Bồ Tát Giới Tại Gia Giảng Yếu

Là một công dân sống trong một quốc gia, ta phải ý thức và giữ gìn luật pháp. Tôn trọng bảo vệ luật pháp cũng chính là tôn trọng bảo vệ quyền lợi của mỗi cá nhân. Vì luật pháp là kỷ cương làm nền tảng để xây dựng thực lực cho quốc gia được hùng cường và vững chắc. Một đất nước mà luật pháp không được người dân tôn trọng giữ gìn, thì chắc chắn đời sống của người dân trong quốc gia đó sẽ không bao giờ được ổn định và tiến bộ. Vì thế, nên người xưa nói: “Nước có luật của nước, nhà có luật của nhà”. Chúng ta thử tưởng tượng, nếu tất cả người dân đều khinh thường luật pháp, ai ai cũng vi phạm luật pháp, thế thì, thử hỏi quốc gia đó sẽ như thế nào? Và đời sống của người dân đó sẽ ra sao? Hẳn nhiên, là một quốc gia không còn ra thể thống luật lệ chi cả.

Đến một quốc gia mà ta thấy đời sống của người dân có an ninh, nề nếp, trật tự và trình độ dân trí của họ cao, là ta biết quốc gia đó có một nền giáo dục luật pháp cai trị rất nghiêm minh. Ai cũng biết, bản chất của con người là rất thích yêu chuộng đời sống tự do, nhưng sự tự do đó phải nằm trong khuôn khổ của luật pháp quy định. Nếu không như thế, thì đó là thứ tự do vô kỷ cương, vô trật tự và tất nhiên, sẽ đưa đến một hậu quả rất tai hại là làm đảo lộn hổn loạn tất cả. Như thế, thì còn gì là tự do?

Do đó, nên giới nầy, Phật dạy người Phật tử thọ Bồ tát giới tại gia cần phải ý thức cao độ và bảo hộ đất nước. Mà muốn bảo hộ đất nước cho có hiệu quả an bình thạnh trị, thì mỗi người dân cần phải tôn trọng và bảo vệ luật pháp. Đó là tinh thần của một quân vương hộ quốc. Và đó cũng chính là tinh thần từ bi vị tha của Bồ tát. Đã không bảo vệ, xây dựng mà trái lại, còn vi phạm luật pháp, thì đó là trái với lòng từ bi và tinh thần vị tha của Bồ Tát. Cho nên, Phật nói những Bồ Tát nào phạm luật thì đó là phạm tội vô ý. Đã phạm mà không chịu hối cải, thì Bồ Tát đó sẽ bị đọa lạc và làm ô uế giới thể đã lãnh thọ vậy.

Thứ Hai Mươi Ba: Giới Được Đồ Ăn Mới Không Cúng Tam Bảo

Nếu tại gia Bồ Tát đã thọ giới rồi, được gạo mới, trái, dưa, rau, đậu mà trước không hiến cúng Tam bảo, tự thọ dụng trước. Tại gia Bồ Tát nầy phạm tội vô ý, không khởi lòng sám hối sẽ bị đọa lạc, làm ô uế giới thể.

Cúng dường Tam bảo nhằm mục đích là để duy trì Tam bảo được tồn tại ở thế gian lâu dài. Tam bảo có tồn tại lâu dài thì mới làm lợi ích cho thế gian. Tam bảo nói ở đây, tất nhiên ta phải hiểu qua hai phương diện: “Sự và Lý”.

Về phương diện sự tướng, thì Phật tượng, Kinh sách, Tăng Ni, đều thuộc về thế gian trụ trì Tam bảo. Khi ta phát tâm cúng dường Tam bảo là cõi lòng ta cảm thấy rất an vui. Vì cúng dường tất nhiên là ta sẽ hưởng được nhiều phước báo.

Về phương diện lý tánh, ai ai cũng có Tam bảo tự tâm. Mà cúng dường có nghĩa là nuôi lớn. Nuôi lớn tất nhiên là phát triển Phật, Pháp, Tăng trong ta mỗi ngày mỗi tăng trưởng thêm. Phật là giác, là tỉnh thức. Ta vốn sẵn có khả năng trí giác sáng suốt như Phật. Pháp là từ bi, hỷ xả, bình đẳng… Ta cũng sẵn có tánh thể từ bi, hỷ xả, bình đẳng. Tăng là thanh tịnh, hòa hợp. Ta cũng sẵn có đức tánh thanh tịnh và hòa hợp. Dù sẵn có như thế, nhưng lâu nay, ta mãi để cho con khỉ ý thức phan duyên theo duyên trần cấu nhiễm tạo nghiệp. Do đó, nên ta mãi trôi lăn trong biển đời đầy đau khổ. Nay ta hồi tâm thức tỉnh để nhận lại tánh thể sẵn có ở nơi chính mình. Có nhận ra và sống thực với Tam bảo tự tâm, thì đời ta mới mong thoát khổ. Tuy nhiên, nếu không có Tam bảo bên ngoài nhắc nhở ta, thì làm sao ta nhớ mà nhận ra Tam bảo tự tâm? Do đó, Tam bảo bên ngoài là một cơ duyên và cũng là một ân đức thật vô cùng lớn lao. Nhờ đó, mà ta mới biết được đường lối tu hành để được giải thoát. Vì vậy, nên ta phải hết lòng ủng hộ cúng dường.

Ủng hộ bằng cách là ta phải phát tâm thành kính cúng dường. Khi có được một vật gì quý giá, do chính tay ta tạo ra, hay là ta dùng tịnh tài để mua lại của người khác, thì trước tiên, ta phải nghĩ đến công ơn lớn lao của Tam bảo. Vì có Tam bảo nương tựa tu học, thì đời ta mới hết khổ đau. Do đó, là Bồ Tát tại gia, ta không nên thọ dụng trước. Điều ta nên nhớ, khi phát tâm cúng dường Tam Bảo bằng những vật dụng mà ta mới có, thì ta có thể mang những vật dụng đó đến chùa cúng dường. Nếu trường hợp nhà ta ở xa chùa, hơn nữa, ta cũng không có phương tiện để di chuyển, hoặc giả là ta đang mắc bận công ăn việc làm gì đó, thì ta cũng có thể cúng dường Tam bảo tại tư gia của ta.

Khi ta có món ngon vật lạ hay thức ăn mới, thì ta nên chưng bày cúng dường ở bàn Phật mà ta đã thiết trí tôn thờ. Việc làm nầy, là do lòng thành của ta, chớ không luận là vật nhiều hay ít. Khi cúng, ta cũng nên hướng lòng về Tam bảo của chính mình và phát nguyện từ nay trở đi ta quyết tâm tu tạo tài bồi công đức. Đồng thời, ta cũng thành tâm cải hối những tội lỗi đã gây ra từ nhiều kiếp hoặc hiện đời. Ta cương quyết làm mới cuộc đời bằng cách thanh tịnh hóa thân tâm. Có thế, thì việc cúng dường của ta mới thực sự có ý nghĩa và lợi lạc cả hai vậy.

Thứ Hai Mươi Bốn: Giới Không Nghe Tăng Nói Pháp

Nếu tại gia Bồ Tát đã thọ giới rồi, gặp Tăng nói pháp không nghe, cho thuyết pháp dở, ngợi khen mình nói pháp hay hơn, tự đảm trách việc thuyết pháp. Tại gia Bồ Tát nầy phạm tội vô ý, nếu không khởi lòng sám hối sẽ bị đọa lạc, làm ô uế giới thể.

Là Phật tử, ta luôn luôn tinh tấn cầu học. Ta ý thức rằng, nếu ta không học hỏi, thì việc tu hành của ta sẽ rất là mù mờ. Ta không nắm vững được đường lối tu hành. Như thế thì rất có hại cho ta. Hơn thế nữa, ta là người đã thọ giới Bồ Tát, tất nhiên là ta đã có ý muốn cầu thành Phật. Với tâm nguyện của Bồ Tát là phải thật hành tự lợi và lợi tha. Muốn có lợi mình và lợi người, thì ta cần phải siêng năng tu học.

Sự học hỏi không bao giờ có giới hạn. Nhất là học hỏi chánh pháp không phải ai cũng có thể học được. Nếu như ta không có duyên lành với Phật pháp, thì làm gì hôm nay ta gặp được Phật pháp để thọ giới Bồ Tát? Bồ tát là người cầu học phát huy trí huệ không ngừng. Với bốn điều nguyện lớn của Bồ Tát, trong đó có một đại nguyện: “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học”. Vì thế nghe nơi nào có chư Tăng, Ni thuyết pháp, thì ta nên đến nghe. Khi nghe pháp, ta phải hết lòng lắng nghe và theo dõi thời pháp. Ta không nên tỏ thái độ khinh thường hay chê bai người thuyết pháp. Thái độ cống cao ngã mạn, đó không phải là thái độ của người Phật tử. Ta nên dẹp bỏ cái “Sở tri”, vì nó rất chướng ngại cho việc cầu học hỏi của ta. Người cầu học hỏi là phải luôn khiêm tốn hạ mình. Đi nghe pháp với một tâm niệm chỉ vì tình cảm không thôi, thì đó chưa phải là người thật tâm cầu học.

Tự khen mình chê người đó là tâm niệm của kẻ phàm phu. Chỉ có mình giỏi, ngoài ra, tất cả đều không ai bằng mình. Thái độ tự cao tự đại, coi trời bằng vung, kiêu căng như thế, thì quả là ta đang chôn vùi đời ta trong nấm mồ ngã chấp mà ta không hay biết. Ta nên nhớ, ta tôn kính người, thì người cũng tôn kính ta. Ta coi thường người, thì người cũng coi thương khinh rẻ ta. Khổng Tử nói: “Ta đặt mình ngồi sau, tất nhiên là người ta sẽ đưa mình ngồi trước”.

Là Phật tử đã thọ giới Bồ Tát, ta phải noi theo tấm gương sáng của Ngài Thường Bất Khinh Bồ Tát. Ta nên hạ mình khiêm cung cầu học hỏi với tất cả mọi người. Nhất là đối với các bậc trưởng thượng chư Tôn Đức Tăng Ni. Đây là những bậc Thầy thay Phật hướng dẫn dìu dắt đời sống tâm linh của ta, thì ta phải hết lòng kính trọng. Có kính trọng, thì ta mới thật tâm cầu học. Bằng ngược lại, ta có thái độ khinh thường, thì sự học hỏi của ta sẽ không bao giờ tiến bộ được. Ta nên nhớ, y pháp bất y nhơn. Nếu Bồ Tát nào có thái độ khinh thường ngã mạn như trên đã nói, thì Phật nói đó là phạm tội vô ý. Nếu khéo biết sám hối thì khỏi phải sa đọa. Bằng trái lại, thì phải nhận lấy quả khổ và làm ô uế giới thể vậy.

Thứ Hai Mươi Lăm: Giới Đì Trước Năm Chúng

Nếu tại gia Bồ Tát đã thọ giới rồi, trên đường đi, nếu đi trước Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, Sa Di, Sa Di ni, Thức xoa ma na. Tại gia Bồ Tát nầy phạm tội vô ý, không khởi lòng sám hối sẽ bị đọa lạc, làm ô uế giới thể.

Trước hết, ta cũng cần biết sơ qua về những danh từ: Tỳ kheo, Sa di và Thức xoa ma na.

Tỳ kheo là người đã lãnh thọ Đại giới hay còn gọi Cụ túc giới, tức 250 giới, thông thường gồm có 3 nghĩa: Khất sĩ, Bố ma và Phá ác.

1.Khất sĩ là người đi xin ăn. Xin ăn có 2 nghĩa: Trên cầu xin giáo pháp của Phật để nuôi lớn pháp thân huệ mạng. Dưới là xin những loại thực phẩm do Dàn na thí chủ dâng cúng.

2.Bố ma: làm cho quân ma khiếp sợ. Ma có nghĩa là những chướng ngại thử thách. Một vị Tỳ kheo là phải khắc chế vượt thắng mọi chướng duyên để thành tựu quả vị giác ngộ giải thoát.

3.Phá ác: do nghiêm trì giới luật mà tất cả việc ác chẳng sanh.

Sa di Tiếng Phạm gọi rằng Sa di, Trung Hoa dịch là “Tức từ”. Nghĩa là dứt ác làm lành, dứt nhiễm của đời mà lòng lành giúp chúng sanh vậy. Cũng có nghĩa là “Cần sách” (siêng năng ) cũng như nghĩa “Cầu tịch” nghĩa là cầu sự vắng lặng tức dứt hết phiền não đạt được thể tánh Niết bàn.

Sa di có 3 bực:

1.Sa di khu ô (đuổi quạ ) từ 7 đến 13 tuổi.

2. Sa di ứng pháp: Vị nầy có thể giúp những việc khó nhọc cho thầy và hằng tu tập thiền quán.

3. Sa di danh tự: tuổi từ 20 đến 70 tuổi. Nghĩa là vị nầy chỉ có tên gọi mà không có đắp y như Sa di chánh thức.

Thức Xoa ma na: Thuộc nữ giới xuất gia chưa thọ Tỳ kheo giới. Trước khi thọ đại giới làm Tỳ kheo ni, vị Sa di ni phải học giới thời gian 2 năm để xem có khả năng nhận lãnh giới Tỳ kheo hay không. Cho nên thời gian nầy cũng là để kiểm nghiệm trình độ và khả năng vậy.

Vấn đề lễ nghĩa kính trên nhường dưới là một đặc tính tốt của con người. Người sống ở đời, không phải chỉ có biết ăn mặc, làm việc, ngủ nghỉ không thôi, mà ta cần phải biết học hỏi những điều hay lẽ phải. Đạo đức lễ nghĩa là căn bản của đạo làm người. Sống là phải có tôn ty trật tự. Khi thấy một cụ già lên xe khó khăn, ta liền vội đến nắm tay dìu cụ lên một cách an toàn. Một cử chỉ lễ độ giúp đỡ tuy nhỏ, nhưng đó cũng là biểu hiện được nét hay đẹp văn hóa của con người. Một cụ già thường mà ta còn phải tỏ ra kính trọng và giúp đỡ như thế, hà tất gì đối với những bậc xuất gia tu hành chơn chánh.

Giới nầy, đức Phật nhằm nâng cao sự khiêm cung lễ độ của con người. Trong đạo Phật tuy Phật chủ trương phải đối xử với nhau bình đẳng, nhưng sự bình đẳng đó phải có tôn ty trật tự, phải biết kẻ lớn người nhỏ. Không phải thứ bình đẳng xô bồ xô bộn lộn xộn, cha con gọi ngang hàng với nhau. Đó là vô lễ thất học chớ không phải là bình đẳng.

Một người dù đã thọ giới Bồ Tát, nhưng xét về giới luật cũng như sự tu hành đức độ, làm sao ta có thể sánh ngang hàng với những bậc có đầy đủ đức độ hơn ta. Do đó, mà ta phải kính trọng không được đi trước các ngài, trừ phi được các ngài cho phép. Trong phép tắc oai nghi, một thầy Sa Di hầu thầy, còn không được đi ngang hàng với thầy cũng như đi trước thầy. Vì đi như thế là bất kính sái phép. Một thầy Sa Di còn như thế, nói chi đến Phật tử tại gia Bồ tát. Sự kính trọng đó là biểu lộ nhân cách cao đẹp của con người. Cho nên, Phật dạy các Bồ tát tại gia phải luôn kính trọng không được đi trước các vị xuất gia vậy. Nếu không cung kính như thế, thì sẽ phạm tội vô ý. Khi phạm, phải hết lòng sám hối. Bằng không, thì sẽ bị đọa lạc và làm ô uế giới thể.

Thứ Hai Mươi Sáu: Giới Chia Phần Tăng Bất Công

Nếu tại gia Bồ Tát đã thọ giới rồi, lo việc nấu ăn trong chúng, nếu vì thầy mình mà lựa chọn món ngon, cho nhiều quá phần. Tại gia Bồ Tát nầy phạm tội vô ý, không khởi lòng sám hối sẽ bị đọa lạc, làm ô uế giới thể.

Giới nầy Phật răn nhắc những Bồ tát Ưu bà di chuyên lo về phần nấu nướng thức ăn cho tăng chúng. Việc nấu thức ăn cho chúng tăng là một phước đức rất lớn. Bởi vì người ta thường nói: “Có thực mới vực được đạo”. Khi nấu ăn, quý cô nhà bếp thường lúc nào cũng muốn cho đại chúng ăn ngon miệng. Nhờ có thực phẩm sinh tố bổ dưỡng, nên chư Tăng, Ni mới có đủ sức khỏe để tu học hành đạo. Đối với thực phẩm ngày nay, có chứa quá nhiều độc tố. Lý do, là vì các nhà sản xuất chế biến có quá nhiều loại hóa chất. Nên người nấu nướng cũng phải quan tâm cẩn thận đến vấn đề nầy.

Các loại ngũ cốc nhất là hoa quả rau trái ngày xưa tương đối khá tinh khiết. Nhưng đối với thời buổi khoa học hiện nay, cái gì người ta cũng chế biến bằng máy móc, hóa chất. Đến như các loại phân hữu cơ dành cho các loại ngũ cốc rau cải v.v… cũng không còn tự nhiên thuần chất như ngày xưa nữa. Mà phần lớn là người ta sử dụng bằng những loại phân hóa chất. Do đó, mà thức ăn có chứa quá nhiều độc tố nguy hiểm. Những thứ độc tố nầy, nó có thể gây ra nhiều thứ chứng bệnh nan y. Con người khổ nhiều cũng bởi tại muốn ăn ngon. Vì thế, nên người xưa nói: “Bệnh tùng khẩu nhập, họa tùng khẩu xuất” là thế.

Phải thành thật công tâm mà nói, phái nữ phần nhiều sống bằng tình cảm. Ít có mấy ai mà xử sự cho công bằng. Làm chi thì làm, nói chi thì nói, việc lo cho thầy mình vẫn là ưu tiên số một. Ai cũng muốn nấu cho thầy mình những món ăn ngon bổ dưỡng. Vì muốn cho thầy mình có nhiều sức khỏe để làm việc Phật sự. Còn các vị khác thì ăn sao cũng được. Việc lo cho thầy mình là xuất phát từ một thứ tình cảm rất đơn thuần, bởi do lòng kính trọng mà ra. Cái gì cũng lo nghĩ đến thầy mình trước hết. Còn các thầy khác thì tính sau. Bao nhiêu thứ tình cảm đều sẵn dành cho thầy mình. Thậm chí, có người chỉ biết có thầy mình thôi. Ngoài ra, không còn biết tới ai. Đó là một tâm lý rất thường tình. Tâm lý nầy xét ra cũng tốt, nhưng không công bằng. Trong sáu pháp Lục Hòa, có một pháp hòa gọi là “Lợi hòa đồng quân”. Nghĩa là khi có một vật thực nào đó, phải phân phát chia đều cho tăng chúng, không được kẻ nhiều người ít, kẻ ngon, người dở.

Người đời thường nói, khi thương trái ấu cũng tròn, khi ghét trái bồ hòn cũng méo. Khi thương thì cái gì cũng tốt. Khi ghét thì cái gì cũng xấu. Khen chanh thì chanh ngọt, chê hồng thì hồng chua. Việc thương hay ghét của con người thật như trở bàn tay. Khi thương, thì bất chấp nhọc mệt cực khổ, cái gì cũng cố gắng lo cho chu tất hoàn hảo. Nhưng khi không thích nữa, thì bao nhiêu tình cảm dành hết cho thầy trước kia, nay quay sang một trăm độ nói xấu thầy thậm tệ. Đó là căn bệnh chung của con người chớ không phải riêng ai. Điều nầy phải nói nặng nhất là phái nữ.

Nói thế, không có nghĩa là quơ đủa cả nắm. Người ta thường nói, mía sâu có đốt nhà dột có nơi. Nhưng thói thường chung chung là như thế. Vì muốn cho công bằng, lợi hòa đồng quân, không ai hơn, ai kém, nên Phật dạy những vị Bồ tát tại gia không nên thiên vị chỉ lo cho thầy mình món ngon vật lạ quá phần. Nếu thế, thì Bồ tát nầy phạm tội vô ý. Nếu đã phạm thì phải khởi lòng sám hối. Nếu không, thì sẽ bị đọa lạc và làm ô uế giới thể.

Thứ Hai Mươi Bảy: Giới Nuôi Tằm

Nếu tại gia Bồ Tát đã thọ giới rồi, mà còn nuôi tằm. Tại gia Bồ Tát nầy phạm tội vô ý, không khởi lòng sám hối sẽ bị đọa lạc, làm ô uế giới thể.

Mục đích của việc nuôi tằm là để kéo tơ dệt vải. Miệng tầm nhả tơ kéo dệt thành những loại hàng nhiễu. Người tu theo đạo Bồ Tát thì không thể làm như thế. Bồ Tát vì lợi ích chúng sanh lấy lòng đại từ làm cội gốc. Nếu nuôi tằm để lấy tơ dệt vải, thì đó là làm tổn giảm lòng từ bi của Bồ tát vậy. Kinh Phạm Võng nói: “Không mặc đồ tơ lụa hàng nhiễu phương Đông, và mang giày, dép, áo cừu ( là thứ áo làm bằng da) áo yết ( là dùng các lông con vật, dệt thành vải may áo ), cùng ăn vị Nhủ lạc đề hồ”.

Đời Đường niên hiệu Càn Phong năm thứ ba tháng hai, bốn vị Thiên Vương bạch Ngài Tuyên Luật Sư rằng: “Đức Phật Thích Ca Như Lai khi mới thành đạo, nhẫn đến nhập Niết bàn, duy mặc một y Tăng già lê bằng vải to và ba y Bạch Điệp chưa từng có khi nào mặc áo hàng lụa làm bằng tơ v.v…”

Thế thì, đối với Bồ Tát tại gia, Phật răn cấm không được nuôi tằm cũng chỉ vì lý do đó. Nếu Bồ Tát nào nuôi tằm, thì phạm tội vô ý. Khi đã phạm phải nên thành tâm sám hối, nếu không thì sẽ bị đọa lạc và làm ô uế giới thể.

Thứ Hai Mươi Tám: Giới Trên Đường Thấy Bệnh Bỏ Đi

Nếu tại gia Bồ Tát đã thọ giới rồi, khi đi trên đường, gặp người bệnh, không đến chăm sóc giúp đỡ, tìm phương tiện hoặc giao cho người sở tại giúp đỡ, mà bỏ đi. Tại gia Bồ Tát nầy phạm tội vô ý, không khởi lòng sám hối sẽ bị đọa lạc, làm ô uế giới thể.

Bệnh là một trong bốn nỗi khổ lớn của con người. Sanh, lão, bệnh, tử, đó là bốn quy trình luật định không ai tránh khỏi. Bệnh là một trạng thái làm cho cơ thể suy hoại bất an. Dù bệnh nặng hay nhẹ, cũng làm cho người ta cảm thấy khó chịu. Nhất là những người mắc phải chứng bệnh nan y, thì cơn đau nhức hoành hành, mà chỉ có đương sự mới cảm nhận được nỗi đau khổ thống thiết nầy mà thôi.

Chính vì thế, nên Phật nói, chăm sóc cho bệnh nhân thật là phước đức vô lượng. Vì người chăm sóc với cái tâm hoan hỷ vui vẻ, làm cho bệnh nhân cảm thấy rất dễ chịu. Đó là niềm an ủi cho người bệnh rất lớn. Thế nên, đối với Bồ Tát tại gia, ta phải thể hiện lòng từ bi vị tha nhân ái mà cần có những thái độ hòa ái hỷ xả. Dù người bệnh thân hay sơ ta cũng phải hết lòng thật tâm chăm sóc giúp đỡ cho họ. Đó là lòng từ của Bồ tát trải rộng chan hòa đến tất cả mọi người. Còn phân biệt thân sơ, thì đó chưa phải là công hạnh của Bồ Tát.

Bệnh trạng có thể xảy ra ở bất cứ nơi đâu không ai có thể lường trước được. Nhất là bệnh xảy ra thình lình ở giữa đường. Trong trường hợp nầy, việc cứu giúp cho bệnh nhân thật tối ư cần thiết. Khi gặp hoàn cảnh cấp thiết nầy, dù là người không phải thọ Bồ tát giới tại gia, người ta cũng không thể ngoảnh mặt làm ngơ, nếu họ còn có chút lòng nhân ái tình người. Người thường còn như thế, nói chi đến những vị đã và đang thật hành hạnh Bồ Tát. Đây là cơ hội để cho ta thể hiện lòng từ bi của mình. Từ bi không phải chỉ nói suông trên đầu môi chót lưỡi. Nếu thế, thì còn gì là tâm hạnh của Bồ Tát?

Do đó, nên Phật dạy, khi đang đi trên đường, nếu thấy có người ngất xỉu hay bệnh gì đó xảy ra, ta liền đến giúp đỡ cho họ. Giúp đỡ bằng nhiều cách như chăm sóc cho họ ngay tại chỗ, rồi dùng phương tiện liên lạc chỡ họ vào trong bệnh viện cấp cứu. Ngược lại, nếu thấy thế mà bỏ đi, thì Bồ Tát nầy sẽ phạm tội vô ý. Đã phạm mà không chịu sám hối, thì Bồ tát nầy sẽ bị đọa lạc và làm ô uế giới thể.

Thiện nam tử! Nếu tại gia Bồ Tát chí tâm trì giới như thế, người ấy được gọi Bạch Liên Hoa, là vi diệu thượng hương, là châu báu chơn thật trong Ưu bà tắc, Ưu bà di, là đấng trượng phu trong loài người.

Thiện nam tử! Bồ Tát có hai hạng: Xuất gia Bồ Tát gọi là Tỳ kheo, tại gia Bồ Tát gọi là Cận sự nam, Cận sự nữ. Xuất gia Bồ Tát giữ giới xuất gia thực chẳng khó, tại gia Bồ Tát giữ giới tại gia thực rất khó. Vì sao? Người tại gia bị nhiều nhân duyên xấu trói buộc.

Sau khi nêu bày sáu giới trọng và hai mươi tám giới khinh, đến đây, Phật kết thúc bằng những lời khuyến tấn và nói lên cái kết quả thật tốt đẹp lợi ích vô cùng của việc nghiêm trì tịnh giới. Như nói, người giữ giới sẽ được Bạch liên hoa. Bạch liên hoa là một loại hoa sen trắng. Mục đích là để nói lên sự thanh tịnh tinh khiết không có phiền não cấu nhiễm trong tâm của người trì giới.

Vi diệu thượng hương, người giữ giới nghiêm minh, thì sẽ được loại mùi thơm vi diệu nầy. Đây là thứ mùi thơm vượt hơn hết trong các thứ mùi thơm thường tình ở thế gian. Vì tất cả các loại mùi thơm ở thế gian đều nằm trong phạm vi đối đãi có giới hạn. Chỉ có loại mùi thơm giới luật đạo đức thanh thoát nầy, mới thực sự lan tỏa bay khắp cả mười phương pháp giới.

Hơn thế nữa, người nào hành trì giới luật một cách chơn thật, thì Phật nói giống như là nhận được châu báu. Một thứ châu báu quý giá, không thể tìm thấy trong thế gian nầy. Bởi nhờ giữ giới mà được định và nhờ định mà phát sanh trí huệ. Đó là hướng tiến của người hành Bồ tát đạo để được giải thoát. Dù là Ưu bà tắc hay Ưu bà di, đối với người giữ giới được thanh tịnh như thế, thì Phật nói những vị đó được sánh ngang hàng với đấng trượng phu. Trong mười danh hiệu của Phật có một danh hiệu là Điều ngự trượng phu. Thật không còn gì cao quý hơn đối với một người tại gia đã thọ giới Bồ Tát và hành trì đúng theo những giới mà mình đã lãnh thọ.

Kế tiếp, Phật nêu rõ trong hàng đệ tử của Phật có hai hạng: xuất gia và tại gia. Đối với những vị xuất gia thọ giới Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, thì nhận lãnh tịnh giới Bồ Tát nhiều hơn là những tịnh giới Bồ Tát tại gia. Người xuất gia thì gồm có mười giới trọng và bốn mươi tám giới khinh. Còn tại gia Bồ Tát thì chỉ có sáu giới trọng và hai mươi tám giới khinh. Lý do, là vì đối với Bồ Tát tại gia còn sinh sống trong gia đình, nên việc giữ giới khó hơn là Bồ tát xuất gia. Tuy khó hơn, nhưng nếu Bồ Tát tại gia gìn giữ đúng pháp, đúng luật, theo lời Phật dạy, thì thật là một điều hy hữu quý giá hiếm có. Phật nói người tại gia còn có nhiều nhân duyên xấu trói buộc, đó là Phật vừa khích lệ mà cũng vừa ngầm ý tán thán những vị Bồ Tát tại gia.

Bởi việc khó làm mà chúng ta quyết tâm cố gắng làm được, thì đó là điều Phật rất tán dương khen ngợi công đức. Thế nên, một khi đã phát tâm nhận lãnh giới pháp, thì chúng ta phải hết lòng vâng giữ phụng trì. Có thế, thì việc lợi mình, lợi người, lợi vật, mới hoàn thành công hạnh của Bồ tát. Đó là con đường đại lộ rộng mở thênh thang đưa Bồ tát đến chỗ cứu cánh giải thoát hoàn toàn. Chỉ có con đường đó mới thực sự là con đường chấm dứt khổ đau để hoàn thành sứ mệnh của một vị cư sĩ Bồ Tát đi trong dòng đời ô trược để làm lợi ích cho chúng sanh. Đó là chúng ta noi gương theo tinh thần hòa quang đồng trần của Bồ tát tại gia Tuệ Trung Thượng Sĩ. Đạo Phật nhập thế để cứu đời. Đời còn quá nhiều đau khổ, nên rất cần đến những tấm lòng vàng vị tha nhân ái xả kỷ của Bồ Tát. Chúng ta phải quyết tâm làm mới cuộc đời trong tinh thần hướng thượng Bồ Tát vị nhơn sinh.

IX. Hồi Hướng

Trên liên hoa tạng,

Đức Lô Xá Na,

Lược giảng tâm địa pháp môn nầy,

Truyền lại chư Thế Tôn,

Khinh, trọng phân rành,

Tất cả được nhờ ân.

Đây là bài kệ Hồi Hướng kết thúc sau khi tụng giới. Hồi hướng cũng như là phát nguyện vậy. Bởi vì có Hạnh mà thiếu Nguyện, thì chí hướng không kiên cố nhứt định. Do đó, cần phải phát nguyện. Thí như người ra đi, nếu không có chí nguyện kiên quyết hướng đến cái mục đích mà mình nhắm tới, thì có khi giữa đường gặp chướng ngại, thì không có thể vượt qua. Đôi khi còn thối lui tẽ qua ngã khác. Đó bởi do nguyện lực không sâu và hạnh cũng chưa thật đầy đủ. Thế nên người tu hành cần phải có phát nguyện hồi hướng vậy.

Nội dung bài kệ nhằm khen ngợi đức Lô xá na, tức báo thân Phật, ngự trên liên hoa đài tạng thế giới lược giảng pháp môn tâm địa và truyền lại cho chư Phật khắp cả mười phương. Những giới luật trong đó phân chia khinh trọng rất rành rẽ rõ ràng. Nếu chúng ta chịu khó học hỏi nghiêm trì cấm giới, thì sẽ được lợi lạc vô cùng tận vậy.

Thành tâm hướng về đức Phạm Võng Giáo Chủ Lô Xá Na mà đảnh lễ khắp pháp giới Tam bảo.

Nam Mô Phạm Võng Giáo Chủ Lô Xá Na Phật Biến Pháp Giới Tam Bảo ( 3 lần )

X. Lời Kết

Trên con đường tu tập chuyển hóa, tất nhiên chúng ta sẽ gặp rất nhiều chướng duyên thử thách. Nhất là trong hoàn cảnh của một xã hội mà đạo đức nhân bản đang trên đà tuột dốc băng hoại thê thảm như hiện nay. Cuộc sống của con người luôn bị mọi thứ duyên trần làm chao đảo rối loạn. Lòng người không bao giờ an ổn. Con người như mất đi định hướng hướng thượng cao đẹp để tìm lại giá trị bản thể của chính mình. Một đời sống buông trôi tha hóa, đó là hiện thể của một đời sống trụy lạc sa đọa. Tìm lại những phút giây an tĩnh cho tâm hồn, cũng không phải là chuyện dễ dàng! Bởi con người còn có quá nhiều hệ lụy vướng mắc vào những nhu cầu cung ứng cho sự sống.

Khoa học kỹ thuật máy móc vật chất càng tiến bộ, thì sự trục vật hưởng thụ của con người càng tăng cao. Đầu óc của con người như quay cuồng theo nhịp độ của máy móc. Do đó, nên con người mất thế quân bình giữa đời sống vật chất và tinh thần. Từ đó, đưa đến một hậu quả rất tai hại cho sự khủng hoảng tinh thần. Hiện nay, không ai có thể phủ nhận được điều đó. Ta thấy bệnh tâm thần ngày càng gia tăng. Một khi tâm đã rối loạn, thì thế giới sẽ đảo điên thác loạn theo. Bởi tất cả muôn vật đều từ tâm lưu xuất. Tâm an thì cảnh vật an. Tâm bình thì thế giới bình. Tâm loạn thì thế giới loạn. Đó là nguyên lý duyên sinh tương quan trong sự sống. Trong Kinh Pháp Cú Phật dạy: “Trong các pháp, tâm dẫn đầu, tâm làm chủ, tâm tạo tác tất cả. Nếu đem tâm ô nhiễm tạo nghiệp nói năng hoặc hành động, thì sự khổ sẽ kéo đến như bánh xe lăn theo con vật kéo xe”. Ngược lại, nếu đem tâm thanh tịnh nói năng hoặc hành động, thì sự vui kéo đến như bóng theo hình.

Một cuộc sống không có lý tưởng để chỉ hướng cho thuyền đời, thì quả đó là một cuộc sống vô vị và mất hết ý nghĩa. Chúng ta là những người đang hướng đời mình vươn lên trong ánh sáng từ bi của đạo lý giác ngộ. Do đó, chúng ta nên luôn luôn nuôi dưỡng làm tươi mát thăng hoa đời sống tâm linh. Bao nhiêu những xáo trộn, những biến loạn, những tệ nạn bất an đã và đang dồn dập xảy ra hằng ngày trên thế giới. Bao cảnh thiên tai họa hại luôn đe dọa đến sự sống còn của nhơn loại. Sinh mạng của con người thật mỏng manh còn hơn sợi chỉ mành treo chuông. Quả đời người thật là ngắn ngủi. Sống giây phút nầy, không ai dám lường trước được giây phút sau sẽ ra sao! Đời sống vô thường biến đổi thật nhanh chóng, nhưng có mấy ai ý thức được cơn vô thường như thế? Còn một hơi thở tàn, người ta vẫn lao đầu bon chen tranh giành hơn thua đấu đá sát phạt với nhau. Mạnh được yếu thua, không sống, dại chết. Lời nầy, như là một chân lý của cuộc đời. Ngàn xưa đã thế, thì ngàn sau cũng không có gì sai khác.

Sống trong dòng thác vô thường biến dịch chảy trôi về mọi mặt, không có một hiện tượng nào định hình đứng yên một chỗ. Thuận theo dòng sống vô thường thế gian pháp, cũng là cái hay để chúng ta luôn luôn đổi mới làm đẹp cuộc đời. Mặc dù theo dòng đời nổi trôi, nhưng chúng ta cũng đừng quên rằng, mình còn có một cái thực thể chơn thường bất sinh bất diệt. Thực thể đó, từ xưa tới nay, chưa từng thay đổi hoại diệt. Vì nó vượt ngoài những phạm trù nhân duyên đối đãi. Chúng ta tu hành giữ giới, nhằm mục đích cũng là để khám phá phát minh phăng tìm lại con người thật của chính mình. Muốn thế, thì giới luật là khởi điểm quan trọng để chúng ta nhận diện khám phá. Nếu không nhờ giữ giới luật, thì con người luôn sống trong đảo điên cuồng loạn. Cho nên giới luật như là một chiếc phao nổi, mà mọi người muốn vào bờ một cách an toàn, thì không thể nào rời bỏ nó được. Chỉ có chiếc phao giới luật mới có khả năng đưa chúng ta qua biển sanh tử đến bến bờ giác ngộ hoàn toàn giải thoát an vui mà thôi.

Có lẽ khởi từ ý thức nhận định căn bản đó, mà một số quý Phật tử đã thọ giới Bồ Tát tại gia, từ lâu đã băn khoăn thao thức trong vấn đề muốn tìm hiểu học hỏi để biết rõ những hành tướng của giới luật mà hành trì cho đúng pháp. Bởi giới luật của Phật chế ra nêu bày rõ qua bốn sự kiện: “Giới Pháp, Giới Thể, Giới Hạnh, và Giới Tướng.

Giới Pháp là những Thánh giới mà do Phật chế định cho mọi người y đó mà hành trì. Như trong bài kệ:

Chớ làm các việc ác

Nên làm các việc lành

Giữ tâm ý trong sạch

Đây là lời Phật dạy.

Lời dạy nầy là lời dạy chung của tất cả chư Phật trong ba đời, không phải chỉ riêng có đức Phật Thích Ca dạy chúng ta thôi. Bài kệ nói lên thông giới cho tất cả phàm Thánh tu trì để đạt thành Thánh quả.

Giới Thể, là do từ nơi tác pháp yết ma của người truyền giới và tâm người nhận giới, nó tiềm tàng trong tâm và chính nó có công năng phòng phi chỉ ác. Giới thể nầy bản chất của nó là hằng phát sanh điều thiện, nên cũng gọi nó là vô tác giới thể. Giới thể nầy rất quan trọng của người nhận giới và chính nó là căn bản của giới luật. Bởi tất cả những giới Hạnh và giới Tướng cũng từ nó mà phát sanh.

Giới Hạnh, là nó tùy thuận từ nơi giới thể mà các hành vi ở nơi ba nghiệp phải hành động cho đúng pháp. Sau khi thọ giới, chúng ta phải hằng kiểm định lại những hành vi từ nơi ba nghiệp của chính mình. Từ ý nghĩ, lời nói và việc làm nhứt nhứt phải gìn giữ cho đúng theo giới luật mà mình đã lãnh thọ.

Giới Tướng, do chuyên hành trì giới, nên khiến cho những hình tướng oai nghi của chúng ta được thành tựu. Đó là những hình tướng thể hiện cụ thể bên ngoài. Mọi động tác thi vi, tất cả phải khiêm cung lễ độ hành xử nghiêm trang xứng theo giới luật đã thọ.

Hiểu thế, thì chúng ta mới phân định rõ ràng trong vấn đề hành trì giới luật. Khi thọ giới là ta đã tự phát nguyện muốn hướng đời mình đi trên lộ trình giác ngộ. Có nỗ lực chuyên cần giữ giới tu tập như thế, thì chúng ta mới mong thành tựu được đạo quả Bồ đề. Đó là mục tiêu tối hậu mà tất cả chúng ta đều nhắm tới.

Nguyện cầu hồng ân Tam bảo gia hộ cho toàn thể quý học chúng Bồ tát giới tại gia, có đầy đủ bi trí lực để hoàn thành bản nguyện tự lợi, lợi tha, trong khung trời giải thoát tự tại của chánh pháp Như Lai.

Kính chúc toàn thể quý vị thân tâm thường lạc, phước huệ song tu, chóng viên thành Phật quả.

Nguyện đem công đức nầy hồi hướng cho pháp giới chúng sanh đều trọn thành Phật đạo.

Soạn xong ngày 5/5/2010.

Nhằm ngày 22 tháng 3 năm Canh Dần.

Kính soạn

Thích Phước Thái

***

Hết