Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 1/3

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Văn học và văn hoá

Suối Đạo Thi Phẩm

Thông tin
Nguồn: budsas.net (Bình Anson) — tải 2026-09-01

Ni Trưởng Thích Nữ Huỳnh Liên

Thích Nữ Hằng Liên tuyển chọn

MỤC LỤC

Lời Tựa

PHẦN I: HOA BỒ ĐỀ

Về Đây

Chào Bình Minh

Tỉnh Mộng

Ly Gia

Cắt Ái

Xuất Gia

Diệu Pháp

Áo Cà Sa

Bình Bát

Nếp Sống Vân Du

Thanh Nhàn

Oai Đức Cà Sa

Đi Thuyền

Sen Gương

Thuyền Trí Tuệ

Công Đức

Chúc Xuân (1)

Chúc Xuân (2)

Xuân Sa Đéc

Hào Quang Diệu Pháp

Hoa Bồ Đề

Cành Hoa Vườn Lộc

Cuộc Nhân Thế

Hoa Tình Thương

Giác Ngộ

Tâm Đạo

Đạo Đời Tương Ứng

Bàn Tay Đẹp

Vui Mà Sống

Những Hồi Thất Bại

Cây Không Trái

Giọt Sữa Tình Thương

PHẦN II: KHUYẾN TU

Khuyến Tu

Khuyến Nhẫn

Ơn Tín Thí

Thập Lục Hạnh

Lục Căn

Thập Thiện

Ngũ Phước

Năm Hạnh Thí

Phóng Sanh

Thân

Khẩu

Ý

Ý Tốt

Nhẫn

Giới

Giới Sát

Huệ

Bốn Nghiệp Miệng

Khuyên Con

Văn Với Đạo

Cúng Chùa Không Cầu Phước

Tứ Y Pháp

Mãnh Đất Phước Duyên

Tứ Pháp

Bố Thí

Lỗi Bước

Nguyện Về Cõi Phật

PHẦN III: HÀNH ĐẠO

Khất sĩ

Nụ Cười Khất Thực

Lối Đi

Sức Chịu Đựng

Vi Nhân Nan

Bạc Hạnh

Hành Đạo (1)

Hành Đạo (2)

Lớp Học Tình Thương

Bồ Tát Chúng Sanh

Thảm Đất Vàng

Đèn Chơn Lý

Khêu Đèn Chơn Lý

Trăng Đạo

Chuyến Đi Thủ Thừa

Chuyến Đi Dầu Tiếng

Chuyến Đi Vĩnh Công

Hội Ngộ Đoàn Áo Trắng

Đêm Trăng Ở Sài Ca Nả

Buổi Sáng Ở Sài Ca Nả

Nương Bóng Trăng

Vịnh Hạ Long

Vịnh Chùa Ngọc Bửu

Vịnh Thích Ca Phật Đài

Cảnh Tịnh Xá Ngọc Quang

Đề Ảnh Đứng Dưới Gốc Cây Dầu

Cảnh Nhàn

Giáo Pháp Đại Đồng

Cầu Phật Ra Đời

Pháp Đăng Chơn Lý

Liên Hoa Giáo Hội

Làm Đất

Chuyền Đất

Lo Lường

Gọi Bạn

Khai Bút

Kỷ Dậu Cảm Tác

Kho Tàng Vô Tận

Mừng Xuân Quý Hợi

Xuân Với Đạo

Tiếng Gọi Thiêng Liêng

Đức Thầy Lâm Nạn

Lòng Người Hiếu Tử

Đường Giải Thoát

Giải Thoát Đạo

PHẦN IV: HOÀI NIỆM

Mơ Giải Thoát

Bồ Đề

Lòng Biển Bao La

Ưu Tư

Quyện Tơ Lòng

Nhìn Thế Cuộc

Tôi Yêu Phật Giáo Việt Nam

Cầu Nguyện Hòa Bình

Cờ Phật Giáo

Gió Nghiệp

Hoài Niệm

Cành Hoa Vô Úy

Cảm Hoài (1)

Cảm Hoài (2)

Cảm Xúc

Phật Đản

Vu Lan Niệm

Cầu Nguyện Vu Lan

Tiếng Khóc Mục Liên

Tri Âm

Lỗi Bước

Sơ Ngộ

Đợi Khách Trần

Lời Khách Trần

Tầm Thầy

Lạc Mẹ

Lòng Con

Lòng Mẹ

Tình Mẹ

Con Nguyện

Nguyện Chung

Cầu Nguyện Tôn Sư

Tưởng Niệm Tôn Sư

Nhớ Ơn Thầy

Công Đức Sư Trưởng

Mười Năm Đằng Đẳng

Nhớ Ơn Phật

LỜI TỰA

‘Suối Đạo Thi Phẩm’ là một tuyển tập thơ trích chọn từ tác phẩm: "Thơ - Ni Trưởng Thích Nữ Huỳnh Liên." Đây là thi phẩm gồm các bài thơ chứa chan nguồn sống Đạo, tuôn chảy như suối ngàn, phóng khoáng – uyên thâm, nhưng vô cùng giản dị. ‘Suối Đạo’ mang tên từ các vần thơ tãi Đạo dễ dàng hoà nhập vào lòng người như từng giọt sữa cam lồ nhẹ nhàng thấm nhuận vào thiện căn và từ đó huệ tâm người học đạo dần dần khai mở duyên theo nghệ thuật.

Đọc thơ của Ni Trưởng, Giáo Sư - “Nhà Văn” Hoàng Như Mai đã cảm khái ghi nhận:

"Thơ Đạo của Ni Trưởng, theo cảm niệm của tôi, xuất phát từ những cảm hứng đề tài rất bình thường. Đấy là những cụm hoa không phải kén chọn, ương trồng, chăm sóc với những công phu dành riêng cho các loài hoa quí hiếm trong các nơi thượng uyển, mà là hoa đồng, hương quê rất mộc mạc, thân mật với chúng sanh; ai cũng có thể, và nếu ưa thích thì dễ dàng hái lấy để cài lên tóc hay đem về cắm ở nhà, không bị ngăn cấm gì hết, vì là của chung của mọi người, mang trong người, để trong nhà, hương thơm lan toả khắp nơi, ai đến gần cũng được thơm lây. Đó là cái cách Ni Trưởng đem Đạo pháp đến cho mọi người. Mấy lần tôi được ngồi gần cùng Ni Trưởng, rõ ràng là Ni Trưởng thản nhiên trò chuyện bình thường, thế nhưng sau đó tôi nghĩ ra là đã được truyền pháp nhẹ nhàng mà thấm thía." 1

Phần lớn, thơ do Ni trưởng sáng tác thể theo một phong cách rất linh hoạt, đa dạng và phong phú; nhưng không ngoài mục đích giúp môn sinh cảm nhận trực tiếp giáo lý nhiệm mầu của đức Phật. “Ni Trưởng không dụng ý làm nghệ thuật, nghệ thuật là từ cái tâm muốn cứu độ chúng sanh.” 2 Thật vậy, bút pháp của Ni Trưởng thường là những cảm tác tuỳ duyên, tuỳ cảnh và vì thế thơ làm xong là phổ biến ngay lúc ấy để chư môn đệ chuyền tay nhau chung học, chứ không lưu giữ thành soạn phẩm. Vì thế, thơ của Người trôi chảy vào dòng đời như những cánh nhạn tung bay về phía chân trời, nên không sao tìm lại được vết tích thời gian và xuất xứ của từng bài. Có chăng! Chính là những vần thơ bất diệt, sáng ngời muôn vẻ đẹp diệu dụng: hoà reo như tiếng suối, mát dịu như ánh trăng, ngọt ngào như dòng sữa mẹ, … và cái tuyệt vời nhất là giọng văn vừa nhẹ nhàng, vừa trầm hùng, rồi ngân vang như tiếng chuông vọng về giữa đêm dài cô tịch – ‘cảnh tỉnh khách hồng trần.’

‘Suối Đạo Thi Phẩm’ được hình thành hôm nay với tâm niệm muốn lưu lại và phổ biến những dòng pháp nhũ đầy lòng từ bi - vô ngã của Người. Sưu tập - tuyển chọn này được phân thành bốn chương mục chính, trình bày theo hình thức chủ đề có sẵn trong thơ của Ni Trưởng:

Phần I: Hoa Bồ Đề (32 bài)

Phần II: Khuyến Tu (27 bài)

Phần III: Hành Đạo (45 bài)

Phần III: Hoài niệm (37 bài)

Kết cấu tập thơ bắt đầu với biểu tượng ‘Hoa Bồ Đề’ gồm các bài thơ mang tính nền tảng khơi nguồn sống đạo, để rồi diễn dẫn con đường giác ngộ với những lời ‘Khuyến Tu’ chân tình; Kế tiếp là chương mục "Hành Đạo” bao gồm các bài thơ tâm sự con đường hành đạo, và cuối cùng ‘Hoài Niệm’ là hồn thơ với nhiều cảm xúc thân thương. Nhìn chung, ‘Suối Đạo’ là một áng thơ phản ánh sâu xa về ‘tâm nguyện tình cảm’ bày tỏ tâm tư chân thành, nguyện vọng thiết tha và dấu ấn tình cảm khó phai nhoà mà trong suốt cuộc đời hành đạo Ni Trưởng đã hy sinh cho sự nghiệp hoằng truyền Chánh Pháp:

"Nguyện xin hiến trọn đời mình,

Cho nguồn Đạo Pháp, cho tình quê hương."

(Ni Trưởng Thích Nữ Huỳnh Liên)

Ngày Tưởng Niệm ‘19-3 Ất Dậu’

Kính đề

Thích Nữ Hằng Liên

[1] Thơ Ni Trưởng TN. Huỳnh Liên, NXB TP HCM 1995, trang 28.

[2] SĐD, trang 29.

Chân thành cám ơn Sư cô Vân Liên đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, 03-2005)

Ni Trưởng Thích Nữ Huỳnh Liên

Thích Nữ Hằng Liên tuyển chọn

PHẦN I

HOA BỒ ĐỀ

Hoa Chánh Giác thơm lừng hoa huệ thí

Cội Bồ Đề phủ rợp bóng khoan dung

Chư môn sanh êm ấm chỗ nương tùng

Tươi khí tượng đượm tinh thần thanh sảng

VỀ ĐÂY

Về đây gặp cửa, gặp nhà,

Gặp cha mẹ cũ, gặp bà con xưa.

*

Vườn lòng khô nức nẻ,

Nở một đoá hoa thương.

Con tìm về xứ mẹ,

Tình thương bát ngát hương.

Thôi dừng bước phong trần,

Từ bi thất nương chân.

Nhu hoà y mặc ấm,

Thiền duyệt phạn nuôi thân.

Con đừng luyến phù hoa,

Vượt lên cõi ái hà.

Chớ quay đầu ngó lại,

Cất bước, bước đi xa.

Nhà ta đủ báu trân,

Huệ nghiệp sẵn riêng phần.

Con phải chăm gìn giữ,

Con là vị chủ nhân.

*

CHÀO BÌNH MINH

Hãy chăm chú hôm nay,

Vì nó là đời sống.

Tuy ngắn chẳng bao dai,

Nhưng vấn đề quan trọng.

Sung sướng lúc vượt lên,

Vẻ vang khi hành động.

Rực rỡ của thành công,

Sự sống trong đời sống.

Hôm nay một giấc mơ,

Ngày mai là ảo vọng.

Nếu hôm nay sống vui,

Thấy hôm qua đẹp mộng.

Thấy ngày mai xinh tươi,

Vậy hôm nay vui sống!

*

TỈNH MỘNG

Một giấc mê hồn chợt tỉnh ra,

Nhìn thân giả tạm kiếp phù hoa.

Từ đâu mình đến nơi đây nhỉ?

Rồi biết về đâu gặp cửa nhà?

Nhà xưa có lẽ tận cung mây,

Lỗi bước cho nên lạc chốn này.

Chịu kiếp mang thân rồi chịu khổ,

Biết bao giờ mãn số lưu đày.

Đày đoạ gian lao khổ lụy thân,

Mấy ai thoát khỏi lưới hồng trần?

Bao năm chen lộn trường danh lợi,

Thất bại thành công biết mấy lần?

Mỗi lần thất bại ngặt mình thêm,

Đau buốt gan vàng héo hắt tim.

Thân bỗng biến thành nơi chứa khổ,

Đựng vào đủ thứ cực hình nghiêm.

Cực hình nghiêm phạt khổ vô cùng,

Nhưng lúc thành công thích chí lung.

Có khác nào khi vừa chết ngất,

Được luồng gió thổi tỉnh như không.

Không ngờ tỉnh lại phút hồi sinh,

Để chịu nhiều thêm nỗi thảm hình.

Ay đó rõ ràng nơi địa ngục,

Tội nhơn tức thị tấm thân mình.

Thân mình chịu những tiếng khen chê,

Thương, ghét, buồn, vui đủ mọi bề.

Gặp sự vừa lòng, như sống tỉnh,

Đến khi bất mãn, chết hôn mê.

Mê tỉnh vần xây khóc lẫn cười,

Bao luồng gió nghiệp chẳng dừng thôi.

Có ai tránh khỏi thương tâm được,

Khi đã mang thân giữa cõi đời?

Đời mình bằng được dứt lầm mê,

Đuốc tuệ nhờ soi sáng bốn bề.

Pháp Phật nhiệm mầu nâng cứu khổ,

Lối tu giải thoát mở đường về.

Về cảnh Tây phương đã khác xa,

Tóc xanh cạo phủi mặc Cà sa.

Lợi danh giủ sạch lòng thơ thới,

Một giấc mê hồn chợt tỉnh ra.

*

LY GIA

Dứt bỏ trần duyên cất bước đi,

Về nơi cảnh Phật cõi huyền vi.

Thuyền từ chờ rước người tâm đạo,

Vội vã bươn theo kẻo trễ kỳ.

Trễ kỳ ở lại chốn mê tân,

Chịu kiếp luân trầm khổ tấm thân.

Món nợ gia đình hằng trói buộc,

Thoát đâu cho khỏi lưới hồng trần.

Trần thế âu là cảnh tạm nương,

Cũng như chiếc quán dựa bên đường.

Người đời là khách dừng chân tạm,

Rồi vội lui về nẻo viễn phương.

Phương tiện sơ thừa đã thuyết minh,

Khách trần là những bạn đồng hành.

Gặp nhau chốc lát rồi ly biệt,

Trong cõi lầm than mãi dấn mình.

Mình tỉnh lòng rồi dứt tríu mê,

Tình thương đâu chắc vẹn muôn bề.

Cõi đời đâu chắc tồn lưu mãi,

Có lúc tang thương vướng não nề.

Não nề cho những cảnh thương tâm,

Trên nẻo tồn vong luỵ đổ dầm.

Sống gởi tấm thân đời giả tạm,

Mấy ai tránh khỏi cuộc thăng trầm.

Thăng trầm ngao ngán kiếp phù du,

Lúc được e rằng lúc phải thua.

Có đó để rồi tan mất đó,

Lưỡi đời nếm mãi vị cay chua.

Chua cay thế sự chẳng quân bình,

Tôn trọng qua hồi đến rẻ khinh.

Thương mến tột cùng rồi ghét bỏ,

Vẻ chi ấm lạnh chút nhân tình.

Tình đời chi để bận lòng ta,

Dây trói trăn mình cổi gỡ ra.

Rẽ lối giam cầm sang lối thoát,

Đường mê nhà cửa dạng mờ xa.

Xa lánh tuồng đời chốn thị phi,

Thân hành bốn pháp mặc huỳnh y.

Tâm tròn tám đạo mang bình bát,

Dứt bỏ trần duyên cất bước đi.

*

CẮT ÁI

Đạo Pháp nguyên lai chẳng luyến tình,

Luyến tình đâu đặng đạo là minh.

Minh tâm hẳn thật nhờ đèn trí,

Trí tuệ gươm hươi dứt chỉ mành.

Chỉ mành là những sợi dây thương,

Kiếp kiếp đời đời mãi vấn vương.

Buộc chặt người nầy vào kẻ khác,

Kéo lôi dìm nhận biển tình trường.

Trường tình khi đã bước chân ra,

Giải thoát xong rồi phận xuất gia.

Há để dây thương còn vương gót,

Đường đi ngăn trở bận lòng ta.

Ta đã là người của chúng sanh,

Người nuôi ta để học gương lành.

Sống đây ta sống cho muôn loại,

Ta có quyền đâu sống lấy mình?

Mình mong thoát khỏi chốn luân hồi,

Bốn khổ tiêu trừ nguyện mới thôi.

Mà gốc luân hồi là luyến ái,

Nếu còn vương vấn dứt sao rồi?

Rồi nên rẽ bước mở đường lành,

Phát nguyện Bồ Đề độ chúng sanh.

Đạo quí Pháp cao đường giải thoát,

Luật nghiêm giới cấm Phật ban hành.

Hành theo hạnh đạo bậc siêu nhân,

Bản ngã trừ tiêu thoát nghiệp trần.

Bản ngã trừ tiêu đừng nhớ cội,

Tưởng như đã chết mất phàm thân.

Phàm thân trước cỗi, cỗi phàm tâm,

Còn lại là thân đạo thậm thâm.

Tên tuổi theo đời thôi chẳng tính,

Có đâu dính dáng mảy tình phàm?

Phàm tình ngăn trở nẻo đường lành,

Ai muốn tu trì chứng quả linh.

Đừng luyến cảnh xưa người kiếp cũ,

Tự nhiên thấu nhập lý vô sanh.

Sanh sống chung đường thảy chúng sanh,

Từ bi thương độ mực công bình.

Chớ nên riêng tưởng hàng thân thuộc,

Đạo Pháp nguyên chẳng luyến tình.

*

XUẤT GIA

Tiếng khổ vang rền khắp mọi nơi,

Tai nghe xao xuyến dạ bồi hồi.

Xót xa đau đớn cho muôn loại,

Ý muốn làm sao được giúp đời.

Muôn vạn người người lụy tấm thân,

Sức mình giúp đỡ một vài phân.

Thấm gì công cán đôi gàu nước,

Trước cảnh hung hăng ngọn lửa trần.

Trầm tư suy nghiệm ngõ tìm phương,

Nhớ lại kinh xưa dạy tỏ tường:

"Quả ác ngày nay cam gánh chịu,

Bởi vì nhơn trước chẳng hiền lương."

Trần gian khổ báo tự nơi lòng,

Nguồn đục trào ra nước há trong?

Phải dứt tâm phàm ngừa tội lỗi,

Diệt trừ tận gốc mới tròn xong.

Chỉ có phương tu dẫn độ người,

Mình lên bờ giác được an nơi.

Đưa tay đón tiếp người mê đắm,

Mới gọi là phương thuốc cứu đời.

Bỗng thấy xa xa một chiếc thuyền,

Rõ ràng như nguyện tốt căn duyên.

Thuyền từ ghé chốn mê tân ấy,

Vội vã mau chân bước xuống liền.

Nương thuyền giải thoát đến Tây Phương,

Thấy đức Tôn Sư chốn đạo trường.

Thuyết giảng pháp lành hoằng hoá chúng,

Số đông Tăng lữ chẳng biên lường.

Pháp ngôn thấu nhập mặc y vàng,

Đạo hạnh kiên trì bát được mang.

Quì giữa Phật tiền xin thọ giáo,

Nhờ ơn Tăng chúng nhận vào hàng.

Hữu duyên về được cõi Vô sanh,

Phát nguyện cần tu đắc Pháp lành.

Chơn lý thường ngày nghe giảng dạy,

In sâu trí não nhớ rành rành.

Bao giờ đạo quả đúng cơ duyên,

Phật chứng cho con chở chiếc thuyền.

Về đến bến xưa con rước độ,

"Chúng sanh thoát khổ" trọn lời nguyền.

*

DIỆU PHÁP

Diệu Pháp cao thâm khó giải bày,

Trần gian quyền hiện tướng Như Lai.

Lối xưa man mác tìm đâu thấy,

Sự cũ mơ màng biết hỏi ai.

Lề lối đã đành theo dấu vết,

Tương truyền thôi cũng cứ hoằng khai.

Mong sao trong sự bao hàm lý,

Hiểu rõ dung thông Đạo chẳng ngoài.

*

ÁO CÀ SA

Giã từ trần cảnh hướng Tây phang,

Tháp cánh choàng thân chiếc áo vàng.

Như đám mây lành nâng đỡ gót,

Hay vòng phép lạ rút thâu đàng.

Buông tình vọng chấp lòng khoan khoái,

Nhẹ bước thuyền không trí rảnh rang.

Duyên tốt căn lành ai mặc được,

Lạc thành thấm thoát trải chơn sang.

*

BÌNH BÁT

Gắng đi một mạch tới Tây phang,

Bát đất rồi đây hoá bát vàng.

Chánh Đạo phân chia ra tám nẻo,

Chơn thừa gom lại hiệp chung đàng.

Phước nhuần trăm họ nên phu phỉ,

Lộc chứa muôn nhà thật rỗi rang.

Cực Lạc gần kề không hiểm trở,

Mỗi ngày khất thực bước lần sang.

*

NẾP SỐNG VÂN DU

Cảnh dầu đẹp ở hoài cũng hết đẹp,

Người dầu thân gần mãi cũng thôi thân

Một tàn cây không dừng nghĩ hai lần,

Nghe Phật dạy cho tâm hồn thanh thoát.

Đường giải thoát gồm ba y một bát,

Đi, đi, đi học khắp bốn phương trời.

Hé túi khôn châu ngọc chứa muôn loài,

Tuỳ duyên tốt mà tuôn rơi pháp báu.

Ở một chỗ cứa muôn ngàn phiền não,

Trí huệ tàn Pháp giáo cũng mờ lu.

Dẫu bề nào cũng một kiếp công phu,

Tu giồi luyện phẩm tu cho đáng giá.

Tay dõng mãnh phá thành trì nhơn ngã,

Sống nương nhau trong hỉ xả từ bi.

Pháp lục hoà tam tụ thực hành y,

Để gương mẫu duy trì đoàn hậu tấn.

Thương dân tộc ngặt nghèo cơn bỉ vận,

Đêm lẫn ngày bi mẫn chớ hề quên.

Vẹn công phu cứu khổ vẹn lời nguyền,

Cõi đạo đức sống không quyền dung dưỡng.

*

THANH NHÀN

Việc thế chẳng đua tranh,

Thanh nhàn lánh lợi danh,

Thân nương theo cảnh tịnh,

Tình gởi tại mây xanh.

Thấm thía vui niềm đạo,

Thung dung dưỡng tánh lành,

Hỡi ai là bạn tác,

Gió mát với trăng thanh.

Hình trời như cây lọng,

Vận nước như bàn cờ,

Đua đòi chia đen trắng,

Tranh nhau quyết được thua.

Người thua sanh tức khí,

Kẻ được kết oán thù,

Nam Dương nơi ở ẩn,

Nằm nghĩ giấc êm ru.

*

Thắng thì sanh oán sanh thù,

Bại thì đau đớn lo rầu mãi thôi,

Hiền nhơn thong thả sống đời,

Chẳng cầu thắng bại lôi thôi nhọc nhằn.

*

OAI ĐỨC CÀ SA

Mặc vào mảnh áo Cà Sa,

Bao nhiêu phiền não hoá ra hạnh lành.

Chẳng còn tham lợi tham danh,

Mở lòng thương xót chúng sanh xa gần.

Hụp trồi giữa đám mê tân,

Cà Sa thuyền Giác lướt gần rước lên.

Giam cầm địa ngục tối đen,

Cà Sa hướng đạo ngọn đèn hắt ra.

Thong dong một bát, một nhà,

Một thân muôn dặm, đường xa muôn trùng.

Mắt xanh tìm khách tâm đồng,

Hỏi thăm mây trắng ráng hồng nẻo qua.

*

ĐI THUYỀN

Thuyền ai nhảy sóng dòng khơi,

Phải thuyền Bát Nhã của người Tây-phương.

Dám xin đợi tớ liệu lường,

Việc trần thu xếp đi bươn kịp thì.

*

SEN GƯƠNG

Thiền trà vị đắng mùi thươm,

Thân tuy khổ hạnh tâm hồn thảnh thơi.

Nghiêng vai gánh Đạo vào đời,

Cho đời tỏ Đạo ta người đồng tu.

Buồn vui hai mối buộc ràng,

Bằng sắt một sợi, bằng vàng một dây.

Thảy đều ràng buộc cả hai,

Không chăm tháo mở không tài thoát ly.

Ma vương tung bạc rãi vàng,

Lung lòng con Phật lạc đàng chơn tu.

Tiếng khen đừng thấy mừng vui,

Tiếng chê đừng thấy bùi ngùi khổ đau.

*

Hột cát nhỏ chìm đáy nước,

Đống đá to chở được qua sông.

Từ bi lái chiếc thuyền không,

Đưa người khổ hải lướt dòng mê tân.

*

THUYỀN TRÍ TUỆ

Thuyền trí tuệ ngược dòng rẽ sóng,

Đèn quang minh rạng bóng soi đời.

Ai người trồi hụp chơi vơi,

Khá mau bám níu vào nơi mé bờ.

Biển trần thế đục nhơ đã lắm,

Bao anh hùng chìm đắm khổ nguy.

Nước tham một dãi đen sì,

Gió cuồng nổi dậy sân si ba đào.

Mãi xao xuyến tranh nhau vật chất,

Phí công linh bùn đất đắp tô,

Của trần càng tóm thâu vô,

Là càng chôn lấp dưới mô sình lầy.

Lòng tự thị mưu hay kế giỏi,

Chước phân tranh chia cõi rẽ bờ.

Kẻ khôn lấn hiếp người khờ,

Ngọn trào phản ứng bấy giờ nổi lên.

Sóng cuồn cuộn vang rền gào thét,

Nước nhảy nhào xô vẹt lướt phăng.

Thương ôi cái bọt trôi lăn,

Nhấp nhô mờ mịt khi thăng khi trầm.

Lúc biển động tối tăm trời đất,

Cõi âu sầu phảng phất u minh.

Trần hoàn vạn vật chúng sinh,

Am thầm khổ sở, linh đinh khốn nàn.

Trải bao đoạn lầm than tai biến,

Anh triêu dương xuất hiện từ từ,

Quang minh rạng rỡ thái hư,

Muôn loài ngưng dứt ưu tư kinh cuồng.

Tai nghe vẳng tiếng chuông cảnh tỉnh,

Mắt thấy xa đủng đỉnh thuyền khơi.

Du Tăng Khất Sĩ ra đời,

Chiếc thuyền giáo hội vớt người trần duyên.

Những ai dứt oan khiên túc trái,

Mau thoát ra khổ hải mê tân.

Giấc mơ ngàn kiếp tỉnh lần,

Lối đi ngàn kiếp bước chân đã dừng.

Đồ vật chất thôi đừng tạo sắm,

Cõi đất bùn say đắm làm chi,

Giàu sang càng nặng kéo trì,

Tiếc thương lưu luyến dứt đi đặng nào.

Sao bằng đặng bước vào thuyền giác,

Thể không không giải thoát nhẹ nhàng.

Đưa qua bỉ ngạn Đạo tràng,

Tăng già Phật quốc đất vàng sống chung.

Cõi Tịnh lạc ung dung ngày tháng,

Chẳng còn lo khổ nạn nhiễu nhương.

Những là mừng, giận, ghét, thương,

Buồn, vui, ưa, muốn như thường như không.

Tóc vừa cạo, tơ lòng đoạn phủi,

Cuốn sổ đời tên tuổi đã bôi.

Nợ trần ngày ấy dứt rồi,

Tây phương ngày ấy, một ngôi sẵn dành.

Kể ngày ấy vãng sanh xứ Phật,

Học đạo mầu nhiệm mật huyền vi.

Làm Tăng, ôm Bát, đắp Y,

Vâng hành Pháp báu giữ trì giới nghiêm.

Năng nghiên cứu xét tìm chân lý,

Gắng tham thiền tuệ trí phát sanh.

Sáng tâm tỏ tánh rành rành,

Tinh chuyên nhập đinh đắc thành thần thông.

Màn huyền bí bên trong hé mở,

Máy nhiệm mầu tỏ lộ lần ra.

Rõ ràng đạo quả đâu xa,

Chân tu thành Phật, Phật là người tu.

*

CÔNG ĐỨC

Khuyên được vài người tu,

Tâm mình liền dứt ác.

Khuyên được mười người tu,

Đạo đức mình thêm phát.

Khuyên được trăm ngàn người,

Đó là hạnh Bồ Tát.

Khuyên được vô lượng người,

Tức là Phật không khác.

*

CHÚC XUÂN (1)

Ngày xuân đến đâu đâu đều hội hiệp,

Thể lệ xưa trò phải chúc mừng Thầy.

Tưởng công ơn sâu rộng với cao dày,

Nỗi cực nhọc mấy năm trường dạy dỗ.

Trò hiếu đạo phải giữ mình lễ độ,

Biết thốt lời cung kính bậc bề trên.

Ý niệm tròn trung hậu chẳng hề quên,

Cho Thầy được vui lòng về chí nguyện

Nay con trẻ được ơn dày rèn luyện

Văn thô sơ nhưng quý tấc lòng thành.

Chúc mừng Thầy dưng đôi chữ khương minh

Thân tráng kiện, trí tinh anh huyền diệu.

Đức bủa sáng như mặt trời rạng chiếu,

Khắp nơi nơi nhuần gội ánh từ quang.

Khắp nơi nơi ca ngợi đoá sen vàng,

Ôi! Tận thiện, ôi tối chân hoàn mỹ.

Hoa Chánh Giác thơm lừng hương huệ thí,

Cội Bồ Đề phủ rợp bóng khoan dung.

Chư môn sanh êm ấm chỗ nương tùng,

Tươi khí tượng đượm tinh thần thanh sảng.

Đèn giáo pháp đến thời kỳ rực sáng,

Hoa ưu Đàm đúng thời tiết đơm bông.

Cánh vàng tung phấp phới dưới trời hồng,

Anh huệ chiếu tưng bừng trong nắng mới.

Tiếng diệu Pháp ngân thanh tràng nhạc trỗi,

Vị cam lồ nhuộm rưới khắp nhân sinh.

Món linh đơn chữa các bịnh tâm tình,

Cho thiên hạ bớt sầu thương thống khổ.

Hoà hiệp chúng tạo nên thuyền giác ngộ,

Hùng lực nguyền xông lướt sóng mê tân.

Vớt những ai đắm đuối biển hồng trần,

Lên thuyền giác đưa sang bờ bỉ ngạn.

Thiên nhơn chúng không ngớt lời khen tán,

Đại bi tâm đại hạnh nguyện ai tày.

Phi thường nhơn, phi thường quả chẳng sai,

Mừng sanh loại, bước tương lai đẹp đẽ.

Con trẻ dại có đôi lời thỏ thẻ,

Chúc đạo chơn thêm tiến triển thạnh hành.

Chúc Thầy hiền rạng công đức độ sanh,

Chúc vạn vật hưởng thái bình vạn kiếp.

*

CHÚC XUÂN (2)

Ngày xuân đến trăm hoa đua nở

Bầu trời xuân rực rỡ lắm thay

Bức tranh gấm vóc trải bày

Khéo khen tạo hoá bàn tay vẻ vời

Vừng hồng nhựt tốt tươi chói rạng

Ban cho đời ánh sáng mùa xuân

Cỏ cây hoa lá gội nhuần

Chim muông mỏi mắt líu lăng ca chào

Lòng thiên hạ rạt rào rung cảm

Đón xuân về muôn thắm nghìn tươi

Đâu đâu cũng nét xuân cười

Đâu đâu cũng mở cuộc vui tưng bừng

Đâu đâu cũng chúc mừng tuổi thọ

Lộc trời thêm vận đỏ phước dư

Này trò nhớ nghĩa Tôn Sư

Mọn hèn một bổn chúc từ đệ dưng

Dịp xuân sang chúc mừng Giáo hội

Bề thạnh hưng vượt trổi phi thường

Rồi đây giáo pháp hoằng dương

Ngọ đèn chiếu sáng soi đường thế gian

Anh đạo vàng rộng tràn khắp cõi

Độ chúng sanh thoát khỏi lầm mê

Tăng Ni dắt díu đề huề

Cũng như những cánh liên huê dính liền

Được vững chãi con thuyền trí tuệ

Lướt ngược dòng vượt bể trầm luân.

Chúng sanh còn đắm hồng trần

Nương theo thuyền giác về gần Phật môn

Đức từ bi càn khôn ví sánh

Trí biện tài như ánh nhựt quang

Oai nghi hạnh kiểm đoan trang

Tăng Ni dẫn lối đưa đàng chúng sanh

Chúng con được gởi mình nơi cửa đạo

Thoát khỏi vòng mộng ảo phù hoa

Phận làm cư sĩ tại gia

Nương chơn giáo hội tăng già thanh cao

Ngày xuân nhựt cùng nhau hội hiệp

Tiệc vui vầy một dịp ghi ân

Lời quê sơ lượt ít vần

Kính mừng các bực hữu ân ngôi Thầy

*

Xuân về vạn vật thảy xinh tươi

Muôn đoá hoa xuân mỉm nụ cười

Ngọn gió đông phong lồng lộng thổi

Lòng con tràn ngập một nguồn vui

Con nhớ công ân các bậc Thầy

Ban cho con được nét vui vầy

Từ khi con bước lên đường đạo

Thoát khỏi sông mê thoát vũng lầy

Xuân sang con chúc bậc Thầy lành

Sức khoẻ an vui bước lữ hành

Trí huệ sáng soi cùng thế giới

Đức lành bao bọc khắp quần sanh.

*

XUÂN SA ĐÉC

Là Khất sĩ bước trên đường khổ hạnh,

Mỗi ngày qua, tôi ôm bát xin ăn.

Bữa đói no, cam phận với thanh bần,

Nào có tưởng, có mong gì Tết nhứt.

Tôi lại sợ, trong ba ngày Xuân nhựt,

Dầu có đi, khất thực chẳng người cho.

Bát trống không, rồi bụng đói nằm co,

Vì tục lệ, đầu năm kiêng với cữ.

Phiêu lưu đã, trải nhiều năm viễn xứ,

Nào thân bằng, quyến thuộc có ai đâu.

Một tấm thân đơn, sương nắng dãi dầu,

Ao trăm cặp, đã phai màu hoại sắc.

Tôi vẫn giữ, một tấm lòng bền chặt,

Quả quyết lên, đi suốt quảng đường dài.

Rồi bên đường, tôi gặp khách trần ai,

Lòng kỉnh đạo, rất nhiệt thành nồng hậu.

Mời tôi ghé, tạm dừng chơn đình đậu,

Dịp Xuân sang, để cung phụng đãi đằng.

Cách chăm nom, biết sánh ví chi bằng,

Bề châu đáo, trang hoàng không thể tưởng.

Nào Tháp, nào Chùa, nào Phang, nào Phướng,

Nào bông hoa, chưng dọn cực kỳ xinh.

Nào thực đơn, mỹ phẩm tiệc linh đình,

Nào bánh mứt, với nhang đèn dưa quả.

Xuân Sa Đéc vẽ vời long trọng quá,

Làm cho tôi, cảm thấy rất nao nao.

Xét công ơn, thiện tín biết là bao,

Rồi nghĩ lại, đoạn đường qua đã trải.

Còn tại thế, trong thời kỳ thơ dại,

Ngày Tết vui, quấn quít với gia đình.

Nay xuất gia, giải thoát hết ân tình,

Ngày Xuân đến, vui vầy cùng bạn đạo.

Rồi cất bước, trên con đường rốt ráo,

Cũng không còn, quyến thuộc đạo và đời.

Có còn chăng, khi đến cõi tuyệt vời,

Đồng tính chất, những linh hồn siêu việt.

Lần tiến hoá, là một lần tạm biệt,

Cam vô tình, với những bậc hữu ân.

Mong dắt người, đi đến cõi trường xuân,

An vay tạm, hẹn ngày kia trả rảnh.

*

HÀO QUANG DIỆU PHÁP

Trong cảnh vườn muôn hoa đua nở,

Ta lẽ nào để lỡ cơ duyên.

Vun phân tưới nước cho bền,

Chọn thêm giống quý trồng bên cây già.

Đất tích cực vườn nhà tốt đẹp,

Giống vị tha khuôn phép hẳn hoi.

Cần người chăm sóc săm soi,

Hoa đươm Diệu Pháp, nắng ngời hào quang.

*

HOA BỒ ĐỀ

Vườn xuân đạo, hoa Bồ Đề rộ nở,

Sắc tinh anh, cánh băng tuyết nỏn nà.

Màu sạch trong áo cư sĩ tại gia,

Màu tiêu biểu những tâm hồn thanh khiết.

Xuân giác ngộ, giữa vùng trời Nam Việt,

Xuân thanh bình, của những kẻ hiền lương.

Giữ giới răn không tạo nghiệp đau thương,

Sống an lạc, cõi trường xuân bất lão.

Xuân ấy mới là xuân trong cõi đạo,

Đúng thời duyên, hoa nở báo xuân về.

Những cánh hoa, những hạnh nguyện Bồ Đề,

Niềm tin tưởng cõi lòng vừa chớm nở.

Hoa hạnh nguyện, đúng thời gian kết quả,

Quả Bồ Đề, rộ chín sắc vàng xinh.

Ao Cà Sa, đoạn dứt sạch mê tình,

Màu tiêu biểu, những tâm hồn thanh thoát.

Ai tạo sẵn, một khu vườn bát ngát,

Đủ hoa thanh, quả giác lạ lùng chưa.

Hiển chơn tâm, thực hiện lý chơn thừa,

Chuyển Pháp ngữ, dựng xây toà Pháp độ.

Tìm cứu vớt, kẻ chơi vơi biển khổ,

Lên thuyền từ, đưa đến chốn an vui.

Hỡi hồn hoa, thuần trong trắng kia ơi!

Đức tánh đẹp, xứng thân hình kiều mị.

Vào cửa lễ, để quên mình tôn quí,

Dốc trau tâm, nên tỏ hạnh khiêm nhường.

Đối bề trên, nên tỏ hạnh khiêm nhường,

Cùng kẻ dưới, giữ một niềm hoà thuận.

Hoa muốn đẹp, hoa đừng gai sân giận,

Hoa muốn thơm, hoa mở rộng lòng thương.

Hoa muốn thanh, hoa tinh khiết nêu gương,

Hoa muốn quý, hoa trang nghiêm cõi Phật.

Thân đã ví cành hoa mang huyễn chất,

Tâm gắng tu, kết quả thọ trường xuân.

Cảnh vô thường, tan hiệp đám phù vân,

Đài Cực Lạc, vững bền ngôi bảo toạ.

Nghiệp trần buộc, nợ trần vay phải trả,

Nhiệm vụ tròn, đạo quả mới xinh xuê.

Khắp thân sơ, niềm tin tưởng đưa về,

Vườn xuân đạo, hoa Bồ Đề rộ nở.

*

CÀNH HOA VƯỜN LỘC

Tảng sáng thấy một người,

Dạo gót hái hoa tươi.

Cung dâng trước Bửu toạ,

Niềm tin mắt rạng ngời.

Nụ cười hoa hàm tiếu,

Lòng người đang cao thanh.

Tuổi người đang niên thiếu,

Nụ hoa đang tinh anh.

Đài hoa chưa nhuốm bụi,

Lòng người chưa nhiễm trần.

Phấn nhung màu diếm lệ,

Băng tuyết vẻ thanh tân.

Cung dâng niềm trong trắng,

Cung dâng tấc chí thành.

Cung dâng cùng tôn quý,

Cung dâng tuyệt cao thanh.

Phát nguyện trổ hoa lòng,

Độ chúng hái cành bông.

Điểm tô toà giáo lý,

Cung dâng đấng Đại Hùng.

*

CUỘC NHÂN THẾ

Cuộc nhân thế như trường ảo mộng

Chuỗi thời gian tợ bóng bạch cao

Kiếp người tạo thảm gây sầu

Nghiệp căn oan trái trồng sâu thêm hoài

Nghĩa trời biển bên vai chất nặng

Tình sắt son kéo thẳng đòn cân

Có thân đày đoạ tấm thân

Đeo đai mãi gánh ái ân nặng oằn

Lập gia thất sánh bằng chúng bạn

Được năm tiền, kiếm rán một quan

Lên xe, xuống ngựa nhộn nhàng

Mua danh, tranh lợi, trăm ngàn chước mưu

Ay chưa kể nạ nghèo đeo đẳng

Gặp suy thời, tay trắng vận đen

Mình đau, vợ ốm, con rên

Thuốc thang chạy chữa, cơm tiền âu lo

Ay chưa kể cùng đồ vắn số

Bộ Thiên Tào giũ sổ người yêu

Cõi trần chích cánh quạnh hiu

Tấm thân chích mát chắt chiu con bầy

Tuồng ảo mộng đã bày trước mắt

Tội tình gì kết chặt thân vô

Nước đời lệ mấy khi khô

Trăm năm rồi cũng xuống mồ như ai!

Bằng thức tỉnh sắc tài xa lánh

Giã hồng trần mộng cảnh phù hoa

Non xanh, rừng tía lân la

Trau tâm giồi trí sáng loà như gương

Lòng thanh bạch không vươn trần tục

Sen trong ngần chẳng chút bùn nhơ

Khua chuông cảnh tỉnh giấc mơ

Gọi người đau khổ sang bờ an nhiên

*

HOA TÌNH THƯƠNG

Có những việc làm không bao giờ thất bại

Đó là việc làm ban rãi tình thương

Những đoá hoa đẹp sắc thơm hương

Những màu da, những tiếng nói, những tình thương gom kết

Mỗi màu hoa, đẹp ra mỗi nét

Mỗi tấm lòng, mỗi xúc cảm chân thành

Mỗi bầu trời, mỗi vẻ đan thanh

Hội dủ nét hoạ nên tranh lịch sử

Yếu hơn hết vẫn là phụ nữ

Bỗng mạnh lên nhờ sử dụng tình thương

Đem công bằng, công lý trao gởi khắp mọi quê hương

Cho thế giới hoà bình vĩnh viễn

Cho bom súng im hơi lặng tiếng

Cho vườn đời đẹp cỏ tươi hoa

Cho trẻ con vang tiếng hát ca

Ôi! Tình mẹ bao la của phụ nữ.

*

GIÁC NGỘ

Câu vàng kính cẩn bạch trình qua

Thọ giới quy y cửa Phật đà

Thiết lập trai đàn gương bố thí

Bảo tồn giáo pháp hạnh đàn na

Phát tâm chánh tín trừ tâm vọng

Khai nẻo quang minh bế nẻo tà

Vòi vọi đèn lồng phô ánh sáng

Soi đường giác ngộ vạn trùng xa.

*

TÂM ĐẠO

Xa gần lan khắp thiếng thơm bay

Vì đạo quên mình dễ mấy ai

Chiếc áo thanh bần phô thích thú

Bữa cơm bình đẳng sớt vui vầy

Niềm thương phân phối niềm lai láng

Đức kính bồi vun đức trọn đầy

Vẹn phận cư gia công hạnh đủ

Cung dâng tất cả các ngôi Thầy.

*

ĐẠO ĐỜI TƯƠNG ỨNG

Đưa đường đuốc tuệ chiếu non sông

Hớn hở muôn hoa gội ánh hồng

Pháp diệu ngân reo tràng nhạc trối

Căn lành trổi dậy nức hương xông

Thảnh thơi may được nguồn ân thưởng

Nong nả càng lo cội phước trồng

Ít vận chân thành ghi kỷ niệm

Tạ tình tri ngộ giúp nên công.

*

BÀN TAY ĐẸP

Bàn tay đẹp là bàn tay trắng muốt,

Ngón búp măng, móng chuốt nhuộm màu son.

Dáng thanh thanh da mát mịn mềm non,

Để dành ngắm, để dành tôn, để mộng? ? ?

Không! Bàn tay đẹp là bàn tay "lao động”,

Chuyển đường gân dâng sức sống cho đời.

Hiện khắp nơi và ở khắp nơi nơi,

Như đất nước như khí trời vũ trụ.

Bàn tay đẹp là bàn tay "nông vụ",

Đem sức người tranh đấu với thiên nhiên.

Biến tấc vàng trong tấc ruộng bùn đen,

Đổi hạt ngọc, mồ hôi chen thánh thót.

Bàn tay đẹp là bàn tay "thầy thuốc",

Vực nhơn sanh ra khỏi vuốt tử thần.

Dao Hoa Đà, kim Biển Thước tuyệt luân,

Như Bồ Tát hiện thân trong địa ngục.

Bàn tay đẹp là bàn tay "giáo chức",

Luyện i tờ cho đến mức thành danh.

Đúc gan trung, rèn trí dõng hùng anh,

Lò sản xuất tài danh cho xứ sở.

Bàn tay đẹp là bàn tay "cô đỡ”,

Đưa những người trong biển cả mồ côi.

Rước hài nhi ra ánh sáng cuộc đời,

Tài nhơn lực hoạ theo tài thiên tạo.

Bàn tay đẹp là bàn tay "tần tảo",

Gánh đôi vai nặng cơm áo chồng con.

Gia đình vui nhờ bát sạch, canh ngon,

Vừa tháo vát, vừa bao gồm kim chỉ.

Bàn tay đẹp là bàn tay "công nghệ",

Dựng tương lai cho thế hệ huy hoàng.

Thần chiến tranh tàn bạo diễn thương tang,

Tay cần mẫn dịu dàng chăm kiến tạo.

Bàn tay đẹp là bàn tay "từ mẫu",

Nâng hài nhi trong giấc ngủ êm đềm.

Giặt uế nhơ ròng rã chẳng than phiền,

Dìu từng bước rồi luyện rèn chí khí.

Bàn tay đẹp là bàn tay "chiến sĩ",

Chống xâm lăng cho bờ cõi thanh bình.

Cỗi xiềng gông cho dân tộc trưởng thành,

Gầy vận hội cho quang vinh Tổ Quốc.

Bàn tay đẹp là bàn tay "đạo đức”,

Xoa vết đau, xua tủi cực trần gian.

Tật bịnh nghèo, mê, dốt, goá, côi, tang,

Xô địa ngục, dựng Niết Bàn giải thoát.

*

VUI MÀ SỐNG

Vui mà sống dù đời đầy đau khổ,

Buồn làm chi bạn hỡi thở than chi.

Và sầu lo nghĩ lại có ích gì,

Hãy can đảm sống những ngày hiện tại.

Đời tan vỡ ta mau xây dựng lại,

Dù gian lao cực khổ chớ than van.

Tập kiên tâm bền chí chịu nghèo nàn,

Nếu bạn muốn một ngày mai tươi sáng.

Xua ý nghĩ vẫn vơ và chán nản,

Nó chỉ làm tê liệt bộ thần kinh.

Tạo nguồn vui lành mạnh ở tâm linh,

Nuôi hoài bão bổ sung nguồn sinh lực.

Trong cuộc sống bao nhiêu điều bực tức,

Chuyện thế tình còn lắm chuyện bất công.

Dù trăm cay ngàn đắng tái tê lòng,

Bạn bình tĩnh giữ nụ cười êm dịu.

Bạn bình tĩnh nhủ lòng thôi ráng chịu,

Hơn thua chi câu nhịn chín câu lành.

Trong trường đời còn lắm chuyện đua tranh,

Bạn phải biết sống cuộc đời bổ ích.

Đừng nhạo báng đừng bao giờ khiêu khích,

Làm phiền lòng bạn hữu ích gì đâu.

Khen người đi bạn có sức nhiệm mầu,

Tạo cho bạn một nguồn vui thanh tú.

Tôi còn nhớ lời người xưa khuyên nhủ,

Hãy soi gương để kiểm thảo lấy mình.

Nếu mình cười, thì gương cũng cười tình,

Bằng mình khóc, gương cũng hoà lệ khóc.

Non và biển giúp ta thêm bài học,

Non muốn cao nên non đứng một mình.

Biển bao la mà biển thật hữu tình,

Đã thâu được vào lòng ngàn sông rạch.

Người luyện chí không bao giờ quên sách,

Những món ăn bổ ích của tinh thần,

Nhạc thi ca am hiểu một vài phân,

Để hoà hợp hồn mình cùng vũ trụ.

Vươn mình lên với cánh lông đầy đủ,

Chim Đại Bàng vỗ cánh tung trời xanh.

Bạn lòng ơi hãy tu dưỡng lấy mình,

Vui mà sống dù đời đầy đau khổ.

*

NHỮNG HỒI THẤT BẠI

Có những hồi thất bại

Là những dịp trau tâm.

Nếu cứ đắc thế mãi

Đâu thấy được lỗi lầm.

Thất bại là ông thầy,

Thất bại là bà mẹ,

Năng đánh đập quở rầy,

Cho tội mình được nhẹ.

Đây vui lòng thọ Pháp,

Cảm chịu khổ nghiêm răn.

Xin chí thành tu tập,

Nguyền tấn hóa ăn năn.

*

CÂY KHÔNG TRÁI

Ông tôi giỏi nghề vườn

Trồng những giống cây thơm

Trồng những cây ngon trái

Ngày ngày mãi chăm nom.

Ông bảo cây có nghĩa

Đáp ơn người vun trồng

Tình đất sanh ngọt trái

Tình nước khiến thơm bông.

Bâng khuâng tôi tự hỏi

Ôi loài hoa loài cây

Còn đáp ơn xã hội

Vậy kiếp người sao đây?

Kiếp người vay mượn lớn

Từ hột giống, ngọc châu [*]

Đến sữa, áo, cơm đụn

Đến vạn sự nhu cầu.

Xã hội đã nhiều công

Người ví chẳng đơm bông

Người ví không kết trái

Có phải ký sanh trùng?

Bông trái ấy công phu

Của quên mình lợi chúng

Đáp vạn sự nhu cầu

Đáp sữa, áo, cơm đụn.

Ôi! Cây độc không trái

Ôi! Người độc tác hại

Phường giá áo túi cơm

Giống hoa rài cỏ dại.

[*] Tinh cha huyết mẹ

*

GIỌT SỮA TÌNH THƯƠNG

Giọt sữa tình thương thấm cõi lòng

Đạo đời liên kết lý dung thông

Kẻ đang xót khổ, người đang khổ

Giọt sữa tình thương biển đại đồng

*

Giọt sữa tình thương biển đại đồng

Ai đem em bé bỏ trong cửa thiền

Bàn tay Sư nữ bồng lên

Em trong nón lá úp trên gọn gàng.

Mỗi em mỗi cảnh bẻ bàng

Lần lần quy tụ cả đàn con côi.

Con ai đem bỏ Thầy nuôi?

Nam Mô Di Phật cùng vui hạnh Thiền.

Ngặt Thầy không của không tiền

Gạo châu củi quế não phiền em ơi!

Thập phương công đức vun bồi

Kẻ công người của, mạng người dựng nên.

Nhờ ban tay thiện lớn lên

Đem bàn tay thiện, em nên giúp đời.

Tình dân tộc rộng vơi vơi,

Em nên xứng đáng làm người Việt ta.

*

Giọt sữa tình thương thấm thịt da,

Nuôi nhau lớn mạnh nước non nhà.

Chiến tranh đày đoạ thường côi cút,

Đạo đức từ bi thế mẹ cha.

Chân thành cám ơn Sư cô Vân Liên đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, 03-2005)

Ni Trưởng Thích Nữ Huỳnh Liên

Thích Nữ Hằng Liên tuyển chọn

PHẦN II KHUYẾN TU

Ngày đã cận cần tu gấp rút,

Giới giữ sao trong sạch như xưa.

Định-Tuệ không thiếu không thừa,

Lợi ích dân chúng đúng vừa khả năng.

KHUYẾN TU

Chen lấn dầu ai giữa thị thành,

Riêng mình tự tại cõi vô tranh.

Sông mê sóng bủa cơn rùng rợn,

Biển khổ bèo trôi kiếp mỏng mành.

Rộn rịp giàu sang mây ghẹo gió,

Lững lơ quyền quý nước đeo cành.

Trăm năm luống tưởng gầy cơ nghiệp,

Một phút đâu dè phủi lợi danh.

*

Lợi danh câu nhử kiếp hôn trầm,

Tối mắt nên lòng hoá tối tăm.

Nung đốt thời sao không nóng bức,

Đẩy xô hồ dễ khỏi vương lâm.

Rừng tham lố xố ngàn cây bạc,

Biển vọng lờ mờ một nước thâm.

Định trí nhìn ra hai nẻo bước:

Mê phàm – tỉnh Phật, tại nơi tâm.

*

Tâm tình cố gắng, hạnh cần chuyên,

Hữu chí sao sao cũng chí nguyền.

Mài sắt nên kim ngời dạ nhẫn,

Xuyên non thành lộ sáng gương kiên.

Dần dần hé cánh màn chơn giác,

Nhẹ nhẹ nâng then cửa định thiền.

Đuốc tuệ, hoa Đàm tuy khó gặp,

Trăm ngàn muôn kiếp một cơ duyên.

*

Cơ duyên nay gặp chớ buông rơi,

Mựa để thuyền trôi giữa biển đời.

Tinh tấn buồm no trương thuận gió,

Định thiền lái vững hướng nhằm nơi.

Bến mê nhẹ tách đừng lưu luyến,

Bờ giác liền sang mới thảnh thơi.

Hỏi đợi chờ chi lần lựa mãi?

Trăm năm trăm tuổi chuyện không rồi!

*

Rồi vương tử phược vấn thê thằng,

Mảnh áo, ngôi nhà, thức uống ăn.

Dây cát lằng nhằng đeo đẳng cội,

Tàn tre bận bịu chở che măng.

Trải bao cuộc thế bao tình tội,

Hễ lắm trò đời lắm nhố nhăng.

Tha thiết lòng son xin nhắn nhủ,

Hở môi còn ngại lạnh chơn răng.

*

Răn khuyên: đời khổ lắm thương ôi,

Sanh, chết, đau, già mãi thế thôi.

Duyên tục vấn vương, vương chẳng dứt,

Nợ trần vay trả, trả không rồi.

Cỗ xe giác ngộ rong ngàn dặm,

Giấc mộng hoàng lương chín một nồi.

Kiếp sống ai hơn trăm tuổi thọ,

Xanh, vàng, đen, đỏ, chuyện xa xôi.

*

Xa xôi tạo hoá chẳng riêng lò,

Đạo đức thậm thâm gắng sức mò.

Không giận, không hờn, không khổ sở,

Chẳng ganh, chẳng ghét, chẳng phiền lo.

Tam bành xua đuổi tiêu tan hết,

Lục tặc ngăn ngừa tận tụy cho.

Giáo Pháp thực hành tuy vẫn khó,

Muốn theo Thầy, trước phải theo trò.

*

Trò đời, lẽ đạo tính sao đây?

Bể khổ đầy vơi cạn lại đầy.

Hễ kiếp luân hồi không dứt khoát,

Thì cơ nghiệp báo cứ vần xoay.

Giác, mê hai nẻo tìm nơi thoát,

Nhơn, quả đôi đường chọn đất gây.

Trí thức nhắn nhe ai đó ta?

Mau chơn trồi gót khỏi nơi nầy.

*

Nầy trong cửa Phật, cảnh thanh kỳ,

Một nấc thang là một khoá thị.

Bảng đạo kê danh người thọ bát,

Sổ duyên ghi đức bực truyền y.

Tinh thông giáo lý tâm vô ngại,

Lân mẫn sanh loài lượng đại bi.

Bỉ ngạn hồi đầu lo tự giác,

Giác tha bổ xứ khuyến tu trì.

*

Trì giới chi màng chuyện cạnh tranh,

Lâng lâng cõi tịnh cảnh riêng dành.

Xả thân cầu đạo lòng thơ thới,

Trục lợi tham danh kiếp mỏng mành.

Đuốc tuệ rỡ ràng soi diệu lý,

Nước dương mát mẻ gội quần sanh.

Hồi chuông cảnh tỉnh ngân ngân mãi,

Chen lấn dầu ai giữa thị thành.

*

KHUYẾN NHẪN

Vào cửa Đạo làm người thiện tín

Phải học câu nhẫn nhịn thuận hoà

Việc nỏ nhen thắc mắc bỏ qua

Chỗ tranh cãi rầy rà nên tránh

Tu phải học cẩn ngôn cẩn hạnh

Đạo phải hành sửa tánh trau tâm

Kiếp chúng sanh đoạ lạc luân trầm

Ai cũng có căn thâm gốc tội

Vì lẽ ấy ngày nay sửa đổi

Bước đường tu nhuần gội Phật ân

Nước cành dương rưới tắt lửa trần

Lòng nóng nảy thói sân dẹp bỏ

Phải phòng bị đối đầu cái khó

Người ý kia, ý nọ khác nhau

Dẫu lâm cơn bình địa ba đào

Nhẫn! Ráng nhẫn! Sao sao cũng nhẫn!

Thử tưởng cảnh điên cuồng tức giận

Lửa đốt rừng nộ phẩn gớm ghê

Lúc hung hăng cháy dậy bốn bề

Ai vào đó dám khoe khỏi nóng

Chi bằng sớm cất mình bay bỗng

Liệu không hoà chóng chóng lui chân

Khỏi lo điều chác oán mua hờn

Không ngại nỗi gieo nhơn hái quả

Rủi gặp kẻ vu oan giá hoạ

Chuyện đặt điều dốc phá thanh danh

Lời cam ngôn phân nói đành rành

Đèn công lý chiếu minh tỏ rõ

Rủi gặp kẻ ganh hiền ghét ngỏ

Cứ lời kia, tiếng nọ chích châm

Câu mỹ từ giọng nói thâm trầm

Nét hoà diện quả tâm ái mẫn

Đừng lộ sắc oán hờn ghét giận

Cùng buông lời nộ phẫn cộc cằn

Chút nhẫn lòng được giải khó khăn

Câu niệm Phật vừa dằn nóng nảy

Học phép nhẫn chẳng sanh oan trái

Giữ tâm không khỏi phải lụy phiền

Sống cõi đời thong thả bình yên

Hướng nẻo đạo diệu huyền trực chỉ.

*

ƠN TÍN THÍ

Đầu tiên giải thoát mới lìa đời,

Khất thực trì bình thẹn lắm thôi.

Cất bước hoá duyên chân bỡ ngỡ,

Ngửa tay thọ thí dạ bồi hồi.

Trải thân khắp xứ ăn vay chúng,

Ngại bụng từ đây mắc nợ người.

Lần lựa xuân qua, xuân trở lại,

Chịu ơn tín chủ biết bao rồi.

*

Chịu ơn tín chủ biết bao rồi,

Đêm nhớ ngày lo chẳng chút ngơi.

Mảnh áo phước điền mang trịu trịu,

Bát cơm huệ lộc quảy vơi vơi.

Thuốc thang vật liệu thường dư dã,

Am cốt Chùa chiền lắm thảnh thơi.

Công đức dẫy tràn khôn xiết kể,

Nghĩ suy, suy nghĩ dạ bồi hồi.

*

Nghĩ suy, suy nghĩ dạ bồi hồi.

Tu quyết đền công vẹn mới thôi.

Phát nguyện khăng khăng hằng giữ nguyện,

Độ đời canh cánh những thương đời.

Vay nên nhớ mãi vay thì trả,

Trả phải làm sao trả có lời.

Tạo Pháp luân xa chờ tín chủ,

Cùng nhau nương bước vượt trùng khơi.

*

THẬP LỤC HẠNH

Đi bước khoan thai

Đứng ngay thẳng hàng.

Ngồi đứng nghiêm trang

Nằm nghiêng thanh thản.

Nói lời pháp ngữ

Làm sự độ sanh.

An thức trai thanh

Mặc manh hoại sắc.

Thức tánh Thanh Văn

Ngủ tiên Duyên Giác

Sống hành Bồ Tát

Chết đạt Chơn Như.

Thân trau giới luật,

Tâm buộc định thiền

Trí chiếu tuệ viên

Tánh yên chơn tánh.

*

LỤC CĂN

Mắt chẳng nhìn quanh

Tai không nghe lóng

Mũi chẳng ngửi xằng

Miệng không nói khống

Thân chẳng lăng xăng

Ý không vọng động.

*

THẬP THIỆN

Thường phải giữ tâm mình

Không được dâm, đạo, sát,

Không ỷ ngữ, vọng ngôn,

Không hai lưỡi, nói ác,

Chớ bỏn xẻn, tham lam,

Đừng giận hờn gay gắt,

Trừ tà kiến mê si,

Ay là hạnh bố thí.

*

NGŨ PHƯỚC

Kẻ không sát sanh

Được khương minh thọ mệnh.

Kẻ không trộm tham

Được giàu sang hưng thịnh.

Kẻ không tà dâm

Được người yêu kính.

Kẻ không vọng ngôn,

Được thêm nhiều uy tín.

Kẻ không say sưa,

Được sáng tâm tỏ tánh.

*

NĂM HẠNH THÍ

Thí thuốc được sống lâu

Thí thực thêm sức khoẻ

Thí y được hồng hào

Thí đèn thêm trí tuệ

Thí xe vui về sau

Người hành năm hạnh thí

Khi tái sanh cõi nào

Đều được phần vui vẻ

Dứt phiền não trần lao

Dứt dục tình ô uế

Đến thánh vức thanh cao

Diệu huyền không xiết kể.

*

PHÓNG SANH

Phật dạy tánh hiền lành

Thương yêu cả chúng sanh

Dầu là loài vật mọn

Cũng Phật tánh như mình.

Con tập lòng từ ái

Nay mua vật phóng sanh

Nguyện ơn trên Phật chứng

Con tạo chút nhơn lành.

Phước đức xin hồi hướng

Về cho cả chúng sanh

Nguyện cầu đời hết khổ

Dứt tuyệt nạn đao binh.

Sanh mạng này tồn tại

Do nhờ Pháp Phật linh

Vậy từ nay nguyện nhớ

Câu niệm Phật tu hành.

*

THÂN

Thân này chưa biết ra chi,

Của kia lại có chắc gì mà ham.

Bao nhiêu cho thoả lòng tham,

Càng thâu, càng đắm, càng làm, càng say.

Tiếc cho tháng rộng năm dài,

Chung quy hoang phí về tay đồng tiền.

Được thua, thua được, chuyền chuyền,

Hả hê mới đó ưu phiền đâu đây.

Đem thân làm kẻ tội đày,

Cho bao vật chất nó cai trị mình.

Để tâm làm vật hy sinh,

Suốt đời theo lịnh dục tình kéo lôi.

Cái tham bao thưở cho rồi,

Cái không một phút tỉnh hồi là xong.

Dã tràng xe cát biển Đông,

Vô tình lượn sóng cướp công nhọc nhằn.

Tuồng đời ai biết cho chăng?

Như mây tan hiệp, như trăng khuyết tròn.

Đêm tàn, tim lụn, dầu mòn,

Cái đi mờ mịt, cái còn mỏng manh.

Chắc chi bọt nước đầu gành,

Chắc chi sương đọng trên cành ban mai.

Bọt kia làn gió nhẹ lay,

Sương kia ánh nắng chiếu ngay tan rồi.

Mênh mông trong khoảng đất trời,

Thân ta biết gởi về nơi chốn nào?

Tử thần tay dắt làm sao!

Gần xa mấy nẻo, thấp cao mấy từng.

Đòn cân phước thưởng tội trừng,

Biết công hay nợ, biết mừng hay lo.

Thử theo công quá mà so,

Tội dồn muôn kiếp biết to thế nào!

Phước gom nghĩ được là bao?

Nếu đem trừ cấn biết sao thiếu thừa.

Dặc dày kiếp cũ căn xưa,

Biết bao oan nợ mà chưa trả đền.

Tiền cừu hậu hận há quên,

Một bên đi trả, một bên đến đòi.

Lung tung trong cạm luân hồi,

Day qua, trở lại, biết đời nào ra.

Mấy ai suy kỹ nghĩ xa,

Rảo chân sấn bước cho qua khoảng này.

Chán chê mộng cảnh đoạ đày,

Đưa tay trí tuệ, tháo dây dục tình.

Đoạn trừ hoặc chướng vô minh,

Tâm chơn trở lại, tánh linh đem về.

Gieo lan hạt giống Bồ Đề,

Xanh tươi nhành lá, sum xuê cội tàn.

Nước dương rưới khắp trần hoàn,

Diệt trừ phiền não, tiêu tan tội tình.

Gay chèo thuyền giác độ sanh,

Bến mê phút chốc, biến thành ao sen.

*

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.