Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Phật giáo ứng dụng
Hộ Niệm Là Một Pháp Tu
- Tác giả
- Diệu Âm
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
Tọa Đàm 06
Nam Mô A Di Đà Phật!
Hồi chiều này Diệu Âm có nghe một người bạn ở bên Mỹ điện thoại tới, nói có một người nêu ý kiến rằng, không chịu lo tu hành, cứ nằm đó mà chờ hộ niệm thì làm sao được vãng sanh? Lời nói này rất là hay và nó đáp ứng đúng cái đề mục chúng ta đang nói, tức là hộ niệm không phải là nằm đó chờ chết, rồi khi sắp chết mới mời ban hộ niệm tới. Không phải như vậy đâu?
Phải chú ý đến công phu tu hành. Đây mới thực sự là chính. Nếu chúng ta cứ nằm đó mà chờ đến lúc sắp lâm chung, bị mê man bất tỉnh rồi mới chạy tìm ban hộ niệm thì cũng đã quá trễ! Chắc chắn ở đây chúng ta ai cũng biết qua chuyện này, nhưng người thân của chúng ta, bạn bè, bà con... hầu hết người ta không biết. Chính vì vậy mà chúng ta phải nói cho người ta biết rằng muốn được hộ niệm để vãng sanh thì xin phải lo tu hành trước, và cần biết được những quy luật vãng sanh, thì lúc đó hộ niệm mới được. Cho nên ý kiến phía trên chúng ta cần nên nhớ.
Tuy nhiên, có nhiều người lợi dụng câu này để khinh thường hay chê bai phương pháp hộ niệm thì thực là một điều quá sai lầm! Vì nếu thực sự tu hành chứng đắc được Nhất Tâm Bất Loạn, thì cần chi nhờ đến ban hộ niệm. Lúc đó ta biết ngày giờ ra đi, ta đứng cò cò một chân, ta ngồi trên ghế ra đi cũng được. Ta biểu diễn sự vãng sanh như một trò đùa. Nhưng đáng tiếc là hiện tượng này quá hiếm hoi! Có thể nói rằng hàng vạn người tìm không ra một người. Trong khi đó, vì quá khinh thường phương pháp hộ niệm, cho nên khi Cha chúng ta chết, ta không biết cách nào để cứu! Người thân chết, rồi tiếp tục chết, ta không biết cách nào cứu! Nhìn thấy sự đọa lạc của người thân, ta đành chịu bó tay, rồi bắt đầu đổ thừa: Đổ thừa nghiệp báo... đổ thừa... đổ thừa tại vì... tại vì... đủ cách đổ thừa hết. Nhưng bên cạnh đó, ta không chịu đổ thừa chính ta, khi đã biết được con đường vãng sanh mà không truyền chỉ cho người thân con đường vãng sanh. Ta không chịu đổ thừa là tại sao ta không chịu cẩn thận nghiên cứu phương pháp hộ niệm rồi thông báo cho người thân biết, thông báo cho bạn bè hay để họ chuẩn bị, họ biết được trước những giờ phút lâm chung bị những gì? Vào cuối đời ta bị cái gì? Nạn oan gia trái chủ như thế nào? Khi cận tử nghiệp hiện hành như thế nào? Làm sao ta thoát qua những ách nạn đó?... Mà cứ đổ thừa là người đó nghiệp chướng nặng... Vô tình, ta đánh mất quá nhiều người thân vào trong tam ác đạo! Rồi sau cùng, giả sử như chính ta niệm Phật không được Nhất Tâm Bất Loạn, đến khi cuối đời, những người bên cạnh ta ai sẽ là người giúp ta thoát ách nạn đây?
Phải chăng, vì ta quá khinh thường phương pháp hộ niệm, không bao giờ nói chuyện về hộ niệm! Mà không nói tới chuyện hộ niệm, không dạy phương pháp hộ niệm cho những người chung quanh, thì khi ta nằm xuống rồi, những người xung quanh không ai biết cách nào giúp cho ta thoát được những ách nạn đó.
Xin kể một câu chuyện vừa mới xảy ra bên Mỹ, cũng do một người bạn kể lại. Là có một người, một vị đó cũng biết niệm Phật, đi tới hộ niệm cho một người. Sau khi người bệnh chết mới có hai tiếng đồng hồ thì người nhà mời vị đó tới. Không biết vị đó hộ niệm bằng cách nào mà lại dùng ngón tay bấm huyệt, bấm lên đầu người chết!... Rồi sau đó họ nói rằng, nhờ bấm như vậy mà người chết đó đã được vãng sanh rồi!
Thấy không? Nếu chuyện hộ niệm mà chúng ta không khai thác kỹ, không chịu học hỏi kỹ, thì thường thường khi đối diện với người ra đi, ta làm nhiều điều sai lầm lắm! Cách đây cũng không lâu, chúng tôi nghe được một chuyện là có người hộ niệm cho một người đã chết rồi. Vị đó hít một hơi thật dài... vận công lên hai tay, rồi áp lòng bàn tay vào lòng bàn chân của người chết để đẩy thần thức lên đỉnh đầu. Trong Tịnh Tông Học Hội, cũng như chư Tổ dạy, không bao giờ nói đến chuyện này, và tôi biết được rằng, nhiều người hộ niệm đã áp dụng những phương thức sai!
Thì hôm nay khi ngồi ở đây, những lời nói này đều có ghi âm hết, là chính Diệu Âm này không bao giờ hướng dẫn những phương pháp hộ niệm như vậy. Không bao giờ có thể dùng cái chưởng lực gì đó của mình mà đẩy thần thức cả.
Tại sao mình lại có quyền thay A Di Đà Phật để tiếp dẫn thần thức đi về Tây Phương? Làm sao mà ta có thể thay cho A Di Đà Phật để đẩy thần thức từ ở dưới "Địa Ngục" lên đến đỉnh đầu? Bàn chân là chỉ cho "Địa Ngục", đỉnh đầu là chỉ cho Tây Phương Cực Lạc. Đâu có quyền làm như vậy! Chính vì quá sơ ý về chuyện hộ niệm, lơ là... mà thường thường bị thất bại.
Cho nên hộ niệm, như hôm qua mình đã nói rõ rệt: "NIỆM" là niệm Phật. Nhất định chúng ta phải lo công phu tu hành, đừng nên lơ là. Và "HỘ" là rất cần những người chung quanh biết cách hóa giải cho chúng ta. Tại vì sợ rằng, bây giờ bắt đầu tu hành cho đến lúc hết hơi rồi, ta vẫn không chứng đắc được Nhất Tâm Bất Loạn, ta không được tự tại vãng sanh và cái nghiệp chướng vẫn theo đuổi sát nút, nó báo hại ta chịu không nổi! Chính vì vậy mà chúng ta phải đi song song...
Bây giờ trở lại chuyện tu hành. Theo như Diệu Âm thấy, Niệm Phật Đường của chúng ta nên tăng thêm một ngày "Tinh Tấn" nữa, hay hơn là một tháng chỉ có một ngày. Tại vì tôi thấy là một ngày tinh tấn thường thường đông hơn những ngày bình thường. Những người ở trong Niệm Phật Đường ngày nào cũng tu, thì có thể cũng được được một chút. Còn ngoài ra, tinh tấn mỗi tháng có một ngày thì hơi yếu! Chư vị nghĩ thử coi có thể được hay không? Phải tăng thêm thời gian tu hành, chứ không thì xin thưa rằng khi mà đại nạn nó đến rồi, là lúc chúng ta xả bỏ báo thân, cái nghiệp chúng ta còn nặng quá, cái chướng ngại chúng ta còn nặng quá, giải không được. Bây giờ mới bắt đầu tu hành thì xin chư vị nhớ ráng cố gắng.
Hòa Thượng Tịnh Không có định nghĩa rõ rệt vấn đề tu hành, hay lắm! TU LÀ TU SỬA; HÀNH LÀ HÀNH ĐỘNG SAI TRÁI. Ngài nói hay vô cùng! Hành động sai trái của ai? Hành động sai trái của chính mình. Tức là sửa những hành động sai trái của chính mình, đừng nên đi sửa hành động sai trái của người khác. Điều này rất quan trọng.
Đối với người khác thì sao? Ta không nên moi cái lỗi của người ta ra. Không nên nhìn cái lỗi của người khác. Không nên để cái lỗi của người khác trong lòng của mình. Đây mới là điều hay. Cho nên, tu là tu cho chính mình, chớ không phải tu cho người khác. Tu cho chính mình thì lo sửa cái lỗi của chính mình. Để chi?
- Để cho cái nghiệp của chính mình càng ngày càng giảm xuống.
- Để cho cái gọi là cái chấp trước của mình càng ngày càng lợt lạt.
- Để cho cái phiền não của mình càng ngày càng bớt đi.
Không tu cho người khác, cho nên người khác làm sai mình đừng có để trong bụng của mình. Nếu mà cứ để cái lỗi của người khác trong bụng của mình, thì cái bụng của mình nó thành ra cái chỗ chứa những lỗi lầm của người khác. Vô tình, vì muốn tu cho người khác mà thành ra tâm của mình bị loạn, tức là phiền não.
Cho nên khi vào một đạo tràng thanh tịnh, chúng ta cố gắng nhắm mắt lại! Ở trong phòng của tôi có ba con khỉ. Hay lắm!
Một con khỉ bịt lỗ tai lại – Tức là đừng nghe những lời người ta nói. Một con khỉ nữa bịt con mắt lại – Tức là đừng nhìn tới những lỗi lầm của người khác, và một con khỉ nữa bịt cái miệng lại – Đừng nói lỗi lầm của người ta.
Thường thường vào trong một Niệm Phật Đường hay một đạo tràng thanh tịnh, luôn luôn có những cái gọi là thông báo, giờ khai thị... Ví dụ, như một người ưa nói chuyện, những ngày tinh tấn niệm Phật là những ngày không được nói chuyện, mà họ cứ nói chuyện hoài. Chính ta không nên chỉ trích người đó, mà hãy để dành trong những phút thông báo đó. Niệm Phật Đường thông báo rằng, "Xin chư vị hôm nay là ngày tịnh khẩu niệm Phật, xin đừng nói chuyện". Nếu hôm sau người đó vẫn cứ tiếp tục nói chuyện nữa, thì NPĐ lại tiếp tục thông báo nữa, thông báo rằng, "Xin chư vị hôm nay là ngày tịnh khẩu niệm Phật, xin đừng nói chuyện"...
Như vậy, cứ dùng phương pháp gọi là kiên nhẫn mà nhắc, nhắc hoài, nhắc hoài... thì một ngày nào đó tự nhiên người ưa nói, ưa phá giới đó sẽ giựt mình, người ta tỉnh ngộ. Nếu họ không giựt mình tỉnh ngộ thì sao? Thì vô tình một ngày tinh tấn niệm Phật, công đức của họ đã hết trơn rồi. Tại vì sao như vậy? Tại vì, ta thấy đó, trên bức tường có để một câu hết sức là quan trọng: “Khéo giữ thân nghiệp – Không mất luật nghi”. Trong khi vào một Niệm Phật Đường với quy định là không được nói chuyện, không được làm ồn. Mình nói chuyện, mình làm ồn... Mất hết luật nghi! Mất luật nghi là mất công đức.
Chính vì vậy, thường thường chúng ta muốn để cho Niệm Phật Đường được thanh tịnh, khi thấy những điều lầm lỗi của một người, chúng ta cứ cố gắng lặng lẽ đi, đừng nhìn tới, đừng phiền não, để chờ những lúc thông báo đó, Niệm Phật Đường sẽ thông báo lên thông báo xuống, thông báo lên, thông báo xuống... thì một ngày nào đó tự nhiên người ta giật mình, sẽ tự nghĩ: À! Tại sao cái thông báo đừng nói chuyện, đừng nói chuyện này cứ lập đi lập lại nhiều vậy? Tại vì chính mình đã nói chuyện. Hay lắm!...
Có một lần Hòa Thượng Tịnh Không nói, nghe đó mà làm cho tôi giựt mình, tỉnh ngộ. Trong lúc đang giảng pháp trên đài, Ngài chỉ vào trong máy quay phim mà nói, “Tôi nói đây là nói tới chư vị, mà chư vị lại cứ tưởng là tôi nói cho người bạn của chư vị”... Ngài nói câu này hay vô cùng! Là tại vì sao ? Khi Ngài lên đài nói như vậy là Ngài xét trong cái đạo tràng đó có những chướng ngại. Vì thế, Ngài cứ nhắc đi nhắc lại, nhắc đi nhắc lại nhiều lần, để khi mình có lỗi lầm nào, mình có sơ suất nào, tự nhiên mình giựt mình tỉnh ngộ.
Thành ra, khi tu hành ta phải nhớ rằng, tu cho chính mình, không được tu cho người khác. Có nghĩa là mình có gì sai thì lo sửa lỗi của mình, còn những cái sai của người khác thì đừng sửa người ta. Tất cả hãy để cho đạo tràng lo liệu. Người ta dùng cách khai thị, dùng cách thông báo, thông báo lần lần thì tự nhiên một ngày nào đó sẽ chuyển, chuyển dần... Xử sự như vậy, vô tình đạo tràng đó hình như chuyển đổi. Chuyển, chuyển... sau cùng rồi thì êm xuôi và ai ai cũng được thanh tịnh.
Chính vì vậy, hộ niệm là bắt đầu tu, là chuẩn bị tu, là tìm gỡ cái nghiệp của mình ra đừng có để cho nó vướng mắc... Thì khi chúng ta chuẩn bị xả bỏ báo thân, những vướng mắc đó không còn dính trong tâm của chúng ta nữa, người nào đến hộ niệm cho chúng ta cũng được. Oan gia trái chủ muốn trá hình ra, bằng hình thức này, bằng hình thức khác cũng không trá hình được, tại vì tâm chúng ta bắt đầu thanh tịnh, ta không còn chấp nữa. Hễ không còn chấp thì không còn cái gì dính vào trong tâm chúng ta nữa. Nhờ đó chỉ cần năm, mười người đứng bên cạnh mình, cũng không cần khai thị, chỉ cần người ta niệm A-Di-Đà Phật là mình bắt đầu nhiếp tâm niệm Phật liền.
Cho nên tu hành và hộ niệm phải kết hợp với nhau. Thật sự đây là một điều rất an toàn để chúng ta VÃNG SANH VỀ TÂY PHƯƠNG CỰC L ẠC
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 07
Nam Mô A Di Đà Phật
Thành thực là "Khai Thị" thì không dám! Mà hôm nay sẽ tiếp tục mổ xẻ vấn đề hộ niệm. Hộ niệm là phải lo tu hành để có đầy đủ TÍN-HẠNH-NGUYỆN vãng sanh, chứ không phải nằm đó chờ chết rồi kêu ban hộ niệm đến là được.
Trước khi tiếp tục mổ xẻ vấn đề này, Diệu Âm xin đọc cái thông báo của Niệm Phật Đường chúng ta đã phát hành lâu rồi, có thể là… rất cần thiết. Chư vị nên đem về, nếu những ai muốn hộ niệm thì nên cho người ta biết cái thông báo này cho rõ ràng...
"Hộ niệm vãng sanh là giúp cho người lâm chung có đầy đủ Tín-Nguyện-Hạnh để vãng sanh. Người muốn được vãng sanh phải:
- Một là có niềm tin vững vàng.
- Hai là Nguyện vãng sanh tha thiết.
- Ba là chí thành niệm Phật.
- Và phương pháp hộ niệm phải lo nghiên cứu càng sớm càng tốt.
Xin đừng đợi đến lúc sắp lâm chung, hấp hối, mê man bất tỉnh hay tắt hơi rồi mới mời ban hộ niệm. Lúc đó xin thưa rằng đã quá trễ rồi!"
Đây là cái thông báo mà chúng ta có gắn trên bảng thật lớn, viết chữ thật là lớn. Nhưng có nhiều người đã hiểu lầm hộ niệm, cứ để cho mê man bất tỉnh rồi đến kêu ban hộ niệm. Thậm chí có những người tắt hơi rồi mới kêu ban hộ niệm. Thật là một điều hiểu lầm đáng tiếc!...
Ngày hôm kia chúng tôi có được thông báo đi hộ niệm cho một người. Hỏi người đó như thế nào rồi? Thì vị Sư Cô đó nói là đã mê man bất tỉnh rồi. Lúc đó đã gần nửa đêm, nhưng vì cái lòng từ bi của Sư Cô, cho nên Diệu Âm này cũng đem mấy vị nội trú đi ra hộ niệm. Khi tới thì thấy bà Cụ đã nằm coi như là không còn biết gì nữa cả. Mê man bất tỉnh! Đúng là người đang đếm từng hơi thở để ra đi. Rồi tới ngày hôm sau, cũng định là sau khi cộng tu xong thì đến hộ niệm, nhưng trưa, 12g15phút thì bà Cụ đã tắt hơi ra đi, và vị Sư Cô đó cũng yêu cầu ban hộ niệm của mình tới hộ niệm nữa. Khi chuẩn bị xong thì tới đó cũng gần ba giờ, tức là sau gần ba tiếng đồng hồ rồi mình mới hộ niệm. Và kết quả là không cách nào cứu vãn được!
Có một chuyện vừa mới phát hiện hồi sáng nay. Khi vị Sư Cô đó đến thông báo một tin tức. Thực ra thì trước đó tôi không hay biết. Khi nghe kể lại, tôi mới nói, tại sao không cho biết trước? Vị Sư Cô đó nói như thế này, bà Cụ này không chịu niệm Phật. Một lần khuyên bà Cụ niệm Phật thì bà Cụ nổi giận, bà la, bà nói rằng: "Tu hành tôi biết rồi, khỏi cần phải khuyên nữa...". Và khi nhắc đến câu Phật hiệu “A-Di-Đà Phật” thì bà Cụ nổi giận!...
Khi nghe đến cái tin đó, thực sự là làm cho Diệu Âm này giật mình! Nếu trước đó biết được tin tức này, thì chắc chắn chúng ta không tham gia hộ niệm cho bà Cụ này đâu. Tại sao vậy? Tại vì, thứ nhất là niềm tin vào pháp niệm Phật hoàn toàn Cụ không có. Cụ không những không tin mà còn chống đối nữa, thì đây là một đại kỵ trong pháp hộ niệm!
Khi đi hộ niệm cho một người lúc người ta còn tỉnh táo, nếu người ta không đồng ý thì mình tìm mọi cách để hướng dẫn. Có nhiều khi mình dùng đến những phương tiện thiện xảo nào đó để giúp cho bà Cụ tỉnh ngộ. Nhưng giả sử như bà Cụ quyết lòng không chịu tin tưởng, thì nhất định chúng ta đành phải đình chỉ việc hộ niệm. Đây không phải là vấn đề từ bi hay không, nhưng nếu ta đem cái lòng từ bi ra mà tiếp tục hộ niệm, thì thế gian cũng thường có câu ngạn ngữ nói rằng: “Từ bi đa họa hại!”, là vấn đề này đây. Tại vì nếu người ta chống đối, người ta nổi giận vì mình niệm Phật, thì khi mình đi hộ niệm... nếu trước những giây phút tắt thở họ nổi giận, họ tức giận vì họ không muốn mình niệm Phật mà mình cứ niệm Phật, thì cái sự tức giận này sẽ chiêu cảm đến cảnh giới rất là xấu! Vì thế, khi nghe vị Sư Cô nói như vậy làm cho Diệu Âm thực sự bị ngỡ ngàng! Nếu Diệu Âm biết trước chuyện này thì chắc chắn không thể nào dám tham dự cuộc hộ niệm. Nhưng vì tâm của Sư Cô quá từ bi và Sư Cô giấu chuyện này...
Cho nên xin thưa thẳng rằng, hộ niệm không phải là đến niệm Phật cho người ta thì người ta vãng sanh. Mà hộ niệm chính là gì? Chính là làm sao hướng dẫn cho người đó có đầy đủ ba điểm:
- Một là nếu người đó không tin tưởng... thì phải tin tưởng.
Bây giờ trong đồng tu chúng ta nếu người nào chưa tin tưởng, chưa vững lòng tin, thì phát khởi lòng tin vững vàng vào câu A-Di-Đà Phật đi. Phải có cái niềm tin trước, phải thể hiện rõ rệt. Ví dụ như có câu hỏi: “Hồi giờ có nhiều người tu, tu suốt đời không được vãng sanh, thì làm gì mà có hộ niệm vãng sanh”? Còn đặt cái câu hỏi này chứng tỏ là người đó chưa vững niềm tin! Chưa vững niềm tin, thì ta khuyên... phải tin đi. Tại vì đại nguyện của đức A-Di-Đà Phật không phải để dành cho những người thượng căn thượng cơ để niệm Phật “Nhất Tâm Bất Loạn” vãng sanh, mà đại nguyện của đức A-Di-Đà Phật là để cứu độ những người phàm phu tục tử tội chướng sâu nặng như chúng ta. Ngài đòi hỏi cái niềm tin, Ngài không đòi hỏi thượng căn thượng cơ. Những người thượng căn thượng cơ khỏi cần hộ niệm.
- Có niềm tin rồi thì mới phát nguyện được.
Nếu như người đó phát nguyện còn lơ là, thì mình phải tìm cách khuyên nhủ để họ phát nguyện tha thiết. Bây giờ trong chúng ta những người nào chưa phát nguyện tha thiết, hãy lo phát nguyện tha thiết đi. Đã tha thiết phát nguyện vãng sanh, thì lục đạo luân hồi phải bỏ đi. Hòa Thượng Tịnh Không dạy buông xả, ta tập buông xả. Có nhiều người niệm Phật mà tình chấp không buông, thì thực sự là họ còn bám vào lục đạo. Vào trong đạo tràng thì kể chuyện người này, kể chuyện người nọ, làm loạn lên hết... đây chính vì người đó thị phi của thế gian chưa bỏ, cái tâm họ còn đắm vào đó. Thành ra, những người nào thực sự muốn vãng sanh về Tây Phương, muốn được ban hộ niệm làm việc dễ dàng, thì nhất định phải cố gắng đạm bạc, phải buông xả những thứ này ra, đừng để trong tâm vướng bận quá nhiều phiền não, quá nhiều khó khăn. Một lần phiền não, một lần khó khăn. Như vậy thì cái tâm của chúng ta nó bị trói trong lục đạo luân hồi, rất là khó xả!
Quý vị tưởng tượng đi, một người trước giờ phút lâm chung mà không tin câu A-Di-Đà Phật, thì lúc đó bao nhiêu cạm bẫy của oan gia trái chủ đã đặt sẵn hết trơn rồi. Tâm thì chấp vào lục đạo luân hồi, oan gia trái chủ thì giăng giăng chặn đường chặn ngả... chắc chắn không cách nào có thể thoát nạn được!
- Có nguyện vãng sanh rồi và phải lo niệm Phật.
Nếu không niệm Phật thì không cách nào có thể vãng sanh được. Thế mà một bà Cụ không chịu niệm Phật, chống đối niệm Phật mà mình lại đi... vác cả một đạo tràng tới ngồi niệm cho người ta, mà niệm đến nỗi không dám rời. Sau cùng, khi nghe Sư Cô nói... Trời ơi! Giống như từ trên trời rơi xuống! Mà chẳng qua là tại vì Sư Cô quá ư từ bi, không có gì khác hơn.
Quí vị thấy không? Như vậy, trong chúng ta đây, ai là người chưa quyết tâm niệm Phật, thì lo ngày đêm niệm Phật đi. Chứ đừng cứ nghĩ rằng, người ta thì đi coi đại nhạc hội được, còn mình thì niệm Phật không cho coi đại nhạc hội thì... mất phần coi đại nhạc hội làm sao?... Mất phần Casino làm sao? Mình thua thiệt người ta làm sao?... Tức là cái tâm vẫn cứ dành thời giờ để đi theo những thứ đó. Quả thực Tín-Nguyện-Hạnh của mình đã rơi rớt quá nhiều, sau cùng rồi, giả sử như có một ban hộ niệm, dù tuyệt vời cho đến đâu đi nữa, đến hộ niệm cho mình... Nhất định không được là không được!
Thực ra, hộ niệm đúng là một pháp tu rõ rệt, chứ không phải hộ niệm là cứ kêu năm người, mười người, hai chục người... đến trước người bệnh đó niệm: "A-Di-Đà Phật, A-Di-Đà Phật, A-Di-Đà Phật"... là người ta vãng sanh. Hoàn toàn không phải như vậy! Chính vì thế, xin thưa rằng, nếu mình quyết lòng đi về Tây Phương thì phải chỉnh đốn lại. Hộ niệm chính là đang nói chuyện như vầy nè, là mình đang hộ niệm cho mình chứ không ai hết, chứ không có gì khác hết trơn.
Nói thực tế và cụ thể hơn nữa... Hộ niệm là gì? Là lời Phật dạy có in ra dán trên kia kìa: Rõ rệt đó. “Thiện Hộ Khẩu Nghiệp, Bất Nghị Tha Quá…”. Là gì?
- Khéo giữ khẩu nghiệp, đừng nói lỗi người: Giữ cái miệng mình thiện.
- Khéo giữ thân nghiệp, đừng phạm oai nghi: Giữ cái thân mình thiện.
- Khéo giữ ý nghiệp, thanh tịnh vô nhiễm: Giữ cái ý mình thiện.
Tức là: "CHƯ ÁC MẠC TÁC, CHÚNG THIỆN PHỤNG HÀNH, TỰ TỊNH KỲ Ý". Rõ ràng đây chính là những điều hết sức căn bản của cái pháp tu, gọi là pháp tu Nhân-Thiên, chứ không có gì khác hơn. Chỉ cần như vậy mà thôi, đủ rồi. Và niệm câu A-Di-Đà Phật thì mình được vãng sanh dễ dàng. Còn đối với tất cả những pháp tu tự lực, mình làm được như vậy rồi, làm cho một trăm phần trăm đi nữa, nhiều lắm mình được lên tới một cảnh trời, mà chỉ là một cảnh trời trong dục giới là cùng.
Ấy thế, nếu thực sự gọi là "Chư ác mạc tác" thì:
- Thiện Hộ Khẩu Nghiệp, là khéo giữ cái miệng, tức là đừng nói lỗi người. Vì nói lỗi người tức là làm ác! Đừng nói lỗi người tức là mình làm thiện. Rõ ràng giữ được khẩu nghiệp của mình.
- Thiện Hộ Thân Nghiệp, là giữ cái oai nghi của mình. Đi tới đạo tràng, đạo tràng của chúng ta là đạo tràng quyết định đưa người vãng sanh thì chúng ta phải giữ gìn, nhất là những ngày cộng tu tinh tấn. Ngày đó là ngày chúng ta cố gắng gìn giữ từ sáng cho đến lúc mà hết thời khóa, đừng nói một câu nào cả.
Nếu ta mở lời ra nói thì ta phạm giới. Ta phạm giới thì động tới tâm của người khác đang niệm Phật. Ta bị mất hết công đức trong những ngày đó, mà vô tình ta mang những cái lỗi của người khác đưa về mình. Khi mang những cái lỗi của người khác đưa về mình tức là nghiệp chướng của chúng ta khởi lên, nó phát triển ra, ảnh hưởng đến lúc lâm chung thường thường bị mê man bất tỉnh.
Cho nên tại sao có nhiều người khi lâm chung bị mê man bất tỉnh? Là thường thường vì vậy đó, là cái nghiệp của mình nó hiện hình ra, cái tập khí của mình nó hiện hình ra, nó hiện ngay trước những giờ phút lâm chung, nó hành hạ cái thân mình mê man bất tỉnh. Nhất là những đạo tràng càng trang nghiêm chừng nào mà mình sơ ý phạm giới, mình phạm lỗi, mình bị đại nạn chừng đó, vì mình phá mất cái trang nghiêm của người khác, phá mất cái tâm thanh tịnh của người khác. Hôm kia mình đã nói, thà khuấy động vạn dòng sông, cái tội đó còn nhẹ hơn tội khuấy động một người niệm Phật, chính là như vậy.
Vì thế, xin thưa với chư vị, ở đây chúng ta quyết giữ cái đạo tràng của chúng ta cho thật trang nghiêm thì xin chư vị hãy cố gắng giữ ba cái điểm này:
Giới luật nghiêm minh;
Cố gắng đừng nên nói chuyện trong những giờ phút tu hành;
Đừng đem lỗi lầm của người này người nọ ra bàn luận ở đây. Nếu sơ ý chúng ta sẽ phá hết tất cả những tâm đạo của đồng tu.
-Thiện hộ ý nghiệp, chính là thanh tịnh cái tâm của mình. Thanh tịnh cái tâm của mình bằng cách nào? Bằng cách niệm câu A-Di-Đà Phật. Cho nên khi cái vọng tâm nó hiện hình lên, mình đừng có sợ nó nữa. Không sợ niệm khởi, hãy cố gắng niệm Phật liền đi. Cứ niệm Phật cho thật nhiều. Niệm Phật thành tâm thì tự nhiên sẽ hóa giải nghiệp chướng ra, để cho sau cùng chúng ta tránh được những tình trạng gọi là mê man bất tỉnh.
Tại vì cái tình trạng mê man bất tỉnh là sợ nhất? Không cách nào có thể hộ niệm được. Cho nên, bà Cụ đã mê man bất tỉnh trước khi mình tới. Đã mê man bất tỉnh thì mình nói chẳng qua cũng như nói với cục thịt, không có cách nào người ta nghe được. Lúc đó oan gia trái chủ kiềm chế hết trơn rồi. Nhất là những người lại chống đối niệm Phật nữa thì thôi chịu thua, không cách nào chúng ta hộ niệm được!
Chính vì vậy, xin thưa với tất cả các chư vị, đừng bao giờ ỷ lại rằng mình có một ban hộ niệm là muốn làm sao làm. Mà nên cố gắng khuyên nhau giữ niềm tin vững vàng, giữ ý niệm vãng sanh tha thiết, buông hết tất cả những thứ chấp trước của thế gian ra và cố gắng niệm Phật. Quý vị nghĩ coi, chỉ cần người đó tin tưởng đàng hoàng thì hy vọng hộ niệm được, tự nhiên thân thể của họ đẹp vô cùng. Chỉ cần như vậy là đủ rồi, không cần gì khác hơn.
Nguyện cho tất cả chư vị hiểu được những chỗ này, quyết lòng quyết dạ tin tưởng, phát nguyện vãng sanh và niệm câu A-Di-Đà Phật. Tất cả chúng ta đều có khả năng VÃNG SANH TÂY PHƯƠNG CỰC LẠC hết.
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 08
Nam Mô A-Di-Đà Phật
Chúng ta tiếp tục bàn về cái đề tài "HỘ NIỆM LÀ MỘT PHÁP TU".
Như ngày hôm nay chúng ta đi tới hộ niệm cho chị Chín, cuộc hộ niệm hôm nay thực sự rất là hay và kết quả thì hình như viên mãn hơn những kỳ trước. Người bệnh hôm nay đã đi tới đây ngồi niệm Phật được với mọi người. Buổi sáng nay hộ niệm thì chị Chín vững tâm hơn, một điều hay nữa là cả gia đình vững tâm, thực sự tin tưởng, kỳ này thấy ai cũng vững tâm hết, cả con dâu, cả con trai nữa.
Xin thưa, hộ niệm là như vậy đó. Chứ không phải hộ niệm là để cho người ta bệnh nặng sắp chết rồi mới tới hộ niệm. Ở Việt Nam nhiều khi mình nghe một người đó được hộ niệm qua hai năm, có những người sáu tháng, có những người hai tháng, thực ra là vậy đó. Tức là người ta biết người đó đã bệnh rồi. Nhiều khi một tháng người ta tới niệm Phật một lần, tại vì người bệnh đó không đi được nữa mà. Nếu người bệnh không nặng lắm, thì người hộ niệm tới khuyên giải, chỉ dẫn, vạch đường đi nước bước rõ ràng làm cho người bệnh vững tâm, không có những cái gì làm chướng ngại nữa.
Như vậy, thì những lần đi hộ niệm như hôm nay mới chính thực là đi hộ niệm, chứ không phải hộ niệm là để cho đến lúc sắp sửa lâm chung, hấp hối rồi mới đến hộ niệm, lúc đó không còn kịp nữa rồi! Tại vì như quý vị biết, khi mình hộ niệm với trạng thái này, mình có thể ngồi được mười lăm phút để giảng giải, coi thử có gì còn rắc rối hay không, để cho người đó vững tâm thực hiện phương pháp: TÍN-HẠNH-NGUYỆN đầy đủ, còn lúc sắp sửa xả bỏ báo thân, mình đến nhiều lắm chỉ nói được một câu: “Bác ơi! Bác niệm Phật đi nghe”, rồi niệm Phật chứ không có thời gian để giảng giải nữa. Vì không có thời gian giảng giải, nên rất khó mà có thể khai mở những gút mắc của bệnh nhân. Chứng tỏ sau mấy lần hộ niệm, hôm nay mình thấy anh Chín cũng vững vàng, chị Chín kỳ này rất là vững vàng, và những vị ở trong gia đình cũng vững vàng luôn. Thực sự, đúng hộ niệm là như vậy đó.
Đạo tràng chúng ta chủ trương hộ niệm, nên xin tất cả chư vị phải chú ý, khi có những cuộc hộ niệm như thế này thì cố gắng tham gia, để chúng ta thực hiện cho được việc này, là trong đạo tràng chúng ta đừng để một người nào mất phần vãng sanh. Càng hộ niệm thì chúng ta càng an tâm. Như hôm nay mình thấy có nhiều phần an tâm, nhưng cũng xin thành khẩn thưa với chư vị rằng, ta chưa được vãng sanh thì ta phải lo lắng, chứ không thể cho như vậy là đủ. Nhất định không đủ!
Hồi trưa nay mình đưa ra một vấn đề rất là hay, gọi là cái chướng ngại trong lúc lâm chung. Cứ mỗi buổi sáng ở đây tu hành chúng ta nguyện:
“Nguyện khi lâm chung con không còn chướng ngại”.
Thường thường mình nguyện như vậy. Quì trước bàn Phật mà nguyện, đứng trước Phật mà nguyện. Nhưng xin thưa thực, mình nguyện như vậy là để nhắc nhở những gì mình phải làm để cho mình không còn chướng ngại, chứ không phải mình nguyện như vậy là Phật cho mình hết chướng ngại đâu. Không phải! Nếu mình nguyện như vậy mà Phật cho mình không còn chướng ngại nữa, thì đâu đến nỗi nào mà Hòa Thượng Tịnh Không phải nói, những người niệm Phật “Một vạn người tu, hai ba người Vãng Sanh”. Một vạn người tu người nào cũng nguyện xin không còn chướng ngại trong đó. “Nguyện cho con biết được ngày giờ ra đi, không còn chướng ngại”, nhưng mà sau cùng thì vẫn chướng ngại như thường.
Tại sao chướng ngại? Rõ rệt là mình không có tương ưng với lời dạy của Phật. Mình không làm đúng. Ví dụ như Hòa Thượng dạy phải buông xả mình không chịu buông xả tức là mình còn chấp trước. Mình còn chấp trước thì dù bây giờ một ngày mình nguyện: “Nguyện khi lâm chung con không còn chướng ngại”, nguyện đến một ngàn lần một ngày đi nữa, nhất định cũng không thể nào hết chướng ngại được. Rõ ràng. Cũng như nói rằng niệm Phật, "Mười niệm tất sanh", nhưng ngài Quán Đảnh Đại Sư lại nói, người niệm Phật mà không biết niệm cho đúng, không biết hành cho đúng, coi chừng bị đọa địa ngục! Tại sao vậy? Tại vì, như ngài Tịnh Không nói, niệm Phật mà không buông xả... Rõ rệt!
Khi học pháp của Ngài mình phải ứng dụng từng điểm từng điểm, không thể nào sơ ý được! Thân, khẩu, ý... nhất định phải gìn giữ. Nếu mình sơ ý buông ra một lời nào đó... coi chừng có thể phạm tới cái đại lỗi chứ không phải là tiểu lỗi! Ghê lắm!...
Vậy khi mình biết được những phương pháp đi về Tây Phương, thì xin nhắc nhở chúng ta quyết lòng, phải quyết lòng gìn giữ những điều này: Hòa Thượng Tịnh Không nói, niệm Phật mà còn ghét một người nào thì mình không được vãng sanh. Nghe lời pháp của Ngài ta phải ứng dụng liền, ta phải thực hiện ngay cái phương pháp này liền. Một tháng trước ta sơ ý chuyện này? Chấp nhận! Tại vì lúc đó ta còn mê muội. Nhưng hôm nay có người nhắc nhở, chúng ta phải giật mình tỉnh ngộ. Đây là lời nói của ngài Tịnh Không, và lời nói của ai nữa? Chư Phật đều nói như vậy. Tại vì muốn cảm ứng được với A-Di-Đà Phật, muốn hội nhập hay gọi là câu hội với chư Thượng Thiện Nhân trên cõi Tây Phương thì...
Nhất định cái tâm này phải là Tâm Thiện.
Nhất định phải là Tâm Tịnh.
Ngài Tịnh Không nói là "THUẦN THIỆN THUẦN TỊNH". Cho nên khi nhắc lại mình mới thấy rõ rệt là mình nghe lời pháp của Ngài mà mình không thực hiện được lời pháp của Ngài.
Thuần Tịnh là sao? Là nhất định cái tâm này không có chao đảo, tâm này không có loạn động.
Thuần Thiện là sao? Nhất định một niệm ác cũng không xảy ra. Ráng cố gắng làm như vậy.
Nếu nó xảy ra thì sao? Ngay lập tức phải bỏ liền, ngay lập tức lúc đó phải sám hối liền.
Bằng cách gì? Niệm câu A-Di-Đà Phật ngay lúc đó. Nếu mà làm được như vậy thì tất cả chúng ta ở đây ai cũng có thể vãng sanh.
Nếu làm không được như vậy thì sao? Lỡ có xảy ra một chuyện gì sơ ý phải sám hối ngay lập tức. Không thể nói rằng, ta không sợ gì hết! Chắc chắn với thế giới tự do này, không ai có quyền xâm phạm tới đời riêng, đời tư của chúng ta. Nhưng mà oan gia trái chủ có quyền xâm phạm! Nghiệp chướng mình nó sẽ làm cho mình mê man bất tỉnh!
Cho nên xin chư vị đừng bao giờ sơ ý. Nhất định học cho đúng “Pháp”, hành cho đúng “Lý” thì tự nhiên mình được vãng sanh về Tây Phương cực lạc. Chứ không phải mỗi sáng, mỗi khi tu tinh tấn, cứ đọc: “Nguyện khi lâm chung con không còn chướng ngại”, là mình không còn chướng ngại! Không phải! Bảo đảm chắc chắn không phải! Tại vì sao? Tại vì mình làm không đúng pháp! Miệng mình thì nguyện nhưng mà tâm mình không nguyện! Chịu thua! Biết liền.
Xin chư vị, vì để cho vững vàng đi về Tây Phương Cực Lạc, chúng ta phải nhắc nhở lẫn nhau, nhắc cho đến khi nào mà mình ngộ ra con đường vãng sanh Tây Phương Cực Lạc. Tại sao ở Việt Nam người ta vãng sanh dễ dàng? Là tại vì người ta thành khẩn. Tại sao bên Đức người ta hộ niệm vãng sanh? Rõ ràng là tại vì người ta nghe từng chút từng chút, người ta thực hiện đúng như vậy. Sắp sửa đây tôi sẽ hỏi người ta đưa một cuốn sách, quý vị coi cuốn sách đó mà thấy giật mình. Tại sao người ta được vãng sanh? Cuốn sách đó là chính một cái người ở bên Đức người ta viết. Quý vị coi cuốn sách đó mới thấy ngỡ ngàng! Tại sao được như vậy? Người ta thành khẩn đến nỗi từng chút, từng chút, người ta theo dõi từng chút từng chút… Nhờ như vậy mà hộ niệm người ta được vãng sanh.
Còn ở đây thì mình quá gần ngài Tịnh Không. Mình tưởng là gần Ngài thì mình được vãng sanh chăng? Không phải đâu! Mình tưởng là đứng trong cái Niệm Phật Đường này là mình được vãng sanh à?... Không phải đâu!
Tại vì mình đã khởi ra một cái niệm cống cao ngã mạn khi tưởng là mình tu lâu hơn người ta! Cách đây hai ngày chúng ta hộ niệm cho một người. Người đó khi còn sống, một vị Sư Cô tới khuyên niệm Phật, người đó nói: “Tôi biết rồi Cô ơi! Tôi không cần nữa. Tất cả đạo lý tôi hiểu hết rồi!”... Vì quá hiểu cho nên thành ra cống cao ngã mạn! Một niệm cống cao ngã mạn xảy ra đã phá tan hết cả công đức để sau cùng bị mê man bất tỉnh, đến nỗi mình hộ niệm muốn khan cổ mà sau cùng vẫn đi con đường xấu! Như vậy không phải mình niệm Phật là được vãng Sanh. Niệm Phật phải thực hành cho đúng... Nhất định đừng để sai. Cho nên nghe pháp của Ngài phải ứng dụng liền.
Ngài nói sao?
Quý vị mà còn có cái tâm đố kỵ... Nhất định quý vị mất phần vãng sanh.
Quý vị mà còn ghét một người nào... Nhất định không được vãng sanh.
Quý vị mà còn đem cái chuyện của thiên hạ để vào trong tâm mình... Nhất định quý vị không được vãng sanh.
Có phải Ngài nói như vậy không? Ta áp dụng được không? Trên bảng này Phật nói sao?
Gìn giữ cái miệng, đừng nói lỗi người.
Nếu như người nào ưa nói lỗi người, phải giật mình ngay đi. Nếu không giật mình nhất định không được vãng sanh. Tại vì mình đã phạm phải cái lỗi này rồi “Nhược chơn tu đạo nhơn. Bất kiến thế gian quá”. Mình thấy cái lỗi người ta nhưng mình đừng nói. Đừng để trong tâm thì tự nhiên cái tâm mình thanh tịnh. Thanh tịnh trong tâm đâu có phải là mình cứ công phu này công phu nọ hay nói cho hay ho. Thực ra là:
Tập buông đi.
Tập tha thứ đi.
Tập lặng lờ đi.
Tất cả những cái ở bên ngoài chỉ là để thử thách cái tâm mình bên trong.
Cái tâm mình mà còn động, nhất định tâm mình không tịnh!
Tâm mình mà còn thấy khó chịu, nhất định cái tâm mình không tịnh!
Cái tâm mình mà muốn, gọi là, theo ngài Tịnh Không nói, muốn chi phối thiên hạ, nhất định không thể nào thanh tịnh!
Ngài đưa ra những câu khẩu hiệu: "Với sự, không được chi phối. Với người, không được chi phối". Nếu mình được cái tâm này, thì rõ ràng cái đạo tràng này nhất định sẽ là đạo tràng thanh tịnh.
Xin thưa với chư vị, chúng ta còn mang cái thân này là còn sợ. Sợ gì? Sợ bị chướng ngại trong lúc lâm chung. Nhất định. Chướng ngại nó nằm ở đâu? Ngay trong tâm mình nó hiển hiện ra chứ không phải ở ngoài hiển hiện vô. Ví dụ như đến một cái đạo tràng, mình thấy cái đạo tràng này có những cái chuyện sai suất làm mình tự nhiên thấy khó chịu vô cùng! Nhất định cái tâm này là tâm loạn, không phải là tâm tịnh. Còn nếu thấy như vậy, nhưng… À thôi! Đây là chuyện của thế gian. Mình vô trong Niệm Phật Đường, đóng cửa lại tu hành, thì tự nhiên cái tâm mình nó tịnh lại. Đối với một câu chuyện ở xã hội, mình thấy khó chịu vô cùng. Mình khó chịu vô cùng đó chính là cái phiền não của mình nổi lên. Còn một người nào khác thấy chuyện đó nhưng không có phiền não, chính vì người ta ở trong định.
Định ở đâu? Ngay trong câu A-Di-Đà Phật, gọi là “Tâm trú niệm Phật trung. Vô phi bất vô quá” là như vậy. Nếu người nào thật sự tâm đã định trong câu A Di Đà Phật rồi, không bao giờ thấy cái gì là "Thị", không có gì gọi là "Phi", không cái gì là sai, không có gì là đúng nữa hết trơn. Tâm đó thực sự là tâm tịnh. Mình làm được không? Xin thưa chư vị, rất là khó! Phải tập. Tập làm sao mà khi cái tâm mình nó khởi lên thì:
Đè xuống liền lập tức.
Bỏ đi liền lập tức.
Sám hối liền lập tức.
Một câu A-Di-Đà Phật niệm liền thì tự nhiên chúng ta đi trên con đường thẳng băng về Tây Phương. Nếu mà chúng ta còn để cái tâm khó chịu cái này, khó chịu cái khác, tôi đảm bảo bây giờ quý vị niệm, theo như ngài Tịnh Không nói, một ngày niệm mười vạn tiếng cũng như không, mà còn bị cái nạn của ngài Quán Đảnh Đại Sư la rầy chúng ta nữa. Ngài nói, coi chừng niệm Phật mà không buông xả cái này sẽ bị đọa địa ngục!
Chính vì thế, khi chúng ta biết được phương pháp hộ niệm là biết cái phương pháp buông xả. Tập buông xả. Tập buông xả. Phải buông xả mới được vãng sanh. Không buông xả không thể nào mà được vãng sanh! Cố gắng lên! Một lòng: Sáng niệm Phật, trưa niệm Phật, chiều niệm Phật... thành tâm đem công đức hồi hướng cho chư vị oán thân trái chủ đi.
Xin thưa với chư vị, oán thân trái chủ của chúng ta nhiều vô cùng nhiều. Các vị đó đang chờ... Chờ cái gì? Chờ:
Cái tâm mình thực sự là có thuần thiện hay không?
Tâm mình thực sự có muốn tu hành hay không?
Tâm mình thực sự là có biết tha thứ lỗi lầm của người khác hay không?
Hễ mình tha thứ cho cái lỗi của người làm sai với mình, thì họ sẽ tha thứ cho cái lỗi mình ăn họ, mình nuốt họ, mình bắn họ, mình giết họ, mình làm những cái điều sai trái đối với họ. Tại vì nhớ là cái nợ sinh mạng không thể nào dễ dàng được! Như vậy thì sao? Ta phải biết cách gọi là giải trừ cái nghiệp cho ta. Bằng gì? Ta phóng sanh, rồi ta tha thứ. Tha thứ cho người khác tự nhiên cảm động tới chư vị oan gia trái chủ. Và ta niệm: Nam mô A-Di-Đà Phật cầu Phật cho con được hết chướng ngại, chứ thực ra, nói là A-Di-Đà Phật, chứ suy cho cùng ra, chính là cái chân tâm tự tánh của mình chứ không có gì khác. Cái chân tâm tự tánh của mình hiển lộ ra thì tự nhiên mình được giải nạn. Mà chân tâm tự tánh mình mà cứ bị đè trong những phiền não chập chùng, thì nhất định A Di Đà Phật cũng không cách nào mà chen vào cái "NHÂN QUẢ" của chính mình được.
Nguyện mong chư vị hiểu được những cái đạo lý này, giật mình tỉnh ngộ liền thì tự nhiên đường vãng sanh nằm ngay trước mắt. Còn nếu chúng ta không chịu giác ngộ chuyện này, thì ngồi trước bàn Phật niệm Phật, nhưng đường vãng sanh vẫn còn xa vời vợi!...
A Di Đà Phật.
Tọa Đàm 09
Nam mô A-Di-Đà Phật
Hộ niệm rất là quan trọng! Có nhiều nơi vì đánh giá quá thấp vấn đề hộ niệm, cho nên công cuộc cứu người thành đạo quá hiếm hoi! Sở dĩ như vậy là tại vì căn cơ của con người trong thời này quá thấp! Tu hành nhưng mà còn nhiều cái vướng không hay, thoát ra không được! Hộ niệm là giúp cho người đang vướng đó thoát ra những chướng nạn để họ có thể nương theo đại lực của A-Di-Đà Phật mà về Tây Phương Cực Lạc.
Cái chướng ngại này suy cho cùng ra không phải ở bên ngoài đưa vào, mà hầu hết là chính trong tâm bị vướng. Khi chúng ta biết được phương pháp hộ niệm, mình thấy rõ chuyện này, nên hãy tự mình xét lấy để cố gắng gỡ những cái vướng này trước, để rồi sau cùng còn có gì sót lại thì ban hộ niệm sẽ gỡ giùm cho. Đó mới là an toàn, chứ không nên ỷ y quá đáng vào ban hộ niệm.
Trong vấn đề gỡ vướng nạn đó, thì Hòa Thượng Tịnh Không thường nhắc nhở là phải tập BUÔNG XẢ.
Buông xả rốt ráo, tự tại vãng sanh.
Buông xả nhiều, vãng sanh dễ.
Buông xả ít, vãng sanh khó.
Người không buông xả, không được vãng sanh!
Về vấn đề buông xả hãy cứ lấy cái tâm của mình ra mà tự xét lấy thì biết liền. Ví dụ như:
Đối trước một hiện tượng... một người nào đó tự nhiên coi như không... là người đó biết buông xả.
Đối với một hiện tượng như vậy, một người nọ thấy khó chịu là tại vì người đó không buông xả.
Đối với một sự việc, có một người nở nụ cười, thì người đó biết buông xả.
Đối với một sự việc như vậy, một người nọ nhăn nhúm lên, không có cười được, là người đó không buông xả.
Đơn giản như vậy! Thành ra mình hãy tập coi tất cả vạn sự nhẹ nhàng một chút thì tự nhiên tâm chúng ta đang trên con đường buông xả...
Sau cùng, khi hộ niệm phải cần đến một cơ sở hộ niệm. Cái cơ sở hộ niệm chính là gì? Là nhóm đồng tu, bạn hữu, là một đạo tràng hay là ban hộ niệm để có đủ nhân lực giúp mình hộ niệm trong những giờ phút cuối cùng. Chính vì vậy mà đạo tràng này, xin thưa thực, là lập ra để đáp ứng đúng nhu cầu đó. Phải nói rằng, ở trên thế giới này, rất ít đạo tràng lập ra để chuyên công về hộ niệm, thì Niệm Phật Đường A-Di-Đà này chuyên công làm chuyện đó. Xin chư vị hãy chú ý coi trọng chuyện hộ niệm. Khi có một buổi hộ niệm, tất cả mọi việc Niệm Phật Đường nên bỏ hết để mình tham gia hộ niệm, tại vì hộ niệm là trực tiếp cứu người. Công đức này vô lượng vô biên.
Khi qua bên Âu Châu, có nhiều vị đồng tu bên Tiệp, bên Đức, bên Pháp... người ta nói rằng sẽ tổ chức, lần lượt tổ chức từng nhóm để hàng năm đi qua Niệm Phật Đường A-Di-Đà này để cộng tu. Thì tôi khuyên họ rằng, nếu có qua thì nên qua một lần thôi, đừng nên qua hàng năm không tốt! Tại vì nếu mà qua hàng năm như vậy, có thể quý vị sẽ không thể vãng sanh được. Vì sao? Vì qua một lần để học cách cộng tu, rồi về lại chính cái trụ xứ của mình, kêu gọi năm - mười người lập nên một nhóm cộng tu. Tìm một cái nhà nho nhỏ có phòng khách tương đối để làm chỗ cộng tu với nhau, ngày ngày cộng tu với nhau thì chuyện này mới là vấn đề quan trọng. Chứ nếu mà chư vị cứ hàng năm tìm những ngày lễ để qua bên đó tu tập rồi trở về. Xin hỏi, rồi đến lúc mà quý vị yếu đuối, quý vị có qua đó được nữa không? Quý vị có thể chết tại Niệm Phật Đường đó không? Không được! Mà thường thường quý vị chết tại nơi trụ xứ của quý vị, lúc đó ai sẽ là người đứng ra hộ niệm cho chư vị?... Tôi nói như vậy...
Tọa Đàm 10
Nam mô A-Di-Đà Phật!
Chúng ta một lòng một dạ niệm Phật để cầu nguyện vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc. Người ta vãng sanh được thì chúng ta cũng vãng sanh được. Nhiều nơi người ta hộ niệm càng ngày chuyện vãng sanh càng thể hiện rất nhiều. Đây là một điều làm cho chúng ta cảm thấy sung sướng, vui vẻ vô cùng. Vì trong thời mạt pháp này rất khó tu hành thành tựu. Nhưng mà những bạn đồng tu, những người niệm Phật đã vãng sanh trước, người ta ra đi bất khả tư nghì thì hy vọng chúng ta cũng được vãng sanh.
Nhưng mà như hôm qua mình nói, còn cái thân này chúng ta còn lo. Nếu chúng ta không lo thì coi chừng người ta thì vãng sanh mà mình cũng có thể bị trở ngại. Trở ngại ở tại đâu? Ấn Quang đại sư nói như thế này,
"Vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc chính là do lòng chí thành, chí kính mà cảm thông với Phật, mà được Phật tiếp dẫn về Tây Phương, chứ không phải là ta chứng đắc để vãng sanh về Tây Phương”.
Câu này giảng ra nghe thấm thía dữ lắm. Ta không phải chứng đắc mà được vãng sanh về Tây Phương, có nghĩa là trong khi ta vãng sanh về Tây Phương thì nghiệp chướng của chúng ta còn đầy dẫy. Mà nghiệp chướng còn đầy dẫy, nếu ta không khéo chỉ cần nghiệp chướng nó bùng lên thì con đường vãng sanh của chúng ta đứt luôn. Tại sao như vậy? Tại vì Hòa Thượng Tịnh Không nói như thế này:
“A-Di-Đà Phật cho phép chúng ta đới nghiệp vãng sanh, có nghĩa là mang cái nghiệp đi vãng sanh, chứ Ngài không có một lời thề cho chúng ta đới cái tập khí đi vãng sanh, nghĩa là Ngài không cho chúng ta đem cái tập khí hư hại của thế gian này về trên Tây Phương Cực Lạc”.
Cái điểm khó nhất là chỗ này! Cái điểm nguy hại nhất là ở chỗ này! Ngài Ấn Quang đại sư nói: Do lòng CHÍ THÀNH CHÍ KÍNH mà được cảm ứng. Người mà chí thành chí kính là người quyết lòng kiềm chế tập khí, đừng để tập khí nổi lên. Tập khí nói rõ ra là gì? THAM, SÂN, SI là ba cái quan trọng nhất. MẠN, NGHI, ÁC KIẾN, sáu cái phiền não này chính là tập khí của chúng sanh. Khổ là khổ chỗ này!
Cho nên khi tu hành, nếu chúng ta quyết lòng một đời này về tới Tây Phương Cực Lạc, thì những cái nghiệp cũ chúng ta có thể sám hối được, nhưng mà nghiệp mới chúng ta phải cẩn thận!
Tại sao lại có nghiệp mới? Xin thưa thật, chính là cái tập khí này nó tạo ra cái nghiệp mới. Mà làm sao đi nữa, đến lúc lâm chung nếu tập khí của chúng ta có thể dẹp bớt hoặc không còn nữa thì cũng còn hy vọng. Nhưng trong kinh Phật có nói một câu như thế này, xin chư vị cẩn thận:
“Nhất niệm sân tâm khởi, bá vạn chướng môn khai”.
Câu này ghê lắm! Nếu mình càng tu mình càng suy nghĩ, chỉ cần một cái niệm sân giận trong tâm nổi lên, kèm theo cái niệm ấy nó khởi ra tới tám mươi bốn ngàn nghiệp chướng trỗi dậy. Mình cứ tưởng tượng, trong những pháp tự lực thì chỉ còn một nghiệp chướng thôi, một cái thôi chứ không cần gì nhiều, mà còn vướng lại, thì ngài Ấn Quang đại sư đã nói: “Nghiệp mà không sạch, tình không không”. Tức là coi như nghiệp chướng tập khí mình mà không còn chút xíu nào hết trơn, thì chúng ta mới được vượt qua sanh tử luân hồi. Nếu mà còn vướng lại một chút... Bắt buộc phải theo cái nghiệp đó mà thọ nạn trước. Mà một khi đã thọ nạn thì nhất định chúng ta không có vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc. Ấy thế mà nghiệp chướng của chúng ta, trong quá khứ chứ không phải bây giờ, nó nặng như núi Tu-Di, bao trùm pháp giới, vô lượng vô biên rồi chớ không phải chỉ là tám mươi bốn ngàn nghiệp đâu. Nó còn nhiều như vậy... Nó còn nhiều như vậy mà ta lại được quyền vãng sanh về Tây Phương, thì đây là cái cơ hội, nghe đến mình mừng vô cùng! Nếu không có cơ hội này, nhất định chúng ta không có cách nào để hy vọng trong một đời này có thể vượt qua tam giới chớ đừng nghĩ chi là vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc. Ấy thế mà ngài Ấn Quang Đại Sư nói, chỉ cần: CHÍ THÀNH CHÍ KÍNH niệm câu A-Di-Đà Phật thì được vãng sanh.
Cái điểm chí thành chí kính này chúng ta cũng cần phải nói cho rõ. Khi đã quyết lòng đi về Tây Phương rồi thì đừng bao giờ khởi lên một cái tâm giận, đừng bao giờ khởi lên một cái tâm ghét, đừng bao giờ để cho cái Thân-Miệng-Ý của mình nó sinh sự ra. Chính là ba cái câu mà của Phật dạy ghi ở trên tấm bản màu vàng đó. Câu này trong kinh Vô-Lượng-Thọ:
Thiện hộ khẩu nghiệp, bất nghị tha quá.
Thiện hộ thân nghiệp, bất thất luật nghi.
Thiện hộ ý nghiệp, thanh tịnh vô nhiễm.
Ba câu này đã bao trùm pháp giới trong đó mà không hay! Nếu mà chúng ta muốn giảng, thì giảng hoài giảng hoài cũng không bao giờ hết chỗ này. Làm sao chúng ta phải gìn giữ cho được.
Xin thưa là khi nói tới những lời này, thì Diệu Âm cũng xin thành tâm sám hối cho tự mình. Vì trước đây cái khẩu nghiệp của Diệu Âm mạnh lắm, dữ lắm, cũng ưa phê phán người này, phê phán người nọ lắm… ngay cả những vị Sư mình cũng phê phán luôn. Sau khi mình đã hỗn hào, mình cự, mình nói Thầy nầy như vầy, Thầy nọ như kia... khi nghe được những câu kinh Phật nói về những chuyện này, bắt đầu giật mình sợ luôn! Toát mồ hôi luôn! Tại sao như vậy? Tại vì, khi mình nói một điều gì sơ suất với một vị Sư thì mình lại phạm cái lỗi Phỉ Báng Tam Bảo! Lạ lắm! Dù vị Sư đó có phá giới hay là hư hại, hoặc làm điều gì sai cũng kệ người ta. Nhưng nếu mình nêu cái sai của vị đó ra, thì mình lại bị phạm cái lỗi "Phỉ Báng Tam Bảo". Mà cái lỗi phỉ báng Tam Bảo lại liên quan tới cái lỗi "Phá Hòa Hợp Tăng". Mà phá hòa hợp tăng nó liên quan tới cái lỗi "Ngũ Vô Gián Tội". Dễ sợ quá! Thành ra, thành thật khi nói tới đây, Diệu Âm nếu mà có tóc cũng dựng tóc lên! Xin thành khẩn sám hối. Tại vì hồi trước mình không biết. Hễ thấy một vị Thầy làm sai, mình cự. Thấy một Sư Cô làm sai, mình cự. Biết vậy rồi bây giờ không dám cự nữa. Bắt đầu từ đây nhất định là bỏ cái cự này, dù người đó có làm sai như thế nào thì kệ họ, đó là cái nghiệp của người ta. Nếu sơ ý mình nói lên, mình bị vướng! Cho nên, thà rằng... thôi trốn đi. Thà rằng... lánh xa đi. Phản ứng nhiều nhất là như vậy.
Thường thường cái tập khí của mình do là trong nhiều đời nhiều kiếp kết hợp lại, nó không chịu cho mình được "Thanh tịnh vô nhiễm", cho cái tâm của mình không được thanh tịnh vô nhiễm. Cho nên khi mà muốn về Tây Phương xin tất cả chư vị cố gìn giữ cho được ba cái chuyện này. Ví dụ: Nếu mình lỡ không biết, buông một lời nói nào sơ ý, thì ngay lập tức xin sám hối liền. Ở đây chúng ta không ai là thầy không ai là sư phụ hết, nên chúng ta không có cái pháp gọi là "Tự Tứ", nhưng khi lỡ làm một chuyện như vậy, nên về nhà mặc áo tràng đàng hoàng vô, quỳ trước Phật lạy Phật ba lạy rồi đứng chắp tay khấn: Nam mô A-Di-Đà Phật, hôm nay con sơ ý làm điều sai lầm này, giờ con biết lỗi rồi, thành tâm đối trước Phật tiền xin sám hối liền.
Mình thành tâm sám hối như vậy, bắt đầu mình nghĩ sau này có thể mình lại tái diễn cái trò này nữa. Thường thường Hòa Thượng Tịnh Không dạy một câu rất là hay: "Trước khi mở lời nói một câu gì chúng ta nên niệm một câu A-Di-Đà Phật trước". Tại vì khi mình niệm câu A-Di-Đà Phật thì tự nhiên cái quang minh của Phật phổ chiếu. Ví dụ, như chúng ta đang lỡ cái gì đó thì niệm: Nam Mô A-Di-Đà Phật. Định kình cái gì, định cãi cái gì, định nổi sùng cái gì... niệm câu A-Di-Đà Phật liền, thì tâm ta tự nhiên lắng lại. Trong trường hợp ta chưa kịp niệm câu A-Di-Đà Phật, mà đã lỡ thốt ra những lời sai lầm, thì ngay lập tức niệm câu A-Di-Đà Phật liền. Tại vì, thành kính là chính mình phải thành kính, chớ người bên cạnh không thể nào thành kính cho mình được. Ghê lắm!...
Chính mình phải lo cái chuyện vãng sanh của chính mình.
Chính mình phải tự cứu lấy chính mình.
Xin thưa thật, A-Di-Đà Phật cũng không cứu mình được, nếu mình làm sai! Thường thường mình hướng dẫn người bệnh: "Nguyện A-Di-Đà Phật cho con được về Tây Phương", tức là mình nói cho cái tâm người bệnh mong muốn được về Tây Phương, để gìn giữ cái tâm người bệnh muốn về Tây Phương. Chứ thực ra là, như ngài Lý Bỉnh Nam nói:
"Thực tế là chính cái tâm của mình tiếp dẫn mình về Tây Phương chứ không phải A-Di-Đà Phật."
Tại vì nếu mà A-Di-Đà Phật có khả năng tiếp dẫn tất cả chúng sanh về Tây Phương thì chúng ta ở đây khỏi cần tu nữa, khỏi cần phải ngày đêm tinh tấn làm chi. Nhưng bắt buộc chúng ta phải tinh tấn, bắt buộc chúng ta phải làm tất cả những điều Phật đưa ra. Để chi? Để cho cái tâm của mình hiển hiện chủng tử A-Di-Đà Phật ngay trong những giờ phút lâm chung, thì chúng ta mới về Tây Phương được. Như vậy thì những điểm nào để cho chủng tử A-Di-Đà Phật hiển hiện? Trong tâm của chúng ta thường thường niệm A-Di-Đà Phật, tức là "Tâm Trú Niệm Phật Trung". Luôn luôn cái tâm phải niệm A-Di-Đà Phật.
Đừng có niệm sân giận.
Đừng có niệm đố kỵ.
Đừng có tức bực.
Đừng có tự ái…
Tại vì tất cả cái này đều là tập khí. Khi còn tập khí này, Phật cứu cũng không được. Điều này rất là khó!
Thường thường khi tìm hiểu ra mình mới thấy rõ rệt một điều, là những người được vãng sanh hầu hết là những "Người Hiền", chớ không phải là những người tu giỏi! Về Việt Nam quý vị để ý lắng nghe những chuyện này, lạ lắm! 100 người vãng sanh, có đến 90 người thuộc thành phần "Hiền". Tức là:
Những người hiền lành.
Những người vui vẻ.
Những người không chấp.
Những người ưa tha thứ cho người khác.
Những người ít kình ít cãi.
Thường thường 100 người vãng sanh, thì 90 người nằm trong cái dạng người hiền. Lạ lắm! Còn 10 người còn lại thuộc về dạng có tu. Như vậy, người biết tu là người biết tập tánh hiền lành. Càng tu chúng ta càng hiền, càng hiền chừng nào chúng ta càng dễ vãng sanh chừng đó.
Diệu Âm nói lên những lời này để làm chi? Để chúng ta niệm Phật thì nên tập cái tánh hiền. Tánh càng hiền thì chúng ta càng thành tâm niệm Phật, vô tình chúng ta trở thành một Đại Thượng Thiện Nhân chứ không phải là Phật tử bình thường nữa.
Nói cụ thể, hãy cố gắng giữ cho được tính hiền lành, vui vẻ, thoải mái, tha thứ... Tập tha thứ cho nhau, tập đoàn kết với nhau. Xin thưa thiệt, ngày nào mình cũng kết bè với nhau để niệm Phật như thế này, thật là tốt. Nhiều khi đi khắp thế gian cũng khó tìm ra! Bên cạnh đó chúng ta còn biết chuẩn bị hộ niệm cho nhau để vãng sanh nữa. Chúng ta thực sự đang ở trong cái quỹ đạo đi về Tây Phương một cách rõ rệt...
Mong chư vị, nếu thực sự muốn vãng sanh về Tây Phương thì phải tự lo lấy. Hãy tập ăn ở hiền lành. Hiền lành niệm Phật mới tốt. Không cần tới những gì cao siêu hết! Chắc chắn chúng ta sẽ được vãng sanh về Tây Phương, một đời thành đạo.
Nam mô A-Di-Đà-Phật.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
