Bộ Hàm Chú Về Giới Bổn Luật Tứ Phần

Bộ Hàm Chú Về Giới Bổn Luật Tứ Phần

Bộ Hàm Chú Về

Giới Bổn

Luật Tứ Phần

TK Thích Thiện Phước Dịch

Mục Lục

BÀI KỆ QUY Y

LỜI NGƯỜI DỊCH

LỜI TỰA BỘ HÀM CHÚ VỀ GIỚI BỔN LUẬT TỨ PHẦN

BỐN PHÁP BA LA DI

GIỚI DÂM THỨ NHẤT

GIỚI TRỘM THỨ HAI

GIỚI SÁT THỨ BA

GIỚI NÓI DỐI THỨ TƯ

MƯỜI BA PHÁP TĂNG GIÀ BÀ THI SA

GIỚI THỨ 01: CỐ LỘNG ÂM CHO XUẤT TINH

GIỚI THỨ 02: CHẠM THÂN NGƯỜI NỮ

GIỚI THỨ 03: NÓI LỜI THÔ ÁC VỚI NGƯỜI NỮ

GIỚI THỨ 04: Ở TRƯỚC NGƯỜI NỮ KHEN THÂN MÌNH, ĐEM DÂM DỤC CÚNG DƯỜNG

GIỚI THỨ 05: VÌ NGƯỜI LÀM MAI MỐI

GIỚI THỨ 06: LÀM NHÀ QUÁ LƯỢNG KHÔNG CÓ THÍ CHỦ, KHÔNG MỜI CHÚNG TĂNG ĐẾN CHỈ CHỖ

GIỚI THỨ 07: LÀM PHÒNG NHÀ LỚN CÓ THÍ CHỦ VÌ MÌNH LÀM, KHÔNG MỜI CHÚNG TĂNG ĐẾN CHỈ CHỖ

GIỚI THỨ 08: VU BÁNG TỘI BA LA DI KHÔNG CĂN CỨ

GIỚI THỨ 09: VU BÁNG BẰNG BA LA DI VỚI CĂN CỨ KHÔNG THẬT.

GIỚI THỨ 10: PHÁ TĂNG TRÁI NGHỊCH LỜI CAN NGĂN

GIỚI THỨ 11: GIÚP ĐỠ NGƯỜI PHÁ TĂNG, CHỐNG LẠI LỜI CAN NGĂN

GIỚI THỨ 12: CHỐNG TRÁI LỜI CAN GIÁN VU BÁNG

GIỚI THỨ 13: ÁC TÁNH CHỐNG TRÁI CHƯ TĂNG CAN NGĂN

HAI PHÁP BẤT ĐỊNH

GIỚI THỨ 01: BẤT ĐỊNH Ở CHỖ KHUẤT

GIỚI THỨ 02: BẤT ĐỊNH Ở CHỖ TRỐNG

30 PHÁP NI TÁT KỲ BA DẬT ĐỀ

GIỚI THỨ 01: CHỨA Y QUÁ HẠN

GIỚI THỨ 02: LÌA Y NGỦ

GIỚI THỨ 03: CHỨA Y QUÁ MỘT THÁNG

GIỚI THỨ 04: NHẬN Y CỦA CÔ NI KHÔNG PHẢI BÀ CON

GIỚI THỨ 05: BẢO CÔ NI KHÔNG PHẢI BÀ CON GIẶT Y DƠ

GIỚI THỨ 06: ĐẾN NHÀ CƯ SĨ KHÔNG PHẢI BÀ CON XIN Y

GIỚI THỨ 07: QUÁ THỌ Y

GIỚI THỨ 08: KHUYÊN CƯ SĨ THÊM TIỀN MAY Y

GIỚI THỨ 09: KHUYÊN HAI NHÀ THÊM TIỀN MUA Y

GIỚI THỨ 10: ĐÒI TIỀN MAY Y QUÁ HẠN

GIỚI THỨ 11: LÀM NGỌA CỤ BẰNG TƠ TẰM

GIỚI THỨ 12: MAY NGỌA CỤ BẰNG LÔNG DÊ THUẦN ĐEN

GIỚI THỨ 13: LÀM NGỌA CỤ BẰNG LÔNG TRẮNG

GIỚI THỨ 14: DÙNG NGỌA CỤ CHƯA ĐẦY SÁU NĂM

GIỚI THỨ 15: KHÔNG KẾT THÊM MIẾNG VẢI CŨ Ở TRÊN TỌA CỤ

GIỚI THỨ 16: MANG LÔNG DÊ ĐI QUÁ BA DO TUẦN

GIỚI THỨ 17: SAI NI CÔ KHÔNG PHẢI BÀ CON GIẶT LÔNG DÊ

GIỚI THỨ 18: CẤT CHỨA TIỀN BẠC CỦA BÁU

GIỚI THỨ 19: TRAO ĐỔI VÀNG BẠC, CỦA BÁU

GIỚI THỨ 20: KHÔNG ĐƯỢC MUA BÁN

GIỚI THỨ 21: CHỨA BÁT QUÁ THỜI HẠN

GIỚI THỨ 22: CHẲNG PHÂN CHIA TỰ XIN BÁT

GIỚI THỨ 23: XIN CHỈ SỢI, SAI THỢ DỆT KHÔNG PHẢI BÀ CON

GIỚI THỨ 24: KHUYÊN THỢ DỆT THÊM CHỈ TỐT

GIỚI THỨ 25: GIẬT Y CỦA TỲ KHEO

GIỚI THỨ 26: CHỨA THUỐC QUÁ BẢY NGÀY

GIỚI THỨ 27: QUÁ TRƯỚC MỘT THÁNG XIN Y TẮM MƯA

GIỚI THỨ 28: NHẬN Y CẤP THÍ TRƯỚC HẠN, SAU CHỨA QUÁ HẠN

GIỚI THỨ 29: CHỐN A LAN NHÃ CÓ NGHI NGỜ LÌA Y QUÁ HẠN

GIỚI THỨ 30: VẬT CỦA TĂNG ĐEM VỀ MÌNH

90 PHÁP BA DẬT ĐỀ

GIỚI THỨ 01: CỐ NÓI DỐI

GIỚI THỨ 02: NÓI LỜI MẮNG NHIẾC

GIỚI THỨ 03: NÓI HAI LƯỠI

GIỚI THỨ 04: NGỦ CHUNG NHÀ VỚI NGƯỜI NỮ

GIỚI THỨ 05: CÙNG VỚI NGƯỜI CHƯA THỌ CỤ GIỚI NGỦ QUÁ HẠN

GIỚI THỨ 06: CÙNG VỚI NGƯỜI CHƯA THỌ ĐẠI GIỚI TỤNG KINH

GIỚI THỨ 07: NÓI THÔ TỘI

GIỚI THỨ 08: ĐẾN HÀNG CƯ SĨ NÓI LÀ MÌNH ĐÃ THẬT ĐẮC ĐẠO

GIỚI THỨ 09: NÓI PHÁP RIÊNG CHO NGƯỜI NỮ NGHE

GIỚI THỨ 10: ĐÀO ĐẤT

GIỚI THỨ 11: HOẠI MẦM SỐNG

GIỚI THỨ 12: NÓI LỜI KHÁC LÀM NÃO NGƯỜI

GIỚI THỨ 13: HIỀM MẮNG NGƯỜI

GIỚI THỨ 14: TRẢI VẬT TỌA CỤ CỦA TĂNG Ở CHỖ ĐẤT TRỐNG

GIỚI THỨ 15: TRẢI NGỌA CỤ CỦA CHÚNG TĂNG CHỖ CÓ MÁI CHE

GIỚI THỨ 16: CƯỠNG ĐOẠT TRẢI CHỖ NGỒI

GIỚI THỨ 17: ĐUỔI TỲ KHEO KHÁC RA KHỎI PHÒNG

GIỚI THỨ 18: NGỒI GIƯỜNG CHÂN RÁP

GIỚI THỨ 19: UỐNG NƯỚC CÓ TRÙNG

GIỚI THỨ 20: LỢP NHÀ QUÁ HẠN ĐỊNH

GIỚI THỨ 21: TỰ Ý ĐI DẠY BẢO NI

GIỚI THỨ 22: NÓI PHÁP CHO TỲ KHEO NI ĐẾN CHIỀU TỐI

GIỚI THỨ 23: CHÊ TRÁCH TỲ KHEO KHÁC ĐI DẠY BẢO

GIỚI THỨ 24: CHO Y TỲ KHEO NI KHÔNG PHẢI BÀ CON

GIỚI THỨ 25: MAY Y CHO NI KHÔNG PHẢI BÀ CON

GIỚI THỨ 26: NGỒI CHUNG VỚI NI

GIỚI THỨ 27: ĐI CHUNG VỚI NI

GIỚI THỨ 28: ĐI CÙNG MỘT THUYỀN VỚI TỲ KHEO NI

GIỚI THỨ 29: THEO NI KHEN NGỢI ĐỂ ĐƯỢC THỨC ĂN

GIỚI THỨ 30: ĐI CHUNG VỚI NGƯỜI NỮ

GIỚI THỨ 31: CHỖ CÚNG THỨC ĂN NHẬN HƠN MỘT BỮA

GIỚI THỨ 32: THỌ THỈNH TRÁI LỜI

GIỚI THỨ 33: CHÚNG ĂN RIÊNG

GIỚI THỨ 34: NHẬN THỨC ĂN QUÁ HẠN CỦA KHÁCH BUÔN, VÀ PHỤ NỮ VỀ NHÀ CHỒNG

GIỚI THỨ 35: ĂN VỪA ĐỦ

GIỚI THỨ 36: ĂN ĐỦ RỒI KHUYÊN KHIẾN CHO PHẠM

GIỚI THỨ 37: ĂN PHI THỜI

GIỚI THỨ 38: ĂN THỨC ĂN CÁCH ĐÊM

GIỚI THỨ 39: ĂN THỨC ĂN KHÔNG MỜI

GIỚI THỨ 40: ĐÒI THỨC ĂN NGON

GIỚI THỨ 41: CHO NGOẠI ĐẠO THỨC ĂN

GIỚI THỨ 42: TRƯỚC VÀ SAU BỮA ĂN ĐẾN NHÀ NGƯỜI KHÁC

GIỚI THỨ 43: CỐ NGỒI NÁN TRONG NHÀ ĂN

GIỚI THỨ 44: NGỒI CHỖ KHUẤT TRONG NHÀ CÓ VIỆC ĂN

GIỚI THỨ 45: MỘT MÌNH CÙNG VỚI NGƯỜI NỮ NGỒI Ở CHỖ ĐẤT TRỐNG

GIỚI THỨ 46: ĐUỔI TỲ KHEO KHÁC RA KHỎI TỤ LẠC

GIỚI THỨ 47: THỌ THỰC QUÁ HẠN

GIỚI THỨ 48: XEM QUÂN TRẬN

GIỚI THỨ 49: ĐẾN TRONG QUÂN QUÁ HAI, BA ĐÊM

GIỚI THỨ 50: XEM CHIẾN ĐẤU

GIỚI THỨ 51: UỐNG RƯỢU

GIỚI THỨ 52: ĐÙA GIỠN TRONG NƯỚC

GIỚI THỨ 53: THỌC LÉT NHAU

GIỚI THỨ 54: KHÔNG NGHE NGƯỜI KHÁC CAN GIÁN

GIỚI THỨ 55: HÙ NHÁT TỲ KHEO

GIỚI THỨ 56: TẮM QUÁ MỘT LẦN TRONG NỬA THÁNG

GIỚI THỨ 57: ĐỐT LỬA NGOÀI ĐẤT TRỐNG

GIỚI THỨ 58: GIẤU Y VẬT CỦA NGƯỜI KHÁC

GIỚI THỨ 59: TỊNH THÍ CHÂN THẬT CHỦ KHÔNG BIẾT LIỀN LẤY Y

GIỚI THỨ 60: MẶC Y MỚI

GIỚI THỨ 61: CỐ GIẾT HẠI CHÚNG SANH

GIỚI THỨ 62: UỐNG NƯỚC CÓ TRÙNG

GIỚI THỨ 63: NGHI NGỜ LÀM TỲ KHEO KHÁC BỰC BỘI

GIỚI THỨ 64: CHE GIẤU LỖI CỦA TỲ KHEO

GIỚI THỨ 65: CHO NGƯỜI KHÔNG ĐỦ TUỔI THỌ CỤ TÚC

GIỚI THỨ 66: GÂY BỐN VIỆC TRANH CÃI NHAU

GIỚI THỨ 67: HẸN CÙNG ĐI VỚI GIẶC

GIỚI THỨ 68: NÓI DỤC KHÔNG PHẢI LÀ PHÁP CHƯỚNG ĐẠO, CHỐNG TRÁI CHƯ TĂNG CAN NGĂN

GIỚI THỨ 69: THEO TỲ KHEO BỊ CỬ TỘI

GIỚI THỨ 70: NUÔI SA DI BỊ ĐUỔI

GIỚI THỨ 71: CHỐNG CỰ NGƯỜI KHUYÊN HỌC

GIỚI THỨ 72: PHÁ HỦY TỲ NI

GIỚI THỨ 73: SỢ CỬ TỘI NÊN NÓI TRƯỚC

GIỚI THỨ 74: CÙNG YẾT MA SAU HỐI HẬN

GIỚI THỨ 75: KHÔNG DỰ DỤC

GIỚI THỨ 76: DỰ DỤC RỒI SAU ĂN NĂN

GIỚI THỨ 77: TRỘM NGHE BỐN VIỆC TRANH CÃI

GIỚI THỨ 78: ĐÁNH TỲ KHEO KHÁC

GIỚI THỨ 79: TÁT TỲ KHEO KHÁC

GIỚI THỨ 80: HỦY BÁNG PHẠM TỘI TĂNG TÀN

GIỚI THỨ 81: VÀO CỬA CUNG VUA

GIỚI THỨ 82: NHẶT CỦA BÁU

GIỚI THỨ 83: PHI THỜI VÀO LÀNG XÓM

GIỚI THỨ 84: LÀM GIƯỜNG QUÁ LƯỢNG

GIỚI THỨ 85: DỒN BÔNG ĐÂU LA LÀM NỆM

GIỚI THỨ 86: LÀM ỐNG ĐỰNG KIM BẰNG XƯƠNG, RĂNG NANH, SỪNG

GIỚI THỨ 87: MAY TỌA CỤ QUÁ LƯỢNG

GIỚI THỨ 88: MAY ÁO CHE GHẺ QUÁ LƯỢNG

GIỚI THỨ 89: MAY Y TẮM MƯA QUÁ LƯỢNG

GIỚI THỨ 90: MAY BA Y QUÁ LƯỢNG

BỐN PHÁP BA LA ĐỀ ĐỀ XÁ NI

GIỚI THỨ 01: Ở TRONG THÔN XÓM NHẬN THỨC ĂN CỦA NI CHẲNG PHẢI BÀ CON

GIỚI THỨ 02: ĂN THỨC ĂN CỦA NI CHỈ BẢO CHO

GIỚI THỨ 03: NHẬN THỨC ĂN CỦA HỌC GIA

GIỚI THỨ 04: THỌ THỰC TẠI A LAN NHÃ CÓ NẠN KHỦNG BỐ

100 PHÁP THỨC XOA CA LA NI (TỨC CHÚNG HỌC PHÁP)

01. MẶC NIẾT BÀN TĂNG CHO NGAY NGẮN

02. MẶC BA Y CHO CÂN BẰNG

03. VẮT NGƯỢC Y VÀO NHÀ CƯ SĨ

04. KHÔNG ĐƯỢC VẮT NGƯỢC Y VÀO NGỒI NHÀ CƯ SĨ CẦN PHẢI HỌC

05. Y ÁO QUẤN VÀO CỔ VÀO NHÀ CƯ SĨ

06. KHÔNG ĐƯỢC Y ÁO QUẤN TRÊN CỔ VÀO NGỒI NHÀ CƯ SĨ

07. TRÙM ĐẦU MÀ VÀO NHÀ CƯ SĨ

08. KHÔNG ĐƯỢC TRÙM ĐẦU VÀO NGỒI NHÀ CƯ SĨ CẦN PHẢI HỌC

09. KHÔNG ĐƯỢC NHẢY NHÓT ĐI VÀO NHÀ CƯ SĨ

10. KHÔNG ĐƯỢC NHẢY NHÓT ĐI VÀO NGỒI NHÀ CƯ SĨ CẦN PHẢI HỌC

11. KHÔNG ĐƯỢC NGỒI CHỒM HỔM TRONG NHÀ CƯ SĨ

12. KHÔNG ĐƯỢC CHỐNG NẠNH VÀO NHÀ CƯ SĨ

13. KHÔNG ĐƯỢC CHỐNG NẠNH

14. KHÔNG ĐƯỢC UỐN ÉO THÂN MÌNH VÀO NHÀ CƯ SĨ

15. KHÔNG ĐƯỢC UỐN ÉO THÂN MÌNH ĐI VÀO NGỒI NHÀ CƯ SĨ CẦN PHẢI HỌC

16. KHÔNG ĐƯỢC KHOÁC TAY ĐI VÀO NHÀ CƯ SĨ

17. KHÔNG ĐƯỢC KHOÁC TAY ĐI VÀO NGỒI NHÀ CƯ SĨ CẦN PHẢI HỌC

18. LỘ THÂN VÀO NHÀ CƯ SĨ

19. KHÉO CHE MÌNH KÍN ĐÁO VÀO NGỒI NHÀ CƯ SĨ CẦN PHẢI HỌC

20. NGOÁI NHÌN ĐI VÀO NHÀ CƯ SĨ CẦN PHẢI HỌC

21. KHÔNG ĐƯỢC NGÓ TRÔNG HAI BÊN KHI NGỒI NHÀ CƯ SĨ CẦN PHẢI HỌC

22. LỚN GIỌNG ĐI VÀO NHÀ CƯ SĨ

23. VÀO NGỒI NHÀ CƯ SĨ NÓI KHẼ CẦN PHẢI HỌC

24. ĐÙA CƯỜI KHI VÀO NHÀ CƯ SĨ

25. KHÔNG ĐƯỢC ĐÙA CƯỜI VÀO NHÀ CƯ SĨ CẦN PHẢI HỌC

26. KHÔNG ĐỂ Ý KHI KIẾM THỨC ĂN

27. NHẬN THỨC ĂN VỪA NGANG MIỆNG BÁT

28. NHẬN CANH VỪA NGANG MIỆNG BÁT

29. NHẬN THỨC ĂN KHÔNG ĐỒNG ĐỀU

30. KHÔNG THEO THỨ LỚP NHẬN THỨC ĂN

31. MOI XÓC GIỮA BÁT ĂN

32. VÌ MÌNH ĐÒI THỨC ĂN

33. LẤY CƠM ĐẬY CANH

34. LIẾC NHÌN BÁT TỲ KHEO NGỒI GẦN

35. KHÔNG ĐỂ Ý TRONG BÁT ĂN

36. VẮT CƠM LỚN MIẾNG MÀ ĂN

37. HÁ MIỆNG LỚN CHỜ CƠM ĂN

38. NGẬM CƠM NÓI CHUYỆN

39. VẮT CƠM NÉM VÀO TRONG MIỆNG

40. KHI ĂN ĐỂ CƠM RƠI ĐỔ

41. DỒN CƠM HAI BÊN MÁ ĂN

42. NHAI THỨC ĂN RA TIẾNG

43. HÚP THỨC ĂN

44. LE LƯỠI LIẾM THỨC ĂN

45. KHÔNG ĐƯỢC RẢY TAY KHI ĂN

46. TAY NHẶT CƠM RƠI ĂN

47. TAY DƠ CẦM ĐỒ ĐỰNG THỨC ĂN

48. NƯỚC RỬA BÁT ĐỔ TRONG NHÀ CƯ SĨ

49. ĐẠI TIỂU TIỆN TRÊN CỎ TƯƠI

50. KHẠC NHỔ, ĐẠI TIỂU TIỆN TRONG DÒNG NƯỚC

51. ĐỨNG ĐẠI TIỂU TIỆN

52. NÓI PHÁP CHO NGƯỜI KHÔNG CUNG KÍNH NGHE

53. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI QUẤN ÁO Ở CỔ, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

54. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI PHỦ ĐẦU,TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

55. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI TRÙM ĐẦU, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

56. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI CHỐNG NẠNH, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

57. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI MANG DÉP DA, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

58. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI MANG GUỐC GỖ, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

59. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI ĐI XE, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

60. NGỦ NGHỈ TRONG THÁP PHẬT

61. CẤT CHỨA CỦA CẢI TRONG THÁP PHẬT

62. MANG DÉP DA VÀO TRONG THÁP PHẬT

63. KHÔNG ĐƯỢC TAY CẦM DÉP DA VÀO TRONG THÁP CẦN PHẢI HỌC (như trên)

64. KHÔNG ĐƯỢC MANG DÉP DA ĐI NHIỄU QUANH THÁP CẦN PHẢI HỌC (như trên)

65. KHÔNG ĐƯỢC MANG GIÀY PHÚ LA VÀO TRONG THÁP PHẬT CẦN PHẢI HỌC (như trên)

66. KHÔNG ĐƯỢC TAY CẦM GIÀY PHÚ LA VÀO TRONG THÁP PHẬT CẦN PHẢI HỌC (như trên)

67. Ở DƯỚI THÁP ĂN UỐNG LÀM DƠ ĐẤT

68. KHIÊNG THÂY CHẾT ĐI QUA DƯỚI THÁP PHẬT

69. KHÔNG ĐƯỢC CHÔN THÂY CHẾT DƯỚI THÁP CẦN PHẢI HỌC (như trên)

70. KHÔNG ĐƯỢC ĐỐT THÂY CHẾT Ở DƯỚI THÁP CẦN PHẢI HỌC (như trên)

71. KHÔNG ĐƯỢC Ở TRƯỚC THÁP ĐỐT THÂY CHẾT CẦN PHẢI HỌC (như trên)

72. KHÔNG ĐƯỢC Ở BỐN PHÍA THÁP PHẬT ĐỐT THÂY CHẾT KHIẾN HƠI HÔI BAY VÀO CẦN PHẢI HỌC (như trên)

73. ĐEM ÁO GIƯỜNG CỦA NGƯỜI CHẾT ĐI QUA DƯỚI THÁP

74. KHÔNG ĐƯỢC ĐẠI TIỂN TIỆN DƯỚI THÁP PHẬT CẦN PHẢI HỌC (như trên)

75. KHÔNG ĐƯỢC ĐẠI TIỂU TIỆN TRƯỚC THÁP PHẬT CẦN PHẢI HỌC (như trên)

76. KHÔNG ĐƯỢC QUANH BỐN PHÍA THÁP PHẬT

ĐẠI TIỂU TIỆN KHIẾN HƠI HÔI BAY VÀO CẦN PHẢI HỌC (như trên)

77. KHÔNG ĐƯỢC MANG TƯỢNG PHẬT ĐẾN CHỖ ĐẠI TIỂU TIỆN, CẦN PHẢI HỌC (như trên)

78. KHÔNG ĐƯỢC Ở DƯỚI THÁP PHẬT NHĂN CÀNH DƯƠNG CẦN PHẢI HỌC (như trên)

79. KHÔNG ĐƯỢC Ở TRƯỚC THÁP PHẬT NHĂN CÀNH DƯƠNG CẦN PHẢI HỌC (như trên)

80. KHÔNG ĐƯỢC BỐN PHÍA THÁP PHẬT NHĂN CÀNH DƯƠNG CẦN PHẢI HỌC (như trên)

81. KHÔNG ĐƯỢC Ở DƯỚI THÁP PHẬT HỈ NHỔ CẦN PHẢI HỌC (như trên)

82. KHÔNG ĐƯỢC TRƯỚC THÁP PHẬT HỈ NHỔ CẦN PHẢI HỌC (như trên)

83. BỐN BÊN THÁP PHẬT HỈ NHỔ

84. DUỖI CHÂN TRƯỚC THÁP

85. ĐỂ TƯỢNG PHẬT Ở TẦNG DƯỚI

86. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI NGỒI MÌNH ĐỨNG, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

87. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI NẰM MÌNH NGỒI, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

88. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI NGỒI Ở TẠI TÒA, CÒN MÌNH NGỒI Ở PHI TÒA, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

89. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI NGỒI CHỖ CAO MÌNH NGỒI CHỖ THẤP, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

90. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI ĐI Ở TRƯỚC MÌNH ĐI Ở SAU, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

91. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI ĐI KINH HÀNH Ở CHỖ CAO, MÌNH ĐI KINH HÀNH Ở CHỖ THẤP, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

92. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI Ở GIỮA ĐƯỜNG, CÒN MÌNH Ở BÊN ĐƯỜNG, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

93. KHÔNG ĐƯỢC NẮM TAY NHAU KHI ĐI ĐƯỜNG

94. Ở TRÊN CÂY CAO QUÁ ĐẦU NGƯỜI

95. TÚI ĐÃI MÁNG TRÊN ĐẦU GẬY QUẢY ĐI

96. NÓI PHÁP CHO NGƯỜI CẦM GẬY KHÔNG CUNG KÍNH

97. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI CẦM KIẾM, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

98. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI CẦM MÂU, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

99. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI CẦM DAO, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

100. KHÔNG ĐƯỢC NÓI PHÁP CHO NGƯỜI CẦM DÙ CHE, TRỪ KHI CÓ BỆNH CẦN PHẢI HỌC (như trên)

BẢY PHÁP DỨT TRỪ SỰ TRANH CÃI

1. ĐÁNG CHO LÀM PHÁP HIỆN TIỀN TỲ NI, NÊN CHO LÀM PHÁP HIỆN TIỀN TỲ NI

2. ĐÁNG CHO LÀM PHÁP TỲ NI NHỚ NGHĨ, NÊN CHO LÀM PHÁP TỲ NI NHỚ NGHĨ

3. ĐÁNG CHO LÀM PHÁP BẤT SI TỲ NI, NÊN CHO LÀM PHÁP BẤT SI TỲ NI

4. ĐÁNG CHO LÀM PHÁP TỰ NÓI TỘI THÌ NÊN CHO LÀM PHÁP TỰ NÓI TỘI ĐỂ TRỊ

5. ĐÁNG CHO LÀM PHÁP NHIỀU NGƯỜI NÓI TỘI THÌ NÊN CHO LÀM PHÁP NHIỀU NGƯỜI NÓI TỘI

6. ĐÁNG CHO LÀM PHÁP TÌM TƯỚNG TỘI, NÊN CHO LÀM PHÁP TÌM TƯỚNG TỘI

7. ĐÁNG CHO LÀM PHÁP NHƯ CỎ CHE ĐẤT, NÊN CHO LÀM PHÁP NHƯ CỎ CHE ĐẤT

KỆ NÓI VỀ BẢY ĐỨC PHẬT

PHẦN LƯU THÔNG

PHỤ LỤC HOẰNG DƯƠNG LUẬT HỌC DĨ GIỚI VI SƯ

BÀI KỆ QUY Y

Cúi đầu lễ chư Phật

Tôn pháp Tỳ kheo Tăng

Nay diễn pháp Tỳ Ni

Khiến chánh pháp còn hoài.

Giới như biển không bờ

Như báu cầu không chán

Muốn giữ thánh pháp tài

Chúng họp nghe tôi nói.

Muốn trừ bốn tội Khí

Và diệt tội Tăng Tàn

Ngăn ba mươi Xả Đọa

Chúng họp nghe tôi nói.

Tỳ Bà Thi Thức Khí

Tỳ Xá Câu Lưu Tôn

Câu Na Hàm Mâu Ni

Ca Diếp Thích Ca Văn

Chư Đại Đức Thế Tôn

Vì tôi nói việc này

Tôi nay sắp nói giới

Bậc hiền đều cùng nghe

Ví như người què chân

Không có thể đi được

Phá giới cũng như thế

Không được sanh trời người

Muốn được sanh cõi trời

Và được sanh cõi người

Phải giữ chân giới luật

Chớ khiến cho hao mất.

Như xe vào đường hiểm

Lo mất chốt gãy trục

Phá giới cũng như thế

Khi chết mang lòng sợ

Như người tự soi gương

Đẹp xấu sanh vui buồn

Nói giới cũng như thế

Vẹn hỏng sanh lo mừng

Như hai binh cùng đánh

Gan tiến, nhát thối lui

Nói giới cũng như thế

Nhiễm sợ, tịnh an vui

Thế gian vua lớn nhất

Các dòng, biển là to

Các sao, trăng hơn hết

Các Thánh, Phật là tột

Trong tất cả giới luật

Giới kinh là hơn hết

Như Lai lập giới cấm

Nửa tháng tụng một lần.

Bài kệ này do Tôn giả Pháp Hộ sáng tác, chính là lời tựa chung rộng lược về hai giáo. Trước là lời khai, trì, phạm, để thành bổn nói nghe vậy. Từ chữ “hòa hợp” trở xuống là phần tông chỉ của hai giáo, được chia làm ba phần:

1. Tự

2. Chánh tông

3. Lưu thông

LỜI NGƯỜI DỊCH

Năm 2002 chùa Viên Giác chiêu sinh khai giảng lớp “Hoằng Luật Viên Giác”. Sau khi thi trắc nghiệm xong, có hơn 300 Tăng Ni trúng tuyển và theo học. Giáo trình chuyên về ba môn: Chỉ trì, hành trì, tác trì.

Riêng Bộ Hàm Chú Về Luật Tứ Phần này, hòa thượng Thích Minh Thông đã sử dụng giảng về môn chỉ trì trong khóa học. Chúng tôi chuyển ngữ tập sách, với tâm niệm để làm tư liệu học tập. Nhưng sau chuyến đi kinh đô Trường An Trung Quốc, hồi tưởng lại những cảm giác trước pháp tướng của ngài Đạo Tuyên nơi tổ đường chùa Tịnh Nghiệp, trên đỉnh Chung Nam cheo leo lạnh buốt phủ trắng mù sương, lòng càng cảm khái, nên tìm lại bản dịch đánh máy lưu hành.

Chúng con xin thành kính tri ân chư vị giáo thọ sư, ban chủ nhiệm: “Lớp Hoằng Luật Viên Giác”, “Lớp Hán Ngữ Nâng Cao Khóa I – VNCPH” đã truyền trao kiến thức dịch thuật. Xin cảm niệm tri ân và ghi nhớ mãi công đức chư Tăng, Phật tử trú xứ đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi để hoàn thành bản dịch nầy.

Nguyện đem công đức dâng lên ba ngôi quí báu, và hồi hướng về cha mẹ quá khứ, hiện tại cùng khắp pháp giới chúng sanh đồng thành Phật đạo.

Viên Giác tháng 9 năm Giáp Thân

Thích Thiện Phước

LỜI TỰA¹

BỘ HÀM CHÚ VỀ GIỚI BỔN LUẬT TỨ PHẦN ²

Đời Đường, núi Chung Nam Thái Nhất³ Sa Môn Đạo Tuyên⁴ soạn.

Bộ Tứ Phần⁵ Giới Bổn này chính là con đường chung mở bày ra muôn hạnh, là khuôn phép chính dẫn dắt ba thừa. Từ khi đấng Pháp vương thị hiện ra đời làm lợi ích chúng sanh⁶, giảng dạy chánh giáo cứu giúp kẻ có nhân duyên, giới luật chính là nấc thang cần thiết để bước lên quả Phật.

Thương cho kẻ phàm phu căn kém lặn hụp mãi trong sông mê, Ngài mới mở toang cánh cửa giải thoát, chỉ bày giáo pháp sâu xa mầu nhiệm, giương cao học thuyết vô vấn, ngõ hầu hiển rõ bến bờ cho người mới học. Từ nơi cảnh tịnh mà giảng dạy nguồn giáo, Ngài nhóm họp chúng Tăng tuyên thuyết huyền phạm. Trước nêu rõ lý do, trình bày công khơi mở; sau tuần tự kể phần tông chỉ, trùm khắp các căn, tùy thời phu diễn, là con đường chung để noi theo, làm cho mọi người khi nghe qua đều được thanh tịnh. Chánh pháp nhờ đây mà tồn tại lâu dài. Bởi vì, thời đã đến mà không lo tranh thủ tu tập thì thật luống uổng, cứ để tình thức mãi buông trôi theo trần cảnh.

Kinh nêu trưởng giả mộng thấy tấm vải nỉ⁷; Luật dẫn câu chuyện cây gậy vàng bị gãy⁸. Cho nên giáo bị lệ thuộc theo văn, lý theo tình mà thay đổi. Sự bất đồng giữa hai bộ⁹, năm bộ¹⁰

thênh thang như mây bay; khác nhau giữa mười tám bộ¹¹, năm trăm bộ¹² chồng chất như núi cả. Nếu chấp lấy hết những điều ở thời nguyên thủy thì đâu không bị kẹt nơi tình; nhưng suy xét đến tận cùng chỗ dung hội của tâm linh thì đều thông cả chánh nghiệp.

Mãi đến cuối đời Tào Ngụy, giới bổn mới rạng rỡ lưu truyền, rốt đến đầu đời Tùy mới sửa đổi lược bỏ rất nhiều, hoặc nương theo Phạn bổn, hoăc viết lối Lệ thư, hoặc truy tìm nghĩa lý, hoặc y cứ nhân duyên, hoặc so sánh nhiều thuyết đến nỗi trở thành mờ tối, lạm dối các bậc tiên giác, che mờ những kẻ hậu học. Phạn bổn thì ý chỉ lời văn¹³ trái nhau, từ ngữ thì chưa được dung hợp. Nếu căn cứ theo luật thì theo quan điểm của tông phái mình, nhưng phần hình thức chưa được trọn vẹn. Tuy có tìm tòi hiểu sâu về nghĩa lý, nhưng chưa bàn rõ được đầu mối; còn căn cứ theo duyên thì dường như đã bủa khắp, vậy mà vẫn còn kiến chấp cục bộ.

Vả chăng, chánh thì nói rõ giới ngăn, chỉ có Phật mới chế khai, các bậc hiền thánh đều lặng yên, chỉ biết vâng làm. Thế nên chỗ bàn trong Luật Luận, đều y cứ vào bổn kinh, vốn chẳng lập riêng khác, chưa từng so sánh, nêu chung các chổ thấy nghe, kiến giải của tông sư rất nhiều. Nghĩ rằng khảo đính duyên xưa, nhưng chưa rảnh rỗi. Nay đem giới bổn lược phần rườm rà, nghĩa ẩn văn hẹp. Dùng thì mất nghi cách, còn bỏ thì mất căn cứ. Nếu không nêu rõ tướng trạng thì người khó căn cứ đầy đủ. Đạo Tuyên tôi từ bé đã ngưỡng mộ đạo huyền, chí cầu phạm hạnh. Trước đã từng ở cửa khuyết¹⁴ giảng bày, khép mình học hỏi nhiều năm tìm tòi, đâu không từng say sưa trong văn chương sách vở, âu cũng nhờ đây mà thu thập[note] Uẩn kết: Tức là chứa nhóm, kết tập. “Uẩn kết Đại Hạ, xuất bỉ thiên linh” (Bổn Kinh nầy được kết tập tại nước Đại Hạ, có đến 1000 năm) – “Lời tựa Hoằng Truyền Kinh Diệu Pháp Liên Hoa”.[/note] được.

Đến năm Canh Dần, niên hiệu Trinh Quán thứ tư (630). Tuyên tôi chu du khắp chốn, bàn luận nhiều về Luật Tông, nhận thấy lời tụng còn ngổn ngang nhưng chưa thể nghĩ đến việc mở mang rộng rãi. Nói suông thì có đấy, còn việc ứng dụng thì không biết cách nào!. Vừa trùm khắp năm thiên¹⁵ bảy tụ¹⁶ nhưng phí công chấp ở đầu một chữ. Chỉ kể ra lẽ cốt yếu của việc hành tàng, hầu khơi bày nguồn tâm chơn chánh. Hỏi đến thì đem sự hưng phế của giới luật, nương theo lời sớ giải, còn ước theo tình thì thông suốt, vốn có căn cứ, nhưng thử hỏi không có văn từ thì lấy chi để nương tựa?. Chỉ có người học rộng mới biết danh hạnh đều bày, nhưng thần dụng chẳng theo mực thước. Nếu chuộng lấy tình thì trái với phép trời, vì thế lòng tôi cứ nao nao!. Như vậy ý nghĩa phải nên theo pháp mà đính chính lại thì sự tranh luận ấy tự nhiên chấm dứt, cần gì phải lắm lời?

Nay thử nương theo bổn luật, chép đủ chánh kinh vẫn theo lý Phật, liền soạn lời chú. Văn tuy chỉ có một quyển nhưng không khác sự lưu truyền xưa, phần trì phạm đều nêu ra rõ ràng, nay khác hơn xưa, ngõ hầu khiến cho kẻ sơ cơ hậu bối đều học được, ngu trí thảy noi theo. Kẻ hiểu biết sơ sài thì đủ ba loại trì luật; người tinh luyện thì cùng một thầy giáo hóa, đem việc nầy ra để tìm cầu, giúp thành cao tột. Lại đem các duyên khởi của giới, vọng nói nguồn cơn. Nếu không xét soi tường tận thì trở thành hư dối. Thế nên tùy theo loại giới mà dẫn ra, lược bớt chỗ rườm rà thêm vào phần quan trọng. Khiến cho hiển tướng thông khắp, khinh trọng rõ ràng, đủ để đượm thấm thân mình, rạng ngời đức hạnh; đủ để hộ trì chánh pháp, cứu giúp cho đời. Dùng văn nhưng không lệ thuộc sự sai lầm ở nơi văn; nghĩ đến nghĩa đúng thì không vướng vào nghĩa khác. Há ngay nơi mình sao không còn bị sai sót lầm lỡ, cũng gồm giúp những người có nhân duyên. Cho nên mới viết lời tựa nầy vậy.

BỐN PHÁP BA LA DI

Chư Đại Đức bốn pháp Ba La Di này mỗi nửa tháng nói ở trong kinh giới chép ra.

GIỚI DÂM THỨ NHẤT

Lúc Phật ở nước Tỳ Xá Ly, khi ấy ông Tu Đề Na đi xuất gia bằng lòng tin, sau trở lại làng xưa, cùng làm hạnh bất tịnh với người vợ cũ. Các Tỳ kheo biết rõ, bèn bảo: “Thầy phải nên ở trong pháp thanh tịnh của Như Lai, ở trong cảnh dục mà không nhiễm dục, đoạn trừ khát ái, phá tan hang ổ vô minh, trừ bỏ các kết sử ràng buộc, khi lòng ái dục hết thì mới chứng được diệu quả Niết Bàn. Tại sao phải làm điều nhơ nhớp như thế?”. Do đó các Tỳ kheo đem lỗi này bạch Phật, Phật liền nhóm họp chúng Tăng, biết thời nghĩa đã họp. Ông tự khai xong, Phật quở: “Việc ngươi làm là sai quấy, trái với oai nghi, chẳng phải là sa môn, chẳng phải là hạnh trong sạch, chẳng phải là hạnh tùy thuận. Đó là việc không nên làm”.

Phật bảo các Tỳ kheo: “Ta dùng vô số phương tiện nói pháp đoạn dục, vượt qua sự ràng buộc của ái dục”. Lại bảo: “Thứ dục này như lửa, như đuốc, cho đến như đao gươm”. Phật quở trách như thế xong, Ngài nói: “Đây là kẻ ngu si, gieo nhiều hạt giống hữu lậu, là người phạm giới đầu tiên. Nay ta phải kết giới, bao gồm mười nội dung:

1. Đoàn kết ở nơi Tăng.

2. Khiến cho Tăng hoan hỷ.

3. Khiến cho Tăng an lạc.

4. Khiến người chưa tin thì sanh lòng tin.

5. Khiến người đã tin thì làm cho tăng trưởng.

6. Điều thuận được những kẻ khó điều thuận.

7. Khiến người hổ thẹn được an vui.

8. Đoạn trừ nghiệp hữu lậu ở hiện tại.

9. Đoạn trừ nghiệp hữu lậu trong vị lai.

10. Khiến cho chánh pháp được tồn tại lâu dài”.

Các điều lệ của mỗi giới cũng như vậy. Những giới sau đều lược bớt, người muốn nói giới thì phải nên nói như thế.

* Nếu Tỳ kheo.

Phật dạy: Tỳ kheo có tám hạng tức là: 1/ Danh tự Tỳ kheo, 2/ Tương tợ Tỳ kheo, 3/ Tự xưng Tỳ kheo, 4/ Khất cầu Tỳ kheo, 5/ Mặc y cắt rọc Tỳ kheo, 6/ Phá kết sử Tỳ kheo, 7/ Thiện lai Tỳ kheo, 8/ Thọ đại giới bạch tứ yết ma như pháp, thành tựu được bản thể Tỳ kheo.

Trong đây, hạng Tỳ kheo thọ đại giới bạch yết ma như pháp, thành tựu được bản thể, ở trong pháp của Tỳ kheo, đó mới là Tỳ kheo đúng nghĩa.

* Cùng với Tỳ kheo.

Phật dạy: “Nếu cùng với Tỳ kheo khác thọ đại giới, bạch tứ yết ma, cho đến ở trong pháp của Tỳ kheo”. Đây chính là ý nghĩa của câu “cùng với Tỳ kheo” vậy.

* Đồng giới.

Phật dạy: “Vì các đệ tử, Ta kết giới xong, các ông thà chịu chết chớ không nên phạm”.

Đây là nói cùng một giới với các Tỳ kheo khác, đồng giới, bằng một cấp bậc giới, đó là ý nghĩa của sự “đồng giới” vậy.

* Nếu không xả giới.

Phật dạy: “Tỳ kheo nào không thích tu phạm hạnh, cho xả giới trở về nhà. Nếu họ muốn xuất gia trở lại ở trong Phật pháp tu hành phạm hạnh thì nên độ cho xuất gia, được thọ đại giới”.

Tại sao gọi là không xả giới? Nếu Tỳ kheo tự mình điên cuồng loạn tâm, đau thương khổ não, câm điếc, hoặc ở trước những hạng người ấy nói như thế, cho đến người trung quốc xả trước người biên địa, người biên địa xả trước người trung quốc thì không thành pháp xả, hoặc nói đùa, nói với người ngủ, người không biết, tự mình không nói, hoặc nói ở trước người không hiểu biết đều không thành pháp xả. Nếu nói tôi bỏ Phật, bỏ Pháp, bỏ Tăng, bỏ Hòa thượng, bỏ giới luật, tôi thọ pháp tại gia… đó mới gọi là xả giới.

* Giới kém không tự ăn năn.

Phật dạy: “Sao gọi là giới kém mà không xả giới, nếu có Tỳ kheo lòng thường lo rầu, không thích phạm hạnh, nhàm chán pháp Tỳ kheo, ý thích sống ở tại gia. Bèn nói: “Tôi nhớ cha, mẹ, vợ, con, bà con làng xóm, thành ấp, ruộng vườn, gia nghiệp, tôi muốn bỏ Phật, cho đến bỏ việc học…”

Nếu có ý niệm: “Ta nay xả giới”. Đó gọi là giới kém mà thành xả.

* Phạm hạnh bất tịnh.

Phật dạy: “Đó là pháp dâm dục. Nam thì có hai đường, nữ thì ba đường. Nếu từ đường chính mà vào đường chính, từ nơi đường chính mà vào không phải đường chính, hoặc vào có giới hạn, vào hết, cho đến vào chừng đầu sợi lông đều phạm tội Ba La Di”.

* Cho đến cùng súc sanh.

Phật dạy: “Những chỗ có thể hành dâm được, có ba đối tượng để hành dâm:

1/ Người, 2/ Phi nhơn, 3/ Loài súc sanh

Lại có năm đối tượng: 1/ Phụ nữ, 2/ Đồng nữ, 3/ Hai hình, 4/ Huỳnh môn, 5/ Người nam.

Nếu Tỳ kheo có tâm dâm dục tiếp xúc với hai chỗ, ba chỗ của đối tượng, hễ vừa vào là phạm cho dù có vật cách cũng phạm. Nếu tiếp cận với người ngủ, người chết chưa hoại, hoặc chỉ hoại ít phần, ở ngay nơi hai chỗ hoặc ba chỗ mà hành dâm, vừa vào liền phạm.

Nếu nói rộng ra thì: Như có Tỳ kheo nào bị kẻ oan gia ép đem đến đối tượng hành dâm, cưỡng ép (đem nam căn) để vào hai chỗ hoặc ba chỗ. Khi vừa vào hễ có cảm giác thích thú thì phạm, còn không thích thú thì không phạm. Cho dù có vật cách hay không có vật cách, tội cũng giống như trên.

Nếu thầy Tỳ kheo bị kẻ oán tặc ép buộc bắt phải làm việc bất tịnh, (với đối tượng) dù có thích thú hay không thích thú, có vật cách hay không có vật cách tội cũng đồng như trên”.

* Tỳ kheo đó phạm giới Ba La Di.

Phật dạy: “Ví như người bị chặt đứt đầu không thể sống lại được. Tỳ kheo cũng thế, người phạm pháp này không thể thành tựu lại pháp Tỳ kheo. Cho nên gọi là Ba La Di”.

Nếu phương tiện muốn làm việc bất tịnh, hễ thành thì phạm Ba La Di, không thành thì phạm Thâu Lan Giá. Nếu bảo Tỳ kheo khác làm, Tỳ kheo ấy làm người dạy phạm tội Thâu Lan Giá, không làm người dạy phạm tội Đột Kiết La. Ngoài Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni ra các chúng khác dạy bảo nhau, cho dù làm hay không làm đều phạm tội Đột Kiết La. Nếu tử thi hoại nửa phần, hoặc tất cả đều hoại, hoặc ở kẽ hở của xương, hoặc hang đất, lỗ bùn, làm việc bất tịnh vào những nơi ấy đều phạm tội Thâu Lan Giá. Hoặc đường chính tưởng là đường chính, hoặc còn ngờ vực, hoặc tưởng chẳng phải là đường chính thì đều phạm tội Ba La Di. Nếu chẳng phải là đường chính mà tưởng là đường chính, hoặc còn nghi ngờ, đều phạm tội Thâu Lan Giá, Tỳ kheo Ni phạm Ba La Di, Thức Xoa Ma Na, Sa Di, Sa Di Ni, phạm tội Đột Kiết La diệt tẩn, thế gọi là phạm.

Không phạm:

Nghĩa là khi ngủ không hay biết, không thích thú, hoàn toàn không có ý dâm dục, lúc đầu tiên Phật chưa chế giới, kẻ si mê điên cuồng, tâm rối loạn, bị các thứ đau thương khổ não ràng buộc thì không phạm.

* Không được ở chung.

Phật dạy: “Có hai hạng người được ở chung:

1/ Cùng làm một pháp yết ma.

2/ Cùng một chỗ thuyết giới”.

Vì không được ở trong hai việc này cho nên gọi là “không được ở chung”.

GIỚI TRỘM THỨ HAI

Phật ở thành La Duyệt Kỳ, Đàn Ni Ca đang ở chốn nhàn tĩnh, toạ thiền trong ngôi nhà tranh nhưng bị người dở, bèn làm ngôi nhà bằng đất nung, Phật sai chúng Tăng đập phá. Sau thầy nói gạt người giữ gỗ là do vua bảo đốn lấy những thứ cây mà nhà vua cần, bị vua, đại thần, nhơn dân quở trách, không cho vào trong xóm, lại chẳng được an vui mà ở. Tỳ kheo mới đem lỗi này bạch Phật, Ngài nhân việc trên chế giới.

* Nếu Tỳ kheo.

Nghĩa giống như trên.

* Ở trong xóm làng:

Thôn có bốn loại:

1/ Xung quanh có tường.

2/ Có hàng rào.

3/ Có hàng rào và tường nhưng không giáp.

4/ Xung quanh đều có nhà.

* Hoặc ở chỗ nhàn tĩnh.

Tức là nơi vắng lặng ngoài thôn xóm. Chỗ tức là ở trong đất, trên đất, hoặc chở, hoặc gánh, hoặc ở trên không, hoặc ở trên sào, hoặc ở trong xóm, hoặc chỗ vắng vẻ, trong ruộng, chỗ mình ở…, trong thuyền, trong nước, lén qua cửa ải không đóng thuế, hoặc lấy đồ vật của người khác gởi, hoặc lấy nước, cành cây chà răng, cây cỏ trong vườn, trái cây ở trong vườn, chúng sanh không chân, hai chân, bốn chân, nhiều chân, của cải do mưu sinh chung, giao kèo với người, trông chừng, giữ gìn, gác đường. Đó gọi là chỗ vậy.

` Không cho.

Là người khác không bỏ. Nếu tưởng vật của người khác, tưởng vật của người khác giữ gìn, tưởng có chủ, vật chẳng phải của mình chẳng được tạm dùng, chẳng được đồng ý.

* Lấy bằng tâm trộm.

Tức có tâm cướp đoạt, có năm loại:

1/ Tâm đen tối.

2/ Tâm tà

3/ Tâm lệch lạc.

4/ Tâm sợ hãi.

5/ Thường có tâm trộm của người khác.

Lại có năm cách lấy:

1/ Quyết định lấy.

2/ Sợ hãi lấy.

3/ Vật gởi lấy.

4/ Thấy liền lấy.

5/ Ỷ vật gởi lấy.

Hoặc nương vào sức cưỡng ép của bà con, bè bạn, hoặc dùng ngôn từ để biện nói, hoặc làm cuồng mê lấy.

* Theo pháp không cho mà lấy.

Căn cứ theo pháp vua lập ra, hoặc lấy năm tiền, lấy vật trị giá năm tiền, mắc tội đáng chết. Phật theo phép vua mà chế, hễ trộm đủ thì phạm tội nặng.

* Hoặc bị vua.

Vua là người được tự tại, không bị lệ thuộc ở kẻ khác.

* Đại thần của vua.

Tức các vị đại thần giúp vua.

* Hoặc bị bắt, bị giết, bị trói buộc, đuổi ra khỏi nước, mắng rằng: “Ngươi là giặc, ngươi là kẻ si mê, ngươi không có sự hiểu biết”. Tỳ kheo ấy phạm tội Ba La Di.

Tỳ kheo nghĩa như trên. Lấy được vật ở các nơi. Trộm đáng giá năm tiền, hoặc hơn năm tiền phạm tội Ba La Di. Nếu phương tiện lấy phạm Thâu Lan Giá… hoặc lấy ít hơn năm tiền, phạm tội Thâu Lan Giá, còn lấy mà không được, phạm tội Đột Kiết La. Dạy người trộm lấy, nếu người kia lấy được vật thì đều phạm tội Ba La Di. Người nhận lời đi lấy mà lấy nhầm vật khác, hoặc lấy vật ở chỗ khác, người lấy phạm trọng tội Ba La Di, người dạy phạm tội Thâu Lan Giá. Nếu người lấy được vật mà người bị sai không có tâm trộm thì người bảo đó phạm tội Ba La Di, người bị sai không phạm. Nếu sai người lấy vật, mà người bị sai biết là lấy trộm, người nhận lời sai phạm tội trọng, người dạy bảo không phạm. Có chủ mà tưởng có chủ phạm tội trọng, hoặc nghi ngờ phạm Thâu Lan Giá. Vật không có chủ mà tưởng có chủ, hoặc nghi ngờ có chủ phạm Thâu Lan Giá.

Tỳ kheo Ni… bốn chúng thể thức phạm đều như giới trên.

Không phạm:

Tưởng là của người cho mà lấy, tưởng là của mình có, tưởng là đồ vất bỏ, tưởng lấy tạm thời, tưởng là thân thiết.

* Không được ở chung.

Ý nghĩa giống như đã giải thích ở trên.

GIỚI SÁT THỨ BA

Phật ở thành Tỳ Xá Ly, nói cho các Tỳ kheo nghe về pháp quán thân bất tịnh, các thầy Tỳ kheo tập định xong liền nhàm chán thân mạng, khen chết, khuyên chết. Khi ấy Tỳ kheo Nan Đề nhận làm người giết thuê, cư sĩ thấy vậy khiếp sợ. Sau Phật biết việc này liền nói pháp thiền định, hàng Tỳ kheo nương theo đây tu tập, đều chứng (đắc pháp tăng thượng thù thắng an trụ nơi quả chứng). Nhân đây Thế Tôn quở trách lỗi lầm trên, và chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo cố tự tay mình đoạn mạng người.

Nghĩa là làm việc giết hại vậy. Nếu như tự mình giết, dạy người giết, sai người giết sai đến chỗ nầy chỗ kia giết, sai nhiều lần, lần lựa sai nhiều người giết, cầu người nam giết, dạy người cầu người nam giết, cầu người cầm dao giết, hoặc bảo người tìm người cầm dao giết, hiện ra thân tướng, hoặc miệng nói, hoặc thân miệng đều biểu hiện ra tướng, hoặc xúi người sứ khen ngợi, hoặc sai đưa thư, hoặc dạy người đưa thư, hoặc đào hầm khiến cho họ sụp, gài bẫy, cho uống thuốc độc, để khí cụ giết hại, cho đến dùng các phương tiện giết khác.

* Mạng người.

Từ khi thần thức mới gá vào thai, cho đến thức cuối cùng làm gián đoạn mạng sống ấy.

* Cầm dao đưa cho người khen ngợi cho chết, khuyên vui cho chết. Ôi chao! Nam tử, ngươi làm việc ác như thế sống làm gì thà chết đi chớ không nên sống, khởi lòng nghĩ như thế, bằng nhiều phương tiện khen ngợi cho chết, khuyên vui cho chết Tỳ kheo đó phạm Ba La Di.

Dùng các thứ phương tiện giết người như trên, nếu không chết thì phạm tội Thâu Lan Giá. Nếu giết phi nhơn, hoặc súc sanh có hiểu biết tiếng người, hoặc có thể biến hình, dùng phương tiện giết đều phạm tội Thâu Lan Giá. Nếu không chết phạm tội Đột Kiết La. Nếu giết súc sanh không thể biến hình, phạm Ba Dật Đề. Nếu thật là người tưởng là người phạm tội Ba La Di, chẳng phải người mà tưởng, nghi là người phạm Thâu Lan Giá. Trường hợp phạm giới đối với bốn chúng sau cũng giống như trên.

Không phạm:

Do ném dao, gậy, ngói, đá trúng nhầm người chết, việc xây dựng phòng nhà vô tình làm rơi gỗ đá chết người. Nâng đỡ đem người bệnh vào phòng qua lại, tất cả không có tâm hại mà họ bị chết.

– Không được ở chung.

GIỚI NÓI DỐI THỨ TƯ

Phật ở thành Tỳ Xá Ly, nhằm lúc ngũ cốc khan hiếm, khất thực khó được, hàng Tỳ kheo an cư bên sông Bà Cừu, bèn tự khen ngợi nhau được pháp của bậc thượng nhơn làm cho cư sĩ có lòng tin giảm bớt phần ăn của mình để cúng dường. Về sau qua chỗ Phật, nhân lúc hỏi thăm Ngài quở trách chế giới.

* Nếu Tỳ kheo thật không hiểu biết.

Nghĩa là thật không có tri kiến về chánh pháp.

* Tự khen rằng tôi đã được pháp của bậc thượng nhơn.

Tự khen nói mình có tín, giới, thí, văn, trí huệ biện tài hơn người. Pháp của người là: ấm, giới, nhập. Pháp của bậc thượng là thành tựu được pháp vượt khỏi sanh tử.

* Đã vào pháp thánh trí thù thắng.

Tự nói có niệm tại thân, hoặc nhớ nghĩ đúng đắn, hoặc tự nói kiên trì tịnh giới, hoặc tự nói có dục, hoặc không phóng dật, hoặc tinh tấn, hoặc được thiền định, hoặc được chánh thọ, hoặc có đạo, hoặc có tu, hoặc có huệ, hoặc tự nói có kiến (thấy khổ, tập, diệt, đạo), hoặc tự nói có chỗ đắc, hoặc tự nói có quả vị.

Tôi biết thế, tôi thấy thế.

Hoặc nói tôi được trời, rồng, quỉ thần đến cúng dường, hoặc tự nói được pháp quán bất tịnh, được tứ thiền, tứ không định…

* Tỳ kheo đó ở thời gian khác nếu có người hỏi hay không hỏi muốn cho mình thanh tịnh nên tự nói thế nầy: “Tôi thật không biết, không thấy mà nói biết nói thấy”.

Ý muốn đem lời sau để sám hối lời trước, dùng lời chơn thật để thay đổi thành hư dối, do miệng tạo nghiệp, nói rõ ràng thì mắc trọng tội.

* Trừ người Tăng thượng mạn.

Tỳ kheo có tâm ngã mạn, tự bảo rằng tôi đã đắc đạo, về sau nhờ siêng năng tinh tấn chứng được quả tăng thượng, Tỳ kheo sanh lòng ngờ vực bạch Phật. Phật liền dạy kẻ Tăng thượng mạn thì không phạm.

* Tỳ kheo đó phạm tội Ba La Di.

Nếu Tỳ kheo thốt ra lời hư dối như thế mà nói với người. Nói trước người có sự hiểu biết thì phạm Ba La Di, nói trước người không biết thì phạm Thâu Lan Giá, hoặc dùng tay ra dấu, sai bảo người khác nói, gởi thơ, hiện tướng cho họ biết, nếu người biết thì phạm Ba La Di. Còn nói với loài súc sanh không thể biến hình, phạm tội Đột Kiết La. Bốn chúng sau như đã nói trên.

Không phạm:

Tăng thượng mạn, do nghiệp báo được, không nói ta được, bỡn cợt nói, vì bệnh nói, nói ở chỗ khuất, hoặc muốn nói chuyện này nhưng nhầm sang chuyện kia.

Không được ở chung.

Chư Đại Đức tôi đã nói bốn pháp Ba La Di. Nếu Tỳ kheo nào phạm mỗi một tội Ba La Di thì không được ở chung với các Tỳ kheo. Dù trước hay sau cũng như thế, Tỳ kheo đó phạm tội Ba La Di, không được ở chung. Bây giờ xin hỏi chư Đại Đức trong bốn tội này có thanh tịnh không? (nói ba lần). Chư Đại Đức trong đây thanh tịnh vì im lặng, việc nầy xin ghi nhận như vậy.

MƯỜI BA PHÁP TĂNG GIÀ BÀ THI SA

Chư Đại Đức 13 pháp Tăng Già Bà Thi Sa mỗi nửa tháng nói, ở trong giới kinh chép ra.

GIỚI THỨ 01: CỐ LỘNG ÂM CHO XUẤT TINH

Phật du hành đến thành Xá Vệ, khi đó Ca Lưu Đà Di ý dâm dục quá mạnh mẽ, hành hạ làm cho thân thể tiều tụy lúc ở riêng một phòng, ưa thích trang bị giường nệm, gối, dưới đất lại trải ngọa cụ tốt, ăn uống quá sung túc, tùy ý lộng âm xuất tinh, các căn tươi vui, nhan sắc sáng láng. Các Tỳ kheo đem chuyện này bạch Phật. Phật dùng vô số phương tiện quở trách xong, Ngài chế giới.

* Nếu Tỳ kheo cố lộng âm xuất tinh.

Thật tâm cố ý làm cho xuất tinh, ở trước cảnh có sáu: 1/ Hoặc ở trong sắc, 2/ Ngoài sắc, 3/ Trong và ngoài sắc, 4/ Hoặc nước, 5/ Hoặc gió, 6/ Hoặc ở khoảng không. Tỳ kheo làm các phương tiện nếu xuất tinh thì liền phạm.

* Trừ khi ở trong mộng.

Phật dạy: Tỳ kheo loạn ý ngủ nghỉ có 5 trường hợp khiến cho tinh chảy ra:

1/ Thấy điềm chiêm bao dữ.

2/ Chư Thiên không hộ trì.

3/ Tâm không an định vào chánh pháp.

4/ Không tư duy về minh tướng.

5/ Trong chiêm bao xuất tinh.

Người ngủ với tâm thiện sẽ có năm món công đức, tức là trái với năm điều trên.

* Tăng Già Bà Thi Sa.

Nếu dùng phương tiện lộng âm mà không xuất tinh, phạm tội Thâu Lan Giá, hoặc Tỳ kheo dạy bảo nhau làm, nếu xuất tinh (người dạy) phạm Thâu Lan Giá, không xuất tinh phạm Đột Kiết La. Tỳ kheo Ni thì phạm Ba Dật Đề, ba chúng dưới thì phạm tội Đột Kiết La.

Không phạm:

Không cố ý làm điều gì để cho xuất tinh.

GIỚI THỨ 02: CHẠM THÂN NGƯỜI NỮ

Phật ở nước Xá Vệ, Tỳ kheo Ca Lưu Đà Di, do biết Phật trước kia đã chế giới lộng âm xuất tinh, nên ở ngoài cửa rình chờ các người nữ, rồi đem họ vào trong phòng lấy tay sờ mó, vuốt ve. Có người vui thích thì họ khoái chí cười, có người không thích thì nóng giận, mắng chửi. Các thầy Tỳ kheo đem lỗi này bạch Phật. Phật liền nhóm họp Tăng chúng chế giới.

* Nếu Tỳ kheo có ý dâm dục.

Tức là tâm ái nhiễm nhơ nhớp.

* Cùng với người nữ.

Ý nói cảnh có bốn: 1/ Thức, 2/ Ngủ, 3/ Mới chết, 4/ Cho đến hư hoại ít phần.

* Thân.

Từ tóc xuống tới chân.

* Chạm nhau.

Hoặc nắm, xoa bóp khắp, hoặc kéo, hoặc đẩy, xoa ngược, xoa xuôi, hoặc nâng lên đỡ xuống, hoặc nắm hoặc bóp, hoặc xúc chạm bằng mọi hình thức khác.

* Hoặc nắm tay, nắm tóc, xúc chạm mỗi một thân phần thì phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Nếu xúc phạm bốn hạng nữ mà có tâm nhiễm trước thì liền mắc tội Tăng Tàn, người nữ xúc chạm hễ Tỳ kheo động thân thì đồng phạm (Tăng Tàn), nếu không động thân phạm tội Đột Kiết La. Trước vốn có tâm đắm nhiễm thì phạm tội Thâu Lan Giá. Xúc chạm lẫn nhau mà có y phục phạm tội Đột Kiết La. Nếu cùng xúc phạm với kẻ hai hình phạm Thâu Lan Giá. Nếu đem tâm dục nhiễm xúc chạm với thân người nam, hoặc y, toạ cụ, cho đến tự chạm thân mình, xúc chạm loài súc sanh tất cả đều phạm tội Đột Kiết La. Ni phạm Ba La Di, còn ba chúng sau thì đồng phạm tội Đột Kiết La.

Không phạm:

Khi có sự lấy và đưa, bỡn cợt chạm nhau.

GIỚI THỨ 03: NÓI LỜI THÔ ÁC VỚI NGƯỜI NỮ

Phật ở nước Xá Vệ, khi Ca Lưu Đà Di đã nghe Phật chế hai giới trước. Ông bèn ở trước người nữ nói lời thô tục bằng tâm dâm dục. Tỳ kheo cử tội, nhân thế Phật chế giới.

* Nếu Tỳ kheo có ý dâm dục cùng với người nữ.

Tức người nữ có hiểu biết, mạng căn chưa dứt.

* Nói lời dâm dục thô ác.

Thô ác tức chẳng phải phạm hạnh. Nói lời dâm dục là khen hai đường tốt xấu, hoặc tự yêu cầu, dạy người yêu cầu, hỏi, đáp, giải thích, nói, dạy, mắng chửi. Nói yêu cầu tức là, nói: cùng với hai đường của tôi làm việc như thế, hoặc nói những lời tương tự khác, người đó hiểu như thế.

* Tùy theo nói lời dâm dục thô xấu, phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Nếu Tỳ kheo mỗi một lần nói lời thô ác phạm tội Tăng Tàn. Tùy theo lời nói nhiều ít, nói rõ ràng thì mỗi một lời phạm Tăng Tàn, không rõ thì phạm tội Thâu Lan Giá, hoặc viết thư, ra dấu, sai khiến người, bày ra hình tướng khiến cho người nữ kia biết thì phạm tội Tăng Tàn, còn không biết thì phạm tội Thâu Lan Giá. Ngoài hai đường đại tiểu tiện ra, nói sự tốt xấu của các chỗ khác thì phạm Thâu Lan Giá. Cùng với phi nhơn nữ, huỳnh môn, hai hình, nói lời thô ác hễ họ biết thì phạm Thâu Lan Giá; hoặc nói với loài súc sanh không thể biến hình, hoặc hướng đến người nam nói lời thô xấu, tất cả đều phạm tội Đột Kiết La, Ni phạm Thâu Lan Giá, ba chúng sau thì phạm tội Đột Kiết La, cho đến giới sau cùng cũng vậy.

Không phạm:

Vì họ nói để làm phép quán bất tịnh, hoặc nói Tỳ Ni, hoặc cầu học kinh, hỏi đáp, không có dục ý.

GIỚI THỨ 04: Ở TRƯỚC NGƯỜI NỮ KHEN THÂN MÌNH, ĐEM DÂM DỤC CÚNG DƯỜNG

Phật ở nước Xá Vệ, nhân vì Ca Lưu Đà Di nghe Phật chế ba giới trước xong, ông tìm cách đem các người nữ vào trong phòng, tự khen ngợi thân mình, nói: “Các cô nên đem sự dâm dục cúng dường cho tôi”. Các người nữ bèn la trách sợ hãi, hàng Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế chế giới.

* Nếu Tỳ kheo có ý dâm dục ở trước người nữ.

Người nữ như đã nói trên.

* Tự khen ngợi thân mình.

Khen thân mình tuấn tú, xinh đẹp. Tôi là dòng Sát Đế Lợi, Trưởng giả, Cư sĩ, đại chủng tánh Bà La Môn.

* Nói rằng cô em tôi tu phạm hạnh.

Siêng năng tu hành, xa lìa các sự dơ uế.

* Siêng năng giữ giới.

Không bị kém thiếu, không bị rơi thủng, không bị nhiễm ô.

* Tu các pháp lành.

Ưa các chỗ vắng vẻ, đến giờ khất thực mặc y phấn tảo, làm pháp dư thực cũng không ăn, ngồi ăn một lần, ăn một nắm, ngồi nơi gò mã, ngồi dưới gốc cây, thường ngồi, chỉ ngồi, thọ trì ba y, đọc tụng, đa văn, thường nói pháp, giữ Luật, tọa thiền.

* Nên đem cách dâm dục cúng dường cho tôi, cúng dường như thế là tối thượng thứ nhất, phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Nếu Tỳ kheo khen mình như trên xong, (chỉ nói rằng): “Nên đem đến cúng dường cho tôi”, không nói đến việc dâm dục thì phạm Thâu Lan Giá, còn nói các việc khác như giới trước đã nêu rõ.

Không phạm:

Khi Tỳ kheo đem lời nói với người nữ rằng: “Ở chỗ này là bậc tôn quí, mầu nhiệm trên hết, Tỳ kheo này tinh tấn trì giới tu hành các pháp lành, các cô nên đem thân, miệng, ý nghiệp… cúng dường Tỳ kheo”. Hoặc ý của người nữ kia cho là Tỳ kheo vì ta mà tự khen thân mình, hoặc nói Tỳ Ni, cho đến tuần tự nói việc nầy, họ cho rằng khen thân mình hoặc nói lầm thì đều không phạm.

GIỚI THỨ 05: VÌ NGƯỜI LÀM MAI MỐI

Phật ở thành La Duyệt Kỳ. Bấy giờ Tỳ kheo Ca La vốn là một đại thần, biết rành các pháp thế gian, cho nên những chuyện cưới gả trong thành đều đến hỏi han Thầy. Nhưng khi việc hôn thú gặp chuyện tốt xấu liền mong Ca La cùng cam chịu cảnh khổ vui, cư sĩ chê gièm, Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế chế giới.

* Nếu Tỳ kheo qua lại bên này, bên kia làm mai mối.

Khiến cho đôi bên được sum vầy.

* Đem ý người nam nói với người nữ, đem ý của người nữ nói với người nam.

Người nữ có 20 loại, do sự bảo hộ của: “Mẹ, cha, mẹ cha, anh, chị, anh chị, tự mình, pháp, họ hàng, tôn thân, tự nguyện làm tôi tớ, cho áo làm tôi tớ, cho của làm tôi tớ, đồng nghiệp tôi tớ, bị nước trôi làm tôi tớ, không nộp thuế tôi tớ, vì được tha làm tôi tớ, làm mướn tôi tớ, người bảo hộ tôi tớ, ở vùng biên phương làm tôi tớ”. Người nam cũng có 20 loại đều giống như trên.

* Nếu Tỳ kheo làm thành việc vợ chồng, hoặc tư thông cho đến trong giây lát thì phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Nếu Tỳ kheo vừa nhận lời thì phạm tội Đột Kiết La. Qua nói với bên kia không trở lại trả lời phạm Thâu Lan Giá, nếu trở về trả lời lại thì phạm tội Tăng Tàn. Nếu sai người đi sứ, viết thơ, ra dấu, hiện tướng, tùy theo chuyện môi giới nhiều hay ít. Nói rõ ràng, tuỳ theo việc qua lại, mỗi một lần đều phạm Tăng Tàn, nói không rõ phạm tội Thâu Lan Giá. Trừ hai đường, cho đến nói chi tiết nào trong thân phần để mai mối phạm tội Thâu Lan Giá. Nếu mai mối hàng phi nhơn, huỳnh môn, hai căn phạm Thâu Lan Giá. Nếu mai mối súc sanh (không thể biến hình) cho đến mai mối người nam phạm Đột Kiết La. Nếu mang thư người khác đến mà không xem, hoặc làm sứ giả những việc khác cho hàng cư sĩ sai, phạm tội Đột Kiết La, Tỳ kheo Ni đồng phạm.

Không phạm:

Hoặc nam nữ trước đã tư thông nhau, sau chia ly lại hội họp. Hoặc vì cha mẹ bệnh hoạn, bị giam trong ngục trói buộc, xem thư mang đến. Hoặc vì Ưu Bà Tắc tín tâm tinh tấn, người tục cũng vậy. Hoặc vì Phật pháp Tỳ kheo sai khiến cũng giống nhau.

GIỚI THỨ 06: LÀM NHÀ QUÁ LƯỢNG KHÔNG CÓ THÍ CHỦ, KHÔNG MỜI CHÚNG TĂNG ĐẾN CHỈ CHỖ

Phật ở thành La Duyệt Kỳ cho các Tỳ kheo làm phòng nhà riêng. Bấy giờ có thầy Tỳ kheo nước Khoáng Dã làm phòng nhà lớn, cầu xin quá nhiều, gây phiền phức, làm não loạn đến cư sĩ, xin đã khó được, bèn đốn cây có thần ở, vị thần ấy và các Tỳ kheo đem lỗi này bạch Phật. Nhân đó Phật qua nước Khoáng Dã, quở trách dẫn dụ chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo tự vì mình cầu.

Tỳ kheo ấy tìm xin ở khắp nơi.

* Làm phòng.

Chữ ốc: Nghĩa là căn phòng.

* Không có chủ.

Nơi đó không có chủ, hoặc một, hoặc hai, hoặc nhiều người.

* Tự làm cho mình.

Làm cho chính mình chứ không làm cho người khác.

* Phải làm cho đúng kích thước, kích thước trong đây là bề dày mười hai gang tay Phật, bề rộng bảy gang tay Phật. Phải nhờ các Tỳ kheo xác định nơi để làm.

Tỳ kheo kia nên xem xét chỗ không có nạn, không trở ngại xong, trở về trong Tăng, cởi giầy, trịch áo bày vai phải, đảnh lễ dưới chân vị Thượng tòa, gối phải chấm đất, chắp tay bạch rằng: “Đại Đức Tăng nghe, con Tỳ kheo tên là… tự xin làm nhà, không có thí chủ tự làm. Con nay theo chúng Tăng xin chỉ chỗ không nạn, không trở ngại”. Bạch ba lần như vậy.

* Tỳ kheo đó nên chỉ bày chỗ.

Bấy giờ chúng Tăng xem xét Tỳ kheo này nếu có thể đáng tin cậy thì liền cho làm, nếu không đáng tin thì chúng Tăng đi đến xem xét. Giả như Tăng không đi thì phải sai vị Tăng nào đáng tin cậy trong chúng đi đến xem. Nếu có nạn, trở ngại thì không nên cho. Bằng như không có nạn, trở ngại thì nên cho. Trong chúng nên sai vị Tăng nào có thể làm pháp yết ma được, hoặc Thượng tòa, thứ tòa, thuộc luật, không thuộc luật, nên bạch rằng: “Đại Đức Tăng nghe: Tỳ kheo… tự mình xin làm nhà, không có chủ tự làm. Nay đến chúng Tăng xin chọn cho một chỗ không có nạn, trở ngại. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng bằng lòng, nên cho Tỳ kheo làm nhà ở chỗ không có nạn, không trở ngại. Tác bạch như thế. Đại Đức Tăng nghe Tỳ kheo… tự cầu làm nhà, không có chủ tự vì mình làm, đến trong Tăng cầu xin làm nhà ở chỗ không nạn, không trở ngại, ai trong các trưởng lão bằng lòng cho Tỳ kheo… làm nhà chỗ không nạn, không trở ngại thì im lặng. Còn ai không bằng lòng thì nói. Tăng đã bằng lòng cho Tỳ kheo… ở chỗ không nạn, không trở ngại làm nhà xong, Tăng đã bằng lòng vì cớ im lặng, việc nầy xin ghi nhận như vậy”. Tỳ kheo làm phòng nhà nên biết: Ban đầu an trí bằng đá và vắt bùn đất lên trên, cho đến sau cùng dùng đất trét.

* Chỗ không có nạn.

Tức chỗ có hổ lang, sư tử và các loài cầm thú, nhẫn đến loài kiến. Tỳ kheo nếu không bị loài kiến, trùng, thú làm não hại thì nên bảo người sửa đất cho bằng phẳng, hoặc có gốc cây đá, gai góc thì bảo người đào đi, hoặc có hang hố, mương, rãnh, vũng bùn thì nên bảo người lấp, hoặc sợ có mạch nước ngầm thì nên đắp bờ đê để phòng ngừa trước, hoặc đất bị người thừa nhận là của họ thì phải nên phán đoán cho rành rẽ để đừng bị người khác lên tiếng. Đó gọi là chỗ nạn.

* Chỗ không ngăn ngại.

Nghĩa là nơi lọt cho chiếc xe cỏ xoay trở qua lại.

* Nếu Tỳ kheo chỗ có nạn, có ngại tự cầu làm nhà, không có thí chủ tự làm cho mình, không mời các Tỳ kheo đến chỉ chỗ, nếu làm quá kích thước thì phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Nếu thầy Tỳ kheo muốn làm phòng ở hai chỗ có nạn, có trở ngại thì mắc hai tội Đột Kiết La. Tăng không chỉ định nơi chốn nếu làm quá lượng thì phạm hai tội Tăng Tàn, hổ tương có và không tùy theo mỗi chỗ mà phạm. Nếu sai người khác làm, thành thì phạm tội cũng thế, vì người khác làm thành thì phạm hai Thâu Lan Giá, hai tội Đột Kiết La, hoặc dùng dây mực đo đất (đúng lượng) để làm, người nhận lời dạy nếu làm quá lượng thì phạm tội, không trở lại báo, không hỏi Tỳ kheo phạm Đột Kiết La, Tỳ kheo Ni phạm tội Thâu Lan Giá.

Không phạm:

Đúng kích thước, cất bớt kích thước, Tăng chỉ định nơi chốn, cất nơi không có nạn, không trở ngại, đo dây đúng như pháp, hoặc vì Tăng mà cất, hoặc vì Phật cất nhà giảng, am bằng cỏ, am bằng lá, cái thất nhỏ để che thân, hoặc cất cho nhiều người ở, để đo đúng như pháp.

GIỚI THỨ 07: LÀM PHÒNG NHÀ LỚN CÓ THÍ CHỦ VÌ MÌNH LÀM, KHÔNG MỜI CHÚNG TĂNG ĐẾN CHỈ CHỖ

Phật ở nước Câu Thiểm Di, khi đó vua Ưu Điền cất cái thất cho tôn giả Xiển Đà, chặt cây thần giữa đường, người đi đường chê bai xong. Hàng Tỳ kheo cử tội, Phật quở trách rồi dạy: “Nếu chặt đốn cây có thần ở phạm tội Đột Kiết La”. Ngài bèn chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo muốn cất phòng nhà lớn.

Tức phòng thật lớn phải sử dụng nhiều tài vật.

* Có thí chủ.

Trái với điều trên tức là không có thí chủ vậy.

* Tự làm cho mình, nên mời các Tỳ kheo khác đến xem và chỉ chỗ.

Tỳ kheo ấy đã biết các điều như trên rồi nên đến trong Tăng đảnh lễ dưới chân vị Thượng tòa, theo Tăng xin ba lần, văn giống như trên chỉ có thí chủ là khác.

* Tỳ kheo kia nên chỉ định nơi chốn.

Tăng nên xem xét, hoặc là người đáng tin cậy, hoặc có trí huệ, liền tin họ, mà cùng bạch nhị yết ma. Nếu vị ấy không đáng tin thì xử lý như trên.

*Chỗ không có nạn.

Tức nơi có các loài thú như sư tử, gấu.. nếu không bị các loài thú ấy nhiễu hại thì sửa đất cho bằng phẳng, cho đến sợ có người biết đến nhận là của họ thì trước hết phải giải quyết cho xong.

* Chỗ không trở ngại.

Khoảng đất trống lọt được một chiếc xe chở cỏ xoay đầu qua lại.

* Nếu Tỳ kheo nơi có nạn, nơi bị trở ngại cất cái thất lớn, có thí chủ làm cho mình, không mời các Tỳ kheo khác đến chỉ định nơi chốn phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Biện rõ tướng khai thông như giới làm phòng nhà ở trên, chỉ có không quá kích thước là khác.

GIỚI THỨ 08: VU BÁNG TỘI BA LA DI KHÔNG CĂN CỨ

Phật ở thành La Duyệt Kỳ, sau khi Tôn giả Đạp Bà Ma La Tử đắc quả A La Hán, bàn tay phát hào quang như lửa, được cử làm tri sự cho chư Tăng, Phật khen là người đệ nhất. Theo thứ lớp ở trong chúng, Tỳ kheo Từ Địa được phòng xấu lại được thức ăn dở. Thế là ông liền sai cô Ni em gái của mình đến trước Tăng vu báng Tăng Đạp Bà Ma La Tử phạm trọng tội. Khi hỏi thì ông tự chấp nhận là bịa ra, Tỳ kheo cử tội. Nhân thế mà Phật chế giới này.

* Nếu Tỳ kheo vì giận hờn mà che giấu.

Có mười ác pháp làm nhân duyên, cho nên sự nóng giận theo mười việc trong đây, do mỗi việc mà sanh ra nóng giận vậy.

* Đối với vị Tỳ kheo không phạm Ba La Di, mà vu báng bằng pháp Ba La Di không căn cứ.

Ý nói căn cứ có ba: Kiến, văn và nghi.

Căn cứ từ thấy: Thấy phạm phạm hạnh, thấy trộm năm tiền, thấy giết người, người khác thấy mà mình được nghe từ nơi họ, đó gọi là căn cứ từ thấy.

Căn cứ từ nghe: Nghe người phạm phạm hạnh, trộm năm tiền, nghe giết người, nghe người nói được pháp thượng nhơn, người kia nói mà mình nghe từ nơi họ, đó gọi là căn cứ từ nghe.

Căn cứ từ nghi: Có chia làm hai loại:

1. Từ nơi thấy sanh nghi: Thấy cùng người phụ nữ đi vào trong rừng hay từ trong rừng đi ra, trần truồng không y phục, thân dính chất bất tịnh, tay cầm dao có máu dơ, làm bạn với kẻ ác, đó gọi là thấy sanh nghi.

2. Từ nơi nghe mà sanh nghi: Hoặc ở chỗ tối, nghe tiếng giường kêu, nghe tiếng cựa mình, nghe tiếng thân động, tiếng cùng nhau nói, hoặc nghe tiếng tôi phạm phi phạm hạnh, cho đến hoặc nghe tiếng tôi được pháp thượng nhơn. Ngoài ba căn cứ này ra, nếu dùng các pháp khác để hủy báng thì gọi là vô căn cứ.

* Muốn phá hư hạnh thanh tịnh của Tỳ kheo kia.

Ý nói: Chúng Tăng diệt tẩn người này thì tôi được an lạc mà ở.

* Hoặc ở lúc khác, có người hỏi hay không có người hỏi.

Phật bảo các Tỳ kheo đi tìm hỏi người thường hay nói lời huỷ báng để xác định việc này có thật không. Nếu như đem việc không căn cứ vu báng người khác thì mắc tội rất nặng.

* Biết việc này không có căn cứ mà tự nói.

Tỳ kheo kia nói: Đạp Bà Ma La Tử là người thanh tịnh, không có việc như thế.

* Tôi vì nóng giận mà nói như thế.

Do trước đó theo thứ lớp bị phòng xấu, thức ăn dở, vì thù hận nên vu báng Tỳ kheo kia.

* Tỳ kheo nói lời như thế phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Hoặc Tỳ kheo đem bốn việc không căn cứ hủy báng, nói rõ ràng thì phạm Tăng Tàn, nói không rõ thì phạm tội Thâu Lan Giá hoặc dùng tay ra dấu, thư từ, sai sứ, hiện tướng để biết, dù biết rõ hay không, thể thức phạm tội cũng như vậy.

Nếu đem 13 việc (1/ Phạm biên tội, 2/ Phá hư hạnh thanh tịnh Tỳ kheo Ni, 3/ Tâm tặc, 4/ Phá nội ngoại đạo, 5/ Huỳnh môn, 6/ Giết cha, 7/ Giết mẹ, 8/ Giết A La Hán, 9/ Phá hoà họp Tăng, 10/ Ác tâm làm thân Phật ra huyết, 11/ Chẳng phải người, 12/ Súc sanh, 13/ Hai căn) nạn khác để vu báng thì đồng phạm tội.

Ngoại trừ chẳng phải pháp của Tỳ kheo này lại đem pháp vô cứ căn khác mà vu báng thì phạm tội như trước. Hủy báng Tỳ kheo Ni cũng đồng phạm tội như trước. Còn hủy báng các chúng sau phạm tội Đột Kiết La, Ni phạm tội Tăng Tàn.

Không phạm:

Nói sự thật bằng ba căn cứ, nói bỡn cợt, hoặc vì nói gấp, nói một mình, nói ở chỗ vắng và nói nhầm…

GIỚI THỨ 09: VU BÁNG BẰNG BA LA DI VỚI CĂN CỨ KHÔNG THẬT.

Phật ở thành La Duyệt Kỳ, Tỳ kheo Từ Địa thấy dê hành dâm. Ông liền ví dụ: “Con dê đực là Đạp Bà Ma La Tử còn dê cái là Ni Từ Địa”, liền nói với các Tỳ kheo: “Hôm nay chính mắt tôi trông thấy, chứ chẳng phải như trước không có căn cứ”. Các thầy Tỳ kheo gạn hỏi, ông liền chịu thua. Tỳ kheo đem chuyện này bạch Phật, nhân thế Ngài chế giới.

* Nếu Tỳ kheo vì cớ giận hờn.

Như trên đã nói.

* Lấy chút ít việc trong phần khác.

Ở phần khác là hoặc mượn tội khác, loài khác, người khác, hoặc vốn ở nhà, hoặc nghe đồn.

* Hàng Tỳ kheo không phải Ba La Di mà vu báng bằng Ba La Di không căn cứ để vì muốn phá hoại hạnh thanh tịnh của Tỳ kheo kia. Người đó ở thời gian khác hoặc bị hỏi hay không hỏi, biết là tự lấy chút cớ trong phần việc khác, Tỳ kheo đó tự nói: “Tôi vì giận bực mà nói như thế” phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Nói rõ tướng khai thông đều giống như giới trước.

GIỚI THỨ 10: PHÁ TĂNG TRÁI NGHỊCH LỜI CAN NGĂN

Phật ở nước Di Ni Lâu¹⁷, độ tám người¹⁸ họ Thích, sau đó họ đến nước Chiêm Ba đều chứng được ngôi Tăng thượng, chỉ trừ Đề Bà chứng được thần túc thông. Phật trở lại thành La Duyệt Kỳ, Đề Bà dạy người hại Phật. Khi việc bại lộ, tiếng xấu đồn khắp mất hết lợi dưỡng, ông liền ăn chúng riêng, bị Phật quở trách. Nhân thế ông phá Tăng, Tăng làm phép cử tội can ngăn, Phật do vậy chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo muốn phá hoại.

Muốn phá hoại có 18 việc: Pháp, phi pháp, luật, phi luật, phạm, không phạm, hoặc khinh, hoặc trọng, có dư thừa, không dư thừa, thô ác, chẳng thô ác, việc thường làm, việc chẳng thường làm, chế, phi chế, nói, không nói.

* Hòa họp.

Cùng một chỗ yết ma cùng nói giới.

* Tăng.

Bốn Tỳ kheo, năm, mười cho đến vô số.

* Phương tiện nhận phá hoại hòa họp Tăng cố giữ không bỏ.

Nghĩa là phá Tăng theo 18 pháp trên.

* Tỳ kheo kia nên can gián Tỳ kheo này: “Đại đức chớ phá hòa họp Tăng, chớ nên dùng phương tiện phá hoại hòa họp Tăng, chẳng nên nhận việc phá hoại hòa họp Tăng, cố giữ không bỏ. Đại đức nên cùng chư Tăng hòa họp, hoan hỉ không tranh cãi, cùng học một thầy như nước với sữa hòa họp. Sống an ổn lợi ích trong Phật pháp, có thêm sự lợi ích an vui mà ở”.

Phải nói với Tỳ kheo kia rằng: “Thầy nên bỏ việc này, đừng để Tăng làm yết ma quở trách mà phạm tội nặng”. Nếu nghe lời thì tốt, còn không nghe lời, lại bảo Tỳ kheo Ni, Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di, Vua, Đại thần, hoặc cầu các hạng Sa môn, Bà La Môn ở đạo khác, hoặc Tỳ kheo ở phương khác nghe biết, người ấy tin ứng dụng theo lời nói của họ thì nên đi tìm để nhờ can gián, đó là khuyên can riêng.

* Tỳ kheo trong lúc can gián như thế cố giữ không bỏ.

Chống cự không nghe lời can gián riêng.

* Tỳ kheo kia nên ba lần can gián khiến bỏ việc ấy, cho đến ba lần can gián bỏ thì tốt.

Tỳ kheo kia nên nhóm họp Tăng chúng để yết ma. Làm pháp tác bạch can gián như thế xong lại phải yêu cầu (từ bỏ việc phá Tăng), cho đến yết ma lần thứ nhất, yết ma lần thứ hai cũng vậy.

* Không bỏ.

Là chống lại lời chư Tăng can ngăn. Giới sau nêu ra cũng vậy.

* Tăng Già Bà Thi Sa.

Nếu lúc Tăng can gián bạch hai lần yết ma xong, bỏ thì phạm ba tội Thâu Lan Giá cho đến bạch xong, bỏ thì phạm một tội Thâu Lan Giá. Bạch chưa xong, bỏ thì chỉ phạm một tội Đột Kiết La, nếu trước chưa bạch mà thú nhận pháp phá Tăng, cố giữ không bỏ đều phạm Đột Kiết La, Ni cùng phạm tội Tăng Tàn.

Không phạm:

Vừa can gián thì liền bỏ, hoặc tác yết ma phi pháp mà quở trách can ngăn, hoặc phi pháp, phi luật, chẳng phải là điều Phật dạy, hoặc phá ác hữu, ác tri thức, hoặc phá phương tiện muốn phá Tăng, hoặc muốn tác yết ma phi pháp, hoặc vì Tăng, tháp, Hoà thượng, Xà lê, vì tri thức làm tổn giảm. Nếu phá thì không phạm.

GIỚI THỨ 11: GIÚP ĐỠ NGƯỜI PHÁ TĂNG, CHỐNG LẠI LỜI CAN NGĂN

Khi Phật ở La Duyệt Kỳ, Đề Bà Đạt Đa cố chấp năm pháp:

1/ Trọn đời đi khất thực.

2/ Mặc y phấn tảo.

3/ Thường ngồi nơi đất trống.

4/ Không ăn sữa, muối.

5/ Không ăn cá và thịt.

Ông đem năm pháp này để dạy các Tỳ kheo. Lúc chúng Tăng can gián, những Tỳ kheo bè đảng giúp việc phá Tăng can ngăn, Tỳ kheo cử tội, Phật quở trách xong, nhân thế Ngài chế giới này.

* Nếu Tỳ kheo có bạn đảng khác, hoặc một, hoặc hai, hoặc ba cho đến vô số.

Nói bạn đảng: Là từ bốn người trở lên. Có hai điều để thuận theo.

1/ Pháp thuận theo: Lấy pháp dạy bảo về, tăng thượng giới, tăng thượng định, tăng thượng huệ, đọc tụng thọ trì.

2/ Thức ăn thuận theo: Cung cấp áo, mền, đồ ăn uống, giường, ngọa cụ, thuốc thang.

* Tỳ kheo kia nói với Tỳ kheo nầy rằng: “Đại Đức chớ can gián Tỳ kheo nầy, Tỳ kheo nầy là Tỳ kheo nói đúng pháp, là Tỳ kheo nói đúng luật. Lời nói của Tỳ kheo nầy chúng tôi rất thích và chấp nhận”.

Đây gọi là giúp lời cho bạn xấu can gián Tăng: “Điều Đạt hiểu rành về pháp luật, tôi ưa thích. Vì sao phải can gián?”. Vấn đề nầy chính là căn bản của tội lỗi.

* Tỳ kheo kia nói: Đại Đức! Chớ nên nói như thế, nói rằng Tỳ kheo ấy nói đúng như pháp, Tỳ kheo ấy nói đúng như luật. Những lời Tỳ kheo này nói chúng tôi ưa thích. Những lời Tỳ kheo này nói chúng tôi chấp nhận. Song Tỳ kheo ấy là Tỳ kheo nói lời phi pháp, là Tỳ kheo nói lời phi luật. Đại Đức chẳng nên phá hoại hòa họp Tăng. Các ngài nên vui vẻ hòa họp Tăng. Đại Đức cùng chư Tăng hòa họp hoan hỉ, không tranh cãi cùng học một thầy như nước với sữa hòa họp, như thế trong Phật pháp mới có thêm sự lợi ích an vui”.

Đây là nói các thiện Tỳ kheo dùng pháp can gián riêng: “Lời Điều Đạt nói, người và pháp đều sai, chớ chấp nhận một cách sai lầm”.

* Lúc Tỳ kheo ấy can gián như thế cố giữ không bỏ, nên can gián ba lần, vì để khiến bỏ việc đó, can gián cho đến lần thứ ba. Chịu bỏ thì tốt, không bỏ thì phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Nói rõ về tướng phạm cũng như trước.

GIỚI THỨ 12: CHỐNG TRÁI LỜI CAN GIÁN VU BÁNG

Phật ở nước Xá Vệ, Tỳ kheo A Thấp Bà… ở tụ lạc Kỳ Liên làm hạnh xấu dơ uế nhà người, Tỳ kheo cử tội, Phật sai Xá Lợi Phất đến nơi ấy đuổi hai Tỳ kheo kia. Lúc đang làm pháp yết ma, hai Tỳ kheo hủy báng Tăng không chịu chấp nhận. Sau Tỳ kheo đem lỗi nầy bạch Phật, Phật nhân thế quở trách can ngăn chế giới.

* Hoặc Tỳ kheo nương nơi tụ lạc.

Thôn có bốn loại như đã nói ở trước (giới trộm thứ 2, thiên Ba La Di).

* Hoặc ở thành ấp.

Là thuộc về của Vua.

* Làm dơ nhà người.

Nhà thì có nam có nữ. Làm dơ nhà có bốn loại:

1/ Dựa vào nhà làm dơ uế nhà người: Được vật từ nhà này, lại đem cho nhà khác, khiến nhà mà mình nhận được vật khi nghe họ sẽ không vui, còn nhà được mình cho vật, suy nghĩ tìm cách trả ân, họ liền nói: “Thầy ấy có cho ta thì ta sẽ báo đáp, nếu thầy ấy không cho ta, ta cớ gì phải cho”.

2/ Dựa vào lợi dưỡng để làm dơ nhà người: Được lợi dưỡng như pháp và các vật khác trong bát, hoặc cho một cư sĩ, người được bèn sanh lòng nghĩ sẽ trả ân: “Nếu thầy ấy không cho ta thì ta cớ gì phải cho lại”.

3/ Dựa vào thân hữu làm dơ nhà người: Nếu Tỳ kheo nương tựa vào nhà vua, đại thần, hoặc vì cư sĩ này mà không vì cư sĩ kia, họ liền sanh ý nghĩ: “Thầy ấy vì ta thì ta sẽ cúng dường. Nếu thầy ấy không vì ta thì ta không cúng dường”.

4/ Dựa vào Tăng Già Lam làm dơ nhà người: Nếu Tỳ kheo lấy hoa trái của Tăng cho một cư sĩ này mà không cho cư sĩ kia. Người được cho nghĩ sẽ cúng dường (nói): “Nếu thầy ấy không cho ta thì ta sẽ không cúng dường”.

* Làm hạnh xấu:

Tỳ kheo đó làm những hạnh phi pháp như thế nầy: Tự trồng cây hoa, tự mình tưới nước, tự mình hái hoa, tự mình làm tràng hoa, dùng chỉ xâu hoa, tự mình đem cho người, hoặc dạy người làm những việc như trên. Ở xóm có người phụ nữ cùng ngồi một giường, cùng ăn một mâm, nói lời bỡn cợt, hoặc tự mình ca múa, hát xướng, hoặc người khác làm rồi mình xướng họa theo, hoặc làm trò hề, khảy đờn, đánh trống, thổi kèn, làm các thứ tiếng chim kêu, hoặc chạy, hoặc giả đò đi cà thọt, huýt sáo, hoặc tự làm trò đùa, hoặc nhận người thuê làm trò bỡn cợt.

* Làm dơ nhà người khác ai cũng thấy, ai cũng nghe, làm hạnh xấu ai cũng thấy, ai cũng nghe.

Bấy giờ các thầy Tỳ kheo nghỉ qua đêm ở nước Kỳ Liên, rạng ngày đắp y cầm bát vào xóm khất thực, pháp phục nghiêm trang thứ tự bước đi, cúi đầu mắt nhìn thẳng về trước, không liếc ngó hai bên, theo thứ tự đi khất thực, cư sĩ thấy rồi bảo nhau: “Đây là hạng người gì mà mắt nhìn xuống, mắt đã không liếc ngó hai bên lại cũng không nói cười, họ không gần gũi với nhau không khéo léo trong lời thăm hỏi, chúng ta không nên cho thức ăn nước uống họ. Họ không thật giống như A Thấp Bà luôn gần gũi với mọi người, khéo léo trong lời thăm hỏi, đáng để cho ta cúng dường thức ăn. Khi ấy các thầy Tỳ kheo đi khất thực khó khăn lắm mới được thức ăn. Sau về đến chỗ Phật, Phật hỏi: “Nơi các thầy dừng nghỉ có an lạc không, chư Tăng hoà họp không, chẳng gặp khó khăn trong việc ăn uống chứ?”. Các Tỳ kheo kia thưa hết mọi chuyện với Phật, Ngài bèn quở trách và sai Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên đến đó để bạch yết ma tẩn xuất.

* Các thầy Tỳ kheo nên bảo Tỳ kheo đó rằng: “Đại Đức, thầy làm dơ nhà người, làm hạnh xấu. Làm dơ nhà người ai cũng thấy ai cũng nghe. Làm hạnh xấu ai cũng thấy ai cũng nghe. Đại Đức, thầy làm dơ nhà người khác, làm hạnh xấu bây giờ nên đi xa làng xóm này, không nên ở đây”.

Bấy giờ Xá Lợi Phất nói pháp cho cư sĩ, khiến họ được tin hiểu. Thọ trai xong, tôn giả họp Tăng cử tội các Tỳ kheo kia, làm pháp yết ma “ức niệm” trao tội, làm pháp yết ma như trên xong rồi đuổi ra khỏi làng xóm. Khi đang làm pháp cử tội, các Tỳ kheo bị cử tội bèn đứng dậy hủy báng: “Có những người khác cùng phạm tội sao không đuổi mà chỉ đuổi mình tôi”, và nói thế này:

* Tỳ kheo đó nói với các Tỳ kheo bằng lời thế nầy: “Đại Đức, các Tỳ kheo có ái, có giận, có sợ, có si, có Tỳ kheo đồng tội như thế, sao có người bị đuổi, có người không bị đuổi”.

Bấy giờ Xá Lợi Phất trở về bạch Thế Tôn, kể bày hết các việc hủy báng ấy. Phật liền quở trách và bảo làm pháp can gián.

* Các Tỳ kheo can gián nói rằng: Đại đức chớ nói rằng các Tỳ kheo có ái, có giận, có sợ, có si, có Tỳ kheo đồng tội như thế, sao có người bị đuổi, có người không bị đuổi, nhưng các Tỳ kheo không có ái, không sợ, không si. Đại đức làm dơ nhà người khác, làm hạnh xấu. Làm dơ nhà người khác, làm hạnh xấu, làm dơ nhà người ai cũng thấy ai cũng nghe, làm hạnh xấu ai cũng thấy ai cũng nghe, Tỳ kheo đó lúc can gián mà cố giữ không bỏ, Tỳ kheo kia nên ba lần can gián vì để bỏ việc nầy, can gián cho đến lần thứ ba bỏ thì tốt, không bỏ thì phạm Tăng Già bà Thi Sa.

Nếu trước khi chưa bạch nói rằng: Tăng có yêu, giận, sợ, si… hoặc không xem thư mà đem đi, hoặc làm sứ giả đưa thư cho cư sĩ. Tất cả đều phạm tội Đột Kiết La, Tỳ kheo Ni đồng phạm.

Không phạm:

Là khi vừa nói liền bỏ, phi pháp, chưa tác pháp can ngăn. Nếu được áo cơm cho cha mẹ, cho người bệnh, cho bé thơ, cho phụ nữ có thai, cho người bị giam trong ngục, cho người làm thuê trong chùa, hoặc trồng hoa trái, tự mình lấy hoa, cho đến dạy người dùng chỉ xâu tràng hoa, đem cúng dường Phật, Pháp, Tăng. Tất cả đều không phạm. Hoặc có người đưa tay muốn đánh, bị giặc, cọp, sói làm sợ hãi, chỗ có nạn, hoặc vì người vác gai nhọn đi đến mà chạy tránh thì không phạm. Hoặc qua sông rãnh, mương, hầm hố nhón chân nhảy qua thì không phạm. Hoặc đồng bạn đi ở sau xoay lại nhìn không thấy mà hú kêu thì không phạm, hoặc vì cha mẹ, vì người bệnh, người bị nhốt trong ngục, Ưu Bà Tắc dốc lòng tin mà bị bệnh, bị tù tội, xem thư rồi mang đến, hoặc vì tháp, Tăng, Tỳ kheo bị bệnh mang thư qua lại như thế thì không phạm.

GIỚI THỨ 13: ÁC TÁNH CHỐNG TRÁI CHƯ TĂNG CAN NGĂN

Phật ở nước Câu Thiểm Di, Tôn giả Xiển Đà có tánh xấu chống trái lời can gián. Lại nói: “Tôi mới là người dạy các Đại Đức, vì cớ sao? Vì thánh chúa của tôi đắc quả chánh giác”. Các Tỳ kheo mới cử tội và bạch Phật, Phật bèn quở trách chế giới.

* Nếu Tỳ kheo có tánh xấu không nghe lời người khuyên can.

Không nhận người khác dạy bảo.

* Ở trong giới pháp.

Đem giới luật như Pháp mà dạy bảo, có 7 tụ vi phạm: 1/ Ba La Di, 2/ Tăng Già Bà Thi Sa, 3/ Ba Dật Đề, 4/ Ba La Đề Đề Xa Ni, 5/ Thâu Lan Giá, 6/ Đột Kiết La, 7/ Ác Thuyết.

* Các Tỳ kheo như pháp can gián xong.

Như pháp, như luật, đúng như lời dạy của Phật.

* Tự thân không chấp nhận lời can gián nói rằng: “Các Đại Đức chớ đến tôi nói điều tốt, xấu, tôi cũng không đến các đại đức nói điều tốt điều xấu các Đại Đức thôi đi đừng can gián tôi”.

Đây chính là ngăn chặn việc làm vậy. Trong hai điều can gián sau đây là điều dạy bảo.

* Tỳ kheo kia can gián Tỳ kheo nầy rằng: “Đại Đức đừng nên tự mình không nhận lời can gián, Đại đức tự mình phải nhận lời can gián. Đại Đức như pháp can gián các Tỳ kheo, các Tỳ kheo cũng như pháp can gián Đại Đức, như thế chúng đệ tử của Phật được lợi ích, lần lượt can nhau, lần lượt bảo nhau, lần lượt sám hối”. Lúc Tỳ kheo nầy được can gián như thế mà cố giữ không bỏ, Tỳ kheo kia nên ba lần can gián để cho bỏ việc ấy, nếu can gián cho đến ba lần, bỏ thì tốt bằng không bỏ thì phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Nếu trước khi chưa bạch Tỳ kheo có tánh xấu không nhận lời người nói thì tất cả đều phạm Đột Kiết La. Tỳ kheo Ni đồng phạm Tăng Già Bà Thi Sa.

Không phạm:

Vừa can gián liền bỏ, can gián một cách phi pháp, phi pháp, phi luật, sai lời Phật dạy. Hoặc lúc bị người vô trí quở trách can gián thì nên nói với người ấy rằng: “Việc làm của Hoà thượng, A Xà Lê ông cũng như vậy, ông phải nên học hỏi tụng kinh thêm”. Nếu việc ấy là như thế, hoặc nói nhầm thì đều không phạm.

* Chư Đại Đức tôi đã nói 13 pháp Tăng Già Bà Thi Sa, chín giới đầu vừa nói thì phạm, còn bốn giới sau đợi đến ba lần can gián. Nếu Tỳ kheo phạm mỗi một pháp, biết mà che giấu thì nên cho làm phép Ba Lợi Bà Sa, hành pháp Ba Lợi Bà Sa xong, lại thêm cho sáu đêm Ma Na Đỏa, hành pháp Ma Na Đỏa xong nên cho xuất tội. Phải ở trong 20 vị Tăng mà xuất tội Tỳ kheo này. Nếu thiếu một người, không đủ số 20 vị, dù có xuất tội thì Tỳ kheo này cũng không được khỏi, Tỳ kheo cũng nên ngăn ấy là phải thời.

HAI PHÁP BẤT ĐỊNH

Chư Đại Đức hai pháp bất định này mỗi nửa tháng nói ở trong giới kinh chép ra.

GIỚI THỨ 01: BẤT ĐỊNH Ở CHỖ KHUẤT

Phật ở nước Xá Vệ, Ca Lưu Đà Di lúc còn làm cư sĩ có quen thân với vợ của người bạn, cô tên là Trai Ưu Bà Tư, tướng mạo xinh đẹp và cả hai đều để ý nhau. Khi Ca Lưu Đà Di đến nơi ấy hai người cùng ngồi ở chỗ khuất nói những lời phi pháp. Qua khe hở, bà Tỳ Xá Khư mẫu nhìn thấy cho đó là lỗi, bà liền đi mau qua bạch Phật. Nhân thế Phật quở trách chế giới.

* Tỳ kheo nào cùng với người nữ.

Người nữ có trí, đang còn sống.

* Ngồi riêng.

Chỉ có một Tỳ kheo và một người nữ.

* Ở chỗ khuất.

Chỗ khuất có hai loại:

1/ Khuất đối với mắt thấy: Hoặc do bụi, sương mù, chỗ tối tăm không nhìn thấy nhau.

2/ Khuất đối với tai nghe: Cho đến ở nơi mà lời nói thường không nghe được.

* Chỗ che.

Ở trên có vật để che lại.

* Chỗ ngăn.

Hoặc cây, tường, hàng rào, vải cho đến những vật khác ngăn khuất vậy.

* Chỗ ngồi có thể hành dâm.

Chỗ có thể dung chứa làm việc dâm dục được.

* Nói lời phi pháp.

Nói cách thức dâm dục.

* Có Ưu Bà Tư trụ tín.

Ý nói tin Phật, Pháp, Tăng, quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, không sát sanh, không trộm cướp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu, khéo ghi nhớ, giữ gìn những việc không sai lầm. Cho nên nói ra lời chơn thật không hư dối.

Ở trong ba pháp đem nói mỗi một pháp hoặc Ba La Di, hoặc Tăng Già Bà Thi Sa, hoặc Ba Dật Đề. Tỳ kheo ngồi ấy tự nói: “Tôi phạm tội nầy”. Vậy nên phải xử một trong ba pháp hoặc Ba La Di, hoặc Tăng Già Bà Thi Sa, hoặc Ba Dật Đề. Nếu đúng như lời trụ tín Ưu Bà Tư nói thì nên như pháp mà trị Tỳ kheo ấy. Đó gọi là pháp bất định.

Trong đó Tỳ kheo tự nói từ nơi nào đi đến, chỗ để đi đến, hoặc ngồi, hoặc nằm, hoặc làm việc, hoặc không tự nói đều căn cứ như lời nói của Ưu Bà Tư mà trị phạt.

GIỚI THỨ 02: BẤT ĐỊNH Ở CHỖ TRỐNG

Phật ở nước Xá Vệ, Ca Lưu Đà Di cũng phạm giới này đầu tiên, duyên do cũng như giới trước, chỉ vì ở chỗ trống nên hai tội khác nhau.

* Nếu Tỳ kheo cùng với người nữ ở nơi chỗ trống.

Nghĩa là không có tường vách và các vật khác ngăn che.

Chỗ không thể ngồi làm việc dâm dục.

Chỗ không thuận tiện làm việc dâm.

Nói lời thô ác.

Tức nói việc dâm dục, bất tịnh hạnh cho đến khen ngợi hai đường tốt xấu.

Có vị Ưu Bà Tư trụ tín đối với hai pháp mà nói mỗi một pháp, hoặc Tăng Già Bà Thi Sa, hoặc Ba Dật Đề, Tỳ kheo ngồi ấy tự nói: “Tôi phạm tội nầy”. Vậy nên xử một trong hai pháp, hoặc Tăng Già Bà Thi Sa, hoặc Ba Dật Đề. Nếu đúng như lời của trụ tín Ưu Bà Tư nói, nên y như pháp mà trị tội Tỳ kheo ấy, đó gọi là pháp bất định.

Trong đó, nếu Tỳ kheo tự nói từ nơi nào đi đến, chỗ để đến, hoặc ngồi, hoặc nằm, hoặc không tự nói đều căn cứ theo như lời của Ưu Bà Tư nói mà trị. Trong hai điều này vì chưa định được phạm vào pháp nào cho nên nói là bất định.

Chư Đại Đức tôi đã nói hai pháp bất định xong. Bây giờ xin hỏi chư Đại Đức trong hai pháp này có thanh tịnh không (nói ba lần). Chư Đại Đức trong đây thanh tịnh vì im lặng, việc nầy xin ghi nhận như vậy.

30 PHÁP NI TÁT KỲ BA DẬT ĐỀ

Chư Đại Đức 30 pháp Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề nầy, mỗi nửa tháng nói ở trong giới kinh chép ra

GIỚI THỨ 01: CHỨA Y QUÁ HẠN

Phật ở nước Xá Vệ, cho phép các thầy Tỳ kheo thọ trì ba y, không được dư. Lục quần Tỳ kheo chứa nhiều y dư, có loại thì mặc buổi sáng, có loại mặc buổi trưa, có loại mặc buổi xế. Các Tỳ kheo ấy thường sắm sửa, làm đẹp y phục, cất chứa rất nhiều. Tỳ kheo cử tội, Phật dùng vô số phương tiện quở trách xong, nhân việc khai trọng mà chế giới.

* Nếu Tỳ kheo y đã xong.

Tức ba y vậy.

* Y Ca Hi Na đã xả.

Ý nói xả y công đức, hết thời gian thọ trì.

* Chứa dư y.

Y có mười loại (1/ Kiều xa da, 2/ Kiếp bối, 3/ Khảm bà la, 4/ Sô ma, 5/ Sấm ma, 6/ Phiến ma, 7/ Ma, 8/ Bí di la, 9/ Cưu di la, 10/ Sấm la bán ni), y dư: tức là miếng vải dài chừng tám ngón tay Đức Như Lai, rộng chừng bốn ngón.

* Không làm pháp tịnh thí được giữ, nếu quá mười ngày.

Khi Phật mới chế giới chứa y dư, vì A Nan được một tấm y phấn tảo quí muốn dâng cúng Tôn giả Ca Diếp nhưng sợ phạm tội, do vì Ca Diếp đi xa mười ngày sau mới về. Nhân thế Phật cho chứa y dư đúng mười ngày.

* Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Không phạm có tám:

1. Hoặc không được y.

2. Hoặc tịnh thí.

3. Sai đem cho người.

4. Y bị mất.

5. Bị cũ rách.

6. Tưởng chẳng phải y của mình.

7. Tưởng của bạn thân.

8. Bỏ quên.

Trái lại những phép trên thì đều phạm Ni Tát Kỳ. Nếu y phạm xả đọa mà không xả, lại đổi lấy y khác thì phạm một tội Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề, một tội Đột Kiết La. Y xả đọa này nên xả cho Tăng, nhẫn đến một người. Xả biệt chúng thì không thành xả, phạm tội Đột Kiết La. Tỳ kheo Ni đồng phạm, ba chúng sau cho đến những giới sau hễ liên quan đến y thì đều phạm tội Đột Kiết La.

Không phạm:

Không quá mười ngày, hoặc chuyển tịnh thí, hoặc sai đem cho người, hoặc tưởng bị giặc cướp đoạt, hoặc tưởng bị mất, hoặc tưởng bị cháy, hoặc tưởng bị nước trôi. Nếu y bị giựt, y bị mất, bị lấy mặc, hoặc người khác đưa cho mình làm mền mà mặc, hoặc người gởi y đi xa, hoặc đường thủy, đường bộ bị đứt đoạn. Những trường họp như thế, nếu không làm phép tịnh thí, không sai đem cho người thì đều không phạm.

GIỚI THỨ 02: LÌA Y NGỦ

Phật ở nước Xá Vệ, lục quần đem y gởi cho Tỳ kheo thân hữu để du hành trong dân gian. Tỳ kheo ấy đem y ra phơi, các Tỳ kheo mới hỏi: “Phật cho chứa ba y, không được dư, vậy y này của ai?”. Tỳ kheo đó trả lời đầy đủ mọi việc, bị quở trách, các Tỳ kheo bạch Phật xong, nhân thế Ngài chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo y đã xong, y Ca Hi Na đã xả.

Đều được giải thích ở trên.

* Trong ba y.

Tăng Già Lê, Uất Đa La Tăng, An Đà Hội. Y thì có đến mười loại vậy.

* Lìa mỗi một y mà ngủ ở chỗ khác.

Không mất y: Trong Tăng Già Lam có một giới.

Mất y: Trong Tăng Già Lam có nhiều giới đến như cây, sân, xe, thuyền, thôn, nhà, giảng đường, kho lẫm, các giới khác cũng vậy.

Tăng Già Lam này có bốn loại như trên.

Cây: Bằng lượng người đủ để che chỗ ngồi kiết già.

Sân: Nơi để đạp phơi ngũ cốc.

Xe: Chỗ xoay trở được.

Thuyền: Giới cũng như vậy.

Thôn: Có bốn thứ.

Giảng đường: Có nhiều chỗ trống trải.

Kho: Cất chứa mọi vật.

Lẫm: Chứa trữ lúa gạo.

A lan nhã: Không có giới hạn. Trong khoảng tám gốc cây, khoảng cách mỗi gốc là bảy cung, mỗi cung có độ dài bốn cánh chỏ.

Giới Già Lam: Giới Già Lam ở đây chẳng phải Giới Già Lam kia, chẳng phải Giới của cây kia cho đến giới của kho, lẫm. Ngoài ra việc viết câu văn cũng như thế.

Giới Tăng Già Lam: Ở bên cạnh Tăng Già Lam người sức trung bình dùng đá hoặc gạch ném đến chỗ nào thì đó gọi là “giới của y”, cho đến kho chứa cũng như thế.

Nếu thầy Tỳ kheo để y ở trong Tăng Già Lam đến ngủ ở dưới gốc cây, khi minh tướng chưa xuất hiện, hoặc xả y, hoặc tay cầm y, hoặc đến chỗ đá ném tới. Hoặc không xả y, hoặc tay không cầm y, hoặc không đến chỗ đá quăng tới. Khi minh tướng xuất hiện, tùy theo nơi lìa y mà ngủ thì phạm tội Ni Tát Kỳ Bà Dật Đề.

* Trừ Tăng có làm pháp yết ma.

Bấy giờ có thầy Tỳ kheo mắc chứng bệnh gầy ốm, còn chiếc y phấn tảo Tăng Già Lê thì quá nặng, nhân có duyên sự du hành ở nhơn gian không thể mang theo được, thầy mới đem việc này lên bạch Phật, Phật dạy nên đến trong Tăng ba lần xin xong bạch nhị yết ma thì được lìa y.

* Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Ngoài ba y này ra, nếu lìa các y khác thì phạm Đột Kiết La. Ni đồng phạm.

Không phạm:

Tăng làm pháp yết ma, minh tướng chưa xuất hiện, tay nắm y, xả y, đến chỗ quăng đá tới, tưởng bị cướp đoạt, bị nạn gấp, đường thủy, đường bộ đứt đoạn, bị giặc, ác thú, bị người cưỡng bắt, bị mạng nạn, phạm hạnh nạn. Nếu không xả y cho đến cho đến không đến chỗ quăng đá tới thì không phạm.

GIỚI THỨ 03: CHỨA Y QUÁ MỘT THÁNG

Phật ở nước Xá Vệ, vì trong ba y của một thầy Tỳ kheo có chiếc Tăng Già Lê bị cũ rách, vì trong vòng mười ngày không thể may xong, nên Phật cho chứa y dư để đầy đủ. Lục quần Tỳ kheo lấy đồng lọai y nhưng chưa đủ, giặt nhuộm điểm tịnh đem gởi cho người rồi du hành, Tỳ kheo cử tội. Phật quở trách chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo y đã xong, y Ca Hi Na đã xả. Nếu Tỳ kheo được y phi thời.

Thời: Tức là không thọ y Ca Hi Na thì sau khi tự tứ một tháng, có y Ca Hi Na thì sau lễ tự tứ năm tháng. Phi thời có nghĩa là ngoài thời hạn y này.

* Nếu cần thì liền thọ, thọ rồi mau may cho thành y. Đủ thì tốt.

Nếu trong mười ngày tìm đủ y đồng loại, cắt rọc như trên. Nếu không đủ thì đến ngày thứ mười một, tùy theo chứa y nhiều ít thì đều phạm tội Xả Đọa.

* Nếu không đủ thì được chứa một tháng để chờ cho đủ.

Nếu y cùng loại vải không đủ, chờ mãi đến ngày thứ mười một y cùng loại mới đủ, thì ngay trong ngày thứ mười một đó phải may như trên. Nếu chống trái, để đến ngày thứ mười hai tùy theo chứa y nhiều ít thì đều phạm. Cho đến 29 ngày cũng vậy, đến ngày thứ 30 dù đủ hay không đủ, y cùng loại hay không cùng loại, ngay trong ngày đều phải căn cứ theo pháp trên.

* Nếu chứa quá hạn thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni đồng phạm.

Không phạm:

Trong vòng mười ngày, y cùng loại đủ để may, cho đến ngày thứ 30 ngay trong ngày đó phải may y. Ngoài ra có các duyên khác giống như giới chứa y dư.

GIỚI THỨ 04: NHẬN Y CỦA CÔ NI KHÔNG PHẢI BÀ CON

Phật ở thành La Duyệt Kỳ, Tỳ kheo Ni Liên Hoa Sắc đem thức ăn đến núi Kỳ Xà Quật dâng cúng các Thượng tòa. Bấy giờ có một Tỳ kheo mặc y cũ rách chằm vá. Ni Liên Hoa bèn mở chiếc y quí giá của mình đang đắp để đổi, sau đó cô đắp chiếc y cũ rách đến đảnh lễ Phật, Phật lấy làm lạ hỏi và quở trách Tỳ kheo kia. Nhân thế Ngài chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo từ nơi Tỳ kheo Ni chẳng phải bà con.

Chẳng phải bà con: Chẳng phải bà con với cha mẹ, cho đến không có thân thích trong bảy đời, trái với các trường hợp trên là bà con. Nếu chẳng phải bà con, cũng không thể suy tính được là có nên lấy hay không. Nếu là bà con thì nên suy tính là có khả năng hay không, nên nhận hay không nên nhận, hoặc tốt hoặc xấu, hoặc mới, hoặc cũ.

* Lấy y.

Y có mười loại. Ni mặc y rách, bạch đủ với Thế Tôn. Phật dạy không nên như thế, ta cho chứa năm y lành lặn bền chắc. Ngoài ra khi có dư y mới tùy ý tịnh thí, hoặc đem cho người, vì cớ sao? Do vì người nữ mặc loại y phục tốt còn khó coi huống chi là mặc y rách.

* Trừ khi trao đổi.

Bấy giờ hai bộ Tăng Ni được y rồi cùng phân chia và hai bộ đều chia lộn y. Phật dạy cho trao đổi y lẫn nhau. Nói đổi y ở đây nghĩa là lấy y để đổi y, hoặc không phải y, hoặc lấy không phải y đổi y, hoặc ống đựng kim, ống đồng, dao, chỉ, hoặc một khúc vật nhỏ cho đến viên thuốc nhỏ để đổi y.

* Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni phạm Đột Kiết La.

Không phạm:

Nhận y từ bên Tỳ kheo Ni bà con, hoặc trao đổi, hoặc vì Tăng, vì tháp (Phật đồ), mà nhận thì không phạm.

GIỚI THỨ 05: BẢO CÔ NI KHÔNG PHẢI BÀ CON GIẶT Y DƠ

Phật ở nước Xá Vệ, Ca Lưu Đà Di và Ni Thâu Lan Nan Đà dung mạo đều xinh đẹp, đều thích nhau, ngồi lộ hình xuất đồ bất tịnh, làm dơ chiếc y An Đà Hội. Sau đó sai Ni Thâu Lan Nan Đà giặt, Tỳ kheo đem lỗi này bạch Phật. Nhân thế Ngài quở trách chế giới.

* Nếu Tỳ kheo chẳng phải bà con.

Như trên đã nói.

* Tỳ kheo Ni.

Nếu bảo Thức Xoa Ma Na, Sa Di Ni chẳng phải bà con giặt nhuộm, đập y dơ thì phạm tội Đột Kiết La.

* Giặt y dơ.

Y dơ: Cho đến mặc qua thân một lần. Nếu đập, nhuộm, giặt y mới thì phạm tội Đột Kiết La.

* Hoặc nhuộm, hoặc đập thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo sai bảo Ni giặt, nhuộm, đập, nếu làm cả ba thì phạm ba Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề. Phụ giúp mà không làm, tùy theo mỗi lần giúp phạm Đột Kiết La.

Không phạm:

Hoặc lúc bị bệnh, mượn giặt nhuộm đập, hoặc vì Tăng, vì Phật đồ¹⁹, hoặc mượn y người khác giặt, nhuộm, đập thì không phạm.

GIỚI THỨ 06: ĐẾN NHÀ CƯ SĨ KHÔNG PHẢI BÀ CON XIN Y

Phật ở nước Xá Vệ, bấy giờ Bạt Nan Đà nói pháp cho người, theo xin chiếc y quí báu ông trưởng giả đang đắp, trưởng giả miễn cưỡng đưa cho xong, ông chỉ mặc chiếc áo lót vào thành. Liền bảo rằng: “Tôi vừa bị giặc cướp ở trong Tinh xá Kỳ Hoàn”. những người tục chê gièm, Tỳ kheo cử tội, Phật liền chế giới.

* Nếu Tỳ kheo xin y cư sĩ hoặc vợ cư sĩ không phải bà con.

Như văn trên đã giải thích.

* Trừ ở trường hợp khác, phạm Ni Tát Kỳ Bà Dật Đề.

Tỳ kheo Ni đồng phạm.

* Trừ ở trường hợp khác, Tỳ kheo bị giặc cướp y.

Bấy giờ có Tỳ kheo bị giặc cướp lột y nên trần truồng đi. Phật dạy: “Không nên như vậy”. Nếu trần truồng mà đi thì mắc tội Đột Kiết La. Như gặp phải trường hợp này thì nên tạm dùng cỏ mềm, lá cây để che thân rồi đến ngôi chùa gần hoặc lấy y dư để mặc, hoặc mượn y dư ở các Tỳ kheo quen biết. Nếu không có thì nên hỏi trong Tăng có loại y nào có thể chia. Nếu không có thì hỏi mượn y, ngoạ cụ của Tăng. Nếu không có để cho thì tự mình mở kho tìm hoặc mền, tấm khảm trải, tấm nỉ, chăn chọn lấy rọc thành y che thân rồi mới được ra ngoài xin y. Nếu có được y rồi, thì phải giặt nhuộm, chắp vá, trả lại chỗ cũ, nếu không trả lại chỗ cũ thì phải như pháp mà trị.

* Y bị mất, y bị cháy, y bị nước trôi.

Duyên khởi giống như trên.

* Đó gọi là trừ khi ở trường hợp khác.

Không phạm:

Nếu y bị đoạt, bị mất… thì xin nơi không phải bà con, hoặc xin từ người xuất gia, xin cho người, người khác xin cho mình, hoặc không mong cầu mà được thì đều không phạm.

GIỚI THỨ 07: QUÁ THỌ Y

Phật ở nước Xá Vệ, có nhiều vị Tỳ kheo bị giặc cướp mất y sau đi đến tinh xá Kỳ Hoàn, có tín chủ nghe được chuyện ấy liền đem nhiều y đến cúng cho Tỳ kheo. Các Tỳ kheo nói: “Thôi! Có người cúng dường rồi, chúng tôi đã có đủ ba y, thế nên không phải nhận nữa”. Lục quần Tỳ kheo xúi lấy: “Hãy nhận đem đến cho tôi”, các Tỳ kheo bèn nhận thêm y, hàng Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế mà chế giới.

* Nếu Tỳ kheo y bị mất, bị cướp giựt, bị lửa cháy, bị nước trôi.

Nếu mất một y thì không nên lấy, nếu mất hai y còn lại một y hai lớp, ba lớp, bốn lớp thì nên gỡ ra để làm Chiếc Tăng Già Lê, Uất Đa La Tăng, An Đà Hội.

* Nếu có cư sĩ, vợ cư sĩ không phải bà con.

Đều được giải thích như trên.

* Tự mình xin cư sĩ cho nhiều y.

Nếu cư sĩ yêu cầu tùy ý, hoặc mịn mỏng, không chắc nên nhận xếp làm hai lớp, ba lớp, bốn lớp để may. Nên kết thành miếng vải lót ở trên vai để ngăn mồ hôi và cũng nên kết thêm nút khuy. Nếu có thừa thì hỏi cư sĩ: “Vải dư này cắt để làm gì?”.

Nếu người đàn việt bảo: “Tôi không do vì duyên cớ mất y mà cúng thầy. Tôi tự ý dâng cúng cho Đại Đức”. Nếu muốn nhận thì liền nên nhận.

* Tỳ kheo đó nhận y nên vừa biết đủ.

Nếu ba y đều bị mất thì Tỳ kheo đó nên tri túc nhận y, tri túc có hai nghĩa:

1/ Tri túc của người tại gia: Tùy khả năng của người cư sĩ cúng y mà nhận.

2/ Tri túc của người xuất gia: Là ba y.

* Nếu nhận quá.

Nghĩa là mất một nhận một, mất hết thì nhận được ba y.

* Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni đồng phạm.

Không phạm:

Nhận y vừa đủ, hoặc nhận ít hơn mức vừa đủ, hoặc được cúng nhiều y, hoặc mịn mỏng quá không bền chắc, hoặc may thành hai ba lớp, vải có thừa. Như trường hợp trên đã nói rõ thì không phạm.

GIỚI THỨ 08: KHUYÊN CƯ SĨ THÊM TIỀN MAY Y

Phật ở nước Xá Vệ, hai vợ chồng cư sĩ bàn rằng: “Bạt Nan Đà là bạn cũ, chúng ta nên đem số tiền mua y với giá như thế, mua y dâng cho Bạt Nan Đà. Tỳ kheo khất thực nghe xong về báo Bạt Nan Đà biết. Sau đó ông đến nhà cư sĩ ấy khuyên nên may y mới thật đẹp, rộng, bền dài, người tục chê gièm, hàng Tỳ kheo cử tội, Phật liền chế giới.

* Nếu Tỳ kheo có cư sĩ , vợ cư sĩ.

Như trên đã nói.

* Vì Tỳ kheo đặt giá trị làm y.

Ý nói: Hoặc tiền, vàng, bạc, chơn châu, lưu ly, ngọc thạch, chuỗi ngọc, đồ mạ vàng, cho đến mười loại vải.

* Mua y với giá trị như thế cho Tỳ kheo, Tỳ kheo đó trước không nhận tùy ý thỉnh.

Nếu cư sĩ tùy ý hỏi Tỳ kheo cần những y gì thì Phật cho phép Tỳ kheo thiểu dục tri túc, được đề nghị những loại không như họ yêu cầu.

* Đến nhà cư sĩ nói như vầy: “Tốt lắm cư sĩ vì tôi mà sắm cái y như thế để cho tôi”. Vì muốn đẹp vậy.

Cầu xin có hai loại:

1/ Ý nói cầu thêm giá: Đàn việt cúng tiền may đại y với giá… đến xin thêm dù chỉ một tiền, một phần mười sáu.

2/ Là cầu xin y: Ý nói bảo cư sĩ làm cái y rộng dài cho đến thêm một sợi chỉ.

* Nếu được y thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni đồng phạm.

Không phạm:

Trước Tỳ kheo đã nhận cư sĩ tùy ý thỉnh mà đến, cầu xin vừa phải, đối với việc nầy yêu cầu họ làm ít lại, đến cầu nơi bà con, cầu mong nơi người xuất gia, hoặc mong cầu cho người khác, người khác mong cầu cho mình, hoặc không mong mà được.

GIỚI THỨ 09: KHUYÊN HAI NHÀ THÊM TIỀN MUA Y

Phật ở nước Xá Vệ, có hai vợ chồng cư sĩ bàn với nhau và họ muốn mua y dâng cho Bạt Nan Đà. Các Tỳ kheo khất thực nghe được, trở về kể hết cho Bạt Nan Đà nghe. Ông bèn đến hai nhà bảo cùng may y, cư sĩ chê gièm, Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế quở trách chế giới.

* Nếu Tỳ kheo có hai cư sĩ, hoặc vợ cư sĩ sắm tiền may y cho Tỳ kheo, may y như thế cho Tỳ kheo…, Tỳ kheo đó trước không nhận cư sĩ tuỳ ý thỉnh liền đến hai nhà cư sĩ, nói thế này: “Tốt lắm cư sĩ, sắm tiền may y như thế cho tôi, hãy gộp lại làm một y”. Vì muốn cho tốt! Nếu Tỳ kheo được y thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Giới tướng thành phạm khai thông đều như trước đã nói.

GIỚI THỨ 10: ĐÒI TIỀN MAY Y QUÁ HẠN

Trong thành La Duyệt Kỳ có vị đại thần vốn là bạn thân với Bạt Nan Đà, hai người thường tới lui nhau, đại thần sai người đưa tiền may y cho Bạt Nan Đà. Người ấy đem tiền may y gởi cho tịnh chủ xong. Nhân việc gấp Bạt Nan Đà đòi lại, đến khiến cho ông trưởng giả bị phạt, người thế tục chê gièm, Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo, hoặc vua.

Vua là người có quyền lực không bị lệ thuộc người khác.

* Hoặc đại thần.

Người thân cận với vua.

* Hoặc Bà La Môn.

Có nếp sống Bà La Môn.

* Hoặc cư sĩ.

Đó là những người tại gia, trừ vua, đại thần, Bà La Môn.

* Vợ cư sĩ.

Người đàn bà ở tại gia.

* Sai người sứ vì Tỳ kheo đưa tiền may y.

Như trên đã nói.

* Đem tiền mua y như thế, cho Tỳ kheo… Người sứ kia đến chỗ Tỳ kheo, nói rằng: “Đại Đức, nay vì ngài đưa tiền mua y, xin Ngài nhận lấy”. Tỳ kheo đó nói với người sứ kia thế này: “Tôi không được nhận tiền mua y này, nếu tôi cần y, hợp thời và thanh tịnh mới nhận”. Người sứ kia hỏi Tỳ kheo rằng: “Đại Đức có người giúp việc không?”. Tỳ kheo nên nói rằng: “Có” và chỉ người dân ở trong Tăng Già Lam, hoặc Ưu Bà Tắc nói: “Đây là người giúp việc của Tỳ kheo, thường giúp việc cho các Tỳ kheo”. Bấy giờ người sứ kia đến chỗ người giúp việc đưa tiền mua y xong, sau trở lại chỗ Tỳ kheo nói thế này: “Đại Đức! đã chỉ người giúp việc… Tôi đã đưa số tiền mua y, Đại Đức biết thời đến đó sẽ được y”. Tỳ kheo cần y nên đến chỗ người giúp việc hoặc hai, ba lần vì để cho họ nhớ, nên nói rằng: “Tôi cần y”.

Nhớ nghĩ tức là: Hoặc người giúp việc, tại nhà, hoặc chợ búa, ở chỗ người làm việc. Nên đến những chỗ ấy một, hai hoặc ba lần nói: “Bây giờ tôi cần y, nên trao lại cho tôi số tiền mua y đó”.

* Hoặc hai, ba lần vì nhắc để chohọ nhớ, được y thì tốt bằng không được y thì bốn lần, năm lần cho đến sáu lần đứng trước họ im lặng.

Người giúp việc kia hoặc ở tại nhà, tại phố chợ hay ở nơi làm việc đến đứng trước họ im lặng. Nếu người giúp việc hỏi: “Vì duyên cớ gì thầy đứng ở đây?”. Tỳ kheo đáp: “Chắc ông tự biết”. Nếu người giúp việc kia nói: “Tôi thật không biết”. Như có người khác biết, Tỳ kheo nên nói: “Người ấy biết”, rồi Tỳ kheo hiện ra tướng im lặng.

* Hoặc bốn, năm, sáu lần ở trước họ đứng im lặng, được y thì tốt.

Hoặc nhắc một lần, mất hai lần im lặng, cho đến nhắc ba lần mất sáu lần yên lặng.

* Nếu không được y mà cố đòi quá hạn. Cầu được y thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni đồng phạm như Tăng.

* Nếu không được y thì tự mình đến hoặc sai người sứ đến chỗ ra tiền mua y nói: “Ông trước đã sai người sứ đem tiền sắm y cho Tỳ kheo… Rốt cuộc Tỳ kheo ấy không được y. Vậy ông nên lấy lại chớ để cho thất thoát”, như vậy là họp thời.

Không phạm:

Hoặc sai người sứ báo cho người cúng tiền sắm y biết, hoặc người cúng nói: “Tôi đã đem đi cúng dường rồi nay không cần lấy lại”. Tỳ kheo đó nên lựa thời nói lời nhỏ nhẹ, dùng phương tiện đòi y hoặc làm pháp Ba Lợi Ca La. Tùy thời dùng lời nói nhỏ nhẹ để đòi hoặc dùng phương tiện để đòi thì được.

GIỚI THỨ 11: LÀM NGỌA CỤ BẰNG TƠ TẰM

Phật ở nước Khoáng Dã, lục quần Tỳ kheo đến nhà nuôi tằm, đòi xin loại tơ chưa thành và tơ đã thành, đều là những loại tơ tằm tạp để làm ngoạ cụ. Lại đứng xem khi kén bị phơi, cư sĩ chê gièm, họ nói: (Sa môn mà còn) hại mạng chúng sanh, không có chánh pháp, Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế mà chế giới.

* Nếu Tỳ kheo làm ngọa cụ mới bằng loại tơ tằm mới tạp.

Hoặc bằng lông, hoặc bằng kiếp bối, hoặc vải và các thứ chỉ gai tạp.

* Ba Dật Đề.

Phép xả trong giới này là dùng búa, bằm ra cho nhỏ trộn với bùn rồi tô vào vách tường.

Tự mình làm hoặc dạy người khác làm, hễ thành thì đều phạm, hễ không thành thì phạm tội Đột Kiết La. Nếu vì người khác làm thành thì phạm tội Đột Kiết La, Ni cũng phạm Đột Kiết La.

Không phạm:

Nếu được vật đã làm thành, dùng búa bằm rồi trộn với bùn để tô.

GIỚI THỨ 12: MAY NGỌA CỤ BẰNG LÔNG DÊ THUẦN ĐEN

Phật ở Tỳ Xá Ly, những người Lê Xa phần nhiều làm hạnh tà dâm, dùng lông dê thuần đen may áo choàng, trùm mình mà đi vào lúc ban đêm, khiến người khác không thấy. Lục quần Tỳ kheo thấy thế liền bắt chước làm theo, những người Lê Xa mới chê gièm, hàng Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế chế giới.

* Nếu Tỳ kheo dùng lông dê mới thuần đen.

Vốn đã đen hoặc được nhuộm đen.

* May ngọa cụ mới thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tự mình hoặc dạy người khác may, vì người khác may, tướng phạm đều như giới trước. Ni phạm tội Đột Kiết La.

Không phạm:

Hoặc đã được may thành, hoặc cắt rọc cho hư, hoặc xếp miếng mỏng nhỏ làm thành hai lớp, hoặc toạ cụ nhỏ, hoặc làm nệm, hoặc làm mũ đội, làm bít tất, hoặc làm khăn trùm cho ấm, hoặc làm khăn gói giày, tất cả đều không phạm.

GIỚI THỨ 13: LÀM NGỌA CỤ BẰNG LÔNG TRẮNG

Phật ở nước Xá Vệ, lục quần Tỳ kheo lấy lông dê toàn màu trắng để may ngọa cụ mới, cư sĩ chê gièm Tăng sĩ chẳng khác gì vua chúa, đại thần, Tỳ kheo cử tội. Phật nhân thế quở trách chế giới.

* Tỳ kheo nào may ngọa cụ mới nên dùng hai phần lông dê thuần đen, phần thứ ba trắng.

Hoặc vốn đã trắng hoặc đã nhuộm trắng.

* Phần thứ tư xám.

Lông trên đầu, lông ở trên lỗ tai hoặc lông ở trên chân, hoặc các chỗ khác có màu lông xám vậy. Tỳ kheo muốn làm toạ cụ bằng 40 bát la: 20 bát la đen, 10 bát la trắng, 10 bát la xám. Cho đến làm ngọa cụ 20 bát la. Căn cứ theo trên có thể biết được vậy.

* Nếu Tỳ kheo không dùng hai phần đen, phần thứ ba trắng, phần thứ tư xám may ngoạ cụ mới thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tự làm hoặc dạy người làm, hoặc vì người khác làm đều đồng phạm như trên, Ni phạm tội Đột Kiết La.

Không phạm:

Nếu làm đúng lượng, hoặc vật làm xong, ngoài ra cũng giống như giới trước.

GIỚI THỨ 14: DÙNG NGỌA CỤ CHƯA ĐẦY SÁU NĂM

Phật ở nước Xá Vệ, lục quần Tỳ kheo vì chê ngọa cụ hoặc dày, mỏng, nặng, nhẹ. Song vẫn không chịu xả cái cũ mà lại may cái mới, luôn tìm kiếm thu thập cất chứa cho thật nhiều, Tỳ kheo cử tội, Phật quở trách và chế giới.

* Nếu Tỳ kheo làm ngọa cụ mới phải thọ trì đến sáu năm. Nếu dưới sáu năm không chịu xả cái cũ mà lại may cái mới.

Hoặc tự mình làm, dạy người khác, vì người khác làm đều phạm giống như giới trước.

* Trừ khi Tăng yết ma.

Có Tỳ kheo bị chứng bệnh gầy còm, vì ngọa cụ phấn tảo nặng quá nên không thể mang đi được. Phật dạy: “Phải đến trong Tăng xin ba lần. Nếu làm lại cái mới thì nên bạch nhị yết ma mới cho”.

* Ni Tát Ba Dật Đề:

Tỳ kheo Ni phạm tội Đột Kiết La.

Không phạm:

Khi Tăng cho phép và thọ trì đủ sáu năm. Nếu dưới sáu năm mà xả cái cũ lại may cái mới, hoặc được vật cái tọa cụ đã may thành, hoặc vì không có nên làm, hoặc được người khác may sẵn cho thì đều không phạm.

GIỚI THỨ 15: KHÔNG KẾT THÊM MIẾNG VẢI CŨ Ở TRÊN TỌA CỤ

Phật ở nước Xá Vệ, Ngài bảo người lấy thức ăn đem về. Theo phép thường của chư Phật, sau khi các Tỳ kheo đi thọ thỉnh, Ngài đi khắp các gian phòng, trông thấy các tọa cụ cũ bỏ bừa bãi khắp nơi, không có người dọn dẹp. Do vì các thầy Tỳ kheo chê tọa cụ của mình dày mỏng, nặng nhẹ. Thế là Ngài cho phép Tỳ kheo làm tọa cụ mới nhưng phải lấy miếng vải cũ may trên tọa cụ mới. Lục quần Tỳ kheo làm trái lời Phật dạy, hàng Tỳ kheo cử tội. Nhân đó Phật chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo may tọa cụ mới, nên lấy miếng vải cũ vuông chừng một gang tay may trên tọa cụ mới vì để cho hoại sắc.

Khi Tỳ kheo may tọa cụ mới, nếu cái cũ chưa hoại, chưa rách, nên lấy giặt nhuộm, sửa sang, kéo ra cho nó thẳng, cắt lấy miếng vuông chừng một gang tay may trên tọa cụ mới, hoặc may ở bên lề, hoặc chính giữa vì để cho hoại sắc.

* Nếu Tỳ kheo mang toạ cụ mới không lấy miếng vải cũ vuông một gang tay, may ở trên để cho hoại sắc, phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tự làm, dạy người làm, hay vì người khác làm, hễ thành thì liền phạm giống như trên. Tỳ kheo Ni phạm tội Đột Kiết La.

Không phạm:

Cắt lấy miếng vải cũ khâu ở trên, hoặc Tỳ kheo ấy vốn không có thì được làm cái mới. Hoặc người khác làm cho, hoặc được cái đã may thành, hoặc được cái hoàn toàn cũ thì đều không phạm.

GIỚI THỨ 16: MANG LÔNG DÊ ĐI QUÁ BA DO TUẦN

Phật ở nước Xá Vệ, bấy giờ Bạt Nan Đà được lông dê bèn xâu ở đầu gậy quảy đi, cư sĩ chê gièm rằng: “Sa môn mà còn đi buôn bán lông dê”. Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế chế giới.

* Nếu Tỳ kheo đi đường được lông dê, nếu không người mang, tự mình được mang cho đến ba do tuần.

Hoặc trên đường đi, hoặc ở trụ xứ được lông dê, nếu cần nên nhận, không người mang tự mình được mang đến ba do tuần, nếu có người mang thì nói với họ rằng: “Tôi có vật này, xin mang hộ cho tôi đến chỗ kia”. Tỳ kheo trong khoảng này không được giúp đỡ. Nếu mang giúp thì phạm Đột Kiết La, hoặc bảo cô Ni cùng bốn chúng mang quá do ba tuần thì phạm Đột Kiết La. Trừ lông dê ra nếu mang các y khác, hoặc gai… thì đều phạm tội Đột Kiết La, hoặc quảy các vật khác ở trên đầu gậy cũng phạm tội Đột Kiết La.

* Nếu không có người mang tự mình mang quá do ba tuần phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni phạm tội Đột Kiết La.

Không phạm:

Hoặc mang đến ba do tuần, hoặc ít hơn ba do tuần, có người để bảo họ mang giúp, trong thời gian ấy mình không mang giúp, sai Tỳ kheo Ni và bốn chúng mang đúng ba do tuần, hoặc lông mịn để trang sức, dây bằng lông, hoặc mang lông phía trên đầu làm mão, khăn thì được.

GIỚI THỨ 17: SAI NI CÔ KHÔNG PHẢI BÀ CON GIẶT LÔNG DÊ

Phật ở Ca Duy La Vệ, lục quần Tỳ kheo lấy lông dê bảo cô Ni giặt, nhuộm, chải. Bấy giờ di mẫu Ma Ha Ba Xà Ba Đề vì nhuộm lông dê, nên bị thuốc nhuộm dính dơ tay, sau đến nơi Phật lạy dưới chân Ngài rồi đứng qua một bên. Phật biết mà cố hỏi, Ngài quở trách và chế giới.

* Nếu Tỳ kheo sai Tỳ kheo Ni không phải bà con giặt, nhuộm, chải lông dê, phạm tội Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni phạm tội Đột Kiết La. Việc thành phạm, khai thông cũng giống như giới “giặt y cũ”.

GIỚI THỨ 18: CẤT CHỨA TIỀN BẠC CỦA BÁU

Phật ở thành La Duyệt Kỳ, có một đại thần chừa phần ăn cho Bạt Nan Đà, đứa con đem 5 tiền đưa mẹ để lấy thức ăn. Khi Bạt Nan Đà đến, lấy số tiền đem gởi ở cửa hàng. Cư sĩ đều chê gièm, Tỳ kheo quở trách, vua cùng đại thần bàn luận. Phật rộng nói lời dẫn dụ, nhân đó Ngài mới quở trách mà chế giới.

* Nếu Tỳ kheo tự tay mình cầm tiền.

Trên có hình vẽ.

* Hoặc vàng bạc, hoặc dạy người cầm, hoặc nhận mà đem gởi thì phạm Ni Tát Kỳ.

Phép xả trong đây là ở nơi ấy có người giữ vườn đáng tin cậy, hoặc Ưu Bà Tắc, nên nói với họ rằng: “Đây là vật mà tôi không được nhận, ông nên biết”. Nếu người kia lấy xong trao lại cho Tỳ kheo, Tỳ kheo nên vì vật của người ấy mà nhận, sau đó bảo tịnh nhơn cất. Nếu được tịnh y, bình bát, thì nên đem trao đổi để thọ trì, hoặc Ưu Bà Tắc lấy rồi đem trao cho Tỳ kheo tịnh y, bình bát thì nên nhận mà thọ trì.

* Ba Dật Đề:

Tỳ kheo Ni đồng phạm. Nếu không nói cho người kia: “Biết như thế, thấy như thế”, phạm Đột Kiết La.

Không phạm:

Hoặc nói: “Biết như thế, thấy như thế”. Có làm phép xả như trên, hoặc người kia không chịu cho y, các Tỳ kheo khác nên nói rằng: “Phật có dạy vì muốn thanh tịnh nên trao cho ngươi, vậy ngươi nên trả lại vật cho Tỳ kheo ấy”. Nếu người kia không cho thì tự mình đến nói: “Phật dạy Tỳ kheo làm phép tịnh thí nên trao cho ngươi, ngươi nên trả lại cho Tăng, tháp, Hoà thượng, tri thức và chỗ của thí chủ”. Không nên để mất vật ấy của tín thí vậy.

GIỚI THỨ 19: TRAO ĐỔI VÀNG BẠC, CỦA BÁU

Phật ở La Duyệt Kỳ, bấy giờ Bạt Nan Đà đi đến nơi cửa hàng, đem tiền để đổi tiền. Hàng cư sĩ chê gièm: “Sa môn quá rành nghề buôn bán”. Tỳ kheo nghe được bạch Phật, nhân thế Ngài quở trách, chế giới.

* Nếu Tỳ kheo buôn bán các thứ.

Hoặc dùng đã thành vàng, chưa thành vàng; đã thành và chưa thành vàng. Bạc cũng có ba loại, tiền chỉ có một loại, trao đổi lẫn nhau. Tiền có tám loại: 1/ Vàng, 2/ Bạc, 3/ Đồng, 4/ thiếc, 5/ Bạch lạp, 6/ Chì thiếc, 7/ Cây, 8/ Hồ giao. Đây là tám loại tiền.

* Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni đồng phạm. Ngoài ra pháp xả, khai thông, phương tiện đòi báu vật, đều giống như giới trước.

Không phạm:

Hoặc dùng tiền bạc, của báu đổi dụng cụ, anh lạc, hay đem tiền đổi tiền chỉ vì Phật, Pháp, Tăng.

GIỚI THỨ 20: KHÔNG ĐƯỢC MUA BÁN

Phật ở nước Xá Vệ, bấy giờ Bạt Nan Đà đi đến một thôn không có trú xứ (không có chùa của Tăng), đem gừng sống đổi lấy thức ăn, ăn xong lại mang bát ra đi. Sau Tôn giả Xá Lợi Phất đi đến đó để khất thực, đàn việt đem chuyện của Bạt Nan Đà làm chứng, Xá Lợi Phất lấy làm xấu hổ và im lặng. Bạt Nan Đà lại đổi y mỏng cho ngoại đạo, ngoại đạo ăn năn đem đổi lại nhưng không được. Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế chế giới.

* Nếu Tỳ kheo (mua bán) các thứ.

Lấy thời dược đổi thời dược, phi thời dược, thất nhật dược, tận hình dược, ba lợi ca la – áo lót. Trao đổi lẫn nhau như thế, cho đến lấy y đổi y.

* Mua bán.

Ý nói trị giá một tiền, luôn luôn tăng lên hay sụt xuống. Bán lên giá: Là vật trị giá một tiền mà nói ba tiền. Bán rất cao giá: Vật trị giá một tiền mà nói năm tiền, mua cũng phạm tội như thế.

* Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni đồng phạm.

Không phạm:

Cho trao đổi cùng với năm chúng xuất gia, nên tự mình thẩm định giá, không có quá cao hay quá thấp như phép buôn bán ở chợ búa, không cùng với người khác đổi chác, sai tịnh nhơn đổi chác. Nếu họ có hối tiếc thì cho đổi lại, dùng dầu đổi sữa, dùng sữa đổi dầu thì không phạm.

GIỚI THỨ 21: CHỨA BÁT QUÁ THỜI HẠN

Phật ở nước Xá Vệ, lục quần Tỳ kheo chứa bát, cái xấu thì để đó, thường tìm bát tốt cất chứa cho thật nhiều. Cư sĩ đi dạo trông thấy liền chê gièm: “Chỗ ở của sa môn nào khác cửa hàng của thợ đồ gốm”. Tỳ kheo cử tội, Phật liền quở trách chế giới.

* Nếu Tỳ kheo chứa bát thừa.

Bát có 6 thứ: 1/ Bát thiếc, 2/ Bát đen, 3/ Bát đỏ, 4/ Bát nước Tô Ma, 5/ Bát nước Ô Già La, 6/ Bát nước Ưu Già Xa. Có hai loại đại khái: 1/ Bát bằng thiếc, 2/ Bát bằng đất nung. Loại lớn chứa được ba đấu, loại nhỏ chứa được một đấu rưỡi. Đây là dung lượng của bát, nên thọ trì, nên tịnh thí như thế.

* Không làm phép tịnh thí.

Tịnh thí và không tịnh thí, tương đối có 8 môn: Không khác với giới “chứa y dư” vậy.

* Đúng mười ngày.

Bấy giờ Tôn giả A Nan nhận được cái bát quí giá, muốn dâng cúng Đại Đức Ca Diếp, vì đây là loại bát mà Ngài thường dùng. Nhưng Đại Đức Ca Diếp còn du hành ở phương xa mười ngày nữa mới về, A Nan sợ phạm tội Xả Đọa nên đem chuyện này bạch Phật. Phật liền khai cho được chứa bát dư đến mười ngày.

* Quá thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Ni đồng phạm, nói rõ tướng phạm, pháp khai thông, giống như giới chứa y dư.

GIỚI THỨ 22: CHẲNG PHÂN CHIA TỰ XIN BÁT

Phật ở nước Xá Vệ, bát của Bạt Nan Đà bị bể, nên ông xin rất nhiều bát để cất chứa, cư sĩ gặp gỡ hỏi thăm nhau, té ra mới biết Bạt Nan Đà nhận bát của rất nhiều người. Cư sĩ bèn chê gièm: “Sa môn nhận lấy không biết chán!”. Tỳ kheo đem lỗi nầy bạch Phật, nhân thế mà Ngài quở trách và chế giới.

* Nếu Tỳ kheo chứa bát trám dưới năm chỗ không chảy.

Cách nhau hai ngón tay trám một lỗ vậy.

* Lại xin bát mới vì muốn tốt.

Nếu trám đủ năm lỗ mà không bị chảy, lại xin bát mới thì phạm tội Đột Kiết La.

* Ni Tát Kỳ.

Pháp xả trong đây: Phải ở trong Tăng của trú xứ đó xả bát xong, sau đơn bạch rồi nhận tội sám hối. Liền nói tội danh, loại tướng, trách tâm sanh chán lìa. Bát nếu tốt thì nên lấy để lại, đem cái bát xấu nhất mà trao cho vị ấy. Liền làm phép đơn bạch, lấy bát theo thứ lớp đến trước vị Thượng tòa mà đổi, đem bát của vị Thượng tòa trao cho vị thứ tòa, hoặc trao cho Tỳ kheo ấy, như thế lần lượt cho đến vị hạ tòa.

* Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni đồng phạm.

* Tỳ kheo kia nên đến trong Tăng xả, lần lượt lấy cái bát xấu nhất bảo thọ trì cho đến khi bể. Thọ trì, như thế là họp thời.

Tăng lấy cái bát xấu nhất bạch nhị yết ma trao cho, Tỳ kheo kia nên giữ gìn. Không được để ở chỗ ngói đá có thể rơi, không được để ở chỗ gậy dựng, dưới con dao, để ở dưới chỗ có treo vật, ở giữa đường đi, ở trên đá, để ở dưới cây có trái và ở chỗ đất không bằng phẳng, không được để ở trong ngưỡng cửa, dưới cánh cửa, hoặc ở dưới giường, góc giường (giường dây, giường cây), trừ khi để tạm, không được để ở giữa hai thứ giường (dây, cây), không được đứng xoay bát, nhẫn đến đủ để làm cho bát bị bể. Tỳ kheo kia không nên cố ý làm hư, làm mất bát, sử dụng không đúng chức năng của bát phạm tội Đột Kiết La.

Không phạm:

Hoặc năm lần trám vẫn còn chảy, hoặc dưới năm lần trám vẫn còn chảy, cầu bát mới. Hoặc đến xin người thân, hoặc đến xin người xuất gia, hoặc vì người khác xin, người khác vì mình xin, không cầu mà được, hoặc được dâng cúng theo thứ tự, hoặc tự mình có tiền mua để dành, đều không phạm.

GIỚI THỨ 23: XIN CHỈ SỢI, SAI THỢ DỆT KHÔNG PHẢI BÀ CON

Phật ở nước Xá Vệ, Bạt Nan Đà may Tăng Già Lê, xin chỉ sợi thật nhiều, rồi mang đến sai người dệt, tự tay se chỉ, đứng xem người dệt. Cư sĩ chê gièm, Tỳ kheo cử tội, Phật quở trách và chế ra giới nầy.

* Nếu Tỳ kheo tự xin chỉ sợi.

Tỳ kheo đó xin ở khắp mọi nơi. Chỉ sợi gồm có mười loại để dệt vải.

* Khiến thợ dệt vải không phải bà con dệt thành y.

Nếu thợ dệt cho chỉ đều là bà con thì không phạm. Người cho chỉ chẳng phải bà con thì phạm tội Đột Kiết La. Đứng xem thợ dệt, tự mình dệt, tự quay chỉ đều phạm tội Đột Kiết La.

* Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni đồng phạm.

Không phạm:

Cả hai đều là bà con, hoặc tự mình dệt làm túi đựng bát, túi đựng giày, tấm nỉ đựng kim, cái đai ngồi thiền, dây lưng thường, mão, bít tất, khăn trùm cho ấm, khăn gói giày thì được dùng.

GIỚI THỨ 24: KHUYÊN THỢ DỆT THÊM CHỈ TỐT

Phật ở nước Xá Vệ, hàng cư sĩ đem chỉ bảo thợ dệt dệt thành y cho Bạt Nan Đà. Sau ông đến nhà cư sĩ chọn lấy chỉ tốt đưa cho thợ dệt dệt, lại hứa cho thêm giá tiền. Cư sĩ chê gièm, hàng Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế quở trách chế giới.

* Nếu Tỳ kheo có cư sĩ, vợ cư sĩ sai thợ dệt vì Tỳ kheo dệt may y. Tỳ kheo kia trước không nhận, tùy ý thỉnh.

Nếu cư sĩ muốn dâng cho Tỳ kheo y qúi giá. Nghe rằng người được nhận là Tỳ kheo bậc thiểu dục tri túc, họ chỉ đòi loại kém hơn thì theo ý vị đó.

* Liền đến chỗ dệt bảo rằng: “Y này vì tôi mà làm, phải dệt thật tốt cho tôi, khiến cho rộng dài (lớn) bền, tỉ mỉ tôi sẽ đưa thêm giá tiền cho ông ít nhiều”. Tỳ kheo đó cho thêm giá tiền cho đến đáng giá bằng một bữa ăn. Nếu được y thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Nếu đến tìm cầu y mà không được thì phạm tội Đột Kiết La. Tỳ kheo Ni đồng phạm.

Không phạm:

Tìm cầu ít hơn, đến xin nơi bà con, xin nơi người xuất gia, người khác vì mình làm.

GIỚI THỨ 25: GIẬT Y CỦA TỲ KHEO

Phật ở nước Xá Vệ, đệ tử của Nan Đà là người khéo đi quyên góp, nên Bạt Nan Đà ý muốn cùng du hành, liền cho y trước, các Tỳ kheo khác nói rằng Bạt Nan Đà là người si mê, không biết tụng giới, nói giới, Bố tát Yết ma. Sau đệ tử của Nan Đà bỏ không chịu đi theo. Bạt Nan Đà bèn đoạt y lại, các Tỳ kheo trách móc cử tội, Phật nhân thế mà chế giới.

* Nếu Tỳ kheo trước cho y Tỳ kheo sau vì giận bực hoặc tự đoạt, hoặc dạy người đoạt: “Trả y lại cho tôi, tôi không cho ông”.

Hoặc sân hận tự đoạt cho đến dạy người đoạt lại mà đem cất giấu thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề, đoạt lại mà chưa cất giấu thì phạm Đột Kiết La. Nếu máng trên cây, trên giá, để trên giường, cho đến để ở các nơi khác, hễ lấy đi khỏi chỗ đó thì phạm tội Xả Đọa. Lấy mà không lìa khỏi chỗ thì phạm tội Đột Kiết La.

* Nếu Tỳ kheo kia trả y, Tỳ kheo nầy lấy y, thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Ni phạm giống như Tăng.

Không phạm:

Không giận bực nói: “Tôi hối hận, không cho ông, trả y lại cho tôi”. Người kia biết tâm người cho y hối hận, nên liền trả y lại, hoặc người khác bảo: “Tỳ kheo này hối hận, hãy trả y lại cho ông ta đi”. Hoặc mượn y của người khác, mặc không họp với lẽ đạo, đoạt lại thì không phạm, hoặc sợ mất, sợ hư hoại, hoặc người kia phá giới, phá kiến, phá oai nghi, hoặc bị cử tội, diệt tẩn, bị đuổi, hoặc vì việc này mà xảy ra phạm hạnh nạn, mạng nạn, tất cả việc như thế nếu đoạt lấy lại mà không cất giấu thì đều không phạm.

GIỚI THỨ 26: CHỨA THUỐC QUÁ BẢY NGÀY

Phật ở nước Xá Vệ, hàng Tỳ kheo trúng những cơn gió mùa thu bị bệnh, hình vóc gầy còm, sanh ghẻ lở. Phật dạy có sữa dầu, sữa tươi, mật, mỡ, cho phép các Tỳ kheo uống khi có duyên bệnh. Bấy giờ có Tỳ kheo uống thuốc phi thời. Phật ở thành La Duyệt Kỳ, những đồ chúng của Tất Lăng Già Bà Ta, cất chứa quá nhiều để bừa bãi, kẻ đạo người tục đều chê trách. Sau Tỳ kheo bạch Phật, Ngài bèn quở trách chế ra giới nầy.

* Nếu Tỳ kheo có bệnh.

Nghĩa là thầy thuốc bảo phải nên uống loại thuốc như thế.

* Các loại thuốc thừa, sữa dầu, sữa tươi, mật, đường phèn được uống trong vòng bảy ngày.

Ý nghĩa của tám môn. Giống như giới chứa y ở trước.

* Nếu quá bảy ngày mà vẫn uống thì phạm Ni Tát Kỳ.

Tỳ kheo nầy nên xả thuốc cho Tăng xong, tác bạch trị tội rồi, Tăng nên làm phép trả thuốc lại cho Tỳ kheo ấy. Đến ngày thứ bảy xả cho Tỳ kheo, Tỳ kheo kia nên lấy dùng, nếu quá bảy ngày thì nên đem trét sữa dầu ở nơi cánh cửa bị kêu. Còn mật, đường phèn thì đem cho người giữ vườn, nếu dưới bảy ngày thì bạch nhị yết ma trả lại cho Tỳ kheo, và Tỳ kheo nên lấy thoa ở gót chân, hay dùng để đốt đèn.

* Ba Dật Đề.

Tỳ kheo ni đồng phạm. Không phạm việc xả dùng… sai khác như trên.

GIỚI THỨ 27: QUÁ TRƯỚC MỘT THÁNG XIN Y TẮM MƯA

Phật ở nước Xá Vệ, bà Tỳ Xá Khư thỉnh Phật và Tăng (thọ trai), Tỳ nữ đi đến thưa đã đến giờ, thấy các Tỳ kheo đang khỏa thân tắm, nhân thế mà bà phát ra tám điều nguyện, được Phật khen ngợi. Song nhóm lục quần luôn luôn cầu mong, Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế chế giới.

* Nếu Tỳ kheo mùa xuân còn thừa một tháng, nên xin y tắm mưa.

Y tắm mưa: Là Tỳ kheo dùng để tắm trong lúc mưa. Y có mười loại, Tỳ kheo nên xin từ ngày 16 tháng 3.

* Nửa tháng nên dùng tắm.

Nên dùng từ ngày mồng một tháng tư.

* Nếu Tỳ kheo quá trước một tháng cầu y tắm mưa.

Tức là xin y tắm mưa trước ngày 16 tháng ba.

* Quá trước nửa tháng dùng tắm.

Ý nói dùng tắm trước ngày mồng một tháng tư.

* Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Tỳ kheo Ni phạm Đột Kiết La.

Không phạm:

Hoặc xả dùng làm những thứ khác, hoặc mặc tắm, hoặc giặt, hoặc đưa đi nhuộm cất dùng cho tất cả việc thì không phạm.

GIỚI THỨ 28: NHẬN Y CẤP THÍ TRƯỚC HẠN, SAU CHỨA QUÁ HẠN

Phật ở Tỳ Lan Nhã, cho Tỳ kheo nhận y mùa hạ, lục quần thường xin y, luôn luôn nhận y. Bạt Nan Đà an cư ở chỗ khác và đến trú xứ khác nữa để nhận thêm y. Phật an cư trong nước Xá Vệ, hai vị đại thần (Lê Sư Đạt Ma và Phú Na La sắp đi chinh phạt) muốn cúng y an cư cho chúng Tăng, Phật nhân thế mới khai cho và chế giới.

* Nếu Tỳ kheo còn 10 ngày nữa mới mãn ba tháng hạ.

Nghĩa là sau ngày mùng 6 tháng 7, trước ngày rằm.

* Các Tỳ kheo được y cấp thí.

Nhận liền thì được, không nhận liền thì mất cho nên gọi là cấp thí. Y thì có đến mười loại.

* Tỳ kheo biết là y cấp thí nên nhận, nhận xong cất chứa cho đến đúng thời y.

Đúng thời y: Tự tứ xong không thọ Ca Hi Na thì được một tháng, nếu có thọ thì được năm tháng. Nếu còn mười ngày nữa mới tự tứ thì được nhận y cấp thí, thọ xong chứa từ một tháng đến năm tháng. Nhẫn đến sáng hôm sau tự tứ thì nên thọ; y ngoài một tháng, năm tháng ra còn cho thêm chín ngày nữa.

* Nếu chứa quá hạn thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Nghĩa là y cấp thí nếu trước, hoặc sau quá hạn đều phạm tội Đọa, Tỳ kheo Ni đồng phạm.

Không phạm:

Trước và sau đều không quá hạn. Nếu y bị cướp giựt, y bị mất, quá hạn về trước lấy thì không phạm. Hoặc Tỳ kheo gởi y đi xa, đường xá bị cách trở mà chứa quá hạn về sau thì đều không phạm.

GIỚI THỨ 29: CHỐN A LAN NHÃ CÓ NGHI NGỜ LÌA Y QUÁ HẠN

Phật ở nước Xá Vệ, các Tỳ kheo ở chốn A Lan Nhã bị giặc đánh đập và cướp những vật dụng. Phật cho phép giữ lại mỗi một y ở trong thôn xá. Lục quần gởi y xong bèn đi du hành, các Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế chế ra giới nầy.

* Nếu Tỳ kheo ba tháng hạ xong, sau khi hết một tháng Ca Đề.

Nghĩa là sau nửa tháng tám.

* A Lan Nhã.

Nơi cách thôn xóm 500 cung. Cung của nước Giá Ma La dài 4 khủy tay, dùng khủy tay người trung bình để đo.

* Nếu có nghi.

Nghi có giặc cướp.

* Chỗ có sợ sệt.

Sợ trong đó có giặc cướp.

* Tỳ kheo ở chỗ như thế trong ba y muốn để bất kỳ cái y nào trong thôn xá.

Thôn là làng xóm vậy.

* Chư Tỳ kheo có nhân duyên lìa y ngủ cho đến sáu đêm.

Nếu Tỳ kheo có nhân duyên lìa y ngủ đến đêm thứ bảy khi minh tướng chưa xuất hiện, hoặc xả, hoặc lấy tay chạm y, hoặc đến kịp chỗ ném đá, nếu ngược lại với trường hợp trên đây thì thành phạm.

* Nếu quá thì phạm Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Nhân duyên khai cho cũng giống như giới “lìa y” ở trên.

GIỚI THỨ 30: VẬT CỦA TĂNG ĐEM VỀ MÌNH

Phật ở nước Xá Vệ, có cư sĩ muốn cúng cơm và dâng y cho chư Tăng. Bạt Nan Đà nghe được, bèn bảo: “Vật cúng cho Tăng đã nhiều rồi, thôi nay đem cúng vật ấy cho tôi đi”. Cư sĩ sau thấy các vị Tỳ kheo trưởng lão đầy đủ oai nghi, liền ăn năn than thở, Tỳ kheo cử tội, Phật nhân thế chế giới.

* Nếu Tỳ kheo biết.

Không biết thì chẳng phạm.

* Là vật của Tăng.

Có ba loại:

1. Vật của Tăng: Là đã cúng cho Tăng.

2. Vì Tăng: Là vì chư Tăng mà sắm nhưng chưa ưng thuận cúng cho Tăng.

3. Đã cúng Tăng: Tức đã ưng thuận cúng cho Tăng, đã xả cho Tăng. Cho đến đồ đựng nước uống.

* Tự cầu về mình.

Hoặc cúng cho Tăng mà chuyển cho tháp, hoặc cúng cho bốn phương Tăng mà chuyển cho hiện tiền Tăng, hoặc Tăng Ni, hoặc chuyển ở chỗ khác, hoặc trái lại với những điều trên, hoặc nghi tưởng đều phạm tội Đột Kiết La.

* Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề.

Không phạm:

Hoặc không biết, hoặc khởi ý tưởng không cho, hoặc cho ít, khuyên họ cho nhiều, hứa cho ít người, khuyên cho nhiều người, khuyên cho vật tốt, hoặc nói đùa, hoặc nói nhầm đều không phạm.

* Chư Đại đức tôi đã nói 30 pháp Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề. Bây giờ xin hỏi chư Đại đức trong đây có thanh tịnh không? (Nói ba lần). Chư Đại đức trong đây thanh tịnh vì im lặng, việc nầy xin ghi nhận như vậy.

90 PHÁP BA DẬT ĐỀ

Chư Đại Đức 90 pháp Ba Dật Đề nầy mỗi nửa tháng nói, trong giới kinh chép ra

GIỚI THỨ 01: CỐ NÓI DỐI

Phật ở vùng chủng tộc họ Thích, có một Thích tử tên là Tượng Lực, giỏi bàn luận, có lúc bàn luận với ngoại đạo mà bị thua thường liền lật ngược lại lời nói trước. Nếu trong Tăng hỏi thì cũng lật ngược lại lời nói trước. Phạm Chí chê bai Sa môn không có chánh pháp, Tỳ kheo đem lỗi này bạch Phật, nhân thế Ngài chế giới.

* Nếu Tỳ kheo biết.

Nghĩa là thấy, nghe, tiếp xúc, biết, cho đến không thấy, biết, cả thảy có 8 loại.

Thấy: Nhãn thức có thể thấy, cho đến ý thức có thể biết.

Không thấy: Trừ nhãn thức ra, chỉ cho năm thức còn lại, trường hợp trái lại cũng như thế.

* Mà nói dối.

Hoặc cảnh giới thấy, nghe, xúc chạm, biết như thế, hoặc tưởng, hoặc nghi, liền nói không thấy, nghe, xúc chạm, biết, thì phạm Ba Dật Đề. Cho đến không thấy, nghe… cũng giống như trên. Nếu khởi lên ý niệm nói dối và lúc nói dối không nhớ là mình nói dối thì phạm Đột Kiết La. Nếu trước sau không nhớ, lúc đang nói dối biết mình đang nói dối, phạm Ba Dật Đề. Nếu chỗ thấy có khác, chỗ chấp nhận có khác, chỗ muốn có khác, chỗ xúc chạm có khác, chỗ tưởng có khác, chỗ dụng tâm có khác, các việc như thế đều là vọng ngữ. Khi thuyết giới cho đến ba lần hỏi, nhớ nghĩ có tội mà không nói thì phạm tội Đột Kiết La.

* Ba Dật Đề.

Nếu nói không rõ phạm Đột Kiết La, Ni đồng phạm, ba chúng sau phạm Đột Kiết La.

Không phạm:

Không thấy nói không thấy, cho đến biết nói biết… có tám trường hợp. Nếu trong ý tưởng có thấy, tưởng bèn nói ra thì không phạm.

GIỚI THỨ 02: NÓI LỜI MẮNG NHIẾC

Phật ở nước Xá Vệ, lục quần đứng trước người giải quyết việc tranh cãi, dùng đủ mọi thứ để mắng nhiếc Tỳ kheo ấy. Làm cho Tỳ kheo quên mất việc trước sau, hổ thẹn không nói được. Hàng Tỳ kheo đem chuyện này qua bạch Phật, Phật liền dẫn chuyện con bò đực để ví dụ. Súc sanh bị hủy nhục còn không thể gắng sức tiến tới, nhân thế Ngài liền chế ra giới này.

* Nếu Tỳ kheo đem dòng giống.

Có nhiều dòng giống, sanh trong dòng họ thấp hèn, nghề nghiệp cũng thấp hèn, tài năng, kỹ thuật cũng thấp hèn, là kẻ phạm tội, hoặc nói ngươi là kẻ nhiều kiết sử, là kẻ mù lòa…

* Nói lời hủy nhục.

Đưa ra sáu thứ như trên để mắng Tỳ kheo khác, hoặc mắng ngay mặt, dùng ví dụ để mắng, tự so sánh để mắng, phạm tội Đọa. Nói không rõ thì phạm tội Đột Kiết La.

* Ba Dật Đề.

Nếu nói pháp lành để mắng vào mặt, nói ngươi là kẻ A Lan Nhã, cho đến người ngồi thiền, hoặc ví dụ để mắng nhiếc nói: Ngươi giống như người ngồi thiền, hoặc tự so sánh để mắng nhiếc, nói rằng: Tôi chẳng phải như thế, dù nói rõ hay không rõ đều phạm Đột Kiết La, Ni phạm tội Đọa, ba chúng sau phạm Đột Kiết La.

Không phạm:

Vì có lợi cho nhau nên nói, vì pháp, vì luật, vì giáo thọ, vì bà con, hoặc đùa giỡn, hoặc lỡ lời, hoặc nói nhầm.

GIỚI THỨ 03: NÓI HAI LƯỠI

Phật ở nước Xá Vệ, lục quần truyền rao lời người nầy sang người kia, khiến cho mọi người tranh cãi không thể chấm dứt. Tỳ kheo đem chuyện này bạch Phật, Ngài liền dẫn chuyện con dã can làm hai con thú (sư tử và cọp) đấu tranh nhau, huống chi lại đối với người. Phật dùng phương tiện quở trách xong và chế ra giới nầy.

* Nếu Tỳ kheo nói hai lưỡi.

Nói ra lời làm mười chúng tranh cãi nhau, muốn chia rẽ đôi bên vậy.

* Ba Dật Đề.

Không phạm:

Phá bạn xấu, phá bè đảng của bạn xấu, đồng thầy Hòa thượng, kẻ quen biết bạn thân, luôn luôn nói lời vô nghĩa không ích lợi, muốn dùng phương tiện làm việc không có nghĩa lợi. Phá những kẻ như vậy thì không phạm.

GIỚI THỨ 04: NGỦ CHUNG NHÀ VỚI NGƯỜI NỮ

Phật ở nước Xá Vệ, A Na Luật đi lỡ đường đến xin nghỉ tạm qua đêm trong nhà của dâm nữ, nữ khỏa thân đến để khiêu gợi, Tôn giả bèn bay lên hư không, nữ kia hổ thẹn xin sám hối. Tôn giả nói pháp cho nghe mà được đạo quả. Các Tỳ kheo bèn cử tội, Phật liền chế ra giới nầy.

* Nếu Tỳ kheo cùng với người phụ nữ.

Người nữ có trí, đang sống bình thường.

* Cùng nhà.

Xung quanh có tường ngăn che, trên có lợp, hoặc phía trước để trống không có vách, hoặc có che nhưng không giáp, hoặc che giáp nhưng có chỗ để trống.

* Ở ngủ tạm.

Hoặc Tỳ kheo đến trước, phụ nữ đến sau, hoặc hai người đến một lượt, hoặc hơi nghiêng mình mà nằm, hễ hông dính chiếu, xoay trở đều phạm vậy.

* Ba Dật Đề.

Hoặc phi nhơn nữ, súc sanh cái, huỳnh môn, hoặc cùng ngủ với người hai căn, phạm Đột Kiết La. Ban ngày phụ nữ đứng, Tỳ kheo nằm phạm Đột Kiết La.

Không phạm: