Đắc Nhân Tâm Theo Phong Cách Phật Giáo

Đôi lời giới thiệu

Tôi biết tâm nguyện đạo hữu Chính Trung ấp ủ về ý tưởng viết cuốn “Đắc Nhân Tâm theo phong cách Phật Giáo” từ lâu, và tôi tán thán ý tưởng này, ủng hộ thực hiện và hứa viết lời giới thiệu khi sách hoàn thành.

Đọc qua bản thảo, thấy đề mục của sách hoàn chỉnh tạo cho người xem cảm giác an nhiên, tĩnh tại và có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, lợi lạc cho người muốn tìm một phong cách sống của Phật Giáo giữa cuộc sống đời thường hối hả, bon chen, thực dụng xảy ra hiện nay trong xã hội chúng ta.

Xin giới thiệu đến thức giả, bạn đọc gần xa, đọc và thưởng lãm một phong cách sống mà tác giả Chính Trung đã để cả tâm mình vào đấy.

Viết tại Chùa Xá Lợi

Mùa An Cư 2556 (2012)

Tỳ Kheo Thích Đồng Bổn

Thượng Tọa Chùa Phật Học Xá Lợi

Trưởng ban Ban Phật Giáo Việt Nam

(Thuộc Viện Nghiên Cứu Phật Học Việt Nam,

Thành phố Hồ Chí Minh)

Người thầy của Tâm Thư Pháp

Ở Sài Gòn ai cũng biết thầy, nhất là dân thích thư pháp và nghệ thuật. Tôi thì cứ vào Sài Gòn là nhất định phải đến thăm thầy, thăm thư viện có nhiều sách hay và quý do chính thầy làm thủ thư, ngắm biết bao bức thư pháp do chính thầy sáng tác và uống trà, đàm đạo với thầy. Thầy có cái tên cũng rất ý nghĩa: Chính Trung.

Tôi mê thư pháp nên trong nhà tôi có đến mấy chục bức thư pháp. Bao nhiêu năm nay, mỗi lần Tết đến, tôi hay đi mua hay xin chữ ở Tây Hồ và các chùa tại Hà Nội. Tôi mải mê ngắm vẻ đẹp của từng con chữ, nét chữ (chủ yếu là chữ Hán) và cảm nhận ý nghĩa của những tác phẩm này.

Tuy nhiên, vài năm gần đây tôi mới biết đến thư pháp tiếng Việt. Rồi đặc biệt tôi có duyên lành biết đến một môn nghệ thuật mới - Tâm Thư Pháp. Người đầu tiên giảng cho tôi, chỉ ra cho tôi sự kỳ diệu này chính là thầy Chính Trung ở chùa Xá Lợi, thành phố Hồ Chí Minh.

Thầy Chính Trung dành ra các ngày chẵn trong tuần: thứ 2, thứ 4, thứ 6 và cả chủ nhật nữa để có mặt tại thư viện chùa Xá Lợi, quận 3. Tại đây thầy hướng dẫn những ai muốn học Tâm Thư Pháp, phân tích ý nghĩa từng nét, từng phần trên mỗi con chữ cho bất cứ ai quan tâm. Bạn ngắm các bức thư pháp đã thích, nhưng nếu được trực tiếp nghe thầy Chính Trung giảng, phân tích nữa thì chắc chắn bạn còn mê hơn. Tâm Thư Pháp rất rất đặc biệt.

Thầy Chính Trung luôn sẵn lòng giảng cho bạn về cách hình tượng hóa những con chữ để có tính phổ quát cao, về bút lý, tức cơ sở của bút viết, rằng tại sao lại viết như vậy. Thầy phân tích rõ rằng cần có cả hai thứ: đúng nghĩa và thể hiện ý tưởng của mình trong từng nét chữ.

Thầy Chính Trung giảng cho các trò cách viết thư pháp (tôi nghĩ là sáng tác thì đúng hơn). Rằng viết thư pháp như người quét nhà. Đơn giản vậy. Đưa ngọn bút qua phải để quét về bên trái. Đưa ngọn bút lên trên để quét xuống dưới. Thật tuyệt diệu và dễ hiểu.

Thầy Chính Trung nói rằng viết thư pháp chính là việc co duỗi các ngón tay, để thể hiện từng con chữ theo thư pháp. Rằng mỗi nét chữ của Tâm Thư Pháp đều hàm chứa ý nghĩa. Và rằng chúng ta phải thật sự sáng tác bằng tâm. Đúng vậy, khi ngắm các bức thư pháp của thầy, tôi thấy khách tham quan phân tích, cảm nhận và suy luận theo rất nhiều góc độ khác nhau!

Trong những chữ được thầy tặng, tôi rất thích chữ Nhẫn. Chữ NHẪN của thầy đặc biệt ở chỗ dấu ngã được thầy đặt bên dưới. Và dưới cùng là câu do chính thầy viết: “Nhờ ân nhân ngã nhẫn”. Hóa ra nhờ ơn của mọi người quanh mình ta mới nhận ra bản ngã của mình, mới biết cái tôi của mình. Hóa ra mình cần đưa mọi người lên trên, còn ta và cái ngã của ta phải đặt ở dưới cùng. Hóa ra cần khiêm cung và hạ thấp mình xuống. Và không thể không cám ơn bất cứ ai quanh mình đã tạo duyên để ta tu tập. Chính những ai mắng chửi ta, nộ nạt ta, đối xử không tốt với ta là những bậc thầy tuyệt vời. Đó chính là pháp để ta tu tập, để có hạnh nhẫn.

Thư pháp là một nghệ thuật. Tâm Thư Pháp phải là nghệ thuật của nghệ thuật. Viết Tâm Thư Pháp quan trọng nhất là tâm người viết. Nếu chúng ta viết bằng tâm, nhất định người xem sẽ cảm nhận được.

Tôi vô cùng vui mừng khi biết thầy Chính Trung đã chính thức hoàn thành bản thảo cuốn sách “Đắc Nhân Tâm theo phong cách Phật Giáo”. Tôi là người đầu tiên cầm bản thảo này, là người đầu tiên đọc bản thảo của thầy.

Tôi thì muốn đặt tên cuốn sách là “Đắc Nhân Tâm trong Tâm Thư Pháp”, bởi thầy Chính Trung đã thể hiện rất rõ Đắc Nhân Tâm trong từng nét chữ, trong từng bức thư pháp của mình. Mà ở Việt Nam, tôi chưa tìm thấy ai sáng tác Tâm Thư Pháp tuyệt vời hơn thầy!

Tôi biết rằng cuốn sách ra đời sẽ nhận được sự chào đón nhiệt thành của bạn đọc cũng như giới yêu văn hóa nghệ thuật. Tôi biết rằng đây là món quà quý giá sẽ được mua để tặng nhau. Tôi chắc rằng biết bao học trò của thầy và Phật tử cũng như những ai quan tâm đến thư pháp và nghệ thuật đang đón chờ. Và hơn thế nữa…

Thầy Chính Trung chỉ có một tài sản duy nhất - tâm thầy. Những bức thư pháp mà tôi và bạn được thấy chỉ là một phần của tâm thầy mà thôi!

TIẾN SĨ NGUYỄN MẠNH HÙNG

Vài dòng cảm nghĩ

Hân hạnh nhận được bản thảo “Đắc Nhân Tâm theo phong cách Phật Giáo” của chính tác giả - cư sĩ Chính Trung - Nhà Tâm Thư Pháp Việt Nam - một vị học Phật uyên bác. Tôi đọc đi đọc lại rất nhiều lần và vô cùng tâm đắc, hoan hỷ, an lạc tận hưởng những nét thư pháp tài tình, trác tuyệt, cảm giao, cũng như ý tưởng nội dung trong sách mà tác giả ân cần chuyển tải đến người học.

Đúng như những gì tác giả muốn nói, nếu bạn muốn tìm hiểu Đắc Nhân Tâm theo phong cách Phật Giáo với một ý nghĩ tò mò, so sánh, thỏa mãn tri thức… thì bạn hoàn toàn thất vọng. Muốn “được” tâm người, trước tiên bạn phải “được” (làm chủ) tâm mình. Vậy, tâm mình là gì? Chân tâm? Vọng tâm? Chân, vọng chỉ là hai mặt của sự đối đãi, như nói Anh và Tôi, Chúng ta và Mọi người…, thật ra chỉ là một không khác. Bởi tất cả chúng sinh theo quan điểm Phật Giáo, ai cũng bình đẳng như nhau, đều có Phật tánh, chẳng qua chúng ta bị vô minh, che mờ nên đã “QUÊN” nhau, như tác giả đã trình bày trong sách:

“QUEN nhau từ thuở xưa rồi

Xui chi che mặt để giờ ‘QUÊN’ nhau”

Khi hiểu Anh cũng như Tôi, Anh là Tôi, Tôi là Anh, thì làm chủ tâm Tôi tức là “được” lòng Anh, vì Tôi và Anh không hai, không khác, tình thương dành cho Tôi là cho Anh, chan hòa vị vô ngã, thì lúc ấy một ánh mắt, một nụ cười, một cái bắt tay, một lời nói, một hành động dù nhỏ hay lớn, dù tác ý hay vô tình, đều nhậm vận tự nhiên hợp với nhau, tương ứng nhau, không chống trái, tùy thuận nhau như đã QUEN nhau… tự thuở nào vậy. Đối với Lục hòa mà không bắt nguồn từ tình thương muốn xây dựng, bổ khuyết cho nhau cùng tiến bộ, cùng hòa hợp, cùng phát triển thì e rằng “bằng mặt mà không bằng lòng”, “đồng sàng dị mộng” mà thôi. Do đó, chương cuối cùng tác giả mới đề cập đến Lục hòa, Tứ nhiếp pháp coi như là điều kiện cần của người học Phật muốn “Đắc Nhân Tâm” nhưng không thể đủ, nếu không có chương đầu tiên là “Tình thương”. Đó cũng chính là huệ nhãn sâu sắc của người học và hành theo Phật mới có thể nhìn thấy “Phật” và cũng là điều mà tôi tâm đắc với tác giả nhất, trong toàn bộ nội dung của quyển sách này.

Trong Kinh Pháp Cú, Đức Phật dạy:

Vui thay chúng ta sống,

Không hận giữa hận thù!

Giữa những người thù hận,

Ta sống không hận thù.

Vui thay chúng ta sống,

Không bệnh giữa ốm đau!

Giữa những người bệnh hoạn,

Ta sống không ốm đau.

Vui thay chúng ta sống,

Không rộn giữa rộn ràng,

Giữa những người rộn ràng,

Ta sống không rộn ràng.

Sống như vậy là sống với tình thương, làm chủ tâm mình mà “được” tâm mình, tất nhiên cũng “được” tâm người.

Mùa Hạ năm Nhâm Thìn (2012)

Cư sĩ Minh Ngọc* cẩn trọng ghi

Lời nói đầu

Trong dòng đời triền miên bất tận này, quan hệ giữa người và người, giữa cá nhân và tập thể diễn ra với muôn vàn hình thức giao tiếp.

- Một cái nhìn với nhau - là một sự tiếp xúc.

- Tiếng điện thoại vang lên - là một sự tiếp xúc.

- Mùi hương thoang thoảng đâu đây - là một sự tiếp xúc.

- Ý tưởng vừa nổi lên trong tâm thức - là một sự tiếp xúc.

Vâng!

Ngày nay, khi mà hệ thống thông tin càng phát triển, mật độ tiếp xúc càng dày đặc; trong nhà ngoài ngõ, mọi lúc mọi nơi, hầu như sự tiếp xúc luôn có mặt, cho dù ta cố ý hay vô thức.

Giao tiếp được thực hiện, từ nguyên nhân nào cũng đều tạo thành kết quả tương ứng.

Quả được kết, khi thì tốt, khi thì xấu. Có khi không tốt cũng không xấu. Có khi vừa tốt lại vừa xấu.

Một vấn đề được nêu lên, từ những người mong muốn sự hoàn mỹ để phục vụ tốt hơn cho mọi người, cho cuộc đời: Bằng cách nào khiến sự tiếp xúc luôn luôn mang lại kết quả tốt?

- Chúng ta sẽ thảo luận vấn đề này để tìm giải pháp tối ưu.

* VỀ PHẦN NGƯỜI VIẾT: Vấn đề vừa nêu được giải đáp qua bản tiểu luận khái quát thành nhan đề: “Đắc Nhân Tâm THEO PHONG CÁCH Phật Giáo”. Bên trong, tác giả trình bày quan điểm, phương pháp của bản thân.

Xin được nói đôi nét về tựa sách. Thoạt tiên, dự kiến sách mang tên là: “Một số kinh nghiệm của bản thân trong việc giao tiếp”. Khi viết xong bản thảo, tôi trình lên Thầy, thỉnh cầu nhuận chính. Thầy góp ý đề tựa sách là: “ĐẮC NHÂN TÂM THEO PHONG CÁCH PHẬT GIÁO”. Tôi đã vâng theo ý Người.

- Đọc đến đây, Tôi đoán Bạn sẽ nêu câu hỏi: Vậy, Đắc Nhân Tâm theo phong cách Phật Giáo, có gì đặc biệt so với Đắc Nhân Tâm theo phong cách khác?

- Xin thưa: Câu hỏi sẽ được hồi đáp ở phần cuối sách (xin đừng vội đọc ngay những trang đó).

* ĐỐI VỚI BẠN ĐỌC: Trách nhiệm và bổn phận của người viết là tham gia, gợi ý, còn nghiền ngẫm để rút ra từ đây những phương pháp thiết thực - như chúng ta thường làm khi khảo cứu một văn bản nào đó rồi thực hành hay chẳng thực hành (Đọc để chơi, để giết thời giờ đấy mà!) hoàn toàn do Bạn quyết định. Vì chính Bạn là người ảnh hưởng hoặc chịu ảnh hưởng từ các cuộc tiếp xúc của Bạn với các đối tượng.

Bạn đọc! Ấp ủ đề tài từ lâu, đến nay Tôi hài lòng cho sách ra mắt quý vị. Tôi chân thành bày tỏ lòng tri ân đến các tác giả những quyển sách mà tôi tham khảo. Các vị là Thầy, là bậc Thiện Tri Thức, là Bạn, đã dạy cho tôi nhiều điều thật bổ ích, để Tôi vinh hạnh viết ra nơi đây gởi đến các Bạn. Và cùng nói với nhau, chúng ta cảm ơn đời đã tạo nhân duyên, cơ hội cho cuộc thảo luận đề tài này. Một đề tài luôn luôn mới và có ích cho cuộc sống, luôn luôn mới và có ích cho mọi người.

Em như tia lửa nhỏ

Nơi căn bếp đơn sơ

Lòng em dòng máu đỏ

Chứa chan tự bao giờ

***

Ở cõi đời lộng gió

Em sẽ bừng sáng lên

Hay lụi tàn lịm tắt

Câu hỏi lớn cuộc đời

***

Xuân hạ thu đông đến

Xuân hạ thu đông đi

Xuân hạ thu đông lại

Xuân hạ thu đông mãi

***

Và em tôi lửa nhỏ

Em sẽ bừng sáng lên

Chói chang như mặt trời

Giữa cõi đời lộng gió.

Bằng cách nào để mỗi chúng ta sẽ “Bừng sáng” lên bây giờ và mãi mãi. Ở đây và khắp nơi, chói chang như mặt trời?

Mời Bạn dành chút thời gian đọc sách này. Biết đâu Bạn sẽ tìm được một phương pháp tuyệt hảo cho chính Bạn, cho chính cuộc đời mà các Bạn đang sống với, sống cùng!

Sách được viết cẩn thận, trước khi đến tay Bạn đọc. Tôi tự tin khi nói và viết điều này. Song tôi vẫn luôn lo rằng nó còn khuyết điểm, Bạn sẽ bổ túc giùm nhé.

Thư gửi xin đề tên: CHÍNH TRUNG

Địa chỉ: 79 Nguyễn Du, P7 Gò Vấp,

Hồ Chí Minh, Việt Nam

Hoặc liên hệ điện thoại: 0909. 660. 825

Rất mong đón nhận ý kiến của các Bạn.

Nhặt nhạnh bao nhiêu đem đặt xuống

Nơi trang giấy trắng tưới mồ hôi

Hạt ươm mầm nẩy chồi vươn thẳng

Một chút tình thơ, vạn nghĩa đời.

Viết tại Thư Viện Chùa Phật Học Xá Lợi

Mùa Phật Đản 2556

CHÍNH TRUNG cẩn bút

Nam mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát

- Chứng Minh -

Chương 1

Tiên đề: Chúng ta là Anh Em

Ngay khi Tôi tác ý viết tiểu luận này, Tôi liền biết Bạn - Người đọc sách - và Tôi vốn có liên hệ. Liên hệ đó có thể là cùng huyết thống, cũng có thể là cùng một mối thâm giao. Cũng như khi Bạn cầm quyển sách và bắt đầu đọc những dòng chữ đầu tiên, thí dụ như là tựa sách chẳng hạn, thì dù Bạn cảm nhận hay chưa cảm nhận, Bạn vẫn cùng Tôi chung một hệ thống - Bạn và Tôi là Anh, là Em, là họ hàng thân thích, là bằng hữu của nhau!

Bạn ạ!

QUEN nhau từ thuở xưa rồi

Xui chi che mặt để giờ QUÊN nhau

(Mời bạn thưởng ngoạn bức Tâm Thư Pháp chữ QUÊN tiếp theo đây).

Bạn thấy chăng!

Nguyên là chữ QUEN, nhưng khi đội lên chiếc nón lá (dấu ^), dù là chiếc nón lá nên thơ, thì chữ QUEN đã biến thành chữ QUÊN.

Loài người chúng ta đang ở trong tình thế như vậy! Từ xa xưa, chúng ta đã QUEN biết nhau, nhưng trải qua bao cuộc luân hồi, ngẫu lục tang thương, tập nhiễm các cái xấu tốt lẫn lộn (đội thêm nón lá đó) nên từ QUEN biến thành QUÊN, rồi từ QUÊN trở thành XA LẠ. Từ XA LẠ hóa ra NGƯỜI DƯNG NƯỚC LẠ; xem nhau như NGƯỜI DƯNG NƯỚC LẠ nên dễ biến hờn thành giận, biến giận thành thù, biến thù thành sát hại lẫn nhau. Ôi! Thảm họa nhân gian bắt đầu từ đấy. Từ cái chỗ quên nhau!

Ôi!

Gặp nhau hờ hững, hững hờ

Giữa đường hoa nắng, bơ vơ độc hành!

Có người nói: Sở dĩ có thù hận, tranh giành, cướp hại giữa những người, chiến tranh giữa những nước, nguyên do là vì tranh quyền, đoạt lợi lẫn nhau, gốc gác từ chỗ tham si, xét cho cùng cũng vì hai chữ kinh tế.

Nói và hiểu như vậy, do họ nhìn nhận sự kiện ấy tại nơi có điểm gốc là hiện tại hoặc ở một khoảng thời gian hai, ba mươi năm hay 100 năm. Chứ nếu nhìn từ quá khứ, các vị sẽ thấy nó bắt nguồn do bởi “quên” nhau. Cái nhìn trước là cách nhìn của người phàm mắt thịt. Gọi là nhìn bằng nhục nhãn. Cái nhìn sau là cách nhìn của bậc thông tuệ, gọi là pháp nhãn.

Nếu Bạn còn nghi rằng chúng ta không phải là những người vốn đã quen nhau thì mời Bạn xét tiếp.

Vâng!

Bạn thử nghĩ xem có hàng tỷ người trên thế giới, mà sao có sự trùng hợp đến lạ thường: Bạn và Tôi đang nghĩ về quyển sách. Chẳng phải Bạn đang đọc nó ư? Sự lạ thường đó, Tôi nghiêm chỉnh giải thích, bởi vì Tôi và Bạn vốn là Bạn, là anh em, là quan hệ của nhau.

Bạn xét tiếp.

Khi viết, Tôi có thể “tức khắc” dừng lại cũng như khi đọc, Bạn có thể “tức khắc” dừng lại.

Sau khi dừng, Tôi có thể “tức khắc” tiếp tục viết, cũng như sau khi dừng, Bạn có thể “tức khắc” tiếp tục đọc.

Đặc tính “tức khắc” này, nơi Bạn và Tôi, chỉ có ở những người cùng chung một hệ thống sinh trưởng (khoa Di Truyền Học đã chứng minh: Ở những cặp sinh đôi, sinh ba,… thì các đứa trẻ thường có những suy nghĩ, hành động giống nhau). Dân tộc ta cùng một “Mẹ Âu Cơ”, nên Bạn thấy chăng chúng ta có màu da, màu mắt, vóc dáng, đặc tính sinh hoạt giống nhau và khác xa với những người ở nước khác. Đâu phải không duyên cớ mà người xưa gọi nhau là “Đồng bào”.

Lại nữa, khi Bạn và Tôi đều có đặc quyền “tức khắc” đối với quyển sách. Nghĩa là, sách mang tính chất “vật thuộc về” chúng ta. Sách ở trong nhà chúng ta. Chúng ta ở chung một ngôi nhà lớn có sách - đó là cuộc đời - và trọn quyền sử dụng như nhau. Ở chung một ngôi nhà thì phải là Anh Em, dòng họ, thân quyến của nhau, phải không?

Mời Bạn thưởng thức bức Tâm Thư Pháp ÂN TÌNH dưới đây.

Vâng! Chúng ta đều chung sống dưới mái gia đình ÂN TÌNH, thì sao lại là người xa lạ cơ chứ? Bạn có dám nghĩ hay nói rằng: Đời bạn không thụ ân, không thọ tình của bất cứ một ai hay không?

Hẳn, Bạn đang phì cười trước lập luận của Tôi, thậm chí Bạn còn cho đó là càn rỡ.

Nhưng thưa Bạn, Tôi rất nghiêm chỉnh khi nói và viết điều này.

Bạn hẳn biết. Cách đây hơn 11 thế kỷ, Tổ Quy Sơn Linh Hựu - một vị học và hành theo Phật, đã có thành quả, trở thành vị Tổ Khai Sơn của dòng thiền Quy Ngưỡng tại Trung Quốc - từng cảnh sách chúng ta rằng:

Giả sử thiên bách kiếp

Sở tác nghiệp bất vong

Nhân duyên hội ngộ thời

Quả báo hoàn tự thọ.

Thiền sư Việt Nam hiện đại, Hòa Thượng Thích Thanh Từ dịch là:

Giả sử trăm nghìn kiếp

Nghiệp đã tạo không quên

Nhân duyên khi gặp gỡ

Quả báo lại phải chịu.

Hòa Thượng giảng: “Đây là Tổ dẫn trong Kinh Nhơn Quả. Giả sử chúng ta đã tạo nghiệp, dù trải qua trăm ngàn kiếp, nghiệp đó cũng không mất. Khi hội đủ duyên thì quả báo sẽ đến và chúng ta phải nhận chịu. Đôi khi chúng ta tưởng những việc chúng ta đã làm sẽ qua mất theo thời gian, nhưng thật sự nó không mất mà âm hưởng vẫn còn. Như tiếng nói phát ra chúng ta tưởng là mất, nhưng thật sự nó vang ra và còn lưu lại đâu đó. Điều này bây giờ khoa học đã giúp chúng ta thấy rõ. Những hành động của chúng ta cũng thế. Tuy nhiên, không mất mà mất, mất mà không mất. Giả sử như khi chúng ta có quyền thế, đối với những người xung quanh lắm lúc ta có những lời lẽ hay hành động khinh miệt đối với họ. Lúc đó tuy bên ngoài vì sợ uy lực của ta nên họ không dám buồn trách, nhưng trong lòng họ nhớ mãi. Đến một ngày nào đó, chúng ta sa cơ thất thế, người kia có uy thế hơn, bấy giờ họ sẽ trả thù. Chừng ấy mới thấy nhơn quả rõ ràng. Là người tu biết rõ lý nhơn quả thì chúng ta phải dè dặt từng hành động, từng lời nói vậy. ”

Rồi lâu xa hơn nữa.

Cách đây hơn 25 thế kỷ, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã từng tuyên thuyết về điều đó trong Kinh Nhơn Quả (các Bạn rất nên tìm đọc).

Bạn sẽ không tìm được trong kinh văn những lời y như Tôi nói, mà Bạn sẽ suy ngẫm và bắt gặp từ nơi đó, những ý tưởng giống như Tôi nói. Bởi lẽ, tư tưởng, nhân sinh quan của Tôi được hấp thụ từ nơi đó.

Vậy, Tôi đề nghị chúng ta cùng nhau tuyên ngôn câu linh ngữ sau đây:

CHÚNG TA LÀ ANH EM - CHÚNG TA LÀ ANH EM - CHÚNG TA LÀ ANH EM.

Để đứng trên mảnh đất tình người ruột thịt, chúng ta cùng nhau thảo luận đề tài: ĐẮC NHÂN TÂM THEO PHONG CÁCH PHẬT GÍAO .

Chương 2

(Bạn sẽ thống nhất với Tôi, đặt tên cho chương này, sau cuộc thảo luận dưới đây của chúng ta)

Chúng ta cùng xét:

- Đắc Nhân Tâm tức được lòng người.

- Được lòng người! Để làm gì cơ chứ?

- Để công việc của ta được thuận lợi, được xuôi chèo mát mái, đem lại kết quả như ý, hoặc gần như ý, nhằm củng cố sự nghiệp của bản thân hoặc rộng hơn là của tập đoàn mình.

- Ở chương I, Bạn đã thấy Tôi nêu lên một nền tảng căn bản - một sách lược - đó là xác định một cách chắc chắn và kiên trì như vầy: Đối tượng mà mình đang tiếp xúc, sẽ tiếp xúc là Anh Em của mình (Bạn có thể không đồng tình với lập luận của Tôi nêu ở chương I - không sao - Bạn cứ xem đó như một 34 35 tiên đề. Giống như tiên đề Euclide trong toán học. Như thế, chúng ta dễ nói chuyện với nhau hơn), nói theo thuật ngữ nhà Phật, tức là dùng mắt từ bi để nhìn nhận chúng sinh: “Từ nhãn thị chúng sinh”. Tức là dùng lòng từ bi để đối đãi quần chúng. Từ bi là thuật ngữ Phật Giáo, nghĩa thực dụng của nó là tình thương, tình thương cao cả, thiêng liêng dành cho mọi đối tượng trong cuộc đời - Thương người đang đau khổ

- Thương người chưa thành công

- Thương người hay hờn giận

- Và thương cả những người đang vui cười, hạnh phúc. (Bởi họ đâu biết vô thường đang núp trong nụ cười và niềm vui sướng của họ),…

Và khi Bạn thương người đạt đến mức độ:

Thương người như thể thương thân

Là Bạn đã tiếp cận và sắp nắm bắt được bí quyết của nghệ thuật Đắc Nhân Tâm rồi đó.

Tôi có quen với hai vị cư sĩ phái nữ đứng tuổi, họ đã có thông gia. Một hôm, sau khi lễ tụng xong thời kinh ở chùa, Tôi vô tình nghe được đoạn đối thoại sau đây của hai vị ấy:

- Bà A hỏi bà B: Chị đã đối xử như thế nào mà con dâu của chị, tôi thấy nó thương chị quá, chăm sóc, lo từng ly từng chút cho chị.

- Bà B cười đáp: Có gì đâu chị ơi! Tôi thương nó như con ruột của tôi. Chị biết không, khi nó bị bệnh, tôi đã chăm sóc nó rất chu đáo, đến giặt đồ dơ của nó, tôi cũng chẳng từ nan.

Ồ! Bà mẹ chồng này sao giống như bà mẹ trong Kinh “Báo đáp công ơn cha mẹ” mà Đức Phật đã truyền dạy quá!

.....................

Điều thứ 7 không chê ô uế

Giặt đồ dơ của trẻ không phiền

Nên chẳng lạ gì nàng dâu lại chăm sóc bà mẹ chồng chu đáo như vậy.

Phàm, hễ gieo hạt giống nào, theo thời gian hạt giống ấy sẽ nẩy mầm, ra chồi, ra lá, ra hoa, rồi kết quả. Bà mẹ chồng đã gieo hạt giống tình thương nơi cõi lòng nàng dâu, nên bà gặt hái được quả tình thương. Quy luật nhơn quả, ở đâu và mọi thời đều không hề sai lệch. Hiểu và nắm được quy luật này, vận dụng nó vào cuộc đời của mình, Bạn và Tôi, khi có dịp tiếp xúc, hay chưa tiếp xúc với một nhân vật nào đó dù sang hay hèn, dù thân hay sơ, chúng ta nên tác ý như vầy:

- Khởi lên tình thương yêu đối với người ấy trong tâm khảm. Khởi lên ý niệm người ấy là Anh, Chị, Em của bản thân. Nhờ đây, ta tôn trọng đối tượng. Rồi phát ra thái độ, ngôn ngữ, cử chỉ, động tác, mang tính chất yêu thương, tôn trọng để đối đãi với đối tượng.

Bạn sẽ nhận được kết quả vượt qua cả hiệu quả “Đắc Nhân Tâm” mang lại.

Tôi có quen một người bạn phụ trách kinh doanh cho một công ty phân bón ở thành phố này. Bạn ấy đã chỉ đạo cho nhân viên thuộc quyền phương cách như sau:

- Hễ chuông điện thoại vang lên, các vị phải nghĩ trong đầu: À! Có khách mang nguồn lợi lộc đến cho mình. Các vị phải mỉm cười, lập đi lập lại 3 lần như vậy, rồi mới được nhấc máy lên. Câu đầu tiên phải nói là: Cảm ơn quý khách đã gọi cho chúng tôi.

- Khi chuông điện thoại chưa vang, các vị phải nghĩ trong đầu: À! Các đại lý, bạn hàng của mình đang bận rộn bán hàng. Cầu cho các vị ấy bán được nhiều hàng.

Bạn biết không, nhờ áp dụng phương cách đó mà Bạn tôi đã giúp đưa công ty đạt được thành tích cao trong hệ thống các công ty phân bón của thành phố, của toàn miền. Hiện nay, Bạn ấy đã tự lập công ty và làm ăn riêng.

- Vừa lòng khách đến, vui lòng khách đi.

- Khách hàng là thượng đế. Khách hàng là ân nhân của chúng tôi.

Những phương châm như thế, nếu được áp dụng một cách chu đáo, đúng đắn, chắc chắn sẽ mang lại nguồn lợi chân chính cho cửa hàng. Bởi vì phương châm đó một cách vô thức đã áp dụng “tình thương” đối với khách hàng.

Từ tiên đề Chúng ta là Anh Em và sự vận dụng quy luật nhơn quả, suy ra hệ luận:

Dùng TÌNH THƯƠNG khi giao tiếp.

Cũng hợp lý phải không?

Chúng ta lập biểu đồ sau cho chương này.

Tác ý

Gieo hạt giống

yêu thương

vào cộng đồng xã hội

Thể hiện

- Qua ngôn ngữ

- Cử chỉ

- Hành động

Nhận lại kết quả

Yêu thương chứ

nói gì chỉ

Đắc Nhân Tâm

Có một câu hỏi mà tôi nghĩ nên nêu ra ở đây.

Trong thực tế, tình thương hay tình cảm, cảm xúc chỉ phát sinh khi sự tiếp xúc, giao tiếp xảy ra. Rồi sau đó mới có hay không có thành quả “Đắc Nhân Tâm”? Nơi đây tác giả đề nghị phải khởi lên tình thương trước khi có sự tiếp xúc, thì có vẻ như là lấy đuôi làm đầu vậy?

Đây là câu hỏi hay!

Chúng ta cùng xét.

Trong “thực tế” (cụm từ mà Bạn đang dùng đó) tình cảm sẽ nẩy nở giữa hai đối tượng gặp nhau ít nhất là một lần, rồi phát triển theo hướng tốt hoặc xấu với sự tham dự của thời gian. Đó là ta đã tự chọn một cách vô thức điểm gốc cho “thực tế”, theo đó điểm gốc của thời gian là hiện tại, chiều thuận là tương lai và chiều nghịch là quá khứ. Do đó, ta chỉ nhận được kết quả tương ứng cho quãng thời gian từ hiện tại đến tương lai. Chúng ta bỏ quên một cách vô thức thời gian, không gian quá khứ, chúng ta cũng bỏ quên cả nhân vật của quá khứ - một thực thể vốn là tiền thân của hiện tại.

Còn khi chúng ta đạt được ý niệm “thực tế” gồm cả quãng thời gian, nơi chốn quá khứ mà ý thức chúng ta ngày nay không thể nào đạt được khả năng biết tường tận đối tượng này cho đến bây giờ và kéo dài đến mai sau, nghĩa là “thực tế” không bị ràng buộc bởi điểm gốc được chọn một cách vô thức là hiện tại, chúng ta nhận ra ngay rằng: Tác ý khởi lên tình thương đối với mọi người đang gặp hay chưa gặp, đang tiếp xúc hay chưa tiếp xúc không có gì là ngược nghịch cả, mà trái lại: Đầu là tình thương rồi mới tới đuôi là Đắc Nhân Tâm. Đầu “gieo tình” rồi sau mới gặt “quả tình” là Đắc Nhân Tâm.

Bởi vì, tự giới hạn khi chọn điểm gốc là hiện tại cho thời gian của “thực tế” nên vô tình chúng ta lại cô lập không gian, cô lập mối liên hệ giữa ta và người. Chúng ta đối chiếu hai biểu đồ sau ắt sẽ rõ.

Khi chọn điểm gốc là hiện tại cho “thực tế”.

Khoảng cách a bị bỏ quên, chứng tỏ tư tưởng thiếu sót, hời hợt.

Khi chọn điểm gốc cho “Thực tế” ở quá khứ.

Thực tế xuyên suốt từ khởi thủy đến vô lượng định ở tương lai. Chứng tỏ tư tưởng phóng khoáng, toàn diện.

Hỏi rằng: Giữa hai loại người đại diện cho hai lối chọn điểm gốc nêu trên, loại người nào có xác suất “Đắc Nhân Tâm” cao hơn? Câu hỏi này ai trả lời cũng đúng.

Một phản biện nữa cũng cần nêu lên ở đây:

- Nếu ta và người từng là Anh Em, sao bản thân lại “không biết”?

Không phải “không biết” mà là “không nhớ”. “Không nhớ” nên lâm vào tình thế ngộ nhận là “không biết”. Sở dĩ “không nhớ” gì về thời quá khứ cách quá xa thời hiện tại là vì chúng ta đang lâm vào tình thế “cách ấm” (Thiền Sư Thạch Liêm ở thế kỷ 17 gọi là “cách âm”).

“Cách ấm” là một thuật ngữ Phật Giáo chỉ tình trạng gián cách dài đằng đẵng, dài đến nỗi chủ thể không thể nhớ được những sự kiện, sự việc do chính mình đã từng tham dự, tham gia (tất nhiên là với những hình dáng khác nhau).

Tôi lấy một thí dụ giúp bạn hiểu tình trạng “cách ấm” của loài người.

Thí dụ như từ thuở nhỏ, gia đình chúng ta sinh sống tại địa phương A. Rồi vì nguyên do này hay nguyên nhân khác, gia đình chúng ta phải dời sang địa phương B, rồi C, rồi D, rồi nhiều nhiều địa phương khác nữa, đến bây giờ chúng ta sinh sống tại đây. Ai là người có thể nhớ những tình trạng sinh hoạt của mình tại các địa phương A, B, C, D,… Tình trạng không nhớ do bị gián cách với hiện tại được gọi là “cách ấm” (“ấm” tức là phần tâm hồn gồm thọ, tưởng, hành, thức và phần thể xác gồm đất, nước, gió, lửa của một con người).

Như vậy, do bị “cách ấm” mà Bạn “không nhớ” được người mà Bạn đang gặp gỡ, đang tiếp xúc, sắp gặp đây, sẽ gặp đó chính là Anh Em, hoặc họ hàng, hoặc bạn bè với chính Bạn.

Tôi sẽ viện dẫn ra đây lời thống thiết của một bậc vĩ nhân của loài người - Đức Phật Thích Ca Mâu Ni - để làm bằng chứng hùng hồn cho luận điểm nêu trên.

PHẬT NÓI KINH

BÁO HIẾU CHA MẸ

Một thuở nọ Thế Tôn an trụ,

Xá Vệ thành Kỳ Thụ viên trung,

Chư Tăng nhóm hội rất đông,

Tính ra số đến hai muôn tám ngàn.

***

Lại cũng có các hàng Bồ Tát

Hội tại đây đủ mặt thường thường,

Bấy giờ Phật lại lên đường,

Cùng hàng đại chúng nam phương tiến hành.

Bên đường bỗng rành rành mắt thấy

Núi xương khô bỏ đấy lâu đời,

Thế Tôn bèn vội đến nơi,

Lạy liền ba lạy rồi rơi giọt hồng

***

Đức A Nan tủi lòng ái ngại

Chẳng hiểu sao Phật lạy đống xương,

Vội vàng xin Phật dạy tường:

Thầy là từ phụ ba phương bốn loài,

Ai ai cũng kính Thầy dường ấy,

Cớ sao Thầy lại lạy xương khô?

Phật rằng trong các môn đồ

Ông là đệ tử đứng đầu dày công

Bởi chưa biết đục trong chưa rõ

Nên vì ngươi ta tỏ đuôi đầu.

Đống xương dồn dập bấy lâu

Cho nên trong đó biết bao cốt hài

Chắc cũng có ông bà cha mẹ

Hoặc thân ta hoặc kẻ ta sanh

Luân hồi sanh tử tử sanh

Lục thân đời trước, thi hài còn đây

Ta lễ bái kính người tiền bối

Và ngậm ngùi vì nhớ kiếp xưa

Một bậc vĩ nhân đã nhận thức như thế, dạy học trò như thế, truyền pháp như thế. Bạn và Tôi chắc không thể nghĩ lệch, khác hướng tư tưởng này. Phải không? Câu hỏi ai trả lời cũng đúng.

Tóm lại, qua hai chương vừa thảo luận, chúng ta xác định được một phương pháp giao tiếp để “Đắc Nhân Tâm” như sau:

- Muốn có quả là “Đắc Nhân Tâm” thì chúng ta phải gieo “hạt giống tình thương” vào mọi người, quen hay lạ, chưa gặp hay đang gặp. Hạt giống tình thương ấy vốn có sẵn nơi tấm lòng. Chúng ta cứ khởi lên cứ tác ý tức là gieo rồi đó, để khi gặp bất cứ đối tượng nào, và hội đủ nhân duyên, hạt giống ấy sẽ nẩy mầm thân thiện rồi kết quả “Đắc Nhân Tâm”.

- Dùng Tình thương khi giao tiếp! Sự huyền diệu của tình thương! Mẹ của Bạn, Mẹ của Tôi, Mẹ của tất cả mọi người, đều tường tận điều đó. Mẹ tác thành cho con thành nhân chi mỹ, nên người hữu dụng. Mẹ chuyển hóa tánh xấu cho con khiến con thành hiền nhân. Mẹ cải biến con từng giây từng phút, chỉ duy nhất bằng Tình Thương Của Mẹ. Vậy, chiếu theo những điều vừa luận trên, Tôi mạnh dạn đề nghị đặt tên cho chương này: Tình thương là phép mầu.

Chương 3

Biết cho trước khi nhận

Chương I: Tiên đề “Chúng ta là Anh Em”.

Chương II: Chúng ta suy ra được hệ luận: Tình thương là phép mầu.

Ở chương III này, giới thiệu với các bạn sách lược “BIẾT CHO TRƯỚC KHI NHẬN ”.

- Khi đứng vững trên mảnh đất tình người: Chúng ta là Anh Em và hiểu rõ tường tận phép mầu của tình thương, chúng ta dễ dàng thể hiện sách lược: “Biết cho trước khi nhận”.

“Biết cho trước khi nhận” là phương pháp thiện xảo để thu phục lòng người. Bởi vì hiệu quả của nó là tất nhiên, không sai chạy nên nó được nâng lên hàng sách lược. Đây là định lý được rút ra từ giáo lý nhơn quả của nhà Phật. Trong nhà Phật, khái quát nghệ thuật “cho” bằng diệu pháp “bố thí”: tài thí, pháp thí, vô úy thí.

- Cho mà cho cái gì mới được chứ?

- Cho cái mà đối phương đang thiếu, đang khao khát.

- Họ đang thiếu, đang khao khát cái gì?

- Phải quan sát mới nhận thấy được.

Bởi trước đã khởi tình thương đối với bất cứ ai nên khi tiếp xúc ta dễ nhận thấy họ đang thiếu thốn cái gì? Đây là lý luận dựa trên kinh nghiệm của bản thân người viết - Vợ nhìn nét mặt chồng. Biết ngay đấng phu quân đang cần cái gì! Phải không?

- Đa số người ở đời, thiếu thốn về danh, lợi và tình. Ba thứ đó lại kéo thêm ba thứ khác là: Chức vị, quyền hành và thế thần.

- Đối với sáu phần này, một con người bình thường không bao giờ đầy đủ. Với kẻ phi thường, họ sống với chủ trương TRI TÚC tức là biết đủ, nghĩa là họ khắc phục, chuyển hóa tình trạng đó bằng phương pháp “sao cũng được”. Đây là hạng người đáng khâm phục

- Do thiếu thốn nên theo nhu cầu họ sinh ra ham muốn. Sáu cái ham muốn nêu trên của người đời nằm trong phạm trù ngũ dục. Giáo lý nhà Phật gọi là TÀI, SẮC, DANH, THỰC, THÙY (tiền tài, sắc đẹp, danh vị, ăn uống, ngủ nghỉ), nói cụ thể là họ có xu hướng:

Sắc dục: Ham muốn sắc đẹp, vật chất.

Thanh dục: Ham muốn âm thanh, danh vọng, tiếng khen.

Hương dục: Ham muốn về tiếng tốt, danh vị cao, quyền thế, tiền bạc.

Vị dục: Ham muốn về ăn ngon mặc đẹp, ở cao.

Xúc dục: ham muốn tình dục thái quá hoặc những sự tiếp xúc với giới thượng lưu sang trọng trong xã hội (một biến tướng của sắc dục, thanh dục).

Bởi vậy, khi Bạn cung cấp cho họ đạt được các ham muốn đó, đương nhiên họ sẽ có thiện cảm với Bạn. Nói theo chủ đề, Bạn sẽ được lòng họ. Bạn sẽ Đắc Nhân Tâm.

- Làm thế nào để biết cụ thể họ thiếu thốn, ham muốn cái gì? Bạn phải quan sát, kiên trì quan sát. Có vài dấu hiệu mà bạn có thể căn cứ vào đó mà suy đoán trong lần gặp gỡ đầu tiên, giống như ở ngành y, căn cứ vào triệu chứng mà chẩn đoán bệnh trạng vậy.

Trong sinh hoạt của mình, con người thường biểu hiện từ bên trong ra bên ngoài bảy dấu hiệu gọi là thất tình: “Mừng, giận, lo, sợ, thương, ghét, muốn”, và tám hình thái của lời nói biểu hiện cho thất tình: lợi, suy, hủy, dự, xưng, cơ, khổ, lạc.

Lợi: lợi ích

Suy: hao tổn

Hủy: chê bai

Dự: gián tiếp khen ngợi người

Xưng: trực tiếp ca tụng người

Cơ: dùng việc giả để nói xấu người

Khổ: gặp chướng ngại duyên nghịch cảnh, thân tâm bị bức bách khiến cho khổ não

Lạc: gặp được tốt, cách thuận, thân tâm vui vẻ hân hoan.

Dưới đây, tôi lập ra bảng chi tiết, giới thiệu phương cách đối đãi với từng biểu hiện trên cơ sở “TAM BỐ THÍ” của nhà Phật.

Đối tượng biểu hiện qua lời nói

Tiền bạc:

Tài thí

Phương pháp:

Pháp thí Vô uý thí

1. Lợi √ √ √

2. Suy √ √ √

3. Huỷ √ √ √

4. Dự √ √

5. Xưng √ √ √

6. Cơ √ √ √

7. Khổ √ √

8. Lạc √ √

Biểu hiện qua thái độ, cử chỉ, tình cảm

1. Mừng √

2. Giận √ √

3. Lo √ √

4. Sợ √ √

5. Thương √ √

6. Ghét √ √ √

7. Muốn √ √

Bạn thấy chăng: Trong 15 tình huống kể trên, Bạn phải làm sao cho đối tượng không e dè, sợ sệt khi tiếp xúc với Bạn. Nghĩa là Bạn cần phải làm cho Họ xem Bạn như một người thân để Họ “vô úy” - muốn được vậy, không có cách nào thiện xảo bằng cách Bạn phải xem Họ như anh em, ruột thịt, như bạn bè thân thiết vậy. Câu kinh: Nhứt thiết chúng sinh giai hữu Phật tính (tất cả chúng sinh đều có Phật tính), còn có một nghĩa rộng là: Nhứt thiết chúng sinh giai huynh đệ (tất cả chúng sinh đều là anh em).

Tới đây, chúng ta cần xét đến một phản biện quan trọng.

Đọc những điều được viết, Tôi có cảm tưởng rằng: Người cho giống như một bậc trưởng giả, giống như một bậc đại nhân đầy đủ khả năng, phương tiện để ban phát cho đối tượng khi tiếp xúc vậy. Nếu Tôi là “kẻ nghèo” hiểu theo nghĩa đen và nghĩa bóng thì liệu Tôi có khả năng thực hành những điều nêu trên hay không?

Đây là một câu hỏi hay!

Chúng ta cùng xét.

Bạn là “kẻ nghèo” ư? Ồ! Bạn đang khiêm tốn. Thoạt tiên tôi nghĩ như vậy. Nhưng xét ngữ cảnh câu hỏi, Tôi biết Bạn đang ngộ nhận về phẩm cách của chính Bạn. Bạn chưa ý thức trọn vẹn về khả năng vốn có, từng có và đang tiềm tàng nơi Bạn. (Vua Trần Nhân Tông tức Sơ Tổ dòng Trúc Lâm Việt Nam từng nói rằng: Gia trung hữu bảo hưu tầm mích. Nghĩa là: Trong ta có báu vật, tức khả năng có thể thành Phật - làm Phật chứ nói gì giàu có, sang trọng có thể ban phát cho người khác).

Ủa! Mà tại sao chúng ta lại không biết rõ về phẩm chất của chính mình vậy hả? Như đã nêu trên là do ta đang lâm vào tình thế “cách ấm”.

- Tôi viết và nói rất nghiêm chỉnh: Bạn đã từng là một bậc trưởng giả - phú gia địch quốc.

- Tôi viết và nói rất nghiêm chỉnh: Bạn đã từng là một bậc đại nhân - tình thương vô bờ bến.

- Tôi viết và nói rất nghiêm chỉnh. Bạn đã từng là một bậc đại thí chủ - giúp người không hề toan tính.

Vâng! Bạn đầy đủ khả năng cung cấp cho mọi người những gì họ đang thiếu thốn. Tôi xin lập lại một lần nữa. Bạn đầy đủ.

Để ý thức rõ điều này, Bạn nên xem và nghiền ngẫm bộ kinh Địa Tạng trong nhà Phật, theo đó kinh viết: Nơi tâm thức chúng ta đầy đủ tất cả hạt giống của mọi khả năng để làm mọi công đức. Vấn đề của bạn là tưới tẩm cho hạt giống ấy nẩy mầm.

Đến đây, ta lại gặp một phản biện nữa: Tại sao, lý do nào khiến người viết lại tin tưởng vào Phật Giáo để dẫn chứng ra đây, mà viết, mà nói với Bạn đọc?

Trước khi trả lời, Tôi muốn hỏi lại Bạn một câu: Thế tại sao Bạn chưa hay không tin vào Phật Giáo để vận dụng các phương pháp của nhà Phật mưu cầu hạnh phúc cho chính cuộc đời mình? Khi Bạn hiểu và biết lý do mà Bạn chưa tin, tức khắc Bạn sẽ hiểu và biết tại sao Tôi tin. Nhưng thôi. Đó là lý luận! Đáp như vậy dễ mắc mưu với nhau lắm.

Nên Bạn biết Tôi sẽ trả lời trực tiếp câu hỏi này.

- Tôi tôn kính Phật, giáo lý Phật, đạo Phật là vì Tôi đã trải nghiệm. Tôi đã hít thở hương chùa và ăn cơm chùa cũng khá nhiều. Tôi dùng từ “chùa” với ý nghĩa nghiêm trang, chứ không phải “chùa” là không tốn gì đâu nhé.

- Tôi dùng thí dụ này giúp Bạn hiểu và giải nghi phản biện.

Thí dụ như có một người đang bị bệnh - bệnh gì đó không quan trọng để ghi ra đây:

- Bạn ấy đến bác sĩ để chữa bệnh. Sau một thời gian điều trị, bệnh lành, phục hồi tình trạng sức khỏe. Vậy, Tôi hỏi Bạn: Người đó có tin tưởng liệu pháp của bác sĩ không? Để khi gặp trường hợp người khác có triệu chứng tương tự, vị ấy chỉ hoặc không chỉ đến vị bác sĩ kia.

- Câu trả lời của Bạn là có, phải không?

Lại một phản biện nữa, rất hay:

- Liệu sự tin tưởng đó có hợp với khoa học không?

- Thế bạn hiểu khoa học nghĩa là làm sao? (À mà thôi, chúng ta không bàn chi tiết về từ ngữ khoa học, sẽ làm rối vấn đề.) Mời bạn xem xét dưới đây và tự rút ra kết luận.

1. Kinh viết: Con người được hình thành từ tinh cha huyết mẹ và thần thức. Liệu phần trước chữ “Và” đó có khế hợp với khoa học hiện đại không? - Mời Bạn trả lời.

2. Kinh viết: Người mẹ mang thai non 10 tháng, muôn phần mệt nhọc mới sanh hài nhi. Liệu điều đó có khế hợp với khoa học sinh sản ngày nay không? - Mời Bạn trả lời.

3. Phật Giáo nói: Trong cốc nước có 84.000 trùng. Liệu điều đó có khế hợp với khoa học dinh dưỡng hay không? - Mời Bạn trả lời.

4. Ý kinh Phật là: Ngoài cõi Ta Bà này (tức trần thế đây) còn có hằng hà sa số các thế giới khác. Liệu điều đó có khế hợp với khoa học thiên văn không? - Mời Bạn trả lời.

5. Ý kinh là: Có 5 loài vợ trong xã hội loài người. Liệu điều đó có khế hợp với khoa học gia đình ngày nay hay không? - Mời Bạn trả lời.

6. Ý kinh viết: Những điều không nên khởi binh xâm chiếm nước khác...Liệu điều đó có hợp với khoa học quân sự ngày nay chăng? - Mời Bạn trả lời.

7. Ý kinh viết: Những điều nên làm, khiến cho mỗi quốc gia hùng cường…. Liệu điều đó có khế hợp với khoa học chính trị ngày nay không? - Mời Bạn trả lời.

8. Ý kinh viết: Sáu cách làm cho một đoàn thể vững mạnh và lâu dài. Liệu điều đó có khế hợp với khoa học quản trị ngày nay không? - Mời Bạn trả lời.

9. Ý kinh viết: Mỗi khi Phật thuyết pháp, đều có hoa có nhạc. Liệu điều đó có khế hợp với khoa học tổ chức lễ hội ngày nay không? - Mời Bạn trả lời.

10. Ý kinh viết: Các pháp do duyên hợp. Liệu điều đó có khế hợp với lý thuyết nguyên tử ngày nay không? - Mời Bạn trả lời.

Khi Bạn nghiên cứu kinh điển Phật Giáo (ở đây, tôi trích lục vài phần liên hệ, trình bày ở phần phụ lục), Bạn sẽ dứt khoát trả lời 10 câu hỏi trên bằng duy nhất một mệnh đề: “Không thể không có dính dấp gì đến khoa học ngày nay”. Và chỉ cần như vậy, Bạn hoàn toàn có thể tin vào Phật Giáo chứ nói gì khi Bạn xác tín rằng “có”.

Vậy là chúng ta có thể đúc kết những gì vừa thảo luận thành một kết luận có tính khả thi như sau:

Muốn sự giao tiếp mang lại kết quả là “Đắc Nhân Tâm”, chúng ta phải thể hiện tình thương chân thật của mình. Trước khi giao tiếp, đang khi giao tiếp và cả đến sau khi giao tiếp, đối với đối tượng vốn là Anh Em, chúng ta quan sát xem đối tượng đang thiếu thốn điều gì, mình sẽ cung ứng điều đó, (cung ứng như một người Anh cho Em út mình vậy), theo phương châm CHÚNG TA LÀ ANH EM, với sách lược trước cho sau nhận - với tâm ý: có gieo mới gặt được.

Chúng ta có thể khái quát những điều nêu trên bằng biểu đồ sau:

Gieo nhân tình thương

Gặt quả Đắc Nhân Tâm

Nhìn biểu đồ này, các Bạn thấy chăng:

Hễ gieo thì sẽ có gặt.

Gieo cái gì sẽ gặt cái đó.

Vậy: gieo tình thương thì sẽ gặt được gì? Câu hỏi này ai trả lời cũng đúng.

Đây là quy luật, mong các Bạn vận dụng cho khéo để thành công trong cuộc đời.

Ta thấy nơi mắt em

Cả cuộc đời êm ấm

Làm sao anh rõ được

Kìa! Mắt em dịu hiền.

Chương 4

Cách cho quý hơn vật cho

Chương III nêu lên sách lược “Biết cho trước khi nhận” nhưng trong thảo luận tựu trung chỉ mới bàn về “Cho trước khi nhận”.

Chương này sẽ bàn về chữ Biết trong câu “Biết cho trước khi nhận”.

Thật ra, ở chương III bàn về “lý cho trước khi nhận”. Còn nơi đây sẽ nói về “Sự cho trước khi nhận”. Phải hiểu trọn vẹn lý và sự của vấn đề “Cho trước khi nhận”. Sau đó hành trì, sau đó rút kinh nghiệm.

Lý: thuộc phạm trù thuần lý luận, lý thuyết bàn về cơ sở nền tảng, căn nguyên của vấn đề, pháp, hay đối tượng nào đó.

Sự: thuộc phạm trù thực hành, nêu lên những phương cách, phương thức, phương pháp để thực hiện những gì lý đề cập, tán dương hoặc bãi bỏ một pháp môn đối tượng. Tức là: Bàn về “cách cho trước khi nhận”.

Người Việt khi bàn đến chữ “Biết” thì thường nhắc đến triết lý sống của Tuyết Giang Phu Tử - Nguyễn Bỉnh Khiêm, tức cụ Trạng Trình: “Khôn chết, dại chết, biết sống”.

Biết thì còn tồn tại

Không biết thì tiêu vong, biến mất.

Người Việt chúng ta bị đô hộ ngàn năm bởi người phương Bắc, gần 100 năm bởi người phương Tây. Nhưng đất nước và con người Việt vẫn tồn tại là nhờ thực hành theo triết lý “Biết” vậy. Danh tướng Trần Khánh Dư đời nhà Trần đã viết một câu bất hủ trong sách Vạn Kiếp Bí Truyền của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn rằng:

Kẻ biết thắng không cần bày trận.

Kẻ biết hòa không bao giờ bị chiếm.

Kẻ biết thua không bao giờ bị mất.

***

Kinh nghiệm của tiền nhân, trí tuệ của tiền nhân giúp chúng ta hiểu rằng: Cách cho quý hơn của cho. Bởi vì cách cho biểu thị phần tinh thần.

Còn của cho chỉ biểu thị phần vật chất. Vật thể so với tinh thần, theo thời gian sẽ bị mai một.

Biết cho tức là biết cách cho vậy.

- Dùng phương cách gì, lễ nghi gì để “Tặng”, để “Trao” vật này cho người ấy?

- Nên “Trao”, nên “Cho” vào lúc nào? Ở đâu?

- Nên “Trao” lúc đông người hay lúc ít người?

- Gói ghém, bao bì như thế nào đây?

Câu tục ngữ:

- Miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp. Gửi lời thì nói, gửi gói thì mở.

- Lời chào cao hơn mâm cỗ, luôn luôn được vận dụng trong những trường hợp cho, trao, tặng, biếu.

Ngoài những điều vừa luận phải áp dụng nêu trên, Ta còn phải biểu lộ cho được chân tình:

Một ánh mắt thiết thân

Một nụ cười tươi tắn

Một thái độ ân cần

Một lời nói dịu dàng

Tất cả đều rất cần thiết trong các trường hợp “cho” .

Chương 5

Đừng để thất nhân tâm

Giống như ở lãnh vực quân sự, muốn thắng địch, trước tiên phải đóng quân ở chỗ không thể bại. Muốn đạt thành quả Đắc Nhân Tâm, trước tiên ĐỪNG ĐỂ THẤT NHÂN TÂM.

Quán sát đề mục này, Ta thấy có những nhân tố sau gây nên tình trạng mất lòng người.

Đó là Nghĩ Bậy - Nói Bậy - Làm Bậy.

***

- Nghĩ bậy là sao? Là suy nghĩ, tư duy, âm mưu những điều thiệt hại cho người khác một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Có người nói: Mới suy nghĩ, chưa làm, thì có gì Bậy đâu? Bậy chứ! Khi suy nghĩ điều ác, những điều có hại cho người, tức là đã gieo hạt giống ác, giống Bậy đó vào tâm địa. Khi gặp dịp thích hợp, hạt giống ấy sẽ nẩy nở, thành cây. Rồi kết quả Ác, quả Bậy cho Bạn. Đây là một thực tế, chớ xem thường.

- Nói Bậy là sao? Là nói xấu, nói sau lưng người khác, là chỉ trích, chê bai, làm thiệt hại uy tín của người kia. Nói bậy là nói những điều không có mà lại nói có. Điều hiển nhiên mà lại nói không - nói ba phải, nói đặt điều, nói hai lưỡi, nói ngoa, nói vu khống, nói mạ ly,… Tóm lại, nói bậy là nói những điều không hợp với chánh pháp của giáo lý nhà Phật. Trong ngũ giới của người cư sĩ tại gia thì nói dối là nói Bậy đó.

- Làm Bậy là sao? Là làm không đúng chánh pháp.

Làm những việc không hợp thời gian, không gian, không tương hợp với người sẽ thọ lấy hành vi của người làm.

Thí dụ như giữa trời nắng chang chang mà lại xách gáo đi tưới cây kiểng, nhân danh là làm công quả. Rồi lại rủ rê, cưỡng bức, ra lệnh cho người khác làm theo. Làm như vậy là làm Bậy.

Ngoài ra, làm Bậy còn có nghĩa là làm không đúng phương pháp khoa học. Sức yếu mà làm nặng - đó là làm Bậy. Đã bệnh mà còn ra gió. Đó là làm Bậy. Đầu nhỏ mà đội nón to. Đó là làm Bậy. Chưa học đi mà đã vội chạy. Đó là làm Bậy. Chưa gieo mà đòi gặt. Đó là làm Bậy. Giao việc không hợp với tài năng của cấp dưới. Đó là làm Bậy...

Để tránh THẤT NHÂN TÂM, hầu đạt mục đích Đắc Nhân Tâm một cách dễ dàng, Ta nên tránh ba điều bất lợi nêu trên: Nghĩ Bậy, nói Bậy và làm Bậy. Trái lại, nên nghĩ đúng, nói đúng và làm đúng. Bát chánh đạo tức tám điều chơn chánh của con đường theo Đạo Phật nêu dưới đây sẽ giúp Bạn hành xử đúng, tạo nền tảng vững chắc cho việc Đắc Nhân Tâm.

Bát chánh đạo là giáo lý quan trọng của Đạo Phật. Chỉ cần nỗ lực áp dụng một trong tám điều chơn chánh này vào đời sống cũng sẽ mang đến cho ta hạnh phúc chứ nói gì là Đắc Nhân Tâm.

Tám điều chơn chánh đó như sau:

- Chánh kiến: Hiểu biết đúng đắn - Hiểu biết theo hệ thống tri thức Đạo Phật.

- Chánh tư duy: Suy nghĩ chân chính - Tự độ mình và người.

- Chánh nghiệp: Có hành động, việc làm chân chính - Không lừa dối, đoạt lợi.

- Chánh ngữ: Lời nói chơn chánh, trung thực làm vơi đi nỗi khổ của người.

- Chánh mệnh: Sống chân chính, không tham lam, không vụ lợi.

- Chánh tinh tiến: Cố gắng nỗ lực chơn chánh vươn lên từng phút, từng giây.

- Chánh niệm: Suy nghĩ chơn chánh, theo giáo lý Phật Đà.

- Chánh định: Thiền định tập trung vào con đường chơn chánh, không thoái chí, không phân tâm.

Chương 6

Vòng tay mở rộng

Bên trên chúng ta còn một câu hỏi chưa hồi đáp:

- Đắc Nhân Tâm theo phong cách Phật Giáo có gì đặc biệt so với Đắc Nhân Tâm theo phong cách khác?

Bạn ạ! Sẽ có những đối tượng được liệt kê dưới đây đặt vấn đề như vậy.

Loại 1: Là các vị chưa đọc, chưa học, chưa biết gì về “Đắc Nhân Tâm” theo phong cách Phật Giáo lẫn “Đắc Nhân Tâm” theo các phong cách khác. Các vị đặt câu hỏi để được trả lời. Nhân được nghe trả lời, họ thu thập kiến thức, tri thức. Đây là loại người nhân danh “cầu học” để sưu tầm, tích trữ kiến thức, hầu hàn huyên trong lúc trà dư tửu hậu, để hý luận mà thôi.

Sự trả lời sẽ không giúp ích thật sự cho đương sự, nên người viết sẽ chọn cách thức “không trả lời” đối với các vị ấy.

Loại 2: Có đọc, có học, có biết vài thủ thuật “Đắc Nhân Tâm” theo các phong cách khác. Muốn nghe “Đắc Nhân Tâm theo phong cách Phật Giáo” để đương sự so sánh, chọn lựa giải pháp cho chính mình. Thì rồi! Người viết đã trả lời qua những chương trình bày đó. Nhưng xin lưu ý: Đấy chỉ là quan điểm của người viết. Quí vị cần tự mình đối chiếu, đánh giá, để quyết định giải pháp cho bản thân. Nhữ tác ưng hoàn nhữ thọ (anh làm thì anh chịu).

Loại 3: Là các vị đã đọc qua, đã biết qua các phương pháp Đắc Nhân Tâm theo phong cách khác lẫn của Đạo Phật, nhưng đang phân vân, đang hồ nghi không biết nên chọn phong cách nào. Đây là đối tượng mà người viết sẽ tâm sự như dưới đây.

Bạn ạ!

Hãy ném chiếc nón Bạn đang đội đó dưới chân hàng rào. Rồi tìm cách vượt qua hàng rào mà nhặt chiếc nón. Một chiếc nón mới tinh khôi! Đủ che nắng, che mưa suốt bốn mùa.

Chiếc nón: Dụ cho những tri thức mà bạn đang thụ đắc từ những phong cách khác.

Hàng rào: Dụ cho phong cách của Đạo Phật.

Sự vượt qua: Dụ cho sự tài trí, làm chủ được phương pháp của Đạo Phật.

Chiếc nón mới : Dụ cho những gì mà Bạn sẽ chứng đắc khi áp dụng pháp Đắc Nhân Tâm theo phong cách Phật Giáo đã trình bày ở trên.

Thật thế!

Khi mà Bạn đang cầm nắm vật gì, Bạn sẽ không thể cầm nắm vật khác được. Giống như khi tâm trí Bạn đầy ắp những tri thức về thuật Đắc Nhân Tâm theo các phong cách khác (Bạn đang đội nón đó). Bạn sẽ không sở đắc được phương thuật của Phật Giáo. Và trong trường hợp này, Bạn sẽ hoàn toàn thất bại trong vấn đề “Đắc Nhân Tâm”. Bởi vì, cứu cánh của Đắc Nhân Tâm theo phong cách Phật Giáo, là để phục vụ cho quần chúng, chúng sinh (được lòng người, để dễ dàng hơn trong việc giúp người hạnh phúc. Xây dựng một xã hội đầy đượm lòng từ bi hỷ xả). Còn “Đắc Nhân Tâm theo phong cách khác” chỉ là để phục vụ lợi ích cho người sử dụng, nên hiệu quả bị giới hạn bởi thuộc tính.

Một đàng thì hướng ngoại - Một đàng thì hướng nội. Một đàng thì vị nhân sinh - Một đàng thì vị chính mình. Như thế đó, Bạn sẽ thấy ngay đàng nào xứng đáng đạt được thành quả “Đắc Nhân Tâm”.

Tôi đặt tên cho chương này là “VÒNG TAY MỞ RỘNG”. Bởi, khi vòng tay mở rộng, thì bàn tay rộng mở. Bàn tay rộng mở, khi tấm lòng mở rộng. Tấm lòng mở rộng là tấm lòng sẵn sàng ban phát tình cảm, tình thương, tình yêu đến muôn loài một cách vô vụ lợi. Và Bạn biết chăng đó là phong thái của Bồ Tát - nếu Bạn nhận vai, và nhập vai làm vị Bồ Tát như thế, thì vấn đề Đắc Nhân Tâm đối với Bạn, sẽ trở nên thừa thãi. Một lần nữa và thêm một lần nữa ta cùng với nhau mở rộng vòng tay đón nhận những người Anh Em của mình. Luôn mở rộng cửa lòng để nghênh đón bà con thân thích của mình. Đó là những người Bạn đã gặp, đang gặp và sẽ gặp ở một nơi nào đó trên quê hương, hay nơi bốn phương nào nhỉ?

Thênh thang một cõi Ta Bà,

Người ơi! Tất cả đều là Anh Em,

Vòng tay rộng mở, mắt hiền,

Tình thương đối đãi pháp thiền thánh nhân.