Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Mật giáo
Những Khai Thị Từ Đức Liên Hoa Sanh
- Dịch giả
- An Phong dịch
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
Khai thị thực hành phật pháp như thế nào cho đúng
Padmakara, Đạo sư của Uddiyana, ngụ ở Samye sau khi được vua mời qua Tây Tạng. Ngài ban nhiều lợi dạy cho vua, các lãnh chúa và các thiện nam tín nữ nơi phần phía đông của chánh điện. Vì họ không hiểu chính xác, Ngài lập lại lời khuyên bảo này.
Đạo sư Padma nói: Dầu ta dạy nhiều bao nhiêu, dân Tây Tạng cũng không hiểu; thay vào đó, họ chỉ dấn mình vào các việc tồi tệ. Nếu các ông muốn thực hành giáo pháp từ trong cốt lõi của lòng mình, hãy làm thế này:
Là một Cư sĩ Phật giáo không có nghĩa là chỉ giữ gìn bốn giới căn bản; mà có nghĩa là vất bỏ các hành động xấu ác. Là một Sa di không có nghĩa là chỉ thừa nhận một bề ngoài trong sạch; mà có nghĩa là thực hành đức hạnh một cách đúng đắn. Là một Tỳ kheo không có nghĩa là chỉ kiểm soát thân khẩu ý trong hoạt động thường nhật và bị cấm làm mọi thứ; mà có nghĩa là đem mọi nguồn gốc của đức hạnh vào con đường Đại giác ngộ.
Là giới đức không đơn giản chỉ là mặc y vàng; mà có nghĩa là sợ sự chín thành của nghiệp. Là một người bạn đạo không có nghĩa là có một thái độ có phẩm giá; mà có nghĩa là một người bảo bọc vinh quang cho bất kỳ ai. Là một thiền giả không chỉ có nghĩa sống một cách chân chất; mà có nghĩa là hoà tâm mình với bản tánh của pháp tánh.
Là một Mantrika không có nghĩa là lẩm bẩm các thần chú; mà có nghĩa là đạt đến giác ngộ một cách nhanh chóng qua con đường hợp nhất của phương tiện và trí huệ.
Là một thiền giả không có nghĩa chỉ là sống trong một hang động; mà có nghĩa là tu hành trong thật nghĩa của trạng thái bổn nhiên. Là một ẩn sĩ không có nghĩa là sống trong rừng sâu; mà có nghĩa là tâm người ấy thoát khỏi các tạo tác nhị nguyên.
Có học không có nghĩa là chỉ duy trì tám mối quan tâm thuộc thế gian; mà có nghĩa là phân biệt được giữa đúng và sai(1).
Là một Bồ tát không có nghĩa là giữ sự quan tâm bên trong đến chính mình; mà nỗ lực trong những phương tiện để giải thoát cho tất cả chúng sanh thoát vòng sanh tử.
Có đức tin không có nghĩa là rên rỉ, thút thít; mà có nghĩa là đi vào con đường chánh, do biết sợ chết và tái sanh. Chuyên cần không có nghĩa là dấn thân vào các hoạt động khác nhau không ngừng nghỉ; mà có nghĩa là nỗ lực trong các phương tiện để bỏ sanh tử lại đằng sau. Rộng lượng không đơn giản nghĩa là cho theo khuynh hướng và thiên lệch; mà có nghĩa là giải thoát sâu sa khỏi sự bám chấp vào bất cứ sự gì.
Chỉ dạy bằng miệng không có nghĩa là nhiều cuốn sách được viết; mà có nghĩa là một vài lời đánh thẳng vào điểm yếu nghĩa trong tâm anh. Cái thấy không có nghĩa là quan điểm triết học; mà có nghĩa là thoát khỏi mọi giới hạn do tâm thức tạo ra. Thiền định không có nghĩa là chú tâm vào cái gì đó với tư tưởng; mà có nghĩa là tâm anh an định trong tánh Giác bản nhiên, thoát khỏi mọi tập trung.
Hành động tự nhiên không phải là hành động buông thả điên cuồng; mà có nghĩa là tự do khỏi sự trụ và các tri giác huyễn hoá mà cho là thật. Trí huệ không có nghĩa là trí thông minh sắc bén của tư tưởng ý thức sai lầm; mà có nghĩa là hiểu được rằng mọi hiện tượng đều vô sanh và lìa tâm, ý, ý thức.
[1]
Học hỏi không có nghĩa là nhận lời dạy qua lỗ tai; mà có nghĩa là cắt đứt các ý niệm phân biệt sai lầm, và có được cái hiểu biết vượt khỏi tâm thức ý niệm. Tư duy không có nghĩa chỉ là theo đuổi sự suy nghĩ theo danh tướng giả định; mà có nghĩa là cắt đứt sự bám níu lầm lạc. Quả không chỉ có nghĩa là các sắc thân được mời thỉnh từ Akanishtha; mà có nghĩa là nhận ra bản tính của tâm và đạt đến sự an định trong đó.
Chớ lầm lẫn những chữ-lời cho là ý nghĩa của các lời chỉ dạy. Hãy hoà lẫn sự thực hành với thân tâm của mình và đạt đến sự giải thoát khỏi sanh tử ngay bây giờ.
Chỉ cây gậy vào người già
Khi vị đại Đạo sư Padmasambhava lưu lại chỗ ẩn cư Núi Lớn ở Samye, thì Sherab Gyalpo Ngog, một ông già sáu mốt tuổi thất học, có niềm tin tột độ và ngưỡng vọng mạnh mẽ đối với Sư, hầu hạ Sư trong một năm. Trong thời gian này, Ngog không hỏi xin một lời dạy nào và Sư cũng không ban cho ông điều gì. Sau một năm, khi Đại sư định rời đi, ông Ngog dâng cúng một dĩa Mạn đà la trên đó ông đặt một bông hoa và một lượng vàng. Rồi ông nói: “Thưa Đại sư! Xin từ bi nghĩ đến tôi. Trước hết, tôi là một thất học. Thứ hai, trí thông minh của tôi cạn hẹp. Thứ ba, tôi đã già, thân tâm đã mòn mỏi. Tôi cầu xin Ngài ban một giáo huấn cho một ông già đã ở gần ngưỡng cửa của cái chết, giáo huấn ấy thật dễ hiểu, có thể chặt đứt mọi nghi lầm, dễ dàng thực hiện và áp dụng, có một cái thấy hiệu quả và sẽ giúp tôi trong những đời sắp tới”.
Đại sư chỉ cây gậy đi hành cước của mình vào tim ông lão và ban cho lời dạy thế này: “Nghe đây, hỡi ông lão! Hãy nhìn vào cái tâm tỉnh giác của Giác Tánh nơi ông. Nó không có hình tướng cũng không màu sắc, không trung tâm cũng không biên bờ. Đầu tiên, nó không có khởi thuỷ mà lại trống không. Tiếp theo, nó không có chỗ trụ mà lại trống không. Cái Không này không do nhân duyên gì tạo ra, trong sáng và thông tỏ. Khi ông thấy cái này và nhận ra nó, ông biết được bản lại diện mục của ông. Ông hiểu được bản tánh của mọi sự vật. Bờy giờ, ông thấy bản tánh của tâm, xác định trạng thái căn bản của thực tại và chặt đứt mọi nghi ngờ về sự hiểu biết.
Tâm tỉnh giác của tánh Giác không tạo tác từ bất kỳ chất thể nào, nó tự tại và sẵn đủ nơi ông. Cái này là bản tánh của mọi sự, nó dễ chứng ngộ vì không phải tìm ở đâu khác. Cái này là bản tánh của tâm thức, nó không cần nương dựa vào một chủ thể nhận biết nào và một đối tượng được nhận biết nào. Nó bất chấp những giới hạn của vô thường và hủy diệt. Trong nó không có cái gì để biết; trạng thái tỉnh giác của Giác Ngộ chính là cái biết của tự ông, nó vốn là tỉnh giác. Trong nó không có cái gì để đi vào địa ngục, tánh Giác vốn là thanh tịnh. Trong nó không có sự tu hành nào để tiến hành, bản tánh nó vốn là thông tỏ. Cái thấy quảng đại này về trạng thái bản nhiên vốn thường trụ nơi ông: phải biết rằng không thể tìm nó ở một nơi nào khác.
Khi ông hiểu biết cái thấy như vậy và muốn áp dụng nó vào trong chứng nghiệm của mình, bất kỳ nơi đâu ông ở đều là cái thất ẩn cư trên núi cho thân ông. Bất cứ hình tướng bên ngoài nào ông thấy đều là như như và bổn lai không tịch; hãy để cho nó tự như, giải thoát khỏi mọi tạo tác của tâm thức. Các hình tướng vốn tự do, không vướng mắc ấy trở thành những người giúp đỡ ông, và ông có thể tu hành khi dùng những hình tượng ấy như là con đường giải thoát.
Bên trong bất cứ cái gì khởi lên trong tâm ông, bất kỳ điều gì ông nghĩ, đều vô tự tánh và trống không. Tư tưởng nào xảy tới đều vốn là giải thoát vì không có tự tánh. Khi hiểu biết và chánh niệm bản chất của tâm mình, ông có thể dùng các niệm tưởng như là con đường giải thoát và sự tu hành trở nên dễ dàng.
Một lời khuyên sâu xa: bất kể loại xúc động gì ông cảm nhận, hãy nhìn vào mối xúc động và nó biến mất không dấu vết. Xúc động như thế vốn là tự do, giải thoát. Điều này đơn giản để thực hành.
Khi ông có thể thực hành theo như vậy, sự thiền định của ông không giới hạn trong những thời công phu. Biết rằng mọi sự, thứ gì cũng là một người giúp đỡ, một thiện tri thức, kinh nghiệm thiền định của ông sẽ không biến đổi, tự tánh không gián đoạn, và cư xử của ông không vướng mắc. Dầu ở bất kỳ nơi đâu, ông cũng không bao giờ lìa khỏi tự tánh.
Một khi ông thực hiện điều này, thân xác của ông có thể già cỗi, nhưng tâm tỉnh giác ấy thì không có tuổi. Nó không hề biết đến sự phân biệt trẻ già. Tự tánh siêu việt khỏi phân biệt và thiên chấp. Khi ông nhận biết tánh Giác này, sự tâm tỉnh thức này thường hằng diện diện nơi chính ông, thì không có một sự khác biệt nào giữa lợi căn và độn căn. Khi ông hiểu rằng tự tánh vốn thoát khỏi phân biệt và thiên chấp, thường bằng hiện diện nơi chính ông, thì không có một khác biệt nào giữa học nhiều và học ít. Dầu cho thân thể ông, chỗ nương dựa của tâm thức có tan rã, thì Pháp thân của trí tuệ tỉnh giác vẫn thường trụ. Khi ông an trụ trong trạng thái không biến đổi này, không có gì khác biệt giữa một cuộc đời dài lâu hay ngắn ngủi.
Hỡi ông lão, hãy thực hành ý nghĩa chân thực! Hãy đem sự thực hành vào tâm! Chớ lầm lẫn chữ và nghĩa! Chớ xa lìa bạn đạo, hãy cần mẫn! Hãy ôm trọn mọi sự với chánh niệm tỉnh giác! Chớ buông theo những cuộc nói chuyện nhàn rỗi và những lời bàn luận suông! Chớ dấn mình vào những mục đích thường tục! Chớ bận rộn lo toan về con cái! Chớ đòi hỏi thức uống và đồ ăn! Hãy dự định để chết như một người bình thường!(1). Cuộc đời của ông đang hết dần, thế nên hãy kiên trì tinh tấn! Hãy thực hành lời chỉ dạy này cho một người già trên ngưỡng cửa của cái chết!”.
Bởi vì sự chỉ thẳng cây gậy vào tim của Sherab Gyalpo, lời dạy này đựoc gọi là: “Sự khai thị chỉ thẳng cây gậy vào ông lão” Sherab Gyalpo Ngog đã được giải thoát và đạt đến toàn thiện.
Lời dạy này được viết ra bởi công chúa họ Kharche, vì lợi lạc cho những thế hệ mai sau. Nó được biết tên là “Lời dạy chỉ thẳng cây gậy”.
[1]
Lời khai thị bằng miệng về thực hành
Nammo guru deva dakini hung
Đại sư Padmakara, người giữ gìn cột trụ đời sống của lời tất cả Chư Phật, giúp đỡ dân chúng Tây Tạng đi vào cửa Pháp. Dầu họ thích quy y Tam bảo, họ không biết làm sao hướng tâm đến thực hành. Khi bất hạnh như là bệnh tật xảy đến, họ nhút nhát cầu viện đến bói toán, bùa phép và chiêm tinh. Bởi thế, Padmakara ban cho họ lời dạy miệng về thực hành. Các hành giả Tây Tạng của thời suy hoá này, hãy ghi nhớ nó trong lòng!
Để làm cho sự thực hành tâm linh của con có ý nghĩa, hãy áp dụng nó bất cứ lúc nào con cần một phước thuốc. Nếu con có một kinh nghiệm kinh khủng, hãy giữ Tam bảo trong tâm! Trong mọi hoạt động của đời sống hằng ngày đi đứng nằm ngồi, hãy nhớ thầy con ở trên đỉnh đầu! Tách lìa Bồ đề tâm là nguyên nhân hư nát của căn cội Đại thừa. Thế nên, chớ bao giờ lìa khỏi sự khởi tâm đặt vào giác ngộ.
Cảm thấy keo kiệt khi bố thí gây ra sự tái sanh thành một ngạ quỷ, thế nên chớ lạc vào sự bủn xỉn dù cho một vật nhỏ nhất! Để cho khởi lên ham muốn khi giữ lời nguyện trong sạch, gây ra sự tái sanh nơi địa ngục thi thể thối rữa, thế nên chớ trau dồi dục vọng xác thịt! Giận dữ khi đang tu hành nhẫn nhục và Bồ đề tâm dẫn đến kinh nghiệm hấp hối, bị đốt trong lò nấu bên trong một thùng sắt, nên chớ bao giờ lìa vũ khí của nhẫn nhục!
Nếu con lọt vào sự lười biếng khi cố gắng thành tựu giác ngộ không gì sánh, hãy nhớ trong tâm rằng đời con đi mất không một khoảnh khắc chần chờ. Thế nên, chớ sa vào bẫy biếng nhác! Cuộc đời con trượt xa như đêm tiếp theo ngày: chớ quên điều đó!
Khi theo một thực hành tâm linh có chương trình, quan trọng nhất là hồi hướng công đức, tuân thủ các điều luật sáu lần mỗi ngày và đêm. Ngủ như một xác chết, thì còn tệ hơn là một con bò. Không tu hành Pháp sau khi có được một người thân, thì còn đáng ghê tởm hơn một người cùi lở lói. Không sợ sự chín dần của nghiệp trong khi biết nhận ra hành động tốt và xấu, thì cũng giống như một kể điên. Hãy biết rằng một sự vi phạm nhỏ có thể chín thành một trái núi khổ đau. Hãy nhớ điều đó trong tâm!
Tối quan trọng là yêu mến ngay một hành động đức hạnh nhỏ nhất, như đối với trái tim mình! Lờy đi cuộc đời của người khác, thì không khác gì giết cha mẹ hay con cái của con! Cảm thấy ham muốn khi thấy một người đàn bà gây ra sự tái sinh thành một con vi trùng trong tử cung, thế nên hãy áp dụng phương thuốc từ bỏ! Định lấy cái thuộc về người khác mà không được cho, làm cho con sinh ra nghèo nàn và thiếu thốn nhiều kiếp. Hãy ý thức đến sự khốn khổ khi dấn thân vào việc nông trại chăn nuôi, và người làm công trong cuộc đời này!
Không phải nản chí khi nghĩ rằng: “Làm sao một người có nghiệp như tôi, có thể thực hành Pháp?” Ngay cả Phật Thích Ca cao cả cũng có khi là Nanagje, con của một người thợ gốm. Chớ cảm thấy kiêu hãnh tự phụ về vài đức hạnh bề ngoài con đã có. Tất cả Chư Phật đều không tự phụ, dầu cho sự biết khắp và các phẩm chất của các vị vượt quá sự đo lường!
Khi gặp bất hạnh, nếu không đặt lòng tin vào Tam bảo, mà lại cầu viện đến các nghi thức bùa chú và nương nhờ vào các hồn linh thế tục, đó là dấu hiệu rằng con đã khởi sanh tà kiến về giáo lý Đại thừa. Chớ lúng túng với lời dạy của Đức Phật!
Bất cứ lúc nào con đau khổ vì bất hạnh hay bịnh hoạn, hãy nghĩ: “Điều này trả lại món nợ nghiệp từ các đời trước và tịnh hoá nghiệp xấu của ta!”. Bất cứ hạnh phúc nào con có, hãy nhìn nó như lòng tốt của Tam bảo và khởi lên sự khát khao mạnh mẽ của lòng biết ơn sùng tín! Khi gặp kẻ thù ghét mình, hãy nghĩ: “Đây là một thiện tri thức giúp đỡ ta trau dồi nhẫn nhục”. Hãy nghĩ: “Người giúp đỡ cho nhẫn nhục này là sứ giả được các bậc Điều ngự gởi đến”.
Khi các bạn bè và thân thuộc bày tỏ tình cảm thương yêu, họ là những sợi dây trói của sanh tử. Hãy nghĩ rằng: “Các sự trói buộc này là các chướng ngại, mà Ma gởi đến để ngăn cản tôi thành tựu giác ngộ không gì sánh!”. Cũng nghĩ: “Tất cả chúng sanh của ba cõi là cha mẹ tôi. Đáng thương thay cho cha mẹ đang lang thang trong sanh tử! Nhưng thương hại thì không đủ: với bốn tâm vô lượng và phương tiện khác, tôi phải dẫn dắt họ ra khỏi sanh tử cho đến khi sanh tử bị trống không!”. Hãy giữ điều ấy trong tâm!
Không kể sự hưởng thụ và giải trí nào con gặp trong đời này, hãy nghĩ: “Đây là sự quyến rũ của Ma để ngăn chặn tôi đặt đến giác ngộ không gì sánh. Ma này còn đáng sợ hơn cả rắn độc!” Hãy giữ điều ấy trong tâm! Dầu con có thể có những điều kiện tuyệt hảo trong cuộc đời này, chúng đều thoáng qua, vô ích và chốc lát. Hãy nhớ điều đó!
Bất cứ sở đắc gì con có trong thế giới này đều chỉ vụt qua, và sẽ hành hạ con với sự quấy nhiễu hư vọng! Hãy nhớ điều đó! Hãy nỗ lực xa lìa sự hư vọng này. Chắc chắn rằng con phải ra đi, bỏ lại đằng sau quốc gia, các vật đáng ưa và của cải của con. Không có gì ngoài Pháp có thể giúp con lúc đó! Hãy giữ điều này trong tâm!(1).
Bây giờ, con phải tìm ra một người bạn đồng hành tốt cho giờ ra đi. Điều này tối quan trọng! Hãy nhớ lấy! Cũng như với sự đồng hành cần yếu trong đời này, giữ mối liên hệ với bất cứ ai, bất cứ thứ gì trợ giúp con đạt đến giác ngộ. Hãy nhớ điều ấy! Khi con gặp bất hạnh, hãy hiểu rằng nó là người thầy khuyến khích con trên đường đức hạnh và vị thầy ấy tốt làm sao! Hãy giữ điều này trong tâm!
Khi thân thể con gặp bịnh nặng, hãy nghĩ: “Đây là một cây roi để điều khiển tôi tiến lên trên đường giác ngộ. Đây là chỗ nương nhờ dẫn tôi đi trên đường”. Thân thể tạm thời này đến lúc nào đó sẽ bị để lại như một xác chết tầm thường. Không có cách nào tránh điều đó! Khi bám vào hỗn hợp của thịt và máu này như là tự ngã, hãy nghĩ rằng: “Đây là một con ma xấu xa vào trong lòng tôi”. Không lơi lỏng, hãy làm bất cứ điều gì con có thể để trục xuất con ma xấu xa đó. Các kinh nghiệm của cuộc đời này đều không có tự tánh, như mộng như ảo. Hãy giữ điều ấy trong tâm!
[1]
Con và tất cả các người khác đều bị mê lầm do không nhận ra cái vốn không có tự tánh. Sự mê lầm này phải được hoàn trả lại tức thời vào Pháp tánh. Hãy giữ trong tâm điều ấy! Chớ làm điều gì sẽ đưa con đi lang thang không ngừng nghỉ trong sanh tử, và sẽ chồng chất sự khổ đau không thể chịu đựng. Hãy bỏ mọi hoạt động khác và nỗ lực chỉ trong sự thực hành Pháp, nó sẽ cho phép con thành tựu giác ngộ không gì sánh. Đây là điều rất quan trọng! Cũng như đối với sự thực hành Pháp, “đã thực hành” thì chưa đủ. Con phải áp dụng các lời chỉ dạy sâu xa một cách đúng đắn. Hãy nhớ điều ấy!
Khi con thực hành đúng đắn theo đường lối này, dòng sanh tử sẽ chảy ngược lại. Khi dòng này chảy ngược trở lại, dòng của Đại lạc sẽ không ngừng. Hãy nhớ điều đó! Những hành giả các thế hệ tương lai sẽ không nghe theo lời chỉ dạy của ta. Họ sẽ đặt niềm tin của họ vào bói toán, bùa chú và sẽ thất vọng! Hãy nhớ điều ấy!
Khi con cẩn thận nghe điều này và đem nó vào trong thực hành, con sẽ chắc chắn tự động nhận được sự ban phước. Khi con hoà trộn lòng từ vào trong tâm con, con sẽ được mọi chúng sanh thương mến. Khi con đem tâm bi vào lòng, mỗi người sẽ yêu quý con như con đẻ. Khi con giữ sự không thiên lệch trong tâm, con sẽ thoát khỏi kẻ thù và thành kiến. Khi con làm đầy tâm con bằng niềm vui thiện cảm, các hoạt động của con sẽ hoà điệu với mọi người.
Khi con vất đi tư tưởng làm hại người khác, con sẽ ít gặp xung đột. Khi con thuần hoá tâm mình và rất quảng đại, nhiều đệ tử sẽ tụ tập chung quanh con. Khi con thanh toán ghen ghét và kiêu ngạo, con sẽ ít bị vu khống. Khi con vất bỏ sự hoạt động không ngừng và hối hả bận rộn, con sẽ có ít lỗi hơn.
Khi tâm con xa lìa khao khát, thì thực phẩm thịnh vượng và hưởng thụ sẽ tự động đến với con. Khi con giữ nghiêm giới luật một cách trong sạch trong tâm mình, tâm con trở nên mềm dẻo. Khi con không có bất kỳ tham vọng hay ham muốn nào, các tích luỹ sẽ tự nhiên hoàn thành. Khi con hiểu các đặc điểm của sanh tử, tâm con sẽ lìa xa các theo đuổi thế gian.
Khi tâm con được tham dự vào lời dạy sâu xa về pháp tánh và con áp dụng nó trong thực hành, con sẽ gặp nhiều bất hạnh và trở ngại(1). Khi con giữ sự liên hệ với một bậc thầy xuất sắc, các đức tính của ngài sẽ tự động ảnh hưởng đến con. Khi sự sùng mộ của con với Tam bảo không ngừng nghỉ, con sẽ nhanh chóng nhận được những sự ban phước.
[1]
Khi con nghiên cứu và tư duy không thành kiến, con sẽ kém phe phái với những giáo lý và những trường phái triết học. Khi con thực hành giai đoạn phát triển và giai đoạn thành tựu sâu xa, con sẽ có các thần lực và ban phước. Khi hình tướng bên ngoài của con phù hợp với các quy ước thế gian, con sẽ ít gặp các lời phê bình.
Khi con buông bỏ sự trụ vào do gắn bó và bám chấp, thân thể và tâm thức con sẽ được thoải mái. Khi con sống trong các chỗ ẩn cư trên núi, kinh nghiệm sẽ hiện lên. Khi con vất đi sự yêu mến bản ngã và sự chấp chặt vào cái ta, con sẽ không bị Ma chướng ngại. Khi tâm con nhìn vào chính nó, Pháp tánh sẽ hiện lên từ bên trong.
Khi con thường trực nỗ lực trong thực hành, các đức hạnh vô biên sẽ xuất hiện. Khi con nhận ra bản tánh của tâm con sẽ được giải thoát một cách tự nhiên khỏi mọi tạo tác và cố gắng. Khi con thấu hiểu sanh tử và Niết bàn là Pháp thân, con không cần đem cố gắng vào trong sự thực hành thiền định. Khi sự thực hành của con không lạc vào lười biếng, con sẽ không cảm thấy hối tiếc vào lúc chết.
Hỡi các người may mắn phước đức! Hãy trộn lẫn tâm mình với Pháp và cái hạnh phúc của Phật tánh sẽ hiện ra bên trong con!
Lại nghe đây! Trừ phi con thuần hoá phiền não, con sẽ có các địch thủ và chống đối, nhưng phiền não và sự thuần hoá đều không có điểm trụ. Thế nên, hãy để tâm con yên lặng tự do.
Con có thể trợ giúp cho gia đình và bè bạn, nhưng vào lúc chết mọi hành động nào khác ngoài sự thực hành Pháp đều sẽ vô ích. Thế nên, hãy thường trực đắm mình trong các thực hành tâm linh trong tư tưởng lời nói và việc làm.
Con có thể theo đuổi danh tiếng và lợi lạc thế gian, nhưng trừ phi con theo các lời dạy của Phật, các hoạt động thế gian kia chỉ sẽ là nguyên nhân ném con trở lại sanh tử luân hồi thêm nữa. Thế nên, hãy gắn bó với Phật pháp.
Lâu đài của con bằng đất và đá có thể rất đẹp, nhưng trừ phi con ở trong pháo đài của cái bất động, con phải ra đi và bỏ nó lại đằng sau. Thế nên, hãy giữ cái pháo đài của cái bất động!
Con có thể góp nhặt sự sung túc và của cải, nhưng chỉ có hai sự tích luỹ là có thể hưởng thụ sau khi chết. Thế nên, hãy góp nhặt hai sự tích luỹ càng nhiều càng tốt!
Con có thể ăn mọi loại thức ăn ngon lành, nhưng trừ phi con gắn bó với cam lồ của tự tánh, còn tất cả đều trở thành một đống nhơ bẩn. Thế nên, hãy uống nước cam lồ của các giáo huấn sâu xa!
Con có thể trân quý thân thể máu thịt này và bám chấp vào nó như là chính con, nhưng vì nó chỉ là sự vay mượn từ các nguyên tố, nên trừ phi con đạt được Pháp thân vô sanh, nó sẽ nhanh chóng vuột mất. Thế nên, hãy trân quý và nắm chắc lấy Pháp thân vô sanh!
Con có thể phổi kết với một nàn bạn tình, nhưng trừ phi con phối kết với phương tiện và trí huệ, con sẽ sớm cách lìa họ. Thế nên, hãy phối kết với phương tiện và trí huệ!
Danh tiếng danh vọng của con có thể đầy cả tỷ thế giới, nhưng trừ phi con nhận biết bản tánh bất khả tư nghì của con, thì tất cả các thứ đó chỉ là sự thử thách của Ma quyến rũ con. Thế nên, hãy theo đuổi bản tánh bất khả tư nghì ấy!
Con có thể có sức mạnh và quyền uy của một nhà cai trị thế giới, nhưng trừ phi con có được sự thống trị trên chính tâm con, thì khi cái chết đến con còn không có được một chút quyền tự do. Thế nên, hãy có được sự thống trị trên tâm mình!
Con có thể có sự can trường của một chiến sĩ mạnh mẽ, nhưng trừ phi con có được sức mạnh thông tuệ và trí hệu phân biện, con sẽ không chuyển được xu thế trong trận chiến với sanh tử. Thế nên, hãy có được sức mạnh thông tuệ của trí huệ phân biện!
Con có thể nói năng như Sư tử của Ngôn ngữ “Văn Thù”, nhưng trừ phi con thấm thía bản tánh bổn nhiên thanh tịnh của tánh Không vang dội, không thì ngôn ngữ kia chẳng thể ngăn chặn được sự chín của nghiệp. Thế nên, hãy thấm thía bản tánh bổn nhiên thanh tịnh của tánh không vang dội.
Con có thể cỡi con ngựa giống không lanh nhất, nhưng trừ phi con khám phá ra đại lạc ở trong con, nó sẽ không đưa con thoát khỏi khổ đau của sanh tử. Thế nên, hãy tìm kiếm bản tánh của đại lạc!
Thân thể con có thể tráng lệ như một vị trời, nhưng trừ phi con trang hoàng chính mình với các phẩm tính siêu việt của Phật tánh, nó cũng chẳng quyến rũ nỗi thần chết. Thế nên, hãy trang sức chính mình với những đức tính siêu việt của các bậc Điều ngự.
Trừ phi con tìm kiếm sự che chở từ thầy con và Tam bảo, không có cái gì có thể cứu con khỏi sự tấn công của phiền não. Thế nên, hãy tìm kiếm người che chở từ Guru và Tam bảo!
Trừ phi con thấu hiểu rằng tự tâm con là Phật, còn không con sẽ bị đánh lừa bởi vô số tư tưởng danh tướng. Thế nên, hãy thấu hiểu rằng tự tâm con là Phật!
Tóm lại, những sự theo đuổi thế gian chúng không phải là nguyên nhân cho giải thoát hay của toàn giác, mà chỉ là phù phiếm mất thì giờ, chỉ gây thêm thống khổ trong sanh tử. Thế nên, cốt yếu là con hãy nỗ lực tất cả tâm hồn và trong tư tưởng, lời nói và hành vi, để hoàn thành giác ngộ không gì sánh được!
Hãy nghe thêm một lần nữa! Lý do tại sao người ta không xoay tâm họ khỏi các theo đuổi thế gian, là vì họ không hiểu nhân quả và các tính cách của sanh tử luân hồi. Nguyên nhân của sanh tử là không bỏ được sự bám trụ nhị nguyên vào một tự ngã. Bởi vì trong trạng thái giác ngộ của tâm ta và các chúng sanh khác là một, người phân biệt giữa cái ta và các khác ta là một kẻ điên! Bởi vì mỗi một chúng sanh của ba cõi, lần lượt là cha mẹ thân yêu của con, cho nên người nào thấy người khác là thù hay bạn là điên!
Bởi vì vào lúc này chúng ta phải tách lìa sanh tử và Niết bàn, nên người nào tìm thấy thời giờ để hướng theo các sự theo đuổi thế gian là kẻ điên! Vì cuộc đời này kéo dài chỉ một lúc ngắn, như phòng trọ của một du khách, cho nên người nào bận rộn với sự xây nhà xây cửa là một kẻ điên! Vì thân thể này chứa đầy các chất bất tịnh và không thể chịu nỗi sự xúc chạm ngay cả một cây gai, cho nên người nào bám níu vào nó như tự ngã của mình là một kẻ điên!
Bởi vì gia đình và bè bạn đều vô thường, qua đi, người nào hy vọng sống chung vĩnh viễn là điên rồi! Bởi vì con sẽ phải trắng tay khi chết, người nào theo đuổi thực phẩm và sung túc bằng mọi loại hành nghiệp xấu xa là một kẻ điên! Bởi vì các hình tượng bên ngoài biến đổi và chết đi, người nào mong mỏi những hưởng thụ của nó kéo dài vĩnh viễn là điên rồi!
Bởi vì đời con giảm dần như bóng mặt trời lặn, người nào uể oải lười biếng là một kẻ điên! Bởi vì sự thực hành Pháp đem lại hạnh phúc cho đời này và mai sau, người nào quay lưng với nó và dấn thân vào đời sống gia đình là điên rồ! Bởi vì chắc chắn người ta sẽ doạ vào các cõi thấp do mắc phải các hành nghiệp xấu, người nào không sợ sự trổ quả của nghiệp là điên rồ!
Người nào không chịu nổi sự xúc chạm của một đóm lửa vào lúc này, mà hy vọng có thể chịu đựng ở các địa ngục nóng là một kẻ điên rồ! Người nào không chịu nổi một đêm đông lạnh, mà hy vọng có thể trải qua các địa ngục lạnh là một kẻ điên rồ! Người nào không chịu nổi chỉ ba ngày nhịn đói và khát, mà hy vọng có thể chịu đựng sự khốn khổ của ngạ quỷ là điên rồ! Không thể chịu nổi sự khó nhọc phải mang một món hàng dầu một lúc ngắn, mà người ta hy vọng có thể chịu đựng sự khốn khổ của một con vật chở nặng là điên rồ!
Bởi vì đây là lúc người ta cần những lời khuyên tốt, người nào không nghe ngay một vị thầy đang chỉ dạy là một kẻ điên rồ! Bởi vì đây là lúc người ta có một ít tự do để chọn lựa, người nào tự làm cho mình thành nô lệ của lạc thú giác quan là một kẻ điên rồ! Lơi lỏng thực hành Pháp dầu chỉ một khoảnh khắc, người nào hy vọng hưởng thụ hạnh phúc dồi dào trong các đời sau là một kẻ điên rồ!
Cái chết là tài sản bẩm sinh khi con vừa sinh ra, người nào thấy nhàn rỗi để sửa soạn cho ngày mai, và không biết sự kề cận của cái chết là điên rồ! Bây giờ con có sự chọn lựa đi lên hay đi xuống, người nào không dấn mình vào thực hành Pháp đưa đến giải thoát là kẻ điên rồ! Những hành nghiệp sanh tử chỉ kết cuộc trong đau khổ, người nào không từ bỏ sự đau khổ tự tạo này là điên rồ! Bởi vì con lang thang không nghỉ trong sanh tử, người nào cứ duy trì sự tự đánh lừa mình là một kẻ điên rồ!
Khi thời đại băng hoại của kiếp này đã tới, mọi người đều là người tạ đánh lừa mình, là cố vấn tồi tệ cho mình. Người tạo ra sự ngu si cho mình, nói đối với mình và làm mình thành ngu dại. Buồn thay cho những người ấy, có một hình thức con người, nhưng không có tri giác hơn một con bò!
Hãy nghe thêm một lần nữa! Người nào muốn thực hành Pháp từ trong thâm tâm, hãy làm thế này: tuân theo thầy của con và Tam bảo với một sự tin tưởng sùng mộ liên tục như dòng nước chảy của một con sông! Chăm sóc cho các đệ tử của con, các người phục vụ và mọi chúng sanh khác với lòng từ bi, thương mến như bà mẹ chăm lo cho đứa con độc nhất của mình!
Hãy có được sức mạnh và khả năng, hãy giải phóng những kẻ thù của Phật pháp: Hãy mạnh mẽ như sấm sét! Chớ có biếng lười, mà nỗ lực với các hoạt động đạo đức trong tư tưởng, lời nói, hành vi và cũng mạnh mẽ như một cô gái kiêu căng mà mái tóc bị lửa cháy! Hãy ý thức về tốt và xấu, với một sự chú tâm tinh tế như bột lúa mì về nhân quả của các hành động gây nghiệp, lánh xa nghiệp xấu như thuốc độc!
Quyết tâm so sánh với công hạnh của tất cả các vị Tổ cao cả và noi gương các bậc Thánh(1). Lờy các vị Guru, Bổn tôn, Dakini và Hộ pháp như là những người làm chứng cho các lời nguyện của con, và tuân thủ những lời nguyện ấy một cách cẩn thận, với thiện ý! Dùng chính con như tiêu chuẩn so sánh của nhẫn nhục và chớ làm tổn hại người khác!
[1] Bất cứ điều gì con làm, chớ bao giờ bắt đầu từ cái có tác ý, ý đồ, mà hãy hướng tư tưởng, lời nói hành vi về Pháp! Chớ phê bình người khác; mà ngược lại, hãy phơi bày lỗi lầm của con trước thế giới! Hãy giúp đỡ người có lòng tin đi vào Pháp, trong bất cứ đường lối nào thích hợp nhờ chỉ dạy ý nghĩa khế cơ hay chân thực.
Mọi loại vô thường, như cái chết hay sự chia ly, là các thông điệp cho con, nên hãy lưu ý! Chớ bận rộn với nhiều hoạt động phóng tâm, mà hãy thư giãn thân tâm của con! Thực hành bằng cách áp dụng các giáo huấn sâu xa vào trạng thái tâm của chính con!
Bất kể thiếu thốn cơ cực thế nào, chớ bị lừa bịp bằng cách tìm kiếm thức ăn và sung túc! Khi tâm con tràn đầy sợ hãi, chớ thù nghịch ngăn chặn các hồn ma! Ngay vì một quốc gia, chớ có làm tổn hại chúng sanh khác!
Vì thời gian cái chết là bất định, hãy nắm bắt cho chắc bản tánh của tâm! Hãy tìm kiếm một vị thầy có thẩm quyền luôn luôn tôn kính Ngài trên đỉnh đầu của con, và phát triển sự khao khát đức tin và sùng mộ!
Bởi vì con không biết cái gì là cần thiết trong đời này, hãy nghiên cứu mọi chủ đề của kiến thức(1) [1]! Bất cứ cái học nào con sở đắc, sự kiêu căng sẽ cho con quỷ gây tai hoạ một chỗ đặt chân, thế nên hãy khiêm hạ!
Luôn luôn duy trì những chỗ ở trong núi hẻo lánh, bởi vì cô tịch là suối nguồn của hạnh phúc! Chớ sống đời sống của một gia chủ xấu xa, vì điều đó gây ra khổ đau cho đời này và các đời sau! Vì đồng bạn ảnh hưởng lên hành vi hằng ngày của con, hãy sống chung với người hoà hợp với Pháp!
Cho đến khi con đạt đến chứng ngộ qua việc tu hành thiền định, chớ có khoác lác hay hành động sơ suất. Vất xa thành kiến và đầu óc phe nhánh, vì chúng là những dây xích của sanh tử! Chớ có đạo đức giả hay ngạo mạn, vì chúng bị những người có trí khinh bỉ và coi thường.
Chớ lưu lại giữa những người bình thường; tính khí xấu sẽ tự nhiên lây nhiễm! Chớ đặt niềm tin vào hiện tượng do duyên sanh; cái gì cũng là hình tưởng ảo hoá! Hãy có được sự xác tín vào tự tâm con; trạng thái giác ngộ thì không ở đâu khác!
Khi con từ bỏ và nắm lấy các đường lối nói ở trên, con sẽ hoằng dương giáo lý của Phật Thích Ca.
Hãy nghe một lần nữa! Nếu con muốn thực hành Pháp từ trong thâm tâm con! Hãy đặt sự thực hành Pháp của con, trên nền tảng tuân thủ các giới luật vững chắc như đất! Hãy hoàn thiện các Thừa và Kinh Giáo trong một cái thấy rộng rãi như không gian! Bằng cách phân biệt của chi tiết rõ ràng như các sắc màu của một cầu vồng, giữ mọi lời dạy trong tâm, rạch ròi và không lẫn lộn!
Hướng dẫn những người có duyên với trình tự đúng đắn của các giáo lý, giống như lột vỏ dần dần một cây chuối! Nuôi dưỡng các đệ tử định mệnh và xứng đáng với các giáo huấn khẩu truyền, từ ái như con chăm sóc các hạt giống.
Hãy nhớ sự hành thiền một cách rõ ràng và sống động như hoa trong mùa thu! Như một người chữa bệnh, lấy các lời dạy từ mọi hướng áp dụng chúng bất cứ lúc nào cần đến! Hãy điều độ, như khi nêm muối vào thức ăn.
Cắt đứt ngay sự bất hạnh, như một con trâu Yak hoang dã hướng thẳng đến điểm cao nhất của thung lũng. Khi con gặp phiền não, hãy tự bỏ chúng như ghét kẻ thù. Khi đối cực của chúng là tánh Giác bổn nguyên đã sanh ra trong con, hãy giữ gìn nó trong dòng sông của mình cẩn thận như với đôi mắt!
Khi quét sạch tà kiến nghi ngờ qua học hỏi và tư duy, hãy phụng sự một vị thầy với sự linh hoạt của một con nai tơ. Liên quan đến việc đời, hãy bướng bỉnh như một con bò mộng già, không cho ai xỏ mũi dắt đi. Khi tu hành bốn tâm vô lượng, hãy cân bằng chúng với sự chịu đựng của một con cừu.
Nếu có lúc dùng cái học của con qua tranh luận, hãy cắt đứt bằng trí hệu vô ngại như lưỡi kiếm của một chiến sĩ. Khi tìm kiếm nghĩa qua tư duy, hãy thuần hoá hôn trầm và lay động như thuần hoá một con ngựa giống hoang dã. Khi hấp thụ kinh nghiệm vào trong chính con, hãy vất xa mọi sự chạy theo thế gian, giống như một người sang trọng đụng phải bệnh cùi!
Tóm tắt, để nhanh chóng chừngs ngộ và hoàn thành giác ngộ Vô thượng, cần yếu phải tự quan sát mình trong mọi tình huống và kiểm soát mình theo nhân quả, cẩn thận như một cô dâu mới cưới.
Lại nghe đây! Một tâm trạng bình tĩnh và một lối ăn nói dễ thương là cần thiết để khuyến trợ cho sự nảy sanh tâm từ trong con. Sự ham hiểu biết và một tâm linh hoạt cho con dễ dàng cảm được đức tin. Một cảm giác tự trọng và khiêm tốn, cho con đức tính kiên trì trong thực hành Pháp.
Gặp bất hạnh và khổ đau, cho con đức tính hướng sự quan tâm về Pháp. Chân thật và đáng tin cậy, cho con đức tính có thể chịu đựng sự khó khăn. Tính kiên trì và tình thương sâu xa, làm phát sanh đức tính thật sự có thể phụng sự cho thầy mình.
Không thích lợi danh, cho con đức tính không phe phái trong Phật pháp. Không quan tâm việc đời, cho con đức tính có khả năng lớn hơn để hộ trì Chánh Pháp. Giữ đúng theo lời nói, cho con đức tính hoà hợp được với pháp.
Cương quyết và bền bỉm cho con đức tính xuất sắc hơn trong khi thực hành Pháp. Giữ một gương mặt tươi cười và thái độ dễ mến, cho con đức tính Samaya thanh tịnh với các bạn đạo của con. Không trụ trước và tự nhiên suốt các hoạt động hằng ngày, cho con đức tính cắt đứt ngay suy nghĩ ý niệm.
Mặt khác, các tính cách này có thể trở thành khuyết điểm nếu người ta bị chúng áp đảo, như thế này:
Người ta với một tâm thái bình tĩnh và một lối ăn nói dễ thương có nguy cơ làm mồi cho các lỗi lầm là giả vờ và không chân thật. Người ham hiểu biết với tâm linh hoạt có lỗi là dễ dàng từ bỏ sự thực hành Pháp. Người có cảm giác tự trọng và khiêm tốn có lỗi lầm là không bỏ lại các chuyện thế gian phía sau.
Người kinh nghiệm nhiều khổ đau và bất hạnh có nguy cơ là không tìm ra thời gian rảnh để thực hành Pháp. Người chân thật và đáng tin cậy có nguy cơ là rơi vào lỗi không hiểu được Pháp. Người kiên trì và tình thương sâu đậm đối với các người thân thuộc có lỗi lầm là không cắt được các trói buộc của công việc thế gian.
Người chán lợi danh có thể rơi vào bẫy không áp dụng đối trị trong thực hành Pháp. Người không màng việc đời có thể rơi vào việc không tiến đến cùng cực của thực hành Pháp. Người giữ đúng theo lời nói có nguy cơ rơi vào lỗi lầm các lời nói cứng cỏi dẫn đến biện luận và cãi cọ.
Người cương quyết và bền bỉ có nguy cơ khó bỏ được các ý định sai lầm. Người giữ bộ mặt tươi cười và thái độ dễ mến có nguy cơ đạo đức giả và lãng mạn. Người không trụ trước và tự nhiên không nỗ lực trong các hoạt động về Pháp, có nguy cơ là rơi vào lỗi lầm xem thường nghiệp quả.
Tất cả các con muốn đi vào cửa Pháp: nếu con vất bỏ mọi lỗi lầm và nỗ lực có được mọi đức hạnh, con sẽ hoàn thành giác ngộ Vô Thượng không khó khăn. Thế nên, hãy giữ điều này trong tâm!
Hãy nghe một lần nữa! Có nhiều người không hoà hợp được với Pháp dầu họ đã vào cửa, bởi thế con phải chắc chắn rằng điều ấy không xảy ra cho con!
Con có thể đã thọ giới, nhưng không là một người thực hành Pháp, nếu các phương tiện sinh sống và sở hữu cũng giống như một người chủ gia đình.
Con có thể bỏ đi các hoạt động thế gian, nhưng con không phải là một hành giả của Pháp, nếu con không từ bỏ các chuyện bàn luận nhàn rỗi vô ích.
Con có thể ở nơi ẩn cư, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu các hoạt động của con cũng giống như một người thế tục.
Con có thể bỏ quê nhà lại đằng sau, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu con không cắt đứt các mối trói buộc với người thế gian.
Con có thể kiên trì trong thực hành, nhưng con không phải là một hành giả của Pháp, nếu tâm con không rời khỏi ham muốn.
Con có thể chịu đựng nhiều thứ khó nhọc, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu con không thể mang lấy sự bị tổn thương do người khác đem lại.
Con có thể thực hành các giai đoạn phát triển và thành tựu, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu con hy vọng dời bỏ chướng ngại bằng bói toán và bùa phép.
Con có thể tu hành cái vô nhị, nhưng con không phải là một hành giả của Pháp, nếu con hy vọng vào sự giúp đỡ từ chư Thiên và sợ hãi sự làm hại từ ma quỷ.
Con có thể đã vào con đường Đại thừa, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu con không cố gắng làm lợi lạc cho chúng sanh.
Con có thể hoạt động cho sự lợi lạc cho chúng sanh, nhưng con không phải là một hành giả của Pháp, nếu những mục tiêu sâu xa nhất của con không có Bồ đề tâm bao bọc.
Con có thể đã hiểu được cái thấy, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu con không chú ý đến sự chín thành của nghiệp.
Con có thể hiểu chín Thừa thứ bậc, con không là một hành giả của Pháp, nếu con không hoà nhập tâm con với Pháp.
Con có thể thực hành nhất tâm trong mọi lúc, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu con không huỷ diệt được sự trụ vào hình tướng như là có thật.
Con có thể có ba sự tu hành “Giới, Định, Huệ”, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu con bị phát động bởi lòng kiêu mạn tham lam.
Trong bất cứ hoạt động tâm linh nào cón dấn thân, nếu con không bao trùm nó với cái tuyệt hảo có ba phầm là sửa soạn, phần chính và kết thúc, con không phải là một hành giả của Pháp.
Con có thể tự nhiên trong các sinh hoạt hằng ngày của tư tưởng, lời nói và hành vi, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu con lạc vào các phiền não bình thường. Người nào vất bỏ các thực hành cho thành tựu vào bây giờ, và rồi phát nguyện cho sự thành tựu trong tương lai không phải là hành giả.
Con không phải là một hành giả, nếu con mong mỏi đạt đến quả trong tương lai mà không nhận biết khuôn mặt bổn nhiên của tâm con. Con có thể tạo ra các thiện nghiệp, nhưng con không là một hành giả của Pháp, nếu con không lìa bỏ tám mối quan tâm thuộc thế gian.
Hỡi các người của tương lai, tám mối quan tâm của thế gian này là các ma quỷ táo bạo sống trong mỗi người, dầu cao hay thấp. Tám cái này là vui mừng khi được khen và không vui khi bị trách mắng; vui mừng khi có tiếng thơm và buồn bã khi có tiếng xấu; vui mừng khi có sự vui thích, buồn bã khi không như ý; và vui mừng trong được và buồn bã trong mấtt.
Con phải tự xem xét cẩn thận để thấy mọi thiện căn con đã tạo ra trong quá khứ qua tư tưởng lời nói, và hành vi có hay không bị ảnh hưởng của tám thứ này. Trong những hành vi hiện tại con có chúng hay không, và con hoạch định các hành vi trong tương lai, có bị chúng len lỏi vào hay không. Cốt yếu là đừng để cho chúng tham dự vào!
Hỡi tất cả những người mai sau nào đã theo Padma, bất kỳ Pháp nào con dấn thân vào, hãy thực hành một con đường không lỗi lầm, để nhanh chóng đạt đến giác ngộ và Phật tánh! Hãy thực hành nghĩa rộng rãi và sâu xa! Hãy thực hành khi có được tất cả các giáo lý của bậc giác ngộ chân thật và viên mãn!
Hãy thực hành khi có được nghĩa của chín Thừa thứ lớp, theo cách sự hoàn thiện đi lên, trong tâm của chỉ một người! (1). Hãy thực hành bất cứ mục tiêu hay hành vi nào bằng cách nhận biết rằng không có gì là đã hoàn tất!
Hãy thực hành trong trạng thái trong đó mọi hiện tượng của sanh tử và Niết bàn đều là Nhất Chân Pháp Giới của Pháp thân! Hãy thực hành đặc biệt phù hợp với các lời dạy này của Ta! Hãy thực hành không nghi ngờ hay do dự liên quan đến quả của giác ngộ!
Đây là lời khuyên bảo bằng miệng về hạnh ban cho Tăng chúng Tây Tạng, và bất cứ ai muốn thực hành Phật pháp, Samaya.
Mong rằng lời này sẽ gặp người xứng đáng có duyên!
Viên ngọc như ý của sự hồi hướng
Nama guru deva dakini hung
Bây giờ, Ta giải thích Kho Tàng Như ý, Các Viên Ngọc Quý,
Phương pháp hồi hương các thiện căn nhiều vô số,
Bất cứ công đức nào con đã tích luỹ, sẽ tích luỹ hay công đức con đang hoan hỷ.
Lành thay, hoan hỷ quyết định hồi hướng các thiện căn tạo ra cho lợi lạc của một người hướng về trạng thái vô thượng của giác ngộ! Để cho điều này được hoàn thành, quan trọng là có ba yếu tố: công đức được hồi hướng, người nhận, và ý tưởng hồi hướng.[1]
Đối với người thực hành Mật thừa, người Thầy được xem là ruộng công đức thanh tịnh như Shri Guhyasamaia nói:
Lúc bắt đầu của bất kỳ dâng cúng nào,
Để qua một bên mọi sự dâng cúng khác
Và bắt đầu sự dâng cúng đến Thầy con,
Bởi vì làm vui lòng Ngài con sẽ đạt đến thành tựu.
Trạng thái cao cả của toàn giác.
Theo các Kinh: Tăng Già là phước điền thanh tịnh. Như Kinh Tăng Trưởng Công Đức nói:
Là lho tàng của mọi giáo lý
Và người mở ra mọi cánh cửa,
Những vị thành viên của Tăng Đoàn
Là Tăng Già được mọi người cúng dường.
Trong ý nghĩa tổng quát,
Tam bảo được chấp nhận là phước điền thanh tịnh.
Không có bậc Thầy nào như Phật
Không có sự bảo vệ nào như Pháp
Không có ruộng nào như Tăng
Như thế tôi dâng cúng cho Tam bảo!
Một Kinh nói: “Các người theo các Thừa thấp xem cánh đồng cao quý là tối tượng. Ví dụ, khi con gieo giống-nhân trong một cánh đồng tuyệt hảo, và cẩn thận nuôi dưỡng chúng bằng bón phân, băm nhỏ đất... Bờy giờ, ngũ cốc-quả-sẽ dồi dào. Cũng như thế, quả sẽ nhân thêm nhiều lần nếu cánh đồng của phước đức được thanh tịnh”.
Các người theo Đại Thừa nhìn các người nhận thấp kém là quan trọng hơn và nâng đỡ những người tàn tật, bị khước từ và không bè bạn. Một đoạn kinh nói:
Những người tuyệt vọng và cô đơn
Người bịnh hoạn và tàn tật,
Người già, ốm yếu, giác quan hư hỏng.
Người nghèo khó, người đói cơm và người xin ăn
Bồ Tát phải nâng đỡ những người không ai che chở đó.
Với những người nhận thanh tịnh này, hoặc cao hay thấp, đồ vật chúng ta dâng là thực sự có mặt hay tạo ra bằng tâm thức trong trường hợp người nhận là cao hơn.
Với mây cúng không vì sánh của Phổ Hiền,
Thực có và tâm thức tạo ra,
Bao la và tràn đầy trong không gian thanh tịnh
Con cúng dường Ngài với một đại dương dâng cúng bên ngoài, bên trong và bí mật(1).
Có dạy rằng người ta phải bố trí những món cần thiết chúng không bị nhiễm ô bởi tà hạnh, tà mạng, cho những người nhận bậc thấp bằng sự cúng dường bốn thứ, như kinh nói:
Không phải là phẩm vật từ trộm cướp hoặc của Thường trụ,
Không phải là vật có hại,
Mà là thứ quý giá và vui thích,
Và tốt nhất là thứ cần đến.
Hơn nữa, có nói rằng:
Giúp đỡ người nghèo và tàn tật
Với bốn loại cúng đường,
Thực phẩm dự trữ và thứ đẹp mắt
Nhưng không phải là đồ vật có lẫn tà hạnh hay võ khí,
Cũng không là thức ăn nhiễm độc bởi sự kiếm được bất tịnh.
Tự thúc đẩy con trong lối này, với một thái độ thanh tịnh đối với phước điền thanh tịnh. Làm phát sanh niềm tin vào các người ở trên, lòng bi với các người ở dưới và tâm thức giác của giác ngộ. Có nói rằng:
Thúc đẩy bằng niềm tin và lòng thương xót,
Cúng dường cho người khác với thái độ giác ngộ.
Hướng dẫn bởi hồi hương và thiện nguyện,
Và niệm bằng cách không ý niệm hoá ba luân(1).
Cũng có nói:
Khi có một thái độ thanh tịnh,
Đối với mọi vật thanh tịnh,
Hãy cúng dường vật tốt nhất.
Khi con hồi hướng chúng về trạng thái của thừa tối thượng,
Và đóng dấu bằng cách không ý niệm hoá ba luân,
Sự hồi hướng này là siêu tuyệt nhất.
Theo cách này, sự tích luỹ công đức được tạo ra do đối tượng liên hệ, phẩm vật, và thái độ hồi hướng. Bây giờ, những công đức này được hồi hướng đến cái gì? Và chúng được hồi hướng cho nguyên nhân hay cứu cánh nào?
[1]
Trích dẫn Đại Mộu Bát Nhã Ba La Mật: Bồ Tát hồi hướng mọi công đức hay thiện căn về trạng thái toàn giác viên mãn, và không phải về trạng thái Thanh văn hay Bích Chi Phật.
Như thế, hồi hướng đến nguyên nhân cho sự đắc quả toàn giác, trạng thái Phật tánh biết tất cả.
Padmavajra nói về các loại đạo sư hồi hướng:
Những vị thấu rõ trạng thái bổn nhiên của cái thấy,
Là đệ tử trong Đại định
Sở hữu tâm giác ngộ và Đại bi
Và mọi dấu hiệu của bậc siêu xuất
Các thiện tri thức cao cao cả như vậy
Là những bậc thầy siêu việt để hồi hướng công đức...
Tốt nhất là khi đã gặp một vị Thầy như thế; nếu không, có nói rằng:
Với người nào có đức tin và quyết tâm tối thượng
Phật sẽ hiện diện như thể một người
Và vào đúng thời gian, như khi trăng non, trăng tròn và ngày mùng tám,
Hãy hồi hướng thiện căn trong sự hiện diện của Tam bảo.
Cũng có thể hồi hướng trước bàn thờ Tam bảo.
Tiếp theo, sự hồi hướng được làm cho ai? Chớ hồi hướng cho một người nhất định, mà cho tất cả chúng sanh mà đầu hết là những người đại loại(1).
Như có nói:
Trực tiếp và cũng gián tiếp
Chỉ làm vì lợi ích của chúng sanh
Cho tất cả hữu tình
Con phải hồi hướng mọi công đức cho sự giác ngộ của họ.
Với một người còn sống, chỉ đơn giản dùng tên;
Với người đã chết, hãy dùng “đại loại”.
[1] Khi hồi hướng cho tất cả chúng sanh mà đầu hết là một người cụ thể, hãy chỉ cho người ấy bằng cách nói rằng: “Giữ cho thân tâm bạn thành kính, chấp tay lại và tưởng tượng rằng trong bầu trời trước mặt bạn, vị Thầy chính của bạn đang ngồi, là bậc Điều ngự siêu việt, bậc chiến thắng, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, trang nghiêm với các tướng chính và phụ, bao quanh bởi tất cả Chư Phật và Bồ Tát của mười phương, cũng như bởi các Guru, Yidam, Dakini và các hộ Pháp. Cúng dường thân bạn và sự thịnh vượng, quyền lực và vinh quang, và mọi thiện căn, nghĩ rằng: “Mong tất cả chúng sanh mà đầu hết là những người “đại loại như thế” được đạt đến giác ngộ tối thượng, chân thật và viên mãn, con hồi hướng mọi thiện căn có từ công đức và trí huệ đã tích luỹ được và tất cả các thứ khác từ vô thuỷ sanh tử”. Với một giọng tôn kính, lập lại các hồi hướng.
Nếu hồi hướng được làm cho một người nào khác, thì chữ “bạn” được thay thế bằng “con”. Nếu có Tăng Chúng bốn vị hiện diện, thỉnh cầu các vị thêm vào các thiện nguyện của các vị. Vị Thầy phải đích thân tập trung vào quyết định này, mà không chao động khỏi lời nói và ý nghĩa của chúng:
“Chư Phật và Bồ Tát trụ khắp mười phương, xin chiếu cố đến... Các vị Guru và hoá thần của Mạn đà la Bổn tôn, xin hãy chiếu cố”.
“Các thiện căn được tạo bởi vô thuỷ sanh tử từ bố thí, trì giới, thiền định vv.. mà ông bà X, Y đã tạo được, bảo người khác tạo, và các thiện căn từ phước đức và trí huệ do thân, khẩu, ý trong đời này hay đời sau cũng như mọi Thánh nhân đã thành tựu trong thần lực của chân lý đã làm, tôi trọn vẹn hồi hướng chúng như là nguyên nhân cho giác ngộ Vô thượng, chân thật và viên mãn để cho ông bà X, Y cũng như cho tất cả chúng sanh.
Nếu sự chứng ngộ của người được hồi hướng thì cao hơn của con hay nếu đó là một Đại sư, hãy thỉnh cầu chứng giám và đổi cứu cánh của hồi hướng và nguyện vọng cho sự lợi lạc của tất cả chúng sanh như sau: “Mong rằng mọi chúng sanh đầu hết là... nhanh chóng đạt đến trạng thái quý giá của giác ngộ tối thượng chân thật và viên mãn”.
Đọc nó làm ba lần nói tiếp:
“Cho đến khi hoàn thành mục tiêu của nguyện vọng, trải qua mọi đời và kiếp tái sanh, mong rằng rất cả chúng sanh đạt được mức độ Trời hay Người trong các cõi cao, không bị đứt đoạn bởi các tái sanh nào khác”.
Mong rằng họ có mọi phẩm tính của một tái sanh cấp cao gồm tính cách cao thượng nhất.
Mong rằng họ gặp được thiện tri thức truyền thừa dòng phái của các bậc Thầy cao cả, và được chấp nhận làm đệ tử.
Hoàn thành ba lối làm đẹp lòng(1), mong rằng họ hưởng thụ sự thịnh vượng của các giáo lý không gì sánh của Tối thượng thừa qua văn tư tu.
Qua sự có được chỗ ở tốt, đồng bạn và điều kiện tốt đẹp, mong rằng họ rộng chuyển bánh xe Pháp sâu xa và thanh tĩnh của Tối thượng thừa.
[1]
Qua hoạt động Bi mẫn vô lượng cùng với từ ái vô biên của tâm giác ngộ, mong rằng họ thành tựu lợi lạc cho hữu tình một cách không cần cố gắng và tự nhiên, giáo hoá mỗi người trong con đường nào thích hợp.
Du hành trong đại dương trùm khắp của các cõi Phật vô biên, gồm những Mạn đà la của những Guru, Yidam và Dakini, mong rằng họ được hộ trì bởi sự thành tựu của công đức của họ. Mong rằng họ đi vào trong tạng của mọi tích luỹ này! Mong rằng họ đi theo dấu chân của các Ngài! Mong rằng họ đồng đẳng với Chư Phật trong chứng ngộ Đại bi, công đức và hoạt động!
Trên con đường thực hiện điều này, mong rằng mọi yếu tố xấu xa và đối nghịch như là khó khăn, chướng ngại, phóng dật, lười biếng, tà hạnh và lỗi lần đều lặng mất. Mong rằng họ có được những hoàn cảnh tuyệt hảo và dồi dào các phẩm tính an vui và hạnh phúc như: Sống lâu, sức khoẻ, bề ngoài hấp dẫn, niềm tin sâu sa, trí óc nhạy bén, đại bi, sinh lực mạnh mẽ, thịnh vượng, vui vẻ bố thí, các thệ nguyện Samaya thanh tịnh, giới luật hoàn hảo vv...
Nếu sự hồi hướng và nguyện vọng được làm cho một người quá cố, đến lúc này hãy cử hành lễ nghi tịnh trừ chướng ám. Nếu nó để dành cho một người sống, thì nói một nguyện vọng thích hợp nào khác, như sau đây:
Trong đời này mong rằng họ được trường thọ, sức khoẻ tốt, sung túc và tốt đẹp.
Mong rằng mọi bệnh tật và ảnh hưởng xấu ác hạnh và che chướng, vi phạm lỗi lầm và bất hạnh, các chướng ngại bên ngoài và bên trong của chúng, mọi năng lực xấu và bất hoà đều được yên tịnh!
Mong rằng họ an trụ trong Pháp với tư tưởng, lời nói và hành vi, khi hân thưởng những lời không tỳ vết của các bậc Điều Ngự, mong rằng mọi ước mong của họ được viên thành như họ đã có viên ngọc như ý!
Vào lúc chết mong rằng họ không phải chịu đựng sự đau khổ do sinh lực bị đứt đoạn, mà mọi trạng thái ý niệm của phiền não đều lắng dịu, họ nhớ lại vị Guru và Tam bảo một cách hoan hỷ và thích thú.
Mong rằng họ hoàn toàn được che chở bởi tâm trí huệ cùng với Đại bi của tất cả các bậc Thánh, các vị là đối tượng tối cao cho sự quy y.
Mong rằng họ hoàn toàn không phải chịu đựng sự sợ hãi và khủng khiếp của trung ấm, mong rằng mọi cánh cửa vào các cảnh giới thấp đều được đóng lại.
Như là cái tối hậu, mong rằng họ sớm đạt đến trạng thái quý giá của giác ngộ vô thượng, chân thực và viên mãn.
Với sự ban phước của ba thân giác ngộ của Phật,
Với sự ban phước của chân lý bất biến của pháp tánh,
[1]
Với sự ban phước của Guru, Yidam và Dakini,
Mong rằng sự hồi hướng của con được thành tựu.
Mong rằng mọi mong muốn của con thành hiện thực.
Nói vậy xong, chấm dứt bằng cách đóng dấu ấn niêm phong với sự thanh tịnh ba luân của vô niệm.
Có công đức vô biên khi niêm ấn với sự hồi hướng quý giá trong cách này, và phát lên những lời nguyện toàn hảo. Kinh Thỉnh Cỗu Bởi Trí Bất Đoan nói:
Như một giọt nước rơi vào đại dương
Sẽ không khô mất cho đến khi nào đại dương khô cạn,
Cũng cách ấy, công đức hồi hướng trọn vẹn đến giác ngộ
Sẽ không tan biến trước khi đạt đến giác ngộ.
Kinh cũng nói rằng:
Trong sự hiện diện của Tam bảo,
Hoá thần, Thầy con hay tương tự,
Với niềm tin, gom góp các sự tích lũy và phát những nguyện vọng rộng lớn như thế. Công đức ấy không thể nghĩ bàn.
Đã gom góp các sự tích luỹ công đức và trí huệ, các khuyết điểm của sự không niêm dấu ấn với sự hồi hướng quý báu, được diễn tả như là bốn nguyên nhân của sự khô kiệt:
Sau khi tạo được một thiện căn,
Mà không hồi hướng, hồi hướng sai lầm,
Khoe khoang nó với người khác, hay cảm thấy hối tiếc.
Đó là bốn nguyên nhân làm khô kiệt.
Bởi thế, cần yếu hồi hướng theo cách sau: Tưởng tượng rằng những tia sáng rực rỡ phóng ra từ trung tâm trái tim của Phật và chạm đến thân, khẩu, ý của những chúng sanh được hồi hướng cho tẩy sạch hoàn toàn các ác nghiệp, che ám tội lỗi của họ. Họ trở thành những khối cầu ánh sáng, chúng tan vào trung tâm trái tim của Phật. Phật và Thánh chúng tan biến vào hư không nền tảng, như một cầu vồng tan giữa bầu trời. ấn niêm như thế, bằng cách không ý niệm hoá ba luân, trở thành sự hồi hướng chân thật và tối thượng. Như Đức Di Lặc đã nói:
Sự hồi hướng phi thường, tròn đủ
Cái cao trổi nhất để cử hành
Là thái độ tự do khỏi sự trụ vào danh tướng,
Tức là không có vô minh.
Ngài nói thêm:
Hơn nữa, sự hồi hướng vô thượng
Là hiểu biết thấu triệt rằng không có bản tính thực
Trong công đức được tạo ra, trong quả của nó
Trong người được hưởng hồi hướng hay trong hành động hồi hướng
Bởi thế, hãy chôn cất mọi công đức được tạo ra cho một định hướng đặc biệt như một mỏ kho tàng vô tận, và hoàn thành nó bằng cách ấn niêm nó với sự hồi hướng của Đại thừa. Rồi hãy tôn kính khi tuỳ hỷ niềm vui và sự biết ơn trong lòng.
Đây là con đường được dạy. Samaya.
Nói một cách căn bản, khi muốn làm một sự hồi hướng, có ba điểm tổng quát: Sự hồi hướng bảo vệ toàn vẹn món quà công đức của người trao cho. Sự hồi hướng sau một thực hành đặc biệt của Mật thừa, hay sau khi chuyển bánh xe Pháp thâm sâu. Sự hồi hướng hoàn thành sự tích luỹ công đức ở trong hư không nền tảng của tánh Giác Bổn nguyên.
Cái thứ nhất xảy ra tức thời sau khi người trao cho ban tặng vật phẩm, hay ngay sau khi tuỳ hỷ nó. Hãy lập lại ba lần lời nguyện sau, hay một lời nguyện khác thích hợp:
Đảnh lễ tất cả Chư Phật và Bồ Tát mười phương, xin hãy chiếu cố đến người hồi hướng này. Các Đạo Sư và Tăng Chúng thanh tịnh, xin hãy chiếu cố!
Như thiện căn này biểu lộ,
Mong rằng bất cứ công đức nào người trao cho tạo được trong suốt ba thời,
Được hồi hướng về sự tăng trưởng rộng rãi của quả vô tận.
Mong rằng giác ngộ vô thượng sẽ nhanh chóng đạt được.
Cái thứ hay xảy ra vào lúc kết thúc của bất cứ sự nghiên cứu, chỉ đạy và thiền định bên ngoài hay bên trong nào, hay bất cứ cái nào của mười hoạt động tâm linh. Hồi hướng theo cách sau:
Đảnh lễ Chư Phật và Bồ Tát mười phương, các Guru, Yidam, Dakini và hoá thần Mạn đà la, cùng với những Hộ Pháp của các Ngài, xin hãy chiếu cố đến con!
ở trong Đạo Mạn đà la bao la của Phổ Hiền,
Mong rằng mọi thiện căn được tạo ra trong suốt ba thời,
Bởi Guru cầm Kim cương và các vị khác,
Và bởi tất cả huynh, muội Kim cương,
Trong công việc chuyển Pháp luân rộng lớn,
Được hồi hướng đến sự đạt đến Phật tánh toàn mãn.
Mong rằng ai ai ở bất cứ đâu, đều đạt đến trạng thái Phổ Hiền.
Hồi hướng trong cách này và ở trong trạng thái chân thật vô thượng của cái tối hậu.
Cái thứ ba xảy ra lúc kết thúc của bất cứ cái gì con muốn hồi hướng và bất kỳ lúc nào con hồi hướng, hay vào lúc chấm dứt của bất cứ loại hoạt động nào. Hãy làm sự hồi hướng này từ trong trạng thái của “Đại ấn”.
Các bậc Điều Ngự và đệ tử trong mười phương, xin hãy chiếu cố.
Mong rằng bất cứ công đức nào được tạo ra bởi tư tưởng lời nói và hành vi.
Do chính con hay người khác trong tất cả chúng sanh.
Trong ba thời quá khứ, hiện tại và vị lai,
Được hồi hướng về cõi giới vô biên của giác ngộ
Mong rằng quả tối thượng của bản tánh không gì sánh được đạt đến.
Lúc bắt đầu của bất kỳ loại hồi hướng nào, hãy quán tưởng Tam bảo ở trước mặt con như sự chứng giám. Tưởng tượng rằng các vị chấp nhận con với các lời hồi hướng và nguyện lành. Tiếp theo, nói lên các lời hồi hướng trong khi ấn niêm bằng vô niệm cái con đang hồi hướng và các đối tượng của sự hồi hướng, công đức và người tạo của việc hồi hướng. Vào lúc cuối, an trụ trong trạng thái siêu việt khỏi lời nói, tư tưởng và diễn tả, trong nó mọi hiện tượng của sanh tử và Niết bàn lúc ban đầu không sanh khởi, ở chặng giữa không dừng trụ và cuối cùng không diệt mất.
Samaya.
Các phương tiện thiện xảo này để đưa thiện căn công đức đến chỗ hoàn hảo, là các lời dạy truyền miệng về hồi hướng có tên là “Viên Ngọc Như ý Của Hồi Hướng”, được vị Vidyadhara Padmasambhava ban cho. Tôi Tsogyal, viết lại chúng trong hình thức ghi chú và cất giấu chúng như là kho tàng bí mật Terma.
Nguyện rằng chúng gặp người xứng đáng tiền định!
Dấu ấn cất giấu
Dấu ấn trao truyền.
Dấu ấn kho tàng.
Samaya. Dathim.
Sách này được khám phá từ động Lớn ở Puri do tôi, Sangye Dorje (Sangye Lingpa), một tín đồ khất thực của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
