Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Lịch sử và tiểu sử
Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni
- Tác giả
- Minh Thiện Trần Hữu Danh & Diệu Xuân Nguyễn Thị Bạch Mai
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
6 pháp tu của Bồ-tát
(Lục độ hay 6 Ba-la-mật)
1- Bố thí : Các vị Bồ-tát đã hiểu rõ lý vô thường và vô ngã nên nguyện thực hành bố thí rốt ráo đến khi không còn thấy có gì là mình hay của mình nữa.
2- Trì giới : Các vị Bồ-tát nguyện thực hành 3 Tụ Giới đại thừa là đoạn trừ tất cả các điều ác, thực hành tất cả các điều lành, nhiếp độ tất cả chúng sanh.
3- Nhẫn nhục : Các vị Bồ-tát nguyện thực hành tâm bình đẳng, tận diệt ngã mạn và sân hận, được tâm nhẫn nhục tam muội. Nhẫn nhục ba-la-mật là điều kiện cần thiết để thực hành bố thí ba-la-mật và tiến tới vô ngã.
4- Tinh tấn : Các vị Bồ-tát nguyện suốt đời siêng năng thực hành 5 pháp môn bố thí, trì giới, nhẫn nhục, thiền định và trí huệ.
5- Thiền định : Các vị Bồ-tát nguyện đoạn trừ tất cả phiền não và vọng tưởng, tu rốt ráo căn viên thông, đến khi tâm được hoàn toàn thanh tịnh.
6- Trí huệ : Các vị Bồ-tát nguyện thực hành thiền quán đến khi rốt ráo đạt được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.
Tu Lục độ đưa đến các quả vị như sau :
Thập Tín: Thấm nhuần hạnh Bố thí.
Thập Trụ: Thấm nhuần hạnh Trì giới.
Thập Hạnh: Thấm nhuần hạnh Nhẫn nhục.
Thập Hồi-hướng: Thấm nhuần hạnh Tin tấn.
Tứ Gia-hạnh: Thấm nhuần hạnh Thiền định.
Thập Địa: Trí huệ phát sáng.
4 pháp tu của Đại Bồ-tát
(4 tâm vô lượng)
1- Từ : Ban vui cho tất cả chúng sanh.
2- Bi : Cứu khổ cho tất cả chúng sanh.
3- Hỷ : Vui khi chúng sanh hết khổ, được vui.
4- Xả : Tâm luôn luôn an lạc, thanh tịnh, bình đẳng, không cố chấp.
Thứ lớp tu chứng trong đạo Phật
Cõi Dục : Phàm phu Phàm phu Phàm phu
Thiền đạo : Thánh đạo : Bồ-tát đạo :
Thực-hành Như-Lai-Thiền. Thực-hành Bát-Thánh-Đạo. Thực-hành Lục-Độ.
Cõi Sắc : Sơ thiền Tu-đà-hoàn Thập Tín
Nhị thiền Tư-đà-hàm Thập Trụ
Tam thiền A-na-hàm Thập Hạnh
Tứ thiền A-na-hàm Thập Hồi-hướng
Cõi Vô-sắc : Không vô biên xứ A-na-hàm Tứ Gia-hạnh
Thức vô biên xứ A-la-hán Thập Địa: Hoan-hỉ địa
Vô Sở-hữu xứ A-la-hán Ly-cấu địa
Phi tưởng phi phi tưởng A-la-hán Phát-quang địa
Cõi Phật : Diệt thọ tưởng. Phật. Diệm-huệ địa
(Niết-bàn) Nan-thắng địa
Hiện-tiền địa
Viễn-hành địa
Bất-động địa
Thiện-huệ địa
Pháp-vân địa.
Ghi chú : Bảng so-sánh này chỉ có giá trị tương-đối vì 3 đường lối tu tập không giống nhau. Thiền đạo chú trọng về Chỉ (Định) và Quán (Huệ); Thánh đạo chú trọng về Giới, Hạnh, Nguyện; Bồ-tát đạo chú trọng về Độ Sanh bằng cách tự giác, giác tha, tự độ, độ tha. Phần Bồ-tát đạo được lấy từ trong Kinh Thủ Lăng-Nghiêm, quyển 8. Trong kinh có giải thích chi tiết về mỗi cấp bậc tu chứng của các vị Bồ-tát.
Các cảnh-giới theo đạo Phật
(25 cõi luân-hồi)
Cõi Dục (Kamaloka) :
1- Địa ngục (Niraya)
- Ngạ quỷ (Peta yoni)
- Súc sanh (Tiracchana yoni)
2 – Người (Manussa)
3- A-tu-la (Asura yoni)
4- Tứ Đại Thiên Vương (Catum-maha-rajika)
5- Đao-lợi thiên (Tavatimsa)
6- Dạ-ma thiên (Yama)
7- Đâu-suất-đà thiên (Tusita)
8- Hóa lạc thiên (Nimmanarati)
9- Tha-hóa-tự-tại thiên (Paranimmitavasavatti)
Cõi Sắc (Rupaloka) :
Sơ thiền : 10- Phạm-chúng Thiên (Brahma Parisajja)
11- Phạm-phụ Thiên (Brahma Purohita)
12- Đại-phạm Thiên (Maha Brahma)
Nhị thiền : 13- Thiểu-quang Thiên (Parittabha)
14- Vô-lượng-quang Thiên (Appamanabha)
15- Quang-âm Thiên (Abhassara)
Tam thiền : 16- Thiểu-tịnh Thiên (Parittasubha)
17- Vô-lượng-tịnh Thiên (Appamanasubha)
18- Biến-tịnh Thiên (Subhakinha)
Tứ thiền : 19- Quảng-quả Thiên (Vehapphala)
20- Vô-tưởng Thiên (Asanna)
21- Tịnh-cư Thiên (Suddhavasa) :
- Vô-nhiệt Thiên (Atapa)
- Vô-phiền Thiên (Aviha)
- Thiện-hiện Thiên (Sudassa)
- Thiện-kiến Thiên (Sudassana)
- Sắc-cứu-cánh Thiên (Akanittha)
Cõi Vô-Sắc (Arupaloka) :
22- Không-vô-biên-xứ Thiên (Akasanansa-yatana)
23- Thức-vô-biên-xứ Thiên (Vinnananca-yatana)
24- Vô-sở-hữu-xứ Thiên (Akincanna-yatana)
25- Phi-tưởng phi-phi-tưởng xứ Thiên (N’eva-sanna-nasanna-yatana)
Cõi Niết-Bàn (Maha-pari-nibbana) :
Là cõi Phật, cõi Diệt-thọ-tưởng-định (Nirodha-samapatti), ở khắp mọi nơi.
SÁCH THAM KHẢO
1) When did the buddha live?; tác giả Heinz Bechert; nhà xuất bản Sri Satguru Publications, Indian Books Centre, 40/5 Shakti Nagar, Delhi-1 10007 INDIA; năm 1995.
2) Geography of early buddhism; tác giả Bimala Churn Law; nhà xuất bản Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., Post Box 5715, 54 Rani Jhansi Road, New Delhi 110 055, năm 1979.
3) ĐƯỜng xƯa mÂy trẮng hay Theo Gót Chân Bụt ; tác giả Thích Nhất Hạnh ; nhà xuất bản Lá Bối ; năm 1993.
4) The life of buddha as legend and history; tác giả Edward J. Thomas; nhà xuất bản Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., Post Box 5715, 54 Rani Jhansi Road, New Delhi 110 055, năm 2003.
5) The life of the buddha according to the ancient texts and Monuments of india; tác giả A. Foucher, dịch giả Simone Brangier Boas; nhà xuất bản Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., Post Box 5715, 54 Rani Jhansi Road, New Delhi 110 055, năm 2003.
6) Buddha and the gospel of buddhism; tác giả Ananda K. Coomaraswamy; nhà xuất bản Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., Post Box 5715, 54 Rani Jhansi Road, New Delhi 110 055, năm 2003.
7) ĐỨc PhẬt vÀ PhẬt-phÁp (The Buddha and His Teachings, xuất bản năm 1988); tác giả Narada, dịch giả Phạm-Kim-Khánh; nhà xuất bản The Corporate Body of the Buddha Educational Foundation, 11F.,55 Hang Chow South Road Sec 1, Taipei, Taiwan, R.O.C.; năm 1999.
8) PhẬt giÁo nhÌn toÀn diỆn (The Spectrum of Buddhism); tác giả Piyadassi Mahathera, dịch giả Phạm-Kim-Khánh; nhà xuất bản Trung Tâm Narada, P.O. Box 22745, Seattle, WA 98122-0745, USA; năm 1995.
9) PhÁp TrÍch LỤc; soạn giả Huỳnh văn Niệm; nhà xuất bản Phật Bảo Tự, 3 rue Broca, 91600 Savigny-sur-Orge, France; năm 2000.
10) CuỘc ĐỜi ĐỨc PhẬt hay Sự tích Phật giáng thế; dịch giả Thích Trung-Quán; nhà xuất bản Chùa Khánh Anh, 14 av. Henri Barbusse, 92220 Bagneux, France; năm 1980.
11) LƯỢc sỬ PhẬt tỔ ThÍch-Ca MÂu-Ni; tác giả Giáo Hội Phật Giáo Tăng Già Khất Sĩ Thế Giới; nhà xuất bản Tinh-Xá Minh Đăng Quang, 8752 Westminster Avenue, Westminster, CA 92683, USA; năm 1985.
12) TrÊn ĐƯỜng hoẰng phÁp cỦa phẬt tỔ gotama; tác giả Trùng-Quang Nguyễn văn Hiếu; nhà xuất bản Pagode Buddharatanarama, 3 rue Broca, 91600 Savigny-sur-Orge, France; năm 1997.
13) ĐƯỜng vỀ xỨ PhẬt; tác giả Thích Minh-Châu, Thích Thiện-Châu, Thích Huyền-Vi, Pasadika (xuất bản tại Saigon năm 1964); nhà xuất bản Thành Phố Hồ Chí Minh, 62 Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 1, Thành Phố H.C.M., Việt-Nam; năm 1999.
14) XỨ phẬt tÌnh quÊ; tác giả Thích Hạnh-Nguyện và Vô-Thức; nhà xuất bản Đại Thừa, Sera Monastery, Ngari Khamtsen – H.N. 42B, P.O. Bylakuppe – 571104, Distt. Mysore – Karnataka, S. INDIA, năm 1996.
15) SỬ 33 vỊ tỔ thiỀn tÔng Ấn hoa; tác giả Thích Thanh-Từ; in tại Kim Ấn Quán, 1127 W. Gardena Blvd., Gardena, CA 90247, USA; Thiền Viện Trúc Lâm, Hộp thư số 50, Hồ Tuyền Lâm, Phường 3, Đà Lạt, Lâm Đồng, Việt Nam; năm 2002.
16) Buddhist legends I, II và III; dịch giả Eugene Watson Burlingame; nhà xuất bản Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., Post Box 5715, 54 Rani Jhansi Road, New Delhi 110 055, năm 1999. (Nguyên bản là quyển Kinh Pháp Cú Luận Giải (Dhammapad-Attha-katha) bằng tiếng Pali của ngài Buddhaghosa vào thế kỷ thứ V).
17) L’ evangile du bouddha; tác giả Paul Carus, dịch giả L. De Milloué; nhà xuất bản Editions Aquarius, 20 rue Jean-Violette, 1205 Genève, năm 1983.
18) The seeker’s glossary of buddhism; của The Corporate Body of the Buddha Educational Foundation, 11F., 55 Hang Chow South Road Sec 1, Taipei, Taiwan, R.O.C.; năm 1998.
19) PhẬt HỌc TỪ ĐiỂn; soạn giả Đoàn-Trung-Còn; xuất bản tại Sàigòn; năm 1963.
20) TỪ ĐiỂn PhẬt HỌc HuỆ-Quang; chủ biên Thích Minh-Cảnh; Tu viện Huệ-Quang, số 213/34 đường Hòa-Bình, Phường 19, Quận Tân-Bình, TP/H.C.M., Việt Nam; năm 1999.
21) Dictionnaire EncyclopÉdique du bouddhisme; tác giả Philippe CORNU; nhà xuất bản Editions du Seuil, 27 rue Jacob, Paris VIe, France; năm 2001.
22) VOCABULAIRE PALI-FRANCAIS DES TERMES BOUDdHIQUES; tác giả Nyanatiloka; nhà xuất bản Editions Adyar, 4 square Rapp, 75007 Paris, France; năm 1995.
23) Pali – english dictionary; tác giả T.W. Rhys Davids và William Stede; nhà xuất bản Motilal Banarsidass Publishers Pvt. Ltd., 41 U.A. Bungalow Road, Jawahar Nagar, Delhi 110 007, năm 2003.
24) English – pali dictionary; tác giả A.P. Buddhadatta Mahathera; nhà xuất bản Motilal Banarsidass Publishers Pvt. Ltd., 41 U.A. Bungalow Road, Jawahar Nagar, Delhi 110 007, năm 1997.
Ghi chú : Dưới đây là các tài liệu xưa về sự tích đức Phật :
Lalitavistara: Nói về tiểu sử đức Phật từ lúc đản sanh đến thời pháp đầu tiên.
Buddhacarita: Nói về cuộc đời đức Phật từ lúc đản sanh đến lúc nhập niết-bàn.
Buddha vamsa: Nói về 20 năm đầu hoằng pháp của đức Phật.
Mahavastu: Nói về dòng dõi và cuộc đới đức Phật, trích từ tạng Luật.
Mahavamsa: Lịch sử Tích-Lan với sự du nhập đạo Phật.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
