Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Thiền › Thiền Bắc truyền
Thiền Học Vấn Đáp
- Tác giả
- HT Minh Thiền
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
VÔ NIỆM VIÊN THÔNG YẾU QUYẾT
PHẦN THỨ HAI - NHỮNG CÔNG CỤ TINH THẦN
Người xưa có nói :” Muốn cho công việc được khéo léo, thì dụng cụ cần phải sắc bén”.
Cho nên, trong công việc hạ thủ công phu, để tiến vào Vũ Trụ Tuyệt Đối (=Vũ Trụ Tri Giác) hay nắm bắt cho được “TÂM THỂ VÔ NIỆM”, thì nơi Phương pháp và Kỹ thuật bắt buộc phải có những công cụ tinh thần như sau :
I.- BIỆN CHỨNG NGHỊCH LÝ
Sao gọi là biện chứng nghịch lý ?- Là một cách nhìn thẳng vào bề trái của sự đời, áp dụng một thứ lý luận biện chứng để biến tất cả những tệ bạc không còn ai muốn dùng, cho trở thành những công cụ lợi ích to tát cho việc TRỊ BỆNH TÂM”
Thí dụ : Cảnh nghịch là thứ thiên hạ không kham, nhưng đối với ta thì cảnh thuận dù người lớn cũng dễ bị đắm nhiễm, còn cảnh nghịch dù trẻ con cũng dễ dàng thức tỉnh. Cho nên đối với ta, cảnh nghịch là cây thương đâm trước mặt, dù có to lớn cũng dễ thấy, dễ đề phòng. Còn cảnh thuận như mũi tên bắn sau lưng, tuy nhỏ nhưng khó đỡ gạt. Ở trong cảnh nghịch, mặt thật của sự đời, ta dễ thấy, còn cảnh thuận như mũi kim bọc nhung rất khó lường !
Tổ BỒ ĐỀ ĐẠT MA có nói :”Không phiển não không lấy đâu để sanh trí tuệ, không trí tuệ không lấy đâu để diệt phiền nảo”. Đức KHỔNG TỬ nói :” Không có sự dồn ép, thì không có sức chổi dậy”.
Nếu ta thấy được như thế, thì ta sẽ thấy cảnh nghịch là thiện tri thức đắc lực đối với ta, và dù không có cảnh nghịch, thì cảnh thuận cũng không sao. Nếu không thấy như thế, thì cảnh nghịch đã nguy, mà cảnh thuận lại càng nguy hơn.
Người có lưu tâm đến biện chứng nghịch lý nầy, thì khi gặp phải cảnh nghịch hay cảnh thuận sẽ tự cảnh giác, để nhìn thấu tới bề trái của nó. Lúc gặp phải cảnh trái chướng, luôn luôn biết sách tấn mình, để mạnh dạn tiến bước trên con đường về Niết Bàn.
Cũng như hiện nay, thiên hạ đều lao nhao than thở cho là thời kỳ quĩ vương mạt pháp. Nhưng, nếu thông qua ống kính biện chứng nghịch lý, thì đây là một cơ hội ngàn năm một thuở, để cho ta giáp mặt với sự thật, thấy rõ trò đời như mộng huyễn, không một mãy may hiện tượng vật chất nào được tồn tại mãi mãi, chứng thẳng cái vô sở đắc ngay giữa cuộc đời bằng xác thịt, bằng giác quan, bằng gia đình, bằng chính thân ta, như trong Tâm Kinh đã nói. Và nhờ có như thế, ta mới khỏi phải than thở rằng :
“Tuồng huyễn hóa đã bày ra đấy,
Kiếp phù sinh trông thấy mà đau”
như ÔN NHƯ HẦU tiên sinh đã than thở ra lúc nọ. Mà trái lại tựa như chuyên gia hàng hải cưỡi thuyền buồm dạo chơi nơi biển cả sóng dậy ba đào, nương cảnh phong ba để điêu luyện mình cho tinh xão khả năng lèo lái. Được như thế, thì còn gì thú vị cho bằng !?
II.- T H Â N G I Á C
Thế nào là thân giác ? Sỡ dĩ có hai chữ THÂN GIÁC là vì phần đông đều bị một thứ thác giác nhận định sai lầm về xác thân, thấy xác thân nầy là nguồn tội lỗi. Họ bày ra những trò tự đánh tự đập, hoặc khổ hạnh đoạ đày, hoặc đốt chân đốt tay, hoặc tự thiêu tự tử. Quá hơn nữa, có kẻ nhìn nó là thứ mãi mãi thường còn, rồi trau dồi o bế, đam mê theo dục lạc thường tình. Thế thì đam mê theo nó hay qui tội cho nó, đều đâu như thực biết về nó !?
Có lần đồ đệ của Phật bạch Phật rằng :” Để bộ sinh dục nó đòi hỏi đủ thứ không thể tiến tu, xin Phật cho phép thiến đi, để dễ bề điều khiển”. Phật bảo :” Hãy kiểm nghiệm kỹ lại xem coi tại nó hay tại mình ?. Người ấy trầm ngâm giây lát thưa :” Tại mình chớ đâu phải tại nó”. Phật bảo :” Thế thì tại sao không thiến mình, lại đòi thiến nó ?.
Lại nữa, một vị Tăng đến trình với một vị Tổ :” Bạch Tổ Sư, xin chứng cho con đi khổ hạnh, để đày đọa xác thân nầy cho nó không còn sức đòi hỏi thèm khát nữa mới có thể tu trì”. Tổ hỏi : “Con bò không chịu kéo xe, vậy ta nên đánh xe hay đánh bò ?
Do thác giác nầy, mới kiến lập nên danh từ THÂN GIÁC hay THÂN CHÍNH GIÁC bao gồm 3 đặc điểm như sau :
1.- Xác thân nầy không thể phát khởi ra câu NIỆM PHẬT (hay những thứ Tự Ngôn Tự Ngữ).
2.- Xác thân nầy không thể tạo ra được câu NIỆM PHẬT(hay những thứ Tự Ngôn Tự Ngữ).
3.- Xác thân nầy tuyệt đối im lặng (tĩnh chỉ) 100% như : gỗ chạm, đất nặn.
Quả thật, cái thân tứ đại vật chất nầy chỉ là một công cụ hay phương tiện như : Radio, Tivi, hay bóng đèn điện chẳng hạn. Nếu tách khỏi động lực chính, thì chỉ còn là một khối vật chất vô tình.
Hành giả phải nhận định kỹ, hiểu rõ như thế, và nhớ lấy 3 đặc điểm nói trên, để đợi đến phần kỹ thuật sẽ có cơ đắc dụng. Đây sẽ là một hóa chất để biến hóa Vọng tưởng Tạp niệm cho trở lại chính thường một cách vô cùng đắc lực, và là một diệu dược để chữa trị bệnh vọng tâm. Nếu chỉ nhìn riêng phần thân giác, thì bề ngoài trông qua chẳng có chút giá trị gì, nhưng sự thực khi áp dụng rồi mới thấy quả làmột thứ thuốc rất hay.
Điều nầy, xét ra chẳng có chút khó khăn gì, chỉ sợ người học thấy quá đơn giản, mà hóa ra xem thường, không để ý chú trọng đến thì rất uổng. Nên thận trọng !.
III.- NHẬP LƯU HƯỚNG NỘI
Thế nào là Nhập Lưu Hướng Nội ? Do đâu và tại sao có lập ra câu nói nầy ?
- Trong bao la nầy nếu nhìn suốt, vốn nó không thêm không bớt, nhưng nếu để ý về cõi hiện tượng, thì ta thấy khoáng và thực vốn vô tình, chỉ có hữu tình mới cựa quậy. Đành rằng vốn nó cũng nằm trong cái bất tăng bất giảm, sắc không phải sắc, không không phải không, không có trong ngoài. Nhưng khi vừa nứt mắt ra, thì mỗi cái nứt mắt đều nhìn nhau, nhìn ra sự vật, để tạo thành ý tứ TA NÓ, MÌNH NGƯỜI, ĐÂY KIA, ĐƯỢC MẤT, HƠN THUA, LỢI HẠI, GHÉT YÊU, VUI KHỔ... nhứt nhứt đều theo ánh sáng nhìn ra của tâm thức, mà tất cả đều trở thành chi li phân hóa. Rồi đồng thì yêu, khác thì ghét, thuận thì theo, nghịch thì chướng, dồn dập bốn bề, gây duyên đảo lộn. Thế là nằm trong cảnh không có trong ngoài, và chính mình cũng là sắc không phải sắc, mà chúng sinh cựa quậy, tự tạo thành cái phóng vọt nhìn ra, để trở thành có không có sắc, có trong có ngoài, có khổ có vui, có sống có chết. Thế là vì tâm hướng ngoại mà tạo thành đà hấp dẫn theo sanh tử luân hồi.
Thầy thuốc là con đẻ của bệnh nhân, chúng sinh là mẹ đẻ ra ông Phật. Vì có bệnh nên mới có nghiên cứu chế ra thuốc chữa. Vì có hướng ngoại tạo thành ưu bi khổ não, trì kéo hấp dẫn, sinh tử luân hồi, và ai ai cũng rập khuôn giống hệt như nhau một kiểu, mà lại còn có người đổ thừa cho trời khiến hay tự nhiên, nên nhà Phật mới lập ra danh từ Chánh Điên Đảo.
Đã bị đau khổ hệ lụy vì hướng ngoại, mà có tên là Chánh Điên Đảo. Nay muốn chữa lại bịnh khổ đau hệ lụy nầy, tất không thể không kiến lập phép hướng nội, mà lập ra danh từ CHÁNH BIẾN TRI. Cho nên, tu hành chẳng qua chỉ là một thứ Y Đạo siêu đẳng, chỉ vì truyền nối nhiều đời mà hóa ra một việc làm không hiện thực, không thể thực hiện ?
Có ai ngờ, khi tinh thần chúng ta xoay theo chiều hướng ngoại, thì ý niệm về TÔI càng được thắt chặt, để cái TÔI trở thành trên hết. Từ đây, cái TÔI trở thành một dụng cụ chứa đựng, rồi theo đó tất cả những vọng niệm, những bóng dáng của trần cảnh đều được thu vào, để rồi cấu kết lẫn nhau, mắc liền với xác thân một cách vô cùng chặt chẻ, càng ngày càng thu nạp đầy nhóc.
Lại còn có cách lưu truyền từ muôn đời lũy kiếp đến bây giờ, để trở thành một bài toán cộng vĩ đại, và có khã năng hoạt động ngoài ý muốn của ta. Không những thế thôi, mà còn gây thêm hệ lụy cho xác thân một cách vô cùng khít khao tế nhị mà trên đời không mấy kẻ ngờ. Chính vì nó mà tế bào trong thân phát triễn theo chiều hướng mất chánh thường để tạo thành bệnh ung thư (nham, Cancer) làm cho giới y khoa ngày nay bó tay kinh khiếp. Quá quắc hơn nữa, tất cả những tôn giáo tín ngưỡng, quĩ thần oai quyền, chủ nghĩa chính sách, nó đều có thể đẻ ra được hết!?
Chính vì thế nên, khi xoay chiều hướng nội, tất cả sáu căn đều chú ý soi trở vào, thì trước nhứt cái TÔI bắt đầu chuyễn mình rạn nứt để đi đến một mức độ vở tung, và tất cả khối vọng tâm hoạt động ồn ào cũng theo đó mà bắt đầu bị phân hóa, để lần lượt đi đến ổn định, trả cuộc sống con người về với tự nhiên một cách tự nhiên như nhiên. Do đó, nên trong làng hướng nội hạ thủ công phu, có những trường hợp người bị bịnh nan y như ung thư được chữa khỏi. Về điểm nầy, mong rằng các nhà khoa học kỹ thuật vật chất cũng như Y khoa ngày nay nên bình tâm mà kiểm nghiệm.
Có một điều, ta cần nhớ kỹ về pháp hướng ngoại chánh điên đảo của chúng sanh nó khít khao tế nhị y hệt như tự nhiên. Cho nên nói đến pháp hướng nội, để trở thành Chánh Biến Tri cũng phải khít khao tế nhị như thế, thì thuốc với bịnh mới cân xứng, mới có đủ khã năng đón đầu bịnh. Về điểm nầy, nếu ta có chút sơ hở là bịnh cũng theo đó lọt kẻ, làm cho thuốc sẽ trở nên không công hiệu. Như thể đủ biết nhập lưu hướng nội quả là công cụ sắc bén, nhưng ta cũng phải biết áp dụng mới hẳn là món thuốc hay. Nếu không, thì khi một niệm không sanh sẽ là chìm vào nước chết, chớ không phải toàn thể hiện, và nước CỰC LẠC ta xây dựng chẳng qua chỉ là một thứ sự nghiệp nương nhờ đất đai của ông hổn độn vô ký mà thôi. Phong quang nầy không khỏi có nhiều mây mù tuyết phủ.
PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT HẠ THỦ CÔNG PHU
Cách bắt chuột của con chó bao giờ cũng chú ý đến tiếng động, nên tiếng liệng cục đất được ném trở nên quan trọng. Có khi cục đất được ném xuống ao cũng cứ lặn mò, nên khi bắt được chuột thì toát mồ hôi le lưỡi. Do đó, trong Thiền học có câu : “Cẩu trục khối”, có nghĩa là “Chó đuổi theo cục đất ném”.
Còn cách bắt chuột của con mèo, thì khi con chuột không chạy, nó không bao giờ chụp, vì sợ con chuột bất thần có miếng đào tẩu. Nó ngồi tập trung tinh thần hớp hồn con vật. Khi con chuột run lên, mèo liền vẫy đuôi, chuột giật mình phóng tới, tức khắc mèo nhảy bổ chụp liền phía trước là vồ được ngay.
Riêng cách bắt chuột của con chồn đèn, thì hoàn toàn không rình không đuổi, trái lại nhẹ nhàng điềm tỉnh, khoan thai, hệt như không có điều gì xảy ra. Nhưng, khi sát lại gần, thì nhanh như chớp nhảy bổ chụp cổ liền. Không những bá phát bá trúng, mà con chồn chỉ bằng cổ chân, mà có thể bắt một con gà trống to độ 2 kí lô dễ như trở bàn tay.
Nếu mỗi người tu thường trực nhớ rõ chính thân tâm mình cùng vạn hữu bao la vốn đồng nhất không hai, nhưng vì tâm mê quên bổn Tánh, rồi chấp thân hướng ngoại, mà hóa ra sa đọa. Vậy, một khi trở về với tánh hướng nội, không quên thân chính giác,hết đam chắp lấy thân, thì thân không chấp càng được bình an, để trong khi đi đứng nằm ngồi không lúc nào có công phu hay không công phu. Như thế mới đích thực là công phu.
Từ xưa đến nay, đa số người đều cho tu là một cái gì huyền bí. Đạo là cái không thực tế. Còn thành Phật hay được giải thoát đều là chuyện hên xui may rũi, và có khi còn bị thông qua các tướng ma ma, Phật Phật của mấy ông đồng bà cốt nữa. Chớ họ đâu có ngờ, đây là một việc làm của Y ĐẠO siêu giai cấp, siêu khoa học, minh bạch rõ ràng, chớ không phải một thứ mù mờ ấm ớ.
Trước khi đi vào phần thực tập hạ thủ công phu, có những điều bắt buộc mỗi hành giả nên ghi nhớ cẩn thận.
1.- Đây là một phương pháp và kỹ thuật để TRỊ TÂM BỆNH” được nghiên cứu một cách kỹ lưỡng, để hành giả được đi trên con đường thẳng tắt rõ đúng (trực tiệp liễu đương).
2.- Đi vào con đường nầy là để giáp mặt với sự thật, nên cần phải có 4 điều kiện tinh thần sau đây :
a)- Không mong cầu tất cả những gì thuộc về tài, tình, danh, lợi xoay quanh theo trục lợi hại bản thân của cái TÔI.
b)- Không “sùng bái ngẫu tượng” hay nương tựa bất cứ một oai quyền thần thánh nào.
c)- Không sợ hải một điều gì xuất phát từ lợi hại bản thân.
d)- Phải tuyệt đối thành thật với chính mình, vì dối người thì dễ, chớ tự dối mình không được đâu.
3.- Hành giả nên lắng lòng thanh tịnh, khiêm tốn và kham nhẫn kiểm điểm lại xem từ trước tới giờ những điều đã nói, chính mình có thật hiểu rõ chưa ? Nếu chưa, thì nên chịu khó nghiên cứu tìm hiểu kỹ lại, đừng nên hấp tấp, vội vả mà sai lầm, để khỏi uổng công mất thì giờ vô ích.
4.- Đây là đi vào hình thức tĩnh tọa, cho nên hành giả cũng phải đặc biệt lưu ý những vấn đề như : khí hậu thời tiết, sanh hoạt, ăn uống và y phục. Ngoài ra, hành giả cũng cần hiểu qua một vài điều cần thiết về cơ thể sinh lý như sau :
Trong cơ thể con người có hệ thống tuần hoàn âm huyết, là hệ thống tuần hoàn máu trắng. Tế bào máu trắng là động vật, nó đóng một vai trò chủ động, để bảo vệ cho tất cả cơ cấu toàn thân. Khi có một chất độc hay vi trùng gì bên ngoài xâm chiếm vào, thì bên trong nó hoạt động đúng theo tầm mức rung cảm của tâm lý, để đáp ứng với tác dụng của mọi nơi trong thân.
Thí dụ : “Mỗi ngày ta cầm chiếc búa đẽo liên tục ngày nầy sang qua ngày khác, thì chúng nósẽ tập trung về cánh tay nhiều hơn nơi khác. Về nghe, ngữi, thấy, nếm, cọ xác, va chạm, cách đáp ứng của nó đều giống hệt theo một kiểu. Nên Kinh Lăng Nghiêm có nói :” Mỗi một chúng sanh có một thứ nước gọi là nước ái. Khi khóc ứa ra mắt gọi là nước mắt, khi tũi ứa mũi gọi là nước mũi, khi thèm ứa ra miệng gọi là nước miếng, khi thèm khát dục vọng ứa ra bộ sinh dục gọi là nước dâm. Tính chất mỗi nơi tuy có khác nhưng kỳ thực vẫn là một”
Lại nói :” Hễ tình thì đổ dồn tập trung xuống dưới, tưởng thì đổ dồn tập trung lên trên. Do đó, muốn thoát vòng tục lụy, để được tự tại và giải thoát lớn, thì phải ly Tình và Tưởng.
Hằng ngày, tai mắt miệng mũi thân ý chúng ta hễ hướng ra ngoài, thì nhiệt lực giảm xuống, đóng lại thì nhiệt lực trồi lên. Con mắt đừng nhìn ra, lỗ tai đừng nghe ngóng, mũi đừng thở mạnh, miệng đừng nói nhiều, thì tất nhiên nhiệt lực trong thân tăng thêm. Nhiệt lực trong thân tăng, thì bầu khí quyển xác thân được trương nở để chống chọi với sức ép bên ngoài. Nếu nhiệt lực bị xài ra nhiều quá, thì bầu khí quyển xác thân bị thắc lại. Đó là một việc trong sinh lý rất rõ ràng, hành giả cần nên hiểu biết.
Do đó, nếu tinh thần hướng nội của ta thiếu tinh thần dứt khoác, còn để kẻ hở cho năng lực bị thoát ra, thì kỹ thuật sẽ bị tổn giảm. Một điều nữa, với cái thân nầy trong sinh hoạt hằng ngày, nếu trên đầu thường mát, dưới chân thường ấm là thuận với trật tự thiên nhiên, nên gọi là hỏa thuận. Nếu ngược lại là hỏa nghịch. Cho nên, khi tĩnh tọa hành giả định thần vào nơi huyệt đan điền (ở đưới rún 2,5cm) trước chừng 5 - 10 phút, rồi sau sẽ bắt đầu dụng công, thì nhiệt lực trong cơ thể sẽ theo sự định thần đó mà thuận chiều. Được vậy sẽ giúp cho ta quân bình bộ tuần hoàn, và bộ tiêu hóa không đến nổi xảy ra lệch lạc.
Về phần phụ nữ, cứ mỗi tháng còn có kinh kỳ xen vào, nên khi có kinh là phải tạm ngừng tĩnh tọa.
Phụ nữ thuộc về thể tĩnh của Thái âm, nên có thể rất dễ định, nhưng cũng dễ gặp cái bơ vơ trống trải hoặc hôn trầm. Thế nên trong khi tĩnh tọa, tinh thần phải cần nên phấn chấn.
5.- Tư thế tĩnh tọa :
Có mấy cách ngồi thiền tùy theo khã năng của mỗi người, nhưng cách tốt nhất là ngồi kiết già.
a).- Ngồi Kiết Gia : Chân trái gác trên đùi phải, chân phải gác lên đùi trái, thúc sát vào, chống hai nắm tay lên hai đầu gối nghiêng phải và trái cho vững; lưng thẳng, đầu ngay, vai ngang, hai bàn tay đặt sát vào bụng dưới, tay trái nằm dưới, tay phải nằm trên, hai đầu ngón tay cái đụng sát nhau, để giữ thế điện trong cơ thể được lưu thông ít bị hao tán, mắt nhắm, miệng ngậm, răng đụng nhau, lưỡi đụng răng. Sau cùng, xem lại thế ngồi có vững chưa và coi lại từ tam tinh xuống mũi và rún có là một đường thẳng không? Nếu đó là một đường thẳng, thì có thể bắt đầu dụng công được rồi vậy.
b)- Ngồi Bán Già : Ngồi để chân trái lên đùi phải (Kiết tường tọạ) hoặc để chân phải trên đùi trái (Hàng ma tọa) mà ngồi yên, thì cũng tạm được. Không nên ngồi xếp bằng vì rất cấn. Ngoài ra, cách bố trí đều y như ngồi kiết già.
c)- Ngồi Trên Ghế Thòng Chân: Chỉ để dành riêng cho những người không thể ngồi Kiết già, bán già hay xếp bằng, vì tuổi cao xương cứng. Đây là trường hợp bất đắc dĩ mà thôi. Điều đáng lưu ý là ngồi cho yên, thoải mái và được lâu. Dĩ nhiên, ngồi thiền phải có bồ đoàn và tọa cụ. Không nên quan tâm tới phương hướng Đông Tây Nam Bắc cũng như giờ giấc Tý Ngọ Mẹo Dậu gì cả.
6.- Phần thực hành Pháp Vô Niệm :
Phần nầy gồm có 2 điểm hết sức quan trọng, hành giả phải nắm bắt cho được, mới có được kết quả tốt theo như ý muốn.
A)- Chuẩn bị dụng công : Tùy khã năng và hoàn cảnh, người mới thực tập phân một ngày đêm (24 giờ) ra làm thành từ 2 đến 5 thời dụng công. Mỗi lần dụng công không quá 30 phút. Khi ngồi lên bồ đoàn, coi lại thắt lưng, cổ áo cho thong thả. Nếu trời lạnh, thì phải đội mũ hay đội khăn che khuất hai lỗ tai. Tư thế ngồi phải giữ cho lưng thật thẳng, chớ không nên khòm lưng hay ễn, vì ễn thì khí lực sẽ xông lên làm nóng đầu, đổ ghèn mắt, còn khòm lưng sẽ dễ ngủ gục. Giữ đầu cho thẳng. Hai mắt buông xuôi mí xuống, nhắm theo thế tự nhiên, không nên mở, vì mở thì thấy ở ngoài và tâm quang bị phân tán. Cũng không nhắm khít quá mất tự nhiên và dễ ngủ gục. Xong rồi, bố trí hai bàn tay như có nói trên, và làm như hơi mĩm cười để xoá hết những chuyện đã qua.
Tiếp theo đó, dùng mũi hít hơi thở vào thật nhẹ, chậm chậm để tự nhiên cho bụng dưới từ từ nở ra. Thở ra cũng chậm chậm cho bằng cái hít vào, và bụng dưới từ từ thót lại. Trong khi hít vào và thở ra như vậy, miệng vẫn ngậm kín, và nhớ giữ cho hơi thở điều hòa, đừng nghe tiếng càng tốt.
Nếu trụ thần được ở huyệt đan điền, thì nhiệt lực sẽ tụ về bên dưới, nhân đây việc ăn uống mới dễ tiêu hóa không bị trở ngại.
Khi mới thực tập chỉ có một mình, nên dùng đồng hồ reo canh giờ, để ngừng nghỉ tĩnh tọa.
B)- Hạ Thủ Công Phu :
Nên nhớ, mục tiêu chính yếu của việc hạ thủ công phu là nhằm tiến vào Vũ Trụ Tuyệt Đối, mà các nhà khoa học gọi là “Tổng Cơ Quan Ao Bí Của Vũ Trụ”, để khám phá hay nắm bắt cho kỳ được “TÂM THỂ VÔ NIỆM”. Nếu như, khám phá hay nắm bắt được Tâm Thể Vô Niệm” tức là NGỘ ĐẠO hay KIẾN TÁNH. Nếu nói theo Tịnh Độ là NGỘ VÔ SANH PHÁP NHẪN.
Vì tầm mức quan trọng của vấn đề, hành giả phải thuộc nằm lòng cách thức hạ thủ công phu, để vận dụng cho đúng, kỹ thuật cho khéo, nhất định sẽ thành công.
A1.- GIAI ĐOẠN THỨ NHỨT ( Pháp Nhiếp Niệm) :
(Nhiếp muôn niệm làm thành một niệm)
Sau khi ngồi yên, nhắm mắt, ngậm miệng, răng cắn vừa đụng nhau và lưởi đụng răng. Trong tâm mặc niệm (niệm không ra tiếng) 4 chữ A DI ĐÀ PHẬT ( không quán tưởng, không nhớ Phật, để ngừa ly tâm và phân tâm) một cách đều đều không gấp không huởn ( mỗi tiếng cách nhau 1 giây đồng hồ), đồng thời mở hoát con mắt tâm (tâm nhãn) chú ý soi hẳn vào trong thân tâm tìm kiếm xem coi 4 chữ A DI ĐÀ PHẬT khởi lên ở chỗ nào ? Cứ vừa chú ý theo dõi vừa mặc niệm, vừa mặc niệm vừa chú ý theo dõi. Cứ như thế màthực tập, đừng quan tâm đến những việc khác.
Trong những ngày đầu, hành giả cảm thấy trong thân tâm một khối tối thui, vì lẽ nước tâm (tâm thủy) chưa được lóng trong. Thời gian nầy ít nhất cũng phải hao phí từ 1 tuần lễ đến 10 ngày hay ½ tháng tùy theo căn cơ từng người, thì tình trạng hổn độn tối thui mới bắt đầu sáng sủa.
Khi nước tâm đã lăng trong, hành giả sẽ dễ dàng bắt gặp làn sóng động tướng năng niệm của câu A DI ĐÀ PHẬT (hay Điểm Niệm Phật tức là chổ 4 chữ A DI ĐÀ PHẬT khởi lên) đang rung chuyển một cách đều đều. Nhưng nên nhớ, nếu ngừng mặc niệm, thì làn sóng rung chuyển nầy sẽ bị mờ mất hút. Do đó, phải cố nhớ giữ cho câu mặc niệm cho được đều đều, và chú ý theo dõi cho thật sát, giống như mèo rình chuột, đến bao giờ hết giờ tĩnh tọa mới ngừng nghỉ.
Điều mà hành giả nên biết, việc mặc niệm liên tục 4 chữ A DI ĐÀ PHẬT là một kỹ thuật qui tụ muôn niệm(Vọng tưởng Tạp niệm) làm thành một khối hay một Niệm là để :
- tẩy rửa nghiệp lực và những thứ nhiễm ô nơi tâm.
- khi sang qua giai đoạn hai (Pháp Hóa Niệm), hoá giải tướng nhứt niệm nầy, để được VÔ NIỆM.
Còn việc chú tâm vào làn sóng động tướng năng niệm của 4 chữ A DI ĐÀ PHẬT (=Điểm Niệm Phật) không được lơi lỏng là để ngăn hẳn si mê không cho xuất hiện, để cho Định Huệ cân nhau hay để được “NHẤT TÂM BẤT LOẠN”.
Lại nữa, nếu như hành giả vừa mặc niệm vừa chú ý, vừa chú ý
vưà mặc niệm, mà vọng tưởng tạp niệm vẫn còn xẹt ra xẹt vào, thì nên biết rằng, sự vận dụng 2 phần : Kiến phần và Tướng phần còn có kẻ hở, nên chưa được Nhất Tâm Bất Loạn. Lúc bấy giờ, hành giả chú ý mạnh hơn một tí, rồi một tí nữa... cho đến khi vọng niệm không còn xẹt ra xẹt vào, chỉ còn có một niệm A DI ĐÀ PHẬT và sự CHÚ Ý thôi, tức là được “Nhất Tâm Bất Loạn”. Nhưng, nhớ đừng chú ý mạnh quá sẽ bị nặng đầu, sau khi dụng công.
Khi được “Nhất Tâm Bất Loạn”, hành giả tự cảm thấy nhẹ nhàng an ổn, giảm thiểu mọi nổi khổ đau phiền não, không còn lo được mất hay nổi bất an trong tâm nữa. Hành giả phải tiếp tục dụng công như thường lệ và giữ vững tình trạng nầy từ 15 ngày đến 1 tháng, để cho thuần thục và nhuần nhuyễn, mới bắt đầu tu tập tiếp giai đoạn hai.
Hành giả nên lưu ý, giai đọan thứ nhứt nầy dùng làm nền tảng cho giai đoạn hai (Pháp Hóa Niệm). Cho nên, càng thực hành kỹ lưỡng chừng nào, càng tốt chừng nấy.
A2.- GIAI ĐOẠN THỨ HAI (Pháp Hóa Niệm)
(Hoá giải một niệm, để đựơc Vô Niệm)
Ở trên, ta đã dùng Pháp Nhiếp Niệm, để nhiếp muôn niệm làm thành một niệm. Vọng tưởng Tạp Niệm (vọng niệm) tuy không có hình tướng, mà vẫn có tụ có tan. Cho nên, khi nhiếp muôn niệm làm thành một niệm, thấy chừng như muôn niệm đã gom thành một khối, và chừng như nếu ta ngừng mặc niệm, thì nó sẽ tan biến tiêu mất hết ?. Nhưng sự thực không phải thế đâu, nếu ta ngừng mặc niệm, thì lần hồi nó sẽ tản mác ra khắp mọi nơi, để rồi sẽ tổ chức ráp lại như cũ, hoặc giao xen giữa một niệm và muôn niệm, bắt ta phải theo đà đó mà niệm liên tục, để rồi nếu ta được vảng sanh về nước Cực Lạc, thì nước Cực Lạc đó nếu không phải là tiểu Lôi Am trong Tây Du Ký, thì cũng là một thứ nước Cực Lạc kiến thiết dựa lưng vào vách của ông hổn độn vô ký, mà Thiền học có khi gọi là : “Một cụm mây trắng che ngang miệng hang làm đàn chim bay về mờ mịt tổ” (Nhứt đóa bạch vân hoành cốc khẩu, kỹ đa phi điểu tận mê sào) hay “một mảnh mạc vàng rơi vào con mắt”. Vì thế nên phải lợi dụng kỹ thuật hóa niệm nầy làm cho khối vọng tâm tiêu tan dần, để từ điểm Vô Niệm thành đường thẳng, mặt phẳng và cuối cùng thành khối “Tâm Thể Vô Niệm” tức là được Vô Niệm vĩnh viễn; và khi đó có khởi nghĩ một điều gì tức là Chân Như khởi niệm.
Nhưng hóa giải vọng niệm bằng cách nào ?
Khi dụng công, hành giả vừa mặc niệm A DI ĐÀ PHẬT đều đều liên tục, vừa phát giác động tướng của làn sóng mặc niệm cũng một cách đều đều liên tục, và cũng bắt đầu thêm vào :
-Lạ thật ! tấm thân nầy chỉ là một khối vật chất tứ đại giả hợp, không thể có khả năng Niệm Phật, cũng không thể có khả năng tạo nên vọng niệm; nó vốn tuyệt đối tĩnh chỉ (im lặng) như gỗ chạm đất nặn. Thế sao hiện giờ lại có ra làn sóng động tướng năng niệm nầy ? Đáo để nó là cái gì ? Nó có bằng cách nào ? Lạ lùng thật ! Nó từ đâu tới, tới để làm gì ? Rõ ràng nó đang ở trong thân ta, tại sao có chuyện kỳ bí đến thế ? Cứu tận nó là cái gì ? v.v...
Đặt nghi vấn nầy và áp dụng “thân chính giác” là để phát khởi “Kỳ tình”(nghi tình), mục đích là để tiêu hóa vọng niệm, không còn có chỗ bám víu, chớ không phải để mò tìm câu trả lời rằng nó là tâm, là vọng tâm hay gì gì đó mà hỏng việc. Nên nhớ kỹ điều nầy, vì đây là kỹ thuật giao lưu, để cho thân chính giác và nghi tình (kỳ tình) thẩm thấu vào khối vọng niệm để hoá giải nó, giống như nước sôi đổ trên băng vậy.
Đến đây hành giả phải làm việc cho kỹ lưỡng, vừa mặc niệm vừa chú ý theo dõi động tướng của làn sóng năng niệm, vừa liên tưởng đến “thân chính giác”, vừa phát khởi “Kỳ tình”, nên ngưòi mới thực tập cảm thấy đa đoan giống như người mới tập cưỡi xe đạp vậy. Nếu kham nhẫn thực tập cho thuần thục, nhuần nhuyễn sẽ tiếp nhận được tin mới.
Tin mới thế nào ? - Hành giả sẽ cảm thấy như toàn thân chấn động nhẹ tương tự như hột gạo ngâm nước bị bẻ gảy, khối vọng niệm tự nhiên tiêu tan, trở nên thật là yên ổn, thân tâm nhất như hoà đồng cùng hư không và cảm thấy một niềm thú vị an vui sáng suốt trong một chân trời kỳ bí. Lúc đó, tất cả những làn sóng vọng niệm dứt bặt, mặt phẳng của nước tâm đã được trải ra (=Ô. Phật thật đã hiện bày), và lúc bấy giờ ta cũng đã dừng mặc niệm. Cảm giác thanh lương an lạc nầy có thể kéo dài từ 3 đến 5 hay 10 phút tùy theo trình độ hiểu biết và công phu thực tập của mỗi người. Đây là chỗ trong Kinh gọi là “tâm cuồng loạn ngừng dứt”, hoặc nói “tâm sinh diệt đã dứt”, thì CHÂN NHƯ hiển lộ hay VÔ SƯ TRÍ đã hiện bày.
Hiện tượng nầy tuy chưa được liên tục mãi mãi, nhưng bộ mặt thật của tâm tánh đã hiện bày, để cho ta tiếp cận và khám phá. Có thể nói, đây là điều mà người tu thời nay hằng mơ ước, nhưng khó mà trở nên hiện thực !? Dù rằng, chỉ trong giây lát đây, vọng niệm sẽ đến vùi lấp trở lại. Nếu như, đã mản thời tĩnh tọa phải xả ra, lần sau lại tiếp tục như cũ, để kéo dài thời gian được Vô Niệm ra càng lâu càng tốt. Nghĩa là, từ chỗ được Vô Niệm vài phút tiến đến 30 phút rồi 1 tiếng đồng hồ... Nếu đạt được cảnh giới Vô Niệm từ ½ tiếng đồng hồ trở lên, thì ta đã được ĐẠI ĐỊNH và “Minh Tâm Kiến tánh” rồi đấy !. Thế là sanh tử có ngày dừng!!.
Thời gian nầy ta có thể tổn phí từ 1 tháng hay 3 tháng hoặc 6 tháng là cùng và cũng tuỳ người. Cũng có thể, có khi trong một thời tĩnh tọa, mà phải làm đi làm lại nhiều lần, nếu vọng niệm thô bạo. Nghĩa là, nếu vọng niệm thô bạo như ngay buổi đầu, thì ta phải dùng pháp Nhiếp Niệm trở lại, rồi mới hóa giải, thì cảnh giới Vô Niệm cũng lại xuất hiện trở lại. Nếu người tu tập thuần thục, vọng niệm có khởi trở lại vi tế nhỏ nhặt tầm thường, thì không cần dùng pháp Nhiếp Niệm, mà chỉ dùng Pháp Hóa Niệm để hóa giải bằng cách liên tưởng tới “thân chính giác” và đặt câu hỏi để phát khởi “Kỳ tình” là lập tức bình minh trở lại, tâm địa mở sáng, tỏ rạng lại như thường.
Sâu xa tế nhị hơn nữa, có những trường hợp chỉ tế vọng tơ lơ mơ như một lớp sa mù mỏng do tinh thần sắp muốn hôn trầm, thì liền lập tức chấn chỉnh lại. Vừa nhắm kín con mắt thịt, vừa mở hoát con mắt tâm, dùng pháp Giác Chiếu soi hẳn trở vàotrong đến tận cùng gốc gác của tế vọng; thì tế vọng cũng liền theo đó được tiêu trừ, rồi trời quang mây tạnh cũng trở lại. Đây là chỗ Thiền tông gọi :”muôn dặm không mây muôn dặm trời”.
Thành quả nầy tuy lâm thời tạm bợ, nhưng vẫn là Kiến tánh và được gọi là tiểu ngộ. Nhờ được khai ngộ (Kiến tánh) mà tinh thần ta được nuôi dưỡng, thúc đẩy tuần tự xúc tiến một cách cao hứng không còn muốn bỏ dở nữa. Và cho đến bao giờ trong tất cả đi đứng nằm ngồi, ta tự thấy tâm thể đều được Vô Niệm như vậy, thì nên biết rằng mình đã được tự tại và giải thoát lớn rồi vậy.
Có thể có người ngờ rằng, giải thoát sao mà dễ dàng đến thế ?
-Xin thưa, đây là một việc làm có bản đồ đúng theo lời chỉ dạy của Đức Phật và Chư Tổ. Vảlại, còn có phương pháp và kỹ thuật tốt nhứt nữa, nếu tin nhận thực hành đúng theo sự hướng dẫn như nói trên “không gấp không huởn, có làm có nghỉ, bám chặt không bỏ dở”, thì dù căn cơ có thấp kém cũng được lợi ích lớn, chớ không có nghĩa là hên xui may rũi.
3. -C Á C H X Ả :
Khi hết giờ tĩnh tọa, hành giả mở mắt ra và khẽ hạ xương sống xuống một chút để cho thân bớt tê, nếu có. Rời bồ đoàn và hô hấp bình thường. Dùng 2 bàn tay vuốt mặt và đầu, nắm 2 trái tai kéo nhẹ xuống và chà xát 2 sợi dây gân sau ót vài lần. Kế đến, xoa mạnh hai lòng bàn tay cho thật nóng áp lên 2 mắt, để rút hết những ngưng đọng trong mí mắt lúc tĩnh tọa. Kế tiếp, xoa sau lưng chỗ hai bên trên mông đít, xoa chẻn vừng phía dưới tim bên phải bên trái và hai bên mạn sườn. Rồi xoa các khớp xương, lắc léo, và dùng bàn tay phải xoa lòng bàn chân trái, tay trái xoa lòng bàn chân phải cho nóng và giữ yên cho lòng bàn tay, lòng bàn chân sát nhau ½ phút.
Trường hợp dụng công ở nhà hay phòng riêng, hành giả nằm yên xuống, dùng bàn chân phải chà xát lên cẳng chân trái, bàn chân trái chà xát lên cẳng chân phải 20 - 30 lần, nghe trong xương sống có tiếng kêu cụpcụp, kế đó là xoa bụng nhè nhẹ, từ trên xuống dưới, từ trái qua phải, rồi từ phải qua trái. Hễ từ trái qua phải, thì dùng tay phải, từ phải sang trái, thì dùng tay trái, cho ruột trở lại ngăn nắp bình thường. Nằm yên độ vài ba phút, rồi ngồi dậy đi tới đi lui 5, 7 bước mới đi ngủ, nếu dụng công đầu hôm.
Khi mới xả ra, không được ăn uống vật chi cấp bách như nóng quá hay lạnh quá. Nếu uống nước, thì thong thả uống nuốt từ chút, để tránh cho cơ thể bị phản ứng thay đổi đột ngột, tựa như ô-tô chạy đường trường bị hết nước, muốn cho nước vào phải dở nắp thùng máy ra cho máy nguội, nếu không thì phải đổ bằng nước nóng kẻo hư máy, hoặc bể thùng nước.
7.- NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI HẠ THỦ CÔNG PHU
Mục đích của người tu hành là “TÂM THỂ VÔ NIỆM”. Đạt được Tâm Thể Vô Niệm là đạt được tất cả. Cho nên, tất cả những gì không dính dáng đến mục đích nầy, đều phải được kiểm soát kỹ, gạt bỏ sang bên, không để xen vào chi phối, biến thành ngả tẻ, đại khái như :
- Hoặc trong lúc ngủ, mơ thấy tất cả những chuyện như : nào là xuống địa ngục cứu người, dạo chơi ở cảnh thần tiên, lên cung trời Đâu Xuất gặp Phật Di Lặc, hoặc mơ màng thấy binh ma tướng quỉ v.v... Tất cả đều không nên đắm chấp, mặc kệ nó, việc ta ta cứ làm.
- Hoặc ngay lúc thức, nhìn vào hư không cũng thấy xuất hiện những cảnh lạ kỳ, như thấy rồng hút nước, thấy có người cỡi ngựa bay trong hư không... cũng đừng thèm để ý làm gì.
- Hoặc đang khi tĩnh tọa, thấy có giai nhân ăn mặc hấp dẫn đem đàn đến đàn bên tai, hay xướng ca múa hát, hoặc có khi thấy rắn bò quanh chỗ ngồi, hoặc nghe trong tâm có tiếng nói, thấy ánh sáng đầy nhà, nghe mùi hương lạ, hoặc thấy Phật đến thọ ký... Tất cả những thứ ấy đều thuộc lảnh vực “huyễn giác”.
- Hoặc có khi nghe chim chóc, thú vật nói chuyện với nhau, hoặc nhìn cụm mây mà thấy là rồng linh, thấy khúc cây thành người đứng, cái ghế mà thấy là con heo, thấy sợi dây mà tưởng là con rắn, tiếng giả gạo biến thành tiếng chuông... Tất cả đều là“thác giác”.
- Hoặc vì công phu quá khẩn trương, sức dồn ép quá táo bạo, nên làm cho từ chỗ ngồi trong phòng nhìn suốt ra đến mặt biển thấy mặt trời vừa lên, hoặc nhìn sang bên kia núi thấy có người đi... Hết thảy những thứ ấy đều do dụng công dồn ép thái quá, làm cho tâm linh biến hiện có ra như thế. Chỉ nên nhắm vào mục tiêu “TÂM THỂ VÔ NIỆM” mà làm việc. Thiền học có câu :” Chỉ cần hết tình phàm, chứ không dung chứa sự tạo thành thánh giải (Đản tận phàm tình, bất dung thánh giải) là nghĩa thế.
-Hoặc trong thời gian tu hành được tiếng tăm nổi dậy, người
đến hoan nghênh như nước, hoặc cầu pháp hay đem lễ vật đến cúng dường ... đều là cơ hội thúc đẩy hành giả dễ bị rơi vào vòng sa đoạ. Đây là một ngả tẻ hết sức nguy hiễm, mà đa số người vẫn coi thường . Từ trước đến giơ, có biết bao người tu bị sa đọa cũng chỉ vì đặt cái nhân không chính xác mà ra.
- Hoặc có khi đang ngồi tĩnh tọa, bỗng dưng thân mình nghiêng qua ngả lại, đầu lắc lư quay đảo như lên đồng hoặc muốn bay bổng lên, hoặc sa chìm xuống... đây là bởi từ trước quen theo đà hướng ngoại, giờ đây quay hẳn trở vào 180 độ, nên bị xáo trộn, bản năng tự vệ phải xuất hiện chuyển động để lấy lại thế quân bình. Cứ để tự nhiên rồi tuần tự sẽ hết. Có khi nhờ những “bản năng hoạt động” nầy, mà những bịnh cố cựu nan y được chữa khỏi hẳn.
- Hoặc trong khi đang hạ thủ công phu xẩy ra nặng ngực, nhức đầu, mệt tim, nhức răng, khó thở... thì phải lập tức ngừng nghỉ, khỏi cần phải đi thầy uống thuốc chi cả, chỉ đợi cho cơ thể trở lại bình thường lại tiếp tục dụng công, vì đây là phản ứng của thân mà Thiền học gọi là “Bản Năng Hoạt Động”.
- Hoặc khi đang hạ thủ công phu, bỗng dưng nghe thấy êm đềm, hơi thở có tiếng tựa như muỗi kêu, tinh thần bắt đầu cảm thấy tơ lơ mơ, vơ vẫn... tức là muốn hôn trầm rồi đó ! Nếu chấn chỉnh theo sát công phu, thì cũng có thể vượt qua. Nếu khí thế hôn trầm đi đến chỗ không thể gượng được, đó là vì quá mệt mõi, cơ thể đòi hỏi nghỉ ngơi, ta đi ngủ một giấc, ngủ đủ rồi trở lại công phu sẽ đắc lực. Nếu sau khi ngủ đủ mà vẫn còn hôn trầm là bởi ăn nhiều thức ăn lạnh và uống nước đá lạnh theo bữa ăn, chẳng hạn. Phải nên để ý điều chỉnh lại sự ăn uống cho thích nghi.
- Hoặc có người vừa ngồi lên bồ đòan xong là cơn buồn ngủ kéo đến, trăm lần như một. Như thế là bởi nghiệp Si Mê quá nặng nề, cần phải có một ý chí dõng mảnh mới được. Và khi hạthủ công phu, nên đốt đèn cho sáng trong phòng.
Mục đích tu hành là để giải thoát, giải thoát cho chính mình và giúp cho người chung quanh được giải thoát. Nhưng nghĩa giải thoát ở đây phải bao hàm nghĩa “TÂM THỂ VÔ NIỆM”, chơ không có nghĩa mong cầu danh lợi hay tình cảm lạc lỏng. Cho nên khi mục đích chưa đạt tức là mình tắm gội chưa sạch, thì làm sao có đủ khả năng giùp đỡ cho ai ? Vậy nên khi hạ thủ công phu, trong tâm chớ nên pha trộn những ý nghĩ : Nào ta phải biết thuốc cho thuốc, chữa bệnh v.v... để cứu dân độ thế. Phải biết rằng tất cả những đau khổ của thế gian đều từ tâm mê mà kiến lập. Nếu không căn cứ vào đó để gỡ, mà chỉ dong ruổi theo bên ngoài, rốt cuột rồi khó tránh khỏi sa vào vòng danh lợi. Nếu người thiệt có ý chí xuất trần, cứ nhắm thẳng vào mục đích Tâm Thể Vô Niệm mà đi. Đợi khi nào có kết quả viên mãn rồi, sẽ nghĩ đến chuyện khác không muộn, kẻo không khéo đường tẻ mất dê.
Kết lại, chúng sinh vì mê chấp súc tích muôn đời lũy kiếp, mà kết thành khối vọng tâm như đã nói ở trước. Nhưng kỳ thực chẳng qua chỉ là tâm mê chắp, thấy mình thiệt cảnh thiệt, kết thành chấp ngã, chấp pháp tạo nên cái TÔI và cái thuộc về TÔI.
Đã chấp CÓ, tất không thể không chấp KHÔNG. Có ngã chấp mới có tạo ra dụng cụ đựng. Có pháp chấp mới có tạo ra vật để đựng. Có chấp Không mặc dù không đựng gì cả mới có cảnh hổn độn tối thui.
Tâm thức tuy không hình không tướng, nhưng kỳ thực tựa như ta sắm một cái thùng đựng rác. Hễ có cái thùng là có khoảng trống trong cái thùng, nên khi trút hết rác trong thùng, nếu thùng vẫn còn, thì khoảng trống âm u trong thùng vẫn còn. Khối mê chấp nầy bao hàm cả không gian và thời gian, nên gọi là không gian thời gian tâm lý. Nay ta đặt nền tảng hạ thủ công phu quay hẳn trở vào 180 độ, lẽ tất nhiên, dọc đường không thể không xảy ra biến cố hoặc những hiện tượng rối rắm. Trong cái thế lộn nhộn trời chưa quang, mây chưa tạnh. Nếu không đặt cái nhân cho chính, mục tiêu cho rõ ràng làm định hướng, thì căn cứ vào đâu để mình tin được mình chứ ? Cho nên cứ hãy căn cứ vào cái chính nhân và mục tiêu mà tuần tự nhi tiến. Và tất cả những gì kỳ kỳ quái quái như đã nêu trên đều được gạt hẳn ra ngoài lề, thì công phu của hành giả mới được bảo đảm kết quả và thời gian chính xác./.
GHI CHÚ : 1.- Nguyên tắc tu hành là HƯỚNG NỘI (nhập lưu), vì quay lại 180 độ nên có phản ứng của Thân và Tâm. Phản ứng của Thân là Bản Năng Hoạt Động, và phản ứng của Tâm là : Thác giác và Huyễn giác.
SIÊU TRẦN TOÁT YẾU
1.- VỌNG TÂM
Tâm vọng có bốn phần Nhìn qua thấy hai nhóm,
Mặc dù trong yên lặng, Vẫn bàn soạn lao xao,
Hoặc khi cười hoặc khi nói, Không chịu sự kềm chế,
Đó là phần quá khứ, Hiện tại cũng theo duyên,
Mà không thể tự chủ, Tâm vọng tựa nước biển,
Khi gặp cơn bảo tố, Sóng cuộn nổi ba đào,
Gió yên sóng tự lặng, Mặt biển vốn là nước,
Chơn vọng vốn không hai, Biến hóa thành phân biệt.
2.-THOÁT TRẦN THẲNG TẮT
Muốn lên bờ đại giác, Phải rõ suốt trước sau,
Phải thấm nhuần thân giác, Chỉ vì thiếu thân giác,
Tâm vọng bám lấy thân, Mà trở thành trói buộc,
Muốn cởi mở dính mắc, Cho thân khỏi vọng tâm,
Để thoát vòng trói buộc, Gấp phát khởi Kỳ tình,
Dựa vào điều thân giác, Lập tức bị rẻ phân,
Tâm vọng liền hóa thoát, Tròn vẹn cả trước sau,
Là rơi vào Chánh giác./.
giả : THIỀN SƯ : THÍCH MINH THIỀN
[Viết xong ngày mùng 8 tháng 3 năm Nhâm Tuất]
(năm 1982/4/1) Tác
"Thiền định là pháp tu trọng yếu của bậc BỒ TÁT, vì BỒ TÁT nương theo Đại nguyện, tu tập vạn hạnh, cần thắng lực của THIỀN ĐỊNH để thành tựu chơn công đức." (Lục Ba La Mật Luận)
HẾT
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
