Long Thư Tịnh Độ

LỜI BẠT CHỨC TRẠNG NGUYÊN ÔNG LƯU THỊ CHẾ VIẾT

Trước nghe đức Lục Tổ cùng ông Di Sử Quân luận tướng trạng Tây phương, lời giản dị, ý rất rõ ràng. Đông (Ta bà), Tây (Tịnh độ) không hề xa cách, nhưng không lấy gì mô tả tướng trạng để thuật lại cho lớp sau, kịp xem văn Tịnh độ của ông Vương Nhựt Hưu ai dè rành rành vậy!

Số là, pháp không đốn, tiệm, nhưng căn có lợi và độn, cho nên đức Lục Tổ vì bậc người thượng trí, thuyết pháp đệ nhất nghĩa. Nên dời Tây qua Đông ở trong giây phút nói rồi tỉnh ngộ, không chờ nghĩ nghị, còn ông Vương Nhựt Hưu toan muốn khai ngộ cho kẻ hạ căn, luận làm bộ này, chỉ đường lối đi về Tây phương, nên lật đật khắc bản ấn hành mà sợ hành không được rộng, cũng bởi một tâm thương người, khá gọi rằng: đã Cần lại Thiết vậy.

Có người nhân được văn ông Vương Nhựt Hưu mà ngộ nhập ấy đâu chẳng phải. Đặng chim bẻ ná, được cá quên (phá) nôm ư!

Niên hiệu Thiệu Hưng, năm Nhâm Ngọ tháng sáu ngày mùng sáu, ông Mộc Nọp, tên Lưu Chương, biệt hiệu Lưu Thị chế viết lời bạt này.

LỜI BẠT CỦA NGÀI DIỆU HỶ TỨC NGÀI ĐẠI HUỆ THIỀN SƯ VIẾT (LỜI NGÀI ĐẠI HUỆ NÓI)

Ông Long Thơ Vương Hư Trung Nhựt Hưu, sau khi bác lãm quần thư, lại để tâm xem kinh Phật, lấy việc lợi người làm nhiệm vụ mình, thật đáng gọi ông là bậc “Hỏa trung liên giả” (Sen mọc trong lửa) hay là tức tục nhi chân, cư trần bất nhiễm. Phật nói: Tự mình chưa độ, trước lo độ người là: Bồ tát phát tâm. Tự giác đã viên, lại hay giác người là: Như Lai ứng thế.

Ta (Diệu Hỷ) khen chí ông Long Thơ nên đề lời bạt sau đây. Nếu bậc đã thấy tánh mình là Di Đà, tức rõ Tịnh độ tại nơi tâm, bằng người chưa đặng như thế, thời quyển văn ông Long Thơ này, công chẳng luống uổng vậy.

Năm Canh Thìn, tháng 8, ngày 20, chùa Song Kinh, ngài Diệu Hỷ hiệu Tôn Hạo viết lời bạt này, tại nhà sách của Lưu Cảnh Văn (xứ Trung Hoa).

LỜI MỘNG KÝ NGƯỜI LÝ THỊ Ở ĐẤT LÔ LĂNG (xứ Trung Hoa)

Người Ngạn Bật, là người con nhà họ Lý. Trong niên hiệu Càng Đạo, năm Quý Tỵ, trong nhà mắc chứng bệnh dịch. Ngày mùng 5 tháng 4, Ngạn Bật cũng bệnh, cơm thuốc không nạp, đến sớm mai ngày 19, nằm mộng thấy một người mặc áo rộng hình dạng thanh bai, lấy tay rờ trên mình Ngạn Bật và nói ta cho Ngạn mau mạnh. Ngạn Bật sợ nói: Ông là người nào?

- Ta là Long Thơ.

- Tôi có bệnh dậy không nổi, có phương chi cứu tôi lành mạnh chăng?

- Ngươi có nhớ chàng Quan Trọng dạy ngươi niệm Phật không?

- Nhớ và mỗi ngày tôi vẫn tụng niệm Phật A Di Đà không thôi.

- Ngươi dậy ăn cháo trắng, bệnh liền mạnh.

Bấy giờ Ngạn Bật thức dậy ăn cháo trắng bệnh liền mạnh. Sau thấy tượng vẽ ông Long Thơ, giống in như người thấy trong mộng, Ngạn Bật có nghe, cư sĩ là người lão thông 6 kinh, lại rành bộ kinh Dịch dạy người không mỏi, kẻ tới học rất đông đảo. Người Tạ Quân cất nhà Tịnh Dật cúng cho ông, kẻ lương gia tử đệ dập dìu đầy ngoài ngõ. Ngày 11 tháng giêng, Ngạn Bật cho con đến học, chẳng bao lâu về nói: Cư Sĩ đêm nay giảng sách xong, tụng kinh lễ Phật như thường, nhưng đến canh ba, niệm vài tiếng Phật thật to và nói Phật đến rước ta, nói rồi đứng qua đời!

Đêm đó người trong nước có kẻ mộng thấy 2 người mặc áo xanh dẫn ông đi về hướng Tây. Truyền ra điềm tốt này, kẻ quen biết cùng người không quyến thuộc biết, rủ nhau đến lễ kính đầy nhà, nhưng tiếc vì không được nghe ông thuyết pháp luận.

Nhắc lại trước ba ngày chưa thị tịch, ông dặn cả các người gắng tấn đạo nghiệp, có nghe ông nói: “Sau này không còn thấy tôi nữa”. Trước 10 ngày đến viếng cụ Triệu Công, qua tịnh thất người bạn Hàng Tá nói rằng: Đạo nghiệp của tôi đã xong, giờ đi tốt. Rồi liền cộng số niệm Phật mỗi ngày tính kể: Chín trăm mười hai vạn năm trăm câu, dán trên vách nhà ông cụ Triệu Công Trưởng Lão.

Ôi! Nếu ta chưa phải là người căn tánh sáng ngỏ thấu lý tử sinh, thời không dễ gì đến bậc này! Ngạn Bật một phen bệnh gần chết, quan quách áo chăn đã bày ra ở trước, nhờ Cư sĩ ban ơn cứu giúp, bèn đặng mạnh lành, khá gọi là: “Cốt nhục tử sinh” vậy! Kẻ hoặc hỏi: Ngạn Bật mộng thấy là nhân tư tưởng mà thấy! Song việc hiệu nghiệm ăn cháo trắng đâu khá dối ư?

Chỉ biết Cư sĩ lòng bi nguyện thậm thâm, công muốn kịp người. Tuy ở trong cõi Thường Tịch Quang, nhưng không quên niệm lực, ngài khuyến tu Tịnh độ, kết duyên thành Phật, khá chẳng gắng vó và tiến tới hay sao?

Kính khắc tượng ngài và chép sự tích cảm ứng để rộng truyền không dám trôi lời, vì sợ lầm truyền người sau, cho nên thấy sao thuật vậy, chép đủ ra đây. Trong mong kẻ thấy người nghe kính tín, đồng nhờ lợi ích. Thần linh sáng ngỏ của ông Vương, thật chứng lời này!

Ông họ Vương tên Nhựt Hưu, tự Hư Trung hiệu Long Thơ Cư sĩ, năm này: ngày Hạ ngươn, đất Lô Lăng ngươi Lý Ngạn Bật kỉnh ghi lời bạt này.

TỰ LỢI LỢI THA

Kinh nói: Chưa đặng độ mình, trước lo độ người là Bồ Tát phát tâm. Tự giác đã viên, lại hay giác tha là Như Lai ứng thế.

Chúng ta đáng bắt chước theo chí nguyện của ngài Long Thơ Vương Nhựt Hưu. Sau khi bác lãm quần thơ, để tâm qua đạo Phật, lấy việc lợi người làm nhiệm vụ mình, thật là một “Hỏa trung liên giả” hay là tức tục nhi chân cư trần bất nhiễm. Nếu thấy tánh mình là Di Đà, liền rõ nơi tâm là Tịnh độ. Bằng chưa như thế thời bộ Long Thơ Tịnh độ này giá trị càng thêm giá trị.

TỰ LỢI LỢI THA

Thế nào tự lợi, lợi tha? Kinh Hoa Nghiêm nói: Một tức tất cả, tất cả tức là một, thật vậy. Tất cả giữa này không có cái gì một mình nó, mà đứng vững và tồn tại, như một chén cơm ta ăn đây không phải một mình ta làm ruộng mà có cơm ăn. Lại còn nhờ người thợ rèn, rèn phản, rèn cuốc mới có thể làm ruộng được, nhưng thợ rèn không thể tụ lực rèn phản, rèn cuốc đặng, lại còn phải nhờ người đi tìm mỏ sắt nữa kia v.v…

Trái lại, người làm ruộng, có cơm ăn nhưng không thể ăn cơm lạt, cần có người làm muối, nhưng người làm muối chẳng lẽ ăn muối không! Cần phải đem đổi gạo nấu cơm ăn. Nhưng cơm ăn không lẽ đổ dưới đất ăn! Cần phải có người làm chén, mà người làm chén, không lẽ ăn chén được, cần phải bán chén lấy tiền mua gạo nấu cơm ăn trở lại, cho đến người có tiền, cũng chẳng lẽ ăn tiền, mà cần nhất phải đem tiền mua vật này vật khác để ăn nữa.

Xem như thế thời trong vũ trụ này, từ loài người cho đến loài thảo mộc, không có một loài nào, riêng một mình mình mà được sinh trưởng và tồn tại. Ta không nên tự phụ rằng: Ta làm ta ăn không cần đến ai. Đừng nói đâu xa chính trong mâm cơm ta ăn đây thì biết, bao nhiêu công nghệ của bao nhiêu người rồi! Đức Phật dạy chúng Tăng khi ăn cơm phải tưởng phép “Tam Đề, Ngũ Quán” là nghĩa này. Khi sắp ăn, trước cúng dường mười phương Phật, cầu nguyện cho thí chủ, sau “Xuất sinh” (thí) cho quỷ thần ăn no đủ. Là không quên nghĩa tự lợi, lợi tha, và biết ơn tất cả. Chẳng những ở gần bên cạnh mà người ở đâu đâu, bấy lâu ta không quen biết, cũng đều là ân nhân với ta cả.

Ví như ta đau, tiêm một mũi thuốc, chẳng những ơn một ông thầy thuốc tiêm cho ta, mà là biết ơn bao nhiêu tất cả bậc tiền nhân đã có công lao chế tạo và làm sách để lại. Ta quán được như thế, thì tất cả đồng bào là ruột thịt, tương thân, tương ái. Khi ta ra đi, thấy tất cả người làm công này nghề khác. Người làm việc người, tức là làm việc cho ta. Ta làm việc ta, tức là làm việc cho người, vì rằng: Làm riêng mà ăn chung vậy.

Bộ Long Thơ Tịnh độ này từ đầu chí cuối, chỉ mục đích tự lợi, lợi tha. Ông Vương Nhựt Hưu sau khi thi đậu Tấn sĩ xem qua giáo lý Phật Đà cao thượng mà phát tâm, chớ không phải là kẻ “chán đời” và đem món thuốc cam lồ của đạo Phật giúp ích một phần trị an cho hội, chớ không phải ký sinh trùng. Như trong bộ sách này đã nói: Đạo Phật không khác như đạo Nho.

Đạo Nho dạy phép Tam cang, Ngũ thường, cũng như đạo Phật dạy tín đồ phép Tam quy, Ngũ giới đều là chủ nghĩa giúp ích nhân quần xã hội tự lợi lợi tha cả.

Vậy rất mong quý đạo hữu đồng tu, đồng học gắng tìm xem đạo lý, giáo lý Phật Đà cho chín chắn, hầu mong cải tạo thế giới bất lương, thường niệm Phật A Di Đà, để sửa chữa cho được một tâm hồn trong sạch. Giúp đỡ và đoàn kết tương thân liên ái, con thảo cha lành, hòa thuận yêu thương, đừng đánh đập nhau, đừng hà hiếp nhau, mạnh được yếu thua và nguyện cùng nhau thoát ly sinh tử và nguyện đồng cùng nhau sinh lên cõi Tịnh độ một nhà, khá vậy.

KẾT LUẬN

Người đời thường nhắc nhở luôn đến hai chữ “hạnh phúc”. Nhưng, hạnh phúc là gì? Đời không phải là một bức tranh vô cùng tuyệt tác nữa, mà trái lại, là một lớp phấn mỏng che dấu những gì xấu xa tội lỗi của con người, và là một trường mộng ảo không thôi nghĩ của những tư lợi nhỏ nhen do bản ngã thấp hèn sai sử. Thế giới rung rinh, màn trời chiếu đất, sự khốc liệt kết quả ngày nay, là do một định luật gây nhân kết oán từ vô lượng kiếp, đủ làm bằng chứng cho sự xét nghiệm!

Riêng mỗi chúng ta khi lành mạnh đã khổ, khi đau, già, chết còn muôn phần khổ não hơn nữa, nào là má cóp, răng long, da nhăn, lưng còng, chân tay run rẩy, lụm cụm đi đứng phải cậy người.

Đấy! Đời là thế đấy, vô lượng sự thống khổ luôn luôn bức bách, tử thần đứng chực mô tê, từ khi sinh đến khi chết, không một lúc nào chúng ta được thảnh thơi vui vẻ, muôn vàn đau khổ không sao kể xiết.

Hiện nay chúng ta cũng như tất cả mọi người, đang mang tấm thân giả dối, đang ở vào tình cảnh lầm than đau khổ, chính vì chúng ta còn chất chứa trong tâm những sự mê lầm, ích kỷ, độc ác, tham lam, nhận giả làm chân. Nói một cách khác là chính vì ta chưa thiết thực một lòng tu học theo lời Phật dạy.

Ngoài đạo Phật tìm đâu được một quan niệm chân chính về vũ trụ bao la, tìm đâu được phương châm cao quý để sống nhịp nhàng với tâm hồn bên trong và cảnh vật bên ngoài, vì chỉ trong sự nhịp nhàng hiếm có, nhưng phải cố gắng ấy, hạnh phúc của ta và tất cả mọi loài mới có thể thực hiện được.

Vả chăng vật chất chỉ là những làn sóng năng lực trôi xuôi, tinh thần chỉ là những tâm niệm. Cái có ta nắm trong tay sắp với không. Và cái không trong tay sắp đầy có. Danh vọng không vững chắc, mà tiền bạc cũng chẳng lâu bền. Nhưng giòng nước vô tình, thực vô tình, chúng hết ghé bến này đến ghé bến khác. Như bọt nước động nổi đó rồi tan đó, ai hoài công đón bắt, nắm giữ làm chi cho thêm thất vọng? Càng tham lại càng giận, vì lòng tham lam bao giờ cũng đi đôi với sự thất vọng, và bị thực tế cay nghiệt phũ phàng. Càng giận lại càng si mê, vì giận dữ là một lò lửa thiêu đốt tâm can và làm lu mờ trí sáng.

Xét kỹ chút nữa, thì thấy tâm ta tự hồi nào đến giờ, đâu trải qua vô số kiếp trì trục trong luân hồi, khi chịu thân này, lúc mang xác khác nhưng Tâm vẫn là Tâm, vẫn trước không đầu, sau không có đuôi (tiền tiền vô thỉ, hậu hậu vô chung), chỉ vì bị những tư tưởng tối tăm phân biệt choán lấp, nên phải ngăn ngại không có trí thông, gây ra vô số kiếp luân hồi nghiệp báo.

Nếu một khi tâm ấy đã tự biết tâm. Định tâm thì trí hiểu biết sáng tỏ. Tất cả sự ác độc đều chính ở trong tâm, mà đã còn ở trong tâm thì dù loài người càng khôn ngoan lanh lợi, càng bị tư tưởng lường gạt, làm cho nhân tâm trở nên khổ sở, ngày cũng như đêm, tâm trí bị thúc giục bởi những tánh tà điêu ngã chấp vì thế nên tâm trí chúng ta nếu chưa được trên nền tảng chân chính, thì không thể làm cho đời sống được hoàn toàn thiện mỹ.

Thân của ta là thân sinh diệt không ngừng, sống chết đều do tâm sai khiến, duy có tâm là chủ, nếu tự ý tâm ta gây ra việc dữ thì dẫu ta có muốn thân ta được chân chính, cũng không thể có chân đứng được.

Hơn nữa một khi tâm không còn ham muốn thì đối với sắc đẹp, tiếng hay, mùi ngon, vật lạ, danh vọng, quyền lợi không thể lay chuyển được lòng ta. Chừng ấy chúng ta không còn để tâm lưu luyến và siêng năng tự tiến để cải tạo hoàn cảnh nhân tâm đến chỗ thật đẹp và lành.

Bởi thế gian là đời, hễ mê nhân chịu quả là thế gian, thấy khổ của mình của đời mà ngao ngán nhàm chán, mà phát tâm tìm cho ra con đường thoát khổ. Xét như thế thì khi bảo rằng: Không, là khi giác quan ta không cảm giác được và khi ta bảo rằng: Sắc, là khi giác quan ta có tiếp xúc được với những luồng năng lực ấy. Thật ra vũ trụ không có chỗ nào cũng Có Không, và chỗ nào cũng Không Có. Cho nên Kinh Bát Nhã có nói: Sắc chẳng khác gì Không, Không chẳng khác gì sắc, Sắc tức là Không, Không tức là Sắc. Toàn là giả dối, như chiêm bao, vô thường, như mây khói, tương đối như màu sắc cả.

Những thí dụ như thế, có thể kể ra rất nhiều, chỉ tóm lại là chúng ta bị phụ thuộc chặt chẽ vào một sự tổ chức của nhục thể vậy.

Phật Pháp bất diệt, đó là định luật duy nhất, Đức Phật khi đã giác ngộ tâm trí vắng lặng và trong suốt, không những tự giải thoát, mà còn là một gương sáng hoàn mỹ để truyền bá cái chân lý duy nhất và bất diệt cho mọi loài cùng giải thoát.

Yếu Ngôn

Kính chào quý bạn độc giả!

Toàn bộ LONG THƠ TỊNH ĐỘ này, từ đầu chí cuối, không ngoài mục đích khuyến người về pháp môn niệm Phật và tin luật nhân quả.

Do chỗ dụng tâm hay khéo của ngài Long Thơ Vương Nhựt Hưu, soạn rút trong bộ này sách khác, sưu tập làm thành một bộ.

Hôm nay dịch giả cũng thể theo ý ấy, dịch ra Việt ngữ và thêm vào một đôi chỗ, cũng viết liền văn, dễ đọc, dễ hiểu để giúp trình độ những kẻ sơ cơ dễ phát tâm tin sâu nhân quả và chí niệm Phật hăng hái thêm lên. Chỗ mô thích hợp đều có dẫn, không luận: Nội điển, ngoại điển, lời cổ ngữ, hay câu chuyện thường ngôn.

Vậy rất trông mong quý bạn đọc nào đã có xem qua bộ LONG THƠ TỊNH ĐỘ bằng Hán văn, cũng nên biết cho.

Đa tạ PHƯỚC BÌNH