Kinh Na Tiên Vấn Đáp

Quyển Trung

Vương vấn: ''Nhơn cánh lạc giả vi thiện gia, bất thiện dã. Nhơn cánh khổ vi thiện gia vi bất thiện dã. Phật đắc vô bất thuyết hữu lạc hoặc hữu khổ.'' Vương ngôn: ''Như sử hữu vi vô hữu khổ.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Như nhơn thiêu thiết trước thủ trung ninh thiêu nhơn thủ bất, phục thủ băng trước thủ trung, kỳ băng ninh phục thiêu nhơn thủ bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, lưỡng thủ giai uy dã.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Như thị lưỡng thủ trung vật giai nhiệt gia?'' Vương ngôn: ''Bất lưỡng nhiệt.'' Na-Tiên ngôn: ''Lưỡng lãnh gia?'' Vương ngôn: ''Bất lưỡng lãnh dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Lưỡng thủ trung giai nhiệt.'' Na-Tiên ngôn: ''Ngã trọng vấn Vương, Vương tiền hậu lưỡng nhiệt đương ngôn lưỡng nhiệt, lưỡng lãnh đương ngôn lưỡng lãnh, hà duyên nhứt lãnh, nhứt nhiệt năng đồng ngôn thiêu nhơn thủ hồ?'' Vương ngôn: ''Trí lự thậm thiển cận bất năng cập thị nan dã. Nguyện Na-Tiên vị ngã giải chi.'' Na-Tiên ngôn: ''Phật kinh thuyết chi, phàm hữu lục sự linh nhơn nội hỉ, hữu lục sự linh nhơn nội sầu; phục hữu lục sự linh nhơn bất hỉ diệc bất sầu, ngoại phục hữu lục sự linh nhơn sầu.'' Vương vấn: ''Hà đẳng vi lục sự linh nhơn nội hỉ?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhứt giả, mục hữu sở thị, phục hữu sở vọng, thị cố linh nhơn nội hỉ. Nhị giả, nhĩ văn hảo thanh, phục hữu sở vọng, thị cố linh nhơn nội hỉ. Tam giả, tỵ văn hảo hương, phục hữu sở vọng, thị cố linh nhơn nội hỉ. Tứ giả, thiệt đắc mỹ vị, phục hữu sở vọng, thị cố linh nhơn nội hỉ. Ngũ giả, thân đắc tế hoạt, phục hữu sở vọng, thị cố linh nhơn nội hỉ. Lục giả, tâm đắc lạc thọ, phục hữu sở vọng, thị cố linh nhơn nội hỉ. Như thị, lục sự linh nhơn nội hỉ.'' Vương phục vấn: ''Hà đẳng vi ngoại lục sự linh nhơn hỉ?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhứt giả, nhãn kiến hảo sắc niệm chi bất khả thường đắc, giai đương khí quyên, tiện tự tư duy thẩm nhiên vô thường, thị cố linh nhơn ngoại hỉ. Nhị giả, nhĩ văn hảo thanh niệm chi bất khả thường đắc, giai thường khí quyên, thị cố linh nhơn ngoại hỉ. Tam giả, tỵ văn hảo hương niệm chi bất khả thường đắc, giai đương khí quyên, thị cố linh nhơn ngoại hỉ. Tứ giả, khẩu đắc mỹ vị niệm chi bất khả thường đắc, giai đương khí quyên, thị cố linh nhơn ngoại hỉ. Ngũ giả, thân đắc tế hoạt niệm chi bất khả thường đắc, giai đương khí quyên, thị cố linh nhơn ngoại hỉ. Lục giả, tâm niệm ái dục tư duy niệm chi thị giai vô thường, giai đương khí quyên, niệm chi thị dĩ hậu cánh hỉ. Thị vi lục sự linh nhơn ngoại hỉ.'' Vương phục vấn: ''Hà đẳng vi nội lục sự linh nhơn nội sầu?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhứt giả, linh nhơn nội sầu giả, mục sở bất hỉ nhi kiến chi, linh nhơn nội sầu. Nhị giả, nhĩ bất sở dục văn nhi văn chi, linh nhơn nội sầu. Tam giả, tỵ bất dục sở xú nhi khứu chi, linh nhơn nội sầu. Tứ giả, khẩu bất dục sở đắc nhi đắc chi, linh nhơn nội sầu. Ngũ giả, thân bất dục sở trước nhi trước chi, linh nhơn nội sầu. Lục giả, tâm bất khả sở hỉ nhi hữu chi, linh nhơn nội sầu. Thị vi lục sự linh nhơn nội sầu.'' Vương phục vấn: ''Hà đẳng vi ngoại lục sự linh nhơn bất hỉ?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhứt giả, mục kiến ác sắc linh nhơn bất hỉ. Nhị giả, nhĩ văn ác thanh linh nhơn bất hỉ. Tam giả, tỵ văn xú tinh linh nhơn bất hỉ. Tứ giả, thiệt đắc khổ tân linh nhơn bất hỉ. Ngũ giả, thân trước thô kiên linh nhơn bất hỉ. Lục giả, tâm hữu sở tăng linh nhơn bất hỉ. Thị vi ngoại lục sự linh nhơn bất hỉ.'' Vương phục vấn: ''Hà đẳng vi lục sự linh nhơn bất sầu diệc bất hỉ?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhứt giả, mục hữu sở kiến diệc bất hỉ bất sầu. Nhị giả, nhĩ hữu sở văn âm diệc bất hỉ diệc bất sầu. Tam giả, tỵ hữu sở khứu diệc bất hỉ diệc bất sầu. Tứ giả, khẩu hữu sở đắc diệc bất hỉ diệc bất sầu. Ngũ giả, thân hữu sở xúc diệc bất hỉ diệc bất sầu. Lục giả, tâm hữu sở niệm diệc bất hỉ diệc bất sầu. Thị vi nội lục sự linh nhơn bất hỉ bất sầu.'' Vương phục vấn: ''Hà đẳng vi ngoại lục sự linh nhơn sầu giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhứt giả, mục sở kiến tử giả, nhân tự niệm thân cập vạn vật vô thường, kỳ nhơn tự niệm ngôn, ngã hữu thị niệm, hà dĩ bất đắc đạo nhân ngoại sầu. Nhị giả, nhĩ bất lạc hảo âm, kỳ nhơn tự niệm ngôn, ngã hữu thị niệm hà dĩ bất đắc đạo nhân ngoại sầu. Tam giả, tỵ bất hĩ xú hương, kỳ nhơn tự niệm ngôn, ngã hữu thị niệm hà dĩ bất đắc đạo nhân ngoại sầu. Tứ giả, khẩu bất vị khổ điềm, kỳ nhơn tự niệm, ngã hữu thị niệm hà dĩ bất đắc đạo nhân ngoại sầu. Ngũ giả, thân bất hảo tế hoạt diệc bất đắc thô kiên, kỳ nhơn tự niệm ngôn, ngã hữu thị niệm hà dĩ bất đắc đạo nhân ngoại sầu. Lục giả, tâm bất hỉ ái dục, kỳ nhơn tự niệm ngôn, ngã hữu thị niệm hà dĩ bất đắc đạo nhân ngoại sầu. Thị vi lục sự linh nhơn ngoại sầu.'' Vương ngôn: ''Thiện tai! Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: '' Nhơn dĩ tử hậu, thùy ư hậu thế sanh giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Danh dữ thân ư hậu thế sanh.'' Vương vấn Na-tiên: ''Cố nhơn danh thân hành sanh gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Bất dã. Phi cố danh diệc phi cố thân trì thị danh thân ư kim thế tác thiện ác nãi ư hậu thế sanh nhĩ.'' Vương ngôn: ''Như sử kim thế dụng thị danh thân tác thiện ác ư hậu thế thân bất phục sanh giả cực khả tác thiện ác kính khả đắc thoát bất phục cánh chư khổ gia.'' Na-Tiên ngôn: ''Đ kim thế tác thiện hậu thế bất phục sanh giả, tiện khả đắc thoát vô gia. Nhơn tác thiện ác bất chỉ đương hậu sanh nhĩ; thị cố bất đắc thoát.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn đạo tha nhơn quả loã, kỳ chủ đắc đạo quả giả tương chí Vương tiền bạch ngôn, thị nhơn đạo ngã quả. Kỳ đạo giả ngôn, ngã bất đạo thị nhơn quả, thị nhơn sở chủng tiểu tài nhĩ, bản bất chủng quả dã, ngã tự thủ quả, ngã hà dụng vi đạo, ngã bất đạo thị nhơn quả, ngã bất ưng hữu tội quá.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Như thị lưỡng nhơn cộng tranh, thùy vi trực giả, thùy bất vi trực giả .'' Vương ngôn: ''Chủng tài gia vi trực, bản tạo sở chủng; đạo giả vô trạng ưng vi hữu tội.'' Na-Tiên ngôn: ''Đạo hà dụng vi hữu tội?'' Vương ngôn: ''Sở dĩ đạo giả hữu tội bản chủng tài gia sở chủng tòng tài căn sanh cố thượng hữu quả nhĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sanh diệc thí như thị, nhơn kim thế dụng thị danh thân tác thiện ác nãi sanh ư hậu thế, kim thế tác thiện ác giả thị bản dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn đạo tha nhơn hòa giá, kỳ chủ đắc đạo tiện khiên vấn chi, nhữ đạo ngã hòa giá. Vi đạo giả ngôn, ngã bất đạo khanh hòa giá, khanh tự chủng hoà, ngã tự thủ giá, ngã hà dụng vi phạm đạo. Lưỡng nhơn tương khiên chí Vương tiền bạch. Như thị thùy vi trực giả, thùy vi bất trực?'' Vương ngôn: ''Chủng hòa cốc vi trực, đạo giả vi bất trực.'' Na-Tiên ngôn: ''Hà dĩ tri đạo hòa giá giả vi bất trực?'' Vương ngôn: ''Thị chủng hòa giả vi bản hữu bất chủng hòa giả vi vô duyên hà hữu giá?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sanh diệc thí như thị. Nhơn kim thế dụng thị danh thân tác thiện ác nãi sanh ư hậu thế kim thế tác thiện ác giả thị kỳ bản dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn đông hàn ư nhứt xá trung nhiên hỏa dục tự ôn chích; kỳ nhơn khí hỏa nhi khứ sảo sảo nhiên cập bích thổ thiêu ốc liên cập lầu xá. Xá chủ nhân ngôn khởi hỏa giả khiên chí Vương tiền bạch ngôn: ''Thị nhơn khởi hỏa diên cập thiêu ngã lầu xá.'' Nhiên hỏa giả ngôn: ''Ngã nhiên tiểu hỏa tự ôn chích nhĩ. Ngã bất thiêu lầu xá.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Thùy vi trực giả?'' Vương ngôn: ''Bản nhiên hỏa giả vi bất trực, bản sở sanh dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sanh diệc nhĩ, thí như nhơn kim thế dụng thị danh thân tác thiện ác nãi sanh ư hậu thế kim thế tác thiện ác giả thị bản dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn dạ nhiên chúc hỏa trước bích dục dụng tự chiếu phạn thực, chúc sảo khước cập bích thượng cập trúc mộc lâm tài tiện thiêu nhứt xá, hỏa đại xí diên cập thiêu nhứt thành trung, cử thành trung nhơn dân cộng ( = hậu (?) ) ngôn, nhữ hà vi thiêu nhứt thành trung nãi như thị. Nhiên hỏa giả ngôn, ngã đản nhiên tiểu chúc hỏa dĩ tự chiếu phạn thực nhĩ; thị tự đại hỏa phi ngã hỏa dã. Như thị tiện cộng tranh tụng tương khiên chí Vương tiền.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Như thị, thùy vi trực giả, thùy vi bất trực giả?'' Vương ngôn: ''Nhiên hỏa giả vi bất trực.'' Na-Tiên ngôn: ''Hà dĩ tri?'' Vương ngôn: ''Bản thị hỏa sở sanh dã, nhữ phạn thực dĩ bất đương diệt hỏa dã, nhi linh hỏa thiêu nhứt thành trung.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sanh diệc thí như thị, nhơn kim thế dụng thị danh thân tác thiện ác nãi sanh ư hậu thế kim thế tác thiện ác thị kỳ bản dã, nhơn dụng bất tri tác thiện ác cố bất năng đắc độ thoát.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn dĩ tiền phinh cầu nhơn gia tiểu nữ, dĩ hậu nữ trưởng đại tha nhơn phục cánh cầu phinh cầu nữ, đắc nữ dĩ vi phụ. Tiền sở phinh gia lai tự thuyết ngôn, nhữ phản thủ phụ vi hậu gia ngôn, nhữ tự tiểu thời phinh nữ ngã tự đại thời phinh phụ ngã hà dụng vi anh nhữ phụ gia; tiện tương khiên nghệ Vương tiền.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương như thị thùy vi trực giả, thùy vi bất trực giả?'' Vương ngôn: ''Tiền phinh gia vi trực.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương hà dĩ tri?'' Vương ngôn: ''Thị nữ bản tiểu sảo trưởng đại, thị cố tri vi trực dã thị tiền phinh gia phụ dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sanh diệc thí như thị. Nhơn kim thế dụng thị danh thân tác thiện ác nãi sanh ư hậu thế kim thế tác thiện ác giả thị kỳ bản dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn trì bình tòng mục ngưu gia mãi nhũ chúng. Đắc chúng dĩ, phục hoàn ký kỳ chủ, ngôn, ngã kim hoàn bất cửu. Ký nhơn tu du lai hoàn, thủ bình chúng, chúng dĩ chuyển tác lạc. Mại chúng gia ngôn, ngã trì chúng ký, khanh kim phản trì lạc hoàn ngã. Mục ngưu giả ngôn, thị nhữ cố nhũ, kim tự chuyển vi lạc. Lưỡng nhơn cộng tranh tụng, tương khiên nghệ Vương tiền.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Như thị thùy vi trực giả?'' Vương ngôn: ''Mục ngưu gia vi trực.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương hà dĩ tri?'' Vương ngôn: ''Nhữ tự mại chúng đình trí điạ tự chuyển thành lạc. Mục ngưu gia đương hữu hà quá?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sanh diệc thí như thị. Nhơn kim thế dụng thị danh thân tác thiện ác nãi sanh ư hậu thế kim thế tác thiện ác giả thị kỳ bản dã.'' Vương phục vấn: ''Kim Na-tiên đương phục ư hậu thế sanh gia?''Na-Tiên báo Vương ngôn: ''Dụng thị vi vấn ngã tiền thuyết dĩ, như sử ngã hữu ân ái giả hậu thế đương phục sanh; như sử ngã vô ân ái giả, bất phục sanh.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn kiệt lực sự Vương, Vương đương tri kỳ thiện, sử tứ kỳ tài vật. Kỳ nhơn đắc vật cực tự thí dụng y bị, ẩm thực, hoan lạc; kỳ nhơn luận nghị ngôn, ngã hữu công ư Vương, Vương vị tằng hữu thưởng tứ ngã dã.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Như bỉ nhơn đắc thưởng tứ phản ngôn vị tằng đắc, kỳ nhơn ngữ ninh khả dụng bất?'' Vương ngôn: ''Kỳ nhơn ngữ bất khả dụng.'' Na-Tiên ngôn: ''Thị cố ngã ngữ Vương ngôn, như sử ngã hữu ân ái giả đương phục ư hậu thế sanh; như sử ngã vô ân ái giả, bất phục ư hậu thế sanh.'' Vương ngôn: ''Thiện tai! Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Khanh tiền sở thuyết nhơn danh dữ thân, hà đẳng vi danh, hà đẳng vi thân giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Kim kiến tại vi thân; tâm sở niệm giả vi danh.'' Vương phục vấn: ''Nhơn hà cố hữu danh hành ư hậu thế sanh, nhi thân bất hành sanh?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn thân dĩ danh tiền hậu tương liên, thí như kê tử trung trấp cập dữ thượng bì nãi thành kê tử. Nhơn danh dữ thân tương liên như thị, bất phân dã.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi cửu giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Dĩ quá khứ sự vi cửu, đương lai sự diệc vi cửu, kiến tại sự vi vô hữu cửu.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Thẩm vi hữu cửu bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Hoặc hữu cửu, hoặc vô hữu cửu.'' Vương phục ngôn: ''Hà đẳng vi hữu cửu, hà đẳng vi vô hữu cửu?'' Na-Tiên ngôn: ''Kỳ đắc đạo Nê-Hoàn giả vi vô cửu; vị đắc đạo đương phục cánh tử sanh giả vi hữu cửu. Nhơn ư kim thế hảo bố thí, hiếu ư phụ mẫu ư đương lai thế đương đắc kỳ phước.'' Vương ngôn: ''Thiện tai! Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Chư dĩ quá khứ sự, đương lai sự, kim kiến tại sự, thị tam sự, hà sở vi bản giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Dĩ quá khứ sự, đương lai sự, kim kiến tại sự, ngu si giả thị kỳ bản dã; ngu si sanh tức sanh thần, thần sanh thân, thân sanh danh, danh sanh sắc, sắc sanh lục tri; nhứt vi nhãn tri, nhị vi nhĩ tri, tam vi tỵ tri, tứ vi khẩu tri, ngũ vi thân tri, lục vi tâm tri, thị vi lục tri; thị luc sự giai ngoại hướng. Hà đẳng vi ngoại hướng? Nhãn hướng sắc, nhĩ hướng thanh, tỵ hướng hương, khẩu hướng vị, thân hướng hoạt, tâm hướng tham dục, thị vi lục ngoại hướng, danh vi phối, phối giả hiệp phối giả tri khổ, tri lạc; tòng khổ lạc sanh ân ái, tòng ân ái sanh tham dục, tòng tham dục sanh hữu trí tiện sanh nhân lão, tòng lão nhân bịnh, tòng bịnh nhân tử, tòng tử nhân khốc, tòng khốc nhân ưu, tòng ưu nhân nội tâm thống. Phàm hiệp thị chư cần khổ hiệp danh vi nhơn, nhơn dĩ thị cố sanh tử vô hữu tuyệt thời, nhơn cố bản thân bất khả đắc dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn chủng ngũ cốc sanh căn, tòng căn sanh hành, diệp, thực, chí hậu đắc cốc dĩ hậu niên phục chủng đắc cốc thậm đa.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Như nhơn chủng cốc, tuế tuế chủng cốc, ninh hữu tuyệt bất sanh thời bất?'' Vương ngôn: ''Tuế tuế chủng cốc vô hữu tuyệt bất sanh thời dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sanh diệc như thị, triển chuyển tương sanh, vô hữu tuyệt thời.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như kê sanh noãn, noãn sanh kê, tòng noãn sanh noãn, tòng kê sanh kê. Nhơn sanh tử diệc như thị, vô hữu tuyệt thời.'' Na-Tiên tiện họa điạ tác xa luân vấn Vương ngôn: ''Kim thị luân ninh hữu giác vô?'' Vương ngôn: ''Chính viên, vô hữu giác.'' Na-Tiên ngôn: ''Phật kinh thuyết, nhơn sanh tử như xa luân triển chuyển tương sanh vô hữu tuyệt thời.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn tòng nhãn vạn vật sắc thức tức giác tri thị tam sự hiệp, tòng hiệp sanh khổ lạc, tòng khổ lạc sanh ân ái, tòng ân ái sanh tham dục, tòng tham dục sanh nhân hữu trí, tòng hữu trí nhân sanh, tòng sanh nhân tác thiện ác, tòng thiện ác tiện sanh; nhĩ văn thanh, thức tức giác tri, tam sự hiệp, tòng sanh khổ lạc, tòng khổ lạc sanh nhân ân ái, tòng ân ái sanh tham dục, tòng tham dục sanh nhân hữu trí, tòng hữu trí nhân sanh, tòng nhân sanh tác thiện ác, tòng thiện ác tiện sanh; tỵ văn hương thức tức giác tri, tam sự hiệp, tòng hiệp sanh khổ lạc, tòng khổ lạc sanh ân ái, tòng ân ái sanh tham dục, tòng tham dục sanh nhân hữu trí, tòng hữu trì nhân sanh, tòng sanh nhân tác thiện ác, tòng thiện ác tiện sanh; khẩu đắc vị thức tức giác tri tam sự hiệp, tòng hiệp sanh khổ lạc, tòng khổ lạc sanh ân ái, tòng ân ái sanh tham dục, tòng tham dục sanh nhân hữu trí, tòng hữu trí nhân sanh, tòng nhân sanh tác thiện ác, tòng thiện ác tiện sanh; thân đắc tế hoạt thức tức giác tri tam sự hiệp, tòng hiệp sanh khổ lạc, tòng khổ lạc sanh ân ái, tòng ân ái sanh tham dục, tòng tham dục sanh nhân hữu trí, tòng hữu trí nhân sanh, tòng sanh nhân tác thiện ác, tòng thiện ác tiện sanh; ý hữu sở niệm thức tức giác tri tam sự hiệp, tòng hiệp sanh khổ lạc, tòng khổ lạc sanh ân ái, tòng ân ái sanh tham dục, tòng tham dục sanh nhân hữu trí, tòng hữu trí nhân sanh, tòng nhân sanh tác thiện ác, tòng thiện ác tiện sanh.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn triển chuyển tương sanh vô hữu tuyệt.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-tiên: ''Khanh ngôn, nhơn sanh tử bất khả đắc bản. Bất khả đắc bản ý vân hà?'' Na-Tiên ngôn: ''Hữu bản giả đương bất phục sanh, hữu bản giả đương phục quá khứ dụng thị vi bản.'' Vương ngôn: ''Vô bản giả đương bất phục sanh kiến hữu bản giả đương quá khứ như thị bản vi vị tuyệt gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhiên, giai đương quá khứ,'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn sanh tử ninh hữu tòng bàng tăng ích giả bất?'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Thế gian nhơn cập kỳ hành nhu động chi loại ninh hữu tòng bàng tăng ích giả bất?'' Vương ngôn: ''Ngã bất vấn Na-Tiên thế gian nhơn cập kỳ hành nhu động chi loại, ngã đản dục vấn khanh nhơn sanh tử bản nhĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Thọ mộc sanh dĩ tài vi bản, ngũ cốc sanh dĩ cốc vi bản, thiên hạ vạn vật giai các dĩ kỳ loại bản sanh. Nhơn tòng lục tình ân ái vi bản.'' Na-tiên ngôn: ''Nhơn hữu nhãn, hữu sắc, hữu thức; hữu nhĩ, hữu thanh, hữu thức; hữu tỵ, hữu hương, hữu thức; hữu thiệt, hữu vị, hữu thức; hữu thân, hữu tế hoạt, hữu thức; hữu niệm, hữu pháp, hữu thức; tòng thị sanh khổ lạc, tòng khổ lạc sanh ân ái, tòng ân ái sanh tham dục, tòng tham dục sanh hiệp; thị chư khổ nãi thành vi nhơn nhĩ. Nhãn, nhĩ, tỵ, khẩu, thân, thần, thức, niệm, sử hữu trí tịnh hiệp vi phối, tòng phối sanh khổ lạc, tòng khổ lạc sanh ân ái, tòng ân ái sanh tham dục, tòng tham dục nhân sanh hữu trí, tòng hữu trí nhân sanh, tòng sanh nhân lão, nhân bịnh, tòng bịnh nhân tử, nhân ưu, tòng ưu nhân khốc, tòng khốc nhân nội tâm thống; nhơn sanh như thị.'' Na-Tiên ngôn: ''Vô nhãn bất kiến sắc, bất giác, bất tri; tòng bất giác bất tri vô hữu hiệp; vô hữu hiệp vô hữu khổ lạc; vô hữu khổ lạc, tiện bất sanh ân ái; vô ân ái bất sanh tham dục; vô tham dục vô hữu trí, bất sanh, bất lão; bất sanh, bất lão bất bịnh, bất tử; bất bịnh, bất tử bất sầu, bất khốc; bất sầu, bất khốc, bất nội tâm thống; vô thị chư khổ tiện độ thoát đắc Nê-Hoàn đạo. Vô nhĩ vô sở văn, vô tỵ vô sở khứu, vô khẩu vô sở vị, vô thân vô tế hoạt, vô thức vô sở niệm, vô sở niệm vô phối, vô phối vô khổ lạc, vô khổ lạc vô ân ái, vô ân ái vô tham dục, vô tham dục vô bào thai, vô sở bào thai vô sở sanh; bất sanh bất lão, bất lão bất bịnh, bất bịnh bất tử, bất tử bất sầu, bất sầu bất khốc, bất khốc bất nội tâm thống, quyên khí chư khổ, tiện đắc Nê-Hoàn đạo.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Thế gian ninh hữu tự nhiên sanh vật vô?'' Na-Tiên ngôn: ''Vô hữu tự nhiên sanh vật giai đương hữu sở nhân.'' Na-Tiên nhân vấn Vương: ''Kim Vương sở tọa điện hữu nhơn công phu tác chi gia, tự nhiên sanh hồ?'' Vương ngôn: ''Nhơn công tác chi tài chuyên xuất ư thọ mộc, viên tường, nê thổ xuất ư điạ.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sanh diệc như thị giới như hòa hiệp nãi thành vi nhơn; thị cố vô tự nhiên sanh vật dã, giai hữu sở nhân.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như ( ) gia tác khí thủ thổ thủy hòa dĩ vi nê thiêu tác tạp khí vật, kỳ nê bất năng tự thành vi khí hội đương tu nhơn công hữu tân hỏa nãi thành vi khí nhĩ. Thế gian vô hữu tự nhiên sanh dã.'' Na-Tiên ngữ Vương ngôn: ''Thí như không hầu vô ty, vô trụ, vô nhơn cổ giả, ninh năng tác thanh bất?'' Vương ngôn: ''Bất năng tự tác thanh.'' Na-Tiên ngôn: ''Như sử không hầu hữu ty, hữu trụ, hữu nhơn công cổ giả, kỳ thanh ninh xuất bất?'' Vương ngôn: ''Hữu thanh.'' Na-Tiên ngôn: ''Như thị, thiên hạ vô tự nhiên sanh vật giai đương hữu sở nhân.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Như toản hỏa toại vô lưỡng mộc, vô nhơn toản giả, ninh năng đắc hỏa bất?'' Vương ngôn: ''Bất năng đắc hoả.'' Na-Tiên ngôn: ''Thiết hữu lưỡng mộc, hữu nhơn toại chi, ninh năng sanh hỏa bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, tức sanh hoả.'' Na-tiên ngôn: ''Thiên hạ vô hữu tự nhiên sanh vật giai đương hữu sở nhân.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Thí như dương toại câu vô nhơn trì chi diệc vô nhựt vô thiên, ninh năng đắc hoả.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như dương toại hữu nhơn trì chi, hữu thiên, hữu nhựt, ninh năng đắc hỏa bất?'' Vương ngôn: ''Đắc hoả.'' Na-Tiên ngôn: ''Thiên hạ vô hữu tự nhiên sanh vật giai đương hữu nhân.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Nhược nhơn vô kính, vô minh, nhơn dục tự chiếu, ninh năng tự kiến kỳ hình bất?'' Vương ngôn: ''Bất năng tự kiến.'' Na-Tiên ngôn: ''Như hữu hữu kính, hữu minh, hữu nhơn tự chiếu ninh năng tự kiến hình bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, tức năng tự kiến.'' Na-Tiên ngôn: ''Thiên hạ vô hữu tự nhiên sanh vật giai hữu sở nhân.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Thế gian nhơn ninh vi hữu nhơn vô?'' Na-Tiên ngôn: ''Thế gian bất năng thẩm hữu nhơn dã, thích đương hô thùy vi nhơn.'' Vương ngôn: ''Thân trung mạng tức vi nhơn bất?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Nhơn thân trung mạng năng dụng nhãn thị sắc bất, năng dụng nhĩ thính âm thanh bất, năng dụng tỵ văn hương bất, năng dụng khẩu tri vị bất, năng dụng thân tri tế hoạt bất, năng dụng ý hữu sở tri bất?'' Vương ngôn: ''Năng.'' Na-Tiên ngôn: ''Kim ngã dữ Vương kỳ ư điện thượng tứ diện hữu song tự tại dục tòng hà song giả ninh năng kiến bất?'' Vương ngôn: ''Đắc kiến.'' Na-Tiên ngôn: ''Thiết linh nhơn mạng tại thân trung tự tại dục tòng hà khổng thị nhĩ năng dĩ nhãn thị sắc bất, năng dụng nhĩ thị sắc bất, năng dụng tỵ thị sắc bất, năng dụng khẩu thị sắc bất, năng dụng thân thị sắc bất, năng dụng ý thị sắc bất?'' Vương ngôn: ''Bất năng.'' Na-Tiên ngôn: ''Thiết linh mạng tại nhĩ năng dĩ nhĩ hữu sở văn bất, năng dĩ nhĩ hữu sở kiến bất, năng dĩ nhĩ tri hương xú bất, năng dĩ nhĩ tri vị bất, năng dĩ nhĩ tri tế hoạt bất, năng dĩ nhĩ hữu sở niệm bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Thiết linh mạng tại tỵ năng dĩ tỵ tri hương xú bất, năng dĩ tỵ văn âm thanh bất, năng dĩ tỵ tri vị bất, năng dĩ tỵ tri tế hoạt bất, năng dĩ tỵ hữu sở niệm bất?'' Na-tiên ngôn: ''Thiết linh mạng tại khẩu năng dĩ khẩu tri vị bất, năng dĩ khẩu hữu sở kiến bất, năng dĩ khẩu thính âm thanh bất, năng dĩ khẩu văn xú hương bất, năng dĩ khẩu tri tế hoạt bất, năng dĩ khẩu hữu sở niệm bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Thiết linh mạng tại thân trung năng dĩ thân tri tế hoạt bất, năng dĩ thân hữu sở kiến bất, năng dĩ thân thính âm thanh bất, năng dĩ thân tri xú hương bất, năng dĩ thân tri vị bất, năng dĩ thân hữu sở niệm bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Thiết linh mạng tại thức năng dĩ thức hữu sở niệm bất, năng dĩ thức thính âm thanh bất, năng dĩ thức tri xú hương bất, năng dĩ thức tri vị bất, năng dĩ thức tri tế hoạt bất?'' Vương ngôn: ''Bất năng tri dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương sở ngữ tiền hậu bất tương phó.'' Na-Tiên ngôn: ''Như ngã dữ Vương cộng tại điện thượng triệt nhưỡng tứ song giả thị ninh quảng viễn bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, quảng viễn.'' Na-Tiên ngôn: ''Thiết linh mạng tại thân trung ( ) nhãn khứ chi, kỳ thị ninh quảng viễn bất, quyết nhĩ linh đại kỳ thính ninh năng viễn bất, quyết tỵ linh đại văn hương ninh năng viễn bất, quyết khẩu linh đại tri vị ninh năng đa bất, phó bác bì phu tri tế hoạt ninh năng đa bất, quyết phán khứ ý kỳ linh ninh đại bất?'' Vương ngôn: ''Bất dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương diệc ngữ tiền hậu bất phó.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Vương trì tàng nhơn lai nhập tại Vương tiền trụ, Vương ninh giác tri tại tiền trụ bất?'' Vương ngôn: ''Tri tại tiền.'' Na-Tiên ngôn: ''Trì tàng giả tức nhập Vương thất ninh tri nhập thất bất?'' Vương ngôn: ''Tri nhập thất giả.'' Na-Tiên ngôn: ''Thiết linh nhơn mạng tại thân trung nhơn trì vị trước khẩu trung năng tri điềm, thố, toan, hàm, tân, khổ.'' Vương ngôn: ''Tri chi.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương sở ngữ tiền hậu bất tương phó dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Như nhơn cô mỹ tửu trước đại khí trung cấp tắc nhứt nhơn khẩu đảo trí tửu trung linh thường tửu, kỳ nhơn ninh tri tửu vị bất?'' Vương ngôn: ''Kỳ nhơn bất tri.'' Na-Tiên ngôn: ''Hà dĩ cố bất tri vị?'' Vương ngôn: ''Vị nhập khẩu đáo thiệt thượng, cố bất tri vị.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương sở ngữ tiền hậu bất tương phó.'' Vương ngôn: ''Ngã ngu si trí vị cập thị nan, nguyện tương giải chi.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn tòng nhãn kiến sắc thần động, thần động tức sanh khổ lạc ý niệm hiệp nhĩ, tỵ, khẩu, ý, giai đồng hiệp vi ý hữu sở niệm thần động; thần động tức sanh khổ lạc, tòng khổ lạc sanh ý, tòng sanh niệm, triển chuyển tương thành thích vô thường chủ.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn sanh nhãn thời nhãn dữ thần câu sanh gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhiên, đồng thời câu sanh.'' Vương phục vấn: ''Nhãn cư tiền sanh gia, thần cư tiền sanh gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhãn cư tiền sanh, thần cư hậu sanh.'' Vương ngôn: ''Nhãn ngữ thần ngôn, ngã sở hành sanh xứ, nhữ đương tùy ngã hậu sanh tương ngữ ngôn lưỡng gia, thần ngữ nhãn ngôn, nhữ sở sanh xứ, ngã đương tùy nhữ hậu sanh, lưỡng tương ngữ bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Lưỡng bất tương dữ ngữ.'' Vương ngôn: ''Khanh bất ngôn đồng thời câu sanh, hà dĩ cố bất tương ngữ gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Hữu tứ sự câu bất tương ngữ.'' Na-Tiên tự ngôn: ''Hà đẳng tứ? Nhứt, vi hạ hành; nhị, vi hướng môn; tam, vi hành triệt; tứ giả, vi số. Thị tứ sự câu bất tương ngữ.'' Vương phục vấn: ''Hà đẳng vi hạ hành giả?'' Na-Tiên báo Vương ngôn: ''Cao sơn thượng thiên vũ, kỳ thủy tùy lưu đương như hà hành?'' Vương ngôn: ''Hạ hành gia.'' Na-Tiên ngôn: ''Hậu phục thiên vũ, kỳ thủy lưu đương phục như hà hành?'' Vương ngôn: ''Đương tùy tiền lưu thủy xứ hành.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Tiền thủy ninh ngữ hậu thủy ngôn, nhữ đương tùy ngã hậu lai. Hậu thủy ninh ngữ tiền thủy ngôn, ngã đương tùy nhữ xứ lưu hành. Tiền thủy, hậu thủy tương ngữ ngôn nhĩ bất?'' Vương ngôn: ''Thủy lưu các tự hành, tiền thủy bất tương ngữ dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhãn diệc như thủy, nhãn bất ngữ thần ngôn, nhữ đương tùy ngã hậu sanh; thần diệc bất ngữ nhãn ngôn, ngã đương tùy nhữ hậu hành sanh dã. Nhãn dữ thần câu bất tương ngữ dã. Thị cố vi hạ hành. Nhĩ, mục, tỵ, khẩu, thân, ý, diệc nhĩ.'' Vương phục vấn: ''Hà đẳng vi hướng môn giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như đại thành đô hữu nhứt môn, kỳ trung hữu nhứt nhơn dục xuất đương tòng hà hướng?'' Vương ngôn: ''Đương tòng môn nhĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Hậu phục hữu nhứt nhơn dục xuất, đương phục tòng hà hướng xuất?'' Vương ngôn: ''Cố đương tòng tiền nhơn môn xuất nhĩ.'' Na-Tiên ngôn Vương: ''Tiền xuất nhơn ninh ngữ hậu nhơn ngôn, nhữ đương tùy ngã hậu xuất. Hậu nhơn ninh ngữ tiền nhơn ngôn, ngã đương tùy khanh sở tòng môn xuất. Lưỡng nhơn ninh tương ngữ ngôn nhĩ bất?'' Vương ngôn: ''Tiền nhơn, hậu nhơn câu bất tương ngữ dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhãn diệc như môn, nhãn bất ngữ thần ngôn, nhữ đương tùy ngã hậu sanh; thần diệc bất ngữ nhãn ngôn, ngã kim đương tùy nhữ hậu sanh. Nhãn dữ thần câu bất tương ngữ dã. Thị vi hướng môn. Nhĩ, tỵ, khẩu, thân, ý diệc nhĩ.'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Hà đẳng vi triệt hành giả?'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Tiền xa hành hữu triệt, hậu xa hành đương tòng hà sở hành?'' Vương ngôn: ''Hậu xa đương tòng tiền xa triệt trung hành.'' Na-Tiên ngôn: ''Tiền xa luân ninh ngữ hậu luân ngôn, nhữ đương tùy ngã xứ tòng hậu lai. Hậu xa luân ninh ngữ tiền luân, ngã đương tùy nhữ xứ hành; ninh tương ngữ ngôn nhĩ bất?'' Vương ngôn: ''Câu bất tương ngữ dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn diệc như thị. Nhãn bất ngữ thần, ngã sở sanh xứ, nhữ đương tùy ngã sanh; thần diệc bất ngữ nhãn, ngã đương tùy khanh hậu sanh.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhĩ, tỵ, khẩu, thân, thần câu bất tương ngữ.'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi số?'' Na-Tiên ngôn: ''Số giả, hiệu kế dã. Thư ( ) học vấn thị vi số. Nhĩ, mục, tỵ, khẩu, thân, thần sảo sảo ( ) tri cộng hiệp thị lục sự nãi vi hữu sở tri bất tòng nhứt sự hữu sở tri dã.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Nhơn mục sanh thời, dữ khổ lạc câu sanh bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Mục dữ khổ lạc câu sanh, giai tương tòng hiệp sanh.'' Vương phục ngôn: ''Hà đẳng vi hiệp giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Lưỡng tương xúc vi hiệp, hiệp giả. Thí như lưỡng dương tương để; thị vi hiệp. Nhứt dương như mục, nhứt dương như sắc, hiệp vi danh phối. Thí như nhứt thủ vi mục, nhứt thủ vi sắc, lưỡng thủ hiệp vi phối. Thí như lưỡng thạch, nhứt thạch vi mục, nhứt thạch vi sắc, lưỡng thạch hiệp vi phối. Nhĩ, mục, tỵ, thân, thần, giai đồng hiệp vi phối. Thí như lưỡng thạch, nhứt thạch như thần, nhứt thạch như chí, lưỡng thạch hiệp vi phối, thần chí hiệp như thị; thị danh vi phối.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Lạc, hà đẳng loại?'' Na-Tiên ngôn: ''Tự giác tri vi lạc.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí nhược nhơn sự quốc vương, kỳ nhơn hiền thiện, Vương tứ dữ tài vật; kỳ nhơn đắc chi, dụng tự khoái lạc tại sở dục, vi kỳ nhơn tự niệm, ngã sự Vương đắc thưởng tứ, kim đắc lạc, lạc như thị.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn tâm niệm thiện, khẩu ngôn thiện, thân hành thiện; hành thiện như thị, tử hậu đắc sanh thiên thượng, kỳ nhơn ư thiên thượng cực ý tự ngu lạc tự niệm ngôn, ngã tại thế gian thời, tâm niệm thiện, khẩu ngôn thiện, thân hành thiện; thị cố ngã tự trí sanh thử gian, đắc lạc thậm lạc; thị vi giác.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi giác giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Tòng tri vi giác. Thí như Vương hữu trì tàng giả nhập tàng thất trung tự thị thất trung, tri hữu nhược thiên tiền, kim, ngân, châu, ngọc, tăng, bạch, tạp hương sắc giai tri tạp xứ, thị vi giác tri.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Nhơn hữu sở niệm, hà đẳng loại?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn hữu sở niệm nhân hữu sở tác; thí như nhơn hòa độc dược tự ẩm diệc phục hành ẩm nhơn, thân tự khổ diệc phục khổ tha nhơn thân.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn tác ác, tử hậu đương nhập Nê-Lê trung chư sở giáo giả giai nhập Nê-Lê trung; ác nhơn hữu sở niệm, sở tác ngôn như thị.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Hà đẳng vi nội động giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Chí niệm nội tiện động.'' Vương ngôn: ''Động hành thời vân hà?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như đồng huyên đồng phũ hữu nhơn vãng thiêu chi, kỳ khí hữu thanh cử hồ hữu dư âm nhi hành, nhơn như thị chí động niệm nhân hành.'' Na-Tiên ngôn: ''Thiêu thời vi động, hữu dư âm vi hành.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Năng hiệp thủ phân biệt chi bất thị vi hiệp, thị vi trí, thị vi niệm, thị vi ý, thị vi động gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Giả linh dĩ hiệp bất khả phục phân biệt dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương sử tể nhơn tác mỹ canh, trung hữu thủy, hữu nhục, hữu thông toán, hữu cương, hữu diêm thỉ, hữu noạ, Vương sắc trù hạ nhơn ngôn, sở tác mỹ canh như tiền thủ canh trung thủy vị, lai thứ thủ nhục vị, lai thứ thủ thông vị, lai thứ thủ cương vị, lai thứ thủ diêm thỉ vị, lai thứ thủ nọa vị, lai canh dĩ thành, nhơn ninh năng nhứt nhứt thủ canh vị dữ Vương bất?'' Vương ngôn: ''Canh nhứt hiệp dĩ hậu bất năng nhứt nhứt biệt vị dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Chư sự diệc như thị, nhứt hiệp bất khả biệt dã, thị vi khổ lạc, thị vi trí, thị vi động, thị vi niệm.'' Vương ngôn: ''Thiện tai! Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Nhơn trì mục thị diêm vị ninh khả biệt tri bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Vương tri nãi như thị gia, năng trì mục thị tri diêm vị?'' Vương ngôn: ''Mục bất tri diêm vị gia.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn trì thiệt năng tri diêm vị thủ bất năng dĩ mục tri diêm vị dã.'' Vương phục ngôn: ''Nhơn dụng thiệt tri vị vân'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn giai dụng thiệt biệt tri vị.'' Vương ngôn: ''Chư diêm vị giai đương dụng thiệt biệt tri gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhiên, Chư diêm vị giai đương dụng thiệt biệt tri nhĩ.'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Xa tái diêm ngưu ách diêm xa ngưu ninh năng biệt tri bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Xa ngưu bất năng biệt tri tri diêm vị dã.'' Vương vấn Na-Tiên ngôn: ''Diêm vị ninh khả xứng bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Vương trí nãi nhĩ năng xứng diêm vị Vương vấn.'' Na-Tiên ngôn: ''Diêm vị bất khả xứng dã. Kỳ khinh trọng khả xứng nhĩ.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Phàm nhơn thân trung ngụ tri tác chúng sự sở thành gia, tác nhứt sự thành ngũ tri gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Tác chúng sự sở thành, phi nhứt sự sở thành dã; thí như nhứt điạ ngũ cốc đương sanh thời các các tự sanh động loại; nhơn thân trung ngũ sự giai dụng chúng sự các sở sanh.'' Vương ngôn: ''Thiện tai! Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Thế gian nhơn đầu, tu, phát, phu, diện, mục, nhĩ, tỵ, khẩu, thân thể, tứ chi, thủ túc, giai hoàn cụ, hà cố trung hữu thọ mạng trường giả, trung hữu đoản mạng giả, hữu đa bịnh giả, trung hữu thiểu bịnh giả, trung hữu bần giả, trung hữu phú giả, trung hữu quí giả, trung hữu tiện giả, trung hữu đại sĩ giả, trung hữu tiểu sĩ giả, trung hữu đoan chánh giả, trung hữu xú giả, trung hữu vi nhơn sở tín giả, trung hữu vi nhơn sở nghi giả, trung hữu minh hiếu giả, trung hữu ngu giả, hà cố bất đồng?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như chư thọ mộc quả chúng, trung hữu thố bất điềm giả, trung hữu khổ giả, trung hữu tân giả, trung hữu điềm giả, trung hữu chính thố giả.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Thị giai thọ mộc, hà cố bất đồng?'' Vương ngôn: ''Sở dĩ bất đồng giả, kỳ tài các tự dị.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn diệc như thị, tâm sở niệm giả các các dị, thị cố linh thế gian nhơn bất đồng nhĩ, trung hữu đoản mạng giả, trung hữu trường mạng giả, trung hữu đa bịnh giả, trung hữu thiểu bịnh giả, trung hữu phú giả, trung hữu bần giả, trung hữu quí giả, trung hữu tiện giả, trung hữu đại sĩ giả, trung hữu tiểu sĩ giả, trung hữu đoan chánh giả, trung hữu xú giả, trung hữu ngữ dụng giả, trung hữu ngữ bất dụng giả, trung hữu minh giả, trung hữu ngu giả.'' Na-Tiên ngôn: ''Thị cố Phật sở ngôn, tùy kỳ nhơn tác thiện ác tự đương đắc chi, trung hữu hào quí giả, trung hữu bần cùng giả, giai thị tiền thế túc mạng thế tác thiện ác các tự tùy kỳ đức đắc chi.'' Vương ngôn: ''Thiện tai! Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Nhơn hữu dục tác thiện giả đương tiền tác chi gia, đương hậu tác chi hồ?'' Na-Tiên ngôn: ''Đương cư tiền tác chi, tại hậu tác chi bất năng ích nhơn dã. Cư tiền tác giả hữu ích ư nhơn.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Vương khát dục ẩm thời sử nhơn quật điạ tác tỉnh năng phó Vương khát bất?'' Vương ngôn: ''Bất phó khát dã; đương cư tiền tác tỉnh nhĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn diệc như thị, nhơn sở cư giai đương cư tiền, tại hậu tác giả vô ích dã.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Vương cơ thời nãi sử nhơn canh điạ, phấn điạ, chủng ngũ cốc cơ ninh dụng phạn gia, đương dự hữu trừ?'' Vương ngôn: ''Bất dã, đương tiên hữu trừ trữ.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn diệc như thị, đương tiên tác thiện, hữu cấp nãi tác thiện giả vô ích thân dã.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Thí như Vương hữu oán đương lâm thời xuất chiến đấu, Vương năng sử nhơn giáo mã, giáo tượng, giáo nhơn, tác chiến đấu cụ hồ?'' Vương ngôn: ''Bất dã, đương túc hữu trừ trữ lâm thời tiện khả chiến đấu, lâm thời giáo mã, giáo tượng, giáo nhơn, vô ích dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Phật kinh thuyết ngôn, nhơn đương tiên tự niệm thân tác thiện, tại hậu tác thiện vô ích dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương mạc khí đại đạo tựu tà đạo vô hiệu; ngu nhơn khí thiện tác ác hậu tọa đề khốc vô sở ích dã. Nhơn gia khí quyên trung chánh, tựu ư bất chánh, lâm tử thời hối tại hậu.'' Vương ngôn: ''Thiện tai! Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Khanh tào chư sa-môn ngôn, thế gian hỏa bất như Nê-Lê trung hỏa nhiệt dã. Khanh tào phục ngôn, trì tiểu thạch trước thế gian hỏa trung chí mộ bất tiêu dã. Khanh tào phục ngôn, cực thủ đại thạch trước Nê-Lê hỏa trung khước tiêu tận. Thị cố, ngã bất tín dã. Khanh tào phục ngôn, nhơn tác ác tử tại Nê-Lê trung sổ thiên vạn tuế, kỳ nhơn bất tiêu tử; thị cố ngã trọng bất tín thị ngữ dã.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Vương ninh văn kiến thủy trung hữu thư mãng, thư giao, thư biết, thư giải, hoài tử dĩ sa thạch vi thực bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, giai dĩ thị vi thực.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Sa-thạch tại phúc trung ninh tiêu bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, giai tiêu.'' Na-Tiên ngôn: ''Kỳ phúc trung hoài tử ninh phục tiêu bất?'' Vương ngôn: ''Bất tiêu dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Hà dĩ cố bất tiêu?'' Vương ngôn: ''Tương lộc độc đương nhiên cố bất tiêu.'' Na-Tiên ngôn: ''Nê-Lê trung nhơn diệc như thị, sổ thiên vạn tuế bất tiêu tử giả, kỳ nhơn sở tác tội quá vị tận, cố bất tiêu tử.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Thư sư tử, thư hổ, thư cẩu, thư miêu hoài tử giai nhục thực đạm cốt nhập phúc trung thời ninh tiêu bất?'' Vương ngôn: ''Giai tiêu tận.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Kỳ phúc hoài tử ninh phục tiêu bất?'' Vương ngôn: ''Bất tiêu dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Dụng hà cố bất tiêu?'' Vương ngôn: ''Độc dụng lộc tương, cố bất tiêu dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Nê-Lê trung nhơn diệc như thị, sổ thiên vạn tuế bất tiêu tử giả; Nê-Lê trung nhơn sở tác quá ác vị giải, cố bất tiêu tử.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Thư ngưu, thư mã, thư lư, thư quân, thư lộc, hoài tử giai thực thảo sô vi xan bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, giai dĩ thị vi thực.'' Na-Tiên ngôn: ''Kỳ sô thảo ninh ư phúc trung tiêu tận bất?'' Vương ngôn: ''Giai tiêu tận.'' Na-Tiên ngôn: ''Kỳ phúc trung tử ninh tiêu tận bất?'' Vương ngôn: ''Bất tiêu tận dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Hà cố bất tiêu tận?'' Vương ngôn: ''Độc dĩ tương lộc đương nhiên cố sử bất tiêu tận.'' Na-Tiên ngôn: ''Nê-Lê trung nhơn diệc như thị; thị tội quá vị tận, cố bất tiêu tử.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: '' Phu nhơn cập trưởng giả phú gia nữ ẩm thực giai mỹ tứ ý thực thực ư phúc trung ninh tiêu bất?'' Vương ngôn: ''Giai tiêu.''

Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Phúc trung hoài tử ninh tiêu bất?'' Vương ngôn: ''Bất tiêu dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Hà dĩ cố bất tiêu?'' Vương ngôn: ''Độc tương lộc cố sử bất tiêu dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Nê-Lê trung nhơn diệc như thị, sở dĩ sổ thiên vạn tuế bất tiêu tử giả dụng tiên thế tác ác cố vị giải, cố bất tiêu tử.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn tại Nê-Lê trung trưởng tại Nê-Lê trung, lão quá tận nãi đương tử.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Khanh tào chư sa-môn ngôn, thiên hạ điạ giai tại thủy thượng, thủy tại phong thượng, phong tại không thượng, ngã bất tín thị dã.'' Na-Tiên tiện tiền thủ Vương thư thủy thích dĩ tam chỉ toát cử chi, vấn Vương ngôn: '' Thị trung thủy vi phong sở trì bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, vi phong sở trì.'' Na-Tiên ngôn: ''Phong trì thủy diệc như thị.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Nê-Hoàn đạo giai quá khứ vô sở phục hữu gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nê-Hoàn đạo vô sở phục hữu dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Ngu si chi nhơn kính lai sách nội ngoại thân ái toạ, thị cố bất năng độ thoát ư lão, bịnh, tử.'' Na-Tiên ngôn: ''Trí giả học đạo nhơn nội ngoại thân bất trước dã; nhơn vô hữu ân ái, vô hữu ân ái giả, vô tham dục giả, vô hữu bào thai; vô hữu bào thai giả bất sanh bất lão; bất sanh bất lão, bất bịnh bất tử; bất bịnh bất ưu, bất khốc; bất ưu bất khốc, bất nội tâm thống, tiện đắc Nê-Hoàn đạo.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Chư học đạo giả tất năng đắc Nê-Hoàn đạo bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Bất năng tất đắc Nê-Hoàn đạo dã. Chánh hướng thiện đạo giả học tri chánh sự, đương sở phụng hành giả phụng hành chi; bất đương phụng hành giả viễn khí chi, đương sở niệm giả niệm, bất đương sở niệm giả khí chi, nhơn như thị giả đắc Nê-Hoàn đạo.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn bất đắc Nê-Hoàn đạo giả ninh tri Nê-Hoàn đạo vi khoái bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhiên, tuy vị đắc Nê-Hoàn đạo do tri Nê-Hoàn đạo vi khoái dã.'' Vương ngôn: ''Nhơn vị đắc Nê-Hoàn đạo giả hà dĩ tri vi khoái gia?'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Nhơn sanh vị thường triệt thủ túc vi thống xứ?'' Vương ngôn: ''Nhơn tuy vị thường cánh triệt thủ túc do tri vi thống dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Hà dụng tri vi thống dã?'' Vương ngôn: ''Kỳ nhơn triệt thủ túc thời ( ) hô dụng thị tri vi thống.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn diệc như thị, tiền đắc Nê-Hoàn đạo giả chuyển tương ngữ Nê-Hoàn đạo khoái dụng thị cố tín chi.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Na-Tiên ninh tằng kiến Phật bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Vị tằng kiến dã.'' Vương ngôn: ''Na-Tiên chư sư ninh tằng kiến Phật bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Chư sư diệc bất kiến Phật dã.'' - ''Như sử Na-Tiên cập chư sư bất kiến Phật giả, định vi vô hữu Phật dã.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Vương kiến ngũ bá thủy sở hiệp tụ xứ bất?'' Vương ngôn: ''Ngã bất kiến dã.'' Na-Tiên ngôn: '' Vương phụ cập thái phụ giai kiến thị thủy bất?'' Vương ngôn: ''Giai bất kiến dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương phụ cập thái phụ giai bất kiến thử ngũ bá thủy hiệp tụ xứ, thiên hạ định vi vô hữu thử ngũ bá thủy sở tụ xứ gia?'' Vương ngôn: ''Tuy ngã phụ cập thái phụ giai bất kiến thử thủy giả, thực hữu thử thủy gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Tuy ngã chư sư bất kiến Phật giả, kỳ thực hữu Phật.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!''

(Na-Tiên tì-kheo Kinh - Quyển Trung)

NA-TIÊN TÌ-KHEO KINH

Quyển Hạ

Vương phục vấn ngôn: ''Vô hữu phục thắng Phật giả gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhiên, vô hữu thắng Phật giả.'' Vương phục vấn: ''Hà dĩ tri vi vô hữu thắng Phật giả?'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Như nhơn vị tằng nhập đại hải trung ninh tri hải thủy vi đại bất, hữu ngũ bá hà, hà hữu ngũ bá tiểu hà, lưu nhập đại hà: nhứt giả danh Hằng, nhị giả danh Tín-tha, tam giả danh Tư-tha, tứ giả danh ( )-xoa, ngũ giả danh Thí-phí-di-nhĩ. Ngũ hà thủy trú dạ lưu nhập hải. Hải thủy diệc bất tăng, bất giảm.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương ninh năng văn tri bất?'' Vương ngôn: ''Thực tri.'' Na-Tiên ngôn: ''Dĩ đắc đạo nhơn cộng đạo thuyết vô hữu năng thắng Phật giả thị cố, ngã tín chi.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà dụng tri vô hữu năng thắng Phật giả?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Tạo tác thư sư giả vi thùy?'' Vương ngôn: ''Tạo tác thư sư giả danh Chất.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương ninh tằng kiến Chất bất?'' Vương ngôn: ''Chất dĩ tử cửu viễn, vị tằng kiến.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương vị tằng kiến Chất, hà dụng tri Chất vi tạo thư sư?'' Vương ngôn: ''Trì cổ thời thư tự chuyển tương giáo cáo, dụng thị, cố ngã tri danh vi Chất.'' Na-Tiên ngôn: ''Dụng thị cố ngã tào kiến Phật kinh giới như kiến Phật vô dị. Phật sở thuyết kinh đạo thậm thâm khoái, nhơn tri Phật kinh giới, dĩ hậu tiện chuyển tương giáo, dụng thị cố ngã tri vi vô hữu năng thắng Phật giả.'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Tự kiến Phật kinh đạo khả cửu hành chi?'' Na-Tiên ngôn: ''Phật sở thí giáo cấm kinh giới thậm khoái đương phụng hành chi chí lão.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn tử dĩ hậu thân bất tùy hậu thế sanh gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn tử dĩ hậu cánh thọ tân thân cố thân bất tùy.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như đăng trung chú cánh tương nhiên cố chú tục tại tân chú cánh nhiên. Nhơn thân như thị cố thân bất hành cánh thọ tân thân.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Vương tiểu thời tòng sư học thư, độc kinh bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, ngã tục niệm chi.'' Na-Tiên vấn Vương:

''Vương sở tòng sư thọ kinh thư sư ninh phục tri bản kinh thư gia, tất cựu đắc kỳ bản kinh thư?'' Vương ngôn: ''Bất dã. Sư tục tự tri bản kinh thư nhĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn thân như thử trí, cố cánh thọ tân thân.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Thẩm vi hữu trí vô?'' Na-Tiên ngôn: ''Vô hữu trí.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn đạo tha nhơn quả loã, đạo giả ninh hữu quá vô?'' Vương ngôn: ''Hữu quá.'' Na-Tiên ngôn: ''Sơ chủng tài thời thượng vô quả loã, hà duyên đạo giả đương hữu quá?'' Vương ngôn: ''Thiết bất chủng tài, hà duyên hữu quả, thị cố đạo giả vô trạng.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn diệc như thị, dụng kim thế tác thiện ác sanh ư hậu thế cánh thọ tân thân.'' Vương ngôn: ''Nhơn dụng thị cố thân hành tác thiện ác cánh tân thiện ác sở tại?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn chư sở tác thiện ác tùy nhơn như ảnh tùy thân; nhơn tử đản vong kỳ thân, bất vong kỳ hành. Thí như nhiên hỏa dạ thư hỏa diệt kỳ tự tục tại hỏa chí phục thành chi. Kim thế sở tác hành hậu thế thành như thọ chi như thị.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương ngôn Na-Tiên: ''Ninh năng phân biệt chỉ thị sở tại bất gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Bất khả đắc tri thiện ác sở tại.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Thọ mộcvị hữu quả thời ngôn ninh năng phân biệt chỉ thị ngôn kỳ chi gian vô hữu quả ninh khả dự tri chi bất gia?'' Vương ngôn: ''Bất khả tri.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn vị đắc đạo bất năng dự tri thiện ác sở tại.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn: ''Nhơn đương ư hậu thế sanh giả ninh năng tự tri bất.'' Na-Tiên ngôn: ''Kỳ đương sanh giả tự tri.'' Vương ngôn: ''Hà dụng tri chi?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như điền gia canh chủng thiên vũ thời tiết kỳ nhơn ninh dự tri đương đắc cốc bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, do tri đương đắc cốc đa.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn diệc như thị, nhơn đương ư hậu thế sanh dự tự tri.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Thẩm hữu Nê-Hoàn vô?'' Na-Tiên ngôn: ''Thẩm hữu.'' Vương ngôn: ''Na-Tiên ninh năng chỉ thị ngã Phật tại kỳ xứ bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Bất năng chỉ thị Phật tại kỳ xứ. Phật dĩ Bát-Nê-Hoàn khứ, bất khả đắc chỉ thị, chỉ thị kiến xứ.'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn nhiên đại hỏa dĩ tức diệt kỳ hoả, hỏa ninh khả phục chỉ thị tri quang sở tại bất?'' Vương ngôn: ''Bất khả tri xứ.'' Na-Tiên ngôn: ''Phật dĩ Bát-Nê-Hoàn khứ, bất khả phục tri xứ.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Sa-môn ninh tự ái kỳ thân bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Sa-môn bất tự ái kỳ thân.'' Vương ngôn: ''Như linh sa-môn bất tự ái kỳ thân giả, hà dĩ cố tự tiêu tức ngọa dục đắc an ôn nhuyễn, ẩm thực dục đắc mỹ thiện, tự hộ thị hà dĩ cố?'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Ninh tằng nhập chiến đấu trung bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, ngã tằng nhập chiến đấu trung.'' Na-Tiên ngôn: ''Tại chiến đấu trung, tằng vị đao, nhẫn, tiễn sở trúng bất?'' Vương ngôn: ''Ngã tằng phả vị đao, nhẫn sở trúng.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Đao, nhẫn, mâu, tiễn thương nại hà?'' Vương ngôn: ''Ngã dĩ cao, dược, miên, nhứ, lý nhĩ.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Vương vị ái thương cố dĩ cao, dược, miên, nhứ lý gia?'' Vương ngôn: ''Ngã bất ái thương.'' Na-Tiên ngôn: ''Thù bất ái thương giả, hà dĩ trì cao, dược, miên nhứ lý dĩ hộ chi?'' Vương ngôn: ''Ngã dục sử tật dũ nhĩ, bất ái kỳ thương.'' Na-Tiên ngôn: ''Sa-môn diệc như thị; bất ái kỳ thân, tuy ẩm thực, tâm bất lạc, bất dụng tác mỹ, bất dụng tác hảo, bất dụng tác cơ sắc, thú dục chi thân thể phụng hành Phật kinh giới nhĩ. Phật kinh thuyết ngôn, nhơn hữu cửu khổng vi cửu mâu thương, chư khổng giai xú xứ bất tịnh.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Phật vi thẩm hữu tam thập nhị tướng, bát thập chủng hảo, thân giai kim sắc hữu quang ảnh gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Phật thẩm hữu tam thập nhị tướng, bát thập chủng hảo, giai hữu kim sắc hữu quang ảnh.'' Vương ngôn: ''Phật phụ mẫu ninh phục hữu tam thập nhị tướng, bát thập chủng hảo, thân giai kim sắc hữu quang ảnh gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Phật phụ mẫu vô thị tướng.'' Vương ngôn: ''Như sử phụ mẫu vô thị tướng giả, Phật diệc vô thị tướng.'' Vương phục ngôn: ''Nhơn sanh tử tượng kỳ chủng loại, phụ mẫu vô hữu thị tướng giả, Phật định vô thị tướng.'' Na-Tiên ngôn: ''Phật phụ mẫu tuy vô thị tam thập nhị tướng, bát thập chủng hảo, thân kim sắc giả, Phật thẩm hữu thị tướng.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Vương tằng kiến liên hoa bất?'' Vương ngôn: ''Ngã kiến chi.'' Na-Tiên ngôn: ''Thử liên hoa sanh ư điạ, trưởng ư nê thủy chi trung, sắc thậm, hương hảo, ninh phục tượng loại nê thủy sắc bất?'' Vương ngôn: ''Bất tượng loại điạ nê thủy sắc.'' Na-Tiên ngôn: ''Tuy Phật phụ mẫu vô thị chư tướng giả, Phật thẩm hữu thị chư tướng; Phật sanh ư thế gian, trưởng ư thế gian, nhi bất tượng thế gian chi sự.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Phật thẩm như đệ thất Thiên vương Phạm sở hành bất dữ phụ nữ giao hội bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhiên, thẩm ly ư phụ nữ, tịnh khiết vô hà uế.'' Vương ngôn: ''Giả linh Phật như đệ thất Thiên vương sở hành giả, Phật vi đệ thất Phạm đệ tử.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Đệ thất Thiên vương giả hữu niệm vô niệm?'' Vương ngôn: ''Đệ thất Thiên vương Phạm hũu niệm.'' Na-Tiên ngôn: ''Thị cố đệ thất thiên vương Phạm cập thượng chư Thiên giai vi Phật đệ tử.'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Điểu minh thanh hà đẳng loại?'' Vương ngôn: ''Điểu minh thanh như nhạn thanh.'' Na-Tiên ngôn: ''Như thị điểu vi thị nhạn đệ tử, các tự dị loại; Phật diệc như thị, phi đệ thất Thiên vương Phạm đệ tử.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Phật ninh tất học tri phụng hành kinh giới bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Phật tất học tri phụng hành kinh giới.'' Vương ngôn: ''Phật tòng thùy sư thọ kinh giới?'' Na-Tiên ngôn: ''Phật vô sư. Phật đắc đạo thời tiện tất tự tri chư kinh đạo. Phật bất như chư đệ tử học tri. Phật sở giáo chư đệ tử giai đương phụng hành chí lão.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn phụ mẫu tử thời bi đề khốc lệ xuất, nhơn hữu văn Phật kinh diệc phục bi đề khốc lệ xuất, câu lệ xuất ninh hữu biệt dị bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn hữu phụ mẫu đề khấp giai cảm tư ái, tư niệm sầu ưu, khổ thống; thử tào ưu giả ngu si ưu nhĩ. Kỳ hữu văn Phật kinh đạo lệ xuất giả giai hữu từ ai chi tâm, niệm thế gian cần khổ, thị cố lệ xuất kỳ đắc phước thậm đại.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Dĩ đắc độ thoát giả, vị đắc độ thoát giả, hữu hà đẳng biệt dị?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn vị đắc độ thoát giả hữu tham dục chi tâm, nhơn đắc độ thoát giả vô hữu tham dục chi tâm, đản dục thú đắc phạn thực chi mạng nhĩ.'' Vương ngôn: ''Ngã kiến thế gian nhơn giai dục khoái thân, dục đắc mỹ thữc, vô hữu ( ) túc.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn vị đắc độ thoát giả phạn thực dụng tác vinh lạc hảo; nhơn đắc độ thoát giả tuy phạn thực bất dĩ vi lạc, bất dĩ vi cam, thú dục chi mạng.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn gia hữu sở tác niệm cửu viễn chi sự bất?''

Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sầu ưu thời giai niệm cửu viễn chi sự.'' Vương ngôn: ''Dụng hà đẳng niệm chi, dụng chí niệm gia, dụng niệm niệm gia?'' Na-Tiên vấn Vương ngôn: ''Ninh tằng hữu sở học tri dĩ hậu niệm chi bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, ngã tằng hữu sở học tri dĩ hậu phục cấp vong chi.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương thị thời vô vong gia, nhi vong chi hồ?'' Vương ngôn: ''Ngã thời võng niệm.'' Na-Tiên ngôn: ''Khả sai Vương vi hữu tượng.'' Vương phục vấn Na-tiên: ''Nhơn hữu sở tác giai niệm như phủ thủy hữu sở tác kim kiến tại sở tác giai dụng niệm tri gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Dĩ khứ chi sự giai dụng niệm tri chi, kim kiến tại chi sự diệc dụng niệm tri chi.'' Vương ngôn: ''Như thị nhơn đản niệm khứ sự bất năng phục niệm tân sự.'' Na-Tiên ngôn: ''Giả linh tân giả hữu sở tác bất khả niệm giả diệc như thị.'' Vương ngôn: ''Nhơn tân học thư kỹ xảo vi đường quyên gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn tân học thư họa giả hữu niệm cố linh đệ tử học giả hữu tri, thị cố hữu niệm nhĩ.'' Vương ngôn: '' Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn dụng kỷ sự sanh niệm gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn phàm hữu thập lục sự sanh niệm. Nhứt giả, cửu viễn sở tác sanh niệm. Nhị giả, tân hữu sở học sanh niệm. Tam giả, nhược hữu đại sự sanh niệm. Tứ giả, tư thiện sanh niệm. Ngũ giả tằng sở cánh khổ sanh niệm. Lục giả, tự tư duy sanh niệm. Thất giả, tằng tạp sở tác sanh niệm. Bát giả, giáo nhơn sanh niệm. Cửu giả, tượng sanh niệm. Thập giả, tằng hữu sở vong sanh niệm. Thập nhứt giả, nhân thức sanh niệm. Thập nhị giả, hiệu kế sanh niệm. Thập tam giả, phụ trái sanh niệm. Thập tứ giả, nhứt tâm sanh niệm. Thập ngũ giả, độc thư sanh niệm. Thập lục giả, tằng hữu sở ký cánh kiến sanh niệm. Vi thập lục sự sanh.''

Nhứt, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi niệm cửu giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Phật đệ tử A-nan, nữ đệ tử ưu bà di Cưu-thù-thiền-bãi niệm ức thế túc, niệm thời sự, cập dư đạo nhơn giai năng niệm khứ thế chi sự, như A-nan nữ đệ bối thậm chúng đa niệm thử dĩ tiện sanh niệm.''

Nhị, Vương phục vấn: ''Hà đẳng vi tân sở học sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Như nhơn tào học tri hiệu kế hậu phục vong chi, kiến nhơn hiệu kế tiện cánh sanh niệm.''

Tam, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi đại sự sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như Thái-tử lập vi Vương, tự niệm vi Vương hào quí; thị vi đại sự sanh niệm.''

Tứ, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi tư thiện sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như vi nhơn sở thỉnh hô cực thiện ý tân ngộ đãi chi, kỳ nhơn tự niệm ngôn tích nhựt vi kỳ sở thỉnh hô thiện ý đãi nhơn, thị vi tư thiện sanh niệm.''

Ngũ, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi cánh khổ sanh niệm?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn tằng vi nhơn sở qua chủy bế hệ lao ngục, thị vi cánh khổ sanh niệm.

Lục, Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Hà đẳng vi tự tư duy sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như tằng hữu sở kiến nhược gia thất tông thân cập súc sanh, thị vi tự tư duy sanh niệm.''

Thất, Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Hà đẳng vi tằng tạp sở tác sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn danh vạn vật tự nhan sắc, hương xú, cam khổ, niệm thử ngữ sự, thị vi tạp sanh niệm.''

Bát, Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Hà đẳng vi giáo nhơn sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn tự hỉ vong biên nhơn hoặc hữu giả, hoặc vong giả, vong vi giáo nhơn sanh niệm.

Cửu, Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Hà đẳng vi tượng sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn ngưu, mã, các tự hữu tượng loại, thị vi tượng sanh niệm.''

Thập, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi tằng sở vong sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như nhơn tốt hữu sở vong sổ sổ độc niệm đắc chi, thị vi tằng sở vong sanh niệm.''

Thập nhứt, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi nhân thức sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Học thư giả năng cầu kỳ tự, thị vi nhân thức sanh niệm.''

Thập nhị, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi hiệu kế sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Như nhơn cộng hiệu kế thành tựu tất tri sách thuật phân minh, thị vi hiệu kế sanh niệm.''

Thập tam, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi phụ trái sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Thí như cố cổ sở đương trái qui, thị vi trái cục sanh niệm.''

Thập tứ, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi nhứt tâm sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Sa-môn nhứt kỳ tâm tự niệm sở tòng lai sanh thiên ức thế thời sự, thị ngã vi nhứt kỳ tâm sanh niệm.''

Thập ngũ, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi độc thư sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Đế vương hữu cổ chi thư niệm ngôn kỳ đế, kỳ niên thời thư dã, thị vi độc thư sanh niệm.''

Thập lục, Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà đẳng vi tằng hữu sở ký cánh kiến sanh niệm giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhược nhơn hữu sở ký cánh nhãn kiến chi, tiện sanh niệm, thị vi sở ký sanh niệm.

Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Phật ninh tất tri khứ sự phủ thủy đương lai sự gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhiên, Phật tất tri chi.'' Vương ngôn: ''Giả linh Phật tất tri chư sự giả, hà cố bất nhứt thời giáo chư đệ tử, hà cố sảo sảo giáo chi?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Quốc trung ninh hữu y sư vô?'' Vương ngôn: ''Hữu.'' - ''Y sư ninh năng tất tri thiên hạ chư dược bất?'' Vương ngôn: ''Năng tất thức tri chư dược.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Kỳ y sư trị bịnh vi nhứt thời dữ dược sảo sảo dữ chi?'' Vương ngôn: ''Nhơn vị bịnh bất khả dự dữ dược, ứng bịnh nãi dữ dược nhĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Phật tuy tất tri khứ lai kiến tại chi sự diệc bất khả nhứt thời tất giáo thiên hạ, đương sảo sảo thụ kinh giới linh phụng hành chi nhĩ.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Khanh tào sa-môn ngôn, nhơn tại thế gian tác ác chí bá tuế, lâm dục tử thời niệm Phật, tử hậu giả năng đắc sanh thiên thượng. Ngã bất tín thị ngữ. Phục ngôn, sát nhứt sanh, tử tức đương nhập Nê-Lê trung, ngã bất tín thị ngữ.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Như nhơn trì tiểu thạch trí thủy thượng, thạch phù gia, một gia?'' Vương ngôn: ''Kỳ thạch một.'' Na-Tiên ngôn: ''Như linh trì bá mai đại thạch trí thuyền thượng, kỳ thuyền ninh một bất?'' Vương ngôn: ''Bất một.'' Na-Tiên ngôn: ''Thuyền trung bá mai đại thạch nhân thuyền cố bất đắc một. Nhơn tuy hữu bản ác, nhứt thời niệm Phật, dụng thị cố bất nhập Nê-Lê trung, tiện đắc sanh thiên thượng; kỳ tiểu thạch một giả như nhơn tác ác bất tri Phật kinh, tử hậu tiện nhập Nê-Lê trung.''

Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Khanh tào dụng hà đẳng cố hành học đạo tác sa-môn?'' Na-Tiên ngôn: ''Ngã dĩ quá khứ khổ, hiện tại khổ, đương lai khổ, dục khí thị chư khổ, bất dục phục thọ cánh cố hành học đạo tác sa môn.'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Khổ nãi tại hậu thế hà vi dự học đạo tác sa-môn?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Vương ninh hữu địch quốc oán gia dục tương công kích bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, hữu địch quốc oán gia thường dục tương công kích dã.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Địch chúa lâm lai thời Vương nãi tác đấu kỳ bị thủ quật thiểm gia, đương dự tác chi hồ?'' Vương ngôn: ''Đương dự hữu trừ đãi.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Dụng hà đẳng cố dự tác trừ đãi?'' Vương ngôn: ''Bị địch lai vô thời cố.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Địch thượng vị lai hà cố dự bị chi?'' Na-Tiên phục vấn Vương: ''Cơ nãi điền chủng, khát nãi quật tỉnh gia?'' Vương ngôn: ''Giai đương dự tác chi.'' Na-Tiên ngôn: ''Thượng vị cơ khát, hà cố dự tác điều độ?'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Đệ thất Phạm Thiên khứ thị kỷ sở?'' Na-Tiên ngôn: ''Thậm viễn, linh thạch đại như Vương điện tòng đệ thất Phạm Thiên thượng đọa chi lục nguyệt nhựt nãi đọa thử gian điạ nhĩ.'' Vương ngôn: ''Khanh tào chư sa-môn ngôn, đắc La-hán đạo như nhơn khuất thân tý khoảnh dĩ phi thượng đệ thất Phạm Thiên thượng.'''Vương ngôn: ''Ngã bất tín thị hành sổ thiên vạn ức lý, hà dĩ tật nãi nhĩ gia?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Vương bản sanh hà quốc?'' Vương ngôn: ''Ngã bản sanh Đại Tần quốc, quốc danh A-Lệ-Tán. '' Na-Tiên vấn Vương: ''A-lệ-tán khứ thị gian kỷ lý?'' Vương ngôn: ''Khứ nhị thiên do tuần hiệp bát vạn lý.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Phả tằng ư thử dao niệm bản quốc trung sự bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, hằng niệm bản quốc trung sự nhĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương thí phục cánh niệm bản quốc trung sự tằng hữu sở tác vi giả.'' Vương ngôn: ''Ngã tức niệm dĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương hành bát vạn lý phản phục hà dĩ tật?'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhược hữu lưỡng nhơn ư thử câu thời tử, nhứt nhơn thượng sanh đệ thất Phạm Thiên, nhứt nhơn sanh Kế Tân khứ thị thất bá nhị thập lý, thùy vi tiên đáo giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Lưỡng nhơn câu thời đáo nhĩ.'' Vương ngôn: ''Tương khứ viễn cận đại đa, hà dĩ câu chí?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Thí niệm A-lệ quốc.'' Vương ngôn: ''Ngã dĩ niệm chi.'' Na-Tiên phục ngôn: '' Vương thí phục niệm Kế tân.'' Vương ngôn: ''Ngã dĩ niệm chi.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Niệm thị lưỡng quốc, hà sở tật giả?'' Vương ngôn: ''Câu đẳng nhĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Lưỡng nhơn câu tử, nhứt nhơn sanh đệ thất Phạm Thiên thượng, nhứt nhơn sanh Kế tân diệc đẳng nhĩ.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Nhược hữu nhứt song phi điểu, nhứt điểu ư đại thọ thượng chỉ, nhứt điểu ư tiểu ty thọ chỉ, lưỡng điểu câu chỉ, thùy ảnh tiên tại điạ giả?'' Vương ngôn: ''Kỳ ảnh câu đáo điạ nhĩ.'' Na-Tiên ngôn: ''Lưỡng nhơn câu tử, nhứt nhơn sanh đệ thất Phạm Thiên thượng, nhứt nhơn sanh Kế tân diệc câu thời chí nhĩ.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn dụng kỷ sự học tri đạo?'' Na-Tiên ngôn: ''Dụng thất sự học tri đạo. Hà đẳng vi thất? Nhứt giả, niệm thiện ác chi sự. Nhị giả tinh tấn. Tam giả lạc đạo. Tứ giả phục ý vi thiện. Ngũ giả niệm đạo. Lục giả nhứt tâm. Thất giả thích ngộ vô sở tăng ái.'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn dụng thử thất sự học tri đạo gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Bất tất dụng thất sự học tri đạo. Trí giả trì trí biệt tri thiện ác, dụng thị nhứt sự biệt tri nhĩ.'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Giả linh dụng nhứt sự tri giả, hà vi thuyết thất sự?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Như nhơn trì đao trước thao trung ỷ bích đao, ninh năng tự hữu sở cát tiệt bất?'' Vương ngôn: ''Bất năng hữu sở cát tiệt.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn tâm tuy minh hội đương đắc thị lục sự cộng thành trí nhĩ.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn gia tác thiện đắc phước đại gia, tác ác đắc ương đại gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn tác thiện đắc phước đại, tác ác đắc ương tiểu. Nhơn gia tác ác nhựt tự hối quá, thị cố kỳ quá nhựt tiểu. Nhơn gia tác thiện nhựt dạ tự niệm hoan hỉ, thị cố đắc phước đại.'' Na-Tiên ngôn: ''Tích giả, Phật tại thời kỳ quốc trung hữu nhơn ngột vô thủ túc nhi thủ liên hoa trì thượng Phật. Phật tức cáo chư tì kheo ngôn, thử ngột thủ túc nhi khước hậu cửu thập nhứt kiếp bất phục đọa nhập Nê-Lê trung, súc sanh bệ lệ đạo trung, đắc sanh Thiên thượng; Thiên thượng thọ chung phục hoàn tác nhơn; thị cố, ngã tri nhơn tác tiểu thiện đắc phước đại. Tác ác, kỳ nhơn tự hối quá nhựt tiêu diệt nhi tận, thị cố ngã tri nhơn tác quá kỳ ương tiểu.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Trí giả tác ác, ngu nhơn tác ác, thử lưỡng nhơn ương cữu, thùy đắc đa giả?'' Na-Tiên ngôn: ''Ngu nhơn tác ác đắc ương đại; trí nhơn tác ác đắc ương tiểu.'' Vương ngôn: ''Bất như Na-tiên ngôn.'' Vương ngôn: ''Ngã quốc trị pháp, đại thần hữu quá tắc tội chi trọng; ngu dân hữu quá tắc tội chi khinh; thị cố trí giả tác ác đắc ương đại, ngu giả tác ác đắc ương tiểu.'' Na-Tiên vấn Vương: ''Thí như thiêu thiết tại điạ nhứt nhơn tri vi thiêu thiết, nhứt nhơn bất tri; lưỡng nhơn câu tiền thủ thiêu thiết, thùy lạn thủ đại giả gia?'' Vương ngôn: ''Bất tri giả lạn thủ đại.'' Na-Tiên ngôn: ''Ngu giả tác ác bất năng tự hối, cố kỳ ương đại. Trí giả tác ác tri bất đương sở vi nhựt tự hối quá, cố kỳ ương tiểu.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: '' Nhơn hữu năng trì thử thân phi hành thượng chí đệ thất Phạm Thiên thượng cập chí Uất-thiền- việt điạ cập sở dục chí xứ giả bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Năng.'' Vương ngôn: ''Nại hà trì thử thân thượng đệ thất Phạm Thiên cập Uất-thiền-việt điạ cập sở dục chí xứ hồ?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Vương ninh tự niệm thiếu tiểu thời khiêu hí nhứt trượng điạ bất?'' Vương ngôn: ''Ngã niên thiếu thời ý niệm dục khiêu tiện khiêu nhứt trượng dư điạ gia.'' Na-Tiên ngôn: ''Đắc đạo chi nhơn ý dục khiêu chí đệ thất Phạm Thiên thượng cập chí Uất-thiền-việt điạ giả diệc nhĩ.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Khanh tào chư sa-môn ngôn, hữu cốt trường tứ thiên lý, hà đẳng thân cốt nãi trường tứ thiên lý?'' Na-Tiên vấn: ''Vương tằng văn đại hải trung hữu đại ngư danh chất thân trường nhị vạn bát thiên lý giả bất?'' Vương ngôn: ''Nhiên, hữu đắc, ngã tằng văn chi.'' Na-Tiên ngôn: ''Như thị nhị vạn bát thiên lý ngư kỳ hiếp cốt trường tứ thiên lý.'' Vương quái chi, vi Vương phục vấn Na-Tiên: ''Khanh tào chư sa-môn thuyết ngôn, ngã năng đoạn suyễn tức chi sự.'' Vương ngôn: ''Nại hà đoạn suyễn tức khí gia?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Ninh tằng văn chí bất?'' Vương ngôn: ''Ngã văn chi.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương dĩ vi chí tại nhơn thân trung gia?'' Vương ngôn: ''Ngã dĩ vi chí tại nhơn thân trung.'' Na-Tiên ngôn: ''Vương dĩ vi ngu nhơn bất năng chế kỳ thân khẩu giả bất năng trì kinh giới giả, như thử tào nhơn diệc bất lạc kỳ thân.'' Na-Tiên ngôn: ''Kỳ học đạo nhơn năng chế thân khẩu, năng trì kinh giới, năng nhứt kỳ tâm đắc Tứ Thiền tiện năng bất phục suyễn tức nhĩ.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương vấn Na-Tiên: ''Vi hô ngôn hải hải vi thị thủy danh vi hải gia? Dụng tha sự cố ngôn hải gia?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn sở dĩ hô vi hải giả thủy dữ cố tham các bán, thị cố vi hải nhĩ.'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Hà dĩ cố hải tất hàm như cổ vị?'' Na-Tiên ngôn: ''Sở dĩ hải thủy hàm giả đạm súc dĩ lai cửu viễn cập ngư biết trùng đa cộng thanh tiện thủy trung, thị cố linh hàm nhĩ.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!''. Vương phục vấn Na-Tiên: "Nhơn đắc đạo dĩ ninh năng tất tư duy thâm áo chúng sự bất?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhiên, nhơn đắc đạo dĩ năng tất tư duy thâm áo chi sự.'' Na-Tiên ngôn: ''Phật kinh tối thâm áo chi chúng sự bất khả xứng lượng; chúng sự giai trí bình đoạn chi.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Nhơn thần, trí, tự nhiên thử tam sự ninh đồng các dị?'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn thần giả chủ giác, trí giả hiểu đạo, tự nhiên giả, hư không vô hữu nhơn.'' Vương phục vấn Na-Tiên ngôn: ''Đắc nhơn hà đẳng vi đắc nhơn giả. Nhãn thị sắc, nhĩ thính thanh, tỵ văn hương, khẩu tri vị, thân tri thô nhuyễn, chí tri thiện ác chi sự, hà sở vi đắc nhơn giả?'' Na-Tiên vấn Vương: ''Như linh nhơn năng mục tự thị thoát đồng tử khứ chi, thị ninh quảng viễn bất, liệt đại kỳ nhĩ thính thanh ninh quảng viễn bất, quyết tỵ linh đại kỳ văn hương ninh đa bất, khai khẩu linh đại tri vị ninh đa bất, bác cát cơ phu linh tín tri thô nhuyễn bất, bạt khứ kỳ chí thạnh niệm ninh đa bất?'' Vương ngôn: ''Bất dã.'' Na-Tiên ngôn: ''Phật tại sở tác thậm nan, Phật tạo sở tri thậm diệu.'' Vương phục vấn Na-Tiên: ''Sở tác hà đẳng thậm nan, hà đẳng thậm diệu?'' Na-Tiên ngôn: ''Phật ngôn năng tri nhơn phúc trung mục sở kiến sự tất năng giải chi; năng giải mục sự năng giải nhĩ sự, năng giải tỵ sự, năng giải khẩu sự, năng giải thân sự, năng giải bại sự, năng giải nghi sự, năng giải sở niệm sự, năng giải thần sự.'' Na-Tiên ngôn: ''Nhơn thủ hải thủy hàm chi ninh năng biệt tri khẩu trung thủy thị tuyền thủy, thị kỳ lưu thủy, thị ký hà thủy?'' Vương ngôn: ''Chúng thủy giai hiệp vi nhứt, nan các biệt tri.'' Na-Tiên ngôn: ''Phật sở tác vi nan giai năng biệt tri thị chư thủy vị, kim hải thủy kiến mục tiền chi sự Vương thượng bất năng biệt tri, kim nhơn thần bất kiến nhơn thân trung hữu lục sự bất khả kiến.'' Na-Tiên ngôn: ''Thị cố, Phật giải chi tòng tâm niệm chí mục sở kiến, tòng tâm niệm chí nhĩ sở thính, tòng tâm niệm chí tỵ sở khứu, tòng tâm niệm chí khẩu tri vị, tòng tâm niệm chí thân tri khổ lạc hàn ôn, thô kiên, tòng tâm niệm hữu sở hướng, Phật tất tri, phân biệt giải chi.'' Vương ngôn: ''Thiện tai!''

Na-Tiên ngôn: ''Dạ dĩ bán, ngã dục khứ.'' Vương tức sắc bàng thần thủ tứ đoan điệp bố ốn trí ma du trung trì dĩ vi cự, đương tống Na-Tiên qui cung, sự Na-Tiên như sự ngã thân. Bàng thần giai ngôn: ''Thọ giáo.'' Vương ngôn: ''Đắc sư như Na-Tiên, tác đệ tử như ngã, khả đắc đạo tật.'' Vương chư sở vấn Na-Tiên triếp sự sự đáp chi. Vương đại hoan hỉ. Vương tức xuất trung tàng hảo y trực thập vạn dĩ thượng Na-Tiên. Vương ngữ Na-Tiên: ''Tòng kim dĩ khứ, nguyện Na-Tiên nhựt dữ bát bá sa-môn cộng ư cung trung phạn thực, cập dục sở đắc giai tòng Vương thủ chi.'' Na-Tiên báo Vương: ''Ngã vi đạo nhơn lược vô sở dục.'' Vương ngôn: ''Na-Tiên đương tự hộ, diệc đương hộ ngã thân.'' Na-Tiên ngôn: ''Hà đẳng đương tự hộ cập hộ Vương thân?'' Vương báo ngôn: ''Khủng nhơn luận nghị hô Vương vi khan, Na-Tiên vị Vương giải chư hồ nghi nhi bất năng tứ dữ; khủng hoặc nhơn ngôn Na-Tiên bất năng giải Vương hồ nghi cố Vương bất thưởng tứ.'' Vương ngôn: ''Na-Tiên thọ giả đương linh ngã đắc kỳ phước, Na-Tiên diệc đương hộ kỳ danh.'' Vương ngôn: ''Thí như sự tử tại kim hạm trung do vi câu bế thường hữu dục vọng khứ, kim ngã tuy vi quốc-vương tại cung tỉnh trung kỳ ý bất lạc dục khí quốc khứ nhi hành học đạo.'' Vương ngữ cánh, Na-Tiên tiện khởi qui Phật tự.

Na-Tiên thích khứ, Vương thiết tự niệm, ngã vấn Na-Tiên vi hà đẳng sự, Na-Tiên vi giải ngã hà đẳng sự. Vương tự niệm, ngã sở vấn Na-Tiên mạc bất giải ngã ý giả.

Na-Tiên qui Phật tự diệc tự niệm Vương vấn ngã hà đẳng sự, ngã diệc báo Vương hà đẳng sự. Na-Tiên tự niệm, Vương sở vấn giả, ngã diệc tất vi giải chi. Niệm thử sự chí thiên minh.

Minh nhựt, Na-Tiên bị cà-sa trì bát trực nhập cung thượng điện tọa. Vương tiền vị Na-Tiên tác lễ dĩ, cập khước toạ. Vương bạch Na-Tiên: ''Na-Tiên thích khứ, ngã tự niệm, vấn Na-Tiên hà đẳng ngữ; Na-Tiên báo ngã hà đẳng ngữ, ngã phục tự niệm sở vấn Na-Tiên, Na-Tiên mạc bất giải ngã ý giả, ngã niệm thị ngữ hoan hỉ an ngọa chí minh. Na-Tiên ngôn: ''Ngã hành qui xá diệc tự niệm, Vương vi vấn ngã hà đẳng sự, ngã diệc vị Vương thuyết hà đẳng sự, ngã phục tự niệm, Vương sở vấn ngã triếp vi giải chi. Dụng thị cố hoan hỉ chí minh.

Ngữ cánh, Na-Tiên dục khứ. Vương tiện khởi vị Na-Tiên tác lễ.

(Na-Tiên Tì-kheo Kinh - Quyển Hạ)

***

Cáo lỗi:

Bản Phiên-âm nầy còn thiếu chuyển dịch ra tiếng Hán-Việt, có đánh dấu ( ). Thiện Nhựt chơn-thành tạ lỗi và kính mong được Quí Vị cao-minh, tinh thông Hán-học chỉ dạy thêm.

Trân-trọng,

Thiện Nhựt

HẾT