Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Phật giáo ứng dụng
Hộ Niệm Là Một Pháp Tu
- Tác giả
- Diệu Âm
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
Tọa Đàm 11
Nam Mô A-Di-Đà Phật,
Đêm hôm qua, chúng ta có thố lộ một tin tức, là thường thường một trăm người được vãng sanh thì trong đó xác suất người hiền lành được phước phần vãng sanh lên tới gần chín mươi phần trăm. Đây là một chuyện hơi lạ lùng!
Sở dĩ những người hiền rất dễ vãng sanh là tại vì những người hiền có ít tập khí hơn những người không hiền! Dù cho nhiều khi trong đời này người ta không tu, nhưng mà cái tâm hiền nó có từ trong những đời kiếp trước lưu lại. Cho nên người ta có được cái tính hiền lành, thanh tịnh.
Chính nhờ vậy mà những người hiền lành thật sự rất dễ vãng sanh.
Trong năm 2007 khi đi về Việt Nam, thì đứa em của Diệu Âm nó nói như thế này, nó nói thật to, nói giữa đám đông, và liền bị Diệu Âm la cho một trận. Nó nói, bây giờ người nào không cần tu gì hết, cứ hiền hiền là được, mời tôi tới hộ niệm... 100% vãng sanh. Tôi nghe nói như vậy... tôi kéo ra la cho một trận. Tôi nói, chính anh Năm đây còn chưa dám nói 100%, tại sao em dám nói 100%? Mà thực ra thì nó nói đúng. Nói như vậy có nghĩa là nó muốn diễn tả rằng những người nào, biết được người này hiền hiền, hiền từ là được, khi đến hộ niệm, nói sao nghe vậy, nói sao nghe vậy... thì vãng sanh dễ lắm.
Cũng có một năm, từ trong một cái đĩa họp hành gì đó của các ban hộ niệm ở Việt Nam, cũng có một chị trong một ban hộ niệm đứng lên tuyên bố như thế này, "Những người nào mà quê quê mùa mùa một chút xíu, không có kiểu cách gì hết trơn... đau bệnh, kêu tôi tới hộ niệm thì 100% vãng sanh. Còn sợ nhất là những người... dở dở ương ương, có biết chút ít gì đó... Trời ơi! Làm cho người ta vãng sanh mà mình phải đổ mồ hôi hột". Lời nói này cũng giông giống như trên.
Đây là thân chứng của người ta. Người ta nói bằng cái tình thực. Sở dĩ những người có tu chút chút, thường thường có nhiều tập khí nổi theo bên đường tu hành của họ và thường thường tính cống cao ngã mạn cũng hay nổi ra lắm. Một khi sự cống cao ngã mạn nổi ra như vậy, nó kèm theo những cái lý luận này lý luận nọ... Cho nên khi mà người hộ niệm tới khuyên, người ta hay cãi lắm. Họ không đành lòng niệm câu A-Di-Đà Phật đâu à! Người ta bị vướng vào cái lý gì trong đó! Những người đó lại rất khó vãng sanh!
Ngài Ấn Quang Đại Sư khai thị, Ngài nói, "Khi tu hành, chúng ta phải thấy rằng ta là hàng phàm phu hạ căn tội chướng sâu nặng, còn tất cả mọi người đều là Bồ Tát". Nghe đến những lời khai thị của các Ngài... Khi tu thì phải cho ta là hàng phàm phu hạ căn, tội chướng sâu nặng. Những người mà cho rằng mình là phàm phu tội chướng sâu nặng, thường là những người hiền. Còn những người tự cho ta là thông minh trí huệ, thường là những người cao ngạo, không phải là người hiền! Rõ ràng không? Mỗi vị nói một cách khác nhưng ý tưởng thì giống hệt như nhau.
Ngài Tịnh Không thì nói: “Tu... là tập cho ngu”. Phải không quý vị? Hòa Thượng Tịnh Không nói rõ ràng mà... ta nghe lời pháp của Ngài thì ta phải ứng dụng liền chứ. Ngài nói, tu là tập cho ngu lại. Có nghĩa là sao? Ví dụ, như mình đã có học rồi thì làm sao mà nói bỏ chữ nghĩa đi để cho ngu được? Thực ra là Ngài nói rằng... tu là phải tập cái tính cho khiêm nhường lại, coi mình là còn dở. Để chi vậy? Để cho cái tâm cống cao ngã mạn nó không khởi ra. Những vấn đề này Ngài thấy hết... Ngài mới nói như vậy, chứ không ai lại bắt mình phải ngu bao giờ? Tức là, nên tự biết rằng tội chướng của mình có nhiều như vậy, nên cần phải thành tâm sám hối, chí thành sám hối. Ngài Ấn Quang nói, phải chí thành chí thiết. Người nào là người chí thành? Người hiền lành nhất. Người mà cho mình là tội lỗi nhiều nhất chính là những người biết kiệt thành sám hối. Những người thấy mình quá ư là dở thì mới khiêm nhường, gặp người nào họ cũng cung cung kính kính. Chính vì vậy cái đức tính thật thà của họ phát sinh ra, nhờ như vậy mới cảm ứng được và lúc người ta niệm câu Phật hiệu lên, tự nhiên chân thành.
Hòa Thượng Tịnh Không nói rằng, con người có hai cái dạng dễ vãng sanh nhất, một là dạng thượng căn thượng trí, đại Bồ-Tát tái lai. Các Ngài nghe một hiểu mười, nghe tới mười thì các Ngài ngộ ra đạo lý luôn. Hạng này là hạng thượng căn thượng cơ, dễ vãng sanh lắm. Còn một hạng khác nữa là hạng hạ hạ ngu, không biết gì hết. Hạng này, hỏi cái gì cũng không biết. Hễ nói sao... làm vậy. Hạng người này cũng rất dễ vãng sanh. Hai hạng người này dễ vãng sanh lắm. Mình thấy không? Một người thì nói như thế này, người thì nói như thế kia, nhưng hầu hết các Ngài nói có hàm nghĩa giống nhau. cho nên khi nghe những lời Pháp của các Ngài, mình phải biết cách ứng dụng.
Hạng người mà khó vãng sanh nhất, Ngài nói, “chính là hạng người của chúng ta đây”, dở dở ương ương! Hay không hay mà dở không dở! Khi học được chút ít lý đạo gì rồi, thì thường nói trên trời cao không à, không bao giờ nói dưới đất. Còn thực tế thì sao?... Chân thì đi dưới đất mà ý nghĩ thì cứ bay bổng trên trời cao. Vô tình, mắt cứ ngước nhìn lên trời cao mà chân thì cứ lún lần... lún lần... lún lần... vào những cạm bẫy, những hố hầm mà không hay! Khi nhắc lại những lời nói này, mình mới thấy rõ rệt, mình mới hiểu ra vấn đề để chuẩn bị cho con đường tu hành của chính mình vậy.
A-Di-Đà Phật, Ngài nói rằng, niệm Phật, với những người dẫu cho tội chướng sâu nặng, nhưng mà kiệt thành sám hối, niệm danh hiệu Ngài vẫn được vãng sanh. Nhưng Hòa Thượng Tịnh Không, Ngài nói, cái nghiệp chướng này là nghiệp chướng cũ, chứ không phải là nghiệp chướng mới. Tại sao lại có nghiệp chướng mới? Xin thưa chính vì cái tập khí nó tạo ra nghiệp chướng mới. Cho nên hôm qua chúng ta có nói, thường thường những người trong quá khứ đã làm chuyện sai lầm, nay thấy cái điều sai lầm đó... Mình khuyến tấn họ, người ta kiệt thành sám hối liền, người ta buông hết, quyết tâm niệm Phật, ấy thế mà rất dễ vãng sanh. Còn những người không nghĩ rằng là trong quá khứ mình đã làm sai, không nghĩ rằng là mình có tội chướng sâu nặng, cho nên cái cống cao ngã mạn cứ tiếp tục nổi lên song song với đường tu hành của họ. Những hiện tượng này thường thường dễ thấy lắm, không khó. Ví dụ, khuyên Chị niệm Phật... "Tôi biết rồi mà, đâu cần gì anh khuyên". Rõ ràng... khi đã nói, tôi biết rồi, tức là, chứng tỏ rằng ta hơn người đó. Vì thấy mình hơn người đó, thành ra mình không nghe lời người đó nói. Chính cái tánh tự mãn này làm cho người có tu hành đó mất vãng sanh! Lý do ở tại chỗ này đây.
Chính vì vậy mà để cho vững vàng con đường vãng sanh, xin chư vị hãy lắng nghe cho kỹ lời dạy của ngài Ấn Quang Đại Sư: "Tu hành phải luôn luôn nghĩ rằng ta là phàm phu, chỉ có ta là phàm phu còn những người khác là Bồ Tát". Mà đã cho là phàm phu rồi, thì không bao giờ có quyền được xỉ mạ người khác, không bao giờ được quyền nói người khác là ngu, không bao giờ được quyền nói người khác là khùng, không bao giờ nói người khác là sai, không bao giờ nói người khác là lỗi... Tại vì khi nói ra như vậy là chứng tỏ mình đã có cái tâm cống cao ngã mạn nổi lên rồi. Một khi tâm cống cao ngã mạn nổi lên, như ngài Vĩnh Minh nói, "Tu có giỏi cho mấy đi nữa mà khởi lên một tâm cống cao ngã mạn, thì sẽ rơi vào cái hạng gọi là A-Tu-La". Trời ơi! Ngài nói dễ sợ lắm! Quý vị biết hàng A-Tu-La nằm ở đâu không? A-Tu-La có thể nằm trên trời. A-Tu-La có thể nằm ở cõi nhân này. A-Tu-La có thể nằm trong hàng súc sanh. A-Tu-La có thể nằm trong hàng ngạ quỷ... Dễ sợ lắm!... Đừng có khinh thường chuyện này nhé.
Cho nên, khi nghe từng lời giảng của các Ngài, nghe tới đâu, thấm tới đó. Diệu Âm thường khi nghe tới đó, nếu là đang nghe máy, tới đó thì tắt máy liền... Để chi vậy? Để mình nghiệm thu cái ý này cho nó nhập vào trong tâm trước đã, rồi mới nghe đến cái khác. Từng ý... từng ý... từng ý như vậy. Nhờ vậy, sau cùng mình có chỗ ngộ trong đó.
Ngài Tịnh Không nói, người hạ căn hạ cơ dễ vãng sanh hơn người trung trung thường thường. Mình là hạng trung trung thường thường. Người trung trung như vậy muốn leo lên cho tới thượng, leo không được! Tại căn cơ của mình đã vậy rồi mà, leo không được. Nhưng nếu mình biết khôn khéo một chút, hạ mình xuống, leo xuống thì dễ hơn. Hạ xuống thấp rất là dễ, bằng cách nào? Hãy ráng cố gắng khiêm nhường tối đa, lấy lời Phật dạy ra... ứng dụng liền. Từ lời ăn, tiếng nói, vô trong đạo tràng... ra ngoài đạo tràng... khi bắt đầu tu... bỏ lần bỏ lần những tập khí xấu. Trước đây khi mới bắt đầu tu, Diệu Âm cũng có một thời kỳ bị tăng cái ngã mạn lên. Nhưng mà... khi bắt đầu nghe... nghe... nghe....nghe rồi thấm... thấm... bắt đầu Diệu Âm giựt mình. Bây giờ thì thật sự là đã giựt mình. Hôm qua khi nói tới chuyện nói lời lỗi lầm với các vị Sư. Diệu Âm hai lần xin sám hối. Mà thực sự như vậy, tại vì có nhiều lúc mình cống cao ngã mạn, mình nói những chuyện sai lầm! Những chuyện này... khi sơ ý, tâm cống cao ngã mạn nó phá mất công đức của mình.
Một điều rất là dễ sợ! Hãy chú ý chỗ này nè, là thường thường... giống như khi lên đài đấu võ vậy. Mình đang tu thế này... là đang dự một cuộc, gọi là đấu tranh với vấn đề sanh tử, vấn đề luân hồi, giống như đang lên võ đài vậy đó. Hễ mình là một người yếu, thuộc hạng... "Hạng Muỗi" đi, thì oan gia trái chủ, những thế lực hung hiểm đối đầu với mình, họ sẽ đưa cái hàng muỗi lên để thử với mình. Nếu giả sử như mình thuộc... thuộc cái hạng... "Hạng Rùa" hay "Hạng Gà", tức là hạng cao hơn một chút, mà mình lại giả vờ là hạng... hạng muỗi... họ đưa loại hạng muỗi lên thì mình thắng rất là dễ. Chứ nếu mình tự vỗ ngực xưng tên một cái, họ tưởng mình thuộc hạng gọi là hạng "Heavy", trong boxing gọi là hạng "Heavy". Họ đưa cái hạng thượng thặng lên... Tôi nói thiệt, trong cuộc đấu tranh với sanh tử này, trước những giờ phút lâm chung... chỉ cần một chiêu là xong liền, tiêu liền lập tức!
Cho nên, khi mình hiểu được chỗ này, thấy những người tu hành mà không chịu khiêm nhường, thường thường nó vướng tới những cái nạn, mà sau cùng, như Hòa Thượng Tịnh Không nói, tam ác đạo nhất định không cách nào thoát được. Ghê lắm! Chính vì vậy, để cho sự vãng sanh của mình được vững vàng, thì khi tu hành mình cố gắng khiêm nhường, tất cả những tập khí hãy cố gắng bỏ. Dễ dàng lắm: Đừng có luyến tiếc làm chi, vui vẻ, thoải mái, luôn luôn tìm cách kết hợp với nhau, như tôi thường hay nói là, trên thế giới này mà tìm một cái đạo tràng, giống giống như đạo tràng của mình, ngày nào cũng tu, 365 ngày cùng tu, 365 ngày cùng nhau... ủng hộ, nào là phổ biến, nào là huân tu, nào là học hỏi về hộ niệm... xin thưa thật, chư vị thử đi tìm đi... Nó khác xa nhiều lắm trong đó. Chính vì thế, tìm được một nơi lập được một đạo tràng nhỏ nhỏ như thế này, rồi ngày nào cũng tới đây huân tu, thật sự chỗ này là để cho mình được vãng sanh đó chư vị ạ. Tại sao như vậy? Tại vì mình niệm Phật là chuyên lòng niệm Phật, ngày nào mình cũng nguyện vãng sanh là điểm đến mình nhất định đã có rồi. Đường đi mình có rồi, mà mình còn chuẩn bị rất kỹ để trước giờ phút lâm chung, trước giờ phút xả bỏ cái báo thân này, mình lại có những người chuyên lòng niệm Phật, biết tất cả những cách hóa gỡ ách nạn cho mình, ở sát cạnh mình... Xin thưa thật đây chính là chỗ an toàn vô cùng.
Thấy vậy mà mừng! Nhất định... trụ lại, phải định lại. Chúng ta nhất định cùng nhau hoan hỷ, buông xả. Người thì có cái tật này, người thì có cái tật kia. Chúng ta là phàm phu mà, chắc chắn ai cũng có tật, ai cũng có bệnh hết. Nhưng xin hãy tập bỏ lần, bỏ lần, bỏ lần, để cho ngày chúng ta nằm xuống, nhất định những tập khí này mất đi. Nói rõ ra là sân giận mất đi, đố kỵ mất đi, tự ái mất đi, cống cao mất đi, khinh mạn mất đi, tham sân si mất đi, tất cả hãy mất đi, để cho ngày xả bỏ báo thân, chúng ta đi về Tây Phương Cực Lạc với Phật.
Đơn giản như vậy, những người chung quanh chúng ta đều hoan hỷ, tiễn đưa, hỗ trợ... Chúng ta từng người từng người đều được vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc.
Nam mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 12
Nam Mô A-Di-Đà Phật,
Niệm Phật Đường chúng ta chủ trương lấy hộ niệm làm Phật sự mà chúng ta phải quyết tâm giúp cho người trước khi xả bỏ báo thân được vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc. Cho nên cố gắng trong những lúc nói chuyện này, coi như là để cho chúng ta chuẩn bị tất cả những điều gì cần phải làm, để đến khi tới cái giờ mình ra đi... mình đã dự bị hết và mình có thể giải quyết tất cả những chướng ngại có thể đến với mình, nhờ đó mà mình được vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc.
Trong mỗi buổi sáng, ở đây chúng ta có lời nguyện là: “Nguyện khi con lâm chung không còn chướng ngại”. Cái chướng ngại này có nhiều nguồn gốc lắm, nó có thể ở từ trong tâm chúng ta ra, cũng có thể ở ngoài vào, cũng có thể từ oan gia trái chủ phá hoại.
Chúng ta phải lần lượt tìm cách giải quyết cái chướng ngại trong tâm trước. Mấy ngày hôm nay chúng ta đã nói hơi nhiều, thực ra là nói đến những cái mà chúng ta không xả bỏ được. Tự nó làm chướng ngại, tạo nên nghiệp chướng, nó ngăn cản cái sự thanh tịnh của cái tâm. Chính vì vậy khiến cho công phu của mình không được tốt. Công phu không tốt thì công đức cũng yếu đi. Cho nên sau cùng ta bị trở ngại!
Nếu chư vị quyết lòng, nhất định một đời này về Tây Phương Cực Lạc thì hãy cố gắng tập buông xả. Hòa Thượng Tịnh Không nói, khi mình buông xả thì tâm hồn mình sẽ Tự-Tại, Tùy-Duyên, ở chỗ nào cũng niệm Phật được.
Buông xả những thứ gì? Xin nhắc lại là: "SÂN GIẬN". Nếu mà chúng ta sân giận, thì cố gắng lập một cái, giống như là một quy luật vậy, rất nghiêm khắc để trị cái bệnh này. Ví dụ, như khi mình sân giận lên, thì mình quyết đừng có mở lời, có thể uống một ly nước, và tốt nhất là nên niệm Phật liền. Nếu khi mình sân giận như vậy, cố gắng nếu có trước bàn Phật, nên quỳ trước bàn Phật sám hối liền. Mình làm được vài lần như vậy thì nó giảm lần... giảm lần. Tại vì cái chướng ngại về sân giận rất là lớn đối với công cuộc vãng sanh. Vì xin thưa là oan gia trái chủ nó biết được cái tập khí này, mà tập khí này rất dễ phát tác, đến khi trước những giờ phút lâm chung, chỉ cần nó cài một cái bẫy nào đó cho mình nổi giận lên, thì coi như xong! Vì trong kinh Phật có nói, là khi mình sân giận thì thường thường công đức của mình tiêu hết. Nhất là trước những giờ phút lâm chung mà mình nổi cơn sân giận thì công đức của mình ở trên cõi Tây Phương có thể hết luôn. Vì công đức không có cho nên A-Di-Đà Phật cũng đành chịu thua, không cách nào có thể tiếp dẫn ta được. Cho nên những điều này... cố bỏ, những cái tham chấp cố gắng bỏ đi, bỏ lần... bỏ lần. Tại vì chúng ta là phàm phu, tình thiệt mà nói, bỏ cũng khó lắm! Nhưng phải tập, ráng mà bỏ, những cái khó chịu mình bỏ. Nói chung, ta đưa ra cái dạng "Người hiền lành". Phải tập làm cái dạng người hiền lành. Khi hiền lành như vậy thì tự nhiên mình vui vẻ, bất cứ một trường hợp nào mình cũng vui vẻ. Người hiền lành là người thường ít chấp, thường ít nói lỗi người. Nhờ thế, ở chỗ nào cũng tạo ra cái không khí an vui, thanh tịnh, nhờ đó mà mình giải được cái nạn bên trong. Đó là những cái chướng ngại từ bên trong.
Một cái chướng ngại nữa là về oán thân trái chủ. Chắc chắn chúng ta có. Tại vì trước khi tu chúng ta sơ ý bắn chim, giết cá, đốt rừng, khai phá, trồng rau, trồng cây... gì đó. Chúng ta đều có những oan gia trái chủ hết. Chính vì vậy, mà xin thưa với chư vị, hãy cố gắng thành tâm sám hối, sám hối bằng cách là mỗi buổi sáng, chúng ta nên hồi hướng công đức cho oan gia trái chủ, mỗi buổi chiều chúng ta hồi hướng công đức cho oan gia trái chủ. Mỗi khi chúng ta hồi hướng như vậy là lấy cái tâm thành ra để hóa giải, hóa giải liền từ bây giờ, đừng để cho đến lúc cuối cùng rất là kẹt! Trong những buổi hộ niệm, chúng tôi thường có lời khai thị cho oan gia trái chủ, xin chư vị lắng nghe. Những lời khai thị đó, đối với tôi bây giờ hình như nó nhập tâm rồi. Ở bên Âu Châu, người ta coi những cái phim đó, người ta coi những cuộc hóa giải đó, rồi người ta ghi lại hết. Từ một cuộn băng người ta ghi lại thành một cuốn sách. Đây là một điều làm tôi thấy rất là ngỡ ngàng! Ở bên Âu Châu người ta làm như vậy, tôi rất tán thán. Người ta có cái tâm thành, nhờ vậy mà người ta khai thị hóa giải dễ dàng.
Khi muốn hóa giải oan gia trái chủ, nếu mình không có tâm thành, thường thường không có cảm ứng. Cái tâm thành tức là sao? Nói chung, khi mình ăn ở hiền lành, mình đừng có cống cao ngã mạn, đối với oan gia trái chủ mình phải tự nhận là mình đã có sai lầm. Cứ nhận như vậy thì tự nhiên cảm thông được với chư vị oan gia trái chủ. Đừng nên để cho đến lúc cuối cùng, nhờ ban hộ niệm đến hòa giải, nhiều khi hòa giải được, có nhiều khi hòa giải không được, thôi cũng đành phải chịu thua! Ráng cố gắng chuẩn bị trước.
Một cái chướng ngại nữa là thường thường người thân trong gia đình, nhiều khi làm trở ngại chuyện vãng sanh của chính mình. Ví dụ như khi chính Diệu Âm này đến cái ngày lâm chung, cũng xin quý vị nhớ cho... Cứ nghĩ đây cũng giống như lời trăn trối vậy... Giả sử như tôi bị mê man bất tỉnh, quý vị cũng cố gắng phải đem tôi về nhà, đem tới tại đạo tràng này để hộ niệm cho tôi. Tại vì tôi biết là nếu cái thân xác này có mê man bất tỉnh thì trong tâm trí của tôi cũng ráng niệm Phật trong đó. Mong chư vị cố gắng, đừng có vì một cái gì khác mà bắt tôi giao vào trong bệnh viện, rồi nằm trong bệnh viện mà chết. Ở nhà quý vị cũng vậy. Ví dụ như hôm trước đi hộ niệm cho bác Minh Tâm gái, bác Minh Tâm nói một câu thật là hay. Bác kêu thằng Danh, Bác kêu mấy người con dâu lại nói rằng:
"Đây là ban hộ niệm. Khi đến ngày trăm tuổi của Ba, Ba giao lại cho chú Diệu Âm, giao lại cho Niệm Phật Đường. Các con phải nghe cái lời này, con phải đem tới nhờ ban hộ niệm ở niệm Phật Đường A-Di-Đà hộ niệm cho Ba, chứ đừng có bắt Ba ở trong bệnh viện...".
Đó là những lời nói rất hay! Quý vị có thể làm những cái tờ di chúc trước. Nói với con cháu, là khi đến ngày cuối cùng của Ba, của Má, con cháu phải nghe theo lời ban hộ niệm. Nhất định phải đem về nhà để mà hộ niệm cho Cha Má. Đừng bao giờ mà khóc lóc. Đừng bao giờ mà ôm nắm. Đừng bao giờ mà kể lể những nỗi bi thương ai oán trước mặt Ba, trước mặt Má. Những cái đó mình cố gắng hãy lo trước.
Có nhiều người con có hiếu sẽ nghe theo. Có nhiều người con bất hiếu, chúng nó không nghe, đây cũng là một chướng ngại rất lớn cho công cuộc vãng sanh của mình! Cho nên phải tập trước, phải lo trước. Lo cái gì? Thường thường khi mình nói mà con cái không nghe mình nổi cơn sân giận? Nổi một cơn sân giận lên, dù là sân giận đối với con cái của mình thì công đức cũng tiêu hết! Nhất định công đức trong suốt cuộc đời mình tu hành đã biến thành mây khói rồi. Cho nên phải tập, tập nhịn nhượng, tập buông xả, tập phớt lờ... Mình biết con cái của mình nó không niệm Phật, nó chống đối... Mình nghĩ rằng, trong giờ phút chót có thể nó cãi lại mình... Nếu gặp trong trường hợp như vậy, mình đừng nổi cơn sân giận mà hãy quyết lòng niệm Phật. Như vậy chuyện này mình sẽ giải quyết trước, chứ không phải là giải quyết ngay lúc mình lâm chung. Giải quyết ngay bây giờ, từ bây giờ bắt đầu giải quyết.
Ví dụ: Người vợ làm cái điều gì sai... Nhất định đừng nổi giận, tại vì mình nổi giận nó trở nên tập khí, thói quen.
Người chồng làm cái gì sai... Nhất định mình đừng có nổi giận, nếu mình nổi giận người chồng của mình thì lúc lâm chung chắc chắn mình sẽ bị trở ngại. Tại vì, một người chồng khi lâm chung, chắc chắn bên người chồng có người vợ. Một người vợ khi lâm chung, chắc chắn bên người vợ có người chồng. Chắc chắn khi cha mẹ chết nhất định con cái sẽ ở bên cạnh. Nên chú ý những điểm này. Cho nên mình biết tình trạng đó, phải tập phớt lờ. Cái này khó lắm!...
Chư vị ơi! Phải tập từng chút từng chút, không tập không được. Nói chung lại, tập ăn ở hiền lành, tập buông xả đừng có nhăn nhó, đừng có thấy cái gì cũng thắc mắc, cái gì cũng thấy khó khăn trong lòng. Khi khó khăn như vậy, nó trở thành cái mối chướng ngại lớn lắm! Cho nên biết tu rồi, mình bắt đầu lo trước để cho nó nhẹ bớt những cái chuyện đó. Rồi khi mình nằm xuống, những cái còn lại, chắc chắn nó sẽ còn! Bây giờ mình lo, lo cho tới trọn vẹn, lo cho hết mình đi nữa, lúc đó vẫn còn những cái chướng ngại khác, thì những cái chướng ngại còn sót lại đó ban hộ niệm sẽ giải quyết dùm cho. Tức là gì? Ta có những lời di chúc, ta có những lời nhắn nhủ với con cái, ta có những lời nhắn nhủ với bạn bè thân hữu rồi, thì lúc đó nhờ cái lời nhắn nhủ đó mà bớt đi những chướng ngại. Sau cùng rồi những người hộ niệm, tức là bạn đồng tu với chúng ta đến bên cạnh giải quyết. Có như vậy chúng ta mới dễ dàng vãng sanh được, chứ đừng có nên cứ ỷ y là mình tu ngon lành...
Những người mà nói tu ngon, là bị trở ngại!
Những người mà cho rằng tu giỏi, là bị trở ngại!
Những người mà tự vỗ ngực xưng tên, thường thường là bị trở ngại liền!
Cho nên mong chư vị, những lời nói này hết sức là đơn giản, cụ thể, rõ ràng để chúng ta lo giải quyết trước. Rồi hình như là chúng ta đang tu ở đây, nhưng cái vé đi về Tây Phương chúng ta đã có, và A-Di-Đà Phật đã ghi tên chúng ta lên cái Hoa Sen ở trên cõi Tây Phương rồi. Khi về đó Hoa Sen của người nào người đó lấy ngự, dù có đồng pháp danh đi nữa cũng không lộn đâu. Quý vị đừng có lo, miễn làm sao chúng ta đi cho đúng là được à.
A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 13
Nam Mô A-Di-Đà Phật,
Trong chương trình chúng ta nói về phương pháp hộ niệm, để nhắc nhở cho nhiều người thường lầm lẫn rằng cứ để cho đến sau cùng mới kêu ban hộ niệm đến. Đây là một điều sơ suất rất đáng kể! Vì hộ niệm thật sự không phải là một phương pháp giúp đỡ cho người sắp chết được một chút ít gì vui vẻ, hay là an ủi gia đình, mà thực sự là một cách tu căn bản, có đạo lý.
Mấy ngày qua, chúng ta nói rất nhiều về chuyện này. Xin nhớ cho, cứ một lần nói như thế này, thì chúng ta có thêm một ý niệm rõ ràng hơn là muốn vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc, người ra đi phải thực hiện đầy đủ: TÍN-NGUYỆN-HẠNH.
- TÍN là tin tưởng pháp niệm Phật, không được chao đảo.
- NGUYỆN là chính người bệnh phải phát cái nguyện vãng sanh Tây Phương một cách tha thiết.
- HẠNH là chính người bệnh phải cất lời niệm Nam mô A-Di-Đà Phật, chứ không phải là người hộ niệm niệm câu A-Di-Đà Phật.
Đây là điều hết sức quan trọng mà chúng ta phải nắm cho vững.
Ngày hôm qua chúng ta có nhắc đến lời hồi hướng mỗi sáng: “Nguyện khi con lâm chung không còn chướng ngại, biết trước ngày, giờ tâm hồn tỉnh táo”. Thì ý nghĩa về "Không chướng ngại" chúng ta hổm nay đã nói rõ rồi. Xin nhắc lại là sự chướng ngại chính yếu hầu hết từ trong tâm chúng ta phát ra. Ở bên ngoài có chi phối vào cũng là do trong tâm chúng ta mở ra. Hễ...
- Chúng ta mở ra một NIỆM THAM thì con đường NGẠ QUỶ bên ngoài nhập vào.
- Chúng ta mở ra NIỆM SÂN GIẬN, thì cảnh giới ĐỊA NGỤC ở ngoài nhập vào.
- Chúng ta mà SI MÊ, không chịu buông xả cái nhà, cái cửa, thì cảnh giới SÚC SANH ở ngoài nhập vào. Nó nhập vào dẫn ta đi theo con đường đó.
Suy cho cùng lý ra... là tại vì chúng ta không chịu tu hành kỹ, không chịu nghiên cứu kỹ, không chịu ly xả những thứ đó ra, nên sau cùng những chướng ngại đó quay trở lại kéo chúng ta vào trong lục đạo luân hồi, mà nhiều khi còn lôi xuống tam ác đạo nữa, dù rằng chúng ta đang niệm Phật. Đây là những chuyện mà chúng ta thường xuyên nhắc nhở trong những ngày qua. Chính vì vậy, khi hiểu được chỗ này, nhất định chúng ta phải cẩn thận. THÂN-KHẨU-Ý là điểm quan trọng nhất, để thể hiện ra những cái tập khí mà mình không chịu buông xả. Mong chư vị ráng tập, ngày ngày tập buông xả... Ngày ngày tập buông xả. Mỗi khi bước vào đạo tràng này niệm Phật để quyết lòng về Tây Phương thì xin phải tập buông xả, đừng nên sơ ý mà nó nhiễm... nó nhiễm... đến lúc mà chúng ta nằm xuống rồi không còn cách nào có thể gỡ ra được!
Bây giờ chúng ta tiến tới một chỗ nữa, gọi là: "Dự Tri Thời Chí". Là dự biết trước thời điểm mình mãn báo thân này. Cũng xin nhắc qua là khi mà quỳ trước bàn thờ Phật, đối trước bàn thờ Phật chúng ta nguyện như vầy, có người cứ nghĩ rằng A-Di-Đà Phật sẽ cho ta biết thời gian ra đi, nên ta cứ một lòng xin A-Di-Đà Phật ban cho. Nhưng thực ra, đây là hiện tượng của những người gọi là nghiệp đã được phục rồi và trí huệ người ta đã bắt đầu khởi ra. Được như vậy chính là do công phu tu tập của người đó.
Cho nên muốn biết được giờ phút chúng ta ra đi, không có gì khác hơn là xin phải cố gắng tranh thủ thời gian tu hành. Khi chúng ta tu hành tốt, thì những hành động sai trái càng ngày càng giảm, công đức của chúng ta càng ngày càng tăng. Nghiệp của chúng ta giảm, cái phước chúng ta tăng, cộng với lòng CHÍ THÀNH, CHÍ KÍNH, thì phước đó biến thành, gọi là "TÂM LINH", tức là "PHƯỚC CHÍ TÂM LINH". Muốn được vậy, nói cho rõ ra, hay nhất vẫn là thành tâm niệm Phật.
Người nào thành tâm niệm Phật, thường thường họ cố gắng gói ghém cái tâm của họ trong câu A-Di-Đà Phật. Đang ngủ cũng niệm Phật, trên giường niệm Phật, xuống giường niệm Phật, ra ngoài đường niệm Phật. Người ta tranh thủ bước vào Niệm Phật Đường để niệm Phật, họ rời xa những chuyện khác. Còn những người không chân thành niệm Phật, thì thường thường còn ham thích những chuyện thế gian: Thích đi ra ngoài, thích ngồi nói chuyện, thích tụ hai-ba người bàn chuyện. Khi bàn chuyện như vậy thì chắc chắn, như chư Tổ đã nói, hễ tâm mình không niệm Phật thì sẽ niệm lục đạo luân hồi, mà niệm lục đạo luân hồi thì lục đạo luân hồi nó sẽ kéo mình, nó kéo, nó kéo mãi, nó kéo cho đến lúc mình nằm xuống mà thôi!...
Cho nên muốn biết được gọi là "Dự Tri Thời Chí", không có cái gì khác cả, cũng trở lại vấn đề là phải thành tâm chuyên chí niệm câu A-Di-Đà Phật và phải tập buông xả ra. Có người nói, chẳng lẽ bây giờ bắt tôi tu... Tôi đến Niệm Phật Đường, thì tôi phải bỏ hết sao?
Thực ra nhiều khi bắt chúng ta bỏ một chút chúng ta cũng không bỏ, đừng nói chi bỏ hết! Tại vì cái tập khí nó đã thâm nhập vào tâm ta tới xương tủy rồi! Nếu chúng ta mạnh dạn ráng cố gắng hết sức mà bỏ, nhiều khi bỏ cũng không được nữa, đừng nói là người chưa tu mà còn đứng đó phân bua: "Tu như vậy tôi lỗ quá!... Không cho tôi đi chơi tôi lỗ quá!... Không cho tôi ra ngoài tôi thiệt thòi quá!"... Không đâu!
Cái "Tập Khí", cái "Lục Đạo Luân Hồi", nó đã bắt chúng ta phải trôi nổi trong những cảnh khổ hàng vô lượng kiếp qua. Một kiếp như vậy có hàng vô lượng đời, một đời như vậy có hàng trăm năm, không phải dễ mà tính ra cái thời gian dài vằng vặc như vậy mà mình đã chịu khổ trong lục đạo! Xin thưa, quý vị nếu người nào được về Tây Phương rồi mới thấy rằng trong vô lượng kiếp qua ta ở trong tam ác đạo dài hơn, nhiều hơn là ở trong tam thiện đạo. Đừng có nghĩ là ta ở trong cảnh giới người này là đời trước, đời trước nữa... ta cũng ngon lành. Không phải như vậy đâu!
Chúng ta cũng thường hay nhắc nhở, khi một người chết, mình nhìn hiện tượng của họ cho mình biết rằng là họ bị nạn như thế nào! Cho nên sống cuộc đời này chúng ta phải nhớ, ráng mà tu. Nếu không tu... thôi chịu thua! Vì cái lục đạo luân hồi nó bám sát vào chúng ta, nên thường thường khi nằm xuống, không những không biết được ngày giờ ra đi, mà thường thường còn bị mê man bất tỉnh. Sở dĩ bị mê man bất tỉnh chính là nghiệp nặng quá, nó nặng đến nỗi mà chúng ta không ngờ được! Có nhiều người tu hành thế này nhưng vẫn không nghĩ là cái nghiệp mình nặng như vậy đâu! Chính vì quá khinh thường mà rất nhiều người đáng lẽ ra được vãng sanh nhưng mà sau cùng không được vãng sanh. Mong chư vị hiểu được chỗ này, ráng mà buông xả ra. Tại vì tất cả đều do cái tâm chúng ta hết mà.
Nếu chúng ta cứ bám vào A-Di-Đà Phật, chúng ta cứ bám vào Tây Phương Cực Lạc, ngày ngày đêm đêm, giờ giờ, phút phút niệm câu A-Di-Đà Phật, thì cái tâm chúng ta nhiếp chặt vào câu A-Di-Đà Phật. Lấy cái "CHẤP" này làm cái chấp chính, tự nhiên những cái chấp khác nó rời... rời... rời... rời ra... rời ra. Sau cùng câu A-Di-Đà Phật sẽ nhập vào tâm chúng ta. A-Di-Đà Phật chính là chơn tâm chúng ta, nó nhập vào tâm chúng ta, làm cho tâm chúng ta "HIỀN" ra. Khi cái tâm hiền tức là trí huệ phát sinh, tự nhiên “Dự Tri Thời Chí”, chứ không phải là A-Di-Đà Phật. Chắc chắn A-Di-Đà Phật có gia trì, nhưng điều quan trọng là ta phải thực hiện trước Ngài mới gia trì được, chứ ta không thực hiện thì Ngài không gia trì được.
Tôi xin kể một câu chuyện, có một vị hạch hỏi như thế này:
- Tôi thấy những người hộ niệm đó, sao người ta ưa vỗ tay quá à? Trong Kinh tôi không thấy nói về vỗ tay, thì tại sao người ta vỗ tay vậy?... Vỗ tay như vậy tôi thấy không có trang nghiêm!
Vị đó hạch hỏi hai ba lần. Lần đầu tiên tôi trả lời rằng, đây là một lời cảnh cáo rất tốt, khi chư vị đi hộ niệm đừng nên giỡn đùa quá đáng, nó không được trang nghiêm!
Lần thứ hai, vị đó lại nói, như vậy chuyện này không đúng pháp! Tôi trả lời, thực ra là vì khi thấy người đó vãng sanh, người hộ niệm mừng quá. Vì nỗi mừng quá lớn nên người ta vỗ tay, và thực ra cũng có lúc đi hộ niệm, khuyên một bà cụ đó hay bà bác đó niệm Phật, thì bà Cụ liền phát tâm niệm Phật, phát nguyện vãng sanh. Thấy vui quá nên người ta vỗ tay để khen ngợi, để củng cố, để yểm trợ tinh thần người bệnh...
Đến lần thứ ba, chị đó nói, nhưng trong Kinh Phật đâu có nói như vậy? Đến lúc này tôi mới thành tâm khuyên chị. Tôi nói... Thôi! Nếu bây giờ mọi người quyết chấp cái đó, nhưng riêng chị thì đừng có chấp làm chi. Nếu mà chị chấp cái đó thì sau cùng chị dễ bị vướng cái nạn đó. Thế gian người ta thường hay nói: “Hễ ghét cái nào, trời trao cái đó!”... Trong Phật Pháp cũng giống như vậy. Chúng ta chấp vào cái gì thì sau cùng chúng ta bị dính vào cái đó. Lạ lắm!
Tôi ví dụ, như khi chị muốn vãng sanh thì chị có cần hộ niệm không? Cần! Cần hộ niệm. Khi ban hộ niệm tới, họ khuyên: "Chị ơi! Chị niệm Phật đi nhé". Chị liền chắp tay niệm Phật. Người hộ niệm thấy vậy họ vỗ tay, họ khen chị. Trong khi người ta vỗ tay để khen chị với mục đích là để cho chị thấy phấn khởi lên mà niệm Phật. Đúng ra chị nên sung sướng, nhưng vì chấp mà chị lại nổi giận! Chị nổi giận lên thì công đức của chị mất, còn người hộ niệm thì cảm thấy buồn! Rồi đến lúc chị gần ra đi, người ta nhắc, "Chị ơi! Phát nguyện vãng sanh đi". Chị phát nguyện, "Nam Mô A-Di-Đà Phật cho con được về Tây Phương". Người ta lại mừng quá, lại vỗ tay một lần nữa!... Chị lại nổi giận một lần nữa! Trước phút lâm chung mà chị nổi giận, tức là chị bị vướng nạn! Xin hỏi, có phải là người hộ niệm đưa chị xuống chỗ đọa lạc không?... Không!... Tự chị... Tại vì chị chấp vào chỗ này! Cho nên tôi khuyên chị, thôi bây giờ mình muốn về Tây Phương thì tất cả những cái gì của thế gian này xin đừng có chấp, vì chị chấp cái nào thì trời trao cho chị cái đó! Mà thực ra, không phải là trời trao, mà chính cái TẬP KHÍ của chị nó trao cho chị đó. Vậy thì xin chị đừng nên chấp. Phải sợ cái chấp của chúng ta!
Mong chư vị phải xả cho được cái chấp này, thì tự nhiên khi chúng ta nằm xuống, trong bất cứ cảnh ngộ nào hiện ra, chúng ta cũng cảm thấy thoải mái, vì thật sự đường ta đi là đường về Tây Phương, chỗ ta về là chỗ cảnh giới của A-Di-Đà Phật, chứ không phải là những gì của thế gian này. Như vậy tự nhiên thế gian tốt xấu đối với ta cũng thành ra vô sự.
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 14
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
HỘ NIỆM là chúng ta chuẩn bị tất cả những gì cần thiết trước ngày xả bỏ báo thân, chứ không phải đợi cho đến lúc mà mê man bất tỉnh rồi mới kêu ban hộ niệm đến để giải quyết vấn đề!... Không phải như vậy.
Mê man bất tỉnh là một cái nạn rất khó chịu cho người muốn vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc!
Chúng ta muốn một đời này vãng sanh về đó, thì phải chú ý đến điểm này. Vì một khi đã mê man bất tỉnh thì thường thường người hộ niệm đến khai thị, chúng ta không nghe được, người ta niệm Phật chúng ta không biết được và thường thường là cái tâm thức của chúng ta lúc đó đang quay cuồng trong dòng nghiệp báo, bị chi phối bởi oan gia trái chủ... nên không nghe được những cái lời khai thị, không theo được những sự dẫn dắt của ban hộ niệm. Đây là một điều mà vô cùng nguy hiểm!...
Tại sao bị mê man bất tỉnh? Suy cho cùng ra chính là do cái phước báu của người đó quá yếu! Phước báu yếu, có nghĩa là nghiệp chướng nặng! Người mà có phước báu lớn thì nghiệp chướng nhẹ. Giống như mình để trên cái cân, một đĩa cân là nghiệp chướng, một đĩa cân là phước báu. Hễ đĩa cân bên phước báu nặng thì tự nhiên đĩa cân kia nhẹ hơn. Mà nghiệp nhẹ thì được cái phước báu bao trùm qua, làm cho người đó khi ra đi thường thường hưởng được những phước lạc, gọi là "Thiện Chung". Người ra đi được thiện chung tức là hưởng được phước báu, nghĩa là họ không bị mê man bất tỉnh, họ tỉnh táo, không bị đau đớn nhiều. Có phước báu, nhưng nếu người đó không biết đường về Tây Phương, thì họ cũng không được vãng sanh về Tây Phương.
Chính vì vậy, mà hồi nãy ở trên xe anh Hai nói rằng, Hòa Thượng nói những người mà ra đi với thoại tướng tốt lành cũng không được vãng sanh là đúng. Mấy ngày nay, trong những buổi tọa đàm, chúng ta cũng đã nói rõ rệt chuyện này rồi. Vãng sanh Tây Phương là do TÍN-NGUYỆN-HẠNH, chứ không phải vãng sanh về Tây Phương là thấy người đó ra đi mềm mềm một chút, thân tướng đẹp đẹp một chút thì cho là vãng sanh. Cho nên lời nói Hòa Thượng rõ ràng đúng, và chúng ta mấy ngày nay ở đây khai thác cũng rõ ràng như vậy rồi.
Cái thoại tướng chỉ bảo đảm cho người chết đó được thoát qua ba cảnh xấu, tức là tam ác đạo mà thôi. Hòa Thượng còn nói rằng, ngay cả những người biết trước ngày giờ ra đi cũng chưa phải là vãng sanh. Thành thử, ở đây nhiều lần mình cũng có nói rằng, khi ra đi, chúng ta phải nguyện là: NGUYỆN vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc. Có nhiều người không nguyện vãng sanh về Tây Phương, mà lại nguyện khi ra đi được an lành! Ra đi được an lành tức là những người có phước báu, họ hưởng cái phước báu đó mà họ không bị đau đớn nhiều. Có người tưởng rằng họ đã thành đạo! Không phải như vậy! Cũng có nhiều người thấy người bệnh đau đớn quá, kêu bác sĩ chích thêm chất morphine để cho khỏi đau, giúp cho người bệnh nằm im cho "Thoải Mái" để ra đi! Thực ra, đi trong mê man bất tỉnh thường thường bị nạn! Biết được lý đạo này, bây giờ mình mới thấy rõ, mê man bất tỉnh là cái đại họa cho người chết!
"MÊ" có thể chỉ cho cái thân xác này đang nằm liệt một chỗ. Nhưng chữ "Mê" thường kèm thêm chữ "MUỘI". Chữ "Muội" là chỉ cái tâm trí người đó bị hồ đồ, bị mù mịt không biết rõ đường nào để đi! Nếu cái thân bị "Mê", mà cái tâm còn tỉnh thì còn có thể cứu được, chứ mà khi đến chữ "Muội" rồi, tức là không biết đường nào đi, thì thôi chịu thua!...
Tại sao như vậy? Thực ra, nói thẳng rằng, cuộc đời người này phước không có, mà huệ cũng không có luôn! Tức là đường đi nước bước người ta không vững! Cho nên TU PHƯỚC cũng quan trọng lắm.
Trong ba điểm TÍN-HẠNH-NGUYỆN của pháp môn niệm Phật, thì niềm TIN vững vàng và tha thiết NGUYỆN VÃNG SANH về Tây Phương là TU HUỆ. Thành tâm chí thành chí thiết NIỆM câu A-Di-Đà Phật là TU PHƯỚC.
Vì thế, người nào phát lòng tin vững vàng vào pháp môn niệm Phật, đều là do thiện căn của họ lớn, trong nhiều đời nhiều kiếp người ta có tu hành nên bây giờ thiện căn nổi lên. Người nào phát khởi niệm được câu "A-Di-Đà Phật" là do phước báu người ta tu được trong nhiều đời nhiều kiếp.
Phước báu thuộc về bố thí, cúng dường, có thể là phóng sanh, ít sát hại sanh vật. Còn Thiện Căn là do người ta có tu hành, có niệm Phật, có trì chú, có tụng kinh... những chuyện này tạo ra Thiện Căn, tâm tánh hiền lành.
Tu hành nên nhớ là phải cần Phước-Huệ Song Tu cho đầy đủ. Tốt nhất là chúng ta CHÍ THÀNH, NIỆM PHẬT cho nhiều, không nên ỷ y. Nhiều người rất lơ là chuyện niệm Phật. Về công phu thì cứ tưởng rằng mình ngày nào cũng tới đây tu là được rồi, biết được con đường vãng sanh, lại có ban hộ niệm nữa... thế là mình vững tâm!...
Chưa chắc đâu! Vững tâm được là khi nào thật sự mình xóa được cái ách nạn của mình. Ách nạn của mình chính là mê man bất tỉnh. Chứ nếu lúc lâm chung mà bị mê man bất tỉnh, tức là nghiệp báo đã tràn lên rồi, oan gia trái chủ đã kiềm chế tất cả rồi, chúng chận đường hết trơn rồi, thì những người tới hộ niệm chẳng qua cũng chỉ là ngồi bên cái cục thịt sắp sửa tan rã, không cách nào có thể dễ dàng giải quyết được!
Cho nên mấy ngày nay chúng ta nhắc nhở rất nhiều về chuyện này để cho chư vị chú ý một chút xíu. Hãy cố gắng bỏ bớt những Tham Chấp, bỏ bớt những Cạnh Tranh, Ganh Tỵ, bỏ bớt những thói quen nói xấu người này nói xấu người nọ đi, để chúng ta nhiếp tâm vào câu A-Di-Đà Phật.
Ví dụ, như hôm nay cô Kim Ngọc đánh địa chung hay quá, nên mấy ngày nay tôi nhường cho Cô đánh luôn. Cô đánh càng ngày càng... coi như là, "Xuất quỷ nhập thần!". Hay lắm! Khi tiếng địa chung của Cô đánh hay như vậy, mà ta niệm theo kịp, tức là ta có công phu tu tập. Nếu ta niệm theo không kịp, thì ta hãy ráng tập niệm thêm nữa.
Để chi?... Một lần chí thành niệm Phật, nhiếp tâm vào cái câu A-Di-Đà Phật sẽ xóa cho mình rất nhiều nghiệp chướng. Nói rõ hơn, là làm cho phước báu của mình tăng lên thì nghiệp chướng của mình sẽ bị đè xuống. Cũng giống như trong một cái hũ có cả những hạt đậu đen và hạt đậu trắng. Đậu đen tượng trưng cho "Nghiệp", đậu trắng tượng trưng cho "Phước". Nếu trong đó có 50% đen, 50% trắng thì mình thấy màu xam-xám. Nếu ngày nào mình cũng đổ thêm đậu trắng cho nhiều nhiều vô, thì hạt đậu đen cũng bấy nhiêu đó thôi, nhưng mà nó bị bao lại, tự nhiên mình thấy hũ đậu màu trắng. Sự diễn biến giống như vậy đó. Mình nên hiểu cái nghĩa lý là như vậy, chứ không phải là cái nghiệp nó tiêu đâu, mà chính là cái phước mình nó tăng lên đó. Hễ phước tăng lên thì mình hưởng phước nhiều hơn.
Như vậy, khi tu hành, nếu chúng ta có khả năng thì nên cố gắng phóng sanh, cố gắng làm việc thiện lành, ăn ở vui vẻ... Tất cả những nghiệp chướng gì cũng đều do từ trong tâm mình mở ra. Hễ một lần giận dữ tức là mình bỏ con đường thiện đi theo đường ác. Mà cái ác của sự giận dữ nó lại gây ra cái chủng tử địa ngục. Cho nên hôm qua tôi có nói rằng, một lần giận lên thì địa ngục nhập vào, thực ra là vì cái chủng tử địa ngục nó tiêm vào trong tâm của mình. Nếu những người thường giận dữ, thì có nhiều lần tôi nói rằng, một người tu hành bảy tám chục năm mà thường giận dữ, nhiều khi công đức thua một người mới tu một tuần, hai tuần, một tháng, hai tháng mà tâm tính người ta hiền lành. Nguyên nhân là vì những người ưa giận dữ như vậy, thì tu đâu họ phá đó... Tu đâu phá đó... Tu đâu phá đó... Cũng giống như người làm ra tiền, tiền thì có rất nhiều nhưng làm xong thì vô sòng bài đốt hết. Đốt xong rồi ra làm nữa. Làm rồi lại vô sòng bài đốt nữa. Sau cùng đốt một lần cuối nữa thì trụi lũi!...
Thành ra, có được phước báu chính nhờ ở tâm thiện lành. Nếu có khả năng thì mình nên làm phước. Còn không có khả năng thì sao? Nhất định nhiếp tâm lại niệm câu A-Di-Đà Phật. Trong những lúc cộng tu này, hãy ráng cố gắng niệm theo. Mình niệm được như vậy là chứng tỏ công phu của mình có. Công phu có thì nó sẽ đè những nghiệp chướng xuống và bắt đầu giúp tăng trưởng phước báu lên. Ví dụ, như trong những lúc cộng tu địa chung này, hay lắm! Hễ mình nhiếp tâm vào được thì tự nhiên mình niệm theo tiếng địa chung được. Mình không nhiếp tâm được thì mình niệm theo không được. Nhất là những người đánh địa chung. Đánh địa chung mà tiếng địa chung hay chứng tỏ rằng công phu của người đó tốt. Lạ lùng vậy đó! Hay nói cách khác, tâm của người ta đã bắt đầu "Tịnh" rồi. Nếu đang đánh địa chung mà chợt nghĩ... "Trời ơi! Có thể mình bị lọt rồi đó...", thì tự nhiên bị lọt nhịp liền! Tại sao?... Vì cái tâm đã khởi vọng lên rồi!
Cho nên, phương pháp đánh địa chung hay lắm! Đó là một pháp công phu để nhắc nhở cho mấy người… (sợ đánh địa chung)! Mấy ngày nay tôi thấy cô Kim Ngọc đánh hay quá nên tôi nhường hết cho Cô. Bây giờ nhiều khi chính tôi đã bị thua rồi! Tốt lắm!...
Sẵn đây tôi xin kể một chuyện vui vui. Có một Chị kia nói rằng:
-Tôi thì đi tu mà ông xã tôi thì không chịu tu. Ông xã tôi cứ chê lên chê xuống. Tôi nói thiệt nghen, tôi sẽ chứng minh cho Ổng biết là tôi sẽ ra đi an nhiên tự tại, tôi sẽ biết trước ngày giờ tôi đi, và tôi sẽ chứng minh cho Ổng biết, thì cái ngày tôi đi đó, ông sẽ bắt đầu tu...
Thực ra là… tu hành chúng ta phải có cái tâm khiêm nhường một chút. Hãy ráng cố gắng thành tâm, chí thành, chí thiết tu hành để giải bớt ách nạn cho chính mình, chứ đâu phải tu cho ông xã mình biết, tu để biểu diễn cho người ta biết. Khi mình muốn biểu diễn cho người ta biết, thì là cái tâm của mình đã bắt đầu ứng hiện những cái "Loạn" trong đó rồi... Không hay!
Chính vì vậy, muốn cuối cùng mình được an nhiên tự tại ra đi, thì tốt nhất là những cái cần phải làm thì rõ ràng và đơn giản lắm…là cố gắng KHIÊM NHƯỜNG, thành tâm sám hối lỗi lầm cho nhiều. Nên nhớ, thành tâm sám hối không phải là cứ thường đứng trước Phật rồi niệm: "Nam Mô A Di Đà Phật, con xin thành tâm sám hối". Nếu mình sám hối như vậy, thì Hòa Thượng nói: "Mình buổi sáng gạt Phật một lần, buổi chiều gạt Phật một lần"!... Không được! Cũng giống như mỗi sáng mình nguyện: " Nam Mô A-Di-Đà Phật, con nguyện khi lâm chung không còn chướng ngại, tinh thần được tỉnh táo...". Nguyện như vậy mà mình không thay đổi, mình không chịu buông xả, mình còn khó chịu cái này khó chịu cái nọ, mình còn đem chuyện của thế gian để vào trong tâm của mình, cạnh tranh, ganh tỵ... thì ngài Tịnh Không nói, quý vị đã gạt Phật rồi! Quý vị đã hối lộ Phật rồi! Sáng hối lộ một lần, chiều hối lộ một lần. Thật là điều sai lầm vậy!
Chính yếu là chúng ta phải lo tu tập để được tương ưng với Đại Nguyện của Phật. Hòa Thượng Tịnh Không còn nói, phải đem cái Đại Nguyện của Đức A-Di-Đà Phật làm cái Đại Nguyện của mình nữa. Tức là tâm hồn của chúng ta càng phải mở rộng ra. Tập cho được như vậy thì tự nhiên những nghiệp chướng trong tâm từ từ nó buông ra... buông ra... buông lần lần ra hết đi. Nếu mình không buông ra, thì thường thường là nghiệp chướng nó vô... nó vô... nó vô!...
Thực ra là gì? Trong tâm của ta, trong A-lại-da thức của ta đã chứa đầy những cái nghiệp chướng đó rồi. Bây giờ làm sao đừng có "Duyên" với nó, thì tự nhiên những cái chủng tử nó nằm im đó. Chúng ta hãy phải bắt đầu duyên với A-Di-Đà Phật. Muốn duyên với A-Di-Đà Phật thì sao? Đơn giản, Đại-Thế-Chí đã nói rõ rệt: “Ức Phật niệm Phật, hiện tại đương lai tất định kiến Phật”,
Đơn giản, rõ ràng lắm. Tức là gì? Nhớ tới Phật, nghĩ tới Phật, tưởng tới Phật, niệm câu A-Di-Đà Phật, nhớ về Tây Phương Cực Lạc.
Đừng có nhớ những cái nghiệp.
Đừng có nhớ những cái trong lục đạo luân hồi.
Đừng có nhớ những cái nhân ác mà mình đã tạo ra trong quá khứ.
Làm sao khỏi nhớ? Cái tập khí của mình bỏ đi. Tại vì thường thường cái tập khí là cái duyên chứ không có gì hết. Hễ một lần mình giận lên thì cái duyên giận này, vừa tạo ra một chủng tử địa ngục mới, mà nó còn tạo thêm cái duyên cho những chủng tử liên quan tới cái giận đó khởi lên. "Trùng trùng Duyên Khởi" là như vậy.
Chính vì vậy, "Pháp-Tu" này đơn giản. Biết được con đường đi rồi, biết là mình tạo nghiệp chướng nhiều rồi... Nhưng không sao! Hãy quyết đừng có nghĩ tới đó nữa, hãy cố gắng vui vẻ. Để chi? Tương ưng với cảnh Cực Lạc. Mình thiện lành tương ưng với đại thiện đại lành. Niệm Phật để cầu sanh về Tây Phương, tự nhiên mình sẽ có cái duyên với cõi Cực Lạc. Chính cái duyên này nó giúp cho mình đi về Tây Phương. Muốn về Tây Phương nhất định phải tạo cái duyên, gọi là duyên Cực Lạc.
Tâm mình Không Khổ thì tâm mình sẽ An Lạc, gọi là "Ly Khổ Đắc Lạc". Đây chính là cái duyên đi về Tây Phương Cực Lạc vậy.
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 15
Nam Mô A-Di-Đà Phật
Trong lời nguyện vãng sanh của Niệm Phật Đường chúng ta có câu nguyện là:
"Khi con lâm chung không còn chướng ngại, biết trước ngày giờ tâm hồn tỉnh táo, thấy A-Di-Đà Phật, Quán-Âm, Thế-Chí, chư Đại-Hải-Chúng tướng hảo quang minh hiện thân tiếp dẫn vãng sanh Cực Lạc."
Cái "Chướng Ngại", "Tâm hồn tỉnh táo" và "Biết trước ngày giờ" thì chúng ta đã nói sơ qua rồi. Bây giờ mình bước đến một cái điểm quan trọng, rất là quan trọng là, "Khi con lâm chung thấy A-Di-Đà Phật".
Xin nhắc cho thật rõ chuyện này, lời nguyện của chúng ta là nguyện khi lâm chung thấy A-Di-Đà Phật đến tiếp dẫn ta về Tây Phương Cực Lạc. Đây là điểm nhắc lại rất kỹ và là một chuyện rất lớn đối với công cuộc đi về Tây Phương của người niệm Phật.
Khi mình lâm chung chỉ được đi theo A-Di-Đà Phật.
Muốn đi theo A-Di-Đà Phật thì phải thấy A-Di-Đà Phật hiện ra tiếp dẫn về Tây Phương Cực Lạc. Rõ ràng minh bạch.
Trong khi lâm chung không được đi theo một người nào khác.
Tại vì biết chắc chắn rằng, khi chúng ta xả bỏ báo thân, ta có thể sẽ thấy rất nhiều người đến chứ không phải chỉ có A-Di-Đà Phật. Nên chuẩn bị trước! Chúng ta có thể thấy Ông Bà, Cha Mẹ. Chúng ta có thể thấy Quỷ Thần. Chúng ta có thể thấy Ma, thấy Quỷ, chúng ta thấy nhiều lắm... Chúng ta cũng có thể thấy nước, thấy lửa, thấy những cảnh giới hãi hùng trong những giờ phút sắp bỏ báo thân! Nhớ cho kỹ điểm này, ta chỉ được quyền đi theo A-Di-Đà Phật, không được đi theo một người nào khác hết. Xác định cho rõ ràng chuyện này và bắt đầu từ đây chúng ta khai triển tới. Vô cùng quan trọng!
Có nhiều người khi tu hành nghĩ tới câu nguyện thấy A-Di-Đà Phật, nên cứ cầu mong cho Phật hiện ra cho mình thấy. Đây là một điều hoàn toàn sai lầm! Không phải như vậy đâu. Mà chúng ta chỉ được quyền nguyện là:
Nguyện trước những giây phút xả bỏ báo thân A-Di-Đà Phật hiện thân tiếp dẫn.
Ngài hiện thân như thế nào? Khi mình bịnh xuống ban hộ niệm sẽ đem một tấm hình Phật, càng lớn càng tốt, đừng nhỏ quá, đến trước mặt mình và người bệnh đó được nhắc nhở là phải nhìn hình Phật cho kỹ và chỉ được đi theo vị đó mà thôi. Khi cái "TÂM" của mình thành và cái "SỰ" nguyện vãng sanh của mình tha thiết, thì dù có nghiệp chướng đang bao phủ, đang hành hạ, gọi là nghiệp khổ, cận tử nghiệp, nếu mà quyết lòng niệm Phật, quyết chí nguyện vãng sanh, nhất định buông hết tất cả vạn duyên ra, cái đau cũng phải buông luôn chứ đừng có nghĩ đến cái đau, tại vì nghĩ cái đau tức là nghĩ tới cái khổ, mà nghĩ tới cái khổ thì cái khổ nó quật mình lăn cù luôn. Kệ nó, đừng có nghĩ tới, cứ nghĩ tới A-Di-Đà Phật, ráng mở mắt ra nhìn vào hình A-Di-Đà Phật, coi cho kỹ từng nét từng nét của Ngài. Với lòng thành của mình sẽ cảm ứng A-Di-Đà Phật, Ngài sẽ ứng hóa thân ra, gọi là "Hóa Thân Phật". Ngài sẽ ứng ra, và khi Ngài ứng ra như vậy, những người chung quanh không ai thấy, mà người lâm chung thấy.
Nếu một người được coi là nghiệp chướng không còn chướng ngại nữa, tâm hồn tỉnh táo tức là không bị oan gia đánh phá, không bị nghiệp chướng đánh phá, và nhiều khi trí huệ của họ phát sinh ra. Nhờ vậy người ta biết trước ngày giờ ra đi. Người ta có thể báo cáo cho mình biết rằng: "A-Di-Đà Phật đã đến rồi, bây giờ tôi đi...". Họ chắp tay lại chào chào vài cái... Rồi... ngồi đi cũng được, đứng đi cũng được, tùy ý, muốn sao cũng được. Tự tại!
Nhưng cũng có nhiều người vì nghiệp chướng mạnh quá, nó đánh, nó đánh muốn "Queo Râu" luôn! Nó đánh tới ngóc đầu không nổi! "Ngáp Ngáp" cũng không nổi luôn! Nhưng nhờ TÍN-NGUYỆN-HẠNH vững vàng, người ta vẫn có thể thấy A-Di-Đà Phật. Tức là người đó thấy chứ không phải mình thấy. Mình chỉ có thể thấy người đó mĩm cười, có thể thấy người đó chắp tay, miệng nhép nhép muốn nói gì đó, người đó muốn làm động tác gì đó, hoặc thấy mắt họ sáng sáng lên, thực ra họ muốn báo cho mọi người biết A-Di-Đà Phật tới... rồi đi theo A-Di-Đà Phật. Đây là hiện tượng vãng sanh bảo đảm nhất. Bảo đảm, khi người đó ra đi rồi, mình hộ niệm tới năm ngày, xin thưa thật qua năm ngày cái thân xác đó vẫn mềm, vẫn tươi, càng ngày càng hồng hào lên.
Xin thưa rằng, nếu bây giờ mình được tỉnh táo, mình ngon lành, khi ra đi mình nói:
- A-Di-Đà Phật! Thưa bác Chín, bác Hai, bác Ba... tôi cảm ơn chư vị tới hộ niệm. Bây giờ thì A-Di-Đà Phật đã tới rồi...
Ngon lành không nè? Báo cáo được như vậy càng hay. Nhưng có nhiều khi mình báo cáo không được. Muốn báo cáo mà mệt quá, thì ít ra cũng nhép nhép cái miệng muốn nói lời từ giã... chứ đừng để bị tình trạng mê man bất tỉnh! Một người bị mê man bất tỉnh thì lúc đó mình không biết là họ có thấy Phật hay không? Hay là họ thấy Ông Bà!... Cho nên hôm trước mình có nói, nhiều người chưa biết tu, thường cứ quỳ trước bàn thờ Gia Tiên, nguyện xin Cha mà có linh thiêng thì Cha về giúp đỡ con, Cha cứu độ con, Cha hộ trì cho con... Khi mình nguyện như vậy thì lúc lâm chung mình rất dễ thấy Cha mình tới. Cha mình tới là đúng với ý nguyện của mình rồi. Mình mĩm cười ra đi, người ta tưởng là mình vãng sanh, nhưng thực ra ta đã đi theo con đường sai lạc rồi! Nguy hiểm lắm!
Xin nhắc đi nhắc lại câu này: Chỉ được quyền đi theo A-Di-Đà Phật.
Những ngày sau chúng ta sẽ tiếp tục khai thác rất kỹ chỗ này. Hòa Thượng Tịnh Không có dặn rất kỹ chuyện này. Ngài nói rằng, Lúc đó mà đức Bổn Sư Thích-Ca Mâu-Ni Phật hiện ra, thấy rõ ràng cũng không được theo. Ngài nói trước cho biết!... Không được theo. Thấy một vị Tiên Ông cỡi hạt, chống trượng, cầm quạt, có phất trần tới... Ngon lành lắm! Hào quang bay phất phới! Dù có đẹp gì đi nữa, thì người niệm Phật vãng sanh về Tây Phương cũng nhất định không được theo.
Xin quý vị cần phải nắm cho vững nguyên tắc này. Nếu không vững nguyên tắc này thì coi chừng bị nạn! Bây giờ thì nói hay lắm!... Lý luận hay lắm!... Đến lúc đó rồi không ai có thể "Lý Luận gì nữa" cho mình được đâu!
Hòa Thượng Tịnh Không nói, người "GIÁC" mới đi đúng, chứ người "MÊ" thì thôi chịu thua! Cho nên, đừng có "MÊ" nữa! Hôm nay chúng ta bắt đầu "GIÁC". Nếu trong những ngày qua, hễ tới ngày giỗ mình thường nguyện xin Cha "Linh Thiêng!" về đây cứu con... Thì hôm nay xin đừng nên nguyện như vậy nữa, mà nên nguyện như vầy: "Xin Cha cảm ứng được lời nói này, quyết lòng niệm Phật cầu về Tây Phương Cực Lạc. Chỉ có về Tây Phương Cực Lạc mới giải thoát được mà thôi".
Còn lời Nguyện Chính là gì? Là nguyện A-Di-Đà Phật phóng quang tiếp độ về Tây Phương. Mà Ngài phóng quang tiếp độ bằng cách "Ứng Hóa" ra để tiếp độ. Tại vì chúng ta chưa được tới cảnh giới "Nhất Tâm Bất Loạn". Nếu chúng ta niệm Phật đến "Nhất Tâm Bất Loạn", thì không phải là Hóa Thân Phật đâu à, mà "Báo Thân Phật". Lúc đó mới là vô cùng vi diệu nữa! (Nhưng chuyện này mình không nói làm chi, vì chắc chắn mình thuộc hàng phàm phu thì chỉ được Hóa Thân Phật tiếp độ). Hóa Thân Phật hiện ra giống hệt như cái tấm hình, mà hàng ngày mình nhìn, mình "Quán Tượng", tức là hãy nhìn xem... ví dụ như chung quanh ở đây chúng ta có những hình Phật. Nếu quý vị muốn dùng hình Phật này đi hộ niệm cũng tốt hoặc là dùng cái hình ở nhà mình cũng tốt. Chọn hình nào một hình thôi, rồi cứ nhìn hình tượng cho kỹ, coi như đó là đức A-Di-Đà Phật, thì trong pháp giới chúng sanh, Hòa Thượng Tịnh Không có giảng kỹ, không ai được quyền giả A-Di-Đà Phật để gạt mình. Ngài nói khi mình thành tâm niệm Phật, lúc lâm chung thấy A-Di-Đà Phật hiện ra, mình cứ an lòng theo Ngài mà về Tây Phương đi.
Trong pháp niệm Phật, xin nhắc đi nhắc lại câu này: CHÂN THÀNH, THÀNH TÂM. Thành tâm niệm thì Ngài mới hiện, không thành tâm niệm thì Ngài không hiện. Sự thành tâm này hổm nay chúng ta nhắc đi nhắc lại nhiều lần lắm rồi. Cụ thể chính là:
Mình không còn chấp nê vào chuyện thế gian nữa, không còn để chuyện thế gian chi phối vào cái tâm mình nữa.
Ngài Tịnh Không nói những người nào mà một niệm ác không sinh ra, một niệm thế gian không sinh ra thì gọi là CHÂN THÀNH, là CHÍ THIẾT.
Vì hồi giờ mình không biết, để vọng niệm nó sinh ra nhiều quá rồi! Thì giờ đây, mình cố gắng làm sao để trước phút lâm chung mình phải "Chân Thành, Chí Thiết". Muốn trước giờ phút lâm chung mình thực hiện cho được điều này, thì ngay bây giờ, xin thưa, phải BUÔNG XẢ cho hết, cố gắng nhất định tập buông xả. Vào trong Niệm Phật Đường, việc của mình mình làm, không nên làm việc của người khác. Ví dụ, như mình không phải là người hộ thất, mà cứ lăng xăng làm việc của hộ thất, như vậy nó lộn xộn đi! Không nên làm như vậy. Người nào có bổn phận hộ thất hôm nay phải làm những chuyện như: Sắp xếp người này đứng chỗ này, người nọ đứng chỗ nọ. Những chuyện này phải để cho người hộ thất làm. Mình không có phận sự thì nên đứng yên, như vậy mới hay hơn là mình cứ thấy người nào đứng sai thì thấy khó chịu! Vì cảm thấy khó chịu nên đang đứng trong đạo tràng mà mình chỉ lên chỉ xuống làm mất hết sự trang nghiêm! Mà càng mất trang nghiêm thì cái tâm chúng ta không thể thanh tịnh. Mình không thanh tịnh thì ảnh hưởng sự thanh tịnh của người khác!
Cho nên không được làm như vậy. Việc người nào người đó nấy làm. Trong Chánh Điện chỉ có người hộ thất mới được quyền đi qua đi lại, đi lên đi xuống sắp xếp chỗ đứng, chỗ ngồi. Còn tất cả những người khác thì phải tuân phục theo sự hướng dẫn của người hộ thất. Được như vậy thì tự nhiên đạo tràng của chúng ta sẽ thanh tịnh, trang nghiêm. Chứ không thể cứ thấy người kia đứng sai thì mình sửa. Người nào cũng sửa như vậy thì thành ra lộn xộn. Không hay!
Trở lại chuyện "Thấy A-Di-Đà Phật". Xin khẳng định, là mình chỉ được nguyện: "Khi lâm chung thấy A-Di-Đà Phật".
Có nhiều người sơ ý cứ ngày đêm nguyện: "Nam Mô A-Di-Đà Phật, xin Phật hiện thân cho con thấy". Hoặc là, ví dụ như nằm mộng, nằm mơ gì đó, thấy cái gì là lạ hiện ra cũng tưởng là Phật tới!... Phật tới!...
Ngày mai chúng ta sẽ tiếp tục mổ xẻ chuyện này. Đầu tiên cần nhớ rất kỹ điểm này, là: NGUYỆN KHI LÂM CHUNG CON ĐI THEO A-DI-ĐÀ PHẬT. Đi theo A-Di-Đà Phật nên nguyện cầu Ngài ứng thân ra để cho con đi theo, chứ không phải là cứ cầu nguyện cho ngày ngày được thấy Phật. Thấy rồi thì đi ra ngoài khoe rằng tôi đã thấy Phật rồi!... Đây là một hiện tượng hoàn toàn khác!
Ngày mai chúng ta sẽ tiếp tục mổ xẻ để cho vững vàng con đường đi về Tây Phương an toàn không bị trở ngại.
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
