Hôn nhân hạnh phúc

(A Happy Married Life)

Hòa thượng Sri K. Dhammananda

Tỳ kheo Thiện Minh dịch Việt

(xem: Nguyên tác Anh ngữ)

Mục lục

1. Lời nói đầu

2. Lời giới thiệu

3. Lời bạt

[Phần I]

4. Dẫn nhập

5. Bản chất của tình yêu và lạc thú

Tình yêu

Tình dục

Sự giải thích của Đức Phật

Lạc thú

[Phần II]

6. Thực tế của đời sống vợ chồng

Các vấn đề

Chia sẻ và tin tưởng

Mù quáng vì tình cảm

Nhu cầu vật chất

Lời khuyên trước khi kết hôn

7. Ý niệm của Phật giáo về hôn nhân

Vai trò của Tôn giáo

[Phần III]

8. Tình trạng khó xử của Tôn giáo

Quyền lợi cá nhân

Nỗi buồn chán sau thời gian kết hôn

Nghi lễ

9. An toàn - Kính trọng và Trách nhiệm

Cảm giác bất ổn

Chồng và vợ

Lời dạy của Đức Phật cho đôi vợ chồng

Quá khứ

Xã hội hiện đại

Trách nhiệm của cha mẹ

Bổn phận của cha mẹ

Bậc cha mẹ trong xã hội đương đại

Sự kiểm soát của cha mẹ

Ly dị

Trách nhiệm đối với con cái

Quan niệm của Phật giáo

10. Tục lệ đa phu thê hoặc chế độ một vợ, một chồng

11. Kỹ thuật mới

Kế hoạch hóa gia đình

Thụ thai bằng ống nghiệm

12. Giới luật - Đạo đức

Tình dục trước hôn nhân

Ngoại tình

Thái độ tình dục không đúng đắn

13. Đông và Tây

14. Đời sống độc thân

Sống độc thân là gì?

Ý nghĩa của sự sống độc thân

Nếp sống độc thân đi ngược lại trách nhiệm- sự giải thích của Đức Phật

15. Tóm tắt

Phụ lục - Nguyên tắc giới luật / đạo đức

Nguyên tác: A Happy Married Life

Tác giả: Hòa thượng K. Sri Dhammananda

Tỳ kheo Thiện Minh dịch Việt

Theravàda

Kỳ Viên Tự - Jetavana Vihàra

610 Nguyễn Đình Chiểu,

P.3, Q.3, TP. HCM. Việt Nam

ĐT. 8325 522 -- 8300 846

Email: kyvientu@hcm.vnn.vn

LỜI NÓI ĐẦU

Hôn nhân và gia đình cũng là một vấn đề lớn được Phật Thích Ca giảng dạy trong kinh điển. Giáo lý của ngài mặc dù đặt trọng tâm trên nền tảng giải thoát, xuất ly thế gian, nhưng đệ tử của ngài đa phần còn đời sống tại gia, vì thế cho nên ngài phải có bổn phận giảng dạy cho họ sống đúng theo chánh pháp để có hạnh trong gia đình.

Trước khi thành Phật, ngài cũng phải trải qua một đời sống thế tục, có vợ, có con và ngài đã làm tròn bổn phận đối với họ. Ngài sống rất hạnh phúc với Da Du Đà La, chưa bao giờ ngài làm cho hiền thê phiền lòng và ngược lại. Khi xuất gia thành chánh quả ngài trở về hoàng cung tiếp độ phụ hoàng, hiền thê và con thơ giác ngộ chánh pháp của chư Phật. Đây là một món quà vô tiền khoáng hậu mà chưa có một người con, người chồng, người cha nào trên thế gian này thực hiện được.

Bản chất của tình yêu không phải là một chuyện xấu. Trong giáo lý của Đức Phật, ngài không có bác bỏ vấn đề nam nữ yêu nhau, nhưng ngài dạy từ lúc yêu thương đến lúc chung sống nhau phải phù hợp với đạo lý của con ngườiù. Ngài dạy người nam và người nữ sống bên nhau phải có hạnh phúc. Hạnh phúc theo giáo lý của nhà Phật là phải có 5 giới và đồng thời ngài dạy người chồng phải có 5 bổn phận đối với người vợ, người vợ cũng vậy, 5 bổn phận này anh chị xem phần nội dung của cuốn sách này.

Anh chị thân mến,

Anh chị yêu nhau và tiến đến hôn nhân là một nhân duyên lớn. Hôn nhân này tốt hay xấu là ở chất liệu đạo đức của anh chị. Chất liệu đạo đức đó, anh chị phải có những đức hạnh: khiêm tốn, chân thật, nhẫn nại, từ bi và một tấm lòng cởi mở bao dung.

Vì thực tế sau đời sống hôn nhân sẽ có lắm chuyện phủ phàng xảy ra, nếu như anh chị đã trang bị sẵn sàng những đức hạnh đó chắc chắn hôn nhân của anh chị sẽ mãi mãi hạnh phúc.

Trong dân gian có câu: "Chồng giận thì vợ bớt lời, cơm sôi bớt lửa thì đời nào khê". Như vậy yếu tố nhẫn nại và cảm thông rất quan trọng trong đời sống hôn nhân. Có nhẫn nại và cảm thông thì cuộc đời anh chị mới có hạnh phúc. Giả dụ như anh chị hay trách móc và hận thù trong tâm thì cuộc đời của anh chị sẽ đau khổ.

Nếu như hôn nhân của anh chị đau khổ và bất hạnh thì tội nghiệp cho các con. Do đó Mỗi lần gặp trở ngại trong hôn nhân, anh chị luôn tâm niệm rằng hạnh hạnh phúc của chính mình là hạnh phúc của các con.

Quyển sách này của Hòa Thượng Tiến sĩ K.. Sr Dhammananda biên soạn để giúp ích trong đời sống Hôn nhân của anh chị. Nhận thấy lợi ích của quyển sách, chúng tôi chuyển ngữ và ấn hành dưới dạng song ngữ để phổ biến đến anh chị. Phần Việt ngữ, chúng tôi được phép lượt bỏ đôi đoạn để phù hợp với văn hóa Việt Nam. Nếu có khuyết điểm kính mong anh chị thông cảm và chỉ bảo để kỳ tái bản được hoàn chỉnh hơn. Hy vọng quyển sách này là người chí thân trong đời sống gia đình của anh chị.

Mời anh chị bắt đầu đọc HÔN NHÂN HẠNH PHÚC!

Kỳ Viên Tự, mùa đông 2000

Tỳ kheo Thiện Minh

LỜI GIỚI THIỆU

Trong kho tàng văn hóa của nhân loại, tình yêu- hôn nhân là một di sản vô tận, một biểu tượng cao đẹp và thanh khiết, đau khổ và kiếm tìm trong thế giới con người. Những bản anh hùng ca, những bi kịch thời đại, những tuyệt tác văn chương, dường như cũng từng được bắt nguồn sáng tạo, cảm khái từ hành trình đến với tình yêu, với hôn nhân hạnh phúc, và nhà thơ hay văn nhân mãi mãi là những lữ khách trên hành trình bất tận ấy.

Từ khai thiên lập địa, con người vẫn quan niệm tình yêu và hôn nhân là một trong những mục tiêu trọng yếu của đời người. Ai cũng mong cầu, khao khát tìm thấy hạnh phúc trong cuộc sống chung, được đánh dấu bằng nhiều hình thức, nghi lễ, dựa trên nền tảng văn hóa, tập quán, tôn giáo của mỗi quốc gia, dân tộc.

Song , điều khao khát ấy có lúc cũng chính là một bi kịch của thế giới con người. Không ai ngoài họ sản sinh ra tình yêu và hôn nhân, nhưng cũng là họ đã dựng nên những rào cản đối với ước mơ và khát vọng của chính mình. Những thể chế khắt khe của thời phong kiến trung cổ đã đặt tình yêu và hôn nhân vào trong những quy phạm ngặt nghèo, khắc nghiệt. Tình yêu -- hôn nhân bị vây bủa bởi chủng tộc màu da, bởi tín ngưỡng tôn giáo, bởi đẳng cấp giàu nghèo, bởi những lễ giáo gia đình xã hội... kéo theo đằng sau nó những bi kịch của đời người trong sự chịu đựng, câm lặng. Những khái niệm, những thành ngữ " bất hủ" của một thời như Giao hôn chi bút, cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, Môn đăng hộ đối hay lệ Tảo hôn đã hủy diệt một cách oan uổng hạnh phúc của bao cuộc đời son trẻ, bao khát vọng nhân bản của con người.

Bước sang thời đại tiến bộ, con người phần nào được giải phóng ra khỏi những rào cản nói trên. Những phát minh mới về lãnh vực khoa học kỹ thuật kéo theo sự thay đổi về nhịp điệu của đời sống xã hội, đã hội đủ điều kiện, khả năng để con người chuyển hóa luôn lối nghĩ, cách nhìn về tình yêu- hôn nhân ngày nay. Nhiều thủ tục vô lý đã không còn tồn tại, nhiều quan niệm về tình yêu- hôn nhân đã được gắn liền với mục đích kiến tạo một đời sống mới, thích nghi với môi trường mới. Song từ đây, rẽ hướng sang một trạng thái tình khác, tình yêu và hôn nhân lại đối diện với những vấn đề thời đại khi sự phức tạp, sự hụt hẫng, sự đổ vỡ của thế giới nội tâm và những bức xúc tình cảm trước dòng chảy ào ạt của cuộc sống thực tại. Con người lại đứng trước những báo động đỏ, đó là sự va chạm và cọ sát với một cuộc chạy đua giữa những giá trị đích thực của tình yêu hôn nhân với mặt trái của đời sống văn minh vật chất. Những ‘sản phẩm’ có nhãn hiệu như: Sống thử- tiền hôn nhân, li hôn, li dị, tự do cá nhân... đã làm chóng mặt các chuyên gia tư vấn tâm lý, những nhà xã hội học, giáo dục học, cũng như trở lại làm mệt mỏi hơn, lo ngại hơn với chính đời sống của mỗi cá nhân con người. Chưa bao giờ, càng khi con người hối hả chuyển giao những công trình cho thế kỷ mới, thì cũng là họ, tất bật hơn, day dứt hơn với một góc tình yêu và gìn giữ đời sống hôn nhân của mình...

Và không chỉ bó gọn trong những điều sơ sài nêu trên, cuốn HÔN NHÂN HẠNH PHÚC của Tiến sĩ DHAMMANANDA do Tỳ kheo Thiện Minh dịch đã ra đời, như một phép đối chứng, biện giải về tình yêu hôn nhân dưới gốc nhìn Phật giáo. Những ngóc ngách trong tình cảm con người, những khái niệm về tình yêu- hôn nhân, những vấn nạn tràn lan trong đời sống hôn nhân- tình yêu cùng với những giới luật của nhà Phật ... đã được Đức Thế Tôn trình bày, lý giải một cách xác đáng, khúc chiết và khách quan. Và ngay khi phân tích lý giải, ngài đã chỉ ra đâu là nguyên nhân, đâu là hệ quả tất yếu của đời sống tình cảm này. Tính biện chứng của vấn đề nằm ngay trong những lập luận của Đức Thế Tôn cũng như cách trình bày của người viết lẫn người dịch. Hãy nghe một lời dẫn giải của Đức Phật để thấy quan điểm nhân bản của ngài: " -- Nếu một người đàn ông có thể tìm được một người vợ, người phụ nữ thích hợp và hiểu biết và người phụ nữ có thể tìm được một người đàn ông thích hợp và hiểu biết, cả hai thực sự may mắn".

Rõ ràng, để nhận thức về một tình yêu đích thực cũng như xây đắp một đời sống hôn nhân hạnh phúc, không phải là điều rõ ràng, song nếu biết phân định đâu là bản chất và thực tế, đâu là bản năng vô thức đâu là trách nhiệm và giới hạn đạo đức thì con người sẽ không bị quấn chặt trong những bi kịch luẩn quẩn. Tác giả quyển sách dường như không né tránh cả những điều sâu kín trong khối bản thể tự nhiên và bản thể tâm thức của con người, và cũng không hề phủ nhận những giá trị truyền thống cũng như những hiện tượng phát sinh của xã hội hiện đại. Vấn đề quan trọng là sau khi lý giải nguồn gốc từ Đông sang Tây, từ xưa đến nay để thống nhất quan niệm và đi đến những biện pháp xử lý khoa học và khách quan. HÔN NHÂN HẠNH PHÚC vì thế hy vọng quyển sách này sẽ là những hành trang cho những bạn trẻ lần đầu chạm gót trên con đường gay go, phức tạp của đời người lắm chông gai nhưng cũng đầy hoa thơm cỏ lạ.

Cuốn sách nhỏ cũng là nơi khơi nguồn tìm về hạnh phúc thiêng liêng không thể thiếu được, nơi mầm sống bắt đầu và tiếp tục trưởng thành, nơi con người sinh ra và tận hưởng cả những nỗi đau ngọt ngào lẫn niềm vui nhân thế...

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

NSUT- Tiến sĩ Bạch Tuyết

LỜI BẠT

Từ thời xa xưa, con người đã bị ám ảnh với sự theo đuổi kiểu hạnh phúc trong cuộc sống, từ khi còn nằm trong nôi cho tới lúc lìa đời. Con người hành động và phấn đấu cật lực để đạt được hạnh phúc, nhưng lại thường không hiểu biết được ý nghĩa chính xác của hạnh phúc là gì bởi vì con người không biết hết được bản chất của cuộc sống. Mặc dầu tất cả các tôn giáo đều mang đến những lời khuyên cũng như lời dạy môn đồ của họ đoàn kết để đạt được hạnh phúc trong cuộc sống, nhưng phần đông những lời dạy này bị bỏ qua do bởi lòng ham muốn, sầu hận và ảo tưởng của con người. Nhiều người đã trải qua những điều thất vọng, chán nản hoặc những khổ đau, họ hy vọng và cầu nguyện tìm cho được hạnh phúc trong đời sống hiện tiền và kiếp lai sinh, những người khác mặc dù có được nhiều hạnh phúc trên thế gian, nhưng vẫn chưa hài lòng và khát khao trông tìm một thứ hạnh phúc bất diệt ở cõi trời khi lìa khỏi thế gian này. Đối với một người bình thường, chẳng hạn như một đứa trẻ thật khó khăn để phân biệt giữa niềm vui và hạnh phúc. Đối với đứa bé, điều mang lại niềm vui, điều mang lại hạnh phúc là vui mừng để cảm nhận được niềm vui.

Thông thường, chúng ta cho rằng những ngày thơ ấu là quãng thời gian hạnh phúc. Nhưng thực tế, khi còn bé chúng ta không hiểu được hạnh phúc là gì. Sống trong sự đùm bọc của bố mẹ, chúng ta nếm qua những niềm vui liên tục mà không chút nghi ngờ về nguồn vui đến với chúng ta. Khi chúng ta bước vào tuổi trưởng thành, những đổi thay diễn ra trong tấm thân cho chúng ta sự nhận biết sự hiện hữu của giống khác phái và chúng ta bắt đầu cảm nhận một hình thức thu hút mới, tạo nên những cảm xúc bởi dao động. Cùng một lúc ấy, sự tò mò lôi kéo chúng ta khám phá những sự kiện của cuộc sống, qua sự thảo luận rõ ràng và đọc sách. Trước đó lâu rồi, chúng ta khám phá ra bản thân mình đang đứng trước ngưỡng cửa tuổi trưởng thành, thời điểm quyết định trong cuộc sống của chúng ta khi tìm một người bạn đời thích hợp để bắt đầu một mối quan hệ mới, mối quan hệ mà qua đó, những phẩm chất của chúng ta luôn bị thử thách. Tình yêu, tình dục, và hôn nhân sau đó, trở thành những vấn đề vô cùng quan trọng sẽ quyết định phẩm chất của cuộc sống hôn nhân mà chúng ta sẽ gặp.

Thế hệ trẻ ngày nay có những cá tính khác biệt do những ảnh hưởng tư tưởng phương Tây, được tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh đại chúng chẳng hạn như sách báo, tạp chí, truyền hình video và phim ảnh, dẫn đến kết quả là có những ý tưởng méo mó về tình yêu, tình dục và hôn nhân. Nền đạo đức và những giá trị lâu đời của "phương Đông" đang dần dần bị bào mòn trong sự đối mặt với những ảnh hưởng này. Những thống kê chưa từng nghe nói đến và chưa bao giờ được tiến hành bởi những thế hệ lớn tuổi hơn đã trở thành một sân chơi quen thuộc của giới trẻ ngày nay. Thực sự có phải những ảnh hưởng của phương Tây chịu trách nhiệm đối với tình trạng của những vấn đề đáng quan tâm này hoặc có phải bố mẹ bị đổ lỗi về những hành động sai trái của con cái họ vì không kiểm soát đúng đắn và có sự giám sát con em thích đáng ? Trong cuốn sách này, điều cần được nói lên là hầu hết những chương trình Ti vi và phim ảnh không trình bày cách sống mà hầu hết những con người tốt đẹp ở phương Tây nghĩ suy hoặc cư xử và đắn đo có một số lượng lớn những cặp vợ chồng đáng kính thầm lặng là những người mộ đạo sâu xa và "bảo thủ" về tình yêu, tình dục và hôn nhân như bất cứ cặp vợ chồng "phương Đông" nào. Nếu những lớp trẻ muốn bắt chước người phương Tây, họ được khuyên bảo là nên bắt chước "đại đa số những người thầm lặng" này, những người không khác biệt với người láng giềng đáng kính của họ đang sống cạnh bên họ.

Đời sống hiện đại bị lo âu với tất cả mọi hình thức căng thẳng và "stress". Chắc chắn rằng sự căng thẳng stress thường tạo nên những vấn đề trong những cuộc hôn nhân. Nếu có một sự phân tích chính xác được tạo thành những nguyên nhân chính của các vấn đề xã hội là chuyện quan hệ tình dục trước khi đi đến kết hôn, có thai trước tuổi vị thành niên, những cuộc hôn nhân bất hạnh và ly dị, đánh đập, cư xử tệ bạc với vợ con, chúng ta khám phá rõ ràng rằng: phần chủ yếu liên quan đến lòng ích kỷ và thiếu tính nhường nhịn, lòng khoan dung và sự hiểu biết lẫn nhau. Trong kinh Sìgalovàda, Đức Phật đưa ra lời khuyên tốt làm cách nào để duy trì được sự êm ấm và hòa thuận trong gia đình giữa người chồng và vợ để đạt được một cuộc sống hôn nhân hạnh phúc. Trách nhiệm của bậc làm cha mẹ đối với con cái và ngược lại bổn phận con cái đối với cha mẹ cũng được đề cập thật rõ ràng trong bản kinh (Sutta) như là kim chỉ nam hữu ích để đạt được một gia đình hạnh phúc. Trong cuốn sách này, tác giả nhấn mạnh điểm cơ bản mà hôn nhân là một sự kết hợp của hai cá nhân và sự kết hợp này cần được làm tốt đẹp và nâng cao lên, để giúp cho những nhân cách liên hệ được phát triển. Theo quan điểm Phật giáo, hôn nhân có nghĩa sự hiểu biết và tôn trọng sự riêng tư và tín ngưỡng của nhau.

Thời gian này là cơ hội tốt nhất cho việc xuất bản cuốn sách nói về bản chất hôn nhân cho các tín đồ Phật giáo, đặc biệt dành cho lớp trẻ, với một sự hiểu biết rõ ràng về những vấn đề quan trọng của cuộc sống như là tình yêu, tình dục và hôn nhân không chỉ giúp họ sống một cuộc sống hôn nhân hạnh phúc, mà còn giúp họ sống một cuộc sống an vui thoải mái.

Tan Teik Beng

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Thiện Minh, Chùa Kỳ Viên, Quận 3, Sài Gòn,

đã gửi tặng phiên bản vi tính. (Bình Anson, 01-2001)

Hôn Nhân Hạnh Phúc (A Happy Married Life)

Hòa thượng Sri K. Dhammananda - Tỳ kheo Thiện Minh dịch Việt

[Phần I]

1. DẪN NHẬP

Theo quan điểm nhà Phật, hôn nhân không phải là thánh thiện cũng không xấu xa. Phật giáo không xem hôn nhân như là một bổn phận tôn giáo mà cũng không phải một lễ ban phước được an bài nơi cõi Trời. Người bi quan nói rằng trong lúc một số người tin rằng hôn nhân là do trời sắp đặt, những người khác lại nói nó cũng đã được ghi vào sổ ở cõi Âm ty địa ngục! Hôn nhân là một bổn phận cá nhân và xã hội, nó không phải là bắt buộc. Người đàn ông hoặc người phụ nữ có quyền tự do kết hôn hoặc ở độc thân. Điều này không có nghĩa là Phật giáo chống lại hôn nhân. Không ai trên thế gian này nói hôn nhân là điều tồi tệ, cũng chẳng có tôn giáo nào chống lại hôn nhân.

Thực tế, tất cả mọi sinh vật thành hình là do kết quả của đời sống tình dục. Giữa nhân loại, tập tục hôn nhân đã xảy ra, qua đó xã hội loài người đảm bảo được sự tồn tại và mặc nhiên lớp trẻ cần được quan tâm chăm sóc. Sự kiện này dựa trên sự tranh cải cho rằng trẻ con được sanh ra do bởi dục lạc, chắc chắn cha mẹ chúng phải có trách nhiệm giáo dưỡng, ít nhất cho tới khi chúng trưởng thành. Và hôn nhân đảm bảo rằng trách nhiệm này cần được hậu thuẫn và thực thi.

Một xã hội phát triển qua một mạng lưới của những mối quan hệ có mối liên kết và hỗ tương lẫn nhau. Mỗi mối quan hệ là một sự cam kết chân thành để hỗ trợ và bảo vệ những người khác trong một nhóm hoặc một cộng đồng. Hôn nhân đóng một vai trò quan trọng trong mạng lưới của những mối quan hệ đem lại sự hỗ trợ và bảo vệ. Một cuộc hôn nhân tốt đẹp cần phải nuôi dưỡng và phát huy dần dần từ sự hiểu biết chứ không phải bốc đồng, từ lòng chân thành thật sự chứ không phải là sự thỏa mãn nhất thời. Tập quán hôn nhân mang lại một nền tảng tốt đẹp cho sự phát triển văn hóa, một sự kết hợp đầy thú vị giữa hai cá nhân được chăm sóc và thoát khỏi cô đơn, mất mát và sợ hãi. Trong hôn nhân, người này phát huy một vai trò kết hợp hài hòa, đem lại sức mạnh và dũng khí cho người kia, mỗi người thể hiện sự nhận thức đầy thông cảm và giúp đỡ người khác trong việc chăm sóc và cung cấp cho gia đình. Đừng có ý tưởng cho là đàn ông hoặc đàn bà là kẻ cả - người này kết hợp hài hòa với người kia, hôn nhân là một sự kết hợp bình đẳng, dịu dàng, bao dung, và an vui.

Trong nhà Phật, người ta có thể tìm thấy tất cả những lời khuyên cần thiết để người ấy có thể sống một cuộc sống hôn nhân hạnh phúc. Mọi người đừng bỏ qua lời dạy của đấng Giác Ngộ nếu thật sự muốn có một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Trong những bài pháp của ngài, Đức Phật có nhiều lời dạy khác nhau cho những cặp vợ chồng và cho những ai đang có ý định lập gia đình. Đức Phật đã dạy rằng: "Nếu một người đàn ông có thể tìm được một người vợ, người phụ nữ thích hợp và hiểu biết và người phụ nữ có thể tìm được một người đàn ông thích hợp và hiểu biết, cả hai thật sự là may mắn."

2. BẢN CHẤT CỦA TÌNH YÊU VÀ LẠC THÚ

Tình yêu.

Có nhiều khuôn mẫu tình yêu khác nhau, và chúng được thể hiện khác biệt nhau như tình mẫu tử, tình phụ tử, tình huynh đệ, tình cảm, tình dục, tình yêu vị kỷ, và tình yêu vô lượng.

Nếu người ta chỉ phát huy tính nhục dục hoặc tình yêu ích kỷ đem lại cho người khác thì loại tình yêu này không thể bền vững. Trong mối quan hệ thương yêu chân thật, một người chồng chỉ quan tâm tới những khía cạnh tình yêu xác thịt, luôn nghĩ đến một người phụ nữ trẻ đẹp hơn. Loại tình yêu đó là tình yêu thú vật hoặc lòng dâm dục. Nếu một người đàn ông thật sự phát huy tình yêu như là một sự biểu hiện mối quan tâm của con người với một con người, người này sẽ không đặt nặng vẻ đẹp bên ngoài và sự thu hút về thể xác của người phối ngẫu của mình. Vẻ đẹp và sự hấp dẫn của người phối ngẫu sẽ ở trong trái tim và tâm (hồn) của anh ta. Người vợ theo giáo pháp Đức Phật thì anh ta sẽ không bao giờ bỏ bê người chồng của mình thậm chí khi anh ta già cả, nghèo khó hoặc bệnh tật.

"Tôi có một nỗi lo sợ rằng một cô gái tân thời muốn trở thành nàng Juliet để có một tá chàng Romeo. Cô ta thích phiêu lưu trong tình yêu ... Người con gái tân thời mặc quần áo không phải để bảo vệ thân thể khỏi nắng mưa, gió rét, nhưng để thu hút sự chú ý. Cô ta nâng cao bản chất bằng cách tô điểm thân xác và trong có vẻ khác thường." - (Gandhi)

Tình dục.

Bản thân tình dục không phải là "xấu xa". Nhưng sự cám dỗ và tham ái của nó đã quấy rầy sự an lạc của tâm, và như thế không dẫn đến sự phát triển tâm linh.

Trong tình huống lý tưởng, tình dục là kết quả của một mối quan hệ tình cảm sâu sắc, ở đây cả hai bên cho và nhận bình đẳng.

Sự mô tả về tình yêu bởi những tập đoàn thương mãi qua hệ thống thông tin đại chúng theo chúng ta cho rằng "văn hóa phương Tây không phải là tình yêu thật sự". Khi một con thú hoang muốn tình dục, nó tỏ "tình yêu" của nó, nhưng sau khi thỏa mãn tình dục, nó liền quên đi cái "chữ tình". Đối với loài thú, tình dục chỉ là bản năng cần thiết đưa đến sự sinh sản. Nhưng con người có nhiều hơn để dâng hiến trong khái niệm của tình yêu. Bổn phận và trách nhiệm là những thành phần quan trọng để duy trì sự hài hợp, đoàn kết , và hiểu biết trong một mối quan hệ giữa nhân loại.

Tình dục không phải là thành phần quan trọng nhất đối với hạnh phúc trong cuộc sống hôn nhân. Những người đã trở thành những kẻ nô lệ cho tình dục chỉ làm tan mất tình yêu và lòng nhân đạo trong hôn nhân. Ngoài điều đó ra, người phụ nữ phải ngừng ngay ý nghĩ xem mình như là một món đồ vật của lòng ham muốn của người đàn ông. Biện pháp khắc phục này nằm trong tay của phụ nữ hơn của người đàn ông. Cô ta phải từ chối việc trang điểm bản thân chỉ để làm hài lòng người đàn ông, ngay cả người chồng mình. Nếu cô ta muốn trở thành một người bình đẳng với một người đàn ông. Cô ta phải ăn mặc để chân giá trị của mình được nâng cao, và không bị trở thành một biểu tượng tình dục. "Hôn nhân luôn chỉ cốt để thỏa mãn lòng ham muốn thì không phải hôn nhân. Nó là tính dâm đãng." - ( Gandhi )

Thật sự tình yêu là sản phẩm của tình dục, nhưng điều trái ngược tương tự đúng như vậy: Tình dục là một biểu hiện của tình yêu. Trong cuộc sống hôn nhân hạnh phúc lý tưởng, cả tình yêu lẫn tình dục không thể tách rời nhau.

Sự giải thích của Đức Phật

Chúng ta có nghiên cứu giáo pháp của Đức Phật về những tình cảm mà người đàn ông và đàn bà dành cho nhau, Đức Phật dạy rằng ngài chưa bao giờ thấy bất cứ đối tượng nào trong thế gian này lại thu hút sự chú ý của người đàn ông hơn là hình ảnh người đàn bà. Cùng lúc ấy sự thu hút chính đối với người phụ nữ là hình ảnh người đàn ông. Theo tự nhiên có nghĩa là, người đàn ông và người đàn bà đem lại cho nhau lạc thú trần tục. Họ không thể đạt được hạnh phúc này ở những đối tượng khác. Khi chúng ta quan sát cẩn thận, chúng ta nhận thấy rằng trong tất những sự việc đem lại khoái lạc, không có đối tượng nào khác có thể làm thỏa mãn ngũ căn cùng một lúc ngoài hình ảnh của người đàn ông, và đàn bà.

Người Hy Lạp cổ đã biết được điều này khi họ nói rằng, khởi thủy của đàn ông và đàn bà là một, họ bị tách rời và hai phần được chia sẻ ra đó liên tục tìm kiếm để tái hợp lại.

Lạc thú

Theo tự nhiên, những người trẻ tuổi thích được hưởng thụ những niềm lạc thú trần tục mà chúng có thể là những điều tốt lẫn xấu. Những điều tốt như là sự thưởng thức âm nhạc, thi ca, khiêu vũ múa hát, thức ăn ngon, mặc đẹp và những theo đuổi tương tự thật sự không gây nguy hại cho cơ thể. Chúng chỉ làm cho chúng ta xao lãng không thấy được bản chất mong manh và bấp bênh của sự hiện hữu và do đó làm cho con người chúng ta không thể cảm nhận được bản chất thật của bản Ngã.

Ngũ quan và những cảm giác của người trẻ tuổi hết sức nhạy bén và tinh anh, họ rất thích được thỏa mãn ngũ căn. Hầu như mỗi ngày, họ dự tính và suy nghĩ về những phương cách để thỏa mãn dục lạc. Bởi chính ngay bản chất của cuộc sống, người ta chẳng bao giờ hoàn toàn thỏa mãn với bất cứ những khoái lạc mà chúng ta đã trải qua và kết quả bởi ham muốn đã liên tục chỉ tạo nên những sự khắc khoải và lo âu.

Khi một người không còn khát khao dục lạc và không tìm kiếm sự thoải mái xác thân cùng với người khác phái. Nhu cầu lập gia đình không còn phát sinh. Khổ và lạc thú trần tục cả hai là kết quả của lòng ham muốn, chấp thủ và cảm xúc. Nếu chúng ta cố gắng kiểm soát và đè nén những cảm xúc của mình bằng cách bắt chước những phương sách xa rời thực tế thì chúng ta chỉ tạo nên những băng hoại trong thâm tâm của mình. Do đó, chúng ta phải biết làm cách nào để điều khiển và kiểm soát sự đam mê của con người chúng ta. Không cư xử tệ bạc hoặc sử dụng sai trái sự đam mê này, chúng ta có thể huấn luyện những nỗi khát khao của chúng ta nhờ vào sự hiểu biết đúng đắn.

3. THỰC TẾ CỦA ĐỜI SỐNG VỢ CHỒNG.

John J.Robinson trong cuốn sách của ông ta với nhan đề "Of Suchness" đã đưa ra lời khuyên sau đây về tình yêu, tình dục và hôn nhân. "Hãy cẩn thận và khôn ngoan để lập gia đình thì dễ dàng hơn nhiều so với ở độc thân". Nếu bạn có một người bạn đời đúng mực, đó là bạn đang sống ở cõi thiên đàng; nhưng nếu không, bạn sẽ trải qua một ngày 24 giờ trong địa ngục. Điều này đã liên tục bám víu bạn, có lẽ nó là một trong nhiều điều cay đắng nhất trong cuộc đời. Cuộc đời thật ư là lạ lùng. Bằng cách này hay cách khác, khi bạn tìm được một người ưng ý, bạn giữ nó ở trong lòng. Điều đóù không chỉ là sự mê đắm của một khoảnh khắc. Nhưng của tình dục lôi kéo người trai trẻ đó tiến về phía trước bằng những hành động mù quáng quá mức và ngườita không tin tưởng quá nhiều vào tình cảm của mình. Đây là một sự thật, đặc biệt nếu một ai đó uống rượu và bị say; một người đàn bà dơ bẩn nhếch nhác trong quán rượu mờ tối sau đó, có thể trông giống như thần Vệ Nữ (Venus) và những nét duyên dáng của cô ta khiến chúng ta không cưởng lại được. Tình yêu thì tràn đầy nhiều hơn ý tưởng tình dục, nó là nền tảng sinh học giữa người đàn ông và đàn bà, tình yêu và tình dục đan kết lẫn nhau và hòa lẫn với nhau."

Các Vấn Đề

Hầu như mỗi ngày, chúng ta thường nghe mọi người than phiền về những cuộc hôn nhân của họ. Chúng ta thật sự ít khi nghe những câu chuyện về một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Lớp người trẻ tuổi đọc cuốn tiểu thuyết tình cảm lãng mạn và xem những cuốn phim trữ tình thường đi đến kết luận hôn nhân là một khu vườn hoa hồng. Nhưng bất hạnh thay, hôn nhân không ngọt ngào như người ta tưởng. Hôn nhân và các vấn đề thì liên hệ với nhau và người ta phải nhớ rằng khi sắp lập gia đình, sẽ phải đối mặt với những vấn đề và những trách nhiệm mà họ chưa bao giờ ngờ tới hoặc cảm thấy.

Mọi người thường nghĩ rằng kết hôn là một bổn phận và hôn nhân là một sự kiện quan trọng trong cuộc đời của họ. Tuy vậy, để đảm bảo một cuộc hôn nhân tốt đẹp, một cặp vợ chồng phải hòa thuận trong cuộc sống lứa đôi, bằng cách giảm tối thiểu bất cứ những gì khác biệt có thể xảy ra giữa hai người. Một người bi quan nói về cách vấn đề hôn nhân gia đình như vầy: chỉ có thể có một cuộc sống hôn nhân an vui nếu như cuộc hôn nhân đó xảy ra giữa một người vợ mù và một người chồng điếc, bởi vì người vợ mù không thể trông thấy những lỗi lầm của người chồng và ngược lại người chồng điếc không thể nghe lời oán than trách móc của người vợ.

Chia sẻ và Tin tưởng

Một trong những nguyên nhân chính của các vấn đề hôn nhân là sự nghi ngờ và mất lòng tin. Hôn nhân là một điều tốt lành nhưng nhiều người cho nó là điều tai họa do bởi thiếu sự hiểu biết.

Cả người chồng lẫn người vợ phải tỏ bày sự tin tưởng lẫn nhau và cố gắng không có những điều bí mật giữa hai người. Những điều giấu kín tạo nên sự nghi ngờ, nghi ngờ dẫn đến ghen tuông, ghen tuông tạo nên hờn giận, hờn giận tạo nên hận thù và hận thù có thể dẫn đến sự chia lìa, tự sát hoặc thậm chí bị giết.

Nếu một cặp vợ chồng có thể chia sẻ nỗi đau khổ và niềm vui trong đời sống hàng ngày của họ, họ có thể củng cố cho nhau và giảm tối thiểu những lời than van trách móc. Như vậy, người vợ, hoặc chồng đừng mong đợi chỉ hưởng những niềm vui. Vì sẽ có rất nhiều nỗi đớn đau, những thử thách mà họ sẽ phải đối mặt. Họ phải có một ý chí mạnh mẽ để giảm bớt gánh nặng và những sự hiểu lầm. Những vấn đề được đem ra bàn thảo với nhau sẽ mang lại cho họ niềm tin để sống cùng với sự hiểu biết tốt đẹp hơn.

Đàn ông và đàn bà cần sự thoải mái với nhau khi đương đầu với những vấn đề và những khó khăn. Những cảm giác mất an toàn và dao động sẽ biến mất và cuộc sống sẽ càng có ý nghĩa hơn, hạnh phúc và thú vị hơn nếu như có ai đó sẵn lòng chia sẻ gánh nặng của kẻ khác.

Mù quáng vì tình cảm

Khi hai người đang yêu nhau, họ thường có khuynh hướng cho thấy những khía cạnh tốt đẹp nhất về bản chất và cá tính của họ để tạo ra một ấn tượng tốt đẹp về họ. Người ta bảo tình yêu có khi là mù quáng và do đó những người đang yêu nhau thường trở nên hoàn toàn lộ rõ ra những khía cạnh xấu xa hơn về những bản chất của nhau.

Nhưng thực tế, mỗi bên sẽ cố gắng đề cao những phẩm chất xuất sắc của mình, vàø như vậy là họ bị cuốn hút vào tình yêu, họ thường chấp nhận nhau chỉ theo "giá trị bên ngoài". Mỗi người thường che giấu những khía cạnh xấu và lo sợ mất nhau. Bất cứ những khuyết điểm nào cũng được che giấu, để không làm mất đi những cơ hội để họ được gần nhau. Những người đang yêu cũng thường bỏ qua những lỗi lầm của người mình yêu và nghĩ rằng họ sẽ có thể sửa đổi chúng sau khi kết hôn, hoặc là họ có thể sống với những lỗi lầm này, vì "tình yêu chiến thắng tất cả".

Tuy nhiên, sau hôn nhân, lúc ấy những tâm trạng lãng mạn thuở ban đầu tàn úa dần, bản chất thật của mỗi người sẽ được lộ ra. Và khi đó, hai bên sẽ gặp phải nhiều thất vọng, những lời nói gấm hoa, những tình cảm tốt đẹp nhường lại cho sự chán chường và thất vọng. Và rồi lúc đó chỉ còn là ảo mộng.

Nhu cầu vật chất

Bản chất của tình yêu không phải chỉ dựa vào không khí trong lành và ánh nắng mặt trời. Thế giới ngày nay là một thế giới thực dụng và để thỏa mãn những nhu cầu vật chất của bạn, những khoản tài chính và ngân sách là cơ bản, không có nó, chẳng có gia đình nào có thể sống thoải mái. Ở một tình huống như thế thật đúng với câu châm ngôn: "Khi sự nghèo khó gõ cửa nhà bạn, thì tình yêu đội nón ra đi". Điều này không có nghĩa là người ta phải giàu có mới có một cuộc hôn nhân. Tuy nhiên, một người có những tiện nghi vật chất, một công việc ổn định và kế hoạch chu đáo thì những khó khăn khó có thể xảy ra khi tiến tới hôn nhân.

Sự xung đột vì nghèo khó có thể vượt qua được nếu có sự hiểu biết rốt ráo giữa vợ chồng. Cả hai bên phải hiểu biết giá trị của sự mãn nguyện. Cả hai đều phải giải quyết tất cả các vấn đề như là "những vấn đề của đôi ta" và chia sẻ tất cả những "thăng trầm" bằng tình cảm chân thật của cuộc sống lứa đôi bền vững.

Lời khuyên trước khi kết hôn

Kinh Anguttara Nikàya có ghi lại lời khuyên rất giá trị của Đức Phật cho những cô gái trẻ trước khi bước vào ngưỡng cửa hôn nhân. Ngài dạy rằng cô dâu mới về nhà chồng, có thể gặp phải những khó khăn, nàng dâu phải tuân thủ những nguyên tắc mới để thể hiện lòng kính trọng bố mẹ nhà chồng, phục vụ họ thật chu đáo như là bố mẹ ruột của mình. Mọi người mong đợi họ phải tôn trọng và kính mến thân nhân và bạn hữu bên nhà chồng, như vậy cô dâu mới tạo nên một bầu không khí hạnh phúc và hòa hợp trong mái ấm gia đình nhà chồng.

Họ cũng được khuyên bảo nên tìm hiểu những bản tánh của người chồng, biết tường tận những hoạt động, tính khí của chồng mình, và cộng sự ở mọi lúc trong mái nhà mới của mình. Họ phải lịch sự, tử tế và biết những thu nhập của chồng để biết đó là khoản chi tiêu của gia đình mà họ phải biết và quản lý tốt. Lời dạy của Đức Phật đã có hơn 25 thế kỷ nhưng cho đến ngày nay vẫn còn hiệu lực.

4 .Ý NIỆM CỦA PHẬT GIÁO VỀ HÔN NHÂN

Với quan điểm về những gì đã được đề cập ở "sinh và khổ"; cho nên có một số người đã chỉ trích Phật giáo nêu lên những điều đó nhằm để chống lại đời sống hôn nhân. Họ hoàn toàn sai. Đức Phật chưa từng lên tiếng phản bác đời sống hôn nhân. Ngài chỉ vạch ra tất cả những vấn đề, những khó khăn, những lo âu mà người ta sẽ phải đối mặt khi họ nhận lấy trách nhiệm hôn nhân. Chỉ vì Ngài muốn cảnh giác cho người ta phòng ngừa những vấn đề trong hôn nhân và không có nghĩa là Đức Phật kết tội hôn nhân.

Chính hành động hôn nhân đã bao hàm rằng một người vẫn còn chịu nhiều dính mắc với thế giới trần tục và bởi vì những cơ sở tinh thần của chúng ta bị ảnh hưởng bởi tham ái, chấp thủ và những cảm xúc của con người, nhưng rồi theo tự nhiên các vấn đề lại phát sinh. Sự kiện này xảy ra khi chúng ta phải quan tâm đến nhu cầu của những người khác và không đáp lại được những điều người khác cần đến.

Vai trò tôn giáo

Một cuộc phân tích sâu sắc về bản chất của ngôi thứ rất quan trọng để giúp chúng ta hiểu biết nguồn gốc các vấn đề, những lo lắng, những nỗi khốn khổ và làm cách nào để khắc phục chúng. Ở đây, lời khuyên dạy của tôn giáo rất quan trọng để gìn giữ một đời sống thanh cao. Tuy vậy, con người đừng nên trở thành kẻ nô lệ cho bất cứ tôn giáo nào. "Con người không vì tôn giáo, tôn giáo thì vì con người". Điều này có nghĩa là con người phải biết tận dụng tôn giáo bằng cách nào để được tốt đẹp hơn và làm cho mình hạnh phúc do nhờ sự tôn kính. Nếu chỉ tuân theo những lời nguyện, những lời giáo huấn, những điều răn với đức tin mù quáng hoặc bởi sự ép buộc - cho rằng chúng ta có bổn phận phải tuân thủ - điều này sẽ làm cho chúng ta không phát triển được sự hiểu biết đúng đắn.

Một khía cạnh quan trọng của đạo Phật đó là Đức Phật không áp đặt bất cứ giáo điều hoặc điều răn nào. Đức Phật là một vị thầy độc đáo đã đặt ra một số giới luật cho chúng ta gìn giữ phù hợp với lối sống của chúng ta. Những người tuân theo giới luật này tự nguyện tuân giữ chúng chứ không phải là những giáo điều bắt buộc. Tùy theo chúng ta tuân giữ những lời khuyên dạy nhờ bởi sự hiểu biết của mình về điều nào tốt cho chúng ta và cả những người khác. Qua thử thách và lỗi lầm, chúng ta sẽ cải thiện để có một đời sống tốt đẹp đem lại cho chúng ta an vui và hạnh phúc.

Người ta cần phải cố gắng tìm hiểu bản chất của cuộc sống, để củng cố sức mạnh nội tâm và chuẩn bị để đối phó các vấn đề có thể phát sinh nếu bạn lập gia đình. Tôn giáo sẽ giúp bạn vượt qua các vấn đề đó. Bất cứ điều gì bạn đã học được ở tôn giáo, có thể giúp bạn tránh được sự sai lầm, thất vọng và chán nản. Cũng vậy, những phẩm chất tốt chẳng hạn như sự kiên nhẫn và hiểu biết mà chúng ta học hỏi qua tôn giáo là tài sản quan trọng giúp chúng ta sống một cuộc sống an nhàn, hạnh phúc.

Thông thường, do bởi thiếu sự hiểu biết lẫn nhau cho nên nhiều cặp vợ chồng sống trong cuộc sống thống khổ. Kết quả của sự kiện này là những đứa con vô tội của họ cũng gặp phải đau khổ. Điều tốt hơn là biết làm cách nào để xử lý các vấn đề của bạn, hầu để sống một cuộc sống hôn nhân hạnh phúc. Tôn giáo có thể giúp bạn thực hiện điều này.

5. TÌNH TRẠNG KHÓ XỬ CỦA TÔN GIÁO

Quyền lợi cá nhân

Một trong những nguyên nhân quan tâm nhất đối với những người không thuộc tôn giáo Do Thái là vấn đề cải đạo trước khi thành hôn. Trong khi đó Phật giáo và Ấn giáo không bao giờ đòi hỏi một cặp vợ chồng có cùng một tôn giáo trước một cuộc hôn nhân có thể làm cho sự kiện trở thành quan trọng, nhiều tôn giáo khác có khuynh hướng tận dụng sự hòa đồng này.

Hôn nhân thì hoàn toàn trái ngược với những gì mà những cuốn tiểu thuyết tình yêu lãng mạnh viết, không có nghĩa là có sự hợp nhất trọn vẹn và tuyệt đối của hai người đi đến tầm mức phải hòa nhập với nhau hoặc không còn có sự phân biệt. Khi tôn giáo đòi hỏi cả hai bên phải cùng có một "nhãn hiệu tôn giáo", nó chống lại quyền lợi cơ bản cá nhân của con người để tin tường vào điều mà cô ta hoặc anh ta cần đến. Xuyên qua lịch sử nhiều xã hội đã chứng minh rằng "Sự thống nhất trong tính đa dạng" không phải là không có khả năng mà còn có thể khát khao. Do bởi sự đa dạng dẫn đến sự tôn kính và sự hiểu biết tuyệt vời hơn. Điều này cũng nên áp dụng cho hôn nhân. Có nhiều sự kiện điển hình sống động khắp thế giới ở đó người chồng và người vợ duy trì đức tin riêng của mình nhưng tuy thế họ vẫn có thể giữ được cuộc sống hôn nhân hạnh phúc mà không có sự xung đột nào.

Những người Phật tử không chống đối sự hiện hữu của những tôn giáo khác cùng trong một hộ gia đình. Tủi thay thái độ bao dung này đã bị khai thác bởi những tôn giáo cuồng tính vô đạo đức muốn đạt được sự cải đạo bằng bất cứ phương tiện nào.

Những người Phật tử phải biết nhận thức sáng suốt về mưu kế đánh lừa này. Không có con người khôn ngoan tự trọng nào thật sự hiểu biết điều mà người ấy tin tưởng phù hợp với niềm tin chắc chắn của mình mà phải từ bỏ đức tin của mình để thỏa mãn những đòi hỏi của con người tạo ra từ một tôn giáo khác. Người phật tử không đòi hỏi rằng người phối ngẫu của mình phải theo đạo Phật. Họ cũng không từ bỏ tín ngưỡng của riêng họ.

Nỗi buồn chán sau thời gian kết hôn

Khi những người trẻ tuổi đang yêu nhau, họ sẵn lòng đón nhận bất cứ những sự hy sinh nào miễn là họ có thể thành hôn với nhau. Nhưng sau vài năm, khi thành hôn nhân với nhau, thì những thất vọng, chán nản bắt đầu hình thành. Khi một người trong đôi vợ chồng đã từ bỏ đức tin tôn giáo ăn sâu trong lòng họ vì "tình yêu" lại bắt đầu hối tiếc đã hành động như vậy, những hiểu lầm không cần thiết phát sinh. Những điều này mang lại những căng thẳng vào thời kỳ khi có sự buồn chán xuất hiện, sau đó sẽ có những cuộc cãi vã. Và thông thường, một trong những nguyên nhân chính của những lần cãi vã này là vấn đề tôn giáo nào mà những đức con phải theo.

Do đó, điều quan trọng đối với một người phải biết là nếu như có một quá trình cải tạo liên quan đến, nó cần phải dựa trên một sự tin cậy đích thật chứ không phải thuần túy là thuận tiện hoặc ép buộc. Người Phật tử tôn trọng quyền tự do cá nhân để chọn lựa. Nguyên tắc này được tất cả mọi người tôn trọng.

Nghi lễ

Không có nghi lễ Phật giáo đặc biệt hoặc thủ tục để điều hành một hôn lễ. Phật giáo thừa nhận những phong tục và nền văn hóa cổ truyền được người dân tin theo ở những quốc gia khác nhau. Do đó, những nghi lễ của Phật giáo ở mỗi quốc gia đều khác nhau.

Nói chung, nghi lễ tôn giáo dành cho việc chúc phước lành và lời khuyên đến cặp vợ chồng được thể hiện theo phong tục ở trong chùa hoặc ở nhà, không tạo nên một sự kiện có ý nghĩa to lớn hơn đối với buổi lễ kết hôn. Ngày nay, ở nhiều quốc gia, ngoài lễ chúc phúc, những tổ chức tôn giáo cũng đuợc trao thẩm quyền tiến hành và đăng ký kết hôn cùng với việc cấp phát giấy hôn thú hợp pháp.

Nói chung, điểm quan trọng nhất là cặp vợ chồng cần phải tuyệt đối trung thành trong mục đích kết hợp và hiểu biết lẫn nhau không chỉ ở thời kỳ hạnh phúc mà còn bất cứ khi nào họ gặp phải khó khăn.

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Thiện Minh, Chùa Kỳ Viên, Quận 3, Sài Gòn,

đã gửi tặng phiên bản vi tính. (Bình Anson, 01-2001)

update: 01-02-2001

Hôn Nhân Hạnh Phúc (A Happy Married Life)

Hòa thượng Sri K. Dhammananda - Tỳ kheo Thiện Minh dịch Việt

[Phần II]

6. AN TOÀN, KÍNH TRỌNG VÀ TRÁCH NHIỆM

Cảm giác bất ổn.

Xa xưa, không có những sự việc như là đăng ký kết hôn. Người đàn ông và người đàn bà hiểu biết nhau rồi quyết định chấp nhận là chồng vợ rồi sau đó họ sống chung với nhau. Hôn nhân của họ được tiến hành với sự hiện diện của một cộng đồng, và việc chia tay ít khi xảy ra. Điều quan trọng nhất là họ phát triển tình yêu thương chân thật và tôn trọng những trách nhiệm lẫn nhau.

Ngày nay, việc đăng ký kết hôn rất quan trọng để đảm bảo sự an toàn và bảo vệ tài sản cùng con cái. Do bởi cảm giác bất ổn, một cặp vợ chồng có hôn nhân hợp pháp chắc chắn rằng họ không thể lơ là với trách nhiệm, bổn phận và không đối xử tệ bạc với nhau. Thậm chí một số cặp vợ chồng soạn thảo một hợp đồng hợp pháp đối với tài sản của họ nếu họ đi đến ly dị!

Chồng và Vợ

Theo lời dạy của Đức Phật, trong hôn nhân, người chồng có thể mong đợi những phẩm chất sau đây từ người vợ:

- Tình yêu thương

- Ân cần

- Bổn phận trong gia đình

- Chung thủy

- Chăm sóc con cái

- Tiết kiệm

- Lo việc ăn uống

- An ủi chồng khi chồngï buồn bực

- Vui vẻ với tất cả mọi điều

Đổi lại, sự mong mỏi của người vợ từ nơi người chồng là:

- Dịu dàng

- Lịch sự

- Xã giao

- Một chỗ dựa an toàn

- Công bằng

- Chung thủy

- Chân thật

- Người bạn đời tốt

- Hỗ trợ đạo đức.

Ngoại trừ những khía cạnh cảm xúc và thể xác, đôi vợ chồng sẽ phải lo lắng những điều kiện sinh sống hằng ngày, ngân sách gia đình, và bổn phận xã hội. Như vậy, những cuộc trao đổi ý kiến với nhau giữa vợ và chồng tạo nên một bầu không khí tin tưởng và hiểu biết trong việc giải quyết bất cứ vấn đề gì có thể phát sinh.

Lời dạy của Đức Phật cho đôi vợ chồng

1. Người vợ

Với lời khuyên phụ nữ về vai trò của họ trong cuộc sống gia đình, Đức Phật đánh giá cao sự an vui và hòa thuận của một mái ấm gia đình phần lớn tùy thuộc vào phụ nữ. Lời dạy của Ngài thực tế và thực tiễn khi Ngài giải thích một số cá tính tốt hàng ngày mà người phụ nữ nên hoặc không nên trau dồi. Ở nhiều dịp khác nhau, Đức Phật khuyên người phụ nữ nên thực hành như sau:

- Đừng nuôi dưỡng những ý tưởng xấu xa chống lại chồng mình.

- Đừng độc ác, tàn nhẫn.

- Đừng phung phí nhưng phải tiết kiệm và sống tri túc

- Bảo vệ và tiết kiệm tài sản và tiền thu nhập vất vả của người chồng.

- Luôn luôn chú ý và giữ trong sạch thân tâm.

- Chung thủy và không nuôi dưỡng ý tưởng ngoại tình.

- Phải thanh lọc lời nói và hành động

- Phải tử tế, siêng năng và chăm chỉ.

- Phải ân cần, chu đáo, và thương xót chồng. Thái độ của người vợ phải tương tự như người mẹ hiền quan tâm bảo vệ người con trai duy nhất của mình.

- Khiêm tốn và kính trọng

- Dịu dàng, mát mẻ và hiểu biết - phục vu,ï không chỉ là một người vợ, mà còn là một người bạn, một người cố vấn cho chồng.

Vào thời Đức Phật còn tại thế, những vị giáo chủ các tôn giáo cũng nói về bổn phận của người vợ sanh đẻ con cái để nối dõi giòng giống cho người chồng, chung thủy và đem lại hạnh phúc lứa đôi.

Một số cộng đồng đặc biệt quan tâm về việc có con trai trong gia đình. Họ tin rằng người con trai cần thiết để thực hiện nghi lễ tang chế để kiếp vị lai của họ sẽ là điều tốt lành. Khi người vợ cả không có được con trai kế nghiệp, người chồng có quyền tự do kiếm một người vợ khác để có con trai. Phật giáo không ủng hộ chủ trương này. Theo những gì Đức Phật đã dạy về nghiệp, một người phải gánh chịu trách nhiệm về hành động họ gây nên và hậu quả của nó. Dù một người con trai hay con gái được sinh ra là không do ý muốn của người cha hay người mẹ mà do nghiệp của đứa bé. Và sự tốt lành của người cha không tùy thuộc vào hành động của đứa con trai hay cháu trai. Mỗi người phải gánh lấy trách nhiệm về hành động của mình. Như vậy thật sai lạc đối với những người đàn ông đổ lỗi cho vợ của họ hoặc cảm thấy không thỏa đáng khi người vợ không sinh ra cho ông ta một đứa con trai. Giáo pháp của đấng giác ngộ giúp chúng ta sửa đổi quan điểm sai lầm này và giải tỏa những mặc cảm của người phụ nữ không thể sinh những đứa con trai để thực hiện "Nghi lễ của tổ tiên".

Mặc dù các bổn phận của người vợ dành cho chồng được đặt ra trong những qui tắc của Khổng giáo, nhưng nó lại không lành mạnh hóa các bổn phận và trách nhiệm của người chồng đối với người vợ. Trong kinh Thi Ca La Việt (Sìgalovàda Sutta), Đức Phật đề cập rất rõ ràng về bổn phận của người chồng đối với người vợ .v.v...

2. Người chồng.

Để trả lời một người gia trưởng là làm cách nào để người chồng chăm sóc người vợ mình, Đức Phật tuyên bố rằng người chồng phải luôn luôn tôn trọng và quan tâm đến vợ mình, phải chung thủy với vợ, trao quyền cần thiết để quản lý công việc trong nhà vàtặng vợ những vật trang sức tốt đẹp. Lời dạy này được đưa ra trên 25 thế kỷ trước đây nay vẫn còn nhiều giá trị.

Biết được tâm lý của người đàn ông có khuynh hướng xem mình là kẻ cả, bề trên, Đức Phật đưa ra một sự thay đổi đáng kể là nâng cao vị thế của người phụ nữ, là người chồng phải luôn luôn quan tâm và tôn trọng người vợ, có nghĩa là người chồng phải làm tròn bổn phận và duy trì những bổn phận đối với người vợ, như vậy mới giữ được lòng tin trong mối quan hệ hôn nhân bằng mỗi ý nghĩa của lời nói. Người chồng, là trụ cột của gia đình thường xa nhà, do vậy anh ta phải giao phó những bổn phận trông coi nhà cửa cho người vợ, người vợ được xem như là người thủ kho, người phân phối của cải và người quản lý kinh tế gia đình. Sự cung cấp những trang sức tốt quí cho người phụ nữ phải là biểu tượng tình yêu thương, sự lo lắng và quan tâm của người chồng đều dồn vào cho người vợ. Biểu tượng thực tiễn này đã được thực hành từ thời Đức Phật còn tại thế. Rủi thay, nóđang trong nguy cơ chết dần, bởi vì ảnh hưởng của nền văn minh tân thời.

Quá khứ

Ngày xưa, do bởi cấu trúc xã hội của hầu hết những cộng đồng hoàn toàn khác biệt với những điều chúng ta nhận thấy ở ngày nay, người chồng và người vợ tương trợ lẫn nhau. Có một sự hiểu biết lẫn nhau, và một mối quan hệ vững chắc, bởi vì mỗi người biết chính xác vai trò của họ trong sự kết hợp lứa đôi."Tình yêu" mà một số cặp vợ chồng diễn ra cho người khác thấy bằng cách ôm nhau nơi công cộng, không cần thiết để chứng tỏ một tình yêu chân thật hoặc sự hiểu biết. Ngày xưa, mặc dù những cặp vợ chồng không phô bày những tình cảm thầm kín của họ một cách công khai nhưng họ rất yêu thương và đồng cảm với nhau, bằng chứng là ít có những cuộc ly dị nhau.

Ở một số quốc gia, có những phong tục cổ xưa bắt buộc người vợ phải hy sinh cuộc đời của mình theo cái chết của chồng và cũng có phong tục ngăn cấm người góa phụ tái giá. Phật giáo không xem thường địa vị của người phụ nữ và đặt họ vào hàng thấp kém hơn đàn ông.

Xã hội hiện đại.

Một số phụ nữ cảm thấy rằng, đối với họ sự tập trung trong việc quán xuyến gia đình là mất giá trị và bảo thủ. Sự thật là ngày xưa người phụ nữ đã bị đối xử tệ bạc, nhưng sự việc này do bởi sự ngu dốt của người đàn ông gây ra hơn là nhược điểm vốn có trong quan niệm dựa vào người để nuôi nấng con cái.

Người phụ nữ đã đấu tranh lâu dài để đạt được sự bình đẳng với nam giới trong giáo dục, chính trị và các lĩnh vực khác. Bây giờ họ bình đẳng với phái nam để vươn tới xa hơn. Người nam thường có bản chất xông xáo, năng nổ và người phụ nữ thiên về cảm xúc. Trong bối cảnh gia đình, đặc biệt ở phương Đông, người nam nổi bật hơn với vai trò người chủ gia đình; trong lúc đó người nữ có khuynh hướng thụ động. Xin vui lòng nhớ rằng "thụ động" ở đây không có nghĩa là "mềm yếu". Chính xác hơn là một phẩm chất tích cực của sự dịu dàng và đa cảm. Nếu người đàn ông và đàn bà duy trì những phẩm chất nữ tính và nam tính ưu việt và nhận ra ưu điểm của nhau, sẽ giúp họ hiểu nhau hơn và hợp tác tốt đẹp hơn.

Lời nhận xét của Gandhi:

"Tôi tin tưởng vào sự giáo dục đúng đắn của người phụ nữ. Nhưng tôi thật sự tin rằng người phụ nữ sẽ không đóng góp cho thế giới bằng cách rập khuôn hoặc chạy đua với nam giới. Cô ta có thể chạy đua, nhưng cô ta sẽ không vươn những hoài bão lớn lao của mình. Cô ta có khả năng bằng một người nam bắt chước. Cô ta phải là phần bổ sung của người đàn ông".