Liễu Phàm Tứ Huấn Giảng Giải

Tập 16

Chư vị đồng học, xin chào mọi người!

Chúng ta xem tiếp một đoạn sau cùng về “bán mãn”. “Hựu vi thiện, nhi tâm bất trước thiện, tắc tùy sở thành tựu, giai đắc viên mãn. Tâm trước ư thiện, tuy chung thân cần lợi, chỉ ư bán thiện nhi dĩ. Thí như dĩ tài tế nhân, nội bất kiến kỷ, ngoại bất kiến nhân, trung bất kiến sở thí chi vật, thị vi tam luân thể không, thị vi nhất tâm thanh tịnh. Tắc đẩu sửu khả dĩ, chủng vô nhai chi phước. Nhất văn khả dĩ, tiêu thiên kiếp chi tội. Thảng thử tâm vị vọng, tuy hoàng kim vạn dật, phước bất mãn dã, thử hựu nhất thuyết dã”.

“Bán mãn” nói đến đoạn này mới xem là rốt ráo, nhưng vấn đề này không phải phàm phu có thể làm được. Do đây có thể thấy, chúng ta nói bán hay mãn, bán mãn vẫn có cấp bậc, không thể nhất loạt như nhau. Nếu dùng tiêu chuẩn ở đây, những gì ở trước nói về mãn đều là bán, đều không phải viên mãn thật sự. Đến “tam luân thể không” mới thật sự viên mãn. Ai có thể làm được “tam luân thể không”? Pháp thân Bồ Tát mới có thể làm được. Không những lục đạo chúng sanh không làm được, mà Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát trong tứ thánh pháp giới cũng không làm được, vì sao vậy? Vì con người không thể vô tâm. Nói cách khác, họ có vọng tưởng phân biệt chấp trước, không thích hợp với tiêu chuẩn này. Khi nào đoạn tận vọng tưởng phân biệt chấp trước, mới đạt được tiêu chuẩn này, tiêu chuẩn này là tiêu chuẩn của pháp thân Bồ Tát, chúng ta cần phải biết, biết mới có lợi ích, lợi ích gì? Hành thiện không tự thấy đầy đủ, có lợi ích này. Bất luận tích bao nhiêu công đức, trong lòng mình luôn cảm thấy chưa đủ nhiều, vẫn còn rất ít, như vậy rất tốt. Không tự thấy vừa lòng mới siêng năng nỗ lực cần cầu tu thiện. Hiểu được đạo lý này, mới biết thiện hạnh của Chư Phật Bồ Tát niệm niệm viên mãn. Bất luận họ tu điều thiện là lớn hay nhỏ, tất cả đều viên mãn. Vì sao vậy? Vì họ không có vọng tâm, họ dùng chân tâm, dùng bản tánh, chân tâm bản tánh là viên mãn. Dùng chân tâm bản tánh làm việc, không có gì mà không viên mãn, đạo lý là như vậy. Đây là nguyên nhân vì sao chúng ta phải học Phật, vì sao phải phát nguyện làm Phật. Bây giờ chúng ta giải thích sơ lược đoạn văn này.

“Vi thiện nhi tâm bất trước thiện”, không có phân biệt, không có chấp trước. “Tắc tùy sở thành tựu, giai đắc viên mãn”, đều là viên mãn, đều là mãn thiện. Nếu tâm chấp trước vào điều thiện, “tuy chung thân cần lợi, chỉ ư bán thiện nhi dĩ”, nếu chấp trước vào tướng tu thiện, dù suốt đời cần mẫn phấn đấu tích tu, vẫn là bán thiện mà thôi. Nguyên nhân vì sao? Vì trong thiện tâm có xen tạp, trong tâm có chấp trước chính là xen tạp, xen tạp sự bất thiện, cho nên công đức thiện không thuần, chỉ đạt được bán thiện mà thôi.

Bên dưới đưa ra một ví dụ để chứng minh. “Thí như dĩ tài tế nhân”, tu tài bố thí, phải “nội bất kiến kỷ”. Sau khi tu bố thí tài vật, không chấp trước có cái tôi. Tôi có thể bố thí, tôi dùng bao nhiêu tài vật để bố thí, như vậy là chấp trước có cái “tôi”. Tâm như vậy không chân, không thuần. “Ngoại bất kiến nhân”, cũng không để người mình bố thí trong lòng. Tôi có thể bố thí, họ nhận tôi bố thí, ta vĩnh viễn không quên điều mình làm. Đây chính là vọng tưởng phân biệt chấp trước, làm phá hoại tâm thuần thiện của mình. Cần phải “trung bất kiến sở thí chi vật”, quý vị bố thí bao nhiêu tiền tài đừng so đo tính toán, thường hành bố thí. Nếu thường cảm thấy tôi bố thí, người đó nhận bố thí của tôi, tôi bố thí bao nhiêu tài vật. Tâm hành bố thí như vậy, dù bố thí suốt đời cũng chỉ là bán thiện. Phải như thế nào mới là “mãn thiện”?

Ở Singapore có một vị cư sĩ tên là Hứa Triết, bây giờ rất nhiều người biết đến bà. Chúng tôi đến phỏng vấn bà, có làm thành CD, bây giờ cùng lưu thông cùng các CD khác của chúng tôi trên khắp thế giới. Năm nay bà 102 tuổi, suốt đời tu bố thí, bố thí của bà là mãn thiện. Tài vật bà bố thí không nhiều, nhưng ngày nào cũng làm, không có lúc nào nghỉ ngơi, bà được quả báo mãn thiện. Mọi người thấy vậy, vô cùng ngưỡng mộ. 102 tuổi, thân thể mạnh khỏe, không hề có bệnh hoạn gì. Tôi quan sát tỉ mỉ, bà chỉ rụng một cái răng, tình trạng thể năng của bà như người ba bốn mươi tuổi vậy. Bà thường nói, chúng ta phải trường thọ, chúng ta đừng già, chúng ta không được bệnh. Suối đời bà chưa từng sanh bệnh, sống đến 102 tuổi, tinh thần bảo mãn. Ngày ngày phục vụ cho những người già, người bệnh, phục vụ này chính là bố thí. Ngoại tài bố thí, nội tài bố thí, quả thật bà đã đạt được “tam luân thể không”. Bà không biết đến cái tôi, bà cũng không để người mình bố thí, người nhận ân huệ của mình trong tâm, không có. Tâm địa bà trống trải, sạch sẽ. Cũng không nghĩ đến, hôm nay mình làm bao nhiêu việc thiện, làm bao nhiêu việc tốt, không có ý niệm này. Bà thật sự làm được tam luân thể không, nên quả báo của bà rất thù thắng, không ai có thể sánh được, tâm địa chân thành thanh tịnh từ bi. Như trong Pháp Bảo Đàn nói: “bổn lai vô nhất vật, hà xứ nhạ trần ai”.

Ba năm nay tôi ở Singapore, tôi đưa ra trường hợp của cư sĩ Hứa Triết, là hiện thân thuyết pháp, quý vị có tin chăng? Phải chăng quý vị rất ngưỡng mộ? Ngưỡng mộ thì cần phải học! Chúng ta xả phải xả cho triệt để. Có rất nhiều người không hiểu đạo lý này, không hiểu chân tướng sự thật, không dám xả, cho rằng vì sao? Tôi đều bố thí hết, xả bỏ hết, ngày mai tôi phải như thế nào? Ai chịu bố thí cho tôi? Cho nên mỗi niệm họ không quên cái “tôi”, không dám buông bỏ. Buông bỏ thì buông bỏ, nhưng chỉ buông bỏ một nửa, còn một nửa kia vĩnh viễn không buông được. Do đó thiện họ tu được chỉ có bán thiện, không thể đạt được viên mãn. Quả báo của họ chỉ đạt được một nửa, không thể đạt được viên mãn. Vấn đề này chúng ta không thể không tư duy tường tận, nếu không hiểu thấu triệt đạo lý này, ta hành thiện không triệt để. Muốn cầu quả báo viên mãn, đó là điều không thể.

Trong tất cả kinh luận, Đức Phật thường dạy chúng ta, của cải trong đời của một người từ đâu mà có? Của cải ta đạt được là quả báo, có quả tất phải có nhân, nhân của tài phú là gì? Là do tài bố thí, càng thí càng nhiều. Không phải nói, tôi bố thí, sau khi tôi bố thí của cải này, sau đó không có thu hoạch, như vậy không được. Bố thí là trồng nhân, “trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu”. Nếu trồng nhiều, nhất định thu hoạch được nhiều, đây là đạo lý nhất định. Cho nên người càng bố thí tài, người này càng phát tài, tài nguyên của họ đến cuồn cuộn không dứt, nhưng tâm phải chân thành.

Tôi bố thí không phải vì cầu phát tài mà muốn bố thí, nếu như cầu phát tài mà hành bố thí, đây là nhân địa không chân, có phát tài chăng? Phát, nhưng không nhiều, nhiều hơn một chút so với thứ ta bố thí ra, vì sao vậy? Thêm một chút lợi tức. Nếu không có ý niệm vì phát tài mà bố thí tài, thì của cải đó không thể đo lường, của cải này sẽ nhiều vô tận. Của cải đến, của cải này không phải hưởng thụ riêng mình, nhất định phải đem của cải này cứu tế cho tất cả chúng sanh khổ nạn. Như vậy quả cáo của công đức này ngày càng thù thắng, quả báo tuyệt đối không phải ở nhân gian, nhân gian không có phước báo lớn như thế. Quả báo ở cõi trời, quả báo ở thế giới Hoa Tạng, quả báo ở thế giới Cực Lạc. Cho nên ta phải hiểu, phải biết cách làm. Bố thí pháp được thông minh trí tuệ, bố thí vô úy được mạnh khỏe sống lâu. Của cải, thông minh, mạnh khỏe trường thọ đều là quả báo. Nếu không hiểu cách tu nhân, nếu nhân không thuần, nếu nhân không chánh, làm sao đạt được quả báo này?

Trong chư vị đồng tu, những lời này chúng ta không được miễn cưỡng khuyên người khác. Miễn cưỡng khuyên người khác, người ta còn cho rằng mình có ý đồ. Chúng ta khuyên họ tu tài bố thí, họ tưởng rằng ông thầy này tham tài, ông ta có ý đồ muốn tiền của tôi, không được nói! Chỉ có lúc giảng kinh thuyết pháp giải thích thêm một vài điều, để họ nghe được tự mình giác ngộ. Tôi không cần tiền của người khác, nếu nói tôi dùng tâm gạt tiền của quý vị. Không sai, quý vị đã tu bố thí, quý vị sẽ được phước, còn tôi phải gặp nạn. Tôi gạt người, tạo nghiệp, tôi phải bị đọa lạc, sao tôi có thể làm điều này? Tôi khuyên quý vị, tôi phải làm triệt để hơn quý vị, cho nên quả báo tôi đạt được viên mãn hơn quý vị. Của cải viên mãn, sự viên mãn này không phải nói tôi có rất nhiều tài phú, không phải vậy. Mỗi ngày tôi sống không thiếu thốn, đây chính là viên mãn. Quý vị có tài sản vạn ức, mỗi ngày quý vị cũng là ngày ba bữa cơm, đêm ngủ sáu giờ, bất qúa cũng chỉ là như vậy mà thôi. Tôi không có đồng nào, mỗi ngày cũng không thiếu bữa cơm nào, đêm về cũng ngủ rất ngon, không có khác gì với quý vị. Phải hiểu đạo lý này, phước này chính là “mãn”. Thân thể mạnh khỏe sống lâu, không có bệnh khổ, không có phiền não, không có ưu tư, không có vướng bận. Đây thật sự là phước đức viên mãn.

Tôi tiếp xúc Phật pháp, tu học Phật pháp đến nay là tròn 50 năm. Trong 50 năm này, tôi được thầy dạy bảo, để tôi phá mê sanh tín, tiếp theo là y giáo phụng hành. Khi mới tiếp xúc, thầy nói với tôi tu học Phật pháp là hưởng thụ cao nhất của đời người, tôi thật sự đạt được, thầy không gạt tôi, tôi cảm kích vô cùng. Trong đời tôi, nếu không gặp được pháp môn này, tôi biết đời này sẽ sống rất đau khổ, cũng không sống đến ngày hôm nay. Không cần tính đến thọ mạng, dài hay ngắn đều như nhau, nhưng khác biệt giữa vui và khổ quá lớn. Sự khác biệt của quả báo sau khi chết, điều đó rất khó tưởng tượng. Gặp Phật pháp, mang đến cho tôi cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn. Đem đến cho đời sau, tôi tin phước báo nhất định hơn hẳn đời này rất nhiều lần. Nhất định phải hiểu đạo lý này, phải thấu hiểu chân tướng sự thật.

“Tam luân thể không” rất quan trọng, dù làm nhiều việc thiện đến đâu cũng đừng để trong lòng. Đôi lúc người khác nhắc đến, trong lòng nghĩ lại có điều này, không ai nhắc đến thì không hề nhớ, như vậy là đúng. Đạo đức cơ bản của nó là “nhất tâm thanh tịnh”. Chúng ta học Tịnh độ tông, tu học chủ yếu của Tịnh độ chính là câu này. Trong Kinh Di Đà nói: “nhất tâm bất loạn”, đây là mục tiêu tu học chính yếu của người học Tịnh độ. “Nhất tâm” là chân tâm, trong nhất tâm không có giới hạn, cho nên là khắp hư không biến pháp giới. Như vậy dù một chút việc thiện cũng lớn giống như tâm lượng chúng ta vậy.

Cho nên “đẩu sửu khả dĩ chủng vô nhai chi phước”, một đấu gạo không nhiều, nhưng bố thí một đấu gạo trồng được phước báo vô lượng vô biên. Vì sao vậy? Vì ta dùng nhất tâm thanh tịnh bố thí, là do bố thí mà không chấp tướng, cho nên phước báo lớn như thế. Con người đạt đến không chấp tướng, chính là Bồ Tát, không phải phàm phu. Trong Kinh Kim Cang nói: “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”, người này là Bồ Tát. Nếu người này chấp tướng, trong kinh nói: “hữu ngã tướng, hữu nhân tướng, hữu chúng sanh tướng, hữu thọ giả tướng”, tức không phải Bồ Tát. Sự khác nhau giữa Bồ Tát và không phải Bồ Tát, Kinh Kim Cang đưa ra tiêu chuẩn quá hay. Trong tâm còn có ta, còn có người, còn có thị phi, đó là phàm phu, không phải Bồ Tát. Còn như trong tâm không có ta, cũng không có người, cũng không có chúng sanh, cũng không có thọ giả thọ giả là quan niệm về thời gian, quá khứ, hiện tại, vị lai đều không có. Phân biệt chấp trước này đều không còn nữa, người này là Bồ Tát. Người này bố thí một đấu gạo, phước báo là vô lượng vô biên, bố thí một đồng tiền có thể “tiêu ngàn kiếp tội”. Chúng ta phải tinh tấn nỗ lực nâng cao cảnh giới của mình, cảnh giới càng cao càng dễ tu phước. Muốn nâng cao cảnh giới phải bắt đầu từ việc đoạn ác, phải đoạn ác thật triệt để. Thông thường chúng ta đều hạ thủ công phu ở đây, nhưng vẫn chưa được triệt để. Họ có đoạn, nhưng đoạn không sạch, do đó quả báo không thù thắng. Hứa triết đã đoạn tận, cho nên quả báo thù thắng, quả báo viên mãn.

Mấy câu sau cùng nói: “Thảng thử tâm vị vọng”, nghĩa là không quên cái tôi, cũng không quên người, cũng không quên những việc tốt mình đã làm. “Tuy hoàng kim vạn dật”, tức là nói quý vị bố thí tiền tài rất nhiều. “Phước bất mãn dã”, chỉ được bán phước, không được mãn phước. “Thử hựu nhất thuyết dã”, đối với “bán” và “mãn” Liễu Phàm tiên sinh nói rất nhiều, chúng ta phải biết tu phước báo viên mãn.

Tiếp theo nói với chúng ta “hà vị đại tiểu”, như thế nào là phước lớn? Như thế nào là phước nhỏ? “Tích Vệ Trọng Đạt vi quản chức”, Vệ Trọng Đạt hình như là người thời nhà Tống, câu chuyện về ông trong trước tác của cổ nhân trích dẫn rất nhiều. Do đây có thể biết, ông đúng là một người có thật, không phải là hư cấu. “Quản chức” là nhậm chức tại Viện hàn lâm, chức vị chắc cũng không lớn. “Bị nhiếp chí minh ty”, câu này là nói ông bị tiểu quỷ dẫn đến âm tào địa phủ. “Chủ giả mệnh lại, trình thiện ác nhị lục”, bị quỷ bắt đi. “Chủ giả” là Vua Diêm La, Vua Diêm La “lại” là phán quan, kêu phán quan đem sổ thiện ác của Vệ Trọng Đạt. Ông ta làm ác hay làm thiện, ở âm gian đều ghi chép lại, tức là nói đều lưu lại tài liệu, lấy tư liệu về ông ta ra xem. “Thử chí”, khi đưa đến. “Tắc ác lục doanh đình, kỳ thiện lục nhất trục”, Vệ Trọng Đạt suốt đời tạo việc ác, tư liệu về việc ác đầy khắp mặt đất, đều là tạo ác. Còn điều thiện, thiện chỉ có một quyển, quá ít. “Cẩn như trước nhi dĩ”, “như trước” tức giống như đôi đũa chúng ta ăn rất nhỏ, cuốn lại một quyển. Vua Diêm La thấy vậy, được, đem đến cân thử xem. “Sách xứng xưng chi, tắc doanh đình giả phản khinh, nhi như trước giả phản trọng”. Khi cân thử, sổ ghi tội ác sắp đầy khắp phòng lại nhẹ, còn một quyển sổ ghi việc thiện rất mỏng, giống như một tờ giấy cuốn lại vậy lại nặng hơn. “Trọng Đạt viết”, Vệ Trọng Đạt nói: “Mỗ niên vị tứ thập”, ông chưa đến 40 tuổi. “An đắc quá ác, như thị đa hồ”, tôi làm sao có nhiều tội ác đến vậy?

“Viết”, Vua Diêm La nói: “Nhất niệm bất chánh tức thị, bất đãi phạm dã. Nhân vấn trục tâm, sở thư hà sự”. Trong đời ông tạo ác quá nhiều, khởi một ác niệm, âm gian liền đem sổ thiện ác, ghi vào một tội trong sổ ác, không đợi đến ngươi phạm. Nếu như phạm, đó là đại ác, còn ý niệm vừa mới khởi đó là ác nhỏ. Sổ ghi chép về điều ác nhỏ lớn đầy khắp mặt đất, nên mới có nhiều như vậy. Khởi tâm động niệm không được không cẩn thận. Ông ta lại hỏi, ông nói thiện trong quyển đó là những gì? Quý vị ghi gì trong đó? Vua Diêm La nói: “Viết, triều đình thưởng hưng đại công”, triều đình muốn làm một công trình lớn. “Tu tam sơn thạch kiều”, trong thành Phúc Châu có ba ngọn núi, trong chú giải có, đó là Cửu Tiên Sơn, Mân Sơn, Việt Vương Sơn, nên gọi là “Tam sơn”, muốn làm một cây thạch kiều trong Tam sơn này. “Quân thượng sớ gián chi, thử sớ cảo dã”, ngươi từng thượng sớ kiến nghị lên hoàng đế, đừng làm công trình này, khổ dân tổn tài. Vì công trình này không cần thiết, không phải cần phải làm, có thể không cần làm.

“Trọng Đạt viết, mỗ tuy ngôn, triều đình bất tùng, ư sự vô bổ, nhi năng hữu như thị chi lực”. Tôi có kiến nghi như vậy thật, nhưng triều đình không tiếp nhận ý kiến, Tam Sơn thạch kiều vẫn làm. Bản tấu chương của tôi vẫn có sức mạnh lớn đến thế ư? Vua Diêm La nói với ông ta: “Viết, triều đình tuy bất tùng, quân chi nhất niệm, dĩ tại vạn dân, hướng sử thính tùng, thiện lực cánh đại hĩ”. Điểm này chúng ta phải suy nghĩ tường tận, vì một niệm của ông ta không phải vì bản thân, là vì tất cả nhân dân. Chính phủ muốn làm công trình này, tiền này là do trăm họ nộp thuế, là tiền mồ hôi nước mắt của biết bao nhân dân vất vả mới có. Lúc không phải việc cấp thiết, triều đình đã sử dụng nó, dùng tiền không thỏa đáng, cho nên ông ta đứng ra can gián. Tâm của ông là nghĩ cho nhân dân, thiện này rất lớn. Nếu triều đình tiếp thu ý kiến, thiện của ông càng lớn. Tuy không tiếp thu, nhưng tâm ông là vì nước vì dân, thiện này rất lớn.

Bên dưới tổng kết: “Cố chí tại thiên hạ quốc gia, tắc thiện tuy thiểu nhi đại. Cẩu tại nhất thân, tuy đa diệc tiểu”. Nếu chỉ để ý đến lợi ích cá nhân và gia đình mình, dù làm nhiều đến đâu, làm việc lớn đến mấy cũng là thiện nhỏ. Đạo lý này như trong Phật pháp nói: “cảnh tùy tâm chuyển”, chúng ta nhất định phải giữ tâm vì chúng sanh. Cảnh giới ta vì chúng sanh càng lớn, thì sức mạnh của thiện càng lớn. Mỗi niệm của tôi vì thành phố Thâm Quyến này, thiện này rất lớn, thành phố Thâm Quyến có hơn 400 vạn cư dân, hôm nay tôi thấy trên báo viết. Nếu bao gồm những người đến kinh doanh ở đây, những người du lịch không phải định cư, nhân khẩu lên đến 700 vạn. Chúng ta giữ tâm, niệm niệm nghĩ đến phúc lợi cho 700 vạn dân, thiện này rất lớn. Nhưng nếu ta nghĩ cho toàn thể tỉnh Quảng Đông, nghĩ cho cả đất nước, nghĩ cho toàn thế giới, thiện này càng không thể tưởng tượng. Nhưng nếu so với pháp thân Bồ Tát, thiện lớn của chúng, thiện vì nghĩ cho nhân dân trên toàn thế giới, chỉ là một nửa vẫn chưa viên mãn. Vì sao vậy? Vì pháp thân đại sĩ khởi tâm động niệm là tận hư không biến pháp giới, không phải vì một thế giới, không phải vì một tinh cầu. Chúng ta nói hệ thái dương, hệ ngân hà, không phải, như vậy vẫn còn nhỏ. Pháp thân Bồ Tát khởi thân động niệm là vì tận hư không biến pháp giới, cho nên một chút thiện của họ đều không thể nghĩ bàn, đều vô lượng vô biên. Đạo lý và chân tướng sự thật này, chúng ta nhất định phải hiểu. Làm sao để học cổ thánh tiên hiền, Chư Phật Bồ Tát tu tập tích lũy đại thiện.

Đoạn sau cùng nói đến “nan dị”. “Hà vị nan dị”, nói đến điều này Liễu Phàm tiên sinh trích dẫn công phu tu tâm dưỡng tánh mà Nho giáo nói. “Tiên Nho vị khắc kỷ, tu tùng nan khắc xứ, khắc tương khứ. Phu tử luận vi nhân, diệc viết tiên nan”. Trước tiên phải bắt đầu từ khó, dễ tự nhiên đều làm được. Ông nói, ngày xưa Nho giáo chú trọng công phu khắc kỷ- “Khắc kỷ” là khắc phục tập khí phiền não của mình. Bắt đầu làm từ đâu? Phải bắt đầu khắc phục từ chỗ khó khắc phục nhất.

Ví như con người chúng ta, có người tham tài, yêu tài. Có người háo sắc, tham sắc. Có người háo danh, tham danh, tập khí phiền não của mỗi người không giống nhau. Làm sao để khắc phục tập khí, khuyết điểm của mình? Tập khí của mình điều gì nặng nhất. Ví dụ chúng ta xem trọng của cải nhất, ý niệm tập khí phiền não về tham tài nặng nhất. Ta phải bắt đầu hạ thủ từ điều này, những điều khác đều dễ hơn.

“Phu tử luận vi nhân”, Khổng lão phu tử nói đến “vi nhân”, cũng nói đến “tiên nan”. Hay nói cách khác, làm sao có thể làm được nhân, cũng cần phải hạ công phu từ chỗ khó, khó ở đâu? Khó ở chỗ ta muốn làm một người có đức hạnh, cần phải khắc phục tự tư tự lợi, có tự tự tự lợi, khó! Có tự tự tự lợi, nhân không có. Chữ “nhân” này, văn tự này là một phù hiệu, quý vị xem phù hiệu này như thế nào. Một bên là “nhân”, một bên là ‘nhị”, đây là chữ hội ý. Dạy chúng ta từ nơi phù hiệu này để lãnh hội ý nghĩa của nó, phải làm được tự tha không hai. “Những gì mình không muốn, đừng đem cho người khác”, đây là ý của chữ nhân. Nghĩ đến người khác lập tức nghĩ đến mình, nghĩ đến mình lập tức nghĩ đến người khác, đây gọi là nhân. Trong Phật pháp nói: “tự tha không hai”, tự tha là một không phải hai. Hay nói cách khác, nếu chúng ta có tư tâm, có tự tư tự lợi, chữ “nhân” này liền không có. Cho nên xưng Bồ Tát là “nhân giả”, trong kinh luận Phật pháp, Phật thường xưng Bồ Tát là nhân giả. Nhân giả là Bồ Tát, không có tự tư tự lợi. Ở trước có đưa ra ví dụ với quý vị, trong Kinh Kim Cang nói: “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”. Hạng người này là nhân giả, tiêu chuẩn này rất cao. Cho nên Phu tử nói: “tiên nan”, khắc phục ý niệm tự tự tự lợi của chính mình rất khó, phải hạ thủ từ đây. Phật pháp nói vô ngã, phải hạ thủ từ “vô ngã tướng”.

Bên dưới Liễu Phàm tiên sinh đưa ra một ví dụ, đương nhiên mấy ví dụ này chưa đạt đến tiêu chuẩn Phu tử nói về nhân, tiêu chuẩn này quá cao, đây là tiêu chuẩn của thánh nhân, là tiêu chuẩn của Phật Bồ Tát, không phải phàm nhân. Bây giờ chúng ta bỏ qua điều này, chúng ta xem đến phàm nhân.

“Tất như Giang Tây Thư Ông”, ở Giang Tây có Thư tiên sinh. “Xả nhị niên, cẩn đắc chi thúc tu, đại thường quan ngân, nhi toàn nhân phu phụ”. Có một cặp vợ chồng rất nghèo, thiếu thuế của quốc gia, không thể nộp hết thuế, họ gặp được Thư tiên sinh. Thư tiên sinh cũng không đơn giản, ông là một người dạy học, thầy giáo dạy tư thục. Hai năm có được một ít tiền học phí của học sinh, nghĩa là một ít tiền lương, không nhiều. Ông gặp những người nghèo khổ, không thể nộp được tiền thuế, chúng ta gọi là tiền phạt, ông đem tất cả ra nộp thay, bảo toàn cho cặp vợ chồng này. Điều này không đơn giản! Người có tiền làm việc này không khó, ông không có tiền, thu nhập hai năm trong việc dạy học vất vả, ông đều giúp người khác.

Câu chuyện thứ hai. “Dữ Hàm Đan Trương Ông”, Trương tiên sinh ở Hàm Đan. “Xả thập niên sở tích chi tiền đại hoàn thục ngân, nhi hoạt nhân thê tử”. Ông cũng gặp một gia đình rất đáng thương, đem tiền bạc tích lũy mười năm giúp người khác trả hết tiền chuộc, giúp đỡ cho gia đình này. “Giai sở vị, nan xả xứ năng xả dã”, điều này không phải người bình thường có thể làm được. “Nhược trấn Giang Cận Ông, tuy niên lảo vô tử, bất nhẫn dĩ ấu nữ vi thiếp, nhi hoàn chi lân”. Đây là một người lân cận, thấy ông lớn tuổi không có con, đưa con gái mình đến cho ông làm thiếp, cô gái còn rất trẻ, ông không nỡ đành trả cô ta về.

“Thử nan nhẫn xứ năng nhẫn dã, cố thiên hàng chi phước diệc hậu. Phàm hữu tài hữu thế giả, kỳ lập đức giai dị”, làm việc tốt dễ. “Dị nhi bất vi, thị vi tự bạo”, không có chí tiến thủ, bỏ qua cơ hội tu phước tích thiện tích đức, họ không chịu làm, nếu họ làm thì quá dễ. “Bần tiện tác phú giai nan, nan nhi năng vi, tư khả quý nhĩ”. Nghèo khó làm được mới đáng quý. Đưa ra ví dụ đều rất nghèo cùng, trong xã hội không có tiền tài, không có địa vị. Nhưng thấy người khác có việc cấp thiết, họ không suy nghĩ gì thêm, đem tất cả tài sản tích trữ của mình ra giúp người khác, giải quyết khó khăn cho người khác, đây là khó mà làm được mới đáng quý! Cho nên quả báo của họ rất sâu dày. Nhưng chúng ta cần phải biết, lúc họ làm điều này chỉ biết giúp người khác giải quyết khó khăn, không hề nghĩ đến quả báo của mình. Nếu nghĩ đến quả báo của mình, có thể họ không làm.

Đọc xong tám đoạn văn này, chúng ta nhất định phải biết, tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, ngũ dục lục trần, tham sân si mạn, 16 chữ này cần phải khắc phục. Không khắc phục được 16 chữ này, đời này chúng ta đoạn ác, ác đoạn không triệt để. Tu thiện, thiện tu không được viên mãn, chỉ làm được những việc thiện nhỏ, hoặc bán thiện, có được quả báo ở đời sau. Chỉ có đại thiện, mãn thiện mới có thể thay đổi nghiệp báo của mình. Như Liễu Phàm tiên sinh ông thực hành việc thiện, và thay đổi vận mệnh của mình. Có rất nhiều người tu thiện tích đức, nhưng vẫn bị vận mệnh xuay chuyển, không thay đổi được vận mệnh, chính là vì nguyên nhân này. Họ đoạn ác chưa triệt để, tu thiện chưa viên mãn, đạo lý là như vậy. Nếu học Phật, mục đích học Phật là muốn khai ngộ, là cầu minh tâm kiến tánh, cầu vãng sanh Tịnh độ. Nếu không khắc phục 16 chữ này, 16 chữ này tạo thành chướng ngại nghiêm trọng. Không chỉ chướng ngại minh tâm kiến tánh, mà nó còn chướng ngại sự đại triệt đại ngộ. Không chỉ như vậy, mà chúng ta cầu vãng sanh thế giới tây phương Cực Lạc, cũng bị nó chướng ngại, chúng ta không thể không biết. Vì thế người niệm Phạt nhiều, nhưng người vãng sanh lại ít, nguyên nhân ở đâu chúng ta đã biết.

Hôm nay chúng ta tạm dừng tại đây.

Hết tập 16

Tập 17

Chư vị đồng học, xin chào mọi người!

Mời xem tiếp đoạn sau cùng: Phương pháp thích thiện. “Tùy duyên tế chúng, kỳ loại chí phồn, ước ngôn kỳ cương, đại ước hữu thập”. Đây là Liễu Phàm tiên sinh dạy chúng ta, trong cuộc sống hằng ngày phải biết tùy duyên, tận lực đi hành thiện. Việc thiện là những gì? Ông đưa ra mười ví dụ.

“Đệ nhất dữ nhân vi thiện, đệ nhị ái kính tồn tâm, đệ tam thành nhân chi mỹ, đệ tứ khuyến nhân vi thiện, đệ ngũ cứu nhân nguy cấp, đệ lục hưng kiến đại lợi, đệ thất xả tài tác phức, đệ bát hộ trì chánh pháp, đệ cửu kính trọng tôn trưởng, đệ thập ái tích vật mạng”.

Sau khi chúng ta đọc mười điều này, suy nghĩ tận tường quả thật rất cần thiết. Mười điều này trong xã hội hiện nay, có thể nói là thiếu sót trầm trọng, vì thế xã hội động loạn bất an, nhân tâm hoang mang, quả thật có đạo lý. Mười điều này giúp ích rất lớn cho chúng ta.

Bên dưới Liễu Phàm tiên sinh nói rõ từng điều cho chúng ta, trước tiên là nói “dữ nhân vi thiện”. “Hà vị dữ nhân vi thiện”, ông đưa ra một trường hợp ngày xưa. “Tích Thuấn tại Lôi Trạch, kiến ngư giả giai thủ, thâm đàm hậu trạch, nhi lão nịch tắc ngư ư, cấp lưu thiển than chi trung, trắc nhiên ai chi, vãng nhi ngư yên”. Đây là nói Vua Thuấn, Đại Thuấn lúc còn trẻ. “Lôi Trạch” là tên cái hồ, bên bờ hồ ở Sơn Đông, đương nhiên người đánh cá rất nhiều. “Ngư giả” chính là người đánh cá, những người này trẻ tuổi sức mạnh đều chọn những nơi tốt để bắt cá. Nhưng những người già yếu không thể tranh được với họ, chỉ đành đến nơi bờ sông cạn, nước chảy xiết, là nơi cá không nhiều, không dễ bắt được cá. Thuấn thấy thế sanh tâm xót thương, đây là người trẻ tuổi hiếp đáp người già, có lỗi với người lớn tuổi, ông ta như thế nào? Ông ta cũng đi bắt cá, ông ta cũng đi. Lấy thân mình làm gương, làm tấm gương cho người khác noi theo.

“Kiến tranh giả, giai nặc kỳ quá nhi bất đàm. Kiến hữu nhường giả, tắc du dương nhi thủ pháp chi”, phương pháp này rất hay! Thấy mọi người tranh dành nhau bắt cá, không nhường nhau. Ông không nói gì, không nói lỗi lầm của họ. Đôi lúc thấy có người nhường nhịn lẫn nhau, ông liền lớn tiếng khen ngợi. “Kỳ niên”, một năm sau. “Giai dĩ thâm đàm hậu trạch, tương nhường hĩ”, một năm sau, do Thuấn cảm hóa, mọi người đều nhường nhịn lẫn nhau.

“Phu dĩ Thuấn chi minh triết, khởi bất năng, xuất bất ngôn giáo chúng nhân tai, nãi bất dĩ ngôn giáo, nhi dĩ thân chuyển chi, thử lương công khổ tâm dã”. Thuấn quả thật có đại trí tuệ, vì sao ông không dùng ngôn giáo để dạy đại chúng, mà dùng thân thể hành động của mình để làm gương cho mọi người? Đạo lý trong này chúng ta phải suy nghĩ thật nhiều. Ngôn giáo không bằng thân giáo, nếu dạy người khác làm mà tự mình không làm được, như vậy không ai tin. Đặc biệt là xã hội hiện nay, tập khí tham sân si của mọi người, ô nhiễm so với cổ nhân không chỉ là gấp mười lần, 100 lần. Vào thời đại đó, chúng ta có thể nói là nếp sống của nhân dân khá thuần hậu. Phương pháp của Thuấn, một năm có thể nhận được hiệu quả. Ngày nay chúng ta học theo tinh thần của Đại Thuấn, nếu áp dụng phương pháp “lấy thân làm gương” của Đại Thuấn, một năm không thu được hiệu quả, ít nhất phải mười năm. Nếu mười năm thu được hiệu quả, đó là điều rất may mắn. Mười năm không có hiệu quả, hai mươi năm, ba mươi năm, bốn mươi năm, kiên nhẫn duy trì, nhất định có thể cảm hóa được chúng sanh. Đây là lấy từ bi của Thuấn, dùng phương tiện thiện xảo của Thuấn, làm ví dụ.

Bên dưới nói: “Ngô bối xứ mạt thế”. “Mạt thế”, trong Phật pháp gọi là thời kỳ mạt pháp. Pháp vận của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, chúng ta thấy trong kinh điển nói là 12 ngàn năm. 1000 năm đầu tiên gọi là thời kỳ chánh pháp, 1000 năm thứ hai gọi là thời kỳ tượng pháp, tượng pháp giống như đã biến chất. Mười ngàn năm về sau đều gọi là thời kỳ mạt pháp, hiện nay thời kỳ mạt pháp đã qua 1000 năm. Liễu Phàm tiên sinh là người thời nhà Minh, nhà Minh đã là thời kỳ mạt pháp. Lúc này nhân tâm dần dần suy thoái, không còn thuần hậu như trước. Đây là đặc biệt nhắc nhở, chúng ta hiện tại đang sống trong thời mạt thế.

“Vật dĩ kỷ chi trường, nhi cái nhân. Vật dĩ kỷ chi thiện, nhi hình nhân. Vật dĩ kỷ chi đa năng, nhi khốn nhân”. Đây là Liễu Phàm tiên sinh khuyên chúng ta, trong mười ngàn năm thời mạt thế đừng lấy sở trường của mình áp đảo người khác. Người khác có điều bất thiện, trong xã hội hiện nay người làm điều bất thiện rất nhiều. Bản thân chúng ta tuy hành thiện, tuyệt đối không được dùng thiện để so sánh, tính toán với họ, không được. Người khác năng lực không bằng tôi, không được đem năng lực của mình để làm khó người khác.

Đạo tràng này của chúng tôi có một pháp sư tên là Ngộ Thiên, người này rất có năng lực. Trước đây khi quản trưởng Hàn còn tại thế thường nói với tôi, một mình Ngộ Thiên có thể làm việc của năm người. Nhưng không thể chung sống với người khác, sống với ai cũng không được. Tôi cũng tìm giúp cô ta vài chỗ ở nhưng đều không ở được, không chung sống được với người khác. Sau cùng tôi đưa cô ta đến núi Đồ Văn Ba, để cô ta đến chăm nom bên đó. Tôi đổi tên cho cô ta quản trưởng đặt tên cho cô ta là Ngộ Thiên, là thiên của đại thiên thế giới. Hình trạng của chữ thiên đó giống như một bảo kiếm, luôn đâm bị thương người khác. Cho nên tôi nghĩ cái tên này không hay, tôi đổi tên cô ta thành khiêm của khiêm tốn, để cô ta học khiêm tốn, học nhẫn nhường. Cô ta ở trên núi hơn 1 năm, không tệ, đúng là ngày ngày đều tự kiểm điểm. Sau cùng cô ta hiểu, biết vì sao mình không chung sống hòa thuận với người khác. Chính là tốc độ làm việc của cô ta quá nhanh, siêng năng có trách nhiệm, nhìn thấy người khác không vừa mắt. Đây chính là người cảm thấy mình đa năng nên làm khó người khác, cho nên người khác đều không thích cô ta. Khi nhận ra được khuyết điểm của mình, mọi người đều thích, đều khen ngợi cô ta, đều thích chung sống cùng cô ta.

Con người quý ở chỗ tự biết mình, nhất định phải biết khuyết điểm của mình ở đâu, sau đó sửa đổi khuyết điểm của mình là được, đó mới là thiện nhân thật sự.

“Thu liễm tài trí, nhược vô nhược hư, kiến nhân quá thất, thả hàm dung nhi yểm phú chi. Nhất tắc linh kỳ khả cải, nhất tắc linh kỳ, hữu sở cố kỵ, nhi bất cảm túng”. Đây là dạy chúng ta thái độ bình thường xử sự đối nhân tiếp vật. Bản thân có tài trí, nhất định phải thu liễm, phải biết cách thúc liễm. Có tài phải thường nghĩ mình không có tài, đây là thật. Mặc dù chúng ta có tài trí, so với cổ thánh tiên hiền thì chúng ta thua xa, căn bản không xứng. Chút tài trí nhỏ nhoi này có đáng là gì? Người bây giờ hơi có một chút năng lực, liền cảm thấy “đáng để kiêu ngạo”, như vậy là sai. Khởi ý niệm “đáng để kiêu ngạo”, đức hạnh của mình bị hủy diệt hoàn toàn, đây là lỗi lầm rất lớn. Nhất định phải thúc liễm, phải rất mực khiêm tốn. Thấy lỗi lầm của người khác nhất định phải bao dung, phải che đậy, gọi là “ẩn ác dương thiện”. Giáo huấn của cổ nhân là chân lý, chúng ta đối với người như vậy là “nhất tắc linh kỳ khả cải”. Khiến họ dần dần giác ngộ, dần dần quay đầu, cho họ cơ hội sửa đổi. Nhất tắc là nói cho họ biết có điều cấm kỵ, họ làm ác không phải người khác không biết. Họ biết nhưng không nói ra, mà bao dung họ, dễ khiến họ sanh tâm hổ thẹn, không dám phóng túng. Đây là thái độ tốt để đối nhân xử thế.

“Kiến nhân hữu vi trường khả thủ, tiểu thiện khả lục, phiên nhiên xả kỷ nhi tùng chi”. Đây là bí quyết tùy duyên độ chúng, người ta có sở trường rất nhỏ, việc thiện rất nhỏ. Chúng ta thấy vậy, có thể bỏ đi lập trường của mình, toàn tâm toàn lực giúp họ. Như vậy việc thiện của mình còn lớn hơn họ, làm còn tốt hơn họ. Ta tạm thời buông bỏ để tùy thuận theo họ, khiến họ sanh tâm hoan hỷ, giúp họ, thành tựu họ, như vậy mới thật sự là cùng người làm thiện.

“Thả vi diễm xưng, nhi quảng thuật chi”, “diễm xưng” là mỹ xưng, tán thán, khiến điều thiện của họ ngày ngày tăng trưởng. “Phàm nhật dụng gián, phát nhất ngôn, hành nhất sự, toàn bất vi tự kỷ khởi niệm, toàn thị vi vật lập tắc”. Như thế nào gọi là “vi vật lập tắc”? Nếu chúng ta nói “người”, phạm vi của người có hạn. “Vật”, vật có thể bao gồm cả người, ngày nay chúng ta nói “động vật”, động vật có thể bao gồm cả con người, nhưng nói “người” không bao gồm động vật. Cho nên nghĩa của “vật”, rộng hơn rất nhiều so với nghĩa của “người”. Không những là làm mô phạm cho tất cả mọi người- “tắc” chính là mô phạm, chính là tấm gương. Làm một tấm gương tốt, phải làm gương tốt cho tất cả chúng sanh. “Tất cả chúng sanh”, phạm vi bao gồm rất rộng rãi.

“Thử, thiên hạ vi công chi độ dã”, ngày nay chúng ta phải sửa đổi, nói tu thiện, nói tích thiện, nhất định phải hiểu đạo lý này, phải bắt đầu từ chỗ mở rộng tâm lượng. Khởi tâm động niệm đừng vì mình, hãy vì thiên hạ, vì thế giới, vì xã hội, vì chúng sanh, tuyệt đối không có ý niệm cho riêng mình. Người này được gọi là “đại nhân”, đây thật sự là “thiên hạ là của chung”.

Đoạn thứ hai nói “hà vị ái kính tồn tâm”, điều này rất quan trọng! Xã hội hiện nay của chúng ta, nói thật chính là thiếu lòng yêu thương, người bây giờ hầu như quên đi như thế nào gọi là lòng yêu thương, điều này thật đáng lo ngại. Trong Phật pháp nói: “từ bi vi bổn, phương tiện vi môn”, từ bi nghĩa là lòng yêu thương.

Năm nay là năm 2001, năm mới chúng tôi ở Singapore, theo thường lệ chúng tôi tổ chức buổi tiệc tối ấm áp năm Thiên Hỷ. Tôi nghĩ đến tiệc năm nay tôi tặng quà gì cho mọi người? Nghĩ đến khắp nơi trong xã hội hiện nay không có lòng yêu thương, tôi liền viết một chữ “yêu”, photo ra 2 vạn tờ tặng lòng yêu thương đến toàn thế giới. Trang gốc tặng cho thủ tướng Ngô Tác Đông của Singapore, tặng lòng yêu thương đến toàn thế giới. Có người đồng tu đem chữ này tặng khắp nơi, tôi nghe thế rất hoan hỷ.

Tôi biết đã tặng cho ba vị tổng thống, tổng thống Nạp Đan của Singapore, tặng cho tổng thống Ngõa Tư Đức của Indonesia, cũng tặng một trang cho tổng thống Bush của nước Mỹ. Tặng lòng yêu thương khắp nơi nhắc nhở mọi người yêu thương rất quan trọng. Chỉ có chân thành yêu thương người khác, yêu thương tất cả chúng sanh, thế giới này của chúng ta mới có thể an định, mới có thể hòa bình, nhân dân mới có thể sống cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn.

Chúng ta xem đoạn văn bên dưới: “Quân tử dữ tiểu nhân, tựu hình tích quan, thường dị tướng hổn”. Thế gian này như thế nào gọi là quân tử? Như thế nào gọi là tiểu nhân? Nếu xem trên phương diện hình tướng rất khó nhận ra. “Duy nhất điểm tồn tâm xứ, tắc thiện ác huyền tuyệt, phán nhiên như, hắc bạch chi tương phản”. Nếu từ trên phương diện giữ tâm mà nói, quân tử và tiểu nhân hoàn toàn khác nhau. Về hình tướng rất khó phân biệt, nhưng chổ giữ tâm rõ ràng minh bạch, giống như đen và trắng vậy, tuyệt đối không lẫn lộn. “Cố viết, quân tử sở dĩ dị ư nhân giả, dĩ kỳ tồn tâm dã”, giữ tâm không giống nhau. “Quân tử sở tồn chi tâm, chỉ thị ái nhân kính nhân chi tâm”. Điều này chúng ta cần phải biết, đại thánh đại hiền, chư Phật Bồ Tát có gì khác với chúng ta? Nếu nhìn trong cuộc sống hằng ngày, nói thật thì không có gì khác, chỉ có giữ tâm khác nhau. Chư Phật Bồ Tát đại thánh đại hiền, họ giữ tâm kính yêu, kính yêu chân thành, kính yêu bình đẳng. Lòng yêu thương của Phật Bồ Tát là biến hư không pháp giới.

Văn bên dưới nói: “Cái nhân hữu thân sơ quý tiện, hữu trí ngu hiền bất tiếu, vạn phẩm bất tề, giai ngô đồng bào, giai ngô nhất thể”, ai có thể hiểu được đạo lý này? Vì sao nhân gian “vạn phẩm bất tề?” Đây là tập khí ô nhiễm bất đồng, tập tánh không giống nhau. Tập tánh từ đâu mà có? Do thiện ác tâm hành từ vô lượng kiếp biến hiện ra, Phật pháp gọi là “nghiệp lực”, nghiệp lực không giống nhau, cho nên mới có sự khác nhau giữa hiền và ngu. Nhưng phải biết, những người này với chúng ta là nhất thể.

“Giai ngô đồng bào”, điều này nếu như không phải đại thánh nhân dạy chúng ta, chúng ta không thể nào lãnh hội được. Trong Dị Hệ Từ Truyện Khổng tử nói: “Người sống theo loại, vật phân theo đàn”. Lại nói với chúng ta “tinh khí là vật, du hồn là biến”. Những câu này đều nói rõ với chúng ta về nguồn gốc của vạn vật, nguồn gốc của sanh mạng, cho đến nguồn gốc của tộc loại, đây là Nho giáo nói. Đạo giáo cũng nói “thiên địa với tôi đồng căn, vạn vật và tôi là nhất thể”. Cách nói và ngôn từ không giống nhau, nhưng ý nghĩa tương đồng. Nhà Phật nói “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Quý vị xem cách nói của ba nhà Nho Thích Đạo, nói về nguồn gốc của vũ trụ, nguồn gốc của sinh mạng, vạn vật phẩm loại khác nhau, hình thành như thế nào, những câu này đều nói rất rõ ràng minh bạch.

Tôi học Phật bao nhiêu năm nay, đã quy nạp giáo huấn của Phật Bồ Tát và Thánh hiền thành hai câu: “Tâm tánh huyễn hóa hư không pháp giới”, hư không pháp giới từ đâu đến? Do tâm tánh huyễn hóa, trong Kinh Kim Cang nói: “nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh”. “Căn thân ảnh hiện quốc độ chúng sanh”, thân thể này của chúng ta quốc độ, ngày nay gọi là tinh cầu giữa vũ trụ, cho đến tất cả chúng sanh và thân căn của chúng ta là một không phải hai. Cho nên tâm tánh hư không pháp giới nhất như, sắc thân, quốc độ, chúng sanh bất nhị. Do đó kính yêu vạn vật là thật sự biết thương yêu mình, biết thương yêu mình ngày nay có mấy người hiểu được? Con người phải biết thương yêu mình, muốn thương yêu mình phải yêu thương tất cả chúng sanh. Thật sự lãnh hội được “vạn vật không giống nhau, đều là đồng bào của tôi, đều là nhất thể với tôi”, câu này rất quan trọng!

“Thục phi đương kính ái giả”, ai không phải đối tượng kính yêu của chúng ta? “Ái kính chúng sanh, tức thị ái kính thánh hiền, năng thông chúng nhân chi chí, tức thị thông thánh hiền chi chí. Hà giả, thánh hiền chi chí, bản dục tư thế tư nhân, các đắc kỳ sở”. Chúng ta từ những điều này để lãnh hội đạo lớn của thánh hiền. Có thể “yêu kính mọi người”, Liễu Phàm tiên sinh nói chính là “yêu kính thánh hiền”, chính là yêu kính Phật Bồ Tát, tôi nói một cách thân thiết hơn, chính là “biết yêu thương mình”.

“Năng thông thánh hiền chi chí”, “thông” là hiểu rõ, thông đạt thấu triệt. “Có thể hiểu thấu chí của mọi người” chính là “thông đạt chí của thánh hiền”. “Chí của mọi người” là gì? Đều hy vọng đạt được cuộc sống hạnh phúc viên mãn, bất luận là người xưa hay người bây giờ, chúng ta hay người phương tây. Đích thực không kể quốc gia nào, dân tộc nào, tôn giáo nào, có ai không hy vọng mình được hạnh phúc mỹ mãn? Chí của thánh hiền cũng như vậy, các bậc đại thánh hiền họ chỉ có một nguyện vọng, đó chính là hy vọng thế giới này, mỗi người đều được hạnh phúc mỹ mãn.

Cổ thánh tiên hiền chúng ta xem giáo huấn của Phật Bồ Tát, lại quan sát tường tận kinh điển của các tôn giáo trong thế gian. Tôi xem qua rất nhiều, thần thánh mà họ sùng bái, giáo chủ sáng lập Tôn giáo, không ai không hy vọng mong cầu giúp chúng sanh trong thế gian này, đều được sống cuộc đời hạnh phúc viên mãn. Chẳng những đời này được lợi ích, lợi ích đời sau càng thù thắng hơn. Các Tôn giáo khác đời sau sanh lên cõi trời, Phật giáo khuyên người vãng sanh Cực Lạc. Đây là chí của thánh hiền.

“Ngô hợp ái hợp kính, nhi an nhất thế chi nhân, tức thị vi thánh hiền, nhi an chi dã”. Câu này nói rất hay, chí của thánh hiền cần chúng ta phổ biến, cần chúng ta thực hành. Chúng ta nhất định phải hiểu “hợp ái hợp kính”, hợp với ai? Hợp với sự kính yêu của Chư Phật Bồ Tát, hợp với sự kính yêu của các bậc thánh hiền, hợp với sự kính yêu của thần minh các Tôn giáo, để làm “an đời sống của con người”. Người trong thế gian hiện nay, chúng ta toàn tâm toàn lực giúp họ, đây chính là vì thánh hiền mà an dân.

Những năm lại đây, tôi tiếp xúc với rất nhiều lãnh tụ tôn giáo trên thế giới, tôi thảo luận với họ về “thần yêu thế nhân”, điều này trong Tôn giáo thường nói. Thần ở đâu? Thần yêu thế nhân như thế nào? Người trong thế gian hiện nay khổ như thế, suy nghĩ tường tận câu này quá trống rỗng, quá trừu tượng. Chúng ta phải suy nghĩ lại, thần yêu thế nhân như thế nào? Tôi là tín đồ của tôn giáo, tôi nhận tình yêu thương của thần, thần yêu tôi. Tôi phải đem tình yêu thương của thần đối với tôi, từ trong tâm tôi tiếp tục mở rộng ra để yêu thương thế nhân. Tôi biểu trưng cho thần yêu thương thế nhân, như vậy mới có thể thực hiện thần yêu thương thế nhân. Nếu tôi không phát tâm biểu trưng thần yêu thương thế nhân, thần yêu thương thế nhân vĩnh viễn là nói suông, vĩnh viễn là một danh từ trừu tượng. Họ nghe cách nói của tôi cũng gật đầu đồng ý.

Tôi nói Phật đại từ đại bi, đại từ đại bi của Phật ở đâu? Đức Phật Thích Ca Mâu Ni lìa thế gian chúng ta đã 3000 năm, nếu nói lúc ngài còn tại thế rất đại từ đại bi, chúng ta còn có thể nói được. Nhưng bây giờ ngài không còn tại thế, vậy đại từ đại bi của ngài ở đâu? Cho nên học trò của ngài, đệ tử của ngài, chúng ta đã nhận từ bi của Phật, chúng ta nhận bằng cách nào? Tiếp nhận từ trong kinh điển, mỗi ngày đọc kinh, nghiên cứu kinh điển, y giáo phụng hành, chúng ta đạt được từ bi của Phật gia hộ, gia trì bảo hộ. Chúng ta đạt được từ nội tâm của mình, đem tâm từ bi của Phật biến thành tâm từ bi của mình, để đối đãi với tất cả chúng sanh, thực hành đại từ đại bi của Phật Bồ Tát, cần chúng ta thực hành!

Chúng ta thấy Bồ Tát Quán Thế Âm, tuyệt đối không phải khẩn cầu Bồ Tát Quán Thế Âm từ bi với con, đây là điều không thể. Tượng Bồ Tát nặn bằng đất khắc bằng gỗ, vẽ bằng tranh làm sao họ gia hộ quý vị được? Có câu: “Bồ Tát bằng đất qua sông, tự thân khó an toàn”. Chúng ta phải phát triển rộng rãi tâm hành cứu khổ cứu nạn đại từ đại bi của Bồ Tát Quán Thế Âm. Thấy Bồ Tát Quán Thế Âm liền nghĩ đến tôi chính là Bồ Tát Quán Thế Âm, tôi học tập Bồ Tát Quán Thế Âm, tôi noi theo Bồ Tát Quán Thế Âm, ý nghĩa chính là như vậy. Đây là chân lý dạy học của Phật pháp, cần phải hiểu. Tôi không làm Bồ Tát Quán Thế Âm, tạo một tượng Bồ Tát Quán Thế Âm cho rằng đó là Bồ Tát thật sự, sai hoàn toàn!

Ở đây nói về mười loại thiện, giữ tâm yêu kính là nền tảng. Không giữ tâm yêu kính, mười điều còn lại đều không làm được. Làm chín điều đó đều là thiện giả, không phải thiện thật. Ở trước Liễu Phàm tiên sinh nói với chúng ta tám điều, đó là giả không phải thật, đó là cong không phải thẳng, đó là một nửa không phải viên mãn, đó là nhỏ không phải lớn. Cho nên mấu chốt ở chổ giữ tâm, giữ tâm nhất định là vô tư vô ngã, chân thành bình đẳng yêu kính tất cả chúng sanh. Đạo lớn của Chư Phật Bồ Tát, chư vị thánh hiền, chúng ta đạt được chân truyền. Chân truyền chính là lòng yêu thương chân thành.

Đoạn thứ ba. “Hà vị thành nhân chi mỹ”. Trước tiên ông đưa ra một ví dụ. “Ngọc chi tại thạch”, “ngọc” người thế gian đều rất quý trọng nó. Chúng ta thích ngọc, người phương tây thích kim cương. Ngọc và kim cương khi chưa khai thác, “để trịch tắc ngõa lịch”, đó là một viên đá, không khác gì miếng gạch, không đáng một đồng. “Truy trác tắc khuê chương”, trải qua sự mài dũa nó biến thành bảo vật. “Quý chương” là ngọc khí, mọi người đều thích.

“Cố phàm kiến nhân, hành nhất thiện sự, hoặc kỳ nhân chí khả thủ, nhi tư khả tiến, giai tu dụ dịch, nhi thành tựu chi”. Chúng ta thấy một người làm việc thiện, việc thiện này có thể thành tựu. Nhìn thấy người này rất có chí hướng, thiên bẩm rất tốt, khiêm tốn, cung kính có thể tiếp thu giáo huấn của người khác, người như vậy chính là nhân tài. Chúng ta phải hiểu biết về nhân tài, phải yêu nhân tài, phải quý trọng nhân tài, phải thành tựu nhân tài. Đây là việc thiện lớn nhất trong các việc thiện, công đức lớn nhất trong công đức tích lũy được, chúng ta phải hiểu. Chí hướng người này đáng khen, tố chất rất đáng quý, chúng ta cần phải giúp họ. “Dụ dịch” là giúp đữ họ, khuyến khích họ, nâng đỡ họ.

“Hoặc vi chi tưởng tá, hoặc vi chi duy trì, hoặc vi bạch kỳ vu, nhi phân kỳ báng, vụ sử chi thành lập, nhi hậu dĩ”. Người thiện không dễ sinh tồn trong xã hội này! Vì sao vậy? Người thiện nhất định đối lập với người bất thiện, không phải người thiện muốn đối lập với người bất thiện, không phải vậy. Người thiện có thể bao dung người bất thiện, nhưng người bất thiện không thể bao dung người thiện, cho nên người bất thiện đối lập với người thiện. Sự đối lập này đương nhiên không tránh khỏi sự ngộ nhận, hủy báng, thậm chí là hãm hại, khiến người thiện này không có chổ đứng trong xã hội. Điều này rất bi ai!

Chúng ta biết, phát hiện có những điều này, “vi bạch kỳ vu”, chúng ta phải nghĩ cách giúp họ, thậm chí thay họ nói rõ sự thật này, làm giảm nhẹ sự hủy báng của người khác đối với họ. Cổ nhân gọi là chia sẽ sự hủy báng, “phân kỳ báng”, điều này bậc chí sĩ có đạo đức mới có thể làm được, người bình thường không làm được. Điều cần thiết là khiến họ sống vững vàng trong xã hội, có thể phát triển rộng rãi thiện nghiệp của mình về sau, chúng ta mới coi là tận tâm tận lực.

Tiếp theo nói với chúng ta “đại để, nhân các ác kỳ phi loại, hương nhân chi thiện giả thiểu, bất thiện giả đa, thiện nhân tại tục, diệc nan tự lập”. Tình hình này từ xưa đến nay đều như vậy. Tôi nghe có vài vị đồng tu nói, hiện nay học sinh ở trường thường bắt nạt học sinh mới đến, bắt nạt học sinh khác dân tộc. Đều là phạm vào khuyết điểm này, tâm lượng quá nhỏ bé.

Ví dụ, nếu phát hiện bạn học này rất có đức hạnh, có trí tuệ, cũng rất có tài năng. Họ bị người bài xích, chúng ta cần phải giúp họ. Trong số học sinh, có một lớp người hiểu biết, chúng ta thường gọi là bênh vực kẻ yếu. Những người này đứng ra, giúp họ chia sẽ sự hủy báng này, chia sẻ áp lực người khác gây cho họ, khiến họ yên tâm ở trong trường học hành, hoàn thành sự nghiệp học tập, đây là một trường hợp.

Bên dưới nói: “Thả hào kiệt tranh tranh, bất thậm tu hình tích, đa dị chỉ trích”. Đúng là như vậy, người có trí tuệ thường không để ý vẻ bên ngoài của mình, đối với sự giao tiếp giữa người với người hơi tùy tiện. Trong trường hợp này dễ bị người khác chỉ trích, người chỉ trích, gọi là “tìm xương trong trứng gà”. Quý vị không có sai lầm, người ta vẫn đồn đại. Có vài điều không đoan chánh, liền bị người ta mượn điều này tuyên truyền ra, rồi hủy báng, sỉ nhục, tổn thương quý vị. Những điều này từ xưa đến nay chúng ta thường nhìn thấy, thường nghe thấy.

“Cố thiện sự thường dị bại”, muốn làm một việc tốt, việc tốt gặp nhiều khó khăn, rất nhiều người ngăn trở chúng ta. Ở Singapore, chúng tôi hy vọng thành lập một Thôn Di Đà để chăm sóc những người già, để họ mỗi ngày có cơ hội nghe kinh, có cơ hội niệm Phật. Tìm địa điểm suốt ba bốn năm, sau cùng đều bị người phá hoại, quả thật là việc tốt thường dễ thất bại.

“Nhi thiện nhân thường đắc báng”, người tốt thường gặp người hủy báng. Cuộc đời tôi trưởng thành trong sự hủy báng, mấy mươi năm nay chưa từng rời xa sự hủy báng của người khác. Tuy tôi đều rất kính trọng đối với người hủy báng, nhưng tuyệt đối không biện bạch, vì họ không trở ngại việc giảng kinh thuyết pháp mỗi ngày của tôi. Chư vị đồng học nghe những lời hủy báng này, họ không đến nghe giảng, đó là việc của họ. Ở đạo tràng này “không cự tuyệt người đến, không lưu giữ người đi”, tất cả đều do nhân duyên. Đọc đoạn này tôi thể nghiệm một cách sâu sắc.

Thôi, hôm nay tạm dừng tại đây.

Hết tập 17

Tập 18

Chư vị đồng học, xin chào mọi người!

Chúng ta xem tiếp đoạn văn “phương pháp tích thiện”. “Cố thiện sự thường dị bại, nhi thiện nhân thường đắc báng”. Chúng ta đọc đến hai câu này có cảm xúc rất sâu sắc. “Duy nhân nhân trưởng giả, khuông trực nhi phủ dực chi, kỳ công đức tối hoằng”. Tình hình này chỉ dựa vào người có đức hạnh, họ đứng ra uốn nắn lại những tà ác sai lầm này, dạy họ cải tà quy chánh, bảo hộ và giúp đở người thiện, khiến họ thành tựu, công đức này lớn nhất.

Bên dưới là đoạn thứ tư. “Hà vị khuyên nhân vi thiện, sanh vi nhân loại, thục vô lương tâm, thế lộ dịch dịch, tối dị một nịch. Phàm dữ nhân tương xứ, đương phương tiện đề ty, khai kỳ mê hoặc, thí do trường dạ đại mộng, nhi linh chi nhất giác”, như thế nào gọi là “khuyên người làm thiện?” Liễu Phàm tiên sinh nói, một người sanh trong thế gian này sao lại không có lương tâm? “Lương tâm” thực tế chính là mở đầu Tam Tự Kinh nói: “nhân chi sơ, tánh bổn thiện”, “tánh bổn thiện” chính là thiên lý lương tâm. Nhưng “thế lộ dịch dịch”, “dịch dịch” là hình dùng thế gian này rất tất bật. “Tối dị một nịch”, đặc biệt là xã hội hiện đại, sức mê hoặc quá lớn. Con người vốn có thiện tâm trời cho, bị những thứ này dụ dỗ, mê hoặc.

Trước đây khi tôi ở Đài Loan, có một lần ở nhà thầy Phương Đông Mỹ, gặp mấy vị quan viên của bộ giáo dục. Họ đến thỉnh giáo thầy về vấn đề làm thế nào phục hưng nền văn hóa xưa, họ nói rất nhiều, chúng tôi cũng ngồi nghe. Trong đó có mộ vị đưa ra một vấn đề khác, nước Mỹ hiện nay là một đất nước mạnh nhất thế giới. Nhìn từ kinh nghiệm lịch sử, quốc gia mạnh đến mấy cũng có ngày diệt vong. Thời nhà Chu 800 năm cũng bị diệt vong, La Mã của phương tây 1000 năm cũng diệt vong. Họ hỏi, tương lai nước Mỹ diệt vong, nhân tố đầu tiên là gì? Thầy Phương rất nghiêm túc, trầm mặc khoảng năm phút sau đó nói hai chữ, đó là truyền hình. Thầy nói nguyên nhân sau này nước Mỹ mất nước, nhân tố đầu tiên là truyền hình. Truyền hình là một loại công cụ, không có thiện ác sao có thể khiến đất nước diệt vong? Nội dung trong truyền hình phát sống là gì? Toàn là sát đạo dâm vọng. Bất luận là người lớn hay trẻ con, mỗi ngày đều đối diện với những hình ảnh này, đây là “dễ diệt vong nhất”, bị nó ô nhiễm nghiêm trọng nhất. Cho nên thầy Phương nói, nước Mỹ diệt vong không phải do nhân duyên của nước khác. Không có ai xâm lược hay đánh nước Mỹ, mà là do tự nó diệt vong. Lúc đó ông cũng đưa ra lời cảnh báo, Đài Loan tuyệt đối phải chú ý, nếu không nắm bắt tốt chương trình truyền hình, để nó đi đến tự do khai phóng như nước Mỹ, xã hội tương lai của Đài Loan không thể cứu vãn. Hầu như đều bị thầy Phương nói đúng. Hiện nay ngoài truyền hình ra còn có mạng internet, điều này rất đáng sợ!

Xem tiếp đoạn văn bên dưới: “Phàm dữ nhân tương xứ, đương phương tiện đề ty, khai kỳ mê hoặc”. Chúng ta cùng người giao tiếp, phải giữ tâm nhân từ, tâm yêu thương, phải luôn giúp người khác, nhắc nhở người khác. Khiến họ phá mê khai ngộ, quay đầu là bờ. “Thí do trường dạ đại mộng, nhi linh chi nhất giác”, họ đang chìm đắm trong mộng, chúng ta nghĩ cách khiến họ tỉnh lại. “Thí do cửu hãm phiền não, nhi bạt chi thanh lương, vi huệ tối phổ”. “Phổ” là truyền bá. Ví dụ người này chìm đắm trong phiền não, đây hình như là hiện tượng rất phổ biến trong xã hội hiện nay, chúng ta làm sao đem đến cho họ sự mát mẻ, đây là ân huệ lớn nhất. “Hàn Dũ vân, nhất thời khuyên nhân dĩ khẩu, bách thế khuyên nhân dĩ thư, giảo chi dữ nhân vi thiện, tuy hữu hình tích, nhiên đối chứng phát dược, thời hữu kỳ hiệu, bất khả phế dã. Thất ngôn thất nhân, thường phản ngô trí”. “Hàn Dũ” là người thời nhà Tống, lúc đó trực tiếp khuyên người, đây là dùng ngôn ngữ. Nếu khuyên rộng ra giữa đại chúng xã hội, chỉ có trước thuật sách mới có thể làm được. Cho nên giúp người làm việc thiện tuy có hiệu quả nhưng khác nhau, nhưng nhất định phải hiểu “tùy bệnh cho thuốc”, mới nhận được hiểu quả tốt. Xã hội hiện nay thường mắc bệnh gì? Người thiện ví như thầy thuốc giỏi, nhất định phải hiểu rõ căn nguyên của bệnh, làm sao để trị liệu, công đức này rất lớn.

“Thất ngôn”, là ta nói ra điều không nên nói, đây gọi là “thất ngôn”. “Thất nhân” là ta dạy người không nên dạy, ví dụ có rất nhiều thầy giảng kinh, tôi nghe nói cũng từng nghe họ giảng. Những gì họ giảng đều là chú giải của các bậc cổ đức thời Đường và Tống, giảng điều này có người nghe gọi là “thất nhân”. Họ là những người trong thời hiện đại, bệnh họ mắc phải không giống với bệnh của người thời nhà Đường Tống. Đem phương thuốc thời Đường Tống cho người bây giờ uống, không có hiệu quả. Đây là người giảng kinh “thất ngôn”, đối tượng là “thất nhân”.

Hiện nay, khoa học kỹ thuật phát triển, không trước tác sách cũng được, ngày nay trước thuật sách hình như hiệu quả không lớn. Ngày nay hiệu quả lớn nhất, không gì bằng truyền bá qua truyền hình vệ tinh, truyền bá qua mạng internet, hiệu quả này rất lớn. Chúng ta không thể không hiểu, không thể không biết cách vận dụng những phương tiện khoa học kỹ thuật cao này để truyền bá. Dùng nó để khuyên tất cả đại chúng trong thế gian, có thể không cần ấn tống sách, chúng ta đem những hình ảnh này, đem những giảng giải này làm thành CD, lưu thông rộng rãi lợi ích quần chúng, đây là việc tốt!

Đoạn bên dưới. “Hà vị cứu nhân nguy cấp”. Chúng ta xem đoạn văn này. “Hà vị cứu nhân nguy cấp, hoạn nạn điên bái, nhân sở thời hữu, ngẫu nhất ngộ chi, đương như đồng quan chi tại thân, tốc vi giải cứu”. Con người ở thế gian không sao tránh khỏi hoạn nạn khốn khó, đặc biệt là sống trong thời đại này. Mỗi ngày chúng ta đều nhận được tin tức từ báo chí và truyền thông, thiên tai ngày càng nhiều, ngày càng nghiêm trọng, đây đều là điềm báo rất hung dữ, không phải việc tốt!

Năm trước một vị đồng tu ở Mỹ gởi cho tôi một phần tài liệu, là con số do nước Mỹ thống kê. Mỗi ngày mức độ thanh thiếu niên phạm tội đạt đến 6900 vạn lần, đây là có báo án, còn chưa báo án không biết bao nhiêu. Tôi từng đem vấn đề này thỉnh giáo tổng kiểm soát trưởng ở vùng Los Angeles, tôi hỏi: Phải chăng đây là sự thật? Ông ta nói: Là thật. Tôi hỏi: Hiện nay tình hình như thế nào? Ông ta nói, hiện nay đang tăng trưởng, chưa có cách nào khống chế nó. Điều này đã hai năm rồi. Tôi suy đoán hiện nay mức độ thanh thiếu niên ở Mỹ phạm tội nhất định hơn 7000 vạn lần, mỗi một ngày! Quý vị nói sao có thể! Đáng sợ biết bao! Quả thật “như đồng quan chi tại thân”, “đồng quan” là mụt độc, trên thân người sanh mụt độc, quý vị xem đau đớn biết bao. Làm sao để giúp họ cứu vãn?

Đây là dùng ví dụ để nói: “Hoặc dĩ nhất ngôn, thân kỳ uất ức”, người này bị oan ức, chúng ta giúp họ, có thể nói ra một lời để minh oan giúp họ. “Hoặc dĩ đa phương, tế kỳ điên liên”, cuộc sống lưu lạc gian nan, khổ! Chúng ta từ trên nhiều phương diện nghĩ cách cứu tế giúp đỡ họ. “Thôi tử viết: Huệ bất tại đại, phó nhân chi cấp khả dã, cái nhân nhân chi ngôn tai”. Ân huệ không phải ở chỗ lớn, quan trong là cứu trong lúc nguy nan. Người có nạn gấp, như lúc gặp mưa, phải nhanh chóng giúp họ. Việc cấp bách trước mắt, tôi nghĩ việc cấp bách nhất, cấp nạn nghiêm trọng nhất không gì hơn nguy cơ tư tưởng. Nguy cơ này đã phổ biến trên toàn thế giới, bất cứ khu vực quốc gia nào. Chúng ta bình tĩnh lắng nghe người xung quanh nói, họ nói gì? Từ trong lời nói của họ, chúng ta lãnh hội được họ đang nghĩ gì, họ đang nói gì và đang làm gì. Vô số lỗi lầm của hành vi đều sinh ra từ tư tưởng không tốt, cho nên nguy cơ về tư tưởng mới là căn nguyên! Vì sao sinh ra nguy cơ này? Do hoàn toàn đánh mất giáo huấn đạo đức của thánh hiền, không có ai đề xướng.

Giáo hóa chúng sanh, giáo hóa chúng sanh trên toàn thế giới, có hiệu quả nhất chính là truyền bá qua truyền hình vệ tinh và mạng internet. Chúng ta xem nội dung truyền hình là gì, nội dung trong mạng internet là gì, như vậy sẽ biết. Truyền hình và mạng không có dạy học về đạo đức, nhân nghĩa, chỉ có sát đạo dâm vọng, chỉ có tranh danh đoạt lợi. Dạy người cạnh tranh như thế nào, đấu tranh như thế nào, sau cùng là chiến tranh như thế nào. Phát triển đến chiến tranh, đó chính là sự hủy diệt của toàn thế giới. Ngày nay toàn bộ xu hướng là như thế, đây là nạn lớn của nhân gian. Chỉ có bậc chí sĩ có đạo đức cứu vãn được kiếp vận của thế giới là những người nào? Là người có quyền lực thao túng công cụ truyền bá. Họ có năng lực hủy diệt thế giới này, họ cũng có năng lực cứu vãn thế giới. Rốt cuộc thế giới này đi đến hủy diệt, hay đi đến cứu vãn? Điều này chỉ trong một niệm của họ.

Đoạn bên dưới. “Hà vị hưng kiến đại lợi. Tiểu nhi nhất hương chi nội, đại nhi nhất ấp chi trung”, “nhất ấp” là một thành phố. “Phàm hữu lợi ích, tối nghi hưng kiến”, đây là ngày xưa vào thời nhà Minh, trong tình trạng xã hội đó. “Hoặc khai cự đạo thủy”, mở dòng sông để dẫn công trình thủy lợi. “Hoặc trúc đê phòng hoạn, hoặc tu kiều lương, dĩ tiện hành du, hoặc thí trà phạn, dĩ tế cơ khát, tùy duyên khuyên đạo, hiệp lực hưng tu, vật tỵ hiềm nghi, vật từ lao oán”. Từ cổ nhân, họ làm những việc phúc lợi cho xã hội, chính là ngày nay chúng ta đề xướng công việc từ thiện xã hội. Cần phải nỗ lực thực hành, nhưng phải xem nhu cầu của xã hội hiện tại. Ngày nay, lợi ích lớn nhất trong xã hội là dạy về luân lý đạo đức. Điều này nói khó cũng không khó, vào thời xưa đích thực là khó khăn. Nếu xã hội diễn biến thành hiện tượng như hiện nay, quả thật Chư Phật Bồ Tát, chư vị thần tiên cũng không cứu được, không có khả năng. Ngày nay ai có sức để cứu vãn? Như tôi vừa mới nói, người có quyền thao túng vệ tinh, mạng internet, những người này có quyền lực. Nếu họ vận dụng quyền lực của mình, mỗi ngày có thể dùng một hai tiếng đề xướng nhân nghĩa đạo đức, phổ biến giáo huấn của thánh hiền. Tôi tin rằng thế giới này chưa đến một năm, nửa năm sẽ thay đổi được nếp sống. Vì sao vậy? Vì con người đều có lương tâm, đáng tiếc không có ai thức tỉnh. Chỉ cần có người thức tỉnh, hằng ngày ở đây nói, lương tâm của họ sẽ phát khởi. Lương tâm phát khởi, quay đầu là bờ, đây là lợi ích lớn nhất trước mắt, không có lợi ích nào lớn hơn.

Đoạn thứ bảy, “Hà vị xả tài tác phú. Thích môn vạn hạnh, dĩ bố thí vi tiên, sở vị bố thí giả, chỉ thị xả chi nhất tự nhĩ”. “Thích môn” là nói đến nhà Phật. Nhà Phật nói “Bồ Tát hạnh”, phương pháp và thiện xảo vô lượng vô biên, nhưng quy nạp lại không ngoài “bố thí”. Sáu nguyên tắc chung của Bồ Tát hạnh, điều đầu tiên là bố thí. Thế nào gọi là bố thí? “Bố thí” chính là xả, quên mình vì người. “Đạt giả nội xả lục căn, ngoại xả lục trần, nhất thiết sở hữu, vô bất xả giả”. Đây không phải là người bình thường, “đạt giả”, đạt là thông đạt, ai là người thông đạt? Trong nhà Phật nói, pháp thân Bồ Tát mới là người thông đạt, vì sao vậy? Vì họ đã xả bỏ hoàn toàn, những lời nói này là sự thật, không phải hư cấu, nhưng phàm phu không làm được. Phàm phu có thể xả tài, có thể xả vật ngoài thân, như vậy đã là không tệ. Nếu khiến họ nội ngoại đều xả, tất cả mọi thứ không gì không xả, họ không làm được điều này.

Bên dưới nói: “cẩu phi năng nhiên”, nếu không làm được, lục đạo phàm phu không làm được. “Tiên tùng tài thượng bố thí”, trước tiên chúng ta hạ thủ từ đây. “Thế nhân dĩ y phục vi mạng, cố tài vi trọng yếu, ngô tùng nhi xả chi, nội dĩ phá ngô chi xan, ngoại dĩ tế nhân chi cấp. Thỉ nhi miễn cưỡng, chung tắc thái nhiên, tối khả đẳng địch tư tình, khư trừ chấp lận”. Người học Phật bắt đầu tu hành từ đâu? Từ bố thí. Tôi học Phật, lần đầu tiên gặp người xuất gia là đại sư Chương Gia. Câu đàu tiên tôi thỉnh giáo ngài, tôi nói con biết Phật pháp rất hay, con rất muốn học, có phương pháp nào khiến con nhanh chóng khế nhập chăng? Đại sư Chương Gia nói: có! đó chính là nhìn thấu và buông bỏ. Tôi tiếp tục thỉnh giáo ngài: Bắt đầu từ đâu? Đại sư nói với tôi từ bố thí, khuyên tôi học bố thí. Tôi rất nghe lời, trở về là bắt đầu thực hành, vì thế thầy rất thương tôi. Những gì thầy dạy tôi đều thực hành, thực hành quả nhiên có hiệu quả. Trước tiên bắt đầu từ tài bố thí, hiệu nghiệm này là gì? Giảm nhẹ tâm tham lam keo kiệt xưa nay của chúng ta, đoạn đương nhiên không dễ, chỉ giảm nhẹ. Nghĩa là tham lam, keo kiệt không còn nghiêm trọng như trước nữa. Đối với bên ngoài lại có thể giúp người khác, đây là bố thí ân huệ. Khi mới thực hiện bố thí rất miễn cưỡng, về sau trở thành tự nhiên. Bố thí miễn cưỡng, bản thân tôi có mười năm kinh nghiệm! Mười năm đầu đều rất miễn cưỡng, mười năm sau dần dần trở thành thói quen, đến nay hầu như dấu vết cũng không còn, tâm địa thanh tịnh. Đem tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, tham sân si mạn đều bố thí hết.

Xem tiếp đoạn thứ tám bên dưới. “Hà vị hộ trì chánh pháp”. Chúng ta nói đến đây, đặc biệt tại Trung quốc hiện nay, điều này rất quan trọng! Xã hội Trung quốc hiện nay bị một số tà tri tà kiến tà giáo nhiễu loạn khiến mọi người cảm thấy nghi hoặc không biết làm sao. Làm sao để phá trừ tà tri tà kiến? Làm sao để cấm chỉ tà giáo? Duy chỉ có hộ trì chánh pháp, cổ nhân nói: “phá tà hiển chánh”. Phá tà là mục đích, làm sao để đạt được mục đích phá tà? Như vậy cần phải hiển chánh, hiển chánh mới có thể phá tài, nếu không thể hiển chánh, tà tuyệt đối không phá được!

“Pháp giả, vạn thế sanh linh, chi nhãn mục dã, bất hữu chánh pháp, hà dĩ tham tán thiên địa, hà dĩ tài thành vạn vật, hà dĩ thoát trần ly phược, hà dĩ kinh thế xuất thế”. Đây là đem lợi ích của chánh pháp, nói sơ lược thành bốn điểm. “Chánh pháp”, giáo huấn của Phật Bồ Tát là chánh pháp, giáo huấn của Nho giáo là chánh pháp, giáo huấn của Đạo giáo là chánh pháp. Trên thế giới còn có rất nhiều Tôn giáo, cũng là chánh pháp. Chánh pháp của các Tôn giáo này lưu truyền tại thế gian suốt mấy ngàn năm.

Ấn độ giáo lưu truyền đến nay, người thế gian công nhận nó có 8500 năm lịch sử. Đạo do thái có 4000 năm lịch sử. Đạo thờ thần lửa, hình như cũng có người viết trong tiểu thuyết gọi là Minh Giáo, nhưng thông thường chúng ta gọi là Đạo thờ thần lửa, đạo này cũng có khoảng hơn 3500 năm, đều sớm hơn Phật giáo. Phật giáo, theo ghi chép của lịch sử Trung quốc, năm nay là ba ngàn không trăm hai mươi mấy năm. Hiện nay người nước ngoài thừa nhận là hơn 2500 năm. Tiếp tục truy tìm, Đạo thiên chúa, Đạo cơ đốc, ngày nay chúng ta dùng Tây lịch là năm 2001. Tây nguyên chính là của Đạo cơ đốc và Đạo thiên chúa. Hồi giáo có hơn 1700 năm lịch sử, Đạo Sikhism cũng có sáu bảy trăm năm lịch sử. Ngắn nhất như Đạo Bahaism cũng có hơn 150 năm lịch sử.

Chúng ta xem tường tận, lịch sử càng lâu dài, chánh pháp của nó càng chánh. Truyền qua nhiều năm như vậy, thế giới này rất nhiều người vẫn xem nó là chân lý, học tập theo nó, y giáo phụng hành, đây là chánh pháp. Nếu không có những chánh pháp này, làm sao có thể “tham tán thiên địa?” “Tham” là tham dự, “tán” là giúp đỡ, ngày nay gọi là đại tự nhiên. Chúng ta làm sao để tham gia giúp đỡ đại tự nhiên này? Làm sao có thể “tài thành vạn vật?” Giúp tất cả vạn vật. Đây đều là nói văn minh vật chất, hai câu bên dưới là nói về văn minh tinh thần. “Hà dĩ thoát trần ly phược”, siêu phàm nhập thánh, đây là cuộc sống tinh thần. “Hà dĩ kinh thế xuất thế”, phổ biến pháp thế xuất thế. “Cố phàm kiến thánh hiền miếu mạo”, miếu là nơi thánh hiền hoằng pháp lợi sanh, chúng ta đã thấy. Thấy được đạo tràng, thấy được hình tượng của thánh hiền, kinh sách điển tịch. Đây chúng ta gọi là Pháp Bảo. “Giai đương kính trọng, nhi tu sức chi”. Chúng ta phải tôn trọng nó, phải coi trọng nó, có tổn hoại phải lập tức sửa lại. “Chí ư cử dương chánh pháp, thượng báo Phật ân, vưu đương miễn li”, đây là việc chúng ta phải làm.

Tổng hợp ý nghĩa ở đây, thứ nhất là chúng ta nhất định phải tôn trọng đạo đức. Đạo, là một con đường lớn đường đường chính chính mà đời người cần phải đi. “Đại đạo” là gì? Ngày nay chúng ta gọi là “trật tự”, trật tự xã hội, trật tự gia đình. Giữa vũ trụ, chúng ta biết rất nhiều tinh cầu trong hư không, hành tinh chúng ta chạy có trật tự quanh mặt trời, không lộn xộn. Mặt trời chạy có trật tự quanh hệ ngân hà, đây là trật tự tự nhiên, là thiên đạo. Nhân đạo và thiên đạo có thể hợp nhất. Nhân đạo là gì? Nho giáo gọi là luân thường, luân thường là nhân đạo và thiên đạo hợp nhất. Vợ chồng, cha con, anh em, quân thần, bạn bè, có trật tự, không hề lẫn lộn. Quan hệ giữa người và người có trật tự, không loạn, thiên hạ thái bình, xã hội an định. Nếu cha không ra cha, con không ra con, vua không ra vua, thần không ra thần, đạo của chúng ta đã mất. Đạo mất xã hội sẽ động loạn, thiên hạ không thái bình. Giáo huấn của thánh nhân, dạy chúng ta những đạo lý này. Nếu chúng ta giao tiếp thật tốt mối quan hệ giữa người với người, xử lý tốt quan hệ giữa người với trời đất quỷ thật, xử lý tốt quan hệ giữa người và trời đất vạn vật. “Tham tán thiên địa, tài thành vạn vật”, chính là xử lý tốt những mối quan hệ này. Xử lý tốt mối quan hệ, đó chính là thánh hiền. Nơi dạy học của thánh hiền, kinh điển dạy học của thánh hiền, chúng ta nhất định phải tôn trọng, chúng ta phải biết tôn trọng đạo đức. Phải tôn sùng hành thiện, phải hành nhân nghĩa, phải coi trọng giáo dục của thánh hiền, phải coi trọng giáo dục của chánh pháp. Sau cùng nói “phải nên khuyến khích”, đặc biệt là trong xã hội hiện tại này.

Đoạn thứ chín: “Hà vị kính trọng tôn trưởng”. Đây là nói về luân lý. “Gia chi phụ huynh, quốc chi quân trưởng, dữ phàm niên cao, đức cao, vị cao, thức cao giả, giai đương gia ý phụng sự”. Người xưa thường nói: “Trung hiếu truyền gia”. Đức hạnh của chúng ta biểu hiện ở đâu? Biểu hiện ở chỗ biết coi trọng người lớn. Trong gia đình cha và anh là tôn trưởng của chúng ta, phải tôn trọng. Người lãnh đạo của quốc gia, nhất định phải tôn trọng.

Trong Kinh Phạm Vọng, đây là kinh giới của đại thừa Bồ Tát, trong này dạy chúng ta. Điều thứ nhất nói: “không làm quốc tặc”, tuyệt đối không được làm điều tổn thương đến quốc gia xã hội. Điều thứ hai là “không hủy báng quốc chủ”, tuyệt đối không được hủy báng người lãnh đạo quốc gia. Trong Kinh Anh Lạc Bồ Tát Giới dạy chúng ta: “không trốn thuế nhà nước”, nhân dân có nghĩa vụ nộp thuế, tuyệt đối không được trộm thuế, trốn thuế. Điều thứ tư là“không phạm quốc chế”, quốc chế là pháp luật của quốc gia, tuyệt đối không được trái phạm pháp luật nhà nước. Quý vị xem bốn điều này quan trọng biết bao, thực hành được bốn điều này chính là kính trọng tôn trưởng, kính trọng xã hội, kính trọng quốc gia.

“Tại gia nhi phụng thị phụ mẫu, sử thâm ái uyển dung, nhu thanh bất khí, tập dĩ thành tánh, tiện thị hòa khí, cách thiên chi bổn”. Hiện nay gia đình không còn dạy những điều này nữa, vì vậy trẻ em không hiểu những đạo lý này. Rất nhiều người nói: “con cái không nghe lời, không nghe quản giáo”. Quý vị không dạy, làm sao có thể quản giáo? Không những quý vị không dạy, mà cha mẹ quý vị cũng không dạy quý vị. Trong Kinh Vô Lượng Thọ Đức Phật nói rất hay: “Tiên nhân bất thiện, không biết đạo đức, không có người dạy, sao trách họ được”. Tuy câu này nói rất nhu hòa, nhưng chúng ta nghe xong rất khó chịu, rất đau lòng. Dạy con cái bắt đầu từ đâu? Ngày xưa bắt đầu dạy từ Đệ Tử Quy, dạy từ chỗ ứng đối, bây giờ ai hiểu điều này?

Đài Loan có mấy vị chí sĩ có đức hạnh đang đề xướng đọc kinh, khiến những học sinh tiểu học và trung học đọc sách cổ của Trung quốc, rất khó được, vô cùng hiếm có! Hy vọng việc đề xướng này có hiệu quả. Ngày nay ở Úc Châu chúng tôi kiến lập một đào tràng nhỏ, yêu cầu mọi người xuất gia học Đệ Tử Quy, đem nó đặt thành thời khóa đầu tiên của chúng ta. Phải thuộc, phải giảng được, và phải thực hành được, bắt đầu từ cách học làm người. Làm người chưa tốt làm sao có thể thành Phật? Những lời của Liễu Phàm tiên sinh đều ở trong Đệ Tử Quy.

“Xuất sự nhi quân hành nhất sự, vô vị quân bất tri nhi tự tư dã”. “Quân” tức bây giờ gọi là lãnh đạo. Bất luận ta ở trong đơn vị nào, người lãnh đạo đơn vị chính là “quân”. Chúng ta làm việc gì, tuyệt đối đừng cho rằng người lãnh đạo không biết, rồi tự mình làm những điều sai trái, vậy là sai. “Hình nhất nhân, vô vị quân bất tri, nhi tác oai dã”. Nếu chúng ta trừng phạt một người, tuyệt đối đừng tưởng rằng người lãnh đạo không biết, rồi có thể tùy ý bắt nạt người, đàn áp người, như vậy là sai.

“Sự quân như thiên, cổ nhân cách luận, thử đẳng xứ tối quan âm đức. Thức khán trung hiếu chi gia, tử tôn vị hữu, bất miên viễn nhi xướng thạnh giả, thiết tu thận chi”. Dạy chúng ta phải cẩn thận làm việc, những nơi này là cánh cửa âm đức quan trọng nhất. Ta làm việc tốt người khác không biết, đây là tích âm đức. Người lãnh đạo không biết ta ở đó tác oai tác quái, đây là tổn âm đức của chúng ta, không được làm điều này, quả báo rất đáng sợ!

Xem tiếp đoạn sau cùng: “Hà vị ái tích vật mạng”. Đây là vun bồi lòng nhân từ. “Phàm nhân chi sở dĩ vi nhân giả, duy thử trắc ẩn chi tâm nhi dĩ”. “Trắc ẩn” là tâm thương xót, đồng tình. Cách làm người của con người, nói thực chính là ở điểm này. “Cầu nhân giả cầu thử, tích đức giả tích thử”. Tất cả đều là tăng ích lòng trách ẩn của chúng ta, đây chính là nhân giả, là tích đức. “Chu lễ, mạnh xuân chi nguyệt, hy sinh vô dụng tẫn”. “Chu Lễ” là do Chu Công đặt ra, “mộng xuân” là chánh nguyệt. Chánh nguyệt nếu tế kỵ, tế kỵ đều là sát sanh động vật để tế thần minh, đừng dùng con vật cái. Vì sao vậy? Vì đây là lúc nó mang thai, phải thương xót chúng.

“Mạnh tử vị, quân tử viễn bào trù, sở dĩ toàn ngô, trắc ẩn chi tâm dã”. “Nghe tiếng nó, không nở ăn thịt nó”, Nho giáo nói như thế. Nhà Phật tuy không cấm ăn thịt, nhưng Đức Phật khuyên đệ tử nên ăn “tam tịnh nhục”. “Tam tịnh nhục” là gì? “Không thấy giết”, khi giết chúng ta không thấy. “Không nghe giết”, khi giết chúng ta nghe tiếng kêu. “Không vì tôi mà giết”, đây là không phải giết vì tôi. Đều là bảo toàn “tâm trắc ẩn” mà thôi.

Phật giáo truyền vào Trung quốc cho đến thời Lương Võ Đế. Lương Võ Đế đọc Kinh Lăng Nghiêm, đúng là khởi lòng trắc ẩn lớn, ông bỏ luôn ăn thịt. Chư vị nên biết, Phật giáo ăn chay không ăn thịt. Ăn chay là do Lương Võ Đế đề xướng, không phải là giáo nghĩa vốn có của Phật giáo. Lương Võ Đế là hộ pháp của Phật giáo, ông dùng sự tôn nghiêm của Quốc Vương đề xướng việc ăn chay, hình thành cuộc vận động ăn chay. Lúc đó người xuất gia đều hưởng ứng, truyền mãi đến nay cư sĩ tại gia cũng hưởng ứng, đây là một việc tốt, an chay chắc chắn có lợi ích cho sức khỏe. Đặc biệt là bây giờ ăn thịt, bây giờ ăn thịt bao hàm rất nhiều bệnh khuẩn, rất nghiêm trọng, “bệnh vào từ miệng”. Nếu chúng ta cho rằng ăn chay không có sức khỏe, ăn thịt mới có sức khỏe, tôi có thể làm chứng cho quý vị. Tôi đã ăn chay được 50 năm, chưa từng sanh bệnh, sao có thể nói ăn chay không có sức khỏe? Cư sĩ Hứa Triết ở Singapore năm nay 102 tuổi, bà ăn chay từ trong bụng mẹ. Bà vừa ra đời là không ăn đồ có mùi tanh, ăn thức ăn có mùi tanh là muốn nôn, bà ăn chay được 102 năm. Thân thể mạnh khỏe, không hề có chút bệnh hoạn nào, ở Singapore mọi người đều biết “cô gái 102 tuổi”, sao có thể nói ăn chay không có sức khỏe? Đều là quan niệm sai lầm đang quấy phá.

Bên dưới nói: “Cố tiền bối hữu, tứ bất thực chi giới, vị văn sát bất thực, kiến sát bất thực, tự dưỡng giả bất thực, chuyên vi ngã sát giả bất thực”. Ở đây nhiều hơn Đức Phật Thích Ca Mâu ni một điều, thêm một điều “tự dưỡng giả”. “Học giả vị năng đoạn nhục, thả đương tùng thử giới chi”. Đây là việc tốt. Chúng ta có một thân thể mạnh khỏe, không thể không chú ý điều này.

Sau cùng Liễu Phàm tiên sinh tổng kết: “Tiệm tiệm tăng tiến, từ tâm dụ trường, bất đặc sát sanh đương giới, xuẩn động hàm linh, giai vi vật mạng, cầu ty chữ kiển, sừ địa sát trùng, niệm y thực chi do lai, giai sát bỉ dĩ tự hoạt”. Thường nghĩ đến điều này, trong lòng chúng ta rất khó chịu, vì cuộc sống không thể không sát sanh. Biết được đạo lý này, người có tâm từ bi khẩn thiết họ không mặc áo dệt bằng lông, vì sao vậy? Vì cảm thấy đau lòng, may một chiếc áo biết bao nhiêu sinh mạng trong đó, sao nhẫn tâm được? Mặc áo da đều là sát sanh, lấy da của chúng, không nhẫn tâm. Làm ruộng, trồng trọt, rất nhiều côn trùng trên đất đều chết, chúng ta mới được một ít lương thực.

Gần đây tôi có tham quan một nông trường ở Sydney, do người xuất gia khai thác, họ trồng rau xanh trong túi ni long. Tôi hỏi họ “vì sao không trồng xuống đất?” Trồng xuống đất khi canh tác chết rất nhiều côn trùng. Chúng tôi trồng vào trong túi ni lông, chi phí công trình tốn hơn nhiều, nhưng không sát sanh. Tôi nghe xong rất cảm động, quả là hiếm có, đáng được phổ biến. Họ vẫn dùng đất để trồng, nhưng lấy đất bỏ vào túi ni lông, túi ni lông lớn, tránh việc sát sanh.

“Cố bảo điển chi nghiệt”, chúng ta ăn thức ăn không thương tiếc, thức ăn thừa là vất. Đây là tạo nghiệt, tội này rất nặng! “Đương dự sát sanh đẳng”, tội này không khác gì tội sát sanh. “Chí ư thủ sở ngộ thương, túc sở ngộ tiển giả, bất tri kỳ kỷ, giai đương ủy khúc phòng chi”, chúng ta cần phải luôn đề phòng. “Cổ thi vân, ái thử thường lưu phạn, lân nga bất điểm đăng, hà kỳ nhân dã, thiện hành vô cùng, bất năng đàn thuật”, nói không cùng tận. “Do thử thập sự, nhi suy quảng chi, tắc vạn đức khả bị hỉ”. Ở đây Liễu Phàm tiên sinh đưa ra mười trường hợp, hy vọng chúng ta suy ra từ mười trường hợp này, siêng năng nỗ lực học tập, tự nhiên thiện hành có thể đầy đủ viên mãn.

Thôi, hôm nay chúng ta tạm dừng tại đây.

Hết tập 18