Tổng Tập Giới Pháp Xuất Gia — Tập 2

90 giới đọa

Bạch chư đại đức, 90 giới ba dật đề ⁶⁶ sau đây, cứ mỗi nửa tháng thì tụng một lần, và được rút ra từ trong Giới kinh.

Thứ 1 giới cố ý nói dối .- Nếu tỷ kheo biết ⁶⁷ mà nói dối, thì phạm ba dật đề.

Thứ 2 giới chưởi mắng thành phần ⁶⁸ •- Nếu tỷ kheo đem thành phần xã hội ra mà chưởi mắng, thì phạm ba dật đề.

Thứ 3 giới nói để ly gián ⁶⁹ .- Nếu tỷ kheo nói ly gián thì phạm ba dật đề.

Thứ 4 giới ngủ cùng một nhà ⁷⁰ .- Nếu tỷ kheo cùng nữ nhân ngủ một nhà thì phạm ba dật đề.

Thứ 5 giới ngủ quá thì hạn ⁷¹ . Nếu tỷ kheo cùng ngủ với người chưa thọ đại giới mà quá 2 đêm, đến đêm thứ 3 thì phạm ba dật đề.

Thứ 6 giới đọc tụng ồn náo

(72) .-Nếu tỷ kheo cùng với người chưa thọ đại giới đọc tụng kinh pháp một cách ổn náo thì phạm ba dật đề.

Thứ 7 giới nói tội lỗi nặng .- Nếu tỷ kheo biết người có tội lỗi nặng mà đem nói với người chưa thọ đại giới, thì, trừ tăng kiết ma sai bảo, phạm ba dật đề.

Thứ 8 giới nói thật đắc đạo

(73) .-Nếu tỷ kheo nói với người chưa thọ đại giới, rằng tôi được cái pháp hơn người, tôi thấy như vậy, tôi biết như vậy ; nói thật như vậy thì phạm ba dật đề.

Thứ 9 giới một mình thuyết pháp ⁷⁴ . Nếu tỷ kheo thuyết pháp cho nữ nhân mà quá năm sáu lời ⁷⁵, thì, trừ sự có mặt của nam tử trí thức, phạm ba dật đề.

Thứ 10 giới đào cuốc đất đai .- Nếu tỷ kheo tự tay đào đất hay bảo người đào đất thì phạm ba dật đề.

Thứ 11 giới chặt phá cây sống .- Nếu tỷ kheo chặt phá cây cối, có nghĩa phá hủy chỗ ở của quỉ thần và sinh vật ⁷⁶, thì phạm ba dật đề.

Thứ 12 giới nói làm bực mình .- Nếu tỷ kheo bày đặt nói quanh để làm người khác bực mình, thì phạm ba dật đề.

Thứ 13 giới ghét mắng tri sự .- Nếu tỷ kheo ghét mắng chức sự của chư tăng thì phạm ba dật đề.

Thứ 14 giới trải đồ đất trống ⁷⁷ .- Nếu tỷ kheo đem đồ của chư tăng như giường dây ⁷⁸, giường cây, đồ nằm và nệm ngồi, tự sắp ra trên mặt đất trống, hay bảo người sắp ra, dùng rồi bỏ đó mà đi, không tự xếp cất, cũng không bảo ai xếp cất, thì phạm ba dật đề.

Thứ 15 giới trải đồ chỗ che ⁷⁹ .- Nếu tỷ kheo sắp đồ nằm của chư tăng ra trong tăng phòng, tự mình sắp ra hay bảo người sắp ra, rồi hoặc ngồi hoặc nằm, nhưng khi di thì không tự xếp cất, cũng không bảo ai xếp cất, thì phạm ba dật đề.

Thứ 16 giới cưỡng chiếm chỗ nằm ⁸⁰ .- Nếu tỷ kheo biết chỗ của tỷ kheo ở trước, mình đến sau mà cưỡng chiếm ở giữa, trải đồ nằm ra ngủ nghỉ, với ý nghĩ rằng nếu tỷ kheo ở trước hiềm chật quá thì sẽ tự tránh mình mà đi. Ấy là muốn làm như thế chứ không có lý do gì khác. Phi uy nghi như vậy thì phạm ba dật đề.

Thứ 17 giới lôi ra khỏi phòng .- Nếu tỷ kheo tức giận, không ưa tỷ kheo khác, nên trong phòng hay trong nhà của chư tăng mà tự mình lôi ra hay bảo người lôi ra, thì phạm ba dật đề.

Thứ 18 giới ngồi giường sút chân -Nếu tỷ kheo ở trong phòng hay trên gác, mà ngồi hay nằm trên giường dây hay giường cây sút chân, thì phạm ba dật đề.

Thứ 19 giới dùng nước có trùng .-Nếu tỷ kheo biết nước có trùng mà tự đem dội trên đất trên cỏ, hay bảo người dội, thì phạm ba dật đề.

Thứ 20 giới lợp nhà quá mức .- Nếu tỷ kheo làm phòng hay nhà lớn, có cửa cánh, cửa số, và những đồ trang trí khác, thì chỉ bảo lợp tranh chừng hai hay ba lớp. Lợp quá thì phạm ba dật đề.

Thứ 21 giới tự đi dạy ni .- Nếu tỷ kheo không được chư tăng sai phái mà tự đi giáo thọ cho tỷ kheo ni, thì phạm ba dật đề.

Thứ 22 giới thuyết pháp đến tối ⁸¹ .- Nếu tỷ kheo được chư tăng sai phái đi giáo thọ cho tỷ kheo ni, mà đi đến trời tối thì phạm ba dật đề.

Thứ 23 giới phỉ báng giáo thọ .- Nếu tỷ kheo nói với các tỷ kheo khác bằng lời nói như vầy : các tỷ kheo chỉ vì sự ăn uống mà đi giáo thọ cho tỷ kheo ni, thì phạm ba dật đề.

Thứ 24 giới đem y cho ni ⁸² .- Nếu tỷ kheo đem y cho tỷ kheo ni không phải thân quyến của mình, thì, trừ sự trao đổi, phạm ba dật đề.

Thứ 25 giới may y cho ni ⁸³ .- Nếu tỷ kheo may y cho tỷ kheo ni không phải thân quyến của mình thì phạm ba dật đề.

Thứ 26 giới cùng ngồi với ni .- Nếu tỷ kheo cùng với tỷ kheo ni ngồi ở chỗ khuất, ngăn, thì phạm ba dật đề.

Thứ 27 giới hẹn ni cùng đi .- Nếu tỷ kheo hẹn với tỷ kheo ni đi chung một đường, thì dầu chỉ từ một xóm đến một xóm, cũng vẫn, trừ trường hợp khác, phạm ba dật đề. Trường hợp khác là đi với người đi buôn, hoặc đi mà có sự nghi ngại sợ hãi, đó gọi là trường hợp khác.

Thứ 28 giới cùng ni đi thuyền .- Nếu tỷ kheo cùng tỷ kheo ni hẹn nhau đi chung một thuyền ngược dòng hay xuôi dòng thì, trừ trường hợp đi đò ngang qua sông, phạm ba dật đề.

Thứ 29 giới ăn của ni khuyên .- Nếu tỷ kheo biết đồ ăn do tỷ kheo ni ca tụng khuyến hóa mà có, mà vẫn ăn, thì, trừ trường hợp thí chủ có ý thinh trước, phạm ba dật đề.

Thứ 30 giới đi với nữ nhân .- Nếu tỷ kheo cùng nữ nhân hẹn nhau đi một đường, thì dầu chỉ đi đến một xóm cũng vẫn phạm ba dật đề.

Thứ 31 giới ăn quá một bữa .- Nếu tỷ kheo có thí chủ chỉ cúng một bữa ăn, tỷ kheo ấy không bịnh thì nên ăn một bữa thôi. Nếu ăn quá đi thì phạm ba dật đề.

Thứ 32 giới ăn nhiều lần ăn .- Nếu tỷ kheo ăn nhiều lần thì, trừ trường hợp khác, phạm ba dật đề. Trường hợp khác là khi mình bị bịnh, khi có người dâng y, đó gọi là trường hợp khác.

Thứ 33 giới ăn riêng tăng chúng .- Nếu tỷ kheo ăn riêng tăng chúng thì, trừ các trường hợp khác, phạm ba dật đề. Các trường hợp khác là khi bịnh, khi may y gấp, khi có người dâng y, khi đi đường, khi đi thuyền, khi đại chúng tập hợp, khi sa môn của ngoại đạo mời ăn, đó gọi là các trường hợp khác.

Thứ 34 giới nhận quá giới hạn ⁸⁴ .- Nếu tỷ kheo đến nhà cư sĩ có ý thỉnh tỷ kheo để cúng bánh, miến và cơm, tỷ kheo ấy nếu cần thì nhận vài ba bát, đem về trong chùa nên chia cho các tỷ kheo khác cùng ăn. Nếu tỷ kheo ấy không bịnh mà nhận quá vài ba bát, đem về trong chùa cũng không chia cho các tỷ kheo khác cùng ăn, thì phạm ba dật đề.

Thứ 35 giới muốn ăn cho đủ .- Nếu tỷ kheo ăn xong rồi, mà có khi nhận lời mời ăn nữa, nếu không làm phép ăn thừa ⁸⁵ mà ăn, thì phạm ba dật đề.

Thứ 36 giới ép phạm ăn nữa .- Nếu tỷ kheo biết tỷ kheo khác ăn đủ rồi, mình có nhận lời mời ăn nữa mà không làm phép ăn thừa, lại ân cần mời tỷ kheo khác ấy cùng ăn với mình, và tỷ kheo khác ấy cùng ăn. Tỷ kheo ấy chỉ vì lý do muốn làm cho tỷ kheo khác ấy phạm giới, chứ không có lý do gì khác nữa, thì phạm ba dật đề.

Thứ 37 giới ăn lúc phi thời .- Nếu tỷ kheo ăn lúc không phải giờ ăn ⁸⁶, ăn như vậy thì phạm ba dật đề.

Thứ 38 giới ăn đồ cách đêm - Nếu tỷ kheo đồ ăn để cách đêm mà ăn, thì phạm ba dật đề.

Thứ 39 giới ăn đồ không nhận ⁸⁷ .- Nếu tỷ kheo đối với thức ăn hay thuốc mình không nhận lời mời mà đã bỏ vào miệng ⁸⁸ thì, trừ nước và tăm, phạm ba dật đề.

Thứ 40 giới đòi đồ ăn ngon .- Nếu tỷ kheo được có những thức ăn ngon như sữa, sữa lạc ⁸⁹ ; tỷ kheo ấy có những thức ăn ngon ấy mà vốn không bịnh, chỉ tự đòi cho mình, thì phạm ba dật đề.

Thứ 41 giới cho ngoại đạo ăn .- Nếu tỷ kheo đối với ngoại đạo nam hay ngoại đạo nữ, mà mình tự tay cho họ thức ăn, thì phạm ba dat de.

Thứ 42 giới đi mà không nói

(90)•— Nếu tỷ kheo trước đã nhận lời mời về bữa ăn trước hay bữa ăn sau], rồi đi đến nhà khác mà không dặn lại cho các tỷ kheo, thì, trừ trường hợp khác, phạm ba dật đề. Trường hợp khác là bịnh, may y, cho ý, đó gọi là trường hợp khác.

Thứ 43 giới nhà ăn ngồi dai

(91) .— Nếu tỷ kheo tại nhà ăn có vật báu (92) mà mình miễn cưỡng ngồi dai thì phạm ba dật đề.

Thứ 44 giới nhà ăn ngồi khuất ⁹³ ・一

Nếu tỷ kheo tại nhà ăn có vật báu mà mình ngồi chỗ khuất, thì phạm ba dật đề.

Thứ 45 giới ngồi với nữ nhân ⁹⁴ .- Nếu tỷ kheo ngồi một mình với nữ nhân ở chỗ đất trống, thì phạm ba dật đề.

Thứ 46 giới đuổi người đi đi .- Nếu tỷ kheo nói với tỷ kheo khác như vầy, đại đức, đi với tôi đến xóm làng, sẽ có thức ăn cho đại đức. Nhưng đến rồi, tỷ kheo ấy đã không khuyên cúng thức ăn cho tỷ kheo khác này, mà lại báo đại đức đi đi, tôi cùng đại đức ngồi hay nói với nhau một chỗ thì tôi không ưa, tôi ngồi một mình nói một mình thì thích hơn. Chỉ vì lý do như vậy, chứ không vì lý do gì khác hơn mà tìm cách xua đuối người khác đi đi, thì phạm ba dật đề.

Thứ 47 giới nhận thuốc quá hạn Nếu tỷ kheo được hứa cho thuốc 4 tháng, tỷ kheo ấy không bịnh cũng nên nhận. Nhưng nếu nhận quá thì hạn ấy, thì, trừ người ta xin cho luôn, xin cho thêm, xin chia mà cho, xin cho suốt đời, phạm ba dật đề.

Thứ 48 giới đi coi quân trận .- Nếu tỷ kheo di coi quân trận thì, trừ trường hợp có lý do, phạm ba dật đề.

Thứ 49 giới trong quân quá hạn ⁹⁵ .- Nếu tỷ kheo có lý do thì được phép đến trong quân đội tá túc 2 đêm 3 đêm, quá thì hạn ấy thì phạm ba dật đề.

Thứ 50 giới coi quân diễn tập .- Nếu tỷ kheo được phép tá túc trong quân đội vài ba đêm mà hoặc coi quân đội dàn trận, hoặc coi lực lượng tượng binh kỵ binh diễn tập, thì phạm ba dật đề.

Thứ 51 giới uống các thứ rượu .- Nếu tỷ kheo uống các thứ rượu thì phạm ba dật đề.

Thứ 52 giới đùa giỡn dưới nước .- Nếu tỷ kheo đùa giỡn dưới nước thì phạm ba dật đề.

Thứ 53 giới thọc léc người khác . Nếu tỷ kheo lấy ngón tay ngón chân thọc léc lẫn nhau thì phạm ba dật đề.

Thứ 54 giới không nhận khuyên can .- Nếu tỷ kheo không chấp nhận mọi sự khuyên can thì phạm ba dật đề.

Thứ 55 giới dọa cho người sợ .- Nếu tỷ kheo dọa cho tỷ kheo khác sợ thì phạm ba dật đề.

Thứ 56 giới tắm dưới nửa tháng . Nếu tỷ kheo thì nửa tháng tắm rửa. Tỷ kheo không bịnh thì nên chấp nhận như vậy, không được nhiều hơn, trừ trường hợp khác, thì phạm ba dật đề. Trường hợp khác là khi nóng, khi bịnh, khi làm việc, khi bị gió mưa, khi đi đường, đó gọi là những trường hợp khác.

Thứ 57 giới đốt lửa đất trống .- Nếu tỷ kheo không bịnh, mà chỉ vì sưởi ấm nên tự đốt lửa giữa đất trống hay bảo người đốt, thì, trừ trường hợp có lý do, phạm ba dật đề.

Thứ 58 giới cất giấu vật dụng .- Nếu tỷ kheo cất giấu vật dụng của tỷ kheo khác như y, bát, đồ ngồi, ống kim, mình tự cất giấu hay bảo người cất giấu, ít nhất chỉ để giỡn chơi thôi, cũng phạm ba dật đề.

Thứ 59 giới cho rồi lấy lại ⁹⁶ .- Nếu tỷ kheo đã đem y cho tỷ kheo, tý kheo ni, thức xoa ma na, sa di, sa di ni rồi, sau đó không nói với người chủ của y được cho, mà lấy lại dùng, thì phạm ba dật đề.

Thứ 60 giới dùng y mới nguyên . Nếu tỷ kheo được có y mới nguyên, thì trong 3 màu làm hỏng nguyên màu, tùy ý lấy 1 màu mà làm hỏng nguyên màu đi, đó là màu xanh, màu đen, màu nấu vỏ cây mộc lan. Nếu tỷ kheo ấy không lấy màu xanh, màu đen, màu nấu vỏ cây mộc lan, 3 màu làm hỏng nguyên màu đi, mà dùng y mới nguyên, thì phạm ba dật đề.

Thứ 61 giới cố hại bàng sinh .- Nếu tỷ kheo cố hại tính mạng bàng sinh, thì phạm ba dật đề.

Thứ 62 giới uống nước có trùng . Nếu tỷ kheo biết nước có trùng mà vẫn uống vẫn dùng, thì phạm ba dật đề.

Thứ 63 giới quấy rối người khác ⁹⁷ .- Nếu tỷ kheo cố ý làm bực mình tỷ kheo khác, thì dầu làm cho chốc lát không vui thôi cũng phạm ba dật đề.

Thứ 64 giới che giấu tội người .- Nếu tỷ kheo biết tỷ kheo khác phạm tội nặng mà che giấu, thì phạm ba dật đề.

Thứ 65 giới độ người thiếu tuổi ⁹⁸ .- Tuổi đầy 20 mới nên lãnh thọ đại giới. Nếu tỷ kheo biết người tuổi chưa đầy 20 mà cho lãnh thọ đại giới, thì người ấy không được giới pháp, mà tỷ kheo ấy cũng đáng trách vì ngu muội, nên phạm ba dật đề.

Thứ 66 giới khơi sự tranh cãi ⁹⁹ .- Nếu tỷ kheo biết sự tranh cãi đã sám hối đúng phép rồi, mà sau đó mình còn khơi dậy trở lại, thì phạm ba dật đề.

Thứ 67 giới hẹn đi với giặc .- Nếu tỷ kheo biết là giặc mà hẹn cùng đi một đường, thì dẫu đi chỉ bằng đến một thôn cũng phạm ba dật đề.

Thứ 68 giới chống can nói càn ¹⁰⁰ .- Nếu tỷ kheo nói như vầy : theo tôi biết giáo pháp Phật nói thì hành dâm không phải là sự chướng đạo. Tỷ kheo khác can tỷ kheo ấy, rằng đại đức, dừng nói như vậy, dừng phỉ báng đức Thế tôn. Phỉ báng đức Thế tôn thì không tốt. Đức Thế tôn không nói như vậy. Đức Thế tôn đã dùng nhiều cách nói rằng phạm vào sự dâm dục là điều chướng đạo. Tỷ kheo khác can gián tỷ kheo ấy mà tỷ kheo ấy kiên trì không bỏ, thì tỷ kheo khác phải can gián đến lần thứ 3 để tỷ kheo ấy bỏ sự kiên trì ấy đi. Nếu can gián đến lần thứ 3 mà bỏ thì tốt, nêu không bỏ thì phạm ba dật đề.

Thứ 69 giới theo người có lỗi ¹⁰¹ .- Nếu tỷ kheo biết tỷ kheo nói "theo tôi biết giáo pháp Phật nói thì hành dâm không phải là sự chướng đạo" đang bị cử tội mà chưa được tác pháp giải tội, sự thấy biết sai lầm đến như vậy cũng không chịu từ bỏ ; biết như vậy mà vẫn cung cấp đồ dùng, vẫn chung cùng kiết ma, vẫn cùng ngủ nghỉ cùng nói chuyện, thì phạm ba dật đề.

Thứ 70 giới dung kẻ bị đuối ¹⁰² .- Nếu tỷ kheo biết sa di nói như vầy : tôi nghe Phật nói hành dâm không phải là sự chướng đạo. Các vị tỷ kheo can gián sa di ấy, bằng cách nói rằng ông đừng phỉ báng đức Thế tôn, phỉ báng đức Thế tôn thì không tốt ; đức Thế tôn không dạy như ông nói. Này, sa di, đức Thế tôn đã dùng nhiều cách nói dâm dục là sự chướng đạo. Các vị tỷ kheo can gián như vậy mà sa di ấy kiên trì không bỏ, thì các vị tỷ kheo nên can gián đến lần thứ 3 để sa di ấy bỏ sự kiên trì ấy đi. Nếu can gián đến lần thứ 3 mà bỏ thì tốt. Nếu không bỏ thì các vị tỷ kheo nên bảo sa di ấy, rằng từ nay sắp đi ông không còn được nói đức Phật là đấng Thế tôn của con, không được theo các vị tỷ kheo hay các sa di khác ngủ một phòng với tỷ kheo vài ba đêm. Ông không còn được sự ấy nữa. Ông hãy đi ra đi, hãy đi mất đi, không nên ở đây nữa. Nếu tỷ kheo biết sa di ấy bị chư tăng đuổi như vậy mà dụ dỗ đem về nuôi dưỡng, cho ở chung ngủ chung, thì phạm ba dật đề.

Thứ 71 giới chống cự khuyên học . Nếu tỷ kheo khi được các tỷ kheo đúng phép can giản, mà nói như vầy : tôi nay không học giới này, tôi sẽ gạn hỏi vị tỷ kheo trì luật nào có trí tuệ, thì phạm ba dật đề. Nếu muốn học thật thì lại cần phải gạn hỏi.

Thứ 72 giới phỉ báng giới pháp .- Nếu tỷ kheo khi nghe thuyết giới mà nói như vầy : đại đức cần gì phải nói những giới điều vụn vặt như vậy. Nói những giới điều như vậy chỉ làm người bực mình, xấu hổ, thắc mắc. Vì khinh chê giới pháp nên phạm ba dật đề.

Thứ 73 giới sợ nên nói trước ¹⁰³ .- Nếu tỷ kheo khi nghe thuyết giới mà nói như vầy : nay tôi mới biết giới điều này được chép trong Giới kinh, mỗi nửa tháng tụng một lần, rút ra từ trong Giới kinh. Nhưng các tỷ kheo khác biết tỷ kheo ấy đã 2 lần 3 lần ngồi nơi chỗ thuyết giới, huống chi đã nhiều lần. Tỷ kheo ấy nói không hiểu biết, vậy nếu phạm tội thì phải đúng phép mà trị tội đã phạm, lại trị thêm tội không hiểu biết ; hãy bảo rằng, đại đức, ông không được lợi ích, không khéo léo kiếm được lợi ích, ấy là khi nghe thuyết giới mà ông không dụng tâm ghi nhớ, không nghe với một lòng và hai tai. Ấy vậy, không hiểu biết giới điều thì phạm ba dật đề.

Thứ 74 giới kiết ma rồi hối ¹⁰⁴ .- Nếu tỷ kheo chung cùng kiết ma rồi, sau đó nói rằng các tỷ kheo theo bạn thân nên lấy vật của chư tăng mà cho họ, thì phạm ba dật đề.

Thứ 75 giới không nói dữ dục .- Nếu tỷ kheo, chư tăng xứ việc chưa xong, mình không nói dữ dục mà đứng dậy đi ra, thì phạm ba dật đề.

Thứ 76 giới dữ dục rồi hối .- Nếu tỷ kheo dữ dục rồi sau đó hối tiếc, thì phạm ba dật đề.

Thứ 77 giới lén nghe tranh cãi ¹⁰⁵ .- Nếu tỷ kheo, các tỷ kheo tranh cãi với nhau, mình lén nghe rồi đem lời ấy nói với người khác, thì phạm ba dật đề.

Thứ 78 giới đánh tỷ kheo khác ¹⁰⁶ .- Nếu tỷ kheo vì tức giận không vui mà đánh tỷ kheo khác, thì phạm ba dật đề.

Thứ 79 giới tát tỷ kheo khác .- Nếu tỷ kheo vì tức giận không vui mà lấy tay tát tỷ kheo khác, thì phạm ba dật đề.

Thứ 80 giới vu khống phạm tội ¹⁰⁷ .- Nếu tỷ kheo vì tức giận nên đem sự vô căn cứ mà phỉ báng tỷ kheo khác phạm tăng già bà thi sa, thì phạm ba dật đề.

Thứ 81 giới vào cửa cung vua .- Nếu tỷ kheo, có vua thuộc dòng Sát đế lợi, rưới nước đỉnh đầu lúc đăng quang ; vua này chưa ra khách, chưa cất bảo vật, mà mình đi vào, nếu bước qua ngưỡng cửa cung vua, thì phạm ba dật đề.

Thứ 82 giới cầm giữ vàng ngọc .- Nếu tỷ kheo đối với vàng ngọc hay đồ trang sức bằng vàng ngọc, mà mình tự cầm giữ hay bảo người cầm giữ, thì, trừ trong chùa và chỗ ngủ nhờ, phạm ba dật đề. Trong chùa và chỗ ngủ nhờ mà cầm giữ vàng ngọc hay đồ trang sức bằng vàng ngọc, tự mình cầm giữ hay bảo người cầm giữ, thì nên nghĩ rằng để người chủ nhớ mà đến lấy : vì ý nghĩ ấy chứ không vì gì khác.

Thứ 83 giới đi không phải lúc ¹⁰⁸ .- Nếu tỷ kheo đi vào xóm làng không phải lúc, mà không dặn lại tỷ kheo khác, thì phạm ba dật đề.

Thứ 84 giới làm giường quá cỡ .- Nếu tỷ kheo làm giường dây giường cây, thì chân chỉ cao bằng 8 ngón tay của Phật, trừ chỗ vô mộng hớt rồi. Nếu quá cỡ ấy thì phạm ba dật đề.

Thứ 85 giới dồn bông độn nệm ¹⁰⁹ .- Nếu tỷ kheo dồn đâu la làm nệm lớn nệm nhỏ cho giường dây giường cây, làm thành là phạm ba dật đề.

Thứ 86 giới làm ống đựng kim ¹¹⁰ .- Nếu tỷ kheo làm ống đựng kim bằng xương, nanh, sừng, khoét chuốt làm thành, thì phạm ba dật đề.

Thứ 87 giới ngọa cụ quá cỡ ¹¹¹ .- Nếu tỷ kheo làm ni sư đàn thì phải làm đúng cỡ. Cỡ ở đây là dài bằng 2 gang tay của Phật, rộng bằng 1 gang rưỡi ; cần rộng dài thêm thì mỗi bề thêm nửa gang tay nữa. Quá cỡ ấy thì cắt thành là phạm ba dật đề.

Thứ 88 giới làm khăn che ghẻ

(112) •— Nếu tỷ kheo làm khăn che ghẻ thì phải đúng cỡ. Cỡ ở đây là dài bằng 4 gang tay của Phật, rộng bằng 2 gang tay. Cắt rồi mà quá cỡ ấy thì phạm ba dật đề.

Thứ 89 giới khăn tắm quá cỡ .- Nếu tỷ kheo làm khăn tắm mưa thì phải làm đúng cỡ. Cỡ ở đây là dài bằng 6 gang tay của Phật, rộng bằng 2 gang rưỡi. Quá cỡ ấy thì cắt rồi là phạm ba dật đề.

Thứ 90 giới 3 y quá cỡ .- Nếu tỷ kheo thì may y phải bằng cỡ y của Phật, may quá cõ ấy thì phạm ba dật đề. Ở đây cỡ y của Phật là dài bằng 9 gang tay và rộng bằng 6 gang tay của Ngài, đó là cỡ của y Phật.

Bạch chư đại đức, tôi đã nói 90 giới ba dật đề. Nay xin hỏi chư đại đức, trong 90 giới ấy có thanh tịnh cả không ? (Hỏi 3 lần). Bạch chư đại đức, trong 90 giới ấy các vị thanh tịnh cả, vì các vị cùng im lặng. Việc này tôi nắm chắc như vậy.

4 giới hối quá

Bạch chư đại đức, 4 giới ba la đề đề xá ni ¹¹³ sau đây, cứ mỗi nửa tháng thì tụng một lần, và được rút ra từ trong Giới kinh.

Thứ 1 giới ăn đồ ăn ni ¹¹⁴ .- Nếu tỷ kheo vào trong làng xóm, không bịnh, mà tự tay nhận lấy đồ ăn mà ăn của tỷ kheo ni không phải thân quyến, thì tỷ kheo ấy phải đến tỷ kheo khác mà hối lỗi như vầy : bạch đại đức, tôi phạm vào sự đáng trách, vào việc không đáng làm, nay xin hướng về đại đức mà hối lỗi. Đó gọi là sự hối lỗi.

Thứ 2 giới ăn đồ chỉ bảo ¹¹⁵ .- Nếu tỷ kheo đến ăn ở nhà cư sĩ, ở đây có tỷ kheo ni chỉ bảo đưa đồ ăn ¹¹⁶ vị này, đưa cơm vị kia, thì tỷ kheo ấy nên nói với tỷ kheo ni, rằng xin bà chị thôi đi, để các tỷ kheo ăn xong đồ ăn này đã. Nếu không có một tỷ kheo nào nói với tỷ kheo ni ấy như vậy, rằng xin bà chị thôi đi, để các tỷ kheo ăn xong đồ ăn này đã, thì tỷ kheo thủ chúng phải đến tỷ kheo khác mà hối lỗi như vầy : bạch đại đức, tôi phạm vào sự đáng trách, vào việc không đáng làm, nay xin hướng về đại đức mà hối lỗi. Đó gọi là sự hối lỗi.

Thứ 3 giới ăn của học gia ¹¹⁷ .- Nếu trước đã làm phép kiết ma học gia, mà nơi học gia ấy, tỷ kheo không được mời trước, không bịnh, mà tự tay nhận lấy đồ ăn của họ mà ăn, thì tỷ kheo ấy phải đến tỷ kheo khác mà hối lỗi như vầy : bạch đại đức, tôi phạm vào sự đáng trách, vào việc không đáng làm, nay xin hướng về đại đức mà hối lỗi. Đó gọi là sự hi lối.

Thứ 4 giới ăn chỗ nghi sợ ¹¹⁸ .- Nếu tỷ kheo có chỗ vắng vẻ, xa, và có sự nghi sợ; tỷ kheo ấy ở chỗ vắng vẻ như vậy mà không nói trước cho thí chủ biết đường đến chỗ ấy đáng sợ, tỷ kheo ấy cũng không đi nhận đồ ăn ở ngoài chỗ ấy, tỷ kheo ấy chỉ ở trong chỗ ấy, và không bịnh, vậy mà tự tay nhận lấy đồ ăn mà ăn, thì tỷ kheo ấy phải đến tỷ kheo khác mà hối lỗi như vầy : bạch đại đức, tôi phạm vào sự đáng trách, vào việc không đáng làm, nay xin hướng về đại đức mà hối lỗi. Đó gọi là sự hối lỗi.

Bạch chư đại đức, tôi đã nói 4 giới ba la đề đề xá ni. Nay xin hỏi chư đại đức, trong 4 giới ấy có thanh tịnh cả không ? (Hỏi 3 lần). Bạch chư đại đức, trong 4 giới ấy các vị thanh tịnh cả, vì các vị cùng im lặng. Việc này tôi nắm chắc như vậy.

100 giới học

Bạch chư đại đức, 100 giới phải học ¹¹⁹¹¹⁹đây, cứ mỗi nửa tháng phải tụng một lần, và được rút ra từ trong Giới kinh.

Thứ 1 .- Nên mặc quần (119b) cho tề chỉnh, phải học. Thứ 2 .-Nên mặc 3 y cho tề chỉnh, phải học. Thứ 3 .- Không được vắt trái y khi đi vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 4 - Không được vắt trái y ngồi nhà cư sĩ, phải học. Thứ 5 .-Không được quấn y nơi cổ vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 6 . Không được quấn y nơi cổ ngồi nhà cư sĩ, phải học. Thứ 7 .-Không được trùm đầu vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 8 .- Không được trùm đầu ngồi nhà cư sĩ, phải học. ¹²⁰

Thứ 9 .- Không được vừa đi vừa nhảy vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 10 .- Không được vừa đi vừa nhảy ngồi nhà cư sĩ, phải học. Thứ 11 .- Không được ngồi xoạc đùi trong nhà cư sĩ, phải học. Thứ 12 .- Không được chống nạnh đi vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 13 .-Không được chống nạnh ngồi nhà cư sĩ, phải học. Thứ 14 .- Không được lắc mình đi vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 15 .- Không được lắc mình ngồi nhà cư sĩ, phải học. Thứ 16 .- Không được vung tay đi vào nhà cư sĩ, phái học. Thứ 17 .-Không được vung tay ngồi nhà cư sĩ, phải học.

Thứ 18 .- Khéo che mình kín đáo vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 19 .- Khéo che mình kín đáo ngồi nhà cư sĩ, phải học. Thứ 20 .-Không được nhìn bên này liếc bên kia đi vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 21 - Không được nhìn bên này liếc bên kia ngồi nhà cư sĩ, phải học. Thứ 22 - Yên lặng vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 23 .-Yên lặng ngồi nhà cư sĩ, phải học. Thứ 24 .- Không được giỡn cười đi vào nhà cư sĩ, phải học. Thứ 25 - Không được giỡn cười ngồi nhà cư sĩ, phải học.

Thứ 26 .- Chú ý khi ăn ¹²¹, phải học. Thứ 27 - Lấy cơm chỉ ngang miệng bát mà ăn, phải học. Thứ 28 .- Cả đồ ăn ¹²² nữa cũng chỉ lấy ngang miệng bát mà ăn, phải học. Thứ 29 .- Đồ ăn và cơm phải lấy tương đương với nhau, phải học. Thứ 30 .- Tuần tự mà ăn ¹²³, phải học. Thứ 31 .- Không được moi xốc giữa bát mà ăn, phải học. Thứ 32 .- Không bịnh thì không được tự hỏi cơm và đồ ăn cho mình, phải học. Thứ 33 .-Không được lấy cơm đậy đồ ăn lại đế mong có đồ ăn nữa, phải học. Thứ 34 .- Không được liếc xem trong bát tỷ kheo ngồi bên cạnh, phải học. Thứ 35 .- Phải đế ý nơi bát mà ăn, phải học. Thứ 36 .- Không được dồn cơm lớn miếng mà ăn, phải học. Thứ 37 .- Không được hả lớn miệng để chờ cơm mà ăn, phải học. Thứ 38 .- Không được ngậm cơm mà nói chuyện, phải học. Thứ 39 .- Không được nắm cơm ngoài xa ném vào miệng, phải học. Thứ 40 .- Không được ăn mà còn sót lại ¹²⁴¹²⁴i học. Thứ 41 .- Không được bung má mà ăn, phải học. Thứ 42 .-Không được nhai (124b) ra tiếng mà ăn, phải học. Thứ 43 .- Không được hớp cơm mà ăn, phải học. Thứ 44 .- Không được le lưỡi liếm mà ăn, phải học. Thứ 45 •- Không được rảy tay mà ăn, phải học. Thứ 46 .-Không được lượm cơm rơi mà ăn, phải học. Thứ 47 .- Không được tay dơ cầm đồ đựng nước uống ¹²⁵, phải học. Thứ 48 .- Không được đố nước rửa bát trong nhà cư sĩ, phải học.

Thứ 49 .- Không được đại tiện tiểu tiện, hỷ nhổ trên cỏ tươi, trừ lúc có bịnh, phải học. Thứ 50 .-Không được đại tiện tiểu tiện, hỷ nhố vào nước sạch, trừ lúc có bịnh, phải học. Thứ 51 .- Không được đứng mà đại tiện tiểu tiện, trừ lúc có bịnh, phải học.

Thứ 52 - Không được thuyết pháp cho người vắt áo lên vai, không cung kính, trừ lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 53 .- Không được thuyết pháp cho người quấn áo nơi cổ, trừ lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 54 .- Không được thuyết pháp cho người che đầu, trừ lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 55.- Không được thuyết pháp cho người trùm đầu, trừ lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 56 .- Không được thuyết pháp cho người chống nạnh, trừ lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 57 .- Không được thuyết pháp cho người mang dép da, trừ lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 58 .-Không được thuyết pháp cho người mang guốc gỗ, trừ lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 59 .- Không được thuyết pháp cho người cưỡi ngựa, trừ lúc họ có bịnh, phải học.

Thứ 60 .- Không được ngủ nghỉ trong tháp Phật, trừ ra để coi giữ, phải học. Thứ 61 . Không được cất giấu của cải trong tháp Phật, trừ ra để cho chắc chắn, phải học. Thứ 62 .- Không được mang dép da vào trong tháp Phật, phải học. Thứ 63 .- Không được cầm dép da vào trong tháp Phật, phải học. Thứ 64 - Không được mang dép da đi nhiễu quanh tháp Phật, phải học. Thứ 65 .- Không được mang giày ủng vào trong tháp Phật, phải học. Thứ 66 .-Không được cầm giày ủng vào trong tháp Phật, phải học. Thứ 67 .- Không được ngồi ăn nơi tháp Phật mà xả rác và thức ăn làm dơ đất, phải học. Thứ 68 .- Không được khiêng thây chết đi qua tháp Phật, phải học. Thứ 69 .-Không được chôn thây chết nơi tháp Phật, phải học. Thứ 70 .-Không được đốt thây chết nơi tháp Phật, phải học. Thứ 71 .-Không được hướng về tháp Phật mà đốt thây chết, phải học. Thứ 72 •- Không được đốt thây chết bốn phía tháp Phật để hơi hôi bay vào, phải học. Thứ 73 .- Không được mang áo và giường người chết đi qua tháp Phật, trừ ra đã giặt, nhuộm và xông hương, phải học. Thứ 7 .- Không được đại tiện tiểu tiện nơi tháp Phật, phải học. Thứ 75 .- Không được hướng về tháp Phật mà đại tiện tiểu tiện, phải học. Thứ 76.- Không được đại tiện tiểu tiện bốn phía tháp Phật để hơi thối bay vào, phải học. Thứ 77.- Không được mang ảnh tượng của Phật đến chỗ đại tiện tiểu tiện, phải học. Thứ 78 .- Không được ở nơi tháp Phật mà xỉa răng, phải học. Thứ 79 .- Không được hướng về tháp Phật mà xỉa răng, phải học. Thứ 80 .- Không được bốn phía tháp Phật mà xỉa răng, phải học. Thứ 81 .- Không được nơi tháp Phật mà hi mũi khạc nhổ, phải học. Thứ 82 .-Không được hướng về tháp Phật mà hỉ mũi khạc nhổ, phải học. Thứ 83 .- Không được bốn phía tháp Phật mà hỉ mũi khạc nhổ, phải học. Thứ 84 .- Không được ngồi duỗi chân trước tháp Phật, phải học.

Thứ 85 .- Không được để tượng Phật ở phòng dưới còn mình ở phòng trên, phải học.

Thứ 86 .- Người ngồi mà mình đứng thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 87 .- Người nằm mà mình ngồi thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 88 .- Người ngồi ghế mà mình ngồi chỗ không phải ghế thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 89 - Người ngồi chỗ cao mà mình ngồi chỗ thấp thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phái học. Thứ 90 .- Người đi trước mà mình đi sau thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 91 .- Người ở chỗ kinh hành cao mà mình ở chỗ kinh hành thấp thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 92 .-Người đi giữa đường mà mình đi lề đường thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học.

Thứ 93 .- Không được dắt tay nhau mà đi đường, phải học. Thứ 94 .- Không được trèo cây cao quá đầu người, trừ trường hợp có lý do, phải học, Thứ 95 .- Không được đựng bát vào đãy, xâu vào đầu tích trượng rồi vác trên vai mà đi, phải học.

Thứ 96 .- Người cầm gậy, không cung kính, thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 97 .- Người cầm kiếm thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 98 .- Người cầm mâu thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 99 .- Người cầm dao thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học. Thứ 100 .- Người che dù thì không được thuyết pháp cho họ, trừ ra lúc họ có bịnh, phải học.

Bạch chư đại đức, tôi đã nói các giới phải học. Nay xin hỏi chư đại đức, trong các giới ấy có thanh tịnh cả không ? (Hỏi 3 lần). Bạch chư đại đức, trong các giới ấy các vị thanh tịnh cả, vì các vị cùng im lặng. Việc này tôi nắm chắc như vậy.

7 pháp diệt tránh

Bạch chư đại đức, 7 pháp diệt tránh ¹²⁶ sau đây, cứ mỗi nửa tháng thì tụng một lần, và được rút ra từ trong Giới kinh. Nếu các tỷ kheo có sự tranh cãi nổi lên thì phải diệt trừ liền.

Thứ 1 .- Đáng cho hiện diện tì ni thì nên cho hiện tiền tì ni.

Thứ 2 .- Đáng cho ức niệm tì ni thì nên cho ức niệm tì ni.

Thứ 3 .- Đáng cho bất si tì ni thì nên cho bất si tì ni.

Thứ 4 .- Đáng cho tự nói xử trị thì nên cho tự nói xử trị.

Thứ 5 .- Đáng cho xét tìm tội tướng thì nên cho xét tìm tội tướng.

Thứ 6 .- Đáng cho nhiều người xét tìm thì nên cho nhiều người xét tìm.

Thứ 7 .- Đáng cho như cỏ che đất thì nên cho như cỏ che đất.

Bạch chư đại đức, tôi đã nói 7 pháp diệt tránh. Nay xin hỏi chư đại đức, trong 7 pháp ấy có thanh tịnh cả không ? (Hỏi 3 lần). Bạch chư đại đức, trong 7 pháp ấy các vị thanh tịnh cả, vì các vị cùng im lặng. Việc này tôi nắm chắc như vậy.

lời kết thúc

Bạch chư đại đức, tôi đã nói lời nói đầu của Giới kinh, đã nói 4 giới ba la di, đã nói 13 giới tăng già bà thi sa, đã nói 2 giới bất định, đã nói 30 giới ni tát kỳ ba dật đề, đã nói 90 giới ba dật đề, đã nói 4 giới ba la đề đề xá ni, đã nói 100 giới chúng học, đã nói 7 pháp diệt tránh. Tất cả giới điều như vậy là Giới kinh Phật dạy, cứ mỗi nửa tháng thì tụng một lần, và được rút ra từ trong Giới kinh. Còn những Phật pháp khác nữa thì, với những Phật pháp ấy, hãy chung cùng hòa hợp mà học.

phần cuối Tỷ kheo giới

Đức tính nhẫn nhục
là đạo bậc nhất,
Phật nói vô vi
là pháp tối thượng ;
là người xuất gia
mà bức não người,
thì không được gọi
là bậc sa môn.
Bài tụng này là Giới kinh được thuyết ra bởi đức Tỳ bà thi, đấng như lai, đấng vô trước, đấng chánh biến tri.

Ví dụ như người
có đôi mắt sáng,
mới có khả năng
tránh đường hiểm nghèo ;
thế giới mà có
những người thông minh,
thì có khả năng
xa rời điều ác.
Bài tụng này là Giới kinh được thuyết ra bởi đức Thi khí, đấng như lai, đấng vô trước, đấng chánh biến tri.

Không hề phỉ báng
cũng không ganh ghét,
và hãy kính cẩn
tuân hành giới pháp,
bằng cách ăn uống
cũng biết vừa đủ,
thường thường thích thú
ở chỗ thanh vắng,
tâm trí định tĩnh
ưa thích tinh tiến,
đó là những điều
chư Phật huấn dụ.
Bài tụng này là Giới kinh được thuyết ra bởi đức Tỳ diệp la, đấng như lai, đấng vô trước, đấng chánh biến tri.

Ví như loài ong
hút lấy mật hoa,
thì không thương tổn
sắc hương của hoa,
mà chỉ hút lấy
cái vị mật ngọt,
tỷ kheo cũng vậy,
đi vào làng xóm,
thì không can dự
công việc người khác,
không nhìn đáng làm
hay không đáng làm,
mà chỉ tự nhìn
bản thân mà đi
coi có ngay thẳng
hay không ngay thẳng.
Bài tụng này là Giới kinh được thuyết ra bởi đức Câu lưu tôn, đấng như lai, đấng vô trước, đấng chánh biến tri.

Tâm trí không nên
có sự phóng dật,
pháp của bậc thánh
phải siêng học tập,
được như thế ấy
không còn lo buồn,
tâm trí ổn định
nhập vào niết bàn.
Bài tụng này là Giới kinh được thuyết ra bởi đức Câu na hàm mâu ni, đấng như lai, đấng vô trước, đấng chánh biến tri.

Tất cả điều ác
đừng có làm đến,
tất cả điều thiện
kính cẩn mà làm,
tự mình làm sạch
tâm trí của mình,
những điều như vậy
là chư Phật dạy.
Bài tụng này là Giới kinh được thuyết ra bởi đức Ca diếp, đấng như lai, đấng vô trước, đấng chánh biến tri.

Khéo léo mà giữ
miệng lưỡi lời tiếng,
tự mình làm sạch
tâm trí của mình,
và thân thể nữa
cũng đừng làm ác,
đó là đường sạch
của cả ba nghiệp ;
khả năng đạt được
đường sạch như vậy,
chính là đường đi
của bậc đại tiên.
Bài tụng này là Giới kinh của đức Thích ca mâu ni, đấng như lai, đấng vô trước, đấng chánh biến tri, thuyết ra cho chư tăng không có mọi sự tội lỗi trong 12 năm. Từ đó về sau chỉ là phân tích phong phú Giới kinh này.

Chư vị tỷ kheo, những ai ưa thích giáo pháp và ưa thích sa môn, những ai có sự hổ thẹn lấy mình và có sự hổ thẹn với người, ưa thích học giới pháp, thì phải học các Giới kinh này.

Những người minh triết
giữ được giới pháp
thì thực hiện được
ba thứ vui thích,
một là danh thơm
hai là lợi quí
ba là chết rồi
sinh lên chư thiên.
Cần phải cứu xét
cái điều này đây,
mà người có trí
nên giữ giới pháp.
Giới mà trong sạch
lại có tuệ giác,
thì thực hiện được
cái đạo bậc nhất.
Tất cả Phật đà
trong thì quá khứ,
cùng chư Thế tôn
hiện tại vị lai,
chiến thắng lo buồn
là do cùng nhau
tôn kính giới pháp,
và chính điều này
là cái nguyên tắc
của chư Phật đà.
Nếu có người nào
biết tự vì mình
mà tìm đường đi
của chư Phật đà,
thì hãy tôn trọng
đối với chánh pháp,
đó là huấn thị
của chư Như lai.
Bảy đức Phật đà
là đấng Thế tôn,
đã trừ diệt hết
mọi thứ kiết sử,
và đã thuyết ra
bảy bản Giới kinh,
làm cho giải thoát
mọi thứ ràng buộc,
làm cho nhập vào
niết bàn tối thượng,
ở đó vĩnh viễn
diệt sạch hý luận.
Tôn trọng tuân hành
Giới kinh Phật nói,
cùng với giới pháp
hiền thánh ca tụng,
con em của Phật
mà làm như vậy
thì sẽ nhập vào
niết bàn tịch diệt.
Khi đức Thế tôn
sắp nhập niết bàn,
Ngài đã nổi dậy
lòng thương to lớn,
chiêu tập đầy đủ
chư vị tỷ kheo,
và dạy như vầy
đối với giới pháp :
Chư vị đừng nói
Như lai nhập diệt
thì không ai giữ
cho được thanh tịnh ;
Như lai đã khéo
nói ra Giới kinh,
Như lai lại khéo
nói ra giới pháp,
dẫu rằng Như lai
nhập vào niết bàn,
chư vị hãy coi
Giới ấy như Phật.
Giới kinh tồn tại
lâu dài trong đời,
thì Pháp của Phật
sẽ được hưng thịnh,
và Pháp của Phật
mà hưng thịnh lên,
thì làm cho người
được nhập niết bàn.
Nếu không tuân giữ
giới pháp như vầy,
và không đúng phép
cử hành bố tát,
thì như mặt trời
đến lúc lặn mất,
cả thế giới này
tối tăm mịt mù.
Hãy cố mà giữ
giới pháp như vầy,
như bò đuôi dài
tiếc giữ đuôi nó,
bằng cách hòa hợp
tập hợp thuyết giới,
đúng như Phật đà
đã từng huấn dụ.
Tôi đã thành kính
tụng lại Giới kinh,
chư tăng cũng đã
bố tát hoàn tất.
Tôi tụng Giới kinh
được bao công đức,
nguyện hiến chúng sinh
cùng thành Phật

đạo.

Ghi chú

(1) Giới kinh ở đây là Tỷ kheo giới bản. Giới kinh ở đây còn có 2 trường hợp nữa. Có trường hợp chỉ cho Tứ phần luật. Có trường hợp chỉ cho mỗi bài tụng của 7 đức Phật nói Giới kinh.

(2) Chính văn là thánh pháp tài (tài sản chánh pháp của các vị thánh), thường nói tắt là thánh tài. Thánh tài có 7 thứ, là tín, giới, tàm, quí, văn, xả, tuệ. Có 7 thứ này thì gọi là thánh nhân (kinh Niết bàn).

(3) Tỷ kheo giới có 8 loại : 1. ba la di (khí), có 4 ; 2. tăng già bà thi sa (tăng tàn), có 13 ; 3. bất định, có 2 ; 4. ni tát kỳ ba dật đề (xả đọa), có 30 ; 5. ba dật đề (đọa), có 90 ; 6. ba la đề đề xá ni (hối quá), có 4 ; 7. thức xoa ca la (học pháp), có 100 ; 8. diệt tránh, có 7. Chính văn này chỉ đưa ra 3 loại là nói tắt.

(4) Dịch đúng chính văn là nói việc ấy cho tôi. Chính văn này không chỉnh. Ở đây là các đức Phật đều nói Giới kinh.

(5) Giới luật của các dị giáo, ngoại đạo.

(6) Hỏi hòa hợp trước (theo Hàm chú) thì đúng sách và đúng việc hơn.

(7) Đại khái gửi lời thưa rằng mình cũng muốn bố tát và trong nửa tháng vừa qua mình không vi phạm giới nào.

(8) Chính văn là thời đáo, có nghĩa đến lúc, đúng lúc, thì gian thích hợp.

(9) Tác bạch thành không ? (Đáp : thành), là dịch theo Tứ phần tỷ kheo giới bản (của ngài Hoài tố) và theo thông thường. Đúng chính văn của Tứ phần luật hàm chú giới bản (của ngài Đạo tuyên, tổ sư sáng lập Luật tông) thì không có câu hỏi đáp này, tức kiết ma ở đây là đan bạch.

(10) Chỉ cho 37 giác phần, đặc biệt chỉ cho 8 chánh đạo.

(11) Chính văn là trì, có nghĩa nắm giữ trong trí, tức là nhớ, ghi nhận, xác nhận.

(12) Dịch nghĩa là khí (bị bỏ ra ngoài tăng chúng), nhưng chính nghĩa là tha thắng (bị chiến thắng).

(12b) Tăng kỳ luật nói tỷ kheo thọ cụ túc giới trong tăng hòa hợp. Thập tụng luật nói tỷ kheo nhập vào trong giới pháp. Ngũ phần luật nói tỷ kheo đồng được giới pháp. Hữu bộ luật nói đồng được học xứ.

(13) Sự dâm dục, Luật gọi là phi phạn hạnh, là bất tịnh hạnh.

(14) Không được cùng tăng chúng kiết ma và thuyết giới.

(15) Tăng thượng mạn là chưa được mà tự cho đã được. Nhưng rồi có người sau đó được thật. Ớ đây trừ là trừ người này.

(16) Dịch nghĩa là tăng tàn, là phạm những tội này còn có thể cứu vãn được nếu biết sám hối trước 20 vị tỷ kheo, không thì cũng như phạm tội ba la di.

(17) Là thủ dâm.

(18) Dịch đủ là nói năng thô tục dâm đãng, tức nói về sự dâm dục, nói về những bộ phận sinh dục.

(19) Dịch đủ là khen mình đế đòi nữ nhân hiến dâng sự dâm dục.

(20) Tức làm cốc, tịnh thất.

(21) Dịch đủ là làm nhà có thí chủ, làm cho mình, nhưng không thỉnh chư tỷ kheo chỉ định nơi chỗ.

(22) Dịch đủ và sát là một cách không có căn cứ mà phỉ báng người khác phạm tội ba la di.

(23) Dịch sát và đủ là mượn căn cứ khác mà phỉ báng phạm tội ba la di.

(24) Dịch sát và đủ là phá hoại tăng hòa hợp mà chống lại sự can gián.

(25) Tăng hòa hợp là 4 vị tỷ kheo sắp lên, cùng kiết ma và cùng tụng giới.

(26) Dịch đủ là hỗ trợ sự phá hoại tăng hòa hợp mà còn chống đối can gián.

(27) Dịch sát và đủ là làm hoen ố tín đồ, bị đuổi thì phỉ báng, chống đối can gián.

(28) Làm hoen ố tín đồ, chính văn là ô tha gia (làm bấn người khác). Ô tha gia có 4 hình thức mà đứng đầu là đem vật của người này cho mà cho lại người khác, làm cho tâm lý người nào cũng không còn bình thường. Làm những việc xấu là những việc xấu dẫn ra từ sự ô tha gia.

(29) Dịch đủ là ngoan cố, chống cự chư tăng, chống đối can gián. Ngoan cố, chính văn là ác tính (tính tình ngang bướng).

(30) Sống riêng, chính văn là ba lị bà sa, dịch nghĩa là biệt trú. Biệt trú là ở riêng một mình trong 1 phòng xấu, với giường nằm xấu, trong thì gian bằng thì gian che giấu (kể từ khi phạm cho đến khi phát giác).

(31) Hoan hỷ, chính văn là ma na đỏa, dịch nghĩa là ý hỷ. Ý hỷ là ở sát cạnh chư tăng, chân thành ân hận, làm cho chư tăng hoan hý mà mình cũng hoan hỷ.

(32) Trường hợp, chính văn là thời. Chính văn trọn câu này là thứ thị thời (đó là thời). Tra các bộ luật khác thì Ngũ phần và Thập tụng là thị pháp ưng nhĩ (giới này phải thế), Tăng kỳ là thị sự pháp nhĩ (việc này là thế), Hữu bộ là thử thị xuất tội pháp (ấy là cách giải tội). Như vậy chữ thời ở đây có thể hiểu và dịch là trường hợp. Sau đây có tất cả 9 chữ thời như vậy nữa.

(33) Bất định là tùy sự tố giác mà định tội danh và xử trị theo 1 trong 3 tội (ba la di, tăng già bà thi sa, ba dật đề) hay theo 1 trong 2 tội (trừ ba la di).

(34) Nữ tín đồ chánh tín Tam bảo, chấp trì ngũ giới, trí nhớ tốt và nói chắc thật.

(35) Dịch nghĩa là xả đọa, là xả thí những vật dụng dư thừa rồi sám hối, nếu không thì sẽ bị đọa lạc ác đạo.

(36) Là tăng già lê, uất đa la tăng, an đà hội.

(37) Y công đức (ca hy na y) là y được xét thưởng sau 3 tháng an cư thanh tịnh. Ai được xét thưởng thì có 5 tháng (16/7 đến 15/12) được hưởng 5 điều Luật định.

(38) Trường y (y dài) là dài bằng 8 ngón tay và rộng bằng 4 ngón tay của Phật. Danh nghĩa (Vạn 70/346) nói trường y là y dư thừa ; hễ vải dài 1 thước 6, rộng 8 tấc, thì đã gọi là trường y.

(39) Tịnh thí nghĩa là cho một cách trong sạch. Tịnh thí ở đây là tỷ kheo có thừa những vật dụng (như y bát v/v) thì phải thí xả. Có 2 cách tịnh thí. Một là chân thật tịnh thí, là đem vật dụng thừa ra giữa chư tăng mà thí xả cho người khác. Hai là triển chuyển tịnh thí, là thí xả giữa chư tăng mà nói tên người mình muốn cho. Nếu người ấy vắng mặt thì chư tăng nói : Đại đức đã cho người ấy rồi thì đó là vật của người ấy ; đại đức nên cất giữ giúp người ấy, và nếu cần thì mượn mà dùng.

(39b) Có bản chép : ngủ khác chỗ trong 1 đêm. Nhưng tra Tứ phần luật (Chính 22/603d) thì đúng như bản Đạo tuyên chép : không có những chữ trong 1 đêm.

(40) Kiết ma, dịch nghĩa là tác pháp biện sự. Việc gì của tăng cũng phải do chư tăng quyết định mới thành tựu, đó gọi là kiết ma. Kiết ma có đan bạch, bạch nhị và bạch tứ. Đan bạch là gặp những việc quá thường xuyên thì chỉ cần 1 lần tuyên cáo (tác bạch) mà thôi, không cần hỏi lại. Bạch nhị là gặp những việc hơi quan trọng, sợ xảy bất đồng ý về sau, nên phải 1 lần tuyên cáo rồi hỏi lại 1 lần. Bạch tứ là gặp những việc quan trọng thì phải 1 lần tuyên cáo rồi hỏi lại 3 lần. Tăng kiết ma có 4 loại, đó là 4 vị cho đan bạch, 5 vị cho bạch nhị, 10 vị cho bạch tứ, 20 vị cho sự xử tội tăng tàn. Số lượng này nhiều hơn thì được, thiếu đi thì không được.

(41) Đáng lẽ phải nói 3 y có cái cũ và hỏng. Nguyên do của giới này là vì có tỷ kheo y tăng già lê bị cũ và hỏng.

(42) Dịch sát và đủ, là nhận y của tỷ kheo ni không phải thân quyến của mình.

(43) Dịch sát và đủ, là bảo tỷ kheo ni không phải thân quyến của mình giặt giúp y cũ. Y cũ là y dầu mới mặc 1 lần.

(44) Dịch sát và đủ, là xin y nơi người cư sĩ không phải thân quyến.

(45) Dịch đủ và sát, là khuyên cư sĩ thêm giá tiền may y.

(45b) Lời xin tùy ý là thí chủ có lời xin nói trước rằng người lãnh nhận muốn sao cũng được.

(46) Dịch sát và đủ, là khuyên 2 nhà tăng thêm số tiền sắm y.

(46b) Có người hiểu và dịch 2/4 màu đen, 1/4 màu trắng, 1/4 màu lẫn lộn, nhưng không thể đồng ý là vì có chữ trái chính văn, và trộn lẫn lông dê như vậy thì cũng gần như đen. Dịch đúng chính văn là như đã dịch, và trộn lẫn lông dê như vậy thì sẽ ra hoại sắc hơn.

(47) Dịch sát và đủ, là ngọa dùng dưới 6 năm.

(48) Dịch sát là tọa cụ không may chồng.

(49) Dịch sát là cầm lông dê quá hạn.

(50) Dịch sát và đủ là bảo tỷ kheo ni không phải thân quyến giặt giúp lông dê.

(51) Dịch sát là cất giữ tiền, của báu.

(52) Dịch đủ là đổi chác tiền, của báu.

(53) Chính văn là mại mãi (bán mua) thì không chỉnh.

(53b) Trường bát, có ý kiến nói là bát dư thừa.

(53c) Chính văn là tối hạ, có người hiểu là bát cuối cùng, tức cái bát không ai muốn lấy, muốn đổi, nên cái bát ấy có thể chính là cái bát mới, được đem ra xả bỏ đó. Hiểu như vậy không đúng, bởi vì giới này bên Tỷ kheo ni nói rõ là hạ tọa (người dưới).

(54) Dịch đủ là xin chỉ sợi, bảo thợ dệt không phải thân quyến của mình dệt giúp.

(55) Dịch đủ là bảo thợ dệt dệt thêm chỉ sợi.

(56) Dịch sát và đủ là cất thuốc 7 ngày dùng quá thì hạn.

(57) Dịch sát và đủ, là kiếm khăn tắm mưa trước thì hạn, dùng khăn tắm mưa trước thì hạn. Khăn tắm mưa, chính văn là vũ y hay vũ dục y (khăn tắm mưa). Chữ y trong Luật có chỗ là y, có chỗ là vải, có chỗ là khăn. Ở đây là khăn.

(58) Mùa xuân còn 1 tháng là từ 16/3 đến 15/4. Mùa xuân còn nửa tháng là 1/4 đến 15/4. Trước kiết hạ hơn 1 tháng là trước 16/3. Trước kiết hạ hơn nửa tháng là trước 1/4. Tất cả đều là âm lịch.

(59) Dịch đủ và sát là trước ngày hết kiết hạ nhận y cúng gấp mà cất quá sau ngày hết kiết hạ.

(60) Dịch sát là 10 ngày chưa hết của 3 tháng kiết hạ ; 10 ngày ấy là từ 6/7 đến 15/7.

(61) Thì hạn của y ấy, y ấy là y cúng vội vàng nói trên ; thì hạn của y ấy là 1 tháng (16/7 đến 15/8) nếu không thọ công đức y, hoặc 5 tháng (16/7 đến 15/12) nếu có thọ công đức y.

(62) Dịch sát và đủ là ở chỗ a lan nhã có sự nghi ngại mà rời y quá thì hạn.

(63) Là rằm tháng 7 đến rằm tháng

(64) A lan nhã là chỗ thanh vắng, xa làng xóm.

(65) Nói rõ là xoay vật người ta muốn cúng cho chư tăng mà cúng cho mình.

(66) Ba dật đề dịch nghĩa là đọa, là phạm những giới này nếu không sám hối giữa chư tăng thì sẽ bị đọa lạc.

(67) Biết ở đây là nói tắt mọi sự thấy nghe hay biết của 6 thức.

(68) Thành phần, chính văn là chủng loại, chỉ cho giai cấp, dòng họ, nghề nghiệp, v/v. Chưởi mắng ở đây bao gồm mọi sự nói hành, nói lóng, nói mia, v/v.

(69) Nói đế ly gián, chính văn là lưỡng thiệt ngữ.

(70) Dịch đủ là ngủ cùng một nhà với nữ nhân.

(71) Dịch đủ là ngủ quá thì hạn với người chưa thọ cụ túc giới.

(72) Dịch đủ là cùng đọc tụng một cách ồn náo với người chưa thọ cụ túc giới.

(73) Dịch đủ là thật đắc đạo mà nói với cư sĩ.

(74) Dịch đủ là một mình thuyết pháp cho nữ nhân.

(75) 5, 6 lời, cũng có thể dịch là pháp số 5 (như nói 5 uẩn vô ngã) và pháp số 6 (như nói 6 thức vô thường).

(76) Cây cối là chỗ ở của quỉ thần và sinh vật, nên những chữ chặt phá cây cối và sinh vật là bổ túc.

(77) Dịch đủ là trải đồ của chư tăng ra trên mặt đất trống.

(78) Giường dây là lòng giường đan sợi mây hay bất cứ sợi gì. Có chỗ giường dây là võng.

(79) Dịch đủ là trải đồ của chư tăng chô che.

(80) Dịch sát là cưỡng chiếm chỗ mà trải đồ ngồi. Chữ đồ ngồi không chỉnh.

(81) Dịch đủ là thuyết pháp cho ni đến trời tối.

(82) Dịch đủ là đem y cho ni không phải thân quyến của mình.

(83) Dịch đủ là may y cho ni không phải thân quyến của mình.

(84) Dịch đủ và rõ, là nhận quá giới hạn đồ ăn của quả phụ và thương gia.

(85) Phép ăn thừa (dư thực pháp) là, ví dụ tỷ kheo mới ăn mà có việc đứng dậy, thì như thế là kể như ăn xong rồi. Vậy nếu cần ăn thêm thì phải làm phép ăn thừa, là đem đồ mình muốn ăn dọn cho một vị nào chưa ăn và nói, kính bạch đại đức, tôi là tỷ kheo XX, đến trước đại đức làm phép ăn thừa, xin đại đức từ mẫn cho. Vị này xúc ăn vài muỗng rồi trao lại, bảo ăn đi.

(86) Không phải giờ ăn (phi thời) là kể từ xế bóng ngày trước cho đến ngày sau trời chưa sáng.

(87) Dịch rõ là ăn thức ăn mà mình không hay chưa nhận lời mời.

(88) Dịch rõ là thức ăn và thuốc mà mình không hay chưa nhận lời mời mà đã bỏ vào miệng. Thuốc ở đây là sữa, mật, v/v.

(89) Dịch đủ thì còn có cá và thịt. Ấy là thức ăn của tiểu thừa tùy thí tùy thực (cho gì ăn nấy).

(90) Dịch rõ là bữa ăn trước hay bữa ăn sau đều bỏ mà đi đến nhà khác. Bữa ăn trước là khi trời sáng cho đến giờ ngọ, bữa ăn sau là giờ ngọ.

(91) Dịch rõ là tại nhà ăn mà ngồi dai

(92) Nhà ăn (thực gia) và vật báu ở đây có cái nghĩa riêng ở đây, không phải cái nghĩa thông thường. Nghĩa thông thường thì nhà ăn là nhà mời ăn, vật báu là vàng ngọc (hoặc nói bóng người đẹp). Nhưng nghĩa ở đây thì nhà ăn là nhà có chồng vợ, ăn là chồng vợ ấy hành dâm hưởng lạc với nhau. (Và vật báu có thể chỉ có nghĩa trong nhà ấy có chỗ cho vợ chồng hành dâm). Trong nhà ăn có vật báu như vậy mà họ mời ăn rồi không đi ngay thì rất chướng ngại cho họ, nhất là cho người chồng.

(93) Dịch rõ là tại nhà ăn mà ngồi chỗ khuất.

(94) Dịch rõ và đủ là một mình ngồi với nữ nhân ở chỗ đất trống.

(95) Dịch đủ là ở lại trong quân đội quá thì hạn.

(96) Dịch đủ và rõ, là y mình đã tịnh thí, rồi lấy lại dùng mà không nói cho người chủ của y được cho biết.

(97) Dịch đủ là gây thắc mắc, bực mình cho tỷ kheo khác.

(98) Dịch đủ là độ cho người thiếu tuổi được thọ cụ túc giới.

(99) Dịch rõ là khơi lại 4 sự tranh cãi. Sự tranh cãi có 4, đó là 1, ngôn tranh, là tranh cãi vì bàn luận giới pháp ; 2, mích tranh, là tranh cãi vì xoi móc tội lỗi ; 3, phạm tranh, là tranh cãi về tội lỗi đã phạm ; 4, sự tranh, là tranh cãi về công việc kiết ma. Cả 4 sự tranh cãi đều phải diệt bằng 7 cách diệt tránh. Khi kiết ma diệt tránh rồi mà ai còn gợi lại thì phạm ba dật đề.

(100) Dịch đủ là chống lại sự can gián của chư tăng về sự nói càn rằng dâm dục không chướng ngại cho đạo.

(101) Dịch rõ là hùa theo tỷ kheo bị cử tội.

(102) Dịch rõ là hùa theo sa di bị đuổi.

(103) Dịch rõ là sợ bị cứ tội nên nói trước (về giới điều mình phạm).

(104) Dịch rõ là hối tiếc sau khi cùng chúng kiết ma.

(105) Dịch đủ là lén nghe về 4 sự tranh cãi.

(106) Dịch sát là đánh tỷ kheo lớn.

(107) Dịch rõ là phỉ báng người khác phạm tội tăng tàn.

(108) Dịch sát và đủ là không phải lúc mà đi vào xóm làng.

(109) Dịch đủ là dùng đâu la độn nệm. Đâu la là bông của mọi thứ cây có (trong đó có bông gòn, bông vải) và kén tằm hoang.

(110) Dịch đủ là làm ống đựng kim bằng xương, nanh, sừng.

(111) Dịch đủ là làm ni sư đàn quá cỡ. Ni sư đàn là ngọa cụ (đồ nằm) tọa cụ (đồ ngồi) hay tùy tọa y (khăn để ngồi), nhưng dịch đúng là phu cụ (đồ trải ra để nằm ngồi).

(112) Dịch đủ là làm khăn che ghẻ quá cỡ.

(113) Dịch nghĩa là hướng bỉ hối, là những giới điều mà phạm vào chỉ cần sám hối với 1 tỷ kheo khác.

(114) Dịch đủ là ở trong làng xóm, nhận lấy đồ ăn của tỷ kheo ni không phải thân quyến.

(115) Dịch đủ là ăn đồ ăn do ni chỉ bảo.

(116) Chính văn là canh, nhưng rõ ràng chữ ấy, ở đây và sau đây, là đồ ăn, chứ không phải là canh như thường nói. Do vậy, chữ canh ấy được dịch là đồ ăn.

(117) Dịch sát là nhận đồ ăn của học gia. Học gia là tín đồ hy sinh cho đạo pháp đến nỗi phải nghèo thiếu. Đối với tín đồ như vậy, chư tăng phải kiết ma là học gia, chư tăng không được đến tín đồ ấy khất thực hay quyên góp gì nữa, trái lại còn giúp đỡ bằng cách đi khất thực rồi về nhà tín đồ ấy mà ăn đế chia bớt cho họ, hoặc giao tài sản Tam bảo cho tín đồ ấy sinh lợi rồi chia một nửa lợi tức ấy cho họ. Tỷ kheo nào đến đâu cũng phải hỏi ở đó có học gia hay không, kẻo phạm giới này, cũng như phải hỏi ở đó có hay không có chỗ phú bát (nhà có lỗi với chư tăng, chư tăng kiết ma không liên lạc với, cho đến khi biết hối lỗi).

(118) Dịch rõ là ăn ở chỗ vắng vẻ, đáng sợ.

(119) Phải học (ưng đương học), chính văn của Tứ phần luật hàm chú giới bản là thức xoa ca la ni. Khác với 6 loại trước, loại thứ 7 này chính văn sách ấy chỉ tiêu đề có 54 giới, 46 giới còn lại không có tiêu đề (mặc dầu mục lục tiêu đề đủ cả 100 giới). Vì vậy tôi quyết định lấy chính văn của Tứ phần luật tỷ kheo giới bản (của ngài Hoài tố) mà thay vào. Chính văn sách này không dùng chữ thức xoa ca la ni, mà dùng chữ chúng học pháp, ưng đương học, và không tiêu đề ghi số gì cả. Số tôi ghi là của Tứ phần luật hàm chú giới bản.

(119b) Dịch sát chính văn là mặc niết bàn tăng. Niết bàn tăng là nivasana (hoặc kusulaka), là quần, tức tấm vải quấn phần dưới thân thể như chư tăng nam tông. Quần như vậy quấn mặc và buộc bằng giây, hơi khó làm và giữ cho tề chỉnh. Tôi dịch thẳng là quần mà bỏ chữ niết bàn tăng, vì chữ này xúc phạm niết bàn và xúc phạm tăng quá.

(120) Xuống dòng như vầy là có ý sắp loại các giới điều này.

(121) Chú thích : để khỏi rơi đồ ăn xuống.

(122) Coi lại ghi chú 116.

(123) Chú thích : ăn không tuần tự là ngay trong bát mà đã lấy ăn lung tung.

(124) Dịch theo chú thích là một nữa vào miệng một nửa còn lại nơi tay.

(124b) Dịch đủ là nhai cơm. Nhưng đủ mà thiếu. Bất cứ nhai gì cũng không được ra tiếng, không phải chỉ nhai cơm.

(125) Có lẽ phải dịch là cầm đồ mà thôi (vì có cả đồ đựng thức ăn thức uống).

(126) Là 7 cách diệt trừ sự tranh cãi. Phần này cũng lấy chính văn của Tứ phần luật tỷ kheo giới bản. Về 7 cách diệt tránh này, nếu chư tăng có sự tranh cãi (coi ghi chú 99) thì phải dập tắt bằng 7 cách ấy. Nói đại khái và giản dị, thì một thành phần chư tăng có lỗi, nhất là lỗi ấy gây ra tranh cãi, thì hãy diệt sự tranh cãi ấy bằng cách cho hiện diện, cho nhớ lại, cho tỉnh trí, cho tự xứ, cho tự xét, cho chung xét và cho qua loa. Nghĩa là bằng cách nào đó có lý có tình mà đem lại sự phục thiện và hoan hỷ là tốt. Giới của 7 cách này là sau khi diệt tránh bằng 7 cách rồi, ai còn khơi lại thì phạm tội và bị trị.