Đại Giới Đàn Thiện Hòa

Ý NGHĨA VỀ VIỆC THÀNH LẬP GIẢNG SƯ ĐOÀN

Theo như nhận định của chư Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức Tăng trong những phiên họp vừa qua, thì đây, có thể nói là những cuộc bàn thảo về công việc hoằng pháp có tính chất lịch sử, quy tụ được hầu hết các giảng sư nồng cốt, của Phật Giáo Việt Nam tại hải ngoại, với một tinh thần vì đạo pháp, tương lai Phật Giáo Việt Nam hải ngoại.

Nếu chưa có thể thực hiện được những chương trình hoằng pháp to lớn, rộng rãi, trong giai đoạn này, thì ít ra cũng là sự chuẩn bị cho những công tác hoằng pháp sắp đến với sự đồng tâm nhất trí của chư Tôn Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức Tăng, sau lần gặp gở Đại Giới Đàn Thiện Hòa.

ĐƯỜNG HƯỚNG CHÍNH CỦA GIẢNG SƯ ĐOÀN

Nhận định: Trong vòng tám năm nay, kể từ khi phong trào người Việt bỏ nước ra đi, phân tán khắp nơi trên thế giới, thì PGVN hải ngoại cũng được hình thành. Nhiều chủa chiền đã được kiến tạo; nhiều Giáo Hội Phật Giáo được thiết lập; nhiều vị giảng sư uy tín đã có công gây lại niềm tin, trao truyền chánh pháp, hoằng pháp lợi sanh. Tuy nhiên, nhìn tổng quát, thì việc hoằng pháp vẫn còn nhiều vấn đề phải tu chính: Thiếu giảng sư, thiếu phương tiện, thiếu đoàn kết, thiếu tổ chức hợp nhất.

Đường hướng chính: Mục đích chủ yếu của việc hoằng pháp là truyền bá giáo lý, chỉ dẫn cho Phật giáo đồ hành đạo. Với nhu cầu đó, trong Đại Giới Đàn Thiện Hòa tổ chức tại Phật Học Viện Quốc Tế, đã có những phiên họp quan trọng đi đến những kết quả đáng khích lệ:

Thành lập một giảng sư đoàn. Từ giảng sư đoàn sẽ đi đến Viện Hoằng Pháp trong tương lai, làm nền tảng cho việc thống nhất.

Tổ chức nhân sự điều hành, gồm có cả ban cố vấn và ban đại diện. Một ủy viên điều hợp được công cử, có phụ tá và thủ quỷ.

Hai phiên họp này cũng giải quyết những vấn đề: danh xưng, trụ sở, tài chánh, thông tin, đồng thời cũng nêu những khó khăn trong việc hoằng pháp.

Tinh thần của phiên họp, căn cứ theo bản Thông bạch của Ủy viên điều hợp đề ngày 15 tháng 10 năm 1983 ghi rõ: Phiên họp về Giảng sư đoàn cũng đã thảo luận công cuộc hoằng pháp, vai trò của hàng trưởng tử Như Lai, đối với việc hoằng dương chánh pháp, không phân biệt tôn phái, tổ chức, đoàn thể, địa phương. Như vậy, tổ chức Giảng sư đoàn không phải bị ràng buộc vào một hệ phái nào, Giáo Hội nào, chỉ nhằm vào mục đích hoằng pháp thuần túy mà thôi.

Cũng trong tinh thần của Thông Cáo và Thông Bạch nói trên, (nguyên văn) đây là một nhu cầu Phật Pháp càng ngày càng đòi hỏi và cấp thiết cho đời sống tinh thần của đồng bào Phật tử tỵ nạn hải ngoại.

Vấn đề bảo vệ uy danh tăng giới: Hai vấn đề căn bản mà phiên họp Giảng sư đoàn nói trên nêu ra là:

a) Bảo vệ uy danh của tăng giới, như có vài trường hợp đáng tiếc đã xảy ra, trong cộng đồng người Việt, liên quan đến tu sĩ Phật Giáo.

b) Thư nặc danh: Tìm những biện pháp cần thiết, ngân chận những thư từ, truyền đơn nặc danh, mang tính chất mạ lỵ, tố cáo, vu khống cá nhân nhưng lại có phương hại trầm trọng đến uy tín chung của Phật Giáo. Cần nên đề cao cảnh giác, để tránh những hiểu lầm tai hại, trong hàng ngũ Phật giáo đồ.

VÀI NHẬN ĐỊNH VỀ GIẢNG SƯ ĐOÀN

Ngày xưa, khi Đức Phật còn tại thế, Ngài thường hay vân du hóa độ đó đây trên nước Ấn Độ, để thuyết pháp độ sanh, nhằm gieo hạt giống giác ngộ vào lòng người đang sống trầm luân trong bể khổ. Kể từ khi Ngài nhập diệt cho đến nay, đã hơn 2000 năm, nhưng tinh thần ấy vẫn còn giữ mãi, đối với người tăng sĩ trong bổn phận “Tác Như Lai sử; hành Như Lai sự”.

Hôm nay, nhân Đại Lễ Giới Đàn Thiện Hòa do Phật Học Viện Quốc Tế tổ chức – chư tôn túc của Phật Giáo Việt Nam hải ngoại vân tập về đây, để chứng minh và dự lễ cũng nhân cơ hội này, chư tôn túc đã đồng ý với nhau, để thành lập một giảng sư đoàn của Phật Giáo Việt Nam hải ngoại.

Giảng sư đoàn này có nhiệm vụ: Hoằng pháp lợi sanh và hợp nhất, thành một khối để tuyên dương giáo pháp của Đức Phật, trong tinh thần lợi tha cho đồng bào, Phật tử Việt Nam tại hải ngoại.

Mong rằng: Ý niệm này được thực hiện một cách hữu hiệu, để xứng đáng là những “Trưởng Tử Như Lai” trên con đường hoằng pháp lợi sanh, trong hiện tại, hay dẫn đến tương lai nữa.

Để xứng đáng với lời phát nguyện của một tăng sĩ khi đi làm việc đạo, chúng ta cũng không quên lời thệ nguyện này:

“Con là Trưởng Tử Như Lai

Phát nguyện: Trọn đời hy sinh cho đạo

Chỗ nào chúng sanh cần, con đến

Chỗ nào Đạo Pháp gọi, con đi

Chẳng hề gian lao, chẳng nề gian khổ”

…Với tinh thần đó, một GIẢNG SƯ ĐOÀN của Phật Giáo Việt Nam Hải Ngoại rất là cần thiết; nhằm mang giáo lý giác ngộ của Đức Phật đến với mọi người, trong lúc “No vật chất, đói tinh thần” như trong hiện tại.

TẤN PHONG NĂM VỊ THƯỢNG TỌA

Ngày 02 tháng 09 năm 1983, Phật lịch 2527, trong dịp Đại Giới Đàn “Thiện Hòa” dưới sự chứng minh của chư Hòa Thượng: Thích Huyền Vi, Thích Thiền Định; Chư Thượng Tọa: Thích Đức Niệm, Thích Thiện Thanh, Thích Trí chơn, Thích Thắng Hoan cùng với sự hiện diện của chư Đại Đức Tăng Ni, Thượng Tọa Thích Đức Niệm, Trưởng Ban Tổ Chức Đại Giới Đàn đã đệ trình lên Đại Tăng, 5 Đại Đức sau đây về Hạ Lạp, Giới hành “đã dày công tu niệm và hết lòng phụng sự Đạo Pháp và Dân tộc”. Chư đại tăng xét rất chu đáo, và đồng thanh tấn phong lên ngôi vị Thượng Tọa:

Đại Đức Thích Minh Tâm - Trụ trì chùa Khánh Anh (Pháp)

Đại Đức Thích Nguyên Đạt - Ủy viên Điều hợp Giảng sư đoàn

Đại Đức Thích Thiện Trì - Trụ trì chùa Kim Quang (Sacramento, USA)

Đại Đức Thích Bảo Lạc Trú trì chùa Pháp Bảo (Úc)

Đại Đức Thích Tín Nghĩa - Tọa chủ Tổ Đình Từ Đàm (Texas)

Chư Đại Tăng đồng đứng dậy trang nghiêm niệm danh hiệu Phật, nhận định không có gì trở ngại.

Sắc phong này cũng được công bố các Tự Viện khắp nơi trong tổ chức Phật Giáo Việt Nam hải ngoại, và có giá trị bắt đầu từ ngày tấn phong vừa nêu trên.

Chư Thượng Tọa vừa được tấn phong đã giữ những chức vụ quan trọng trong Đại Lễ Giới Đàn và đảm trách những chức vụ chính yếu trong Giảng Sư Đoàn.

CHƯƠNG THỨ TƯ - NHỮNG ĐẠI GIỚI ĐÀN TRONG LỊCH SỬ PGVN

Những đặc tính chung

I-Những giai đọan lịch sử Đại Giới Đàn

II-Đại Giới Đàn đời nhà Lý:

a) Đại giới đàn nhà Lý

b) Chế độ Tăng thống

c) Những vị quốc sư

d) San định kinh điển

III-Đại giới đàn đời nhà Trần

a) Tổ chức Tăng chúng

b) Truyền giới và thọ giới

c) San định kinh điển

d) Giòng Yên Tử

e) Giòng Lâm Tế

IV-Thời đại Phật Giáo suy đồi:

a) Nhà Hồ

b) Minh Thuộc

c) Nhà Hậu Lê

V- Phật Giáo trùng hưng

a) Phái Tào Động

b) Phái Lâm Tế

c) Phái Nguyên Thiều

d) Phái Liễu Quán

VI-Phật Giáo đời nhà Nguyễn

VII-Phật giáo cận đại và hiện tại

a) Công cuộc truyền giới, truyền đạo miền Nam

b) Công cuộc truyền giới, truyền đạo miền Trung

c) Công cuộc truyền giới, truyền đạo miền Bắc

VIII-Những ý nghĩa chính yếu.

CHƯƠNG TƯ - LỊCH SỬ NHỮNG ĐẠI GIỚI ĐÀN TRONG LỊCH SỬ

NHỮNG ĐẶC TÍNH CHUNG

Chịu ảnh hưởng của Giáo lý và tổ chức Phật giáo Đại Thừa công cuộc truyền giới và thọ giới là việc kiện toàn, bảo vệ thống Tăng đoàn trong chức năng củng cố Phật GiáoViệt Nam. Lịch sư Phật Giáo đã trãi qua bao nhiêu thời kỳ hưng thịnh và suy vong. Những biến chuyển đó có nhiều nguyên nhân về xã hội và giáo hội, thì những đại giới đàn cũng theo thăng trầm lịch sử mà phát triển thêm hay suy yếu, lụn bại dần. Tuy rằng, những tôn phái Phật giáo tiểu thừa hay đại thừa , Thiền Tông, Tịnh độ tông, Mật tông, Duy thức tông, Hoa Nghiêm tông có những lối truyền thụ đặc thù của mỗi hệ phái. Tuy nhiên mục đích trì giới và bảo vệ giá trị của Tăng đoàn vẫn là một “Giới luật còn thì đạo pháp còn”. Vì vậy, bên cạnh việc xây dựng chùa chiền, ấn hành, phiên dịch kinh sách, tổ chức giảng sư đoàn, thiết lập hội đồng Tăng Thống, Hóa Đạo… thì đại giới đàn là một trong những tổ chức hàng đầu của Phật Giáo…

NHỮNG GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ ĐẠI GIỚI ĐÀN

Ngoài tính chất chung, như vừa kể trên, mỗi thời đại có những sự phát triển và lề lối, phạm vi tổ chức riêng biệt.

Ví dụ: Triều đại đời Lý, nhiều cuộc đại giới đàn tổ chức ngay trong triều đình cho những vương công, hầu tước và quan lại thọ giới, xuất gia hay tại gia, tùy theo hạnh niệm của mình.

Đến đời Trần, nhất là thời kỳ phái Trúc Lâm (vua Trần Nhân Tôn) núi Yên Tử phát triển mạnh, thì những đại giới đàn tổ chức dồn dập và thu hút hàng chục ngàn giới tử. Việc phát triển nhiều về chiều rộng cũng gây trở ngại cho cơ cấu điều hành và tổ chức, thậm chí đệ nhị sư tổ Trúc Lâm Yên Tử là Ngài Pháp Loa phải lập sách tịch Tăng đoàn, chỉnh đốn Tăng phái. Theo bản thống kê của những nhà nghiên cứu sử liệu, trong thời đại nhà Trần, nếu đem so với thời thịnh vượng nhất Phật giáo Trung Hoa vào đời Nguyễn, thì Việt Nam đã vượt xa. Dù rằng có nhiều trở ngại về tổ chức, nhưng nhìn chung, đây là thời đại cực thịnh của Phật giáo, trở thành địa vị độc tôn.

Đến đời nhà Hồ, nhà Mạc, chiến tranh triền miên, hơn nữa, khi nhà Minh sang xâm chiếm nước ta, tịch thu hầu hết kinh sách Phật giáo, thì tình trạng suy đồi đó kéo luôn cả những tổ chức hành đạo, truyền đạo,. Phật giáo trong thời này đã biến thể thành Mạt-Na giáo và Phù-Chú giáo. Thời đại vàng son Lý Trần đến lúc này không còn một âm hưởng nào, trong triều đình, cũng như ngoài nhân gian. Sau đó, đến thời Nam, Bắc phân tranh, nước nhà qua phân, đến Tây Sơn khởi nghĩa, Chúa Nguyễn xưng vương, 300 năm chiến tranh ròng rã, khó có một cơ hội để chấn hưng Phật giáo. Tuy thế, vẫn có những hệ phái Phật Giáo ra đời; Thiền Tào Động và Thiền Lâm Tế trong lúc này đã bành trướng sang Việt Nam; giòng Nguyên Thiều và giòng Liễu Quán đã đem lại cho Phật Giáo Việt Nam những tánh chất thuần túy dân tộc. Cả bốn hệ phái đó đã lần lượt kế tiếp nhau củng cố địa vị của Phật giáo, bên cạnh Khổng Giáo và Lão Giáo từng được triều đình nâng đỡ. Những đại giới đàn trong giai đoạn này cũng đã được tổ chức khắp nơi, dù trong hoàn cảnh chiến tranh. Đại nạn Phật Giáo xảy ra từ khi nhà Minh tịch thu hết kinh sách vẫn còn trầm trọng ảnh hưởng sau này. Những vị cao tăng thuộc phái Nguyên Thiều và phái Liễu Quán đã cố gắng tổ chức những phái bộ Phật giáo cao cấp sang tận Trung Hoa để thỉnh Tam Tạng kinh điển, thỉnh cao tăng sang truyền giới, nhưng mọi việc cũng đều bị hạn chế. Phải mất cả một thời gian dài, Phật giáo từ thế kỷ thứ 16 đến thế kỷ thứ 19 mới lấy lại quân bình đây có nghĩa là ổn định lại khả năng truyền đạo và hành đạo của thời đại Lý, Trần. Phải đợi cho đến thời gian gần đây, khi Phật giáo bắt đầu cuộc chấn hưng vào thập niên 1930, khắp ba miền trong nước mới trở lại những tổ chức đạIi giới đàn quy mô lớn, theo đúng truyền thống kế thừa. Những vị cao tăng nhu: Ngài Khánh Hòa, Khánh Anh, Huệ Quang, ở trong Nam,; Ngài Thuyền Tôn, Pháp Sư Trí Độ. Hòa Thượng Giác Tiên…ở miền Trung; Ngài Vĩnh Nghiêm, Ngài Phương Trượng, Ngài Tam Lai ở miền Bắc. Tất cả những vị này đã có công lớn trong việc chỉnh đốn hàng ngũ tăng già, đồng thời nhiếp pháp cho đàn hậu tấn.

Nội dung tổ chức: Trừ những thời kỳ Phật giáo suy đồi dưới thời Minh thuộc và Hậu Lê,còn ngoài ra, những đại giới đàn suốt trong lịch sử phát triển Phật giáo Việt Nam, từ nguyên thủy, đến cận đại và hiện đại, luôn luôn chú trọng đến hình thức nghi lễ và tuyển chọn giới tử rất nghiêm nhặt. Vì chính những ảnh hưởng đến việc trú trì sau nầy, mà còn gây tác dụng sâu xa trong dân chúng. Giới luật của những Tăng sĩ và cư sĩ Việt Nam, nếu so với nhiều nước Phật Giáo khác, đến nay vẫn bảo vệ được tính chất thuần khiết. Vì chính đó là tinh túy của Đạo pháp.

Giá trị lịch sử: Việc nghiên cứu lại những tổ chức Đại Giới Đàn suốt trong quá trình lịch sử Phật Giáo Việt Nam, đã giúp cho những nhà biên khảo và thuyết minh có được một lối nhìn thấu triệt. Nội dung tổ chức phản ảnh đến tinh thần đạo pháp từng thời, từng giai đoạn thăng trầm. Bài học lịch sử ấy cho chúng ta thấy rằng: Bước nhập môn của Tăng chúng và cư sĩ trong mỗi giai đoạn đều rất cần thiết.

GIỚI ĐÀN NHÀ LÝ

Trong đời nhà Lý, đã có những phong trào khuyến khích dân chúng xuất gia (theo Trần Văn Giáp, Le Bouddhisme en Annnam) Vào đầu năm 1010, khi lên ngôi, vua Lý Thái Tổ đã cho chọn những người xuất sắc trong lớp trí thức, sĩ phu đương thời cho xuất gia. Bốn năm sau đó (1014) Tăng Thống Thẩm Văn Uyên lập GIỚI ĐÀN tại chùa Vạn Thọ, để tăng đồ thọ giới. Vào thượng tuần tháng 8 năm 1016, có hơn 1,000 người ở kinh đô Thăng Long được tuyển chọn để thọ giới đàn làm Tăng sĩ (Phật) cũng như làm đạo sĩ (Lão giáo) năm 1019 lại một lần nữa, độ dần làm tăng sĩ (Tài liệu của L. Cadière).

NHỮNG VỊ QUỐC SƯ

Dưới đời nhà Lý, những vị Tăng sĩ được xem như lãnh đạo tinh thần cho triều đình và khắp trong nước thì được gọi là “Quốc Sư”. Theo tài liệu của Thomas, danh từ Quốc Sư ở đây không có nghĩa là chức vụ cố vấn chính trị của triều đình và vua quan, mà chỉ có nghĩa là: Bậc thầy dạy đạo Lý (Phật giáo) cho cả nước. Cũng cần nói thêm, những vị thiền sư trong thời kỳ này chẳng những am thông kinh điển Phật giáo mà còn nghiêm khảo tư tưởng Nho giáo (về hình nhi thượng học và hình nhi hạ học) tư tưởng Lão giáo (thanh tịnh, vô vi) Những vị Quốc sư nổi danh bấy giờ, thường được mời làm đầu đàn Hòa Thượng cho những đại giới đàn, như Vạn Hạnh Thiền sư, các vị Khô Đầu, Không Lộ, Thông Biện và Viên Chiếu…Hầu hết những nhà nghiên cứu văn học sử Việt Nam thời đại Lý Trần, đều xác định: những vị Quốc sư này đều có một nguồn học vấn uyên bác tinh thông, các vị còn là những luận lý gia nổi tiếng.

CHẾ ĐỘ TĂNG THỐNG

Theo tài liệu Le Bouddhisme au Việt Nam của Mai Thọ Truyền (Sài gòn 1962) có viết: Chính từ đời vua Đinh Tiên Hoàng, đã bắt đầu định lệ giai cấp cho tăng lữ. Vào tháng 9 năm 971, một vị thiền sư, tên là Ngô Chân Lưu đạo hiệu là Khuông Việt Quốc Sư (933-1011) được phong làm Tăng Thống. Chế độ Tăng Thống tại Việt Nam cũng đã bắt đầu từ năm ấy.

Trong đời nhà Lý, các vị vua thỉnh thoảng cũng đã đặt lại giai cấp tăng sĩ và đạo sĩ, nhưng vẫn theo những quy định pháp lý từ đời nhà Đinh. Những chức vụ như: Tăng Thống, Tăng Lục, Tăng Chính, Đại Hiền quan… có giá trị thiết yếu về phương diện tổ chức Giáo Hội Phật Giáo, có những liên hệ chặt chẻ với chính quyền và sinh hoạt xã hội đương thời; chứ không phải là những chức vụ liên hệ đến đời sống hành đạo trong nội bộ tu viện như: Hòa Thượng, Yết Ma, Giáo Thọ, Giám Viện, Trú Trì…

VỀ KINH ĐIỂN

Năm 1011, cũng trong kỳ Đại Giới Đàn tại chù Vạn Thọ, Vua Lý Thái Tổ đã cho dựng lên Tăng Kinh Trần Phúc, để chứa tam tạng kinh điển, được cung thỉnh từ Trung Hoa sang nước ta. Năm 1018, nhà vua đã công cử hai vị: Nguyễn Thành và Phạm Hạc sang Trung Hoa một lần nữa để thỉnh kinh, mời đại tăng, thỉnh pháp cụ và chiêm bái.

Theo tài liệu Lịch Sử Phật Giáo, ấn bản tam tạng kinh điển ở đây xuất hiện từ đời nhà Tống năm 972, gồm cả thảy đến 13,000 bản khắc gỗ, tổng số lên đến 1,076 bộ kinh . Khi đại sư Phi-Trí được công cử ra phân loại và quản lý, nhà vua lại cho xây dựng thêm Tăng kinh Bát Giác để chứa Đại Tạng. Về sau những Tàng kinh khác như: Đại Hưng, Trung Hưng cũng được kiến lập.

ĐẠI CƯƠNG PHẬT GIÁO ĐỜI LÝ

Suốt trong năm thế kỷ, Phật giáo Việt Nam đã tạo dựng những cơ sở vững chắc để đào tạo tăng tài, ấn hành kinh sách xây dựng chùa chiền, tu viện, có ảnh hưởng lớn đối với triều chính, đối với văn hóa nước nhà, đối với sự nghiệp Phật giáo Việt Nam.

Vào thế kỷ thứ năm: Hai vị thiền sư nổi danh đầu tiên trong việc truyền giáo và tổ chức hệ thống tăng già là Ngài Dharmadeva và Ngài Huệ-Thắng. Tăng tín đồ theo thọ giáo rất đông.

Vào thế kỷ thứ sáu: Lịch sử Phật giáo thường ghi tên tuổi hai vị thiền sư là Quán Duyên và Pháp Hiền. Chính trong thời kỳ này, thiền sư Tỳ Ni Đa Lưu Chi đã đến Việt Nam, và đã lập ra một thiền phái mang tên Ngài. Những giới đàn nổi tiếng tổ chức khắp nơi ở Đàng ngoài cũng như ở kinh thành Thăng Long bấy giờ.

Vào những thế kỷ thứ bảy, thứ tám, thứ chín: Thời kỳ lệ thuộc nhà Đường, cho nên ảnh hưởng tôn giáo cũng gây tác dụng. Nền chính trị của nhà Đường tại đất Giao Châu rất hà khắc; Tuy vậy, vẫn có nhiều cao tăng truyền trao giới pháp cho tăng ni. Ngoài những tên tuổi của những vị tăng sĩ từng qua giảng kinh tận kinh đô nhà Đường. Những vị này thông hiểu Hán ngữ lẫn Phạn ngữ.

LỊCH SỬ TĂNG CHÚNG,THỌ GIỚI VÀ TRUYỀN GIỚI ĐỜI TRẦN

TỔ CHỨC TĂNG CHÚNG

Nhìn tổng quát, Phật giáo đời Trần quy tụ thành một tông phái hợp nhất; đó là núi Yên Tử; Những vị Quốc sư Phật Giáo dưới đời Trần, nhiều người đã phát xuất từ sơn môn Yên Tử; chẳng hạn như: Đại sư Viên Chứng, Đại Đăng, Tống Cảnh, Bảo Phác, Phù Vân, Vô Trước, Quốc Nhật… có 3 vị Quốc sư tuy không xuất từ nguồn gốc Yên Tử, nhưng căn cơ những liên hệ chặt chẻ: đó là Quốc sư Nhật Thông, Liễu Minh và Đạo Nhật. Hằng năm, núi Yên Tử thường là nơi tập trung nhiều vị cao tăng, những tổ chức đại giới đàn, an cư kiết hạ, Giáo Hội Yên Tử cũng có những chi nhánh rãi rác khắp nơi như: Chùa Bảo Ân, Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Quỳnh Lâm, Chùa Thanh Mai và Chùa Côn Sơn. Riêng Chùa Vĩnh Nghiêm ở Lưỡng Giang thì được chọn làm tổ chức Trung Ương của Giáo Hội Yên Tử, năm 1313, Ngài Pháp Hoa đã làm việc nơi đây, để quy định mọi chức vụ trong giáo đoàn giảng sư đoàn và kiểm tra những tu viện khắp trong nước . Vào đời Ngài Pháp Loa đã sáng chế ra loại “Đồ Điệp”, vị tăng nào di chuyển có mang theo đồ điệp, thì không bị trở ngại; đến tu viện nào xuất trình đồ điệp, thì được tiếp đón ân cần.

TRUYỀN GIỚI VÀ THỌ GIỚI

Tài liệu dẫn giải trong cuốn “Truyền Kỳ Mạn Lục” của Nguyễn Dữ có chép như sau: Những ngôi chùa lớn nhất được xây dựng lên như: chùa Hoàng Giang, chùa Đồng Cổ, chùa An Sinh, chùa Phổ Minh, chùa Ngọc Thanh…Những người xuống tóc, tu hành làm tăng ni nhiều bằng nữa số dân thường. Nhất là vùng Đông Triều, sự sùng thượng thì lại còn mạnh mẽ hơn: chùa chiền dựng lên, nhiều làng lớn có đến 10 ngôi chùa (!) làng nhỏ cũng đến 5, 6 ngôi chùa.

Điều này cho chúng ta thấy, việc xuất gia tu hành trong thời kỳ này (nhà Trần) đã lên cao một mức độ chưa từng thấy.

Chính vì tăng sĩ quá đông đảo như vậy, cho nên Hội Trúc Lâm Yên Tử mới tổ chức việc kiểm tra lại các tu viện, đồng thời cũng làm “Sổ tăng tịch”. Tài liệu của cụ Trần Văn Giáp còn cho thấy: Chích vì số tăng sĩ bấy giờ quá đông, cho nên, Ngài Pháp Hoa mới hạn chế tổ chức GIỚI ĐÀN thọ giới, ba năm mới có một lần. Mỗi lần như vậy đã loại ra hàng ngàn giới tử xin thọ giới. Giáo Hội Trúc Lâm sợ rằng: Tăng sĩ đông quá như vậy mà không học tập và thụ trì giới luật, tình trạng Phật giáo sẽ nguy ngập. Hai việc làm cấp bách trong giai đọan bấy giờ là:

a) Ấn hành và cho phổ biến sâu rộng Tứ Phần Luật

b) Tổ chức những lớp học tập về GIỚI LUẬT cho tăng sĩ.

Ghi chú: Tứ Phần Luật đời nhà Trần (thế kỷ (14) đã cho in lần đầu tiên đến 5,000 cuốn (vào giữa năm 1322).

Song song với công việc ấy, Tăng Thống đã cũng cố. Những vị cao tăng trong thời bấy giờ như: Quốc sư Tống Cảnh và Quốc sư Bảo Phác được triệu về, để mở ra những lớp giảng dạy nghiêm minh về giới luật cho hàng Tăng sĩ.

Tổng số tăng sĩ thọ giới: “Tam tổ thực lục” chép rằng: Chỉ riêng Ngài Pháp Loa trong thời gian bấy giờ cũng đã đứng ra đôn đốc tạo dựng lên có đến 200 tăng đường, để có nơi cư trú và học tập cho hàng tăng sĩ. Số tăng sĩ được xuất gia từ năm 1313, tức là năm khởi đầu việc hạn chế tăng sĩ, cho đến năm 1329, tức là trong 16 năm, đã có 15,000 người xuất gia được công nhận. Đó là số lượng người xuất gia trong khuôn khổ giáo hội Trúc Lâm, và cũng đã được quy định thật rõ rệt. Như vậy, cứ mỗi kỳ có Đại Giới Đàn, có vào khoảng từ 3,000 đến 4,000 người thọ giới. Hiện nay chưa có một tài liệu nào nói rõ con số tăng sĩ hồi đó, nhưng ta cũng có thể nói rằng: Ít nhất cũng hơn 30,000 vị.

So sánh: Tuyên Chính Viện nhà Nguyễn cho biết: Trong thờI gian này, tạI Trung Quốc, (năm 1291) có tới 213,418 tăng sĩ và có 42,318 ngôi chùa. Nhưng nếu đem so sánh giữa dân số và tăng sĩ, thì tỷ số tăng sĩ nước Đại Việt ( Quốc hiệu hồi đó) đã cao hơn tỷ số tăng sĩ nhà Nguyên Trung Hoa)

SAN ĐỊNH ĐẠI TẠNG KINH

Dưới đời vua Trần Anh Tông khi mà Phật giáo lên cao nhất, có 3 sự kiện phát triển Phật sự quan trọng:

Giáo sản: Bất động sản được trao tặng cho các chùa chiền trong thời kỳ bấy giờ rất nhiều. Chẳng hạn: Chùa Quỳnh Lâm đã có trên 1,000 mẩu đất, và cũng đã nuôi đến 1,000 người lo việc canh tác. Lợi tức này đã cung ứng đầy đủ cho Phật sự và tăng sự khắp trong toàn quốc.

San định đại tạng kinh: Cũng nhờ sự quan tâm sâu sắc của chính quyền, cho nên việc san định tam tang kinh điển, công trình văn hóa lớn nhất của Phật giáo đời Trần được hoàn tất, nhưng nay, đã bị mai một. Đại tạng kinh đời Trần đã được thực hiện trong 24 năm, kể từ 1295-1319.

Phật giáo hộ quốc: Trong thời kỳ bấy giờ, vua Trần Anh Tông đã muốn bắt chước A Dục Vương tại Ấn Độ, để trở thành một vị Nhân Vương Hộ Quốc. Vua đã nhờ Ngài Pháp Loa viết cho một cuốn sách chỉ dẫn về “Đời sống của một vị Bồ Tát”. Nhan đề của cuốn sách là : Hộ Quốc Nhân Vương Nghi Quý” Nhưng vua chưa kịp xuất gia thì đã mất. Nếu không thì Giáo Hội Trúc Lâm Yên Tử còn tiến xa hơn thế nữa, trên con đường hoằng pháp lợi sanh.

PHÁI YÊN TỬ

Dưới đời nhà Trần, Phật giáo rất hưng thịnh. Nhiều vị vua đã phát nguyện thọ giới, gây nên một phong trào học Phật sâu rộng, trong triều đình cũng như ngoài nhân gian. Người khởi xướng môn phái Trúc Lâm là vua Trần Nhân Tôn (đệ nhất tổ); đệ tử của Ngài là Pháp Loa Tôn sư là đệ nhị tổ; Huyền Quang tôn sư là đệ tam tổ.

TRÚC LÂM ĐỆ NHẤT TỔ

Năm 1278, Thái tử Trần Khâm lên ngôi vua tức là Nhân Tôn. Vốn là người sùng mộ đạo Phật, ngài muốn truyền ngôi cho em, định vào núi Yên Tử học đạo, nhưng Thái Thượng Hoàng sai người đưa về trị nước. Sau 15 năm tức vị, vua Nhân Tông nhường ngôi vua cho con là Anh Tôn, vào tu ở chùa Yên Tử, tự hiệu là Hương Vân Đại Đầu Đà, lập trường giảng dạy đồ tăng, môn đồ của Ngài có đến 10,000 người.

Truyền Bồ Tát giới cho Anh Tôn: Năm 1304, vua Anh Tôn thỉnh Ngài Trúc Lâm vào đại nội và xin thọ Tại Gia Bồ Tát Tam giới. Trên nguyên tắc, những vị vua thọ Bồ Tát giới tại gia là: Phát nguyện đúng khả năng và quyền hạn của mình, phục vụ nhân sinh, theo đại nguyện độ sinh của Bồ Tát; khi thấy vua Anh Tông phát nguyện, mọi người trong kinh đô cũng xin phát nguyện thọ tam quy, ngũ giới. Do đó, đã gây một phong trào học Phật sâu rộng, trong triều đình và ngoài nhân gian. Như vậy, truyền thống Phật giáo Yên Tử đến đời Ngài Trúc Lâm đã mang nặng tính cách xã hội và nhập thế.

TRÚC LÂM ĐỆ NHỊ TỔ

Ngài họ Đồng, thiên tư đĩnh ngộ. Năm 21 tuổi gặp ngài Diều Ngự (Vua Nhân Tôn) khen là có pháp nhẫn, liền thâu làm đệ tử, hiệu là Pháp Loa. Năm 25 tuổi, ngài phụng mệnh làm Lễ Khai giảng ở chùa Siêu Loại có vua và đình thần đến dự. Ngài đăng đàn thuyết pháp, sau được kế thế trú trì chùa Siêu Loại, tiếp tục nghiên cứu và san định 200 bộ kinh điển. Ngài có phụng sắc truyến giới xuất gia cho Tuyên Từ Hoàng Thái Hậu và Thiên Trinh trưởng Công Chúa. Ngài phụng chiếu định chức các Tăng đồ trong nhân dân; do đó, Tăng chúng đã có sổ sách đầy đủ. Trong một đời Ngài, đã đúc 1,300 tượng Phật, dựng 2 đài giảng đạo, 5 ngôi tháp và xây dựng 200 tăng đường. Ngài lập đàn truyền giới, tổng cộng đến 3,000 người xuất gia theo phái Trúc Lâm.

Giới đàn trong triều đình: Dưới ảnh hưởng của Ngài Trúc Lâm đệ nhất tổ và Pháp Loa đại sư trong thời kỳ bấy giờ, đã có nhiều vị vương công, hoàng tử xin thọ giới và xuất gia.

Năm 1323: Văn Huệ Vương và Uy Huệ Vương đến chùa Bảo Ân xin thọ Bồ Tát tam giới và pháp quán định. Bảo Vân công chúa rồi sau đó, Bảo Tự Hoàng Thái Hậu và Văn Huệ Vương cung thỉnh Pháp Loa đại sư đến giảng kinh Hoa Nghiêm.

Năm 1324: Chiêu Từ Hoàng Thái Phi xuất gia, thọ Bồ Tát giới; cũng trong dịp này, những cung phi theo hầu bà cũng đồng loạt xin thọ giới.

Năm 1329: Tuyên Chân công chúa (con của Quốc Chân) và Lê Bảo công chúa (con của Chiêu Huân Vương) cũn đến xin xuất gia.

Những vị xuất gia nỗi tiếng: Ngài Pháp Loa có rất đông đệ tử, suốt trong thời gian truyền giới tại triều đình cũng như trong nhân gian. Trong số trên 15,000 người xuất gia trong các giới đàn của Giáo Hội Trúc Lâm Yên Tử thời bấy giờ, có hơn 3,000 vị tới cầu pháp và đắc pháp với ngài. Những vị đệ tử làm giảng sư nổi danh nhất thời bấy giờ gồm có: Ngài Tuệ Nhiên, Ngài Hoằng Tế, Ngài Huyền Giác, Ngài Tuệ Chúc, Ngài Hải Ân. Ngoài ra, còn có những vị xuất gia khác đều là đệ tử xuất sắc của Ngài như: Ngài Quế Đường, Ngài Cảnh Ngung, Ngài Tuệ Quán, Ngài Huyền Quang (đệ tam tổ) là đệ tử xuất gia của ngài Bảo Phác, có học với Trúc Lâm nhưng sau này cũng cầu pháp với ngài Pháp Loa.

THỌ GIỚI VÀ TRÌ GIỚI CỦA THIỀN LÂM TẾ

Thiền học đời Trần tiếp nối thiền học đời Lý; trong suốt thời gian xây dựng và phát triển nền Phật giáo Thống Nhất vào thời bấy giờ, cũng đã tiếp nhận những khuynh hướng mới. Thiền học đời Trần trong buổi đầu, chú trọng đến sự nghiên cứu các cổ tắc, những thiền ngữ, những kệ tụng. Sự thực, hành thiền trong thế kỷ thứ 13 ở Việt Nam được thể hiện rõ nét bằng những tổ chức sau đây: Thọ giới cư sĩ, tỳ kheo và bồ tát giới; thực hành sám hối để thanh lọc tâm ý, tham cứu thoại đầu, cổ tắc hay công án; cầu pháp với một vị cao tăng đắc đạo, để được đắc pháp; học những bộ ngữ lục như: Tuyết đầu ngữ lục, Đại tuệ ngữ lục, Bích nham lục…Phương pháp dùng tiếng hét, gậy đánh, thỉnh thoảng cũng được áp dụng (tài liệu của Maspéro).

Ghi chú: Theo tài liệu của Cụ Trần Văn Giáp trong cuốn Bouddisme en Annam thì: Trong thời kỳ này, chỉ mới thọ Bồ Tát tam giới, chứ chưa ràng buộc cụ thể về phương diện hình thức vào 58, giới điều của Bồ Tát. Thành thử những vị: Tuệ Nhãn đại vương và Quốc Phụ Thượng Thế đều thọ Tại Gia Bồ Tát Giới (Tám Giới).

Nhà Hồ: Triều đại này chỉ lên ngôi được hai đời, chưa chỉnh đốn được một công trình gì về chính trị, văn hóa, xã hội có kết quả tốt đẹp, thì đã bị nhà Minh đem quân sang đánh và xâm chiếm.

Thời kỳ Minh thuộc: Nhà Minh sang cai trị nước ta trong vòng 13 năm (1414-1427) Người Tàu sang đây, đã tịch thu hầu hết những kinh sách trong nước đưa về Kim Lăng, đốt phá chùa chiền, Phật giáo trãi qua một thời Pháp nạn. “Việt Sữ Lược) chép rằng: “ Nhà Minh không những lo mở mang Nho học mà thôi, lại còn lập ra hai tổ chức gọi Tăng Cường Ty và Đạo Ký Ty với mục đích chính là : Quản lý chặt chẻ đạo Phật và đạo lão trong sĩ phu, chùa chiền cũng như trong quần chúng”. Việt Nam Phật Giáo Sử lược chép: Từ cuối nhà Trần, trong đám Tăng đồ đã ít người sáng suốt, lại còn bị quyền thế của bọn Nho sĩ. Chừng đó, cũng cho ta thấy sự hoang phế của nền đạo lý (trang 170, in lần thứ tám).

Nhà Hậu Lê:

Đại cương: Trong 10 triều vua nhà Hậu Lê, chỉ trừ vua Thái Tổ và vua Thánh Tôn là những người lớn tuổi, còn hầu hết những vị lên kế nghiệp sau này đều nhỏ tuổi. Trong tình trạng đó, vua thì bị những quyền thân tìm đủ cách để lung lạc; những vị vua hơi lớn tuổi thì đâm ra kiêu sa, sống xa xỉ hoang dâm vô độ, nên dân chúng bất mãn, giặc cướp nổi lên khắp nơi.

Tình hình Phật Giáo: Trong tình hình như vậy, Phật giáo cũng không thể nào mà trùng hưng lên được. Nhất là kinh điển đã bị nhà Minh mang đi hết, dù cho có những người mộ đạo đến đâu chăng nữa, thì cũng không biết căn cứ vào đâu để nghiên cứu. Nhưng Tăng đồ lúc đó, lợi dụng nước nhà độc lập cố gắng để trùng tu, chân chính, nhưng với tình huống thiếu thốn đó, chẳng qua chỉ vụ lấy hình thức mà thôi. Nho học độc thịnh, khiến cho lớp trí thức, sĩ phu đổ xô nhau vào con đường cử nghiệp, theo công danh. Chỉ những người ưu thời, mẫn thế mới tìm nơi thanh tịnh để tiêu dao tháng ngày. Thiếu những người am thông đạo lý, dẫn dắt đoàn hậu tấn, nên tình trạng Phật giáo không có một cơ sở nào để vươn mình lên được.

Những sự kiện suy thoái: Ảnh hưởng của Mật Na Giáo và Phù Chú Giáo trong giai đoạn này, đã biến Phật giáo thành một lối mê tín của vua quan, triều thần. Sử chép:

Năm thuận Thiên thứ hai (1429) đời vua Lê Thái Tổ, mở ra một kỳ khảo hạch Tăng đạo. Người nào trúng tuyển thì được ở chùa tu hành; người nào hỏng thì phải hoàn tục. Điều đó cho chúng ta nhận thức rằng: vào đời Hậu Lê số tăng đồ phần nhiều ít học, tu hành vụ lấy hình thức, không thực chứng. Kinh điển thì hoàn toàn thiếu thốn.

Năm Thiệu Bình thứ nhất (1434) Đời Lê Thái Tôn trời đại hạn, vua sắc rước tượng Phật ở chùa Pháp Vân về kinh đô để làm lễ cầu mưa. Đây là một hình thức của Lạt Ma Giáo và Phù chú giáo.

Năm Thiệu Bình thứ hai (1435) Vua Thái Tôn sai đúc tượng của bà Thái Hoàng Thái Hậu, đến khi đúc xong, mời Huệ Tông thiền sư vào làm lễ điểm nhãn, như vậy, thiền sư nghiễn nhiên là một thầy phù thủy ở chùa.

Năm Thái Hòa thứ bảy (1449) Vua Lê Nhân Tôn, gặp khí trời đại hạn, vua sắc bộ Lễ cầu mưa, làm lễ “đảo vũ” tại chùa Bảo Ân. Đồng thời, lại rước tượng Phật ở chùa Pháp Vân về chùa Bảo Thiên, mời các tăng sĩ để tụng kinh, do Hoàng Thái Hậu chủ lễ.

Năm Quang Thuận nguyên niên (1460) sắc của nhà vua cấm: Tăng đạo không được qua lại với dân chúng trong thành. Năm sau (1461) cấm không cho dân chúng xây thêm chùa.

Xem như vậy, vào thời Hậu Lê, sinh hoạt Phật giáo chỉ còn lại sự cúng kiếng cầu đảo, không có kinh sách, truyền đạo, thọ giới, như những giai đoạn khác. Tăng đồ trong lúc đó chỉ còn là tay sai cho vua quan hoặc những nhà quyến quý muốn còn là tay sai cho vua quan hoặc những nhà quyền quý muốn cầu đảo. Sự suy vi băt nguốn từ việc thiếu một nền thực học Phật giáo.

PHẬT GIÁO TRÙNG HƯNG

Suốt trong thế kỷ 15 và bán thế kỷ 16, Phật giáo Việt Nam suy vi; phải đợi đến hậu bán thế kỷ thứ 16, nhiều nhà sư từ Trung Hoa sang truyền bá, những cuộc thỉnh kinh, lập chùa chiền bắt đầu phát triển, nên đã bắt đầu cuộc trùng hưng. Lần lược, những phái Phật giáo mới bành trướng như: Phái Tào Động, Phái Liên Tôn (Lâm Tế) phái Nguyên Thiều và phái Liễu Quán.

1) Phái Tào Động: Truyền vào Việt Nam vào cuối thế kỷ thứ 16 do đại sư Trung Hoa là Tri Giáo Nhứt Cú; những vị kế thừa sau này là Ngài Thủy Nguyệt, Ngài Tôn Điển. Những vị sư trú trì tại các chùa: Hòa Giai, Hàm Long, Trấn Quốc miền Bắc đều theo môn phái Tào Động.

2) Phái liên Tôn: (Lâm Tế) truyền sang Việt Nam vào khoảng cuối thế kỷ thứ 17 do hai vị sư Lân Giác và Nguyệt Quang. Ngài Lân Giác trú trì chùa Liên Phái (Bạch Mai, Hà Nội) Ngài Nguyệt Quang trú trì chùa Kiến An.

PHÁI NGUYÊN THIỀU

Ngài họ Tạ, quê ở Trinh Hương, Triều Châu xuất gia năm 19 tuổi, thọ giáo với ngài Bổn Khảo Khoán Viên Hòa Thượng. Vào năm 1665, theo tàu buôn Trung Hoa, Ngài sang Việt Nam ở Đàng Trong đến trú tại Phủ Quỳ Ninh (Bình Định) lập ra chùa Thập Tháp Di Đà, mở trường truyền dạy chánh pháp: sau đó ra Thuận Hóa lập chùa Hạ Trung (thuộc Huyện Phú Lộc) rồi lên kinh đô Huế, lập chùa Quốc Ân và dựng tháp Phổ Đồng.

Đại Giới Đàn Thiên Mụ: Vào cuối thế kỷ thứ 17, Ngài Nguyên Thiều phụng mệnh chúa Nguyễn Anh Tôn trở về lại Trung Hoa, để mời danh tăng, cung thỉnh pháp tượng, pháp khí. Ngài về Quảng Đông, mời được Ngài Thạch Liêm Hòa Thượng và các vị danh tăng khác, cung thỉnh được nhiều kinh điển tượng khí mang về. Chúa Nguyễn nghe tin này, liền xuống sắc chỉ, mở đàn truyền giới rất long trọng tại chùa Thiên Mụ; Ngôi chùa này được xây cất vào năm 1601, đời chúa Nguyễn Hoàng và được trùng tu vào năm 1665 đời chúa Nguyễn Phúc Tần.

Đại giới đàn chùa Từ Đàm và chùa Chúc Thánh: Hai đại sư từ Trung Hoa sang dự giới đàn này là ngài Minh Hoằng và ngài Minh Hải có công lớn trong việc xây chùa, lập giới đàn sau này. Ngài Minh Hoằng lập ra chùa An Tôn (tức chùa Từ Đàm) ngài Minh Hải lập ra chùa Chúc Thánh ở Quảng Nam; một vị khác là Ngài Minh Hạnh lập Nhận Tháp Sơn ở miền Bắc. Sau khi hoàn tất việc kiến tạo, hai Ngài Minh Hoằng và Minh Hải đã lập những đại giới đàn tại Từ Đàm và Chúc Thánh. Theo tài liệu của Thượng Tọa Mật Thể, giới tử được tuyên thọ giới sa di và tỳ kheo lên đến 1,000 người; trong số có nhiều vị nổi danh, đắc đạo sau nầy.

PHÁI LIỄU QUÁN

Ngài Liễu Quán họ Lê, húy Thiên Diệu, quê ở tỉnh Phú Yên; xuất gia từ lúc 6 tuổi với Ngài Tế Viên Hòa Thượng; được bảy năm Hòa Thượng viên tịch, Ngài ra Thuận Hóa học với Giác Phong Lão tổ ở chùa Báo Quốc; năm 1691 trở về cố hương phụng dưỡng cha già; khi thân sinh ngài qua đời ngài ra Thuận Hóa rồi lên Long Sơn, cầu học pháp tham thiền với ngài Từ Dung Hòa Thượng.

Những Đại Giới Đàn: Phật Giáo sử chép rằng: về phần hóa đạo, ngài rất tinh tấn, không nề khó nhọc. Ngài thường lập Giới Đàn truyền giới (4 lần tại kinh đô Huế cho các vương tôn). Năm 1740, lại lập đàn Long Hoa Phong giới. Từ đó, ngài trở về núi Thiên Thai, lập thảo am, ẩn náu tu hành (tức là chùa Thuyền Tôn hiện nay). Năm 1742, ngài làm đầu đàn Hòa Thượng tại Đại Giới đàn chùa Viên Thông.

Những ngôi chùa lớn ở miền Trung như chùa Thuyền Tôn (Huế) chùa Cổ Lâm (Phú Yên) chùa Bảo Tịnh (Phú Yên) đều thuộc hệ phái Liễu Quán.

PHẬT GIÁO ĐỜI NGUYỄN:

Hoàn cảnh xã hội: Qua những thời kỳ Nam Bắc phân tranh, tiếp đến nhà Tây Sơn dấy nghiệp, rồi chúa Nguyễn Ánh khởi binh đánh, để lập nên cơ nghiệp nhà Nguyễn, thì nước nhà suốt trên 300 năm ròng rã rơi vào cuộc chiến tranh tương tàn triền miên. Tình trạng xã hội cũng trở nên băng hoại, cho nên Phật giáo Việt Nam trong giai đoạn đó cũng chịu ảnh hưởng theo. Số lớn chùa chiền, bửu tháp được xây dựng lại trong thời kỳ Nam Bắc phân tranh, thì đến nay, đều bị ngọn lửa chiến tranh đốt phá.

Vua Gia Long năm 1802, khi vua Gia Long thống nhất sơn hà, thì công việc trước tiên phải lo ổn định nền tảng chính trị trong nước, tạo điều khiện sanh hoạt kinh tế cho dân, không còn thì giờ nghĩ đến những tổ chức khác. Phật giáo trong chùa chiền cũng như ngoài nhân gian cũng chưa có cơ hội kiến tạo.

Dưới hai triều vua Minh Mạng và vua Thiệu Trị: Bắt đầu đã có những cuộc trùng tu những Tổ đình chính yếu. Trong nhân gian, theo Thượng Tọa Mật Thể (Việt Nam Phật Giáo Sử Lược) ảnh hưởng đạo Phật ngày một lu mờ, phai nhạt dần. Những vị cao tăng nổi tiếng trong giai đoạn nầy là: Ngài Phổ Tịnh Hòa Thượng, Ấn Thuyền Đại Sư, Diệu Giác Hoà Thượng, Giác Ngộ Hòa Thượng. Nhưng số người tu hành còn ít, ảnh hưởng Phật Giáo vẫn chưa có cơ hội để trùng hưng.

Pháp đô hộ: Trong giai đoạn của chế độ thuộc địa Pháp, ngoại bang chỉ muốn áp dụng chính sách ngu dân để tiến hành việc cai trị, nên Phật giáo không thể nào vươn lên được. Trong quần chúng, chỉ còn những lối cúng tế cầu đảo, mục đích là đáp ứng tệ trạng mê tín dị đoan; phải đợi đến giai đoạn chấn hưng từ năm 1932 trở đi, mới chuyển mình sang một giai đoạn mới.

PHẬT GIÁO CẬN ĐẠI VÀ HIỆN ĐẠI

Vào những năm đầu thế kỷ hai mươi cùng với những tư trào chung của nhân loại, Phật giáo khắp nơi trên thế giới đã bắt đầu có những cuộc chấn hưng. Ảnh hưởng cuộc chấn hưng của Thái Hư Đại Sư (Trung Hoa) của Đại Đức Dharmapala (Ấn Độ) đã lan rộng khắp các nước, nhất là trong khu vực Đông Nam Á. Cuộc chấn hưng Phật Giáo Việt Nam, tuy dưới thời Pháp đô hộ, bị chèn ép đủ điều, nhưng vẫn tìm đủ cách vươn cao.

Công cuộc truyền đạo, truyền giới miền nam: Tình hình Phật giáo Miền Nam trong những năm 1920-1930 chưa có gì sáng sủa, tuy nhiên đã có những đạo tràng, những Phật học Viện, những giới đàn theo quy mô nhỏ, hạn định cũng đã được tạo dựng trong bước đầu này.

Những đại giới đàn miền nam:

Đại giới đàn Giác Hải: Tổ chức vào ngày 23 tháng 06 năm 1922, do thiền sư Từ Phong làm đầu đàn Hoà Thượng, Thiền sư là người có công đầu tiên trong việc chấn hưng Phật giáo tại miền Nam. Ngài thường mở những cuộc diễn giảng, những lớp học Phật Pháp. Ngoài ra, Ngài cũng tổ chức việc khắc những bản kinh để truyền bá khắp nơi, dịch thuật kinh sách ra Việt văn.

Đại giới đàn Tiên Lĩnh: Tổ chức tại chùa Tiên Lĩnh thuộc địa phận tỉnh Bến Tre, do Ngài Khánh Hòa Hòa Thượng hướng dẫn, Ngài là vị cao tăng, đào tạo được nhiều tăng tài ở Miền Nam.

Đại giới đàn Phi Lai: Tổ chức tại chùa Phi Lai, thuộc tỉnh Châu Đốc, ngày 13 tháng 9 năm 1924, do Ngài Chí Thiện hướng dẫn đầu đàn, quy tụ đến 200 giới tử thọ Sa Di, Tỳ Kheo và Bồ Tát Giới.

Đại giới đàn Long Hoa: Tổ chức tại chùa Long Hoa, tỉnh Trà Vinh do Ngài Huệ Quang làm đầu đàn Hoà Thượng và Ngài Khánh Anh làm giáo thọ (vào ngày 12 tháng 5 năm 1926)

Như vậy, phong trào truyền giới, thọ giới và cũng cố tăng sĩ trong bước đầu của công cuộc chấn hưng đã có phần khởi sắc.

Hội Nam Kỳ Nghiên Cứu Phật Học: Tổ chức này được hình thành vào trung tuần tháng giêng năm 1932, do Ngài Viên Chiếu khởi xướng. Ngài đã từng đi khắp các chùa chiền, tu viện, Phật học. đường miền Nam để vận động thành lập Nam kỳ nghiên cứu Phật học. Công việc chính của Hội này là in kinh sách, tổ chức giảng dạy và phát hành báo chí Phật giáo. Trong những bước đầu, Hội được sự giúp đỡ nồng nhiệt của Thiền sư Huệ Quang (Trà Vinh) và thiền sư Khánh Hòa (Bến Tre). Những vị trưởng lão ngày trước từng tham gia trong Hội Lục Hòa cũng đã tham dự Hội này. Ngoài ra cũng có những nhà tân học như : Trần Nguyên Chấn, Phạm Ngọc Vinh, Nguyễn Văn Cẩn.

Công cuộc truyền giới, truyền đạo miền Trung: Trong giai đoạn phát triển Phật giáo miền Trung, nhiều giới đàn cũng được long trọng tổ chức: Đại giới đàn Từ Hiếu, đại giới đàn Quốc Ấn, đại giới đàn Tây Thiên, đại giới đàn Tiến Hưng. Những vị danh sư nổi tiếng như: Ngài Tuệ Pháp, Ngài Thanh Thái, Ngài Đắc Ấn, Ngài Tam Tỉnh được cung thỉnh vào Tam sư thất chứng của những đại giới đàn trên. Theo tài liệu của cụ Ngô Tất Tố, có đến hàng nghìn giới tử, thuộc nhiều đàn tử miền Trung đã thọ giới. Chính những đại giới đàn này đã mở đầu cho những Phật Học Đường miền Trung được tổ chức sau này, tại Tây Thiên, Báo Quốc, Từ Đàm, Túy Ba, Vạn Phước.

Hội An Nam Phật Học ra đời: Ảnh hưởng của phong trào thành lập những Hội Phật Giáo miền Nam đã lan rộng Trung Phần, người đứng ra điều động việc thành lập An Nam Phật học hội là Ngài Giác Tiên, cùng với một số cư sĩ nổi tiếng như: Bác Sĩ Tâm Minh Lê Đình Thám, Nguyễn Khoa Tân, Đinh Văn Chắp. Những công tác đầu tiên của Hội là: Cổ động Tăng, Cư sĩ tham gia những hoạt động hành đạo và truyền đạo; tổ chức những cuộc diễn giảng thường xuyên tại chùa Từ Quang. Cơ quan truyền bá Phật Pháp đầu tiên của Hội là Nguyệt San Viên Âm, số ra mắt vào ngày 1 thnág 12 năm 1933. Sau này những thanh niên trí thức trong Đoàn Phật Học Đức Dục cũng đã cộng tác đắc lực với Tạp chí và Hội này.

Công cuộc truyền giới và truyền đạo ở miền Bắc:

Đại giới đàn: Những đại giới đàn nổi tiếng ở miền Bắc trong thời gian này là: Đại Giới Đàn Vĩnh Nghiêm do Ngài Thanh Hạnh làm đầu đàn và Đại giới đàn Linh Quang, do Ngài Phương Trượng làm đầu đàn, Cụ Trần Văn Giáp trong cuốn Bouddhisme en An Nam có viết: Nhờ những vị thiền sư nỗi tiếng này mà Thiền Tào Động và Thiền Lâm Tế đã được phát huy toàn vẹn.

Hội Phật Giáo Bắc Kỳ : Sau khi Tăng sinh đã được củng cố tổ chức Phật giáo củng được hình thành : vào trung tuần tháng chín năm 1934, ba vị thiền sư nổi tiếng ở miền Bắc: Tâm Lai, Tâm Ứng và Tâm Bảo đã tìm gặp những cư sĩ Phật giáo nổi tiếng như Sở Cuồng Lê Dư, Tùng Vân Nguyễn Trọng Thuật, Cụ Nguyễn Hữu Khả đứng ra tổ chức Hội Phật Giáo Bắc Kỳ. Trụ sở của Hội đặt tại chùa Quán Sứ, đường Richard Hà Nội. Hội đã suy cử Ngài Thanh Hạnh (chùa Vĩnh Nghiêm) làm Pháp sư ; ông Nguyễn Năng Quốc làm Hội Trưởng.

NHỮNG Ý NGHĨA CHÍNH YẾU

Những công cuộc truyền giới và truyền đạo được tổ chức khắp nơi trong nước trong giai đoạn chấn hưng Phật Giáo của thập niên 1930 mang những ý nghĩa sau đây:

a) Cao trào chấn hưng: Các vị cao tăng khắp nơi trong nước, được Phật Giáo đồ mến mộ, trọng vọng đã đứng lên đề xướng và xây dựng một tự trào chấn hưng Phật giáo, ăn nhịp với đà tiến triển Phật giáo trong vùng Đông Nam Á. Tuy việc liên kết này, bước đầu chưa sâu rộng lắm, nhưng ít ra, cũng đạt được nền tảng vững chắc, để cho những lớp người sau kế thừa.

b) Những công trình chính yếu: Đã ảnh hưởng sâu rộng trong giai đoạn này là mở ra những đạo tràng, ấn hành và phiên dịch kinh sách, lập những cơ quan báo chí để rộng đường ngôn luận, để vận động mọi giới tham gia.

c) Nội dung giảng dạy: Những ảnh hưởng tư tưởng canh tân của Thái Hư Đại Sư, của Ngài Dhamapala cùng những nhà tân học của Phật giáo đã dần dà cải tổ phương pháp giảng dạy, để thích nghi với hoàn cảnh mới.

d) Đối tượng: Công việc truyền giới và truyền đạo nhằm vào lớp Tăng ni cùng cư sĩ và khắp trong quảng đại quần chúng. Lần lượt những kinh sách đều được phiên dịch; những vấn đề nhận thức, nhân sinh quan, thế giới quan, nhân minh học đều được giảng giải theo một lối nhìn ngày càng mới.

Tác giả “Việt Nam Phật Giáo Sử Lược” có nhận định: “Ở Bắc, có Cụ Tổ Vĩnh Nghiêm (Thanh Hạnh) Sư cụ Tế Các (Phan Trung Thứ), Sư cụ Bằng Sở (Dương Văn Hiền) ở Trung có Ngài Tam Tỉnh, Ngài Huệ Pháp, Ngài Phước Huệ; Ở Nam có Ngài Khánh Hòa, đều mở đạo tràng giảng dạy. Đạo Pháp nhờ vậy được phát triển.

Những Phật Học Đường nổi tiếng ở miền Trung vào khoảng thập niên 1930, do những vị cao tăng và những nhà nghiên cứu Phật học nổi tiếng như: Ngài Phước Hậu, Pháp Sư Trí Độ, Ngài Trú Trì chùa Hải Đức, Chùa Vạn Phước, Chùa Từ Quang, Bác Sĩ Lê Đình Thám đã được cung thỉnh vào Ban Giảng Huấn. Khi Đại Học Phật Học Tây Thiên được tổ chức. Hòa Thượng Thập Tháp làm chủ giảng; Ngài Thánh Duyên, Quốc Ân và Ngài Tường Vân trong Ban Giảng Huấn; lớp giành cho ni sinh cũng được tổ chức tại chùa Từ Đàm do sư bà Diệu Hương làm Đốc Giáo. Khi chùa Từ Đàm trở thành trụ sở của An Nam Phật Học Hội thì lớp ni sinh này được dời về chùa Diệu Đức. Năm 1944, Đại Giới Đàn tổ chức tại chùa Thuyền Tôn, Tổ Đình của dòng Liễu Quán, Hòa Thượng Thích Giác Nhiên được cung thỉnh làm đầu đàn Hòa Thượng.

KẾT LUẬN

Đến đây thì chúng ta đã có một lối nhìn tổng quát về Đại Giới Đàn Thiện Hòa, một biểu trưng cho việc trùng hưng Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại.

· Về phần lịch sử: Sau khi trình bày qua một “biểu nhất lãm” về những đại giới đàn từng tổ chức trong quá trình biến chuyển của lịch sử PGVN, có 3 yếu tố chính để quy định giá trị của một Đại Giới Đàn.

Uy tín cần thiết của cơ quan giáo hội đứng ra đảm trách việc tổ chức Đại Giới Đàn.

Thành phần chư Tăng trao truyền giới luật.

Thành phần giới tử được chọn lựa.

Vì rằng, nói đến Đại Giới Đàn tức là khởi đầu cho việc tổ chức một lớp tăng ni mới, chuẩn bị rèn luyện để sau này trở thành Trưởng Tử của Như Lai trong việc hoằng pháp độ sanh.

· Về phần nội dung, Đại Giới Đàn Thiện Hòa: Qua những nhận định và cảm nghĩ của chư Tăng, của Phật tử, của Báo chí, ngoài những nhận thức về giá trị và ý nghĩa của công cuộc tổ chức đại lễ này, còn gợi lên những hình ảnh phát triển PGVN tại hải ngoại trong tương lai. Dù gì chăng nữa, Giới đàn vẫn là môi sinh của giới đức, thực chất của tâm linh đạo hạnh, mạch sống của Đạo Pháp phát triển.

· Về phần Giảng Sư Đoàn: Đây quả là một cuộc thử thách mới. Thử thách là vì tổ chức này đã quy tụ được số lớn Tăng sĩ tiêu biểu, nhưng phải chờ những hoạt động, đường lối tiến hành trong tương lai, sao cho hữu hiệu và tăng tiến, mới là quan trọng.

Lần đầu tiên trong lịch sử Đại Giới Đàn được in thành tài liệu để phổ biến, vì chúng tôi nghĩ rằng: Trong tình trạng xây dựng lại từ đầu những cơ sở Phật Giáo tại hải ngoại, chúng ta vẫn thiếu những chất liệu và tài liệu cần thiết. Viết ra, chúng tôi chỉ nuôi một hy vọng: trong tương lai, sẽ có những tổ chức phát triển Phật giáo tương tự.

Trong những công việc “phụng trần sát” để “báo Phật ân” xét cho cùng, đây là một công năng có giá trị lịch sử đích thực.

KIÊM ĐẠT

Viết về Tri Túc

CHUNG

PHẦN PHỤ LỤC

I.TỲ KHEO GIỚI: Gồm có 250 giới

250 giới Tỳ Kheo phân chia như sau:

- 4 pháp cực ác

- 13 pháp hữu dư

- 2 pháp bất định

- 30 pháp xả đọa

- 90 pháp tội đọa

- 4 pháp hương bỉ hối

- 100 pháp chúng học

- 7 pháp dứt sự tranh cải

II.SA DI GIỚI: Gồm có 10 giới

- Giới thứ nhất: Chẳng sát sanh

- Giới thứ hai: Chẳng trộm cắp

- Giới thứ ba: Chẳng tà dâm

- Giới thứ tư: Chẳng nói dối

- Giới thứ năm: Chẳng uống rượu

- Giới thứ sáu: Chẳng đeo trang hương hoa, chẳng lấy hương thoa vào mình

- Giới thứ bảy: Chẳng ca múa hát xướng, chẳng đi xem nghe

- Giới thứ tám: Chẳng ngồi giường cao tốt rộng lớn

- Giới thứ chín: Chẳng ăn phi thời

- Giới thứ mười: Chẳng cầm giữ vàng bạc, châu báu

III.BỒ TÁT GIỚI: Gồm có 58 giới

Phần A: 10 giới trọng

1.Giới sát sanh

2.Giới trộm cắp

3.Giới dâm

4.Giới vọng

5.Giới bán rượu

6.Giới rau lỗi của tứ chúng

7.Giới tự khen mình chê người

8.Giới bỏn xẻn, thêm mắng đuổi

9.Giới giận hờn không nguôi

10.Giới hủy báng Tam Bảo

Phần B: 48 giới khinh

1.Giới không kính thầy bạn

2.Giới uống rượu

3.Giới ăn thịt

4.Giới ăn ngũ tân

5.Giới không dạy người sám hối

6.Giới không cúng dường thỉnh pháp

7.Giới không đi nghe pháp

8.Giới có tâm trái bỏ Đại Thừa

9.Giới không khám bệnh

10.Giới chứa khí cụ sát sanh

11.Giới đi sứ

12.Giới buôn bán phi pháp

13.Giới hủy báng

14.Giới phóng hỏa

15.Giới dạy giáo lý ngoài Đại Thừa

16.Giới vì lợi mà giảng pháp lớn lao

17.Giới cậy thế lực quyên tội

18.Giới không hiểu mà làm Thầy truyền giới

19.Giới lưỡng thiệt

20.Giới không phóng sanh

21.Giới đem sân báo sân, đem đánh trả đánh

22.Giới kiêu mạn không thỉnh pháp

23.Giới khinh ngạo không tận tâm dạy

24.Giới không tập học Đại Thừa

25.Giới tri chúng vụng về

26.Giới riêng thọ lợi dưỡng

27.Giới thọ biệt thỉnh

28.Giới biệt thỉnh Tăng

29.Giới tà mạng nuôi sống

30.Giới quản lý cho bạch y

31. Giới không mua chuộc

32. Giới tổn hại chúng sanh

33.Giới tà nghiệp giác quan

34.Giới tạm bỏ Bồ Đề

35.Giới không phát nguyện

36.Giới không phát thệ

37.Giới vào chổ hiểm nạn

38.Giới trái thứ tự tôn ty

39.Giới không tu phước huệ

40.Giới không bình đẳng truyền giới

41.Giới vì lợi làm thầy

42.Giới vì người ác giảng giỏi

43.Giới có mống tâm phạm giới

44.Giới không cúng đường kinh luật

45.Giới không giáo hóa chúng sanh

46.Giới thuyết pháp không đúng pháp

47.Giới chế hạn phi pháp

48.Giới phá diệt Phật Pháp

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Bản tin 1, 2, 3 Phật Học Viện Quốc Tế phát hành Los Angeles 2, 3, 4-9-1983

Đào Duy Anh. Việt Nam Văn Hóa Sử Cương Bốn Phương Sàigòn 1960

Kiêm Đạt; Lịch Sử Tranh Đấu Phật Giáo Việt Nam Phật Học Viện Quốc Tế xuất bản 1981

Nguyễn Lang: Việt Nam Phật Giáo Sử Luận Lá Bối 1977

Thích Đạt Hương dịch Sa Di Luật Yếu Lược Pháp Vạn – 1978

Thích Thiện Hoa dịch Tỳ Kheo Giới Kinh Sàigòn 1960

Thích Trí Tịnh dịch Kinh Phạm Võng Bồ Tát Giới Sàigòn – 1961

Toan Ánh. Tín Ngưỡng Việt Nam Sàigòn – 1972

Trần Trọng Kim. Việt Nam Sử Lược Tân Việt Sàigòn 1955

Trần Văn Giáp Bouddhisme en Annam Sàigòn 1924

Trần Văn Giáp Esquisse d’une Histoire du Bouddhisme au Tonkin Hà Nội 1915

Hết