Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2

IX. CHƯƠNG ƯNG PHÁT LỘ (Pāṭidesanīyakaṇḍaṃ):

Bạch chư đại đức, bốn điều Ưng phát lộ (pāṭidesanīyā) này được đưa ra đọc tụng.

01. Điều học thứ nhất (Nhận lãnh vật thực từ tay tỳ-khưu ni)

[781] Câu chuyện về vị tỳ-khưu nọ. Sự quy định

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị tỷ-kheo ni nọ sau khi đi khất thực ở trong thành Sāvatthi vào lúc đi trở về đã nhìn thấy vị tỷ-kheo nọ và đã nói điều này:

- Này ngài đại đức, hãy nhận lãnh vật thực.

- Này sư tỷ, tốt lắm!

Rồi đã nhận lãnh hết tất cả. Khi thời giờ đã kề cận, vị ni ấy đã không thể đi khất thực nên bữa ăn đành phải nhịn.

Sau đó vào ngày thứ nhì, vị tỷ-kheo ni ấy …(như trên)…

Vào ngày thứ ba, vị tỷ-kheo ni ấy sau khi đi khất thực ở trong thành Sāvatthi vào lúc đi trở về đã nhìn thấy vị tỷ-kheo ấy và đã nói điều này:

- Này ngài đại đức, hãy nhận lãnh vật thực.

- Này sư tỷ, tốt lắm!

Rồi đã nhận lãnh hết tất cả. Khi thời giờ đã kề cận, vị ni ấy đã không thể đi khất thực nên bữa ăn đành phải nhịn.

Sau đó vào ngày thứ tư, vị tỷ-kheo ni ấy run lập cập đi trên đường. Người gia chủ đại phú đang đi xe ngược chiều đã nói với vị tỷ-kheo ni ấy điều này:

- Này ni sư, hãy tránh ra.

Vị ni ấy trong khi bước xuống đã bị té ngã ngay tại chỗ ấy. Người gia chủ đại phú đã xin lỗi vị tỷ-kheo ni ấy:

- Thưa ni sư, xin hãy thứ lỗi. Vì tôi ni sư đã bị té ngã .

- Này gia chủ, không phải vì ngươi mà ta đã bị té ngã. Chính vì ta đây yếu sức.

- Thưa ni sư, vì sao ni sư bị yếu sức?

Khi ấy, vị tỷ-kheo ni ấy đã kể lại sự việc ấy cho người gia chủ đại phú. Người gia chủ đại phú ấy đã đưa vị tỷ-kheo ni ấy về nhà, dâng thức ăn, rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Tại sao các ngài đại đức lại nhận lãnh vật thực từ tay của tỷ-kheo ni? Là người nữ có lợi lộc khó khăn!

Các tỷ-kheo đã nghe được người gia chủ đại phú phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao vị tỷ-kheo lại nhận lãnh vật thực từ tay của tỷ-kheo ni?

…(như trên)…

- Này tỷ-kheo, nghe nói ngươi nhận lãnh vật thực từ tay của tỷ-kheo ni, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

- Này tỷ-kheo, là nữ thân quyến của ngươi hay không phải là nữ thân quyến?

- Bạch Thế Tôn, không phải là nữ thân quyến.

- Này kẻ rồ dại, người nam không phải là thân quyến lại không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì tốt đẹp hay không tốt đẹp đối với người nữ không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại nhận lãnh vật thực từ tay của tỷ-kheo ni không phải là thân quyến vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo nào sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm từ tay tỷ-kheo ni không phải là thân quyến đã đi vào trong xóm nhà, rồi nhai hoặc ăn thì vị tỷ-kheo ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”

[782] Vị nào: là bất cứ vị nào ...(như trên)...

Tỷ-kheo: ...(như trên)... Vị này là “vị tỷ-kheo” được đề cập trong ý nghĩa này.

(Người nữ) không phải là thân quyến nghĩa là người nữ không có liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha.

Tỷ-kheo ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Trong xóm nhà nghĩa là đường có xe cộ, ngõ cụt, giao lộ, căn nhà.

Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, súp, bánh, cá, thịt. Vị (nghĩ rằng): “Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn” rồi thọ nhận thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Không phải là nữ thân quyến, nhận biết không phải là nữ thân quyến, vị tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm từ tay của vị ni đã đi vào trong xóm nhà rồi nhai hoặc ănthì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Không phải là nữ thân quyến, có sự hoài nghi, vị tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm từ tay của vị ni đã đi vào trong xóm nhà rồi nhai hoặc ănthì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Không phải là nữ thân quyến, (lầm) tưởng là thân quyến, vị tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm từ tay của vị ni đã đi vào trong xóm nhà rồi nhai hoặc ănthì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Vị nhận lãnh vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Vị (nghĩ rằng): “Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn” rồi nhận lãnh từ tay của vị ni tu lên bậc trên từ một hội chúng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Nữ thân quyến, (lầm) tưởng không phải là nữ thân quyến, phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Nữ thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Nữ thân quyến, nhận biết là nữ thân quyến, thì vô tội.

[783] Từ vị (tỷ-kheo ni) là thân quyến, (vị ni) bảo (người khác) trao cho chứ không tự trao cho, (vị ni) sau khi để xuống rồi cho, ở trong tu viện, ở chỗ trú ngụ của các tỷ-kheo ni, ở chỗ ngụ của các tu sĩ ngoại đạo, khi đang đi trở về, (vị ni) sau khi mang từ làng về rồi cho, (vị ni) cho vật dùng đến hết đêm vật dùng trong bảy ngày vật dùng suốt đời (nói rằng): “Hãy thọ dụng khi có duyên cớ,” từ cô ni tu tập sự, từ sa-di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Dứt điều học thứ nhất.

02. Điều học thứ nhì (Ngăn cản vị tỳ-khưu ni hướng dẫn sự phục vụ)

[784] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo được thỉnh mời đang thọ thực ở các gia đình. Các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư đứng hướng dẫn sự phục vụ đến các tỷ-kheo nhóm Lục Sư (nói rằng):

- Hãy dâng xúp ở đây, hãy dâng cơm ở chỗ này.

Các tỷ-kheo nhóm Lục Sư thọ thực theo như ý thích. Các tỷ-kheo khác thọ thực không được như ý. Các vị tỷ-kheo ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các tỷ-kheo nhóm Lục Sư không ngăn cản các tỷ-kheo ni đang hướng dẫn sự phục vụ?

…(như trên)…

- Này các tỷ-kheo, nghe nói các ngươi không ngăn cản các tỷ-kheo ni đang hướng dẫn sự phục vụ, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại không ngăn cản các tỷ-kheo ni đang hướng dẫn sự phục vụ vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Trường hợp các tỷ-kheo được thỉnh mời đang thọ thực ở các gia đình. Nếu có vị tỷ-kheo ni đứng tại nơi ấy đang hướng dẫn sự phục vụ (nói rằng): ‘Hãy dâng xúp ở đây, hãy dâng cơm ở chỗ này.’ Vị tỷ-kheo ni ấy nên bị từ chối bởi các tỷ-kheo ấy (nói rằng): ‘Này sư tỷ, hãy lui ra đến khi nào các tỷ-kheo thọ thực xong.’ Nếu không một vị tỷ-kheo nào lên tiếng để từ chối tỷ-kheo ni ấy (nói rằng): ‘Này sư tỷ, hãy lui ra đến khi nào các tỷ-kheo thọ thực xong’ thì các tỷ-kheo ấy nên thú nhận rằng: “Bạch chư đại đức, chúng tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; chúng tôi xin thú nhận tội ấy.’”

[785] Trường hợp các tỷ-kheo được thỉnh mời đang thọ thực ở các gia đình: Gia đình nghĩa là có bốn loại gia đình: gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình thương buôn, và gia đình hạng cùng đinh.

Được thỉnh mời đang thọ thực: được thỉnh mời đang thọ thực loại vật thực nào đó thuộc về năm loại vật thực.

Tỷ-kheo ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

(Vị ni) đang hướng dẫn sự phục vụ nghĩa là (nói rằng): “Hãy dâng xúp ở đây, hãy dâng cơm ở chỗ này” thuận theo tình bạn bè, thuận theo sự đồng quan điểm, thuận theo sự đồng thọ thực, thuận theo sự có chung thầy tế độ, thuận theo sự có chung thầy dạy học; điều này gọi là (vị ni) đang hướng dẫn sự phục vụ.

Bởi các tỷ-kheo ấy: bởi các vị tỷ-kheo đang thọ thực.

Vị tỷ-kheo ni ấy: vị ni đang hướng dẫn sự phục vụ là vị tỷ-kheo ni ấy. Vị tỷ-kheo ni ấy nên bị từ chối bởi các tỷ-kheo ấy (nói rằng): “Này sư tỷ, hãy lui ra đến khi nào các tỷ-kheo thọ thực xong.” Nếu không một vị tỷ-kheo nào từ chối, vị (nghĩ rằng): “Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn” rồi nhận lãnh thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

[786] Người nữ đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị không ngăn cản vị ni đang hướng dẫn sự phục vụ thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Người nữ đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị không ngăn cản vị ni đang hướng dẫn sự phục vụ thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Người nữ đã tu lên bậc trên, (lầm tưởng) là chưa tu lên bậc trên, vị không ngăn cản vị ni đang hướng dẫn sự phục vụ thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Vị không ngăn cản vị ni tu lên bậc trên từ một hội chúng đang hướng dẫn sự phục vụ thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Người nữ chưa tu lên bậc trên, (lầm tưởng) là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

Người nữ chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa.

Người nữ chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, thì vô tội.

[787] (Vị tỷ-kheo ni) bảo (người khác) dâng chớ không tự dâng bữa ăn của bản thân, (vị ni) tự dâng chớ không bảo dâng bữa ăn của những người khác, (vị ni) bảo dâng vật chưa dâng, (vị ni) bảo dâng nơi nào chưa được dâng, (vị ni) bảo dâng đồng đều cho tất cả, cô ni tu tập sự hướng dẫn sự phục vụ, vị sa-di ni hướng dẫn sự phục vụ, tất cả (các thức khác) trừ ra năm loại vật thực, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Dứt điều học thứ nhì.

03. Điều học thứ ba: (Sự công nhận là bậc hữu học)

[788] Câu chuyện về gia đình có đức tin nọ. Tuyên ngôn công nhận. Sự quy định lần thứ nhất

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, ở trong thành Sāvatthi, có gia đình nọ cả hai (vợ chồng) đều có niềm tin. Họ tăng trưởng về đức tin và xao lãng về của cải. Khi có vật thực cứng hoặc vật thực mềm gì phát sanh lên ở trong gia đình ấy trước bữa ăn, họ phân phát tất cả vật thực ấy đến các vị tỷ-kheo, đôi lúc họ không còn gì để ăn. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Tại sao các sa-môn Thích tử lại thọ lãnh không biết chừng mực? Những người này sau khi bố thí cho các vị này đôi lúc không còn gì để ăn.

Các tỷ-kheo đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỷ-kheo ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã thuyết Pháp thoại rồi bảo các tỷ-kheo rằng:

- Này các tỷ-kheo, (trường hợp) gia đình nào tăng trưởng về đức tin và xao lãng về của cải, ta cho phép ban cho sự công nhận là bậc hữu học đến gia đình có hiện trạng như thế bằng hành sự với lời thông báo đến lần thứ nhì. Và này các tỷ-kheo, nên ban cho như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỷ-kheo có kinh nghiệm, đủ năng lực:

“Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Gia đình tên (như vầy) tăng trưởng về đức tin và xao lãng về của cải. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên ban cho sự công nhận là bậc hữu học đến gia đình tên (như vầy). Đây là lời đề nghị.

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Gia đình tên (như vầy) tăng trưởng về đức tin và xao lãng về của cải. Hội chúng ban cho sự công nhận là bậc hữu học đến gia đình tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý với việc ban cho sự công nhận là bậc hữu học đến gia đình tên (như vầy), vị ấy nên im lặng; vị nào không đồng ý, có thể nói lên.

Sự công nhận là bậc hữu học đã được hội chúng ban cho đến gia đình tên (như vầy). Sự việc được hội chúng đồng ý nên im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Trường hợp các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học, vị tỷ-kheo nào sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như thế rồi nhai hoặc ăn thì vị tỷ-kheo ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỷ-kheo như thế.

[789] Sự quy định thêm lần thứ nhất. Sự quy định thêm lần thứ nhì

Vào lúc bấy giờ, ở thành Sāvatthi có lễ hội. Dân chúng thỉnh mời các tỷ-kheo rồi dâng vật thực. Gia đình ấy cũng đã thỉnh mời các tỷ-kheo. Các tỷ-kheo trong lúc ngần ngại đã không nhận lời (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán nhai hoặc ăn vật thực loại cứng hoặc loại mềm sau khi tự tay nhận lãnh ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học.” Những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Cuộc sống của chúng tôi có điều gì khiến các ngài đại đức không thọ lãnh của chúng tôi?

Các tỷ-kheo đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỷ-kheo ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã thuyết Pháp thoại rồi bảo các tỷ-kheo rằng:

- Này các tỷ-kheo, với vị đã được thỉnh mời ta cho phép nhai hoặc ăn vật thực loại cứng hoặc loại mềm sau khi tự tay nhận lãnh ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học. Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:“Trường hợp các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học, vị tỷ-kheo nào không được thỉnh mời trước, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như thế, rồi nhai hoặc ăn thì vị tỷ-kheo ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỷ-kheo như thế.

[790] Vào lúc bấy giờ, có tỷ-kheo nọ là vị thường lui tới với gia đình ấy. Khi ấy vào buổi sáng, vị tỷ-kheo ấy đã mặc y cầm y bát đi đến gia đình ấy, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Khi ấy, vị tỷ-kheo ấy bị bệnh. Rồi những người ấy đã nói với vị tỷ-kheo ấy điều này:

- Thưa ngài, xin hãy thọ thực.

Khi ấy, vị tỷ-kheo ấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vị không được thỉnh mời nhai hoặc ăn vật thực loại cứng hoặc loại mềm sau khi tự tay nhận lãnh ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học” trong lúc ngần ngại đã không thọ lãnh và không thể đi khất thực nên bữa ăn đành phải nhịn. Sau đó, vị tỷ-kheo ấy đã đi về tu viện và kể lại sự việc ấy cho các tỷ-kheo. Các tỷ-kheo đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy, nhân sự kiện ấy đã thuyết Pháp thoại rồi bảo các tỷ-kheo rằng:

- Này các tỷ-kheo, với vị tỷ-kheo bị bệnh ta cho phép nhai hoặc ăn vật thực loại cứng hoặc loại mềm sau khi tự tay nhận lãnh ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học. Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:“Trường hợp các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học, vị tỷ-kheo nào không được thỉnh mời trước, không bị bệnh, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như thế rồi nhai hoặc ăn thì vị tỷ-kheo ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”

[791] Cách giữ lại y ngoài hạn kỳ trong một tháng

Trường hợp các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học: Đã được công nhận là bậc hữu học nghĩa là gia đình nào tăng trưởng về đức tin và xao lãng về của cải, và sự công nhận là bậc hữu học bằng hành sự với lời thông báo đến lần thứ nhì đã được ban cho đến gia đình có hiện trạng như thế.

Vị nào: là bất cứ vị nào ...(như trên)...

Tỷ-kheo: ...(như trên)... Vị này là “vị tỷ-kheo” được đề cập trong ý nghĩa này.

Ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như thế: ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như vậy.

Không được thỉnh mời nghĩa là không được thỉnh mời vào ngày nay hoặc ngày mai. Khi (vị tỷ-kheo) đi vào vùng phụ cận của ngôi nhà rồi họ thỉnh mời; việc ấy gọi là không được thỉnh mời.

Được thỉnh mời nghĩa là được thỉnh mời vào ngày nay hoặc ngày mai. Khi (vị tỷ-kheo) không đi vào vùng phụ cận của ngôi nhà (và) họ thỉnh mời; việc ấy gọi là được thỉnh mời.

Không bị bệnh nghĩa là có thể đi khất thực.

Bị bệnh nghĩa là không thể đi khất thực.

Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, súp, bánh, cá, thịt. Vị không được thỉnh mời, không bị bệnh (nghĩ rằng): “Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn” rồi thọ nhận thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

[792] Đã được công nhận là bậc hữu học, nhận biết đã được công nhận là bậc hữu học, vị không được thỉnh mời, không bị bệnh, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm rồi nhai hoặc ăn thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Đã được công nhận là bậc hữu học, có sự hoài nghi, vị không được thỉnh mời, không bị bệnh, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm rồi nhai hoặc ăn thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Đã được công nhận là bậc hữu học, (lầm tưởng) chưa được công nhận là bậc hữu học, vị không được thỉnh mời, không bị bệnh, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm rồi nhai hoặc ăn thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Vị nhận lãnh vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Chưa được công nhận là bậc hữu học, (lầm tưởng) đã được công nhận là bậc hữu học, phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Chưa được công nhận là bậc hữu học, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Chưa được công nhận là bậc hữu học, nhận biết chưa được công nhận là bậc hữu học, thì vô tội.

[793] Vị đã được thỉnh mời, vị bị bệnh, vị thọ thực phần còn lại của vị đã được thỉnh mời hoặc của vị bị bệnh, vật thực đã được sắp đặt tại nơi ấy là của những người (thí chủ) khác, (gia đình ấy) sau khi đem ra khỏi nhà rồi dâng, bữa ăn thường kỳ, bữa ăn theo thẻ, vào mỗi nửa tháng, vào ngày Uposatha, vào ngày đầu của mỗi nửa tháng, (người ấy) dâng vật dùng đến hết đêm vật dùng trong bảy ngày vật dùng suốt đời (nói rằng): “Hãy thọ dụng khi có duyên cớ,” vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Dứt điều học thứ ba.

04. Điều học thứ tư (Nhận lãnh vật thực ở chỗ trú ngụ trong rừng)

[794] Câu chuyện về những người nữ dòng Sākya. Sự quy định lần thứ nhất

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự giữa dân chúng dòng Sākya, trong thành Kapilavatthu, tu viện Nigrodha. Vào lúc bấy giờ, các nô lệ của dòng Sākya nổi loạn. Các người nữ dòng Sākya muốn làm bữa trai phạn ở những chỗ trú ngụ trong rừng. Các nô lệ của dòng Sākya đã nghe được rằng: “Nghe nói các người nữ dòng Sākya có ý định làm bữa trai phạn ở những chỗ trú ngụ trong rừng.” Chúng đã canh giữ các con đường. Các người nữ dòng Sākya đã mang thực phẩm thượng hạng loại cứng loại mềm đi đến chỗ trú ngụ ở trong rừng. Các nô lệ của dòng Sākya đã xuất hiện, cướp đoạt, và làm nhục các người nữ dòng Sākya. Những người dòng Sākya đã xuất hiện bắt giữ bọn cướp cùng với các đồ đạc rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Tại sao các ngài đại đức không thông báo về bọn cướp đang ẩn náu trong tu viện?

Các tỷ-kheo đã nghe được những người dòng Sākya phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỷ-kheo ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã thuyết Pháp thoại rồi bảo các tỷ-kheo rằng:

- Này các tỷ-kheo, như thế thì ta sẽ quy định điều học cho các tỷ-kheo vì mười điều lợi ích: Nhằm đem lại sự tốt đẹp cho hội chúng, nhằm đem lại sự an lạc cho hội chúng, ...(như trên)... nhằm sự tồn tại của Chánh Pháp, và nhằm sự hỗ trợ Luật. Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Trường hợp những chỗ trú ngụ ở trong rừng được xác định là có sự nguy hiểm, có sự kinh hoàng, vị tỷ-kheo nào đang sống ở các chỗ trú ngụ có hình thức như thế sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm chưa được báo tin trước ở trong khuôn viên tu viện rồi nhai hoặc ăn thì vị tỷ-kheo ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỷ-kheo như thế.

[795] Câu chuyện về vị tỳ-khưu nọ. Sự quy định thêm

Vào lúc bấy giờ, có vị tỷ-kheo nọ ở những chỗ trú ngụ trong rừng bị bệnh. Dân chúng mang vật thực cứng mềm đi vào chỗ trú ngụ trong rừng. Khi ấy, những người ấy đã nói với vị tỷ-kheo ấy điều này:

- Thưa ngài, xin hãy thọ thực.

Khi ấy, vị tỷ-kheo ấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán nhai hoặc ăn vật thực loại cứng hoặc loại mềm sau khi tự tay thọ lãnh ở những chỗ trú ngụ trong rừng” trong lúc ngần ngại đã không nhận lãnh. Vị ấy đã không thể đi khất thực nên bữa ăn đành phải nhịn. Sau đó, vị tỷ-kheo ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỷ-kheo. Các tỷ-kheo đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã thuyết Pháp thoại rồi bảo các tỷ-kheo rằng:

- Này các tỷ-kheo, với vị tỷ-kheo bị bệnh ta cho phép nhai hoặc ăn vật thực loại cứng hoặc loại mềm sau khi tự tay thọ lãnh ở những chỗ trú ngụ trong rừng. Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Trường hợp có những chỗ trú ngụ ở trong rừng được xác định là có sự nguy hiểm, có sự kinh hoàng, vị tỷ-kheo nào đang sống ở các chỗ trú ngụ có hình thức như thế, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm chưa được báo tin trước ở trong khuôn viên tu viện rồi nhai hoặc ăn khi không bị bệnh thì vị tỷ-kheo ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”

[796] Những chỗ trú ngụ ở trong rừng nghĩa là chỗ trú ngụ ở trong rừng cách (căn nhà) cuối cùng khoảng cách 500 cây cung ⁶⁴

Có sự nguy hiểm nghĩa là trong tu viện hoặc trong vùng phụ cận tu viện, chỗ cắm trại của bọn cướp được thấy, chỗ ăn được thấy, chỗ đứng được thấy, chỗ ngồi được thấy, chỗ nằm được thấy.

Có sự kinh hoàng nghĩa là trong tu viện hoặc trong vùng phụ cận tu viện, dân chúng bị giết bởi bọn cướp được thấy, bị cướp giật được thấy, bị đánh đập được thấy.

Vị nào: là bất cứ vị nào ...(như trên)...

Tỷ-kheo: ...(như trên)... Vị này là “vị tỷ-kheo” được đề cập trong ý nghĩa này.

Ở các chỗ trú ngụ có hình thức như thế: ở các chỗ trú ngụ có hình thức như vậy.

Chưa được báo tin nghĩa là đã được báo tin đến năm hạng (người đồng đạo)⁶⁵ ; điều này nghĩa là chưa được báo tin. Đã được báo tin (ở các nơi khác) trừ ra (ở nơi) tu viện hoặc vùng phụ cận tu viện; điều này nghĩa là chưa được báo tin.

Đã được báo tin nghĩa là bất cứ người nữ nào hoặc người nam nào sau khi đi đến tu viện hoặc vùng phụ cận tu viện báo tin rằng: “Thưa ngài, vật thực loại cứng hoặc loại mềm của người tên (như vầy) sẽ được mang lại.” Nếu có sự nguy hiểm, nên nói rằng: “Có sự nguy hiểm.” Nếu có sự kinh hoàng, nên nói rằng: “Có sự kinh hoàng.” Nếu (người ấy) nói lại rằng: “Thưa ngài, hãy vậy đi. Sẽ được mang lại” thì nên nói với bọn trộm cướp rằng: “Dân chúng đi đến nơi đây, hãy lui ra.”

Khi đã được báo tin với cháo, vật phụ thuộc của cháo được mang lại; điều ấy nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin với bữa ăn, vật phụ thuộc của bữa ăn được mang lại; điều ấy nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin với vật thực cứng, vật phụ thuộc của vật thực cứng được mang lại; điều ấy nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin về gia đình, những người thuộc gia đình ấy mang lại vật thực cứng hoặc vật thực mềm; điều ấy nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin về ngôi làng, những người thuộc ngôi làng ấy mang lại vật thực cứng hoặc vật thực mềm; điều ấy nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin về hội đoàn, những người thuộc hội đoàn ấy mang lại vật thực cứng hoặc vật thực mềm; điều ấy nghĩa là đã được báo tin.

Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, súp, bánh, cá, thịt.

Khuôn viên tu viện nghĩa là bên trong tu viện đối với tu viện đã được rào lại, là vùng phụ cận đối với tu viện không được rào lại.

Không bị bệnh nghĩa là có thể đi khất thực.

Bị bệnh nghĩa là không thể đi khất thực. Vị không bị bệnh (nghĩ rằng): “Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn” rồi thọ nhận (vật thực )chưa được báo tin thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

[797] Khi chưa được báo tin, nhận biết là chưa được báo tin, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm ở trong khuôn viên tu viện rồi nhai hoặc ăn khi không bị bệnh thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Khi chưa được báo tin, có sự hoài nghi, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm ở trong khuôn viên tu viện rồi nhai hoặc ăn khi không bị bệnh thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Khi chưa được báo tin, (lầm) tưởng là đã được báo tin, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực loại cứng hoặc loại mềm ở trong khuôn viên tu viện rồi nhai hoặc ăn khi không bị bệnh thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).

Vị nhận lãnh vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Khi đã được báo tin, (lầm) tưởng là chưa được báo tin, phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Khi đã được báo tin, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Khi đã được báo tin, nhận biết là đã được báo tin, thì vô tội.

[798] Khi đã được báo tin, vị bị bệnh, vị thọ thực phần còn lại trong trường hợp đã được báo tin hoặc của vị bị bệnh, vị thọ lãnh ở bên ngoài tu viện rồi thọ thực ở bên trong tu viện, vị thọ thực rễ cây hoặc vỏ cây hoặc lá cây hoặc bông hoa hoặc trái cây sanh trưởng tại nơi ấy, vị thọ dụng vật dùng đến hết đêm vật dùng trong bảy ngày vật dùng suốt đời khi có duyên cớ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Dứt điều học thứ tư.

[799] Bạch chư đại đức, bốn điều ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ)đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?

Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?

Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?

Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.

Dứt Chương Ưng Phát Lộ (Pāṭidesanīyakaṇḍaṃ Niṭṭhitaṃ).

X. CHƯƠNG ƯNG HỌC PHÁP (Sekhiyakaṇḍaṃ)

Bạch chư đại đức, các ưng học pháp (sekhiyā dhammā) này được đưa ra đọc tụng.

HAI MƯƠI SÁU ĐIỀU VỀ SỰ ĐỨNG ĐẮN

01. PHẦN TRÒN ĐỀU

[800] Điều học thứ nhất: Câu chuyện về các tỳ-khưu nhóm Lục Sư. Sự quy định

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Tại sao các sa-môn Thích tử lại quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?

Các tỷ-kheo đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các tỷ-kheo nhóm Lục Sư lại quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau?

Sau đó, các vị tỷ-kheo ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy sau khi thuyết Pháp thoại rồi đã triệu tập hội chúng tỷ-kheo lại và hỏi các tỷ-kheo nhóm Lục Sư rằng:

- Này các tỷ-kheo, nghe nói các ngươi quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Ta sẽ mặc y (nội) tròn đều” là điều học nên được thực hành.

Nên mặc y nội cho tròn đều với việc che kín ở vòng bụng nơi lỗ rún và vòng đầu gối. Vị nào mặc y nội lòng thòng ở phía trước hoặc phía sau do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[801] Điều học thứ nhì. ... Điều học thứ mười. ...

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư trùm y lòng thòng phía trước và phía sau. ...(như trên)... “Ta sẽ trùm y (vai trái) tròn đều” là điều học nên được thực hành.

Nên trùm y (vai trái) cho tròn đều sau khi đã làm bằng nhau cả hai mép y. Vị nào trùm y (vai trái) lòng thòng ở phía trước hoặc phía sau do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[802] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư sau khi để hở thân rồi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Mặc y chỉnh tề, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Vị mặc y chỉnh tề mới nên đi ở nơi xóm nhà. Vị nào sau khi vén hở thân rồi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[803] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư sau khi để hở thân rồi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Mặc y chỉnh tề, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Vị mặc y chỉnh tề mới nên ngồi ở nơi xóm nhà. Vị nào sau khi vén hở thân rồi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[804] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư múa máy tay chân khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Khéo thu thúc, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Vị khéo thu thúc mới nên đi ở nơi xóm nhà. Vị nào múa máy tay chân khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[805] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư múa máy tay chân khi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Khéo thu thúc, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Vị khéo thu thúc mới nên ngồi ở nơi xóm nhà. Vị nào múa máy tay chân khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[806] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư nhìn chỗ này chỗ nọ khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Mắt nhìn xuống, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Vị nên đi ở nơi xóm nhà với mắt nhìn xuống thấy khoảng cách bằng cái cày (2 mét). Vị nào nhìn chỗ này chỗ nọ khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[807] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư nhìn chỗ này chỗ nọ khi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Mắt nhìn xuống, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Vị nên ngồi ở nơi xóm nhà với mắt nhìn xuống thấy khoảng cách bằng cái cày. Vị nào nhìn chỗ này chỗ nọ khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[808] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư vén y lên khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không vén y lên, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự vén y lên. Vị nào vén y lên một bên hoặc cả hai bên khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[809] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư vén y lên khi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không vén y lên, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự vén y lên. Vị nào vén y lên một bên hoặc cả hai bên khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Phần Tròn Đều là phần thứ nhất.

02. PHẦN CƯỜI VANG

[810] Điều học thứ nhất: Câu chuyện về các tỳ-khưu nhóm Lục Sư. Sự quy định

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư cười tiếng cười lớn khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không cười vang, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên đi ở nơi xóm nhà với tiếng cười vang. Vị nào cười tiếng cười lớn khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị chỉ mỉm cười khi có sự việc đáng cười, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[811] Điều học thứ nhì. ... Điều học thứ mười. ...

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư cười tiếng cười lớn khi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không cười vang, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với tiếng cười vang. Vị nào cười tiếng cười lớn khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị chỉ mỉm cười khi có sự việc đáng cười, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[812] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư làm tiếng động ồn tiếng động lớn khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Nói nhỏ nhẹ , ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Nên đi ở nơi xóm nhà với giọng nói nhỏ nhẹ. Vị nào làm tiếng động ồn tiếng động lớn khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[813] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư làm tiếng động ồn tiếng động lớn khi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Nói nhỏ nhẹ, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Nên ngồi ở nơi xóm nhà với giọng nói nhỏ nhẹ. Vị nào làm tiếng động ồn tiếng động lớn khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[814] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư khom người khiến thân đung đưa khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không đung đưa thân, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa thân. Nên đi sau khi giữ thân ngay. Vị nào khom người khiến thân đung đưa khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[815] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư khom người khiến thân đung đưa khi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không đung đưa thân, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa thân. Nên ngồi sau khi giữ thân ngay. Vị nào khom người khiến thân đung đưa khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã đi đến chỗ ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[816] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư uốn cong cánh tay khiến cánh tay đung đưa khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không đung đưa cánh tay, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa cánh tay. Nên đi sau khi giữ yên cánh tay. Vị nào uốn cong cánh tay khiến cánh tay đung đưa khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[817] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư uốn cong cánh tay khiến cánh tay đung đưa khi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không đung đưa cánh tay, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa cánh tay. Nên ngồi sau khi giữ yên cánh tay. Vị nào uốn cong cánh tay khiến cánh tay đung đưa khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã đi đến chỗ ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[818] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư khum đầu khiến đầu đung đưa khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không đung đưa đầu, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa đầu. Nên đi sau khi giữ đầu ngay. Vị nào khum đầu khiến đầu đung đưa khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[819] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư khum đầu khiến đầu đung đưa khi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không đung đưa đầu, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa đầu. Nên ngồi sau khi giữ đầu ngay. Vị nào khum đầu khiến đầu đung đưa khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã đi đến chỗ ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Phần Cười Vang là phần thứ nhì.

03. PHẦN CHỐNG NẠNH

[820] Điều học thứ nhất: Câu chuyện về các tỳ-khưu nhóm Lục Sư. Sự quy định.

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư chống nạnh khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không chống nạnh, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự chống nạnh. Vị nào sau khi chống nạnh một bên hoặc hai bên rồi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[821] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư chống nạnh khi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không chống nạnh, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự chống nạnh. Vị nào sau khi chống nạnh một bên hoặc hai bên rồi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã đi đến chỗ ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[822] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư sau khi trùm y luôn cả đầu rồi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không trùm đầu, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên đi ở nơi xóm nhà với đầu trùm lại. Vị nào sau khi trùm y luôn cả đầu rồi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[823] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư sau khi trùm y luôn cả đầu rồi ngồi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không trùm đầu, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với đầu trùm lại. Vị nào sau khi trùm y luôn cả đầu rồi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã đi đến chỗ ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[824] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư nhón gót khi đi ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không nhón gót, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự nhón gót. Vị nào đi ở nơi xóm nhà với sự nhón gót do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã đi đến chỗ ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[825] Điều học thứ nhì. ... Điều học thứ sáu

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư ngồi ôm đầu gối ở nơi xóm nhà. ...(như trên)... “Không ôm đầu gối, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên ngồi ôm đầu gối ở nơi xóm nhà. Vị nào ngồi ôm đầu gối bằng tay hoặc ôm đầu gối bằng miếng vải ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã đi đến chỗ ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

BA MƯƠI ĐIỀU LIÊN QUAN ĐẾN VẬT THỰC:

[826] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư thọ lãnh đồ khất thực không nghiêm trang như là có ý muốn đổ bỏ. ...(như trên)... “Ta sẽ thọ lãnh đồ khất thực một cách nghiêm trang”⁶⁶ là điều học nên được thực hành.

Nên thọ lãnh đồ khất thực một cách nghiêm trang. Vị nào thọ lãnh đồ khất thực không nghiêm trang như là có ý muốn đổ bỏ do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[827] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư nhìn chỗ này chỗ nọ khi thọ lãnh đồ khất thực. Các vị không hay biết trong lúc đang vung vãi, trong lúc làm tràn ra ngoài ...(như trên)... “Chú tâm ở bình bát, ta sẽ thọ lãnh đồ khất thực” là điều học nên được thực hành.

Nên thọ lãnh đồ khất thực với sự chú tâm ở bình bát. Vị nào nhìn chỗ này chỗ nọ khi thọ lãnh đồ khất thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã đi đến chỗ ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[828] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư khi thọ lãnh đồ khất thực thọ lãnh quá nhiều xúp. ...(như trên)... “Ta sẽ thọ lãnh đồ khất thực với lượng xúp tương xứng” là điều học nên được thực hành.

Xúp nghĩa là có hai loại xúp: xúp đậu mugga và xúp đậu māsa có thể cầm bằng tay. Nên thọ lãnh đồ khất thực với lượng xúp tương xứng. Vị nào thọ lãnh quá nhiều xúp do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, khi (xúp) có thêm nhiều món khác nhau để tăng hương vị, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, do vật sở hữu của bản thân, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[829] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư thọ lãnh đồ khất thực làm vun đầy lên. ...(như trên)... “Ta sẽ thọ lãnh đồ khất thực vừa ngang miệng bình bát” là điều học nên được thực hành.

Nên thọ lãnh đồ khất thực vừa ngang miệng bình bát. Vị nào thọ lãnh đồ khất thực làm vun đầy lên do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Phần Chống Nạnh là phần thứ ba.

04.PHẦN NGHIÊM TRANG

[830] Điều học thứ nhất: Câu chuyện về các tỳ-khưu nhóm Lục Sư. Sự quy định. Các trường hợp không phạm tội

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư thọ dụng đồ khất thực không nghiêm trang như là không có ý muốn ăn. ...(như trên)... “Ta sẽ thọ dụng đồ khất thực một cách nghiêm trang” là điều học nên được thực hành.

Nên thọ dụng đồ khất thực một cách nghiêm trang. Vị nào thọ dụng đồ khất thực không nghiêm trang như là không có ý muốn ăn do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[831] Điều học thứ nhì. ... Điều học thứ mười. ...

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư nhìn chỗ này chỗ nọ khi thọ dụng đồ khất thực. Các vị không hay biết trong lúc đang vung vãi, trong lúc làm tràn ra ngoài ...(như trên)... “Chú tâm ở bình bát, ta sẽ thọ dụng đồ khất thực” là điều học nên được thực hành.

Nên thọ dụng đồ khất thực với sự chú tâm ở bình bát. Vị nào nhìn chỗ này chỗ nọ khi thọ dụng đồ khất thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[832] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư lựa chọn món này món nọ khi thọ dụng đồ khất thực. ...(như trên)... “Ta sẽ thọ dụng đồ khất thực theo tuần tự” là điều học nên được thực hành.

Nên thọ dụng đồ khất thực theo tuần tự. Vị nào lựa chọn món này món nọ khi thọ dụng đồ khất thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị lựa chọn trong lúc cho đến những vị khác, vị lựa chọn trong lúc làm rơi vào vật đựng khác, (khi lấy ra) các món đặc biệt (uttaribhaṅga như bơ lỏng, dầu ăn, v.v...), trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[833] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư khi thọ dụng đồ khất thực thọ dụng quá nhiều xúp. ...(như trên)... “Ta sẽ thọ dụng đồ khất thực với lượng xúp tương xứng” là điều học nên được thực hành.

Xúp nghĩa là có hai loại xúp: xúp đậu mugga và xúp đậu māsa có thể cầm bằng tay. Nên thọ dụng đồ khất thực với lượng xúp tương xứng. Vị nào thọ dụng quá nhiều xúp do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, khi (xúp) có thêm nhiều món khác nhau để tăng hương vị, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, do vật sở hữu của bản thân, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[834] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư thọ dụng đồ khất thực sau khi vun lên thành đống. ...(như trên)... “Sau khi không vun lên thành đống, ta sẽ thọ dụng đồ khất thực” là điều học nên được thực hành.

Nên thọ dụng đồ khất thực sau khi không vun lên thành đống. Vị nào sau khi vun lên thành đống rồi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, sau khi gom chung phần ít ỏi còn sót lại làm vun lên rồi thọ dụng, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[835] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư dùng cơm che kín xúp và thức ăn với ý muốn được nhiều hơn. ...(như trên)... “Ta sẽ không dùng cơm che kín xúp hoặc thức ăn với ý muốn được nhiều hơn” là điều học nên được thực hành.

Không nên dùng cơm che kín xúp hoặc thức ăn với ý muốn được nhiều hơn. Vị nào dùng cơm che kín xúp hoặc thức ăn với ý muốn được nhiều hơn do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các thí chủ làm che lấp khi bố thí, không có ý muốn được nhiều hơn, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[836] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư sau khi yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Tại sao các sa-môn Thích tử lại yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực? Ai lại không vừa ý khi được đầy đủ? Đồ ngon ngọt ai lại không thích thú?

Các tỷ-kheo đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các tỷ-kheo nhóm Lục Sư lại yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực?

…(như trên)…

- Này các tỷ-kheo, nghe nói các ngươi yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thựcvậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Ta sẽ không yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực” là điều học nên được thực hành. Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỷ-kheo như thế.

[837] Vào lúc bấy giờ, có các tỷ-kheo bị bệnh. Các tỷ-kheo theo dõi bệnh tình đã nói với các tỷ-kheo bị bệnh điều này:

- Này các đại đức, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được thuận tiện không?

- Này các đại đức, trước đây chúng tôi yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực, nhờ thế chúng tôi được thoải mái. Giờ đây, (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán,” trong lúc ngần ngại nên không yêu cầu, vì thế chúng tôi không được thoải mái.

Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy, nhân sự kiện ấy đã thuyết Pháp thoại rồi bảo các tỷ-kheo rằng:

- Này các tỷ-kheo, ta cho phép vị tỷ-kheo bị bệnh được yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực. Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Khi không bị bệnh ta sẽ không yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Vị không bị bệnh không nên yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực. Vị nào không bị bệnh mà yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, do vật sở hữu của bản thân, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[838] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư nhìn vào bình bát của các vị khác với ý định tìm lỗi. ...(như trên)... “Ta sẽ không nhìn vào bình bát của các vị khác với ý định tìm lỗi” là điều học nên được thực hành.

Không nên nhìn vào bình bát của các vị khác với ý định tìm lỗi. Vị nào nhìn vào bình bát của các vị khác với ý định tìm lỗi do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, (nghĩ rằng): “Ta sẽ cho” hoặc “Ta sẽ bảo (người khác) cho” rồi nhìn, vị không có ý định tìm lỗi, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[839] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư làm vắt cơm lớn. ...(như trên)... “Ta sẽ không làm vắt cơm quá lớn” là điều học nên được thực hành.

Không nên làm vắt cơm quá lớn. Vị nào làm vắt cơm quá lớn do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các vật thực cứng, các thứ trái cây, các món ăn đặc biệt, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[840] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư làm những nắm cơm dài rồi thọ dụng. ...(như trên)... “Ta sẽ làm nắm cơm tròn đều” là điều học nên được thực hành.

Nên làm nắm cơm tròn đều. Vị nào làm nắm cơm dài do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các vật thực cứng, các thứ trái cây, các món ăn đặc biệt, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Phần Nghiêm Trang là phần thứ tư.

05.PHẦN VẮT CƠM

[841] Điều học thứ nhất: Câu chuyện về các tỳ-khưu nhóm Lục Sư. Sự quy định. Các trường hợp không phạm tội

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư há miệng ra khi vắt cơm chưa được đưa đến. ...(như trên)... “Ta sẽ không há miệng ra khi vắt cơm chưa được đưa đến” là điều học nên được thực hành.

Không nên há miệng ra khi vắt cơm chưa được đưa đến. Vị nào há miệng ra khi vắt cơm chưa được đưa đến do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[842] Điều học thứ nhì. ... Điều học thứ mười. ...

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư đưa trọn bàn tay vào miệng trong lúc thọ thực. ...(như trên)... “Ta sẽ không đưa trọn bàn tay vào miệng trong lúc thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Không nên đưa trọn bàn tay vào miệng trong lúc thọ thực. Vị nào đưa trọn bàn tay vào miệng trong lúc thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[843] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư nói bằng miệng có vắt cơm. ...(như trên)... “Ta sẽ không nói bằng miệng có vắt cơm” là điều học nên được thực hành.

Không nên nói bằng miệng có vắt cơm. Vị nào nói bằng miệng có vắt cơm do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[844] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư thọ thực theo cách liên tục đưa nắm cơm lên miệng⁶⁷ . ...(như trên)... “Ta sẽ không thọ thực theo cách liên tục đưa nắm cơm lên miệng” là điều học nên được thực hành.

Không nên thọ thực theo cách liên tục đưa nắm cơm lên miệng. Vị nào thọ thực theo cách liên tục đưa nắm cơm lên miệng do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các vật thực cứng, các thứ trái cây, các món ăn đặc biệt, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[845] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư thọ thực theo lối cắn vắt cơm từng chút một . ...(như trên)... “Ta sẽ không thọ thực theo lối cắn vắt cơm từng chút một” là điều học nên được thực hành.

Không nên thọ thực theo lối cắn vắt cơm từng chút một. Vị nào thọ thực theo lối cắn vắt cơm từng chút một do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các vật thực cứng, các thứ trái cây, các món ăn đặc biệt, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[846] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư thọ thực theo lối làm phồng má (bằng cách độn cơm vào). ...(như trên)... “Ta sẽ không thọ thực theo lối làm phồng má” là điều học nên được thực hành.

Không nên thọ thực theo lối làm phồng má. Vị nào thọ thực theo lối làm phồng má một bên hoặc hai bên thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các thứ trái cây, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[847] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư vung rảy bàn tay khi thọ thực. ...(như trên)... “Ta sẽ không vung rảy bàn tay khi thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Không nên vung rảy bàn tay khi thọ thực. Vị nào vung rảy bàn tay khi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị vung rảy bàn tay khi rủ bỏ vật dơ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[848] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư làm rơi đổ cơm khi thọ thực. ...(như trên)... “Ta sẽ không làm rơi đổ cơm khi thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Không nên làm rơi đổ cơm khi thọ thực. Vị nào làm rơi đổ cơm khi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, cơm bị rơi rớt trong lúc rủ bỏ vật dơ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[849] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư làm lưỡi le ra khi thọ thực. ...(như trên)... “Ta sẽ không làm lưỡi le ra khi thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Không nên làm lưỡi le ra khi thọ thực. Vị nào làm lưỡi le ra khi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[850] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư làm tiếng chép chép khi thọ thực. ...(như trên)... “Ta sẽ không làm tiếng chép chép khi thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Không nên làm tiếng chép chép khi thọ thực. Vị nào làm tiếng chép chép khi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Phần Vắt Cơm là phần thứ tư.

06.PHẦN TIẾNG SỘT SỘT

[851] Điều học thứ nhất: Câu chuyện về vị tỳ-khưu trước kia là kịch sĩ. Sự quy định

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, ở tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, món nước sữa được chuẩn bị cho hội chúng bởi người Bà-la-môn nọ. Các vị tỷ-kheo uống sữa làm tiếng kêu sột sột. Có vị tỷ-kheo nọ trước kia là kịch sĩ đã nói như vầy:

- Tôi nghĩ rằng toàn thể hội chúng (Saṅgha) này bị lạnh.

Các vị tỷ-kheo ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao vị tỷ-kheo lại làm trò đùa giỡn liên quan đến đức Tăng (Saṅgha)?

…(như trên)…

- Này tỷ-kheo, nghe nói ngươi làm trò đùa giỡn liên quan đến đức Tăng, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại làm trò đùa giỡn liên quan đến đức Tăng vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. … (như trên)…

Sau khi khiển trách, ngài đã thuyết Pháp thoại rồi bảo các tỷ-kheo rằng:

- Này các tỷ-kheo, không nên làm trò đùa giỡn liên quan đến đức Phật, đức Pháp, và đức Tăng; vị nào làm thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Sau đó, đức Thế Tôn đã khiển trách vị tỷ-kheo ấy bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, ...(như trên)... Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Ta sẽ không làm tiếng sột sột khi thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Không nên làm tiếng sột sột khi thọ thực. Vị nào làm tiếng sột sột khi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[852] Điều học thứ nhì: Câu chuyện về các tỳ-khưu nhóm Lục Sư. Sự quy định

Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư liếm bàn tay khi thọ thực. ...(như trên)... “Ta sẽ không liếm bàn tay khi thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Không nên liếm bàn tay khi thọ thực. Vị nào liếm bàn tay khi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[853] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư nạo vét bình bát khi thọ thực. ...(như trên)... “Ta sẽ không nạo vét bình bát khi thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Không nên nạo vét bình bát khi thọ thực. Vị nào nạo vét bình bát khi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, sau khi gom chung phần ít ỏi còn sót lại làm vun lên nạo vét lên rồi thọ dụng, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[854] Duyên khởi ở thành Sāvatthi. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Lục Sư liếm môi khi thọ thực. ...(như trên)... “Ta sẽ không liếm môi khi thọ thực” là điều học nên được thực hành.

Không nên liếm môi khi thọ thực. Vị nào liếm môi khi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[855] Điều học thứ năm: Câu chuyện ở tòa lâu đài của Kokanada.

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại xứ Bhagga, trong thành Susumāragira, ở rừng Bhesakalā, chỗ vườn nai. Vào lúc bấy giờ ở tòa lâu đài của Kokanada, các vị tỷ-kheo thọ lãnh tô nước uống với bàn tay có dính thức ăn. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Tại sao các sa-môn Thích tử lại thọ lãnh tô nước uống với bàn tay có dính thức ăn giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?

Các tỷ-kheo đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các tỷ-kheo lại thọ lãnh tô nước uống với bàn tay có dính thức ăn?

…(như trên)…

- Này các tỷ-kheo, nghe nói các ngươi thọ lãnh tô nước uống với bàn tay có dính thức ăn, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này các tỷ-kheo, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại thọ lãnh tô nước uống với bàn tay có dính thức ăn vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Ta sẽ không thọ lãnh tô nước uống với bàn tay có dính thức ăn” là điều học nên được thực hành.

Không nên thọ lãnh tô nước uống với bàn tay có dính thức ăn. Vị nào thọ lãnh tô nước uống với bàn tay có dính thức ăn do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị thọ lãnh (nghĩ rằng): “Ta sẽ rửa” hoặc “Ta sẽ bảo (người khác) rửa,” trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

[856] Điều học thứ sáu: Câu chuyện ở tòa lâu đài của Kokanada

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại xứ Bhagga, trong thành Susumāragira, ở rừng Bhesakalā, chỗ vườn nai. Vào lúc bấy giờ ở tòa lâu đài của Kokanada, các vị tỷ-kheo đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Tại sao các sa-môn Thích tử lại đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?

Các tỷ-kheo đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các tỷ-kheo lại đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà?

…(như trên)…

- Này các tỷ-kheo, nghe nói các ngươi đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này các tỷ-kheo, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Ta sẽ không đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà” là điều học nên được thực hành.

Không nên đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà. Vị nào đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đổ bỏ sau khi đã vớt ra (các hột cơm) hoặc làm nhừ nát hoặc đổ vào trong đồ chứa đã được đem lại, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.