Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Lịch sử và tiểu sử
Cuộc Đời Và Đạo Nghiệp Hòa Thượng Hải Hiền
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
35. Đề Huề Giáo Giới Đối Với Hậu Bối
Phật dạy chúng ta phải lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai. Phàm là tương ưng với tánh đức thì phải tán thán; không tương ưng với tánh đức, phải lễ kính nhưng không tán thán, đây chính là cổ nhân Trung Quốc nói: “Kính nhi viễn chi”. Tánh đức là gì? Tất cả chân thiện mỹ tuệ là tánh đức, cổ nhân Trung Quốc nói: Ngũ luân, ngũ thường, tứ duy, bát đức là tánh đức, trong Phật pháp nói: Giới, định, tuệ là tánh đức.
Lão Hòa thượng Hải Hiền thời thời đề huề giáo giới đối với hậu bối, phàm là thấy những ngôn hành trái với tánh đức của hậu bối, Ngài đều từ bi chỉ ra chỗ sai và dạy bảo đúng lúc.
Hôm đó là ngày lễ của Phật giáo, một vị nữ cư sĩ đến tự viện, cứ quấn lấy một vị Pháp sư không ngừng nói thị phi của nhà cô ấy, thời gian nói đã lâu, Pháp sư có chút không kiên nhẫn rồi, giận dữ mà chống lại lời nói của cô ấy. Sau này, lão Hòa thượng Hải Hiền một mình đi đến phòng của Pháp sư, nói với Ngài: “Nói chuyện với người khác không được nổi giận, thái độ phải ôn hòa. Lần này con nổi giận như vậy, lần sau người ta có chuyện không dám nói với con nữa, thì con mất đi cơ hội độ chúng sanh rồi, thậm chí sẽ đoạn pháp thân huệ mạng của họ. Khi con lâm mạng chung thời cũng sẽ chướng ngại cho con, không thể không chú ý được!” Lão Hòa thượng đúng thật là “Dương thiện vu công đình, quy quá vu tư thất” (Tán dương trước đại chúng, góp ý ở phòng riêng).
Một buổi chập tối mùa hè năm 2009, thời tiết rất nóng nực, lão Hòa thượng Hải Hiền và mấy vị Pháp sư trong sân ngồi dưới đất hóng gió. Lão Hòa thượng nói rằng: “Người xuất gia không xem trọng ăn, mặc, không được phan duyên, không nên hy vọng người khác cúng dường cho mình. Người khác cúng dường cho mình, mình cũng không thể nói không cần, mình nhận rồi thì bỏ vào thùng công đức hoặc là in ấn kinh sách đều được, cho dù thế nào cũng không được dùng để chính mình hưởng thụ. Quần áo của mùa hè có thể che thân thì được, mùa đông mặc không để lạnh là được. Ăn cơm, cho dù cơm gì ăn đỡ đói thì được rồi. Ăn được ngon, mặc được đẹp, thì mình không muốn đi Tây Phương nữa rồi.”
Lão Hòa thượng lại nói tiếp: “Việc gì cũng không nên cầu người, việc gì cũng tự mình làm, các con không nghe người khác thường nói: ‘Nhân đáo vô cầu phẩm tự cao’ sao? Không thể kết oán thù với bất cứ người nào, kết oán thù chính là chúng ta có ngã chấp. Tất cả các việc trên đời không phải thật, tranh đông giành tây, quay đầu lại chỉ là công dã tràng, tranh qua giành lại, khi chết chỉ cần một miếng đất, có gì đáng tranh chứ? Chỉ cần chăm chỉ niệm Phật, đến Thế giới Cực Lạc cái gì cũng có.” Những câu nói dặn dò hậu bối này, bản thân Ngài đã làm được rồi. Cả đời này Ngài chỉ làm một việc cầu sanh Tịnh độ, những việc khác, đều không dính vào. Ở thế gian này, chỉ cần những ngày tháng bình thường, có thể sống qua ngày là được, quần áo chỉ cần được mặc ấm, cơm chỉ cần ăn no, Ngài chưa từng đòi hỏi. Người khác cúng dường cho Ngài, Ngài lấy đi phóng sanh, in ấn kinh sách, bản thân không thọ dụng.
Hành Bồ Tát đạo mà không chấp tướng, lão Hòa thượng Hải Hiền ở cái thế gian này thật sự làm được rồi, Ngài làm tấm gương cho chúng ta. Phật nói với chúng ta, ở thế gian này, không tranh với người, không cầu với đời; không tranh với tất cả người, sự vật, không cầu đối với tất cả vạn pháp. Vì sao vậy? Không phải là thật.
Nếu như có tranh có cầu, vậy thì sai rồi, đã oan uổng tạo tác tội nghiệp rồi.
Đại sư Huệ Năng nói rất hay, tất cả vạn pháp từ đâu mà đến? Tự tánh sanh ra,
“Hà kỳ tự tánh, năng sanh vạn pháp”. Vạn pháp chính là tự tánh, tự tánh chính là vạn pháp. Tự tánh thật có, nhưng mà không thấy được. Vì sao không thấy được? Nó không có hiện tướng, nó là một mảng quang thường tịch, vì vậy Phật pháp gọi nó là “chân không”, nó vô sở hữu. Nhưng mà, chân không lại bất không, nó có thể hiện vạn pháp, tất cả vạn pháp nó hiện là giả không phải là thật, bởi vì thể là không, bởi vì nó sanh diệt sát na, vì vậy tuyệt đối không thể chiếm hữu nó. Trong Phật Pháp thường nói “buông xả”, chính là “Không tranh với người, không cầu với đời”. Thật sự buông xả, không cầu, không tranh, tất cả tùy duyên. Hình dạng của tùy duyên là hoan hỷ, là tốt. Vì vậy, cho dù lão Hòa thượng nhìn thấy người như thế nào, tốt; nhìn thấy việc như thế nào tốt. Trong mắt của Ngài, không gì là không tốt.
36. Túi Hân Bón Che Mưa
Có người nói lão Hòa thượng có thần thông, Pháp sư Ấn Chí thì không cho rằng như vậy. Nhưng mà, Pháp sư Ấn Chí có lúc cũng có chút mơ hồ: “Chuyện này không nói được… Quý vị nói Ngài không có thần thông à, tất cả sự việc đều ở đó... Sau này nghĩ lại, lão Hòa thượng chính là có thần thông, chỉ là lúc đó quý vị đều không thể nhận thức được. - Rốt cuộc là kinh nghiệm của Ngài, hay là thần thông của Ngài? Không nói được. Nhưng mà mọi người chúng ta thật sự không cho rằng Ngài có thần thông.” Xem ra, Ngài thật sự còn chút gì đó nói không thấu được.
Năm 1999, tự viện trồng thêm năm sáu mẫu cải dầu, hạt giống nảy nở cũng rất tốt. Đến cuối tháng 3 đầu tháng 4, đúng mùa gặt cải, tự viện thu hoạch được năm đống lớn hạt cải dầu. Hai ngày đó lão Hòa thượng Hải Hiền bắt đầu may túi phân bón, Ngài tháo cái túi ra, sau đó đem hết những túi đó may lại với nhau. Ngài may thành cái túi rất to (tấm trải lớn). Lớn bao nhiêu chứ? Mỗi tấm trải lớn đều lớn như là 10 20 cái túi phân bón.
Lão Hòa thượng may hai ngày, cuối cùng may xong rồi. Ngài nói với Pháp sư Ấn Chí: “Ấn Chí, con lấy mấy cái bao lớn ra đây, che lại những đống hạt đó cho ta, trời sắp mưa rồi.”
Pháp sư Ấn Chí nhìn năm cái bao lớn đó: một đống lớn ở đó. Ngài không hiểu mà nói rằng: “Sư phụ, nó không che mưa được! Những túi phân bón đó rách tươm, còn có lỗ nữa, rất nhiều cái là cũ, lão hóa, phong hóa đều bị lỗ lỗ hết rồi.” Ngài nói:
“Sư phụ, nó không che mưa được!”
“Che mưa, con che lại cho ta đi!”
Pháp sư Ấn Chí vẫn rất kiên trì: “Con không che cho thầy, nó vốn dĩ không che mưa được.”
“Che mưa đó, con che lại cho ta đi!” Lão Hòa thượng lại nói thêm lần nữa.
Pháp sư Ấn Chí hết cách với sư phụ Ngài, trong lòng nghĩ: Được thôi, vậy thì che lại. Vì sợ nổi gió, sau khi che, Pháp sư Ấn Chí còn lấy gạch dằn lại bốn góc, buộc lại trên đỉnh. Chính là như vậy, năm đống đó đều dùng tấm trải của lão Hòa thượng che lại rồi.
Cải dầu mới thu hoạch nên để phơi dưới ánh nắng mặt trời, vỏ hạt cải dầu phơi đến khi giòn, lúc này dùng cây đập, thì rất dễ dàng đập ra cái vỏ hạt cải dầu ra.
Nhưng mà nếu như gặp trời mưa thì không thể đem ra phơi.
Năm đống cải bị tấm trải lớn của lão Hòa thượng Hải Hiền ủ gần 10 ngày. Cải dầu mới thu hoạch bị ủ như vậy, sẽ bị hầm, thì cải dầu chín rồi, cái vỏ rất dễ dàng nứt ra khi gặp gió.
Trong 10 ngày đó, quả nhiên đã có ba trận mưa, nhưng mà bên tự viện này không có mưa. Pháp sư Ấn Chí nhìn mưa chạy qua đậy, nhưng mưa đúng là không rơi ở tự viện, đều rơi bên cạnh tự viện hết. Ngài dí dỏm mà nói: “Lão Hòa thượng thật tốt đó, cái thứ này có thể che mưa nhưng đâu có mưa, làm sao không che được! Nếu thật sự mưa, nó vốn dĩ không thể che mưa, mà vẫn cứ không mưa!”
Pháp sư Ấn Chí nói, sư phụ của Ngài có thể có cái gọi là “thần thông” đó: Túi phân bón che lên đống cải, thì mưa sẽ không rơi ở bên đó. Ngài cười và nói đùa với lão Hòa thượng: “Lão Hòa thượng, cái này thật sự che mưa! Không những che mưa, mà che rất tốt! Cả mưa cũng không rơi, sao nó không che mưa được chứ?” Lão Hòa thượng nghe xong rồi cũng cười, không nói lời nào cả.
37.Trong Thanh Tao Có VI Diệu
Lão Hòa thượng Truyền Giới, sư phụ của Hải Hiền sau khi thế độ cho Ngài xong, nói với Ngài một câu: “ ‘Nam Mô A Di Đà Phật’, phải luôn niệm như vậy.” Sau đó lại bổ sung một câu: “Hiểu rõ rồi thì không được nói lung tung, không được khua tay múa chân.” Câu “hiểu rõ rồi” này của lão Hòa thượng Truyền Giới là có ý gì? Là chỉ khai ngộ. Khai ngộ rồi thì cái gì cũng biết, nhưng mà không được nói. Hòa thượng Hải hiền nghe lời, Ngài thật làm, thật sự có trí tuệ, thật sự có thần thông, mà lại không để lộ chút gì, vết tích cũng không có.
Nếu như một người tâm địa thanh tịnh, một vọng niệm cũng không sanh, thì đối mặt với cảnh giới bên ngoài cái gì cũng hiểu rõ, không những hiểu rõ cảnh giới trước mắt, đối với cảnh giới của quá khứ và vị lai thảy đều hiểu rõ, đây chính là cái gọi là thần thông hiện tiền. Thần thông là dựa vào phương pháp tu thiền định mà được tác dụng là vô ngại tự tại, siêu vượt nhân gian.
Lão Hòa thượng có trí tuệ, có người nói Ngài có thần thông, nhưng lão Hòa thượng một chút cũng không tiết lộ. Pháp sư Ấn Chí nói, lão Hòa thượng không cho rằng mình có thần thông.
Rốt cuộc lão Hòa thượng có thần thông hay không? Cho dù thần thông của Ngài hiện ra, mọi người cũng không biết. Nếu có người hỏi Ngài, Ngài không thừa nhận! Đây là gọi lão thật, hà tất phải cho người khác biết? Đến khi mọi người đều biết, Ngài đã vãng sanh Thế giới Cực Lạc rồi.
Sau khi lão Hòa thượng vãng sanh, Pháp sư Ấn Chí đã nghĩ lại những việc của sư phụ khiến cho bản thân không thấu suốt.
Pháp sư Ấn Chí xuất gia không lâu, lúc đó phía trước tự viện vẫn là một vườn cải, bây giờ vườn cải đó đã trồng một hàng hoa tươi. Cải trong vườn trồng được rất tốt, nhưng mà bởi vì nhiều ngày không có mưa, cộng thêm nhiệt độ cao trong nhiều ngày liền, lá cải bị nắng chiếu đến khô héo rồi. Những người trong thôn phơi lúa mì ở trước cửa tự viện nói là trên tivi dự báo, vài ngày gần đây sẽ không có mưa. Buổi chiều ngày hôm đó, đột nhiên lão Hòa thượng kêu Pháp sư Ấn Chí, Ấn Vinh cùng nhau đào cái cống thoát nước ở vườn rau.
Pháp sư Ấn Chí nói: “Sư phụ, trời còn hạn lâu, hạn sắp chết rồi, đào cái gì thoát nước vậy?”
Lão Hòa thượng chỉ trả lời nhẹ nhàng, đơn giản: “Con đào đi.”
Pháp sư Ấn Vinh cũng không hiểu, trong lòng nghĩ: Trời nóng như vậy, lại hạn, không có mưa, còn đào cống thoát nước gì chứ?
Pháp sư Ấn Chí không biết làm sao mà nói: “Sư phụ kêu đào, vậy thì đào đi.” Tuy rằng Pháp sư Ấn Chí cảm thấy rất miễn cưỡng, nhưng mà không muốn làm cho lão Hòa thượng giận, nên cũng làm theo. Vậy là mọi người đều cầm lấy cái xẻng bắt đầu đào. Những người nông dân bên cạnh nhìn thấy còn cười Pháp sư Ấn Vinh quá ngốc, lại đi nghe lời nói nhảm của lão Hòa thượng.
Không ngờ chiều ngày thứ nhất đào xong cái cống thoát nước, chiều ngày thứ hai thì mưa như trút nước, liên tục mưa mấy tiếng đồng hồ. May mà đã làm việc phòng bị xong, vườn rau và tự viện mới không bị tích nước.
Trời đang hạn hán, nhất định để mọi người đào cống thoát nước, kết quả ngày thứ hai thật sự đã mưa xuống rồi. Pháp sư Ấn Chí bội phục lão Hòa thượng tận đáy lòng! Ngài cảm thấy lão Hòa thượng thật sự rất tài ba, kinh nghiệm phong phú, bất kể làm việc gì, cũng rất là tinh thông. Lần này, Pháp sư Ấn Chí là thực lòng tin phục rồi, không còn giống như những lần trước nữa. Pháp sư Ấn Vinh đối với việc này vẫn còn chút không thấu, nhưng trong lòng cũng đã tăng thêm bội phục đối với lão Hòa thượng rồi.
Mùa hè năm 2012, có vài người lạ đến chùa Viên Minh, họ hy vọng có thể ở đây trọ lại tự viện (tức là ngủ qua đêm). Lúc đó lão Hòa thượng Hải Hiền cũng ở chùa Viên Minh. Những vị đó nghe nói trong tự viện có vị cao Tăng hơn trăm tuổi, đều muốn đi bái kiến. Lúc này lão Hòa thượng đang nằm trên giường nghỉ ngơi, nhìn thấy có khách đến, Ngài cũng không ngồi dậy.
Nếu như thường ngày, lão Hòa thượng nhất định rất hoan hỷ mà ngồi dậy chào hỏi khách, không ngờ lần này thái độ của Ngài rất lạnh nhạt. Ngài nằm ở đó, không động đậy, miệng nói chuyện từ tốn: “Tuổi tác tôi đã cao rồi, tự viện này chỉ có một người là Ấn Vinh, mà còn là nữ chúng, cho nên chỗ này của chúng tôi không hiếu khách, không thể qua đêm.”
Việc làm của lão Hòa thượng đã làm cho Pháp sư Ấn Vinh vô cùng kinh ngạc, Ngài thật sự không hiểu vì sao hôm nay lão Hòa thượng lại có thái độ khác thường như vậy. Sau đó, vị cư sĩ biết rõ tình hình nói với Pháp sư Ấn Vinh, những người đó là người truyền bá tà giáo.
Ngoài chùa Viên Minh có miếng đất trống, ở đó trồng một ít rau cải và hoa màu, có khi có người đi đường không cẩn thận giẫm lên mầm cải. Pháp sư Ấn Vinh muốn lấp lại con đường đó, đúng lúc bên cạnh đó có hai trục lăn lúa để không, nên Ngài qua đó đẩy nó. Nhưng trục lăn lúa quá nặng, làm chân Ngài cũng trượt mấy lần, trục lăn lúa vẫn bất động. Sau khi lão Hòa thượng Hải Hiền nhìn thấy, đi qua đó, chỉ thấy Ngài khom lưng xuống, vừa ra sức thì đã dịch chuyển được trục lăn lúa đến bên đường. Sư phụ làm sao có được sức lực lớn như vậy?
Tất cả những cử động của lão Hòa thượng đều làm Ngài thấy khó hiểu, Pháp sư Ấn Vinh thật sự không biết phải làm sao cho đúng. Ngài và Pháp sư Ấn Chí như nhau, thật sự không cho rằng lão Hòa thượng có thần thông, Ngài chỉ cảm thấy lão Hòa thượng có kinh nghiệm phong phú, trong lòng vô cùng bội phục.
Còn có một lần, lão Hòa thượng lại có thể giúp đỡ cư sĩ Hoàng tránh khỏi tai họa lao tù. Cư sĩ Hoàng hộ trì Pháp sư Ấn Sanh nhiều năm. Một ngày của 20 năm trước, cư sĩ Hoàng đến chùa Lai Phật thăm lão Hòa thượng Hải Hiền, lão Hòa thượng giữ cư sĩ Hoàng ở tự viện một đêm, nhưng cư sĩ Hoàng từ chối, nói không thể ở, cư sĩ Hoàng phải về nhà gấp để đưa cháu đi lính. Lão Hòa thượng nói: “Nó cũng đâu phải là con nít trong nhà, lại không mất được, cậu cứ đòi đưa nó đi làm gì?” Lão Hòa thượng bất luận thế nào cũng ngăn cản không để cư sĩ Hoàng đi, đây là lần duy nhất trong đời người lão Hòa thượng ngăn cản người khác.
Thì ra huyện Đồng Bách xuất hiện một án giết người, hung thủ có quen biết với cư sĩ Hoàng, hôm đó chạy đến nhà của cư sĩ Hoàng trốn, thấy không có cư sĩ Hoàng ở nhà, thì đi qua nhà của Chi Thư. Ngày thứ hai, cục công an bắt được hung thủ, Chi Thư là người chứa chấp tội phạm cũng bị bắt, phạt hết tám ngàn, còn phải ngồi tù một năm. Nếu như cư sĩ Hoàng ở nhà, hậu quả không cần nói cũng biết.
Còn có mấy lần là bản thân lão Hòa thượng gần với nguy hiểm, cuối cùng cũng là chuyển nguy thành an. Sau khi lão Hòa thượng vãng sanh, có lần Pháp sư Diễn Cường nói với Pháp sư Ấn Vinh: “Cô không biết những cửa ải mà Ngài đã trải qua!
Phàm phu chúng ta đây cũng không nhìn ra áo diệu của chân Phật đâu!”
Những điểm mà lão Hòa thượng Hải Hiền hơn người khác chính là lão thật, nghe lời, thật làm, vì vậy Ngài thành tựu rất nhanh. Dựa vào một câu Phật hiệu được lý nhất tâm bất loạn, cho nên điều gì Ngài cũng biết, nhưng mà Ngài không nói. Tại sao không nói? Không có ai nghe hiểu được, không có ai làm được giống Ngài. Vì vậy, Ngài hoàn toàn biểu diễn trong sinh hoạt thường ngày, người biết nhìn có thể nhìn thấy được, người không biết nhìn nói với Ngài cũng vô dụng, chỉ rước phiền phức cho chính mình.
Vì vậy lão Hòa thượng cả đời này biểu diễn rất thanh tao, nhưng mà trong thanh tao có thần kỳ, trong thanh tao có vi diệu.
38. Cuộc Sống Của Giới Định Tuệ
Kinh Hoa Nghiêm nói: “Tất cả chúng sanh đều có trí tuệ đức tướng Như Lai.” “Đức” là chỉ năng lực, tài nghệ, kỹ thuật mà hiện tại chúng ta nói; “Tướng” là tướng hảo, chính là phước báu. Tất cả chúng sanh đều là trí tuệ viên mãn, đức năng viên mãn, phước báu viên mãn. Nói một cách khác, toàn tri toàn năng, “vô pháp bất tri, vô pháp bất kiến”, là năng lực của tất cả chúng sanh mà mỗi người đều đầy đủ.
Làm sao khai phá tự tánh bổn cụ những bảo tạng này của chúng ta? Chư Phật Như Lai đều dùng phương pháp giới định tuệ, tức là nói, tam học giới định tuệ có thể khai phá trí tuệ, đức tướng, tướng hảo của tự tánh của chúng ta. Tịnh tông càng vi diệu, đem giới định tuệ tập trung ở trong một câu “Nam Mô A Di Đà Phật”, câu Phật hiệu này hội tụ đầy đủ sự viên mãn của giới định tuệ, vả lại phương pháp này ai ai cũng có thể dùng.
Tam học giới định tuệ, thực tại nói chính là cuộc sống của chính mình, từ sáng đến tối, đối người, tiếp vật, xử việc chính là giới định tuệ. Trên nguyên tắc thế pháp, Phật pháp không phải là hai, học “giới” là học thủ pháp, giữ quy tắc, Phật pháp thường nói là “Chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành” tám chữ này bao hàm hết tất cả giới pháp. Cụ thể mà nói, ở Trung Quốc, Tổ sư Đại đức dạy cho chúng ta phải nội tu ngũ đức, ngoại tu lục hòa. Ngũ đức là ôn lương cung kiệm nhượng, ôn hòa, thiện lương, cung thận (cung kính thận trọng, bất luận làm việc gì cũng cẩn thận dè dặt, đây chính là cung kính), tiết kiệm và nhường nhịn. Lục hòa chỉ lục hòa kính, tức thân hòa kính, khẩu hòa kính, ý hòa kính, giới hòa kính, kiến hòa kính, lợi hòa kính. Ý nghĩa của hòa kính là phải ngoại đồng tha thiện, nội tự khiêm ti. Vì vậy nội dưỡng ngũ đức, ngoại tu lục hòa.
“Định” là trong tâm có nắm bắt, không tán loạn. Nhất tâm hướng A Di Đà Phật Thế giới Tây Phương Cực Lạc, tức tâm có định.
“Tuệ” là đối với tất cả cảnh giới bên ngoài rõ ràng, tường tận, nhưng không bị nó mê hoặc, không chịu ảnh hưởng của nó, cũng chính là ngoại bất chiêu tướng, nội bất động tâm. Có thể ngoại bất chiêu tướng, đây là tuệ. Ngoại cảnh thiện cũng tốt, ác cũng tốt, thuận cũng tốt, nghịch cũng tốt, tất cả không liên quan đến ta, ta ở trong cảnh giới này không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, một câu “A Di Đà Phật” niệm đến cùng.
Vì vậy, giới định tuệ là hành vi sinh hoạt, từ sớm đến tối mặc áo ăn cơm, cử chỉ và lời nói đều là giới định tuệ. Như vậy, mới hiểu rõ Phật pháp không phải nói suông, không phải huyền học, Phật pháp chính là sinh hoạt, sinh hoạt chính là Phật pháp, chư Phật, Bồ Tát xuất hiện ở thế gian, chính là sinh hoạt như vậy, chính là làm người như vậy, chính là xử thế như vậy. Xét kỹ cả đời lão Hòa thượng Hải Hiền thì biết, cả đời của Ngài chính là thực tiễn của Phật pháp, thực tiễn trong sinh hoạt, thực tiễn trong công việc, thực tiễn trong đối người, tiếp vật, xử thế, thật sự là thỏa thỏa đáng đáng. Các tín đồ đến thăm Ngài, Ngài sẽ khuyên người: “Chăm chỉ niệm Phật, thành Phật là thật, còn lại đều là giả.”
Phật quyết không phải không cho chúng ta tiếp xúc bất cứ thứ gì trong cuộc sống cái gì chúng ta cũng có thể tiếp xúc, tiếp xúc trong tu hành, tu không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, đây là tu hành, thật sự hiệu nghiệm. Không khởi tâm động niệm, không phân biệt chấp trước, cái định này là linh hoạt; ngồi yên xếp bằng nhập định, cái định đó không khởi tác dụng.
Quốc sư Hiền Thủ đã nói tứ đức, có thể tùy thuận tứ đức này thì gọi là chư Phật, Bồ Tát, trái ngược với tứ đức này chính là phàm phu. Đức thứ nhất là “tùy duyên diệu dụng”. Mắt thấy, tai nghe là “tùy duyên”, phàm phu chúng ta vừa tùy duyên thì tùy theo mà sanh phiền não, thì tạo nghiệp luân hồi; Bồ Tát tùy duyên là Ngài nhìn thấy rõ, nghe thấy rõ, nhưng không sanh phiền não, không tạo nghiệp. Vì vậy, không để trong tâm, để trong tâm sanh phiền não; không để trong tâm, cũng chính là thấy sắc, nghe tiếng, ngửi hương, thưởng vị, đều không khởi tâm, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước, đây chính là “diệu dụng”.
Tu hành chính là tu ở đây, “diệu dụng” này có thể giúp đỡ chúng ta trở về bản tánh, trở về bản tánh chính là chứng được Vô thượng Bồ đề, đây gọi là chân tu hành. Lão Hòa thượng Hải Hiền của chùa Lai Phật, Ngài tu như thế nào? Không để mọi việc trong tâm. Từ sáng đến tối, lục căn tiếp xúc cảnh giới lục trần minh minh bạch bạch, tường tường tận tận, đó là trí tuệ, không để trong tâm đó chính là định công.
39. Lão Phật Gia Để Tôi Ở Thế Gian Biểu Pháp
Có lần có mấy vị tín đồ thanh niên đến thăm lão Hòa thượng Hải Hiền, lão Hòa thượng dừng công việc lại để nói chuyện với mọi người.
Lão Hòa thượng nói với một vị trong số thanh niên đó: “Người ở thôn của các con thiện căn sâu dày, người học Phật nhiều.”
“Đúng vậy. Thôn của chúng con hầu như nhà nhà đều cúng Phật.” Lão Hòa thượng hỏi: “Trong làng các con nhiều năm trước có một lão Hòa thượng đã sống con có nhớ hay không?” Người thanh niên trả lời: “Lúc đó con còn nhỏ, nhưng mà có ấn tượng, bởi vì vị Pháp sư đó bà nội của con hộ trì. Sau này Ngài đi chùa Bạch Mã rồi.” Lão Hòa thượng nói: “Lúc đó ta mời lão ấy đến chùa Lai Phật, lão ấy không chịu… không biết hiện nay còn sống hay không.”
“Nghe nói đã tạ thế rồi.”
“Khi nào không còn nữa vậy?”
“Sớm đã không còn nữa, đó đã là việc của thế kỷ trước rồi.” Nói xong, người thanh niên nhịn không được nên đã cười, trong lòng nghĩ: Vị Pháp sư đó nếu còn sống, cũng phải hơn 100 tuổi rồi đó, ngài cho rằng ai cũng giống ngài trường thọ vậy sao.
Lão Hòa thượng nhìn anh ấy, không hiểu và hỏi: “Con cười gì chứ?” Cư sĩ nói: “Có phải Ngài cũng tưởng rằng Từ Hy thái hậu còn sống không?” Lão Hòa thượng cũng cười lớn lên, nói: “Ta vẫn không có hồ đồ như vậy. - Ây da! Ta đây là nghiệp chướng nặng đấy, muốn đi không đi được. Mắt nhìn thấy các lão đồng tu từng người một đều đi rồi, ta thì thành lão yêu tinh rồi đấy.”
Cư sĩ Lưu ngồi bên cạnh cười lên, cư sĩ Lưu lặp lại lời của Lão Hòa thượng: “
‘Thành yêu tinh rồi.’ Đồ đệ đồ tôn đều mất rồi.”
Lão Hòa thượng tiếp tục nói: “Đến lúc chết thì phải chết. Không chết, tôi cũng không dám nói.” Cư sĩ Lưu hỏi Ngài: “A Di Đà Phật kêu Ngài biểu pháp, có phải không? Ngài tu rất tốt.” Lão Hòa thượng ôn hòa mà nói: “Biểu pháp được tốt, không cho tôi nói. Cái gì cũng không được nói.” “Ai không cho Ngài nói?” Một vị cư sĩ khác nhịn không được nên hỏi. Mọi người cũng xao động mà chờ đợi câu trả lời của Lão Hòa thượng.
Lão Hòa thượng nhìn vị cư sĩ ấy, dừng lại một chút, trên mặt nở nụ cười: “Lão Phật Gia không cho tôi nói.”
“Lão Phật Gia” của lão Hòa thượng Hải Hiền nói chính là A Di Đà Phật. Vị cư sĩ Lưu này từng nói với mọi người: “Tôi hỏi Hiền sư, Ngài đã thấy A Di Đà Phật, (A Di Đà Phật) đã nói gì với Ngài chưa? Hiền sư nói: ‘Tôi cầu xin Lão Phật Gia đến rước tôi, nhưng Ngài không đồng ý, Ngài nói để tôi ở thế gian biểu pháp.’ ”
Niệm Phật có cảm ứng bất khả tư nghì, Ngài thấy được A Di Đà Phật! Công đức danh hiệu bất khả tư nghì. Mười phương ba đời chư Phật đều là A Di Đà Phật, A Di Đà Phật là tổng danh hiệu. Ý nghĩa của danh hiệu này, dịch thành Hán văn là vô lượng trí tuệ, vô lượng giác ngộ. Niệm câu danh hiệu này, là niệm hết danh hiệu mười phương ba đời tất cả chư Phật rồi, đồng thời, trong câu danh hiệu này bao gồm vô lượng vô biên kinh pháp của tất cả chư Phật thuyết. Vì vậy, sư phụ của lão Hòa thượng Hải Hiền dạy Ngài một câu Phật hiệu niệm đến cùng, ý nghĩa phía sau rất thâm sâu, dùng phương pháp này, không cần đi đường vòng, đây là con đường thẳng!
Lão Hòa thượng Hải Hiền là “Một câu ‘A Di Đà Phật’, niệm một đời không chuyển hướng!” Khi Pháp sư Diễn Cường xưng tán lão Hòa thượng Hải Hiền đều là tràn đầy lòng tôn kính. Ngài nói với Pháp sư Ấn Chí: “Thầy xem xem người ta lâm chung thân không bệnh khổ, biết trước ngày giờ, tiêu diêu tự tại biết bao nhiêu! … Người ta là Bồ Tát ứng thân, người ta là độ chúng sanh. Đây là làm tấm gương cho hậu thế, để hậu thế đều có thể chiếu theo gương đó tu hành, đi chứng Phật quả đó!” Một hôm, một vị Pháp sư đi cùng lão Hòa thượng Hải Hiền đến huyện thành Xã Kỳ làm việc. Lão Hòa thượng ngồi trên xe lẩm bẩm một mình: “Nhẹ đến nhẹ đi, đừng đi tìm người tại gia làm việc. Cư sĩ tại gia có việc của cư sĩ tại gia, người xuất gia có việc của người xuất gia, việc ai nấy làm.”
Dừng một chút lại nói: “Người xuất gia, biết giảng kinh thì giảng kinh cho người khác, không biết giảng kinh thì cũng biểu pháp tốt cho đại chúng. Tôi cái gì cũng không biết, không biết giảng kinh, không biết tụng kinh, cũng không biết ca tụng, chỉ biết niệm Phật, khai hoang làm ruộng, vậy thì tôi biểu cái pháp này, nếu như không biểu pháp, thì tôi đã đi từ sớm rồi.”
Biểu pháp chính là làm một tấm gương, để cho mọi người xem, học Phật là gì; không giống Ngài thì không gọi học Phật, giống như Ngài, là chân học Phật.
Lão Hòa thượng Hải Hiền thật sự là người niệm Phật. Ngài buông bỏ vạn duyên, trong tâm chỉ có A Di Đà Phật, ngoài trừ A Di Đà Phật, không có vọng tưởng, không có tạp niệm. Nếu quý vị hỏi Ngài, cái gì Ngài cũng biết, đó chính là khai ngộ, không khai ngộ không làm được. Ngài khai ngộ rồi, Ngài liễu sanh tử rồi.
40. Trợ Niệm Không Đáng Tin Cậy
Lão Hòa thượng Hải Hiền đối với việc bản thân vãng sanh Thế giới Cực Lạc rất chắc chắn, Ngài nói: “Khi tôi vãng sanh, không cần trợ niệm, bản thân tự niệm Phật; để người khác trợ niệm, không chắc chắn, không đáng tin.”
Lão cư sĩ Yên ở Phật đường Lục Phương ở Nam Dương thường đến nói với lão Hòa thượng: “Khi nào Ngài vãng sanh, Ngài nói với con một tiếng, con tìm người đến trợ niệm cho Ngài.”
Lão Hòa thượng Hải Hiền trả lời nói: “Kêu người khác trợ niệm, vậy thì không tin rằng người đó đi được. Tôi đây không cần trợ niệm, tôi tự mình đi được rồi.”
Học Phật, học Tịnh độ tông, lão Hòa thượng Hải Hiền là tấm gương tốt nhất. Ngài có thể niệm Phật tự tại vãng sanh thành Phật, không cần người khác trợ niệm; Ngài biết trước ngày giờ, biết ngày nào đi, A Di Đà Phật đã giao hẹn với Ngài rồi, đến khi Phật xuất hiện, tiếp dẫn Ngài vãng sanh. Những câu nói đó của Ngài vô cùng quan trọng: Không nên nhờ vào trợ niệm, trợ niệm không đáng tin.
Bản thân nhất định phải nắm chắc. Nhờ người trợ niệm thật sự không chắc chắn. Nếu như ở thời khắc then chốt quý vị vãng sanh, người lại trợ niệm trước cho quý vị muốn thăm dò một chút có phải quý vị đã vãng sanh hay không, quý vị đi đến cõi nào rồi, thế là sờ một cái trên đầu của quý vị! Như vậy sẽ quấy nhiễu đến quý vị, quý vị sẽ không vui.
Quý vị có chắc rằng khi người khác quấy nhiễu quý vị như vậy, trong tâm quý vị không sao, không chịu ảnh hưởng của họ? Phải có công phu đó mới được. Nếu như không có công phu như vậy, tốt nhất là đừng kêu người làm phiền, nếu không thì không đi được Tây Phương rồi. Không để người khác quấy nhiễu, vậy thì phải tự mình vãng sanh, thời gian Phật giao hẹn đến rồi, thì Phật hiện tiền đến tiếp dẫn quý vị, đây có thể dựa vào được. Phật không đến tiếp dẫn, quý vị không biết Thế giới Cực Lạc ở đâu, cho nên nhất định phải có Phật tiếp dẫn.
Một niệm cuối cùng khi lâm chung là A Di Đà Phật, nhất định vãng sanh Tây Phương. Làm sao chúng ta đảm bảo được một niệm cuối khi lâm chung là A Di Đà Phật, không có tạp niệm khác? Công phu nhất định phải nuôi dưỡng lúc bình thường. Lão Hòa thượng Hải Hiền dưỡng thành rồi, một câu Phật hiệu niệm được 92 năm, câu Phật hiệu này Ngài thuộc một cách thấu triệt rồi. Trong sinh hoạt bình thường hằng ngày, Ngài không có tạp niệm, mặc áo ăn cơm, trong tâm niệm Phật; không nghĩ đến quần áo đã cũ kỹ, phải may vá lại, ăn cơm cũng không biết mùi vị của rau, cũng không có cái này ngon, cái kia không ngon, những việc này Ngài đều không để ở trong tâm. Sinh hoạt cũng vậy, công việc, đối người, tiếp vật, tất cả đều như vậy. Công phu thành thục rồi, Ngài có thể tự tại vãng sanh, không cần người khác giúp đỡ, công phu này vô cùng quan trọng! Một niệm cuối cùng quan trọng hơn tất cả, nó liên quan đến kiếp sau.
Đi, cũng sẽ không có chút đau bệnh nào. Buổi chiều một ngày trước khi lão Hòa thượng Hải Hiền đi, vẫn còn ở vườn rau trước tự viện, cùng các đệ tử gặt hái rau củ, không ngừng làm đến tối. Mọi người nói: Lão Hòa thượng, làm cả ngày rồi, có thể dọn dẹp nghỉ ngơi, đừng làm nữa. Ngài trả lời: “Công việc này, ta làm xong rồi, sau này tôi không làm nữa.” Buổi tối lão Hòa thượng làm xong công việc, trong đêm niệm Phật vãng sanh rồi.
Lão Hòa thượng làm biểu pháp cho chúng ta, sống một ngày làm một ngày, sống một tiếng làm một tiếng. Nói buông xả thì đi rồi, được đại tự tại! Mẹ của Ngài cũng đi như vậy, Pháp sư Hải Khánh sư đệ của Ngài cũng đi như vậy, đều không cần người trợ niệm. Sự chắc chắn này là từ đâu mà có? Buông xả. Bệnh chung của mọi người chính là không buông xả, dục vọng quá nhiều rồi, rất cực khổ, suy nghĩ quá nhiều.
Vì vậy, thật sự vãng sanh do bản thân quyết định, nói đi thì đi, nói ở thì ở, sanh tử tự tại.
41. Dự Tri
Lão Hòa thượng Hải Hiền biết trước ngày giờ.
Hay mươi tám ngày trước khi lão Hòa thượng vãng sanh, vị cư sĩ Lý ở huyện Xã Kỳ đến chùa Lai Phật thăm Ngài. Vẻ mặt của Ngài điềm nhiên, bình lặng mà nói với vị cư sĩ này:
“Nhớ lấy, chăm chỉ niệm Phật!”
“Sống có tốt hơn, chẳng qua bảy, tám mươi tuổi. Tôi đã hơn trăm tuổi rồi, tôi ngẫm nghĩ mình sống không qua cái tuổi tác lớn như vậy bằng lòng chết. Sau khi chết rồi, nếu như cậu tu được tốt, linh hồn của cậu sẽ thành Phật, trên thế giới đều biết.”
Hai mươi ngày trước khi vãng sanh, Ngài nói với mấy vị đệ tử trong chùa: “Ta không qua khỏi năm nay rồi.” Mọi người đều không nghĩ vậy, bởi vì vẫn thấy sư phụ thân thể cực kỳ khỏe mạnh, không có chút gì khác thường, sao nói đi thì đi được chứ?
Mười mấy, hai mươi ngày trước khi vãng sanh, lão Hòa thượng lại đến thăm bạn, lão đồng tham của Ngài, đây là việc mà không thường thấy trong cuộc đời của lão Hòa thượng.
Lão Hòa thượng đến chùa Cô Phong trấn Bình Thị huyện Đồng Bách, thăm người bạn đồng tu nhiều năm Pháp sư Diễn Cường “Thiết Cước Tăng”. Lão hộ Pháp của chùa Lai Phật cư sĩ Hoàng cùng đi với lão Hòa thượng, sau “Văn Cách” chính là cư sĩ Hoàng đạp chiếc xe đạp đến núi Đồng Bách mời lão Hòa thượng Hải Hiền đến chủ trì đạo tràng.
Trên đường đi, lão Hòa thượng nắm lấy tay của lão cư sĩ Hoàng nói: “Tôi đến lần này thôi, sau này sẽ không đến nữa.”
“Sao thầy không đến nữa vậy, sư phụ?” Lão Hòa thượng chắc chắn mà nói với cư sĩ Hoàng: “Sắp tới tôi phải đi rồi. Tôi đến để chào hai vị, để hai vị biết.”
Lão cư sĩ nói: “Không thể. Lần trước thầy nói với con, thầy nói Lão Phật Gia không cho thầy đi, để thầy ở lại thêm hai năm nữa, sao bây giờ thầy lại nói phải đi chứ?”
“Quý vị không biết. Hai hôm nay Lão Phật Gia lại dặn dò tôi, kêu tôi phải đi ngay lập tức. Không quá một tháng thì tôi đi rồi.”
Lão cư sĩ không bằng lòng nghe những lời này của sư phụ, liền chặn lại câu chuyện, không để lão Hòa thượng tiếp tục nói nữa. Pháp sư Diễn Cường “Thiết Cước Tăng” nói, bản thân “có một chút cảnh giới”, ba ngày trước thì nhìn thấy lão Hòa thượng đến rồi, nói Ngài muốn một bồ đoàn màu nâu. Ba ngày sau, quả nhiên lão Hòa thượng đến rồi.
Sau khi ăn cơm trưa, Pháp sư Diễn Cường muốn lão Hòa thượng nghỉ ngơi một chút, lão Hòa thượng không đồng ý mà ngồi xe đi rồi. Trong lòng Pháp sư Diễn Cường vẫn còn nhớ làm bồ đoàn màu nâu cho lão Hòa thượng, nhưng không ngờ rằng sau vài ngày, có người đến truyền tin cho Ngài nói: Lão Hòa thượng Hải Hiền viên tịch rồi. Pháp sư Diễn Cường nghe rồi xúc động trong lòng, Ngài mới hiểu rằng, thì ra lão Hòa thượng hỏi Ngài muốn bồ đoàn, chính là nói với Ngài: Bản thân muốn tọa hóa viên tịch.
Rời khỏi chùa Cô Phong, lão Hòa thượng lại đến các tự viện mà Ngài xuất gia thế độ và đã từng thường trụ tu hành nhìn lại từng chút một, bèn nói với các đệ tử ở đó: “Sau này ta không tới nữa. Mọi người nhìn sư phụ thân thể sức khỏe cường tráng, đều không để ý lời của Ngài.
Lão Hòa thượng cũng đến chùa Viên Minh của Pháp sư Ấn Vinh. Khi chuẩn bị rời khỏi, Ngài để lại cây gậy và một bộ quần áo, sau khi Pháp sư Ấn Vinh phát hiện, lập tức đi lấy, lão Hòa thượng lắc tay nói với Pháp sư Ấn Vinh: “Không cần nữa, ta không muốn dùng nữa.”
Mọi người đều không nghĩ nhiều đến hành động khác thường của lão Hòa thượng, ở chùa Lai Phật cũng vậy. Khoảng một tuần trước khi vãng sanh, lão Hòa thượng một mình âm thầm dời thân cây ngô trên đường đi vào tháp viện vào trong góc tường của tháp viện. Sau khi Pháp sư Ấn Chí nhìn thấy, thì nói với lão Hòa thượng: “Nó không chướng ngại, thầy đừng dời nữa.” Nhưng lão Hòa thượng không nghe. Pháp sư Ấn Chí thấy không khuyên được Ngài, chỉ đành kêu gọi mọi người đến giúp, mọi người bận rộn làm việc tới hai ngày mới dời xong toàn bộ. Sau khi dời xong, lão Hòa thượng lại quét con đường đó sạch sẽ.
Mọi người đối với việc làm của lão Hòa thượng đặc biệt không lý giải được, cho rằng lão Hòa thượng làm những việc không có ích. Sau khi lão Hòa thượng vãng sanh, khi mọi người khiêng pháp thể của Ngài đi về phía tự viện, bỗng hoảng nhiên đại ngộ, thì ra lão Hòa thượng làm vậy là đang dọn đường cho chính mình!
Sau hai ba ngày, cũng chính là bốn năm ngày trước khi lão Hòa thượng vãng sanh, một vị cư sĩ đến tháp viện chuẩn bị mời lão Hòa thượng ăn trưa. Khi vị cư sĩ đến tháp viện, nhìn thấy lão Hòa thượng đang dời từng miếng gạch đổ nát ở bên tường của tháp viện đến bên cạnh tháp mộ của mình, lại xếp ngay ngắn gọn gàng. Lão Hòa thượng nhìn thấy vị cư sĩ đi đến, thì nói với cư sĩ rằng: “Mau, giúp tôi dời gạch đến chất lên kia.” Cư sĩ vâng theo và cùng làm với lão Hòa thượng.
Trong khoảng thời gian hai người đang dời chất gạch, Pháp sư Ấn Chí lại nhiều lần phái người đến mời lão Hòa thượng dùng cơm, lão Hòa thượng đều không đồng ý, vẫn tiếp tục làm việc như vậy. Tuy rằng vị này biết lão Hòa thượng không lâu, nhưng anh đã ở tự viện hơn ba tháng rồi, anh cảm thấy khó hiểu: bình thường lão Hòa thượng không phải ngang bướng như vậy, sao mấy ngày nay lại trở thành cố chấp như vậy chứ?
Sau khi lão Hòa thượng vãng sanh, Pháp sư Ấn chí chuẩn bị mua gạch để xây tháp cho lão Hòa thượng, cho đến lúc này mọi người mới hiểu được sự dụng tâm của lão Hòa thượng, thì ra Ngài không muốn lãng phí, Ngài dời những viên gạch đổ nát, là dụng để xây tháp mộ cho chính mình.
Lão Hòa thượng trước giờ không muốn làm phiền người khác, những việc bản thân có thể làm thì tự mình làm, ngay cả việc hậu sự, Ngài cũng tận khả năng để tự mình an bài thỏa đáng.
42. Lời Dặn Dò Cuối Cùng
Bốn ngày trước khi lão Hòa thượng Hải Hiền vãng sanh.
Ngày 13 tháng 01 năm 2013, cư sĩ Vinh và cư sĩ Lưu của niệm Phật đường Nghĩa Ô cùng một nhóm năm người, từ Nam Dương đến chùa Lai Phật, huyện xã Kỳ thăm hỏi lão Hòa thượng Hải Hiền 112 tuổi. Chính vào ngày này, lão Hòa thượng nhìn thấy quyển sách “Nếu muốn Phật Pháp hưng, duy chỉ có Tăng khen Tăng” này.
Khi mọi người muốn rời khỏi, lão Hòa thượng và mọi người lưu luyến chia tay, họ đi đến trước xe, lão Hòa thượng cũng tiễn đến trước xe, lúc này những người này lại lần nữa đảnh lễ cáo biệt lão Hòa thượng.
Lão Hòa thượng lớn tiếng nói với họ: “Phải niệm Phật đó, còn lại đều là giả!” Sau đó lão Hòa thượng lại một lần nữa không ngại phiền mà nói chi tiết bản thân niệm Phật như thế nào. “Ba giờ sáng hằng ngày tôi thức dậy lạy Phật, có lúc thì một giờ đã thức dậy niệm Phật, niệm 20 phút trước tượng Phật, sau đó nhiễu Phật, tiếp theo lại ngồi xuống niệm, có khi niệm lên tiếng, có khi không lên tiếng, thời gian nhiều hơn là niệm thầm, Phật lúc nào cũng ở trong tâm.”
Lão Hòa thượng tiếp tục dặn dò họ: “Bất cứ lúc nào cũng không được thêm phiền phức cho người khác! Bình thường họ bới cơm cho tôi, nhiều cũng được, ít cũng được, tôi không hề nói gì, có bao nhiêu ăn bấy nhiêu, nếu không người khác phải chạy tới chạy lui, tôi không muốn làm phiền người khác.”
Lão Hòa thượng dặn dò mọi người “phải niệm Phật, còn lại đều là giả”, câu nói này chính là miêu tả bản thân lão Hòa thượng Hải Hiền, trong tâm chỉ có một câu A Di Đà Phật, ngoại trừ A Di Đà Phật, việc gì Ngài cũng không để trong tâm, đây là người niệm Phật chân chính.
Lão Hòa thượng từng giờ từng khắc dạy người khác: “Chăm chỉ niệm Phật, thành Phật là thật, còn lại đều là giả.” Đây là câu nói hay nhất của lão Hòa thượng Hải Hiền để lại cho chúng ta, là một câu nói mà đáng để chúng ta nghiêm túc học tập. Chỉ có niệm Phật là thật, chỉ có vãng sanh Thế giới Cực Lạc làm Phật là thật, còn lại toàn bộ là giả, không có gì là thật cả. Kinh Kim Cang nói: “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng”, “Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh”, trên Kinh bát Nhã nói: “Nhất thiết pháp, vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”.
Pháp sư Tịnh Không đã từng nói: “Nhất định phải biết rõ, cái giả bất khả đắc, cái thật cũng bất khả đắc. Vì sao vậy? Trong cái thật không có tướng, không có hiện tượng vật chất, đây là nói tự tánh, tự tánh thanh tịnh, không có tướng; tự tánh không sanh không diệt, bên trong không có hiện tượng vật chất, không có hiện tượng tinh thần (tức là không có niệm), cũng không có hiện tượng tự nhiên, vì vậy bất khả đắc. Tự tánh năng hiện vạn pháp, Đại sư Huệ Năng nói rõ ràng nhất, ‘Hà kỳ tự tánh, năng sanh vạn pháp’. Quý vị thật sự hiểu rõ thì sẽ niệm Phật thôi, chỉ để danh hiệu ‘A Di Đà Phật’ ở trong tâm, không có tạp niệm, không có vọng tưởng. Tại sao? Vọng tưởng, tạp niệm đều là lục đạo luân hồi, điều này phải biết rõ. Vọng tưởng, tạp niệm không đoạn, thì lục đạo luân hồi không đoạn, quý vị không ra khỏi. Vọng tưởng, tạp niệm không còn nữa, quý vị muốn khi nào đi, thì khi đó sẽ đi, thật sự tự tại, lúc ra đi rất tiêu diêu.”
43. 92 Năm Thiện Thủy Thiện Chung
Ngày 17 tháng 01 năm 2013, ngày cuối cùng trước khi lão Hòa thượng Hải Hiền vãng sanh.
Ngày này, lão Hòa thượng Hải Hiền nói với một vị cư sĩ, Ngài mơ thấy anh của Ngài đến tìm Ngài cầu siêu độ, bèn hy vọng có thể an táng hài cốt ở quê hương. Buổi chiều, lão Hòa thượng và các đệ tử ở trước tự viện đào xới rau củ, không ngừng làm đến trời tối, mọi người đều khuyên Ngài nghỉ ngơi.
Pháp sư Ấn Xuyên hỏi Ngài: “Sư phụ, thầy vẫn làm sao?”
Lão Hòa thượng trả lời rằng: “Ta làm không nổi thời gian lâu như vậy, sắp làm xong rồi.” Ngài làm xong lại nói: “Công việc này, ta làm xong rồi, sau này tôi sẽ không làm nữa.” Người khác nghe giống như là câu nói rất bình thường, Không ngờ đêm hôm đó Ngài đi rồi, sau này nghĩ lại, mới biết trong lời nói của lão Hòa thượng có hàm ý. Chập tối, Pháp sư Ấn Chí và vài vị cư sĩ đang ở giảng đường xem đĩa Đại Kinh giải diễn nghĩa Pháp sư Tịnh Không giảng giải, nghe thấy lão Hòa thượng trong thất của mình dẫn khánh niệm Phật. Thường ngày vào giờ này lão Hòa thượng cũng sẽ ở thất thắp nhang, lạy Phật, dẫn khánh niệm Phật, nhưng mà thời gian đánh khánh rất ngắn, nhưng hôm đó thời gian đánh khánh dài hơn nhiều so với ngày thường. Một vị cư sĩ đang nghe kinh cảm thấy có chút hiếu kỳ, liền hỏi một vị đồng tu bên cạnh: “Sao hôm nay lão Hòa thượng không ngừng đánh khánh niệm Phật vậy?” Tuy hỏi như vậy, nhưng vẫn không để sự kỳ lạ này ở trong tâm nhiều.
Sau khi ăn cơm tối xong, lão Hòa thượng vẫn như thường ngày nghỉ ngơi rất sớm. Nửa đêm. Hơn một giờ sáng, có vị cư sĩ thường trụ ở tự viện thức dậy đi vệ sinh, nhìn thấy đèn trong thất của lão Hòa thượng đã sáng. Sáng sớm ngày hôm sau. Sau khi mọi người xong thời khóa sáng, Pháp sư Ấn Thuyên dâng cơm cho lão Hòa thượng, Ngài ở bên ngoài gọi lão Hòa thượng, nhưng không có ai trả lời, mở cửa vào, nhìn thấy lão Hòa thượng đang nằm trên giường, y phục xếp lại rất chỉnh tề, để ở trên giường. Bình thường lão Hòa thượng tuyệt đối không ngủ nướng, y phục cũng không gọn gàng đến như vậy.
Pháp sư Ấn Thuyên gọi mấy lần cũng không thấy lão Hòa thượng có phản ứng, Ngài đến gần một chút, phát hiện lão Hòa thượng đã an tường mà vãng sanh rồi. Pháp sư Ấn Chí nói: “Gương mặt tươi cười, mặt cũng rất hồng hào”.
Bởi vì, bô tiểu của lão Hòa thượng đã để trong nhà vệ sinh, vì vậy có thể nhận định là sau khi lão Hòa thượng công phu thời khóa sáng, lại nằm lên trên giường.
Ngày 17 tháng 01 năm 2013, nhằm ngày mùng 6 tháng Chạp năm Nhâm Thìn, lão hòa thượng Hải Hiền 112 tuổi, thân không đau bệnh, an tường thị tịch.
Lão Hòa thượng biết trước ngày giờ, tuy rằng Ngài không nói ra rõ ràng, nhưng vẫn để lộ chút tin tức với lão hộ pháp cư sĩ Hoàng của chùa Lai Phật. Mười mấy ngày trước khi lão Hòa thượng vãng sanh, nói với cư sĩ Hoàng: “Hai hôm nay Lão Phật Gia lại dặn dò tôi, kêu tôi lập tức phải đi. Không quá một tháng thì tôi đi rồi.” Ngài không nói là ngày nào, thực ra Ngài đã biết, chỉ là Ngài không nói. Có cư sĩ tình nguyện trợ niệm cho Ngài, Ngài không cần, nói: “Tôi tự mình đi được”, Ngài không để người khác trợ niệm là sợ người khác chướng ngại Ngài, lâm chung sợ nhất không giữ được chánh niệm.
“Một ngày không làm, một ngày không ăn”, lão Hòa thượng thật sự có trách nhiệm, buổi tối phải đến Thế giới Cực Lạc rồi, ban ngày vẫn làm việc cả ngày, vì lợi ích chúng sanh. Không ai ngờ rằng Ngài sẽ vãng sanh, thân thể sức khỏe của Ngài còn rất tốt, đầu óc sáng suốt, không có chút hồ đồ.
Lão Hòa thượng Hải Hiền 20 tuổi xuất gia, sư phụ chỉ dạy Ngài một câu “A Di Đà Phật”, dạy Ngài phải luôn niệm, Ngài lão thật, nghe lời, thật làm, câu Phật hiệu này đã niệm 92 năm. Câu tục ngữ “Thiện thủy thiện chung” này chúng ta đã nghe nói, nhưng chưa từng thấy qua người đã có thể thiện thủy lại còn có thể thiện chung không nhiều, không ngờ chúng ta nhìn thấy ở lão Hòa thượng này rồi.
44. Thoại Tướng Vãng Sanh
Pháp sư Ấn Chí, Ấn Hàm, Ấn Không, Ấn Vinh, Ấn Bảo đệ tử của lão Hòa thượng Hải Hiền dẫn đầu các tứ chúng đệ tử nghe tin đổ về thủ linh lão Hòa thượng bảy ngày, niệm Phật không gián đoạn.
Ngày thứ ba sau khi lão Hòa thượng viên tịch, có đệ tử về đến mở chiếc chăn vãng sanh để chiêm ngưỡng dung nhan của lão Hòa thượng, kinh ngạc phát hiện rằng: gương mặt của Ngài mỉm cười, làn môi hồng tươi, lông mày, râu và tóc lại chuyển từ trắng sang đen lông mày của Ngài toàn bộ chuyển sang màu đen, trước khi vãng sanh râu của Ngài trắng hoàn toàn bây giờ một phần ba râu chuyển sang màu đen, tóc cũng đen một nửa. Một tuần sau khi lão Hòa thượng viên tịch thân thể của Ngài vẫn mềm mại, thoại tướng hy hữu.
Nhưng mà, thoại tướng thù thắng nhất không sánh bằng tự tại vãng sanh! Có ai lại không cầu có thể trong một đời này không có bệnh khổ, không có già khổ, không có chết khổ chứ?
Phật nói, chúng ta sinh sống trong thế gian này, tám khổ đan xen, tám khổ này là: thân có sanh lão bệnh tử, cầu mà không được, những thứ ưa thích không thể giữ mãi; những người, việc, vật yêu thương thường thường ly biệt; những người, việc, vật quý vị ghét lại không rời xa quý vị ngày nào, để quý vị sanh phiền não. Phía trước là bảy quả khổ này, là những gì chúng ta yêu thương trước mắt, ngũ uẩn xí thạnh sau đây chính là nhân khổ. Thân thể này của chúng ta là sắc, thọ, tưởng, hành, thức ngũ uẩn này hội tụ lại: ngũ uẩn hòa hợp mà có được thân tướng này, cái thân này là căn nguyên của bảy loại khổ phía trước, nếu như không có cái thân này thì không sao rồi, nhưng lại có cái thân này; cộng thêm linh hồn mà người ta thường nói, thần thức mà Phật Pháp nói. Xí thạnh là hình dung tạo tác của thân tâm vô cùng hưng vượng, phiền não, tập khí ngày đêm không ngừng nghỉ, cảm tới bảy loại quả khổ phía trước.
Tám loại khổ này đều phải thọ, thời thời đang thọ, nơi nơi đang thọ, không có ai có thể trốn tránh khỏi, vì vậy Phật nói lục đạo luân hồi là biển khổ, biển khổ mênh mông.
Học Phật có gì tốt? Chăm chỉ niệm Phật, chân tín thiết nguyện cầu sanh Tịnh độ, thì có thể thoát khỏi cái khổ lão, bệnh, tử. Trước mắt chúng ta nhìn thấy lão Hòa thượng Hải Hiền, Ngài không tranh với người, không cầu với đời, cái gì Ngài cũng không cần, vì vậy Ngài không có cầu bất đắc khổ. Hai loại ái biệt ly và oán tắng hội khổ, lão Hòa thượng cũng không có. Ngài đối xử với mọi người bình đẳng, nhìn người nào cũng tốt, thấy người nào cũng vui vẻ, thấy người nào cũng hoan hỷ, Ngài không có ái biệt ly, không có oán tắng hội. Cả cái khổ ngũ uẩn xí thạnh Ngài cũng không có, trong tâm Ngài chỉ có một câu “A Di Đà Phật”, ngũ uẩn ở đâu có? Việc này với sanh ở Thế giới Cực Lạc không có gì khác biệt.
45. An Táng Tại Chùa Lai Phật
Ngày 23 tháng giêng năm 2013, y theo lễ an táng truyền thống của Nhà Phật, trong tiếng niệm Phật trang nghiêm của tứ chúng đệ tử, pháp thể của lão Hòa thượng ngồi xếp bằng trong cái chum thọ, an táng ở tháp viện chùa Lai Phật.
Trong vòng 100 ngày lão Hòa thượng Hải Hiền vãng sanh, đại chúng cử hành pháp hội lập bia cho lão Hòa thượng. Pháp sư Tịnh Không nhận tin của Pháp sư Ấn Chí, xưng tán lão Hòa thượng Hải Hiền: “Chánh tri chánh kiến, lão thật tu hành, hộ trì Pháp môn, tiếp Phật huệ mạng, đại đức đại nguyện, khiến người khâm ngưỡng vô hạn.”
Pháp sư Tịnh Không còn kêu gọi tứ chúng đệ tử học tập lão Hòa thượng Hải Hiền, bèn đích thân viết câu đối phúng điếu và văn bia cho lão Hòa thượng Hải Hiền.
Câu đối phúng điếu:
bốn mươi tám nguyện, một bộ đại kinh một câu Phật hiệu, vãng sanh Cực Lạc
Một trăm mười hai tuổi, chuyên hoằng chánh pháp Chuyên hộ chánh pháp, trở lại ta bà.
Văn bia:
Hòa thượng Hiền Công, tấm gương nhà Phật.
không việc kinh sám, xa lìa lợi dưỡng.
Nghiêm trì giới luật, tứ chúng khâm ngưỡng.
Lão thật niệm Phật, bình thường là đạo.
Tịnh độ đại kinh, chư Phật mật tạng. một câu di đà, là thiền thâm diệu. một trăm mười hai tuổi, già nhưng mạnh khỏe.
Chỉ Tăng khen Tăng, Pháp môn hưng vượng.
Hoằng Phổ Hiền nguyện, biểu pháp ly chướng.
Tiếp huệ mạng Phật, công đức vô lượng.
Tự tại vãng sanh, đảo giá từ hàng.
46. Biểu Pháp Của Hòa Thượng Hải Hiền
“Ngài đã nhìn thấy A Di Đà Phật, Phật đã nói gì với
Ngài rồi?”
“Lão Phật Gia không cho tôi đi, kêu tôi biểu pháp!”
Những gì lão Hòa thượng Hải Hiền nói, A Di Đà Phật không đưa Ngài đi, kêu Ngài biểu pháp, chính là để Ngài hoằng dương Tịnh độ. Ngài dùng cái gì hoằng dương? Không phải dùng ngôn giáo, Ngài dùng thân giáo, làm cho mọi người xem. Người biết nhìn sau khi xem sẽ hiểu rõ, người không biết thì nhìn thấy bước đường cuối cùng của Ngài mới hoảng nhiên đại ngộ, mới hiểu được trong sinh hoạt ngày thường của lão Hòa thượng, một cử chỉ, một hành động của lão Hòa thượng đều ẩn chứa huyền cơ, vô thượng vi diệu pháp trong việc mặc áo ăn cơm, trong tất cả động tác, giống như Pháp sư Ấn Hàm nói: “Nhất ngôn nhất hành của sư phụ đều đang biểu pháp”.
Trong một năm trước khi lão Hòa thượng Hải Hiền vãng sanh, phàm là những tự viện Ngài xây dựng hoặc tự viện các đệ tử trụ trì, Ngài đều phải đến ở một thời gian. Bất luận Ngài đến tự viện hoặc đạo tràng niệm Phật nào, đều vì người diễn nói và biểu pháp trong vô hình tướng. Khi mọi người biết Ngài cả đời ăn chay niệm Phật, đến bây giờ đã hơn trăm tuổi rồi, còn có thể chẻ củi, cuốc đất, nhổ cỏ, xỏ kim để may vá, không ai không tấm tắc khen ngợi, không ít người vì vậy mà bước vào cửa Phật, sanh khởi tâm thiện ăn chay niệm Phật và tinh tấn niệm Phật.
Nhất định không được cho rằng Ngài chỉ có một câu Phật hiệu, ngoài ra thì Ngài không biết gì cả. Chúng ta có tâm lượng của Ngài không? Có lão thật như Ngài vậy không? Ngài khiêm tốn biết bao, cung kính đối với mọi người. Trong cuộc sống, cả đời sống trong thanh khổ, lấy khổ làm thầy, nghiêm trì giới luật, cùng trụ với Ngài, cũng phải trì giới, chịu khổ mới được.
Hằng ngày từ sáng đến tối Ngài lao động ở đồng ruộng, đạo tràng của Ngài chính là miếu nhỏ ở nông thôn, không có nhang đèn, cũng không có Phật sự và pháp hội, Ngài sinh sống nhờ gì? Nhờ nông canh. Cả đời Ngài khai hoang ruộng đất hơn trăm mẫu, trồng lương thực, trồng rau cải, trồng trái cây, thu hoạch của Ngài ngoài việc duy trì cuộc sống của mọi người trong tự viện, còn lại đem đi cứu tế những người nghèo khổ, hàng ngàn hàng vạn người đã nhận được sự cúng dường của Ngài. Việc làm này Ngài đã làm 92 năm rồi, Ngài là thật làm, vả lại mỗi ngày đều làm rất hoan hỷ. Lão Hòa thượng hoan hỷ bố thí. Tiền người khác cúng dường cho Ngài, Ngài đều dùng để ấn tống kinh, phóng sanh, dùng để giúp đỡ người khác xây dựng đạo tràng.
Pháp sư Tịnh Không nói: “Tâm địa của Ngài thanh tịnh, trong tâm chỉ có một câu Phật hiệu. Nhìn tất cả mọi người đều là người tốt, nhìn tất cả việc đều là việc tốt, Ngài không có phân biệt, Ngài không có chấp trước. Không những không có phân biệt chấp trước, tôi tin sau tuổi trung niên của Ngài, cũng chính là sau 40 tuổi, lục căn của Ngài tiếp xúc cảnh giới lục trần, đã làm được không khởi tâm động niệm. Không khởi tâm không động niệm chính là đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, đây là điều không phải ai cũng có thể làm được.”
“Tu hành chi nhân, ứng vào trụ xứ không nhàn, xá chư loạn, kế tâm thực lý, tưởng niệm nhất Phật, chuyên xưng danh tự, tùy Phật phương sở, đoan thân chánh hướng, năng vu nhất Phật niệm niệm tương tục nhi bất giải đãi, vi nhất niệm trung tức năng đắc kiến thập phương chư Phật, hoạch đại biện tài dã.”
Tức là nói, người tu hành phải chọn nơi tu hành thanh tịnh ít người, đạo tràng xây dựng phải thật đơn giản, giản dị, dễ dàng tu tâm dưỡng đạo; vọng tưởng, tạp niệm phải buông xả; phải để tâm ở trong chân lý, chân lý này chính là A Di Đà Phật; tưởng niệm A Di Đà Phật; chuyên xưng danh hiệu A Di Đà Phật, bởi vì A Di Đà Phật ở hướng tây của chúng ta, vì vậy chúng ta phải ngồi đông hướng tây, luôn luôn hướng về tây; một câu Phật hiệu niệm đến cùng; trong một niệm lập tức có thể nhìn thấy mười phương chư Phật, bởi vì mười phương chư Phật đều tán thán câu danh hiệu này, mười phương chư Phật đều khuyên chúng ta niệm câu danh hiệu này.
Những câu nói trên đây là nói nhất hạnh tam muội mà Bồ Tát Văn Thù tu. Những câu nói này lão Hòa thượng Hải Hiền làm được rồi, Ngài hoàn toàn tương ưng với những câu nói này.
Ngài biết trước ngày giờ, không sanh bệnh, một ngày trước khi vãng sanh vẫn còn làm ruộng Ngài đi được an tường tự tại, công phu của Ngài cũng chính là một câu “Nam Mô A Di Đà Phật”. Thị hiện cuối cùng của Ngài là chứng chuyển cho người học Tịnh tông, chứng minh câu Phật hiệu này hữu hiệu, câu Phật hiệu này có thể giúp chúng ta liễu sanh tử, xuất tam giới, vãng sanh đến Thế giới Cực Lạc làm Phật. Bồ Tát thị hiện, để chúng ta thật sự tin tưởng Tịnh độ. Ở thời đại này, nếu như chúng ta thật sự học tập lão Hòa thượng, không có ai không vãng sanh, không có ai không thành Phật. Công đức biểu pháp vô lượng vô biên. “Lão Phật Gia” không đưa Ngài đến Thế giới Cực Lạc, kêu Ngài ở lại thế gian này biểu pháp, làm tấm gương cho mọi người xem, là dùng thân giáo không phải dạy Ngài dùng ngôn giáo. Khi Ngài còn tại thế ảnh hưởng không lớn lắm, bởi vì Ngài ở nông thôn, phạm vi hoạt động cả đời của Ngài chính là một vài huyện và vài ngôi miếu nhỏ đó, chỉ có lần nặn kim thân cho Pháp sư Hải Khánh, Ngài mới đến Quảng Châu một lần, đây là một lần duy nhất Ngài đi xa như vậy. Sau khi vãng sanh Ngài nổi tiếng rồi, câu chuyện của Ngài có thể giáo hóa vô lượng vô biên chúng sanh.
Lão Hòa thượng Hải Hiền thường nói: “Chăm chỉ niệm Phật, thành Phật là thật, còn lại đều là giả.” Đây là một câu nói tuyệt vời nhất của lão Hòa thượng. Câu nói này nên khắc sâu trong tâm, giờ giờ khắc khắc không được quên. Niệm Phật vãng sanh làm Phật là thật, còn lại toàn bộ đều là giả. Cái giả, thì phải buông bỏ hết; cái thật, một ngày cũng không thể bỏ đi. Hành trì cả đời này của Ngài, là tấm gương của người niệm Phật, là tấm gương của một người cầu sanh Tây phương, cũng chính là tấm gương chân chính viên mãn đầy đủ tín nguyện hạnh, Ngài lấy đó để cổ vũ mọi người, hy vọng mọi người đều có thể thành tựu. Chúng ta trong thời đại này, tu Tịnh độ làm sao mới có thể thành tựu? Lão Hòa thượng Hải Hiền đến thế gian này, là vì chúng ta làm thị hiện, chúng ta phải nhận thức. Chân chính học Phật, lão Hòa thượng Hải Hiền là tấm gương tốt nhất. Tịnh tông tu học như thế nào? Nhìn thì biết rồi: Ngài chính là một câu Phật hiệu.
A Di Đà Phật dạy Ngài ở thế gian biểu pháp, Ngài đã làm viên mãn rồi, mới rước Ngài đi. Biểu pháp cuối cùng của Ngài chính là “Nếu muốn Phật Pháp hưng, duy chỉ có Tăng khen Tăng”, bốn ngày sau khi biểu pháp xong, lão Hòa thượng vãng sanh rồi.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
