Hôn nhân hạnh phúc

Trách nhiệm của cha mẹ.

Điều cơ bản của xã hội loài người là mối quan hệ phức tạp giữa cha mẹ và đứa con. Bổn phận người mẹ là yêu thương, chăm sóc và bảo vệ con cái, với bất cứ giá nào. Đây là tình thương bao la và cao cả như lời Đức Phật dạy. Những người phật tử được dạy rằng bố mẹ phải chăm lo con cái như quả đất chăm lo cho tất cả cây cối và sinh vật.

Bố mẹ có trách nhiệm nuôi nấng và mang lại sự tốt lành cho con cái. Nếu đứa con lớn lên là một công dân khỏe mạnh và hữu ích, đó là kết quả của những nỗ lực của cha mẹ. Nếu đứa con lớn lên là một kẻ phạm pháp, bố mẹ chắc hẳn phải chịu trách nhiệm. Người ta không thể đổ lỗi cho người khác nếu trẻ em đi lệch hướng. Đó là bổn phận của bố mẹ hướng dẫn con cái đi đúng con đường chính đạo.

Một đứa bé vào độ tuổi có nhiều ấn tượng nhất, cần đến tình thương yêu dịu dàng, sự lo lắng và quan tâm của bố mẹ. Không có tình thương và sự dẫn dắt của bố mẹ, một đứa bé sẽ trở nên hư hỏng và sẽ tìm thấy thế giới là một nơi lừa đảo để sinh sống. Tuy vậy việc dồn hết tình thương của bố mẹ, sự chăm sóc và quan tâm không có nghĩa là làm thỏa mãn tất cả những yêu cầu của đứa con dù hợp lý hay không! Việc thỏa mãn quá nhiều sẽ làm hư hỏng đứa con. Người mẹ khi ban bố tình thương và sự chăm sóc, cũng phải cần nghiêm khắc và cứng rắn. Nghiêm khắc và cứng rắn không có nghĩa là cay nghiệt với đứa bé. Hãy thể hiện lòng thương yêu của bạn, nhưng tôi luyện nó với bàn tay kỷ luật - rồi đứa bé sẽ hiểu ra.

Buồn thay, trong những bậc cha mẹ ngày nay, tình yêu thương của bố mẹ thì không có, thật hết sức đáng tiếc. Sự chạy đuổi theo vật chất, những phong trào giải phóng và sự khát khao bình đẳng, đã dẫn đến kết quả cả bố mẹ đều trải qua nhiều giờ làm việc ở văn phòng, cửa hàng, hơn là ở nhà trông nom chăm sóc con cái. Những đứa trẻ được giao cho người thân hoặc cho người giúp việc, chúng cảm thấy lạc lỏng vì thiếu tình thương và sự chăm sóc dịu dàng của mẹ. Bù lắp vào sự thiếu quan tâm đối với con, người mẹ cố gắng xoa dịu bằng cách thỏa mãn tất cả những đòi hỏi của trẻ để chúng được vui lòng. Mua sắm các loại đồ chơi hiện đại như là xe tăng, súng máy, tàu bay, và những thiết bị giống như thế, chỉ là một thứ đồ chơi làm cho khuây khỏa chứ không phải là một lối giáo dục tốt.

Nhồi nhét cho bé những thứ đồ chơi như thế không thay thế được tình thương và sự trìu mến của người mẹ. Không có tình thương yêu trìu mến và sự dẫn dắt của bố mẹ, chúng sẽ lớn lên và trở thành một tội phạm. Rồi như vậy, ai sẽ bị đổ lỗi về việc nuôi dạy một đứa con ngỗ nghịch? Lẽ đương nhiên là bố mẹ phải gánh chịu trách nhiệm thôi! Đặc biệt đối với người mẹ đi làm việc sau một ngày vất vả ở văn phòng rồi tiếp theo những công việc lặt vặt trong nhà, hầu như không thể có đủ thời giờ dành cho việc chăm sóc và quan tâm đến con cái. Bố mẹ không dành thời giờ cho con cái họ nên khi về già những đứa con này không có thời giờ dành cho họ. Bố mẹ tự cho là vì quá bận rộn nên không có thì giờ chăm sóc chỉ biết chi tiêu nhiều tiền bạc cho con cái thì đừng than phiền khi những đứa con "bận rộn " của họ lần lượt bỏ họ cô đơn trong "căn nhà đắt tiền với tuổi già"!

Hầu hết những phụ nữ tham gia vào xã hội ngày nay để gia đình họ có thể hưởng thêm lợi ích vật chất. Nhưng họ phải nên quan tâm đến lời khuyên của Gandhi dành đối với người đàn ông đi tìm kiếm tự do bởi lòng tham hơn là sự thiếu thốn. Dĩ nhiên, căn cứ vào cơ cấu kinh tế ngày nay, chúng ta không thể phủ nhận một số người mẹ buộc phải bỏ gia đình để tham gia vào xã hội. Ở trong trường hợp như thế cha mẹ phải hy sinh thêm thời gian của họ để bù đắp vào những gì con cái của họ thiếu đi khi họ vắng nhà. Nếu bố mẹ dành những giờ không làm việc ở sở làm ở nhà với bọn trẻ, tất sẽ có một sự hiểu biết gắn bó hơn giữa bố mẹ và con cái.

Trong những bài pháp của ngài, Đức Phật liệt kê một số nhiệm vụ và bổn phận chủ yếu như là những lời hướng dẫn cơ bản đó là, bằng đức tu tập và hành động, để dẫn dắt con cái tránh xa những điều xấu xa và bằng những lời động viên nhẹ nhàng, để dìu dắt chúng làm tất cả những điều cho gia đình, xã hội và tổ quốc. Trong sự liên kết này, bố mẹ chắc hẳn phải vận dụng sự chăm sóc tuyệt đối trong việc xử sự với con cái. Đây không phải là điều bố mẹ bày tỏ nhưng đó là những gì thật sự phải như thế và cần phải thực hiện, đó là điều đứa trẻ tiếp thu một cách không ngờ đến và thật trìu mến. Đứa bé bước vào thế giới được nặn lên bởi cách cư xử của bố mẹ. Nó đi theo sự việc là gần mực thì đen gần đèn thì sáng. Bố mẹ dành nhiều thời gian với con cái mình sẽ truyền đạt những cá tính của họ một cách tế nhị với con cái của họ.

Bổn phận của cha mẹ

Bổn phận của cha mẹ là thấy được hạnh phúc của con cái. Thực tế những bậc làm cha mẹ luôn tận tụy gánh vác trách nhiệm với niềm vui. Để dìu dắt con trẻ trên con đường tốt đẹp, đầu tiên bố mẹ phải đưa ra những khuôn mẫu điển hình và sống cuộc sống có lý tưởng.Hầu như người ta không thể mong chờ những đứa con xứng đáng ở những người làm cha làm mẹ không đủ tư cách. Ngoại trừ những khuynh hướng của nghiệp, những đứa con thừa hưởng những ưu điểm và những khuyết điểm của bố mẹ. Những bậc cha mẹ có trách nhiệm cần phải có mọi biện pháp phòng xa tránh cho con cái tập nhiễm những đức tính xấu.

Theo kinh Thi Ca La Việt (Sìgalovàda Sutta), có năm bổn phận mà bố mẹ cần phải thực hiện:

1. Bổn phận thứ nhất là khuyên bảo con cái tránh xa điều xấu

Gia đình là trường học đầu tiên, và bố mẹ là những người thầy đầu tiên. Những đứa con thường học những bài học vỡ lòng về điều tốt và xấu từ bố mẹ chúng. Những bậc cha mẹ có trách nhiệm giáo dục con cái về sự hại thiệt của lời nói dối, lừa gạt và bất lương, vu khống, và hận thù, không sợ xấu hổ, và không biết sợ hãi với những hành động xấu xa và vô đạo đức.

Bố mẹ phải bày tỏ hạnh kiểm gương mẫu và đừng nên truyền đạt những hành vi bất lương vô đạo đức như thế thành những ấn tượng trong tâm của con trẻ.

2. Bổn phận thứ hai là khuyên bảo con cái làm điều tốt

Bố mẹ là những người thầy ở gia đình; thầy cô là những bố mẹ ở trường học. Cả cha mẹ lẫn thầy cô đều có trách nhiệm cho hạnh phúc của con cái, chúng sẽ trở thành những gì mà họ nhào nặn lên. "Chúng là, và chúng sẽ là", là những gì mà người lớn là như vậy. Chúng làm học trò của người lớn suốt độ tuổi dễ bị ấn tượng của chúng. Chúng tiếp thu điều gì thì phát ra điều đó. Chúng đi theo bước chân của chúng. Chúng ảnh hưởng bởi những ý nghĩ, lời nói và hành động của chúng. Theo đúng nghĩa, bổn phận của cha mẹ tạo nên bầu không khí hòa hợp, cả nhà trường lẫn gia đình.

Hồn nhiên, vâng lời, hợp tác, đoàn kết, can đảm, hy sinh quên mình, lương thiện, thẳng thắn, phục vụ, tự lực, cần kiệm, bằng lòng, những tư cách tốt đẹp, sự mộ đạo, và những giới hạnh liên quan khác cần được khắc sâu vào tâm khảm non nớt của chúng từng bước một. Những hạt giống được gieo trồng cuối cùng sẽ trở thành những cây trĩu quả.

3. Bổn phận thứ ba là tạo cho con cái một nền giáo dục tốt

Một nền giáo dục khuôn phép là một tài sản thừa kế tốt nhất mà bố mẹ có thể để lại cho con cái của họ. Không có một tài sản nào có giá trị hơn. Đó là hạnh phúc tuyệt vời mà bố mẹ có thể ban cho con cái. Cần phải tạo cho chúng một sự giáo dục thích hợp hơn với tuổi trẻ, trong một bầu không khí mộ đạo. Điều này có những ảnh hưởng sâu xa với cuộc đời của chúng.

4. Bổn phận thứ tư là tạo điều kiện cho chúng lập gia đình với những người phù hợp

Hôn nhân là một hành động nghiêm túc liên quan đến cả cuộc đời; cuộc hôn nhân này phải là một sự kiện mà không thể làm cho tan vỡ dễ dàng. Do đó, hôn nhân cần phải được xem xét kỹ lưỡng ở mọi khía cạnh và ở tất cả mọi khuynh hướng để làm hài lòng tất cả những người liên hệ trước khi đi đến việc làm lễ cưới.

Theo nền văn hóa Phật giáo, bổn phận phải đi đôi với quyền lợi. Hãy để hai bên đi đến quyết định, nhưng sử dụng sự suy xét sáng suốt khôn ngoan của họ để đi đến một giải quyết êm đẹp. Ngược lại, sẽ có sự xô xát chửi rủa lẫn nhau và những hậu quả khác. Sự tiêm nhiễm thói hư tật xấu cũng thường hay lan truyền đến con cái.

5. Bổn phận cuối cùng là trao tài sản thừa kế cho chúng vào thời điểm thích hợp

Bố mẹ không chỉ yêu thương và chăm sóc con cái theo đúng nghĩa vụ của mình, mà còn phải có sự chuẩn bị tiện nghi cho hạnh phúc tương lai của chúng. Bố mẹ tích trữ tài sản và trao cho con cái những tiện nghi chẳng hạn như tài sản thừa kế.

Lòng từ trong Phật giáo

Đạo Phật là tôn giáo từ bi. Đức Phật dạy giáo pháp vì lòng thương xót thế gian. Bố mẹ phải tu tập và dạy dỗ con cái thực hành "bốn trạng thái tâm cao quý" này. Đó là:

- Tâm Từ (Metta)

- Tâm Bi (Karuna)

- Tâm Hỉ (Mudita)

- Tâm Xả (Upeka)

Tu tập tốt bốn loại tâm này sẽ giúp bố mẹ giữ được bình tĩnh trong suốt thời kỳ khó khăn nuôi nấng con cái.

Đây là lối sống lý tưởng để hướng tâm đến tất cả chúng sinh. Bốn trạng thái tâm này mang lại một nền tảng vững chắc cho tất cả những tình huống phát sinh từ mối quan hệ xã hội. Chúng nó là những hình thức tuyệt vời để khắc phục sự căng thẳng, người tạo hòa bình xuất sắc trong sự mâu thuẫn thuộc về xã hội, những người chữa lành vết thương trong cuộc đấu tranh sống còn; những người san bằng những cách biệt trong xã hội, những người xây dựng những cộng đồng hòa hợp, những người đánh thức lòng bao dung độ lượng bị người ta quên lãng quá lâu, những người làm sống lại niềm vui và hy vọng bị ruồng bỏ quá nhiều, những người nâng cao tình huynh đệ con người chống lại những thế lực ngã mạn, tự cao tự đại.

Có lẽ điều thử thách lớn nhất mà một cặp vợ chồng phải đối mặt đó là sự nuôi nấng giáo dục thích hợp cho một đứa trẻ. Đây là một khía cạnh khác để phân biệt chúng ta và loài thú. Trong khi một con vật chăm sóc con cái nó với sự tận tụy, nhưng một người cha hoặc mẹ có một trách nhiệm lớn lao hơn, đó là sự nuôi dưỡng cái tâm. Đức Phật đã dạy rằng sự thử thách lớn lao nhất mà con người đối mặt là huấn luyện thuần thục cái tâm. Kể từ khi đứa trẻ chào đời, từ lúc còn bé qua thời niên thiếu rồi đến tuổi trưởng thành, người mẹ hoặc cha có trách nhiệm làm phát triển cái tâm của đứa bé. Một người trở thành một người công dân hữu ích hay không sự việc chủ yếu tùy thuộc vào sự mở rộng cái tâm của người ấy đã được tu tập. Theo nhà Phật, một người cha hay mẹ có thể tu tập bốn phẩm hạnh tuyệt vời để giúp họ vượt qua những sự thất vọng chán nãn mà chúng liên hệ hết sức mật thiết với tư cách làm cha mẹ.

Khi đứa con còn tập đi, tập bò, không thể diễn đạt được nhu cầu của nó, nó hầu như thỏa thích trong những cơn giận và la khóc. Người cha hoặc người mẹ tu tập phẩm hạnh tâm từ đầu tiên có thể duy trì sự an lạc trong tâm của họ để tiếp tục yêu thương đứa con trong lúc điều này thật hết sức khó khăn. Đứa bé thích thú đón nhận tình thương của tâm từ, sẽ tự học hỏi và hình thành nhân cách tốt.

Khi đứa bé trưởng thành, bố mẹ phải đối xử với chúng bằng tâm bi (Karuna). Lứa tuổi sắp sửa bước vào thời kỳ trưởng thành, chúng thường hay ngỗ nghịch, với nhiều sự giận dữ và bất mãn hướng về bố mẹ. Với sự tu tập tâm bi, bố mẹ sẽ hiểu rằng sự ngỗ nghịch này là một phần tự nhiên của tuổi đang lớn và những đứa bé đó không có ý định làm tổn thương bố mẹ chúng. Một đứa bé có tâm từ và tâm bi sẽ tự tạo cho mình trở thành một người tốt đẹp hơn. Khi không bị đối xử ghét bỏ, đứa trẻ sẽ dùng lòng từ bi đối với những người khác. Ngay trước lúc trở thành người lớn, một đứa trẻ có thể thỏa mãn với một số thành công ở các kỳ thi hoặc những hoạt động ngoài gia đình. Đây là thời điểm mà bố mẹ thực hành niềm vui đồng cảm (tâm hỉ). Có quá nhiều bậc cha mẹ ngày nay dùng con cái của họ để tranh đua với bạn bè. Họ muốn con mình làm thật tốt vì những lý do ích kỷ; tất cả bởi vì họ muốn người khác nghĩ tốt về họ. Bằng cách tu tập (tâm hỉ) ,bậc cha mẹ sẽ vui thích về sự thành công và hạnh phúc của con mình mà không có động cơ ích kỷ. Họ hạnh phúc bởi vì đứa con mình hạnh phúc! Một đứa trẻ đã thấm nhuần tâm hỉ, tự mình trở thành một người không ganh tỵ với kẻ khác và không đua tranh bất chánh trong gia tộc. Một người như vậy trong lòng họ sẽ không còn chỗ nào cho sự ích kỷ, tham hoặc sân.

Khi một đứa bé đến tuổi trưởng thành rồi, có sự nghiệp và gia đình riêng tư, bố mẹ sẽ tụ tập phẩm hạnh tuyệt vời cuối cùng là tâm xả. Đây là một tư duy mới,một việc làm khó khăn đối với các bậc làm cha mẹ theo truyền thống Á Đông. Họ thật khó chấp nhận con cái có cuộc sống độc lập. Khi cha mẹ tu tập tâm xả, họ sẽ không còn can thiệp vào những công việc của con cái và không còn ích kỷ đòi hỏi thêm nhiều thời gian và sự quan tâm của chúng vượt quá khả năng mà chúng có thể làm được. Lớp người trẻ trưởng thành trong xã hội ngày nay có nhiều trách nhiệm phải làm, nên các bậc cha mẹ không nên tạo thêm gánh nặng đối với con cái. Điều quan trọng nhất, là cha mẹ lớn tuổi, cố gắng đừng tạo cho con cảm thấy tội lỗi khi chúng không đủ thời giờ trong việc phụng dưỡng mẹ cha. Nếu cha mẹ tu tập tâm xả họ sẽ duy trì sự an lạc lúc tuổi già và trở thành đối tượng tôn kính của thế hệ trẻ hơn.

Khi cha mẹ sống với con bằng bốn phẩm hạnh cao thượng này, tình thương yêu và lòng hỷ xả sẽ thâu nhiếp những đứa con cùng tắm mình trong không khí thuận hòa, vui vẻ. Một gia đình có những phẩm hạnh từ bi, hỷ xả sẽ là một gia đình hạnh phúc. Những đứa trẻ lớn lên trong một môi trường như thế sẽ là những người công dân tri thức, bi mẫn, thiện chí và những người chủ nhân tận tụy. Đây là tài sản lớn lao nhất mà bất cứ bậc cha mẹ đều có thể trao cho con cái họ.

Bậc cha mẹ trong xã hội đương đại

Một trong những điều buồn thảm nhất trong xã hội ngày nay là sự thiếu tình thương của cha mẹ gây nên những khổ đau cho con cái ở các quốc gia có nền công nghiệp tiến bộ cao. Khi một cặp vợ chồng kết hôn, họ có kế hoạch và chủ động trong việc sanh con, nên khi đứa bé ra đời, họ có đủ điều kiện và khả năng tốt nhất để lo cho con cái họ. Họ ý thức rõ về trách nhiệm tinh thần đối với con cái, chứ không xem chúng như là kết quả của sự thỏa mãn nhục dục.

Sự cung cấp vật chất đầy đủ là phần quan trọng thứ yếu; trong khi sự quan tâm và lòng thương yêu của cha mẹ mới là quan trọng. Chúng ta biết có nhiều bậc cha mẹ xuất thân từ những gia đình bình thuờng lại giáo dưỡng con cái tốt,. ngược lại, nhiều gia đình giàu có, cung cấp mọi tiện nghi vật chất cho con, nhưng lại tình thương và sự giáo dục của cha mẹ. Những đứa trẻ như thế sẽ trưởng thành về mặt thể xác, nhưng không có sự phát triển về mặt tâm lý lẫn đạo đức.

Một người mẹ phải khéo léo để đảm đang công việc ngoài xã hội vừa hoàn tất công việc của một người nội trợ, lại không đánh mất tình yêu thương, trìu mến và sự chăm sóc tốt cho đứa con đang lớn lên của mình.(Lạ lùng thay, một số người mẹ thời nay thường cho con cái của họ sử dụng súng và những dụng cụ giết người khác, thay vì phải âu yếm con cái và đào tạo chúng trở thành những người công dân tốt.)

Khuynh hướng dấn thân vào xã hội của những người mẹ ngày nay thường tạo nên sự cách biệt giữa mẹ con, và thường làm hao mòn lòng hiếu thảo, sự tôn kính của con cái đối với cha mẹ. Sự thay thế bú sữa mẹ bằng bú bình cũng có thể là một yếu tố khác đã góp phần vào sự bào mòn tình yêu thương, sự trìu mến giữa mẹ và con. Khi người mẹ cho con bú và ôm ấp đứa bé trong vòng tay,sự nâng niu trìu mến của người mẹ như sợi dây dẫn truyền sang con tất cả tình cảm và lòng yêu thương của mình, tạo cho con sự ấm áp và niềm tôn kính đối với cha mẹ. Những hành động này thường tạo nên sự tốt đẹp và hạnh phúc cho đứa con. Sự việc này tùy thuộc vào bố mẹ, đặc biệt là người mẹ. Người mẹ có trách nhiệm trực tiếp đối với sự tốt đẹp hoặc sự ngỗ nghịch của đứa bé. Lỗi lầm của con cái cũng sẽ bớt đi nhiều nếu cả bố mẹ hoàn thành trách nhiệm của mình.

Sự kiểm soát của cha mẹ

Nhiều bố mẹ cố gắng đặt những đứa con đã có gia đình dưới quyền kiểm soát của họ. Họ không cho con cái mình có quyền tự do và có huynh hướng can thiệp vào đời sống của cặp vợ chồng trẻ.Khi bố mẹ cố gắng áp đặt con cái của họ sống theo nếp sống của họ, điều này sẽ tạo nên nhiều hiểu nhầm giữa hai thế hệ cũng như sự bất hạnh giữa cặp vợ chồng trẻ. Bố mẹ có thể làm việc này do tình thương và niềm tin là đem lại sự tốt đẹp cho con cái, nhưng khi làm như vậy, họ đang tạo thêm nhiều vấn đề mâu thuẩn cho bản thân họ vaò con cái.

Bố mẹ phải để cho con cái của họ gánh vác những trách nhiệm về cuộc sống gia đình bên chồng. Ví dụ: nếu một số hạt giống được gieo dưới một gốc cây, chúng có thể nẩy mầm vươn lên sau một thời gian. Nhưng nếu bạn muốn những cây non này phát triển khỏe mạnh và độc lập, bạn phải chuyển chúng đến một khoảng đất trống, một nơi nào khác để mọc riêng rẽ, để chúng không bị che khuất bởi bóng cây mẹ.

Bố mẹ đừng quên: trí tuệ khôn ngoan của người xưa dựa trên những lời khuyên của những bậc giáo chủ đưa ra, những nhà thông thái và những bậc trưởng lão đã phát huy một sự hiểu biết rộng lớn qua chính những thử thách và lỗi lầm của họ.

Ly dị

Ly dị là một vấn đề tranh cãi giữa những tín đồ của nhiều tôn giáo khác nhau. Một số người tin rằng hôn nhân là do trời định, như vậy nó không có quyền chuyển nhượng bằng khế ước hay một cuộc ly dị. Nhưng nếu, vợ và chồng thật sự không thể sống với nhau, thay vì sống một cuộc sống khốn khổ và ấp ủ thêm lòng ghen tương, giận hờn và thù ghét, họ phải có quyền tự do chia tay và sống an vui.

Trách nhiệm đối với con cái

Tuy thế, sự chia tay của đôi vợ chồng phải được diễn ra trong bầu không khí hiểu biết bằng cách chấp nhận những giải pháp hợp lý chứ không bằng cách tạo thêm sầu hận. Nếu một cặp vợ chồng có con cái, họ nên cố gắng tạo cho việc ly dị gây ít đau buồn đối với con cái và giúp vợ chồng thích hợp với hoàn cảnh mới.Và điều quan trọng nhất là đảm bảo tương lai và hạnh phúc của con cái sẽ được hai bên quan tâm săn sóc. Nếu cặp vợ chồng ly hôn bỏ bê con cái và đưa đẩy chúng sống một cuộc sống khốn khổ. Đó là một thái độ vô lương tâm.

Quan niệm của Phật giáo

Đạo Phật không có giới luật để ngăn cấm người chồng và người vợ không được phép ly dị nếu họ không sống hòa thuận với nhau. Nhưng, nếu mọi người thực hiện lời khuyên dạy của Đức Phật, có bổn phận và trách nhiệm đối với nhau thì những điều bất hạnh như ly dị hoặc ly thân chẳng bao giờ xảy ra.

Ngày xưa, nơi mà những giá trị tôn giáo được người ta đề cao, ở đó những cặp vợ chồng có những nỗ lực lớn lao hơn để đạt đến một sự hiểu biết thân thiện cho việc phát huy mối quan hệ hạnh phúc dựa trên sự kính trọng, tình yêu, và sự quan tâm với nhau đưa đến đời sống hôn nhân tốt đẹp. Đó là đều mà họ luôn ấp ủ. Những trường hợp ly dị rất hiếm hoi và được xem là một sự nhục nhã bởi vì điều đó chứng tỏ họ là kẻ ích kỷ đứng về phương diện này hay phương diện khác.

Thực tế là cho tới nay những trường hợp ly dị vẫn còn ít xảy ra ở những quốc gia theo đạo Phật. Điều này chủ yếu do bởi những cặp vợ chồng quan tâm đến những bổn phận và trách nhiệm đối với nhau, và cũng là nét cơ bản vấn đề ly dị đã không được chấp nhận bởi cộng đồng cũng như toàn thể mọi người. Ở nhiều trường hợp, khi những cặp vợ chồng gặp những rắc rối, những bậc trưởng lão trong cộng đồng thường hội họp lại và đóng một vai trò quan trọng để cải thiện tình huống.

Đáng thương thay, ở xã hội hiện đại ngày nay, ly dị đã trở thành một hiện tượng quen thuộc. Ở một số quốc gia, sự việc này thậm chí đã trở thành "mode". Thay vì xem ly dị là một điều xấu hổ thì đối với họ dường như có vẻ hãnh diện về điều này. Nguyên nhân chính của sự thất bại trong hôn nhân ở xã hội ngày nay là sự lạm dụng tự do quá nhiều và lối sống "chủ nghĩa cá nhân" đã góp phần làm rạng nứt tình cảm vợ chồng và dễ dàng đi lệch hướng.

7. TỤC LỆ ĐA PHU THÊ HAY CHẾ ĐỘ MỘT VỢ, MỘT CHỒNG

Trả lời câu hỏi về người Phật tử có thể có nhiều vợ hay chồng, câu trả lời trực tiếp là không có trong giáo pháp của Đức Phật, bởi vì như chúng ta đã đề cập lúc đầu, Đức Phật đã không đặt ra bất cứ luật lệ, tôn giáo nào đối với đời sống hôn nhân. Mặc dù Ngài đã đưa ra lời khuyên có giá trị về sự việc làm cách nào để sống một cuộc sống hôn nhân đáng tôn trọng.

Những truyền thống, nền văn hóa và cách sống dường như đã được công nhận bởi đại đa số người dân của một số quốc gia cũng cần phải được xem xét khi chúng ta thực hành những vấn đề có liên quan đến cuộc sống chúng ta. Một số tôn giáo nói rằng người đàn ông chỉ có duy nhất một vơ,ï trong khi đó những tôn giáo khác nói người đàn ông có thể có nhiều vợ. Mặc dù Đức Phật đã không đề cập đến bất cứ điều gì về số vợ mà một người đàn ông có thể có, nhưng Ngài đã đề cập rõ ràng trong những bài pháp của mình rằng: "Nếu một người đàn ông có vợ đi với một người phụ nữ khác ngoài hôn thú, điều này có thể là nguyên nhân về sự sa sút của mình và chắc hẳn anh ta sẽ phải đối mặt nhiều vấn đề khác và những sự việc phiền toái".

Đường lối giáo pháp của Đức Phật chỉ nhằm giải thích những tình huống và kết quả người ta có thể nghĩ cho bản thân điều nào tốt và điều nào xấu đối với họ. Đức Phật không đặt ra những quy luật là nên có bao nhiêu người vợ hoặc không buộc họ phải tuân theo. Tuy thế nếu luật lệ của một xứ sở quy định rõ ràng rằng các cuộc hôn nhân phải là một vợ một chồng, thì những luật như thế cần phải được ban hành.Bởi vì Đức Phật đã tuyên bố rõ ràng rằng những tín đồ của Ngài phải tôn trọng luật lệ của bổn quốc, nếu như những luật lệ đó mang lại lợi ích cho mọi người.

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Thiện Minh, Chùa Kỳ Viên, Quận 3, Sài Gòn,

đã gửi tặng phiên bản vi tính. (Bình Anson, 01-2001)

update: 01-02-2001

Hôn Nhân Hạnh Phúc (A Happy Married Life)

Hòa thượng Sri K. Dhammananda - Tỳ kheo Thiện Minh dịch Việt

[Phần III]

8. KỸ THUẬT MỚI

Kế hoạch hóa gia đình

Một số tôn giáo không tán thành về việc kế hoạch hóa gia đình. Họ nói rằng nó chống lại ý Chúa. Đạo Phật không can thiệp vào sự chọn lựa cá nhân này. Con người được tự do để theo đuổi bất cứ phương pháp nào để phòng ngừa sự thụ thai. Theo Phật giáo những điều kiện tinh thần hay vật chất cần phải được thực hiện khi sự thụ thai xảy ra. Khi bất cứ một trong những tình trạng này thiếu đi (giống như khi kế hoạch gia đình đang được thực hiện) không có một sự thụ thai xảy ra, do đó không có một cuộc sống hình thành, nhưng sau khi thụ thai, phá thai thì không được chấp nhận trong Phật giáo bởi vì nó có nghĩa là lấy đi một mạng sống của con người mà nó đã hiện diện trong hình thức bào thai.

Thụ thai bằng ống nghiệm.

Một số người quan tâm đến sự liên quan về đạo đức và thái độ tôn giáo đối với những trẻ em được thụ tinh trong ống nghiệm. Nếu một người phụ nữ không có khả năng sinh con một cách bình thường và nếu bà ta khát khao để có một đứa con bằng cách chấp nhận những phương pháp y học hiện đại thì không có một cơ sở nào trong Phật giáo nói rằng là vô đạo đức hoặc vô thần. Các tôn giáo phải đưa ra lời khen ngợi đối với sự thông minh của con người và những khám phá y học mới mẻ này, nếu chúng vô hại và có lợi ích cho nhân loại như đã đề cập trước đây, miễn là những điều kiện hợp lý, sự thụ thai có thể cho phép diễn ra theo tự nhiên hoặc nhân tạo.

9. GIỚI LUẬT - ĐẠO ĐỨC

Tình dục trước hôn nhân

Tình dục trước hôn nhân là một vấn đề đang được tranh cãi nhiều ở xã hội ngày nay. Nhiều lớp trẻ muốn biết quan điểm về vấn đề nhạy cảm này. Một số nhà tôn giáo nói rằng sự việc trên có thể được xem như là can dự vào tội ngoại tình, trong lúc những tôn giáo khác nói điều này vô đạo đức và không thể biện minh được.

Ngày xưa những thanh niên và thiếu nữ không được phép ở gần nhau cho tới khi họ lập gia đình. Những cuộc hôn nhân của họ cũng được bố mẹ định đoạt và tổ chức. Lẽ dĩ nhiên điều này đã tạo nên một sự bất hạnh trong một vài trường hợp khi bố mẹ chọn người phối ngẫu dựa trên cơ bản tiền bạc, địa vị xã hội, bổn phận gia đình và những vấn đề liên quan. Nhưng thông thường, đại đa số bố mẹ đã cố gắng hết sức để chọn lựa những người phối ngẫu mà sẽ được con cái họ chấp nhận.

Ngày nay, giới trẻ được tự do đi ra ngoài và tìm kiếm người phối ngẫu của mình. Họ có nhiều tự do và độc lập trong cuộc sống. Bản thân điều này không phải là một sự việc tồi tệ, nhưng một số người còn quá trẻ và quá non nớt để nhận biết sự khác biệt giữa sự lôi cuốn tình dục và sự tương ứng đích thực vì thế cho nên vấn đề tình dục trước hôn nhân phát sinh.

Có quá nhiều sự lỏng lẻo trong những vấn đề liên quan đến tình dục cũng đã tạo nên những vấn đề trong xã hội hiện đại. Điều đáng buồn là một số quốc gia không thể hiện được thái độ phóng khoáng đối với những cuộc hôn nhân không giá thú, những đứa con vô thừa nhận và những người ly dị, trong khi đó họ hoàn toàn để tự do về tình dục. Do kết quả đó, lớp trẻ đang bị trừng phạt bởi xã hội cổ vũ sự tự do tình dục. Họ trở thành những kẻ bị ruồng bỏ khỏi xã hội và phải đau khổ nhiều về sự xấu hổ và bị nhục nhã. Nhiều thiếu nữ đã trở thành nạn nhân về sự tự do của mình và đã hủy hoại tương lai của họ bởi sự vi phạm những truyền thống cổ vừa có giá trị ở phương Đông cũng như phương Tây.

Tình dục trước hôn nhân là một sự phát triển hiện đại đã xảy ra như là một kết quả của xã hội tự do quá mức đang thịnh hành giữa lớp trẻ ngày nay. Trong lúc đó Phật giáo hoàn toàn không có một quan điểm mạnh mẽ cũng như chống lại những hành động như thế, người ta nghĩ rằng tất cả các phật tử đặc biệt là người của cả hai giới đang yêu thương và dự định sẽ kết hôn, nên làm theo quan điểm truyền thống xa xưa mà họ gìn giữ sự trinh tiết cho đến ngày làm lễ cưới. Tâm của con người thì không vững chắc và thay đổi liên tục. Do đó, bất cứ hành động bất chính hoặc lố lăng nào cũng có thể gây ra sự nguy hại cho mỗi bên nếu cuộc hôn nhân chính thức không được diễn ra theo mong muốn. Chúng ta cần phải nhớ rằng bất cứ hình thức buông thả tình dục nào trước một cuộc hôn nhân chính thức đều trở thành vấn đề nghiêm trọng, sẽ bị những bậc lão thành khinh miệt, vì họ là những người bảo hộ cho lớp trẻ.

Ngoại tình

Trong giáo pháp Đức Phật khuyên những người tại gia tránh xa hành động ngoại tình. Điều này có nghĩa là nếu một ai muốn hưởng thụ tình dục, họ được phép thực hiện nhưng không bạo lực chiếm đoạt, hoặc dùng bất cứ hình thức ép buộc nào, đe dọa hoặc gây sợ hãi. Một đời sống tình dục tốt đẹp là tôn trọng người khác giới ,không chống lại hệ thống đức tin này, nó chấp nhận sự kiện này là điều cần thiết cho những ai chưa sẵn sàng từ bỏ đời sống trần tục.

Theo nhà Phật, ai liên quan đến tình trạng ngoại tình với một ai đó đã kết hôn, người đã đính hôn với một người khác và với những người dưới sự giám hộ của cha mẹ hoặc người giám hộ được cho là bị kết tội ngoại tình, bởi vì hành động này tạo sự rạn nứt quy tắc của xã hội, gây nên sự đổ vỡ gia đình người khác.

Thái độ tình dục không đúng đắn

Đức Phật cũng đề cập về những hậu quả mà một người lớn tuổi phải đối mặt nếu người ấy lập gia đình mà không quan tâm đến sự thích hợp về tuổi tác của người khác giới. Theo Đức Phật thái độ tình dục vô ý thức có thể trở thành nguyên nhân sự sụp đổ của một người nào đó trong nhiều khía cạnh của cuộc sống.

Tất cả các quốc gia trên thế giới đã có những luật lệ rõ ràng liên quan đến sự lạm dụng tình dục. Ở đây một lần nữa Đức Phật tán thành một người phải tôn trọng, phải tuân theo luật định của đất nước nếu những luật lệ đó được thực hiện vì những lợi ích chung.

10. ĐÔNG VÀ TÂY

Phần dưới đây được trích dẫn từ một cuốn sách của một tác giả người Nhật nổi tiếng - Tiến sĩ Nikkyo Niwaro. Trong cuốn sách của ông ta có tựa đề "Một cuộc sống phong phú hơn", Tiến sĩ Niwaro đề cập đến những vấn đề liên quan đến tình yêu và hôn nhân các quan điểm từ Đông sang Tây.

"Ở phương Tây hôn nhân dựa trên cơ bản những tình yêu lãng mạn mà thường được người ta xem là tự nhiên, là lý tưởng. Ở Á Châu, trong những năm vừa qua, một số người trẻ tuổi đã từ bỏ những cuộc hôn nhân theo truyền thống và chọn lựa người phối ngẫu theo những quan điểm trữ tình lãng mạn và có chiều hướng đang gia tăng. Ở một số trường hợp, những cuộc hôn nhân lãng mạn dẫn đến sự chia tay và sự khổ đau trong thời gian ngắn, trong khi đó những cuộc hôn nhân được sắp xếp thường tạo nên những cặp vợ chồng sống và làm việc cùng nhau trong sự hòa thuận và hạnh phúc.

Mặc dù những cảm xúc lôi cuốn, tất cả những cuộc hôn nhân lãng mạn không thể được gọi là sự thất bại. Tình yêu lãng mạn giống như ánh lửa rực sáng của một bếp lửa bùng lên và cháy sáng nhưng chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn. Tình yêu thương êm đềm và đầm ấm giữa người chồng và người vợ giống như ngọn lửa ấm của lò than. Lẽ dĩ nhiên tình yêu rực cháy có thể và lý tưởng đủ để - cuối cùng trở thành một ngọn lửa lâu bền và ấm áp của một tình yêu thương chính chắn, nhưng thông thường ngọn lửa của tình yêu lãng mạn thì tàn lụi rất nhanh, không để lại một thứ gì ngoại trừ đám tro tàn, là một nền tảng tồi tệ làm sụp đổ một gia đình hoàn hảo!

"Những người trẻ tuổi khi yêu đương thường không nghĩ đến bất cứ điều gì ngoại trừ cảm xúc của họ. Họ chỉ thấy bản thân mình trong ánh sáng khoảnh khắc của tình cảm. Mọi việc họ nghĩ và làm đều lãng mạn và chỉ có một chút dựa trên những công việc thực tế của cuộc sống mà họ phải sống sau cuộc hôn nhân. Nếu những cặp tình nhân may mắn có đủ điều kiện thích hợp để có những ý tưởng tương tự hợp lý về cuộc sống, để chia sẻ những sở thích, hưởng những mối quan hệ hòa thuận của gia đình ở cả hai bên họ hàng và có sự an toàn về tài chánh ngay cả sau khi những đam mê đầu tiên đã lắng xuống, họ sẽ vẫn có một nền cơ bản cho cuộc sống tốt. Nếu họ không được may mắn lắm họ có thể đối mặt với sự thất bại trong hôn nhân".

"Khi những thời kỳ hẹn hò, những tấm hình kỷ niệm, những buổi khiêu vũ và những buổi tiệc tùng trôi qua, những cặp vợ chồng trẻ sẽ phải sống cùng nhau, chia sẻ cơm áo và họ để lộ ra cho nhau những khuyết điểm cũng như ưu điểm. Họ sẽ phải trải qua hơn nửa cuộc đời cùng chung sống với nhau mỗi ngày; hình thức sống này tạo ra những nhu cầu khác biệt với nhu cầu đòi hỏi ít hơn của buổi hẹn hò và mối tình đầu.

"Những mối quan hệ gia đình trở nên rất quan trọng trong cuộc sống vợ chồng, những người sắp thành hôn cần suy nghĩ về những tư cách của những người làm cha làm mẹ. Những người trẻ tuổi đôi lúc nghĩ rằng sức mạnh của tình yêu sẽ giúp họ giải quyết sự tranh cãi dữ dội, những khó khăn rắc rối bên vợ hoặc chồng; những sự việc này không luôn luôn đúng như vậy. Nói tóm lại tình yêu lãng mạn là vấn đề của một thời gian có giới hạn và nó không ăn sâu vào những thực tế và phải được điều chỉnh để phù hợp với những nhu cầu của công việc và môi trường để thắt chặt tình cảm vợ chồng với nhau trong sự hôn nhân bền vững. Hai loại tình yêu khác biệt nhau. Việc nhầm lẫn cái này với cái khác chuốc lấy những rắc rối nghiêm trọng.

"Sự suy nghĩ vô tư, đúng đắn của người sắp bước vào cuộc hôn nhân giúp họ tránh nhiều sự thất bại. Để ngăn ngừa tình yêu lãng mạn tránh khỏi tan vở sau hôn nhân, sự hiểu biết lẫn nhau giữa cặp vợ chồng là rất thiết yếu. Nhưng tính theo phần trăm hôn nhân tốt đẹp thì những người trẻ tuổi chọn lựa một người phối ngẫu có ý kiến của cha mẹ thì tốt hơn. Để sống an vui, điều cần thiết là nhận biết được sự khác biệt giữa tình yêu lãng mạn và tình yêu vợ chồng."

11. ĐỜI SỐNG ĐỘC THÂN

Sống độc thân là gì?

Sống độc thân là sự kiềm chế khoái lạc nhục dục. Một số người chỉ trích Phật giáo họ nói rằng: Giáo Pháp đi ngược lại thiên nhiên và họ cho là đời sống tình dục là tự nhiên và nó cần thiết.

Phật giáo không chống lại tình dục, nó là một khoái lạc nhục dục tự nhiên và một phần chính yếu của cuộc sống trần tục. Người ta có thể hỏi, như vậy tại sao Đức Phật lại tán thành chủ nghĩa độc thân như là một giới luật? Có phải nó đúng luật và chống lại tạo hóa? Sự tuân thủ đời sống độc thân, cho sự phát triển tinh thần không phải là một giới luật mới của tôn giáo vào thời Đức Phật. Tất cả những tôn giáo tồn tại những vùng ở Ấn Độ vào thời đó cũng đã đưa ra sự tu tập này. Thậm chí ngày nay, một số tu sĩ của các tôn giáo khác, như Ấn Giáo và Thiên chúa giáo cũng tuân giữ điều này như là một lời nguyện.

Những người Phật tử đã từ bỏ cuộc sống trần tục, nguyện tuân giữ giới luật này bởi vì họ nhận thức rõ ràng những sự ràng buộc và những phiền toái của cuộc sống của một người có gia đình. Đời sống hôn nhân có thì ảnh hưởng hoặc làm giảm bớt sự phát triển tâm linh khi sự khao khát tình dục và sự chấp thủ chứa đầy cái tâm và những cám dỗ làm lu mờ sự an lạc và sự tinh khiết của tâm.

Ý nghĩa của sự sống độc thân.

Người ta thường hỏi "Nếu Đức Phật không thuyết giảng chống lại cuộc sống gia đình, tại sao Ngài tán thành sự sống độc thân như là một trong những giới luật quan trọng cần tuân giữ và tại sao Ngài khuyên mọi người tránh xa tình dục và từ bỏ thế gian".

Ta cần phải nhớ rằng, xuất gia không phải là điều bắt buộc. Phật giáo không bắt buộc mọi người phải hoàn toàn từ bỏ thế gian để tu tập Phật giáo. Bạn có thể tu sửa cách sống của mình bằng cách tu tập theo những nguyên tắc của tôn giáo phù hợp với nhu cầu đời sống tại gia. Tuy thế, khi bạn đã tiến bộ và đạt được trí tuệ cao hơn, bạn sẽ nhận thức rõ lối sống của người tại gia không thể dẫn đến sự phát triển tối cao của "phạm hạnh tâm linh" và sự thanh lọc tâm, bạn có thể chọn lựa để từ bỏ đời sống trần tục và tập trung nhiều hơn về sự phát triển tâm linh.

Đức Phật giới thiệu nếp sống độc thân bởi vì tình dục và hôn nhân không dẫn đến sự an lạc tối cao và sự trong sạch của tâm. Sự từ bỏ (xuất gia) thật là cần thiết cho một người muốn đạt được sự phát triển tinh thần và phẩm hạnh ở mức độ cao nhất. Nhưng sự xuất gia này phải tự nguyện và không bắt buộc. Xuất gia phải đến từ một sự hiểu biết rốt ráo về bản chất của con người - bản chất không thỏa mãn những thỏa thích của cảm giác.

Nếp sống độc thân đi ngược lại trách nhiệm? - Sự giải thích của Đức Phật

Đức Phật đã từng trải qua cuộc sống trần tục của ngài như là hoàng tử, người chồng, người cha trước khi xuất gia và người biết rõ cuộc sống trần tục là thế nào. Nhiều người có thể đặt vấn đề về sự xuất gia của Đức Phật bằng cách nói rằng Ngài ích kỷ và tàn ác và đây là điều không hợp lý để bỏ bê vợ con Ngài. Theo thực tế, Đức Phật đã không bỏ bê gia đình của Ngài mà không có một ý tưởng trách nhiệm.

Ngài chưa bao giờ có sự hiểu lầm với vợ Ngài. Ngài cũng có cùng tình thương và sự gắn bó với vợ con như một người đàn ông bình thường phải có, ngay cả còn lớn lao hơn. Sự khác biệt là tình yêu thương của Ngài không đơn thuần là tình thương ích kỷ, Ngài có một sự can đảm và hiểu biết để từ bỏ tình thương ích kỷ và cảm xúc đối với đại nghĩa. Sự hy sinh của Ngài là cao quý hơn tất cả, bởi vì Ngài đặt qua một bên những nhu cầu riêng tư và khát khao để phục vụ toàn thể nhân loại.

Mục đích chính sự xuất gia của Ngài không chỉ vì hạnh phúc của riêng mình, mà là sự an lạc và cứu độ chúng sinh. Nếu Ngài vẫn ở lại trong cung điện, thì sự phục vụ của Ngài chắc hẳn sẽ đóng khung trong gia đình và vương quốc của Ngài. Cho nên Ngài quyết định từ bỏ mọi hạnh phúc cá nhân để tìm đạo Giác Ngộ và sau đó giác ngộ cho những kẻ đang sống trong màn vô minh, đau khổ.

Một trong những công việc đầu tiên của Đức Phật là sau khi Giác Ngộ Ngài vẫn trở lại nơi cung điện để giác ngộ những thành viên trong gia đình của Ngài. Thực tế, khi con trai của Ngài (Ruhula) hỏi xin Đức Phật tài sản, Đức Phật đã trao cho Ruhula một tài sản cao quý nhất đó là pháp bảo. Bằng cách này, Đức Phật đã phục vụ gia đình, và Ngài tạo cơ hội cứu độ, cho họ được an lạc và hạnh phúc. Do đó, không nên nói rằng Đức Phật là người cha tàn ác và ích kỷ. Ngài thực sự có lòng bi mẩn và hy sinh quên mình hơn bất cứ ai trên thế gian này. Với mức độ cao cả của sự phát triển tâm linh, Đức Phật biết rằng hạnh phúc trong hôn nhân là hạnh phúc tạm bợ trong khi Giác Ngộ chánh pháp mới là hạnh phúc trường cửu và lợi lạc quần sanh.

Một sự kiện quan trọng khác là Đức Phật biết vợ con Ngài sẽ không chết đói khi Ngài vắng mặt. Suốt trong đời Đức Phật điều này được xem là hết sức bình thường và vinh dự đối với một người trẻ tuổi từ bỏ cuộc sống của một người chủ gia đình, những thành viên khác của dòng tộc Ngài đã đi theo sự tin cậy của Ngài. Sau khi giác ngộ, Ngài giảng dạy cho họ những pháp mà người cha khác không thể làm được - giải thoát khỏi sự nô lệ của lòng tham ái.

12. TÓM TẮT

Hôn nhân là một sự kết hợp của hai cá nhân và sự kết hợp này được phong phú và nâng cao khi có giúp cho những tư cách liên hệ được phát triển. Nhiều cuộc hôn nhân thất bại do bởi một bên này muốn "nuốt chửng" bên kia, hoặc khi có sự đòi hỏi quá mức tự do. Theo nhà Phật, hôn nhân có nghĩa là hiểu biết và tôn trọng đức tin và sự riêng tư của nhau. Một cuộc hôn nhân tốt đẹp thì luôn luôn là một con đường có hai tính cách "gồ ghề, lồi lõm", nó khó khăn nhưng lại là một con đường luôn luôn hổ tương lẫn nhau.

Lớp trẻ ngày nay đôi lúc nghĩ rằng "những ý tưởng lỗi thời" không thích hợp với xã hội hiện đại. Họ cần phải được nhắc nhở rằng có một vài chân lý bất diệt mà không bao giờ có thể lỗi thời. Những gì là sự thật trong thời Đức Phật vẫn còn đúng cho tới ngày nay.

Cái gọi là những ý tưởng hiện đại mà chúng ta tiếp thu qua những chương trình Ti vi hấp dẫn không tiêu biểu với phong cách mà hầu hết những người có đời sống khuôn phép, đàng hoàng nghĩ suy và cư xử. Có một "đại đa số im lặng" những cặp vợ chồng khuôn phép, mộ đạo và "bảo thủ" về hôn nhân như bất cứ cặp vợ chồng phương Đông nào. Họ không cử xử theo tính cách mà hệ thống thông tin truyền tin đại chúng đã thể hiện. Không phải toàn bộ tất cả những người ở phương Tây chạy đua để ly dị hoặc phá thai sau lần cãi vã đầu tiên hoặc tranh chấp.

Những người tử tế khuôn thước trên khắp thế giới đều bao dung và chăm sóc quan tâm sâu sắc những người họ yêu thương. Họ hết lòng hy sinh để phát huy tình thương và hiểu biết để đảm bảo những cuộc hôn nhân hạnh phúc vững bền. Như vậy nếu bạn muốn bắt chước người phương Tây hãy bắt chước "đại đa số im lặng": họ không khác biệt với người hàng xóm khuôn thước sống bên cạnh nhà bạn.

Những người trẻ tuổi phải lắng nghe những bậc cha anh bởi vì sự hiểu biết của lớp trẻ về đời sống hôn nhân không được chính chắn. Họ đừng nên kết luận về hôn nhân và những sự ly dị. Họ phải có nhiều sự nhẫn nhục, bao dung và hiểu biết lẫn nhau. Nếu không thì đời sống của họ có thể trở nên hết sức đau khổ và và đầy khó khăn phức tạp. Kiên nhẫn, tha thứ và hiểu biết là những nguyên tắc quan trọng cần được tuân giữ và thực hành đối với những người đã kết hôn.

Một cảm giác an toàn và thỏa mãn đến từ sự hiểu biết chín chắn đó là Bí quyết của một Đời Sống Hôn Nhân Hạnh Phúc.

Phụ lục

1. Xã hội và đạo đức

Yếu tố quan trọng nhất của sự đổi mới trong Phật giáo là luôn có giới luật. Giới luật đó được người ta tuân giữ là một điều hoàn hảo nhất mà mọi người đã được biết đến. Về điểm này tất cả những bằng chứng từ sự thù địch và lòng bao dung cao thượng trở nên hòa hợp; những nhà triết học chắc hẳn có thể là những nhà truyền giáo, những nhà siêu hình học sâu sắc, những người tranh cãi chắc hẳn đã có một sự hiểu thấu của tình yêu như thế, nhưng ở đây chúng ta sẽ tìm thấy một tình yêu mà biết rằng không có sự phân biệt về thành phần, tín điều, hoặc màu da, một tình yêu tràn đầy khắp thế gian, đón nhận tất cả chúng sinh trong vòng tay của nó, một thứ tình yêu biểu hiện như là thông điệp của "Maitri và Ahimsa". -- (Giáo sư Max Muller, học giả Phật giáo, người Đức)

2. Giới luật dựa trên nền tảng tự do

Giới luật Phật giáo được dựa trên sự tự do, nghĩa là thuộc về sự phát triển cá nhân. Do đó nó cân xứng. Theo thực tế, không thể có bất cứ nguyên tắc đạo đức nào nếu như có sự ép buộc hoặc sự quyết tâm từ một tác nhân bên ngoài bản thân chúng ta. -- (Anagarika B. Govinda, học giả Phật giáo, người Đức)

3. Trí tuệ và giới luật

Theo nhà Phật, gìn giữ giới luật tốt không thể thiếu trí tuệ, không có trí tuệ thực sự thì không thể nào có giới luật; cả hai đều gắn bó với nhau như sức nóng và ánh sáng của ngọn đèn. Những pháp đưa đến sự giác ngộ không chỉ đơn thuần có trí tuệ, tỉnh thức, mà còn phải có tình yêu thương nhân loại. Sự nhận thức tốt về giới luật chính là tinh hoa của "Sự Giác ngộ". -- (Tỳ Kheo Dhammapàla, nhà học giả Phật giáo người Hà Lan)

--(Hết)--

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Thiện Minh, Chùa Kỳ Viên, Quận 3, Sài Gòn,

đã gửi tặng phiên bản vi tính. (Bình Anson, 01-2001)

update: 01-02-2001