Cuộc Đời Và Đạo Nghiệp Hòa Thượng Hải Hiền

8. Làm Đội Trưởng Đội Sản Xuất

Năm 1966, “Văn hóa đại cách mạng” bắt đầu. Hồng vệ binh đến chùa chiền thiêu hủy kinh sách, tượng Phật, phê phán nghiêm khắc, đổ tội cho Tăng nhân, giải đi diễu hành trên phố, còn ép buộc Tăng nhân hoàn tục.

Pháp sư Ấn Chí từng hỏi Pháp sư Diễn Cường “Thiết Cước Tăng”, năm xưa Hòa thượng Hải Hiền có bị sắp đặt đến đội sản xuất hay không, Pháp sư Diễn Cường lòng đầy kính phục không cần suy nghĩ nói ngay: “Xuống đội sản xuất thì Ngài ấy không có hoàn tục!” Thời kỳ “Văn Cách”, Tăng nhân khắp nơi cả nước đều bị yêu cầu hoàn tục, những số ít đó trước sau không chịu, có số người cũng bị thử thách gay go không ít.

Lúc bấy giờ, Hồng vệ binh giao trách nhiệm Tăng chúng chùa chiền nhất luật hoàn tục nguyên quán, hồng vệ binh nói với mọi người: “Trên núi không cần có Hòa thượng rồi. Muốn về nhà thì về nhà.” Hòa thượng Hải Hiền nói: “Tôi không có nhà, tôi không về nhà.” Không còn cách nào khác, Hòa thượng Hải Hiền bị sắp đặt đến Ngô Gia Loan dưới núi Đồng Bách tham gia lao động, Ngài làm trưởng đội sản xuất. Tuy là rời khỏi chùa xuống núi tham gia lao động, Ngài trước sau vẫn mặc tăng phục, quyết không hoàn tục, thật sự là ít thấy và đáng quý. Sau nhiều năm, lúc đệ tử hỏi Hòa thượng Hải Hiền, bấy giờ tại sao kiên quyết không hoàn tục, lão nhân không có đi học này nói: “Học đạo đương biết tâm là Phật, tu hành nên lấy giới làm thầy. Xuất gia mà trở về nhà, không bằng hoa không nở.”

Bấy giờ không cho phép niệm Phật, thì Hòa thượng Hải Hiền âm thầm niệm trong tâm; không cho phép lạy

Phật, thì Ngài âm thầm lạy vào buổi tối. Công phu của Ngài không gián đoạn.

Thời gian lao động trong đội sản xuất, do Hòa thượng Hải Hiền là người trung hậu lương thiện, đối xử với người hòa hợp êm thấm, mọi người đều mong muốn gần gũi Ngài. Lão Hòa thượng họ Văn, cho nên mọi người đều thân thiết gọi Ngài là “Văn Trai Công”, ý nghĩa là nói Ngài là người ăn chay. Lúc trong đội sản xuất ăn cơm tập thể, trong nồi nếu như có thức ăn mặn, Ngài liền ăn rau cải cạnh nồi. “Tôi cứ hầm một ít củ cải ăn, tôi cai cái miệng của tôi, tôi không ăn (mặn).” Lão Hòa thượng Hải Hiền nói, “Trai Công tôi đây, bất luận thế nào không được phép ngã mặn phá giới.”

Cư sĩ Lưu từng trong lần đi thăm viếng lão Hòa thượng hỏi Ngài: “Ngài một đời đều không uống rượu, phải hay không?”

Hòa thượng Hải Hiền nói: “Rượu? Thời trẻ đó sao không uống rượu!”

“Thời trẻ thích uống rượu?”

Hòa thượng Hải Hiền hỏi ngược lại rằng: “Lúc trẻ ở đội sản xuất, bạn dọn nhà cho người ta, có thể không uống rượu sao?”

Cư sĩ Lưu rất hiểu gật đầu đáp rằng: “Ồ, không uống không được.” “Phải mà!” Một chàng trai bên cạnh nói chen vào.

Người địa phương thích uống rượu, ở đó có một tập tục, lúc mời khách nếu như chủ nhân uống rượu mà khách được mời không uống, là không thể được, là không tôn trọng chủ nhân.

Cư sĩ Lưu thuận miệng lại nói một câu tựa như kết luận: “Ít nhiều cũng uống một chút, đúng không?”

Không ngờ rằng lão Hòa thượng Hải Hiền gương mặt tươi cười nói rằng: “Xấp xỉ một cân còn không đủ tôi uống đó.”

Tiếng nói vừa dứt, chúng cư sĩ ở hiện trường không nhịn được cùng nhau phá lên cười vui vẻ.

Phật giáo là linh hoạt. Hòa thượng Hải Hiền uống rượu ở đây là khai duyên, không phải phá giới. Ngài là vì để mọi người hoan hỷ, để mọi người hiểu rõ Phật giáo.

Giới luật là Phật chế định cho chúng ta, căn bản nhất có “sát, đạo, dâm, vọng”, bản thân bốn điều này chính là tội. Trong năm giới một giới sau cùng gọi là “không uống rượu”, chính việc uống rượu không có lỗi lầm, cho nên một giới này và bốn giới phía trước không giống nhau. Không có tội, tại sao phải đem nó định thành trọng giới vậy? Bởi vì sau khi say rượu loạn tánh, sẽ phạm bốn trọng giới phía trước. Cho nên, giới “không uống rượu” này gọi giá giới, tính chất là phòng bị, dự phòng.

Trịnh Huyền là Đại sư Kinh Học những năm cuối nhà Đông Hán, được chú thích khắp kinh điển nhà Nho. Trịnh Huyền 300 ly rượu sau khi uống vào, lễ tiết nhỏ nhặt đều không mất, thật là tửu lượng cao. Cho nên, thầy Lý Bỉnh Nam năm xưa từng nói với học sinh của thầy, nếu như người người đều có tửu lượng như Trịnh Huyền, giới “không uống rượu” này của Phật thì có thể không cần rồi, điều giới luật này thì không cần rồi.

Khoảng thời gian Hòa thượng Hải Hiền ở trong đội sản xuất đó, lao động, niệm Phật, niệm Phật, lao động vẫn như xưa. Những năm đó là không được niệm, dùng câu của Hòa thượng Hải Hiền nói: “Người ta không cho niệm đâu! Bởi vì sao? Toàn là ‘quần chúng’, quý vị dám niệm Phật à?”

Hòa thượng Hải Hiền tất cả hằng thuận chúng sanh. Không cho niệm Phật, thì Ngài âm thầm niệm ở trong tâm; không được phép lạy Phật, thì Ngài âm thầm lạy Phật trong đêm. Lúc chăn trâu, sau khi Ngài xua trâu lên đỉnh núi, thì tự mình ngồi trên tảng đá niệm Phật. Công khóa mỗi ngày của Ngài không gián đoạn, trên hình thức giảm thiểu một số, nhưng trong tâm không có giảm, niệm niệm đều là Phật hiệu.

Sau khi qua thời kỳ đầu “Văn Cách”, tình hình có phần nới lỏng một ít, Hòa thượng Hải Hiền bèn rời khỏi đội sản xuất lại trở về chùa.

9. Giáng Phục Đại Ngưu

Lão Hòa thượng Hải Hiền bất luận làm công việc gì, đều hết sức thành thạo, mà còn đặc biệt có trí tuệ.

Ngài khi làm đội trưởng đội sản xuất ở trong thôn, đội sản xuất có nuôi một con trâu lớn. Con trâu này cái đầu rất lớn, làm được việc rất giỏi, nhưng nó hay cáu, đang làm việc không muốn làm là không làm, nằm ở đó thì là không ngồi dậy, không ai có cách làm được gì với nó. Người trong đội sản xuất đều nói muốn đem bán nó đi, Hòa thượng Hải Hiền nói: “Đừng bán nó, từ từ tôi thương lượng với nó.” Thế nhưng nó không chịu nghe, thỉnh thoảng còn biết giở trò phát cáu.

Trâu lớn nằm ở đó chơi xấu không đứng dậy, làm thế nào đây? Bộ dạng của nó to lớn vậy, dùng gậy đánh, đều không dễ sai bảo, bởi vì cái đầu của nó quả thực là quá to rồi.

Thế là Hòa thượng Hải Hiền bèn nghĩ được một biện pháp, trâu không phải là đang nằm sao? Hòa thượng Hải Hiền bèn dùng cái xẻng sắt đào một cái hố bên dưới cái miệng trâu, đợi đến sau khi đào ra một cái hố nhỏ, Ngài bèn tự cởi áo ra, trải lên hố nhỏ, rồi ra sức kéo đầu trâu ấn vào trong hố. Nhưng đầu trâu lớn như thế, cổ thô như thế, tuyệt nhiên ấn không được. Hòa thượng Hải Hiền dứt khoác đưa áo lên quấn lại, thì miệng và mũi của trâu toàn bộ bị áo trùm kín rồi. Con trâu lớn này thở không được, thế là vội vàng xổm dậy liền chạy đi.

Trâu lớn làm được một chút, lại không muốn làm nữa, lại nằm xuống ở đó. Lão Hòa thượng lại lần nữa lấy xẻng sắt đi qua. Ngài lại bắt đầu đào hố, sau đó lại cởi áo ra, trải lên hố nhỏ, lấy áo quấn lên trên miệng, trên mũi của trâu, thì trâu lớn lại đứng lên chạy đi.

Lại sau đó, nó chỉ cần vừa nằm xuống ở đó, lão Hòa thượng bèn xách cái xẻng sắt, lấy áo đi về hướng nó, trâu lớn vừa thấy, thì vội vàng đứng dậy bắt đầu làm việc, nó đã biết đợi đến đào xong hố nhỏ thì nó thở không ra hơi.

Câu chuyện này lão Hòa thượng đã kể mấy lần cho mọi người nghe. “Mỗi lần nó vừa nằm xuống đó, thì tôi đi về hướng đó, cầm lấy xẻng sắt, cầm lấy áo đến trước mặt nó, thì nó bò lên vội vàng chạy rồi.” Lão Hòa thượng hễ kể đến đoạn này, tự mình cũng vui vẻ mà cười.

10. Lão Hòa Thượng Và Một Con Mãng Xà

Hòa thượng Hải Hiền một đời tùy duyên tùy phận, xưa nay chưa bao giờ làm cho đại chúng khởi một chút phiền não nào. Ngài từ tâm ái vật, chân thành thiện đãi tất cả chúng sanh. Ngài lúc nào cũng đem tiền cúng dường, dùng làm chi phí ấn tống kinh sách và phóng sanh, lão Hòa thượng một đời ăn chay, phóng sanh hai việc này đều là đoạn ác tu thiện.

Năm xưa Ngài ở trên núi Đồng Bách, mỗi lần trước khi bắt đầu lao động, đều phải đi lòng vòng ở trên đất, một lượt rồi đến một lượt để thông báo côn trùng nhỏ dưới đất: “Cuốc xẻng xuống đất, các côn trùng tránh ra”. Sau đó lại niệm một hồi Phật hiệu mới bắt đầu trồng trọt.

Thường ngày ở trong ngoài tự viện, chỉ cần Hòa thượng Hải Hiền nhìn thấy có loại động vật nhỏ như chó mèo, Ngài liền phân chia những trái cây hoặc thức ăn cúng trên bàn thờ Phật cho chúng ăn, song dặn dò mọi người đừng đánh chúng, đừng làm tổn thương chúng, Ngài nói: “Đây đều là chúng sanh, giống như người chúng ta không khác, đều có tánh linh.”

Hòa thượng Hải Hiền từ bi, đối với động vật nhỏ đều là yêu quý như thế, huống chi là đối với người chứ!

Lão Hòa thượng lúc thường trú tại chùa Tháp Viện trên núi Đồng Bách, một lần lúc lão Hòa Thượng đi bộ trên núi, nhìn thấy bên đường có một con rắn bị một hòn đá to đè chặt, không đi được, con rắn nhỏ này dài khoảng một mét, hòn đá là lúc khối núi sạt lở lăn từ trên núi xuống. Lão Hòa thượng lấy viên đá ra, chỉ thấy con rắn đó đã bị đè đến gần chết, không nhúc nhích. Lão Hòa thượng sợ nó lại bị người đi đường làm tổn thương, liền kéo nó vào bên đường, nơi người ta không giẫm trúng. Lão Hòa thượng niệm Phật cho nó, sau khi quy y cho nó xong, thì bỏ đi.

Về sau con rắn này biết định kỳ đến chùa Tháp Viện thăm Hòa thượng Hải Hiền, một năm chung quy có thể đi mấy lần, còn biết ở lại một khoảng thời gian trên tự viện mới rời khỏi.

Con rắn này càng lớn càng to, to đến mức nào vậy? To đến thô giống như miệng chén hay ly trà to; xà nhà trong phòng dài khoảng bốn mét, nó bò lên trên xà nhà, thân hình từ một đầu của xà nhà bắc đến một đầu khác, cái đầu còn có thể phủ xuống. Nó cứ đi thăm lão Hòa thượng, bởi vì nó từ nhỏ đã thường đi, cho nên lão Hòa thượng quen nó, biết đây là con rắn mà Ngài từng cứu, Ngài cũng không sợ sệt.

Con rắn này cũng không sợ lão Hòa thượng, mỗi lần ở đó chơi một khoảng thời gian, không biết lúc nào đó thì đi. Người thường đi chùa Tháp Viện đều gặp qua con rắn này không chỉ một lần.

Có một lần, có một phụ nữ mang thai lẫn tránh sự kiểm tra của ban kế hoạch hóa gia đình, đi đến ở mấy ngày trong chùa Tháp Viện. Một hôm cô ta ra ngoài, lúc trở về vừa đẩy cửa ra thì nhìn thấy con rắn to đó, khiếp đến ngất đi tại chỗ. Không biết qua bao lâu, mới tỉnh lại được. Cô ấy không dám ở trong tự viện nữa, bèn vội vàng rời khỏi.

Lão Hòa thượng nghiêm khắc phê bình rắn một trận, nói với nó không được phép ra ngoài dọa người ta. Rắn rất biết nghe lời, về sau lại đến tự viện, thì cuộn tròn trên xà nhà một cách hiền lành, không ra ngoài đi lung tung nữa.

Mãi cho đến sau khi Lão Hòa thượng đi chùa Lai Phật,

con rắn này mới không đến chùa Tháp Viện nữa.

11. Câu Chuyện Giữa Lão Hòa Thượng Và Sói

Lão Hòa thượng Hải Hiền xuất gia 92 năm, gặp phải sự việc chỉ là một câu Phật hiệu, không có niệm thứ hai. Ngài gặp qua không ít chướng ngại và tai nạn, trong đó một lần nguy hiểm nhất chính là gặp sói ở trên núi. Câu chuyện này là Pháp sư Ấn Sanh kể trong pháp hội lập bia kỷ niệm một trăm ngày lão Hòa thượng Hải Hiền quy Tây.

Hai mươi mấy năm trước, một ngày lão Hòa thượng Hải Hiền đi lều nấm hương thăm Pháp sư Ấn Sanh, trong tay xách một tảng mật ong núi. Pháp sư Ấn Sanh hỏi rằng: “Mật ong ở đâu ra vậy?” Lão Hòa thượng bèn kể cho Pháp sư nghe một cảnh ngộ lạ lùng của mình.

Ngày này, lão Hòa thượng Hải Hiền đi Giải Gia Hà làm việc, ngang qua Thái Đàm Câu, trên đường hẹp quanh co ở vách núi cao dựng đứng, một con sói lớn ngẩng mặt đang đứng, thật là oan gia ngõ hẹp. Lão Hòa thượng tin sâu nhân quả, cho nên chẳng hề tránh né, đương nhiên cũng không có chỗ né tránh, tâm nghĩ: Nếu là nợ mạng thì nên đền mạng, chỉ cần ăn tôi đi thì trả xong nợ rồi, trong miệng Ngài chỉ việc niệm Phật.

Ai dè con sói này đi đến trước mặt lão Hòa thượng, cắn chặt vào ống quần của Ngài, cứ kéo Ngài đến bên trong ổ sói của sơn động. Lão Hòa thượng vừa nhìn, thì ra một con sói mẹ khó sanh. Lão Hòa thượng hiểu ra, con sói đực này không phải muốn ăn Ngài, mà là hy vọng được sự giúp đỡ của Ngài. Ngài nhắm mắt lại, định tâm lại, bắt đầu niệm Phật hồi hướng. Sau hơn 10 phút, sói mẹ sinh ra một ổ sói con.

Sói đực cúi đầu cong mình trước lão Hòa thượng, khấu đầu tỏ lòng cảm ơn.

Thế là lão Hòa thượng khai thị cho con sói đực rằng: “Con phải giảm làm ác, làm nhiều việc thiện, sau này đừng đi vào đường súc sanh nữa, thành tựu Phật đạo tốt biết mấy!”

Lão Hòa thượng không có phân biệt, Ngài đối với tất cả chúng sanh đều đối đãi giống như đối với Phật vậy; Ngài có thể buông bỏ vạn duyên, dùng một tâm thanh tịnh, bình đẳng hành đạo Bồ Tát, giúp đỡ tất cả chúng sanh lìa khổ được vui.

Ngày thứ hai, lão Hòa thượng làm xong việc từ Giải Gia Hà quay trở về, lúc vừa đi đến chỗ đó, phát hiện con sói đực kia đang đứng đợi Ngài ở trên đường nhỏ. Sói đực chặn lão Hòa thượng, sau đó từ trong hang cỏ ngậm ra một tảng mật ong núi, đặt trước mặt lão Hòa thượng, sau đó lại bắt đầu cúi đầu cong mình đối với Ngài, một lần nữa bày tỏ cảm ân.

Nói đến đây, lão Hòa thượng bảo Pháp sư Ấn Sanh rằng: “Ấn Sanh à! Con xem đấy, động vật hoang dã này cũng biết báo ân ha!”

Pháp sư Ấn Sanh lúc này vừa là xúc động, vừa cảm thấy rung cảm.

Pháp sư nói đùa với lão Hòa thượng rằng: “Sư phụ à! Thầy là một đồng chí nam, không ngờ rằng lần này còn làm bà đỡ đẻ nhé!” Lão Hòa thượng cũng cười ha ha.

Thời gian Pháp sư Ấn Sanh quen biết lão Hòa thượng Hải Hiền lâu, những việc xảy ra với lão Hòa thượng biết nhiều hơn một chút cũng là tự nhiên. Pháp sư nói, năm xưa lão Hòa thượng lúc sống ở chùa Tháp Viện, mọi người nhìn thấy lão Hòa thượng không biết giảng kinh thuyết Pháp, cả ngày chỉ lo lao động, cho nên đối với lão Hòa thượng và rất nhiều sự việc phát sinh bên người Ngài lại chẳng quan tâm, đều không chú ý.

Lúc Hòa thượng Hải Hiền còn sống, không ai không tôn trọng Ngài, không ai không nghiêm túc phát tâm học tập Ngài. Rõ ràng là Thánh hiền ứng hóa, mọi người lại đều đối đãi Ngài như người bình thường, mãi đến ngày nay cũng như vậy.

12. Lai Phật Cổ Tự

Chùa Lai Phật, nằm ở thôn An Trang, trấn Nhiêu Lương, huyện Xã Kỳ, thành phố Nam Dương, tỉnh Hà

Nam. Đất huyện thành Xã Kỳ có tên “Trung Nguyên Đệ Nhất Cổ Trấn”, chùa Lai Phật cũng là một ngôi chùa lịch sử văn hóa được tích lũy nhiều năm sâu dày. Căn cứ theo ghi chép trên bia văn, chùa bắt đầu xây vào thời Tùy Đường, trùng xây vào năm 1976. Trước mắt, chùa chiếm diện tích chín mẫu, trong đó đất trồng trọt là sáu mẫu năm phần, 21 gian phòng. Trong Kim Cang Quán của đại điện phía đông, có tôn tượng thếp vàng nhục thân Bồ Tát Pháp sư Hải Khánh, đến nay đã cúng phụng hơn 10 năm.

Tương truyền vào những năm Tùy Đường, có cư sĩ Vương buôn lương thực trấn Dương Sách đánh xe trâu đi trấn Nguyên Đàm bán lương thực, gặp phải ba cụ già đáp xe đi cùng. Đi đến đêm khuya, bèn dừng xe bên đường nghỉ ngơi, sáng sớm hôm sau, chỉ thấy ba cụ già đã hóa thành ba tôn Phật đá.

Các tín đồ vì thế bèn ở ngay nơi đây khởi công xây dựng đạo tràng, lấy tên “Lai Phật Tự”, ý tức là Phật Đà hóa thân đến nơi này.

Một truyền thuyết khác là, đương lúc cư sĩ Vương nhìn thấy ba tôn Phật đá ở giữa đường, trên đầu của mỗi một tôn tượng đều đội một thỏi bạc. Cư sĩ Vương bèn dùng ba thỏi bạc này, tổ chức tín đồ trong thôn sửa đổi Từ đường Vương gia thành chùa chiền, cúng phụng ba tôn Phật tự đến (ba tôn tượng đá). Bởi vì chùa được kiến thiết lại từ Từ đường Vương gia, cho nên địa phương cũng có người quản lý nơi này gọi là “Vương Đường Miếu, về sau lấy tên “Lai Phật Tự”, theo đó dùng mãi đến nay.

Trước “Văn Hóa Đại Cách Mạng”, kiến trúc tự viện khí thế hào hùng, nội viện có bia đá và tùng bách trên ngàn năm, vô cùng trang nghiêm, tam tôn Thạch Phật nổi tiếng xa gần. Thời kỳ giữa những năm thập niên 50 của thế kỷ XX, trụ trì đương thời là Pháp sư Ấn Tạng từng làm đại biểu Phật giáo của huyện Tất Dương (Lúc bấy giờ huyện Xã Kỳ chưa thành lập) đi họp hội nghị do Hiệp Hội Phật Giáo Trung Quốc tổ chức.

Giai đoạn đầu “Văn Hóa Đại Cách Mạng”. Hồng Vệ Binh đến tự viện, chúng thiêu hủy kinh sách, thiêu rụi tượng Phật, ba tôn Thạch Phật bị kéo ngã làm vỡ hết, cây cối trong tự viện cũng bị chặt đốn hết sạch, cổ thụ thậm chí ngay cả gốc cũng đào sạch, tự viện bị hủy đến miếng ngói cũng không còn, chùa Lai Phật trở thành một nơi bình địa.

Các Pháp sư của tự viện đều bị sắp xếp đến tham gia lao động ở đội sản xuất, Pháp sư Hải Khánh bấy giờ là trong số đó. Nông dân địa phương, cư sĩ lão hộ pháp tự viện có một ít xót xa cảm thán rằng: “Há lại không chỉ riêng là bị ép buộc làm việc đơn giản như thế! Lúc ấy, động một tí thì bị người đổ tội kéo ra giải đi diễu hành trên phố. Ngày nay chúng ta xem Khánh Công thành tựu thù thắng như vậy, ai biết rằng Ngài đã chịu biết bao nhiêu sự sỉ nhục đánh chửi!”

Trùng Kiến Lai Phật Tự

Cuối năm 1976, lão Hòa thượng từ núi Đồng Bách vào đến thôn nơi chùa Lai Phật thăm Pháp sư Hải Khánh, còn đem theo một lá thư Pháp sư Hải Viên từ Bắc Kinh gởi về. Trong thư nói: “Văn Cách” đã kết thúc rồi, chính sách tôn giáo sẽ hủy bỏ phong tỏa, đạo tràng bị hủy hoại có thể chuẩn bị khôi phục rồi. Mọi người sau khi được tin tức này đều vô cùng hưng phấn, liền lập tức bắt đầu xúc tiến, khôi phục chùa Lai Phật.

Việc trùng tu tự viện khó khăn trùng trùng, nhiều lần gặp phải nhiều rối rắm, sau cùng mới xây lên mấy gian nhà tranh phía đông. Lúc bấy giờ không có tôn tượng Phật Bồ Tát, đành phải mời một họa sĩ đến vẽ một bức tượng Tây Phương Tam Thánh trên vải bông trắng dùng để cúng phụng.

Rất nhiều cư sĩ hộ pháp của Nam Dương và Xã Kỳ, hẹn nhau cùng đến chùa Tháp Viện trên núi Đồng Bách lễ thỉnh lão Hòa thượng Hải Hiền đến chủ trì đạo tràng chùa Lai Phật, nhưng lão Hòa thượng Hải Hiền lúc đó đang chuẩn bị khôi phục chùa Tháp Viện, thế là Ngài phái bốn vị đệ tử đến thường trú chùa Lai Phật trước, bản thân Ngài chỉ là thỉnh thoảng đến ở một khoảng thời gian. Về sau nhiều lần trải qua khó khăn, các cư sĩ lại vì tự viện đòi về bảy tám mẫu đất, thế là ở phía bắc lại xây mấy gian phòng, chỗ này chính là đại điện ngày nay. Cho nên, chùa Lai Phật vẻn vẹn xây đại điện và La Hán điện mỗi nơi đều ba gian, mãi đến ngày nay, tượng Phật cúng phụng trong chùa toàn bộ là tượng đất sét.

Đạo tràng xây rất đơn giản mộc mạc, có lợi cho việc tu tâm dưỡng đạo, lão Hòa thượng Hải Hiền một đời này thật sự là rất thận trọng chắc chắn. Đối với việc xây cất đạo tràng, Ngài thường nói: “Không sợ không có chùa, chỉ sợ không có đạo.” Khoảng vào năm 1981, lão Hòa thượng Hải Hiền đến thường trú tại chùa Lai Phật. Mùa thu năm ấy, mọi người đều bắt đầu cày cấy chuẩn bị trồng lúa mạch, cư sĩ Vương người mời lão Hòa thượng Hải Hiền chủ trì đạo tràng, một hôm trên đường về nhà khi ngang qua tự viện, nhìn thấy lão Hòa thượng Hải Hiền 81 tuổi và Pháp sư Hải Khánh 72 tuổi đang bận việc trên đồng, một người cầm bừa sắt đang đào, một người đang cầm xẻng sắt đang khoét. Ông ấy nhìn thấy trong lòng rất khó chịu, bèn bảo các Ngài nhanh chóng dừng lại. Nhưng lão Hòa thượng Hải Hiền lại nói: “Nếu không nắm vững việc cày xới đất, thế thì sẽ làm nhỡ việc trồng lúa mì rồi.”

Cư sĩ Vương oán trách rằng: “Các thầy có công việc gì thì đi tìm tôi, sao tôi có thể để các thầy làm việc khó như vậy chứ!”

Lão Hòa thượng nói: “Các ông cũng là hộ cá nhân, không thể việc gì cũng làm phiền các ông.”

Cư sĩ Vương cảm động nói: “Sau này thầy không thể nói vậy nữa, có việc gì nhất định phải đi tìm tôi, cho dù công việc của chính mình tôi cũng để đó, cũng phải làm xong cho thầy trước hẳn tính. Nếu không thì người ta đều biết là tôi dẫn đầu mời thầy đến đây, kết quả để thầy đến đây chịu khổ rồi, tôi hộ pháp này còn mặt mũi nữa hay không? Quý thầy ai cũng không được đào thêm nữa, bây giờ tôi về nhà dắt trâu ra đây cày.”

Nhục Thân Bồ Tát

Ngôi chùa nhỏ bé trong thôn, tuy xem ra không tạo được sự chú ý, lại xuất hiện hai vị Bồ Tát thật sự, một vị là lão Hòa thượng Hải Hiền, còn có một vị Pháp sư bất phàm, có thành tựu, đó chính là Pháp sư Hải Khánh. Pháp sư Hải Khánh cũng giống như Hòa thượng Hải Hiền, không có đi học, không biết chữ, hai Ngài có cùng chung một điểm, đó đều là người lão thật, đều là người nghe lời, đều là người thật làm.

Pháp sư Hải Khánh cũng là người Hà Nam, 11 tuổi xuất gia, vào năm 42 tuổi, đến thường trú tại chùa Lai Phật, Ngài chuyên tu Tịnh độ, lão thật niệm Phật. Bá tánh xung quanh chùa Lai Phật đều biết Pháp sư Hải Khánh đối đãi người trung hậu thật thà, tính tình hiền lành, chỉ biết niệm “A Di Đà Phật”. Ngài nói chuyện, nói lắp rất nặng, chỉ có lúc đang niệm “A Di Đà Phật” mới nhả chữ rõ ràng.

Pháp sư Hải Khánh cả cuộc đời bần khổ, thế nhưng Ngài rất vui vẻ. Ở trong đạo tràng người khác không muốn làm những việc nặng nhọc Ngài đều làm hết, mà còn làm đến tâm sanh hoan hỷ. Một đời lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy. Lúc Ngài còn sống không ai xem trọng Ngài, thế nhưng người phàm mắt thịt của thế gian đã nhìn nhầm Ngài rồi, Ngài đã để lại thân kim cang bất hoại, đây không phải là một người thường có thể làm được.

Tháng Chạp năm 1991, Pháp sư Hải Khánh 82 tuổi tự tại sanh Tây. Sau khi ngồi trong chum sáu năm, chín tháng, lão Hòa thượng Hải Hiền phát tâm trà tỳ nhập tháp cho Ngài. Chum thọ mở ra, chỉ thấy Pháp sư Hải Khánh ngồi xếp bằng sừng sững, diện mạo như còn sống, thậm chí quần áo trên người cũng không hư hoại chút nào, tứ chúng đệ tử liền đem nhục thân thờ cúng trong chùa. Vào ngày mùng 1, 15, người ta đều đi lễ bái nhục thân của Pháp sư Hải Khánh; nhà nào gặp phải việc khó, cũng sẽ đến cầu xin nhục thân Bồ Tát này.

Chùa Lai Phật bởi sự xuất hiện nhục thân Bồ Tát, cũng vì thế trở nên hơi náo nhiệt.

Khoảng trước sau năm 2000, có mấy người từ miền Nam đến, họ tìm đến lão Hòa thượng Hải Hiền, thương lượng với Hòa thượng và nói, chùa Lai Phật quá sơ sài, tủi thân cho nhục thân Bồ Tát, họ sẵn lòng đưa năm vạn đồng tiền cho chùa, để đem nhục thân của Pháp sư Hải Khánh đến ngôi chùa to ở miền Nam thờ cúng. Lão Hòa thượng Hải Hiền vô cùng có trí tuệ, Ngài không trực tiếp từ chối, mà nói với họ rằng: “Tôi không phải ở trong cái chùa này từ khi khai thiên lập địa, không thể đưa ra quyết định được! Các ông đi đến thôn tìm cư sĩ Vương Xuân Sanh, chùa này là do ông ấy chủ trì xây dựng lại đấy, các ông phải thương lượng với ông ấy mới được.”

Mấy người này rất nghe lời, đi tìm cư sĩ Vương thương lượng. Cư sĩ Vương nghe họ nói như vậy, vừa giận vừa cười, bèn nói với họ: “Đừng nói đưa năm vạn đồng tiền cho chùa, ngay cả các ông đem 100 đồng đưa chúng tôi kéo về ba xe lửa, đều dùng vàng ròng làm điện đường của chùa Lai Phật, chúng tôi cũng không thể giao nhục thân của Khánh Công cho các ông!”

Về sau lại có thêm mấy lần trò hề giống như vậy.

Mất Trộm Gặp Cướp

Chùa Lai Phật ở dưới thôn, vùng quê nghèo đất hoang, nhiều năm không người cúng dường, cuộc sống rất bần hàn. Gặp được những ngày lễ khánh đản Phật Bồ Tát, người đến với chùa nhiều hơn, cung cấp chăn đệm cho mọi người nghỉ ngơi đều phải vào trong thôn mượn của bá tánh. Khi Pháp sư Hải Khánh vãng sanh, trên thân thậm chí không có một chiếc tăng phục hợp chuẩn.

Một mặt, chùa quanh năm không có nhang đèn cúng dường, mặt khác, không ngừng có người đến chùa trộm cắp một số văn vật trân quý may mắn còn sót lại, trâu cày bị người ta trộm mất, cái khóa thùng công đức không biết bị người ta nạy qua biết bao nhiêu lần…

Lão Hòa thượng Hải Hiền những năm ở chùa Lai Phật chịu hết các loại cực khổ. Mãi đến mười mấy năm trước khi lão Hòa thượng vãng sanh, tình hình mới có chuyển biến tốt, nhưng những sự việc tương tự vẫn có lúc phát sinh.

Mùa thu năm 2012, lão Hòa thượng từ niệm Phật đường ở Nghĩa Ô, Nam Dương trở về, vừa về đến Ngài liền cầm cái cuốc lên đi ra ruộng. Ba người thanh niên chạy xe gắn máy tìm đến lão Hòa thượng, nói muốn đổi một ít tiền lẻ, lão Hòa thượng nói “không có”, kết quả, hai người thanh niên trong nhóm giữ chặt lão Hòa thượng, một người khác cướp đoạt hết sạch toàn bộ tiền của cư sĩ ở Nam Dương cúng dường mà lão Hòa thượng đang để trong người.

Còn có những người không hiểu nhân quả, mượn tiền lão Hòa Thượng, sau nhiều năm mượn không chịu trả lại. Lão Hòa thượng từ bi, lệnh cho Pháp sư Ấn Thuyên đi tới hối trả. Nào ngờ người mượn tiền không những không trả, còn nói năng không khiêm tốn, mắng lão Hòa thượng là người sắp xuống lỗ rồi, vẫn không quên đòi nợ, tiền này chết rồi còn có thể dùng không?

Canh Giữ Tự Viện

Lão Hòa thượng Hải Hiền ở chùa Lai Phật sống những ngày tháng an tĩnh mà lại nghèo khó, may mà Ngài am hiểu nghề nông, lại cần mẫn, Ngài thích làm việc, không một ngày nhàn rỗi.

Mùa hè năm 2007, có mấy vị tín đồ cùng đến chùa Lai Phật thăm lão Hòa thượng Hải Hiền. Cửa chùa đang mở, trong sân không một bóng người, họ đợi rất lâu, lão Hòa thượng mới trở về, thì ra một mình Ngài làm việc trong ruộng đấy! Lão Hòa thượng nói: “Hiện nay tôi sống ở chùa một mình, việc đồng áng đến, không làm cũng không được, việc đồng áng không đợi ai.”

Nghe câu chuyện của lão Hòa thượng, trong lòng mấy người bỗng chốc nặng nề: Hơn 100 tuổi rồi, một mình ở đây kiên trì giữ, còn làm nhiều ruộng như vậy, bên cạnh ngay cả một người chăm sóc cũng không có, trời rất nóng, trưa rồi còn làm việc ngoài đồng, trở về còn phải tự nấu cơm, giặt quần áo, ngay cả một người trẻ tuổi cũng chịu không nổi đó!

Một số người có ý tốt khuyên rằng: “Ngài hơn 100 tuổi rồi, mỗi ngày còn làm lụng vất vả như vậy, cuối cùng mưu cầu cái gì chứ? Với tư cách của Ngài, hoàn toàn có thể đến đạo tràng điều kiện tốt bình an sống qua tuổi già!”

Lão Hòa thượng nói: “Người xuất gia nếu giữ không được đạo tràng, chùa của chính mình cũng vứt bỏ, thế còn tu hành cái gì chứ? Chư vị để người ta nói đến dễ nghe hay không?”

Hộ khẩu của lão Hòa thượng Hải Hiền mãi ở huyện Đồng Bách ngoài 100 cây số hơn, thế nhưng Ngài luôn muốn chuyển hộ khẩu của chính mình đến chùa Lai Phật. Ngài nói bản thân đã sống mấy chục năm ở chùa Lai Phật, thì xem như là lá rụng về cội, tôi cũng muốn chuyển hộ khẩu về đây. Năm 2012, tức là một năm trước khi Ngài vãng sanh, dưới sự thúc giục nhiều lần, hai vị cư sĩ cùng nhau đi làm thủ tục chuyển hộ khẩu cho lão Hòa thượng Hải Hiền. Lần đầu đi, do thiếu mất một phần chứng minh của đồn công an thôn Hương Đinh chỗ chùa Lai Phật, chưa chuyển được trong ngày. Mấy ngày sau đi tiếp, mới chuyển hộ khẩu của lão Hòa thượng đến được chùa Lai Phật.

Lão Hòa thượng đã 111 tuổi, biết được hộ khẩu chuyển về chùa Lai Phật rồi, ngài rất vui vẻ nói: “Tôi sống ở chùa Lai Phật mấy chục năm rồi, hộ khẩu còn ở bên ngoài, tôi muốn sớm chuyển hộ khẩu trở về, như hôm nay cuối cùng mãn nguyện rồi.” Ngài cười rất vui vẻ.

Mùa thu năm 2008, lão Hòa thượng trịnh trọng đem chùa Lai Phật ủy thác cho Pháp sư Ấn Chí đệ tử của Ngài. Về việc quản lý tự viện, Ngài nói với Pháp sư Ấn Chí: “Đừng sợ không có chùa, chỉ sợ không có đạo.” Ngài còn căn dặn Pháp sư Ấn Chí: “Không điếc không mù, không xứng đáng trụ trì”, ý là bảo Pháp sư phải nhẫn, phải nhường.

Ngôi chùa nhỏ này ở dưới quê, rất dễ bị xem thường, không ai muốn ở, cũng không ai đến tranh giành, người chân chánh tu hành ở đây tâm sẽ an. Lão Hòa thượng Hải Hiền ở đây bình bình an an đã sống mấy chục năm, không tranh với người, không cầu với đời, Ngài hoàn toàn dựa vào cuộc sống nghề nông, cho nên không cầu ai, không cần thiết ai cúng dường, lúc vãng sanh thị hiện tướng tốt lành, lấy đây để độ hóa chúng sanh.

Sau Khi Lão Hòa Thượng Vãng Sanh

Sau khi lão Hòa thượng vãng sanh, trụ trì chùa Lai Phật, Pháp sư Ấn Chí trịnh trọng tuyên bố mấy việc.

Thứ nhất, chùa Lai Phật vì triệt để kế thừa gia phong của lão Hòa thượng Hải Hiền, sau này sẽ không cho đăng ký (tức vào tá túc trong chùa), cũng chính là nói, bất luận là Pháp sư xuất gia hay là cư sĩ tại gia, nếu có muốn nghỉ lại ở chùa Lai Phật, cả thảy tự viện đều không tiếp đãi.

Thứ hai, nếu có người đến chùa Lai Phật chiêm ngưỡng Thánh tích, bao gồm mộ tháp của lão Hòa thượng Hải Hiền và nhục thân của Pháp sư Hải Khánh, tự viện hoan nghênh, thế nhưng không tiếp nhận tiền của cúng dường. Tự viện hy vọng duy trì gia phong của chính mình, tự mình trồng trọt để duy trì chi phí sinh hoạt của chính mình. Đây là gia phong được hình thành từ lão Hòa thượng Hải Hiền 92 năm lao tác không ngơi nghỉ, thật sự là nông tịnh song tu.

Thứ ba, nếu có phát tâm ghi âm đĩa quang hoặc ấn tống kinh sách, tự làm chế tác thì được, vui lòng đừng gởi tiền đến chùa Lai Phật. Tự viện không lớn, người xuất gia không đông, hy vọng có thể để những người xuất gia tu hành này nhất tâm niệm Phật, không mệt nhọc vì sự việc khác.

Sau cùng, đạo phong của chùa Lai Phật là một câu “A Di Đà Phật” niệm đến cùng, không tham dự tranh luận nào khác, “Nếu muốn Phật Pháp hưng, duy chỉ có Tăng khen Tăng”.

Chùa Lai Phật hiện nay, chúng lưu trú khoảng 20 người, kiên trì Phật thất quanh năm, chỉ ngữ niệm Phật.

Đệ tử tại gia và đệ tử xuất gia đều phát nguyện lấy lão Hòa thượng Hải Hiền làm tấm gương, tuân theo đạo phong của lão Hòa thượng Hải Hiền: Một câu Phật hiệu niệm đến cùng, lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy, lục hòa đạo tràng, bách nhẫn gia phong, cần lao, tiết kiệm, mang Phật Pháp thực hiện đầy đủ trong cuộc sống, công việc và xử sự đối người tiếp vật.

13. Một Ngày Không Làm, Một Ngày Không Ăn

Pháp sư Ấn Quang Tổ sư Tịnh độ tông Trung Quốc dạy bảo chúng ta, vào thời đại này của chúng ta, đạo tràng càng nhỏ càng tốt, bởi vì không cần bận tâm tiếp đãi, chiếu cố khách, tự mình có thể dụng công.

Chùa Lai Phật không lớn, chúng cư trú cũng chỉ có năm người, có lúc còn ít hơn. Ngôi chùa nhỏ giữa thôn này, quanh năm không người đến thắp nhang. Không có nhang đèn, không có cúng dường. Cở sở kinh tế mà ngôi chùa nhờ đó sinh tồn toàn bộ dựa vào nông canh, nếu không siêng năng cày cấy, việc sinh sống của chùa đã gặp trắc trở.

“Một ngày không làm, một ngày không ăn”, đây là phong thái thời nhà Đường lưu lại. Người tu đạo chân chánh trong ngoài từ cổ chí kim, đối với sự ham muốn thụ hưởng vật chất đều vô cùng nhợt nhạt. Phật giáo sau khi truyền đến Trung Quốc, Đại sư Bách Trượng đề xướng tự cung tự cấp, đề xướng nông canh, đây là nguồn kinh tế của chùa chiền. Có khởi nguồn này rồi, thì người xuất gia có thể không dựa vào tín đồ nữa, không hóa duyên, không quyên góp, thì tâm định rồi, không phan duyên nữa. Lão Hòa thượng Hải Hiền không biết chữ, công việc cả đời chính là làm việc cày cấy. Pháp sư Ấn Chí nói: “Sư phụ, cả đời Ngài là nông dân thuần túy chân chính, là một lão bá tánh, là một nông dân tận lực, Ngài thật sự một đời không rời khỏi ruộng đất, nhưng lão Hòa thượng hiện ra là tướng xuất gia.”

Hễ là chùa chiền mà lão Hòa thượng thường trú hoặc Phật đường, Ngài thường đi chùa Thiên Phật, chùa Lai Phật, chùa Viên Minh, cư sĩ Lâm Xã Kỳ, niệm Phật đường Nghĩa Ô Nam Dương, Phật đường Lục Phương, đều có rất nhiều dụng cụ và nông cụ dùng trong công việc của Ngài: rìu, búa, cưa, kiềm và cuốc v.v…, đặt chung với nhau tưởng chừng như bộ sưu tập lớn về dụng cụ! Lão Hòa thượng đi đến đâu làm đến đó, thường nghe một câu nói mà người khác mô tả Ngài, đó là: “Ngài một ngày từ sáng đến tối đều không rảnh, mà công việc gì cũng làm.” Ngài không làm việc này thì làm việc kia, nếu như nhìn thấy Ngài có lúc rảnh, thế thì nhất định là ngồi ở đó nhỏ tiếng niệm “A Di Đà Phật” đấy.

Năm 2008 đến năm 2009, lão Hòa thượng Hải Hiền sống ở chùa Thiên Phật một năm. Một ngày mùa đông năm 2008, lão Hòa thượng đang đào một gốc cây rất to trước viện, dưới đất đã được Ngài đào một cái hố to rất sâu, đầy người đầy mặt lão Hòa thượng đều là đất sét. Pháp sư Ấn Hàm trụ trì chùa Thiên Phật bên cạnh Ngài nói: “Sư phụ à, thầy đừng đào thêm nữa, gốc cây lớn như vậy, thầy đào đến khi nào chứ? Vứt bỏ ở đó đợi nó tự ủ nát được rồi.”

Lão Hòa thượng không dừng tay, Ngài vừa tiếp tục đào vừa nói rằng: “Làm việc gì con đừng sợ làm khó, ta không dừng đào, dù sao vẫn có thể đào lên. Đào lên được có thể đun nấu, đất trống lại có thể trồng rau cải, con để đây đợi đến nó tự ủ nát, phải đến khi nào chứ?”

Lúc này có ba người thanh niên từ bên ngoài đi vào, họ đến thăm lão Hòa thượng. Pháp sư Ấn Hàm lắc đầu, bộ dạng không biết làm sao, thầy ấy quay đầu lại nói với một thanh niên quen biết trong số họ: “Vốn đón Ngài ấy về đây để muốn cho Ngài ấy hưởng mấy ngày phước yên tĩnh đó, kết quả lại làm công việc cho tôi rồi. Một ngày từ sáng đến tối đều không rảnh, khuyên sao Ngài ấy cũng không nghe, tôi thật là không còn cách nào với Ngài ấy nữa hết!” Vừa nói vừa xoay người đi ra hậu viện.

Lão Hòa thượng mãi không dừng tay, lúc này quay đầu đi, nhìn hình bóng của Pháp sư Ấn Hàm, cười hi hi như một đứa trẻ vậy.

Pháp sư Ấn Chí mô tả sư phụ của thầy ấy “thật sự đáng yêu”! Thầy ấy nói: “Lão Hòa thượng được người tôn kính nhất, lão Hòa thượng dáng vẻ đáng yêu đó, dáng vẻ yêu người đó, thật không ngôn ngữ nào tả xiết!”

Lão Hòa thượng đi đến đâu đều không nghỉ ngơi.

Có một cái tết, lão Hòa thượng ăn tết tại chùa Tháp Viện. Sáng mùng một tết, trời đang tuyết lớn và mạnh, mọi người bỗng phát hiện lão Hòa thượng mất tiêu rồi. Các vị Pháp sư trong chùa đều rất khẩn trương, lật đật gọi điện thoại cho cư sĩ Vương chùa Thanh Tuyền núi Đồng Bách, Pháp sư Ấn Sanh trụ trì chùa Thanh Tuyền và cư sĩ Vương hai người nghe tin lập tức từ chùa Thanh Tuyền chạy xe vội đến chùa Tháp Viện.

Tuyết rơi thật lớn quá, dấu chân người vừa đi qua liền bị tuyết phủ trắng xóa ngay, tuyết trên đất không có lưu lại bất kỳ vết tích nào, mọi người hoàn toàn không có cách gì phán đoán được là lão Hòa thượng đi về hướng nào cả. Một nhóm người đã tìm kiếm rất lâu không đạt mục đích, không chút thu hoạch. Lúc này trong lòng mọi người bắt đầu bất an, chỉ lo lão Hòa thượng sẽ có sơ suất gì, họ sốt ruột nhắm hướng đầu núi gọi to tên lão Hòa thượng.

Đúng lúc mọi người đành chịu bó tay, thình lình phát hiện trên đỉnh núi dường như có một bóng người đang di chuyển xuống núi. Mọi người đều nói đây không thể nào là lão Hòa thượng, bởi vì tuyết gió quá lớn, cho dù ngay cả người trẻ tuổi cũng không dám tùy tiện lên trên đỉnh núi vào lúc này, huống chi Ngài trên 100 tuổi? Mọi người vừa bàn bạc, vừa không chuyển dịch con ngươi, dán chặt vào bóng người đó, lo người ấy tan biến trong tầm mắt. Bóng người chầm chậm từ xa đến gần, cuối cùng nhìn rõ ràng rồi, chỉ thấy lão Hòa thượng vác trên vai một cây khô to bằng miệng bát, đi đến từ từ mà lại vững vàng. Mọi người cùng chen lên trước, đỡ lấy cành cây khô trên vai lão Hòa thượng. Lão Hòa thượng cười nhìn mọi người, khoan khoái nói: “Đi, chúng ta đi sưởi ấm thôi!” Vừa nói ngài rời khỏi ngay. Để lại mấy người này ở chỗ cũ, trố mắt nhìn nhau một hồi, dở khóc dở cười.

Bất kể là gió thổi hay tuyết rơi, lão Hòa thượng cứ hễ rảnh rang thì muốn làm việc. Một lần, mùa gặt cây cải dầu, đột nhiên mưa xối xả, mọi người đều chạy về hướng cổng lớn của chùa tránh mưa, lão Hòa thượng lại một mình cầm lấy lưỡi liềm chạy vào trong ruộng. Ngài vừa vào đến ruộng, mặt trời đã hiện ra, mưa cũng tạnh rồi, lão Hòa thượng bèn một mình bắt đầu gặt cải dầu.

Lão Hòa thượng một ngày đến tối không giờ rỗi, Ngài luôn có thể tìm ra việc để làm. Một ngày mùa đông năm 2008, trời rất lạnh, một mình lão Hòa thượng đang làm việc trước cổng lớn chùa Thiên Phật, xa xa nhìn thấy một cư sĩ đang chạy xe đến hướng chùa, thì cười và chào hỏi cô ta: “A Di Đà Phật, trở về rồi! Trên đường lạnh, mau chóng vào nhà nhé!”

Cư sĩ dừng xe lại hỏi Ngài: “Trời lạnh như vậy, sao

Ngài còn ở đây làm việc chứ?”

Lão Hòa thượng nói: “Cỏ mọc bên đường này, bây giờ phải làm rồi, nhìn lại khó coi, các trẻ con học sinh đi lại cũng không tiện. Tôi nghĩ dùng cái xẻng san bằng cỏ này, sau đó lại phủi quét, vừa dễ đi cũng dễ nhìn nữa.”

Lão Hòa thượng thật sự từ bi với người đến tột cùng, niệm niệm đều nghĩ cho người khác, không nghĩ cho bản thân.

Một ngày không làm, một ngày không ăn. Ngài sống một ngày thì làm việc một ngày, siêng năng mà làm, một chút cũng không lười nhát, một chút cũng không trốn tránh khó nhọc. Pháp sư Khai Trung, người thường xuyên có cơ hội gần gũi với lão Hòa thượng nói, lão Hòa thượng có “sự cần lao và kiên nhẫn vượt hẳn người thường”!

Trước cửa phòng nhỏ chùa Thiên Phật mà lão Hòa thượng sống, trước đây cũng là con đường mà học sinh đi học và tan học ngang qua, phía trên trải đầy gạch vụn và đá cứng, rất cứng chắc. Ngài nói bây giờ con đường này không ai đi nữa, đất trống để không thế thì tiếc lắm! Thế là tự mình một cuốc một xẻng đào bới gạch đá trên mặt đường, thật sự là “có công mài sắt, có ngày nên kim”. Trải qua nhiều ngày lao động không mệt mỏi, con đường nhỏ đã bị bỏ hoang, mặt đường cứng chắc lạ thường này, thật sự đã được lão Hòa thượng sửa sang thành đất nông nghiệp tơi xốp, bằng phẳng rồi. Ngài lại tự tay bóc từng hạt giống đậu phộng, sau đó gieo đều vào trong đất. Từ khâu san bằng đất đến gieo hạt, Ngài đều tự mình làm.

Trời không phụ lòng người, mùa thu năm ấy đã mừng vui thu hoạch lớn.

Phía sau đại điện của chùa còn có một mảnh đất trống rất hẹp, Hòa thượng Hải Hiền cũng lật sâu nhặt kỹ, sau đó trồng xuống một số khoai lang, cũng thu hoạch phấn khởi như vậy.

Lão Hòa thượng một ngày trước khi vãng sanh, ban ngày vẫn làm việc giống như mọi ngày, Ngài đã làm cả ngày, nhổ cỏ, tưới nước, san đất trong vườn rau. Cái gọi là làm một ngày Hòa thượng gõ một ngày chuông, một ngày không làm, một ngày không ăn, lão Hòa thượng Hải Hiền thật sự là nghiêm túc, có trách nhiệm với công việc, Ngài kính sự, kính vật, đối với công việc kính nghiệp.

14. Cái Gì Cũng Bảo Người Hầu Hạ, Thế Thì Thụt Lùi Rồi

Không Phiền Người

Đất chùa Lai Phật nằm ở một nơi hẻo lánh không giàu có, tự viện không người cúng dường, lương thực đều dựa vào tự trồng. Trong mảnh ruộng đồng ngoài tự viện, gần như ngày ngày có thể nhìn thấy bóng dáng của lão Hòa thượng Hải Hiền, đào đất, nhổ cỏ, trồng lương thực, trồng rau cải, còn phải thu dọn sân, nhặt phân nhặt củi… từ sáng đến tối, hết trong đến ngoài bận rộn không ngớt.

Có một lần một vị cư sĩ nhìn thấy lão Hòa thượng đang chẻ củi trong chùa, thì khuyên Ngài rằng: “Ngài tuổi tác lớn như vậy rồi, thì đừng làm những công việc này nữa, mệt quá rồi phải làm sao!”

Ngài cười nói: “Làm người có nhiều công việc mà! Tự mình có thể làm thì tự mình làm, đừng trông chờ người khác.”

Lão Hòa thượng không thích gây phiền phức cho người khác, tự mình có thể làm được, nhất định không để người khác làm, trừ khi tự mình thực tế không thể làm được, mới để người khác giúp đỡ. Đồ dùng, đồ mặc của chính mình, Ngài đều tự giặt; quần áo rách rồi, Ngài cài cái đê tự mình khâu vá, chưa từng mở miệng làm phiền người khác; cưa, búa, kiềm, cờ lê dùng trong khi làm việc, Ngài đều tự mình ra phố mua. Ngài thân thể khỏe mạnh, làm việc chuyên chú, động tác thông thạo, công việc thủ công tỉ mỉ. Ngài nói: “Tôi còn có thể đi lại, mắt lại không hoa, có thể làm thì tự làm, cái gì cũng bảo người hầu hạ, vậy thì thụt lùi rồi.”

“Thụt lùi” từ này, ngoài có ý lùi bước, thụt lùi ra, cũng dùng để ví, vì ý chí suy thoái hoặc gặp phải khó khăn mà lui lại.

Năm đó lúc chuẩn bị khôi phục xây dựng lại chùa Lai Phật, cư sĩ Vương Xuân Sanh đến núi Đồng Bách thỉnh lão Hòa thượng Hải Hiền đến chủ trì đạo tràng chùa Lai Phật, nhưng lão Hòa thượng bấy giờ đang chuẩn bị khôi phục chùa Tháp Viện, cho nên chỉ phái bốn người đệ tử đến chùa Lai Phật, Ngài thì tự mình ở lại chùa Tháp Viện, chỉ là thỉnh thoảng phải đi chùa Lai Phật trú ít hôm. Bấy giờ, xe hơi rất ít, lão Hòa thượng mỗi lần đều là bộ hành đi đến chùa Lai Phật, đại khái phải đi hơn 120 130 dặm đường cơ. Tuy nói lúc bấy giờ thân thể Ngài vẫn cừ như trai trẻ vậy, nhưng rốt cuộc cũng là người ngoài 70 rồi.

Cư sĩ Vương rất thành khẩn nói với lão Hòa thượng: “Sư phụ! Ngài đừng tự đi trở về nữa, khi nào con chạy xe đi gọi Ngài, Ngài mới trở về.” Nhưng lão Hòa thượng không chịu phiền ông ấy, mỗi lần vẫn là y như thế tự mình bộ hành đi đến.

Ngay cả lão Hòa thượng đã hơn 100 tuổi rồi, Ngài vẫn như vậy, có thể bộ hành thì không phiền người khác. Lão Hòa thượng có lúc phải ở chùa Thiên Phật của đệ tử Pháp sư Ấn Hàm trọ một khoảng thời gian. Thời gian đó, Ngài có lúc phải ra ngoài làm việc. Trạm xe cách chùa Thiên Phật cũng xấp xỉ 5 dặm, lão Hòa thượng thường xuyên xuống xe rồi đi bộ về. Ngài đã không chịu tiêu tiền thuê xe, cũng không đồng ý phiền hà đệ tử đi đón Ngài. Ngài cả đời tiết kiệm, chịu khó, mọi nơi đều đặt việc giúp đỡ người khác, thuận tiện cho người khác lên hàng đầu, tự mình cực khổ thêm cũng không quan trọng.

Cư sĩ ở Nam Dương thường thường đón lão Hòa thượng đi niệm Phật đường Nam Dương ở mấy ngày. Mỗi lần đi, một cư sĩ trẻ tuổi nhiệt tình phụ trách đón đưa Ngài đều nói với lão Hòa thượng: “Ngài có việc gì thì cứ bảo họ gọi con bất cứ lúc nào, gọi con lúc nào đến lúc đó. Muốn đến nơi nào chơi, thì con lập tức chở Ngài đi.”

Lão Hòa thượng cũng chưa từng một lần ra ngoài đi chơi, nhưng có lúc Ngài có thể đến huyện Tây Hiệp cách xa thành phố Nam Dương 100 cây số mua tràng hạt. Mỗi lần đến thời điểm đó, lão Hòa thượng bao giờ cũng hỏi thăm cư sĩ Vương trước mấy ngày: “Dạo này có việc gì không?” Chắc chắn sau khi nghe thấy cư sĩ Vương nói “không bận lắm”, lão Hòa thượng mới nói với ông ấy biết ý nghĩ và thời gian chuẩn bị đi huyện Tây Hiệp, để cư sĩ Vương sắp xếp lái xe đưa Ngài đi.

Lão Hòa thượng Hải Hiền sinh tiền rất thích tự mình xâu tràng hạt, trong túi mang bên mình của Ngài luôn chứa rất nhiều đồ lưu niệm kiểu như tượng Phật, vật trang sức, tràng hạt chuẩn bị sẵn kết duyên với đại chúng khi có thể.

Lão Hòa thượng đối xử với người cẩn thận chu đáo, mỗi lần sau khi cư sĩ Vương đưa Ngài về đến tự viện, Ngài đều tìm một số đặc sản của địa phương như khoai lang, đậu phộng tặng cho ông ấy, cư sĩ Vương muốn cho Ngài vui, cho nên mỗi lần cũng đều ngoan ngoãn, vui vẻ nhận lấy.

Thêu Thùa May Vá

Hình ảnh lão Hòa thượng đã dạy dỗ, khuyên bảo các đệ tử rằng: “Ăn khổ, mặc vá; muốn làm Hòa thượng, phải làm bà nương.”

Không những nơi mà lão Hòa thượng thường đi, đều có dụng cụ mà Ngài dùng làm việc, cho dù đã là tuổi cao 112, nếu có đi đến nơi nào, Ngài vẫn sẽ mang theo bên mình dụng cụ nhỏ loại bao kim chỉ, búa, kéo. Mắt của Ngài không bị hoa, vẫn có thể xỏ kim may quần áo.

Tháng 3 năm 2012, Pháp sư Ấn Vinh trụ trì chùa Viên Minh đón lão Hòa thượng đến chùa Viên Minh ở ít hôm. Pháp sư biếu sư phụ một chiếc tăng bào, lão Hòa thượng nhận lấy, mặc thử, áo hơi dài, thế là lập tức bắt tay vào tự mình sửa biên áo. Ngài ngồi trên một chiếc ghế ở góc tường ngoài sân, mặc lên người chiếc y bào mới sáng rực này, lấy kim chỉ mang bên mình ra, xắn lên một đường biên đáy của tấm y bào hơi dài, tay trái cầm kim, tay phải từng đường chỉ sửa xong biên áo.

Lão Hòa thượng 112 tuổi mắt không hoa, ngay cả công việc may vá, cũng không cần đeo kính, xỏ chỉ lại có thể một lần là thành công. Ngài làm công việc may vá động tác thông thạo, công việc còn làm được đẹp đẽ. Đáy biên mà Ngài may, nhìn từ bên trong, đường kim rất đều; nhìn từ mặt ngoài, nhìn không thấy đường kim. Một vị nữ cư sĩ lớn tuổi, ở bên cạnh nhìn thấy, không chịu được đi đến đưa tay ra nắm lấy một đoạn lão Hòa thượng đã may xong, tỉ mỉ xem tới lui tay nghề của lão Hòa thượng, cô ấy chỉ có cảm khái.

Lên Cây Hái Hồng

Lão Hòa thượng không muốn thêm phiền phức cho người, trong mấy năm trước khi vãng sanh, Ngài cứ nói: “Tôi muốn tranh thủ thời gian niệm Phật, cầu Phật A Di Đà đến đón tôi. Tuổi tác lớn rồi, lại không đi, sẽ thêm nhiều phiền phức cho người đấy.”

Kỳ thực, mãi đến trước khi vãng sanh, Ngài đều hoàn toàn có thể tự lo liệu, không cần thiết sự phục vụ và chăm sóc của người khác, 112 tuổi rồi, vẫn là tự mình làm đủ loại công việc, có tín đồ đến thăm Ngài, Ngài còn trèo lên trên cây hái hồng cho mọi người.

Mùng 9 tháng 8 âm lịch năm 2012, mấy vị cư sĩ Nam Dương đến chùa Lai Phật thăm lão Hòa thượng Hải Hiền, lão Hòa thượng rất vui mừng, tự mình dời thang gỗ, giống như người trẻ tuổi vậy, trèo lên cây hồng của chùa hái hồng. Thân thể của Ngài khỏe mạnh biết bao, không cần nói cũng biết.

Chẳng bao lâu, lão Hòa thượng đã hái được một rổ hồng đầy ắp. Sau khi xuống, lão Hòa thượng đem một ít trái hồng vẫn còn lá, từng trái từng trái phân cho mỗi một vị cư sĩ. Nhìn thấy lão Hòa thượng ở đó từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài bận rộn vì mọi người, các cư sĩ đang có mặt, ngoài kính phục và kinh ngạc tán thán ra, đều cảm động trước sự từ bi và chân thành của lão Hòa thượng, lúc mọi người đón lấy trái hồng trên tay lão Hòa thượng, lúc nâng vào trong lòng, vành mắt lệ trào.

15. Có Thể Chịu Khổ Mới Có Thể Hết Khổ

Mỗi ngày vào lúc ba giờ sáng Ngài thức dậy, sau khi thức dậy thắp hương, lạy Phật, niệm Phật, nhiễu Phật Đây chính là thời khóa sáng của Ngài, sau đó thì bắt đầu một ngày lao động. Học Phật 92 năm, có thể ngày ngày như thế, quả thật là rất vất vả.

Một đời này Ngài đều chịu khổ, lúc 12 tuổi, quê nhà đại hạn, nông dân không có thu hoạch, cha Ngài đành phải đi ra ngoài xin ăn, trên đường đi bị thổ phỉ đánh chết, chính Ngài cũng từng đi xin ăn. Ngài biết bây giờ chịu khổ cực một chút, lẽ đương nhiên, “có thể chịu khổ mới có thể hết khổ”. Cho nên, Ngài dũng mãnh tinh tấn.

Thích Ca Mâu Ni Phật trước khi nhập diệt, tôn giả A nan xin hỏi Phật: Phật tại thế chúng con nương Phật làm thầy, Phật không còn tại thế chúng con nương ai làm thầy vậy? Thích Ca Mâu Ni Phật đã nói hai câu: “Lấy giới làm thầy, lấy khổ làm thầy.”

Cuộc sống bần hàn, khiến cho chúng ta có tâm xuất ly. Một người tu hành, không thể trì giới, không thể chịu khổ, là không thể vượt thoát lục đạo luân hồi.

Lấy người niệm Phật mà nói, mục tiêu là cầu sanh Thế giới Tây Phương Cực Lạc. Cho nên một người tu đạo, bất luận tại gia, xuất gia, cuộc sống có thể bần hàn tốt nhất.

Trong cuộc sống của lão Hòa thượng Hải Hiền không cần người chăm sóc, tự mình chăm sóc chính mình, cả đời Ngài chấp nhận chịu khổ, đặc biệt có thể chịu khổ, Ngài nói với các cư sĩ đến chùa niệm Phật: “Chư vị đến đây phải có thể chịu khổ, có thể chịu khổ mới có thể hết khổ.”

Lão Hòa thượng một đời chưa từng hưởng thụ qua. Một năm trước khi Ngài vãng sanh, mấy vị cư sĩ Nam Dương phỏng vấn lão Hòa thượng một lần. Mọi người rất hứng thú đối với những việc từng trải của lão Hòa thượng, đã hỏi rất nhiều câu hỏi. Lão Hòa thượng nói với họ, năm xưa Ngài đã chăn qua trâu, cày qua ruộng, làm việc chân tay… còn ở núi Đồng Bách đã khai khẩn 14 núi hoang. “Chư vị nghĩ tôi hưởng thụ à?” Lão Hòa thượng cười hỏi ngược lại. Không đợi cư sĩ trả lời, Ngài lại nói tiếp: “Tôi không có hưởng thụ đâu!”

Lão Hòa thượng ngày thường có cơ hội thì sẽ nhắc nhở mọi người: “Niệm Phật tu hành phải có thể chịu khổ, lấy khổ làm thầy, lấy giới làm thầy, không thể mưu cầu cúng dường, hưởng thụ.” Ngài nói giọng Hà Nam một cách rất hình tượng: “Chịu khổ nha, mặc vá nha; muốn làm Hòa thượng, phải làm bà nương.” Lão Hòa thượng nói “phải làm bà nương”, ý là phải biết hầu hạ người.

Chịu một chút gian nan nho nhỏ, chịu một chút khổ cực nho nhỏ, lão Hòa thượng hoàn toàn không để trong tâm.

Ngày 23 tháng 7 năm 2011, thời tiết ngày hôm đó rất nóng nực. Lúc đó đang là tiết Trung Phục, ba giờ chiều, người bình thường ngồi dưới bóng râm của cây đã phải cảm thấy khô nóng không chịu nổi, thế nhưng lão Hòa thượng lại đội nắng gắt, chuyên chú cuốc cỏ trong ruộng bắp hừng hực hơi nóng, chẳng lẽ lão Hòa thượng không tránh nóng sao?

Đồ đệ của lão Hòa thượng, Pháp sư Ấn Chí đã chuẩn bị xong một thùng nước lạnh, đến trước mặt lão Hòa thượng, nói rằng: “Sư phụ à, thầy rửa ráy rồi nghỉ ngơi chút đi, trời nóng lắm, đừng làm nữa!” Pháp sư kiên quyết kéo lão Hòa thượng đến phía dưới lầu cửa của tháp lâm, tháo thùng bao bì bằng giấy trải trên đất, để lão Hòa thượng nằm phía trên nghỉ ngơi chút.

Lão Hòa thượng thuận theo nằm xuống, tay phải gối đầu, tay trái vắt lên trên đùi, nằm nghiêng phải. Tư thế nằm ngủ kiểu này hoàn toàn tương ưng với nghi tắc và uy đức đi đứng nằm ngồi mà trong giới luật quy định cần phải có.

Pháp sư Ấn Chí ở bên cạnh săn sóc vừa dùng khăn tay ướt lau mồ hôi trên mặt của lão Hòa thượng, không có cách nào, nửa cầu khẩn nửa dặn dò rằng: “Sư phụ à, trời nóng, thầy đừng làm nữa, đợi mát mẻ rồi chúng ta lại làm. Thầy cứ làm vậy nữa, các đệ tử biết phải làm sao.”

Lão Hòa thượng không trả lời Pháp sư, trong miệng chỉ niệm câu “A Di Đà Phật”.

Còn có một lần, ngày mùa đông sau cùng ngay trước khi lão Hòa thượng vãng sanh, trong chùa có mấy vị khách đến, chuẩn bị trú một thời gian ít bữa ở chùa Lai Phật. Bởi vì chùa ngày thường rất ít có người đến, việc đến của họ làm cho chùa trở nên náo nhiệt lên. Trước một bữa cơm tối, lão Hòa thượng đang chẻ rễ cây, mọi người quây quần bên lão Hòa thượng, đợi Ngài khai thị cho mọi người.

Lúc này, một vị không quen biết lão Hòa thượng nhìn thấy tay Ngài bị cọ xát, thì ngồi xổm người xuống nói với lão Hòa thượng: “Ngài đừng chẻ thêm nữa, tay đã chảy máu rồi.”

Lão Hòa thượng giơ tay lên xem qua, nhìn người thanh niên nhẹ nhàng nói một câu: “Không phải chỉ một chút máu sao, anh sợ cái gì chứ?” Nghe lão Hòa thượng nói như vậy, mọi người bỗng nhiên cười phá lên. Một câu nói của lão Hòa thượng, làm cho bầu không khí chốc lát nhẹ nhõm sinh động lên.

Một lát, Pháp sư Ấn Toàn qua mời lão Hòa thượng đi ăn cơm, lão Hòa thượng nói chầm chậm: “Để đó nguội tí trước, ta chẻ nó ra mới đi ăn.”

Pháp sư Ấn Toàn vừa nghe, lập tức giành lấy công cụ trong tay lão Hòa thượng, nói: “Sư phụ! Thầy đi ăn đi, để con chẻ!” Vừa nói vừa lấy rìu bổ trên rễ cây, xách lên cái búa nhắm lên đầu rìu nện.

Lão Hòa thượng vội vàng nói: “Chậm một chút! Chậm một chút! Đừng nện hư rìu đấy.” Lời nói vừa dứt, cán rìu quả nhiên bị nện đứt rồi. Lão Hòa thượng một chút cũng không có ý oán trách Pháp sư Ấn Toàn, đứng người dậy cười gọi những người khác nói: “Đi, chúng ta đi ăn cơm thôi!”