Phật thì Phật cũng nhớ niệm chúng sanh, ba nghiệp của Phật và ta không lìa nhau.

Bởi thế, ba nghiệp của người niệm Phật và ba nghiệp của Phật A-di-đà đều cùng một thể, không lìa nhau.

Vậy thì, chúng ta muốn gần gũi với Phật A-di-đà hay là muốn lánh xa Phật A-di-đà? Đương nhiên gần gũi với Phật A-di-đà, hiện tại có đủ thân phận

vãng sanh, còn xa lánh Đức Phật A-di-đà phải liên tục luân hồi.

Bốn bài kệ này chủ yếu nhấn mạnh: Chúng ta phải xưng danh, bởi vì hợp với lời thệ nguyện trong nhân vị của Phật A-di-đà.

Trong đó có ‘ba tầng nghĩa phế và lập’.

Tầng nghĩa thứ nhất: ‘Nội ngoại phế lập’. Nói ‘nội’ chính là Phật giáo, ‘ngoại’ là ngoại đạo. Chúng ta muốn lìa sanh tử thì phải bỏ ngoại đạo, vào Phật giáo, đây là ‘nội ngoại phế lập’ của tầng nghĩa thứ nhất.

Tầng nghĩa thứ hai: ‘Thánh tịnh phế lập’. Tuy lựa chọn Phật giáo, nhưng Phật giáo có tám mươi bốn nghìn pháp môn, nói sơ lược có tám tông phái, vậy thì chúng ta phải bỏ tu hành các pháp môn khác mà lựa chọn một pháp môn Tịnh Độ, đấy là ‘thánh tịnh phế lập’.

Tầng nghĩa thứ ba: ‘Chánh tạp phế lập’, cũng gọi là ‘tín nghi phế lập’. Pháp môn Tịnh Độ cũng có các tạp hạnh khác, cũng có chuyên xưng danh hiệu Phật, chúng ta phải bỏ các tạp hạnh khác mà tiến vào chuyên xưng danh hiệu, cho nên có thể nói là ‘chánh tạp phế lập’ hay là ‘tín nghi phế lập’.

18. Hỏi: Có người cho rằng ‘phát ba loại tâm thì được vãng sanh’ như Quán kinh đã nói, là chỉ

có nguyện mà không có hạnh, xin Sư phụ khai thị.

Đáp: Trong sáu chữ hồng danh mà chúng ta xưng niệm, đã có đầy đủ tín- nguyện- hạnh.

‘Chỉ có nguyện mà không có hạnh’ như vừa mới hỏi, đó là học giả nghiên cứu Nhiếp Đại thừa luận¹ trước triều đại nhà Đường, dùng quan điểm của Nhiếp Đại thừa luận để giải thích Quán kinh. Để cải chính những quan điểm sai lầm này, Đại sư Thiện Đạo thuyết minh cặn kẽ trong phần Huyền nghĩa² thứ nhất của Quán kinh sớ. Đại sư chủ yếu giải thích sáu chữ danh hiệu này. Ngài nói sáu chữ danh hiệu này có đủ tín - nguyện - hạnh.

‘Nam-mô A-di-đà Phật’: ‘Nam-mô’ chính là quy mạng, quy mạng chính là tín, quay về với mệnh lệnh của Phật A-di-đà, tin nhận sự cứu độ của Phật A-di-đà, cho nên ‘Nam-mô’ chính là tín thuận, là quy mạng. Đồng thời, cũng là phát nguyện hồi hướng, cho nên ‘tín’ và ‘nguyện’ đều nằm ở trong câu danh hiệu. Bốn chữ ‘A-di-đà Phật’ là hạnh của quy mạng, cũng là công đức của quy mạng. Nghĩa là: Phật

———

¹ Nhiếp Đại thừa luận 攝大乘論 Cg: Nhiếp luận, Quảng bao đại nghĩa luận. Luận, do ngài Vô Trước, người Ấn Độ soạn. Luận này giải thích phẩm Nhiếp Đại thừa trong kinh Đại thừa A-tì-đạt-ma của Ấn Độ cổ đại, nói rõ giáo nghĩa Đại thừa và quan điểm của phái Du-già.

² Phần Huyền nghĩa 玄義分: Phần nói về yếu chỉ sâu xa của một bộ kinh.

A-di-đà phát nguyện tu hành, đem công đức này hoàn toàn dung nạp vào trong câu ‘Nam-mô A-di-đà Phật’, khiến cho chúng sanh chúng ta có thể phát tâm ‘Nam-mô’, một khi phát tâm ‘Nam-mô’, thì bản thân Phật A-di-đà dùng công đức của Ngài ban cho các chúng sanh. Như vậy, công đức nằm ở đâu? Đều nằm ở trong bốn chữ ‘A-di-đà Phật’ này. Vì thế, chúng sanh ‘Nam-mô’ thì tự nhiên có trong bốn chữ ‘A-di-đà Phật’. Nói như thế, tín - nguyện - hạnh đều đầy đủ, cho nên nhất định được vãng sanh.

Vì lẽ đó, ‘cho đến mười niệm’ có thể vãng sanh về thế giới Cực Lạc, chẳng phải dựa vào sức của chúng ta, mà nương vào sáu chữ hồng danh. Nếu không có sáu chữ hồng danh này, chúng ta cứ niệm đủ thứ danh hiệu, thì có thể vãng sanh được không? Không thể vãng sanh.

19. Hỏi: Xin hỏi Pháp sư, bậc cổ đức nói: “Nguyện thứ 18 là vua của bản nguyện, nguyện thứ 19 và nguyện thứ 20 là nguyện phương tiện, như thế thì xin ngài giảng một chút về nguyện thứ 19, 20 và nguyện thứ 18 có liên quan như thế nào?

Đáp: Nguyện căn bản của Phật A-di-đà chính là nguyện thứ 18, đối tượng của nguyện thứ 18 là cứu độ bình đẳng chúng sanh ở mười phương. Nhưng chúng sanh ở mười phương căn tính khác nhau, có chúng sanh dù cho nghe được nguyện

thứ 18 cũng sanh tâm nghi ngờ, có chúng sanh ngay cả nguyện thứ 18 cũng nghe không được. Như thế, hai loại chúng sanh này vẫn phải cứu độ, làm sao đây? Lúc đó, phải căn cứ vào nguyện thứ 19 và nguyện thứ 20.

Nguyện thứ 19 thuộc về ba bậc chín phẩm, ba bậc chín phẩm và phương pháp tu trì đều không giống nhau.

Bởi vì, không hiểu được nguyện thứ 18, nếu hiểu được nguyện thứ 18 thì họ sẽ không như thế, cũng không chấp trước vào pháp tu, tất cả đều quy về niệm Phật ‘cho đến mười niệm’ của nguyện thứ 18. Tuy là người xuất gia nhưng không chấp vào thân phận xuất gia; còn người tại gia cũng không chấp vào thân phận tại gia, thảy đều là ‘chúng sanh trong mười phương’ của nguyện thứ 18.

Nếu không hiểu được điều này, sẽ sanh ra các phẩm vị, cấp bậc. Thí như người ‘bậc thượng’ chính là xuất gia phát tâm bồ -đề. Người ‘bậc trung’ không có xuất gia, nhưng có thể phát tâm bồ-đề, tu các công đức về các điều thiện. Có người không thể xuất gia, căn tính cũng rất kém, lại rất nghèo khổ, không thể tu các hạnh, không thể làm công đức các điều thiện, đấy là ‘bậc hạ’.

‘Ba bậc chín phẩm’ lấy pháp môn khác nhau mà mình tu tập để hồi hướng vãng sanh về thế

giới Cực Lạc, vẫn có thể vãng sanh. Phật A-di-đà vẫn muốn cứu độ những chúng sanh đó. Nhưng do không phù hợp với bản nguyện thứ 18, bởi nguyện thứ 18 là nguyện hiển hiện một cách tự nhiên, là danh hiệu Niết-bàn của Phật A -di-đà, chỉ có nguyện này mới có thể tiến vào thế giới Niết-bàn. Nguyện thứ 19 đương nhiên không thể đạt đến quả đó, ở nơi thai sanh chứ không phải hóa sanh. Vì thế, có khác nhau của ba bậc chín phẩm.

Nguyện thứ 18 và nguyện thứ 19 thuộc về ‘nguyện Đương sanh’, đời này vãng sanh về thế giới Cực Lạc.

Nguyện thứ 20 thuộc về ‘nguyện Kết duyên’. Tuy có người niệm Phật mong về Cực Lạc (gọi là ‘nghe danh hiệu Tôi, buộc niệm về nước Tôi’), mà tâm nguyện sanh không tha thiết, đời này chưa vãng sanh, nhưng đã kết duyên với Phật A -di-đà (đây gọi là ‘trồng các thiện căn’-- đã trồng hạt giống đợi kết quả ở đời sau), Phật A -di-đà liền dùng cơ duyên này làm cho người ấy nhất định vãng sanh trong đời sau (đây gọi là ‘chí tâm hồi hướng, muốn sanh về nước Tôi, nếu không được toại nguyện thì Tôi không thành Chánh giác’). Vì thế, nguyện thứ 20 gọi là ‘nguyện Buộc niệm nhất định vãng sanh’, cũng gọi là ‘nguyện Ba thời được toại nguyện’. Cổ đức ví von nguyện này: ‘Cũng như cá cắn câu, ở dưới nước chẳng lâu”.