Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 1/4

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không

Niệm Phật Thành Phật

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Lời Nói Đầu

Trong một lần đến thăm Tịnh Tông Học Hội ở Singapore, chúng tôi may mắn đọc được quyển “ Niệm Phật Thành Phật” (Hoa ngữ) do một vị cư sĩ Diệu Âm dày công biên soạn và trích lục lại những khai thị quan trọng của pháp sư Tịnh Không, khi Ngài thuyết giảng kinh “Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác”.

Xin chân thành tri ân công đức vô lượng của cư sĩ Diệu Âm đã trích lục những lời giáo huấn vàng ngọc của pháp sư Tịnh Không về cách hành trì, tu tập pháp môn Tịnh Độ!

Mặc dù với trình độ hiểu biết còn non kém về Hoa ngữ, thế pháp lẫn Phật pháp, song chúng tôi xin phép mạo muội được dịch lại bằng Việt ngữ, hầu chia sẻ pháp đạo này cùng các vị đạo hữu Tịnh Độ, để chuyên tâm niệm hồng danh A Di Đà Phật, nguyện kiếp này thành tựu vãng sanh về Tây Phương Cực lạc Thế Giới, cứu cánh viên mãn, đồng thành Phật đạo.

Phần diễn dịch chắc chắn không tránh khỏi nhiều sai sót. Kính mong được các vị Thiện Tri Thức chỉ dạy và bổ khuyết, để quyển sách này ngày càng được hoàn chỉnh hơn.

Xin chắp tay cung kính tri ân quý thiện nhân, quý Phật tử đã hoan hỉ đóng góp công đức tài lực để thực hiện quyển sách được hoàn thành viên mãn. Nguyện đem công đức này, hồi hướng cho tận hư không biến pháp giới tất cả chúng sanh hữu tình và vô tình, được thoát khỏi lục đạo luân hồi, siêu sanh về Tây Phương Tịnh độ.

NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT

Phật lịch 2556 (DL.2012)

Chúng đệ tử Diệu Âm (Sen Vàng) kính bạch.

Tựa

Tịnh Không pháp sư tuyên giảng “Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh Giảng Ký”, cư sĩ Lưu Thừa Phù khen đấy có thể cùng với “ A Di Đà Sớ Sao” của Liên Trì Đại Sư, “ A Di Đà Kinh Yếu Giải” của Ngẫu Ích Đại sư, cùng được xưng là ba quyển bất hữu về văn giảng giải của Di Đà Tịnh độ. Có thể thấy địa vị cao tột và giá trị quý báu của ba bộ kinh giảng này. Hậu học mỗi lần cung kính đọc, đều có những khai thị mới, thu hoạch mới, pháp hỉ tràn đầy vô hạn. cổ nhân nói: “ Ba ngày không đọc quyển giảng ký này, liền cảm thấy tâm thần tán loạn, đạo tâm thoái chuyển”. phân tích thêm một bước, hai bộ kinh lớn trên của hai vị Đại sư, đều viết theo lối cổ văn, nói Lý rất thâm sâu, nếu một người mà trình độ Hoa ngữ (quốc học) và Phật lý không tinh thông, không am hiểu thì rất khó lý giải thấu triệt nghĩa thú đó.

Quyển “ giảng ký” này là Sư Phụ dùng lời nói giảng giải, chỗ thâm sâu giảng dễ hiểu, chỉ cần người nào có thể đọc, xem qua, bất luận căn cơ nào cũng đều có những lãnh hội riêng, được thật sự lợi ích. Về mặt ý nghĩa, phàm là người học Phật từ sơ phát tâm đến thành tựu Phật quả, tất cả quan niệm và cách hành trì cần chuẩn bị, Sư Phụ đều khai thị nhiều lần, ân cần dặn dò chỉ bảo. Nơi nơi đều thấy tấm lòng quảng đại, cứu nhân độ thế, thiết tha kỳ vọng và từ bi vô tận của Sư Phụ. Khi đọc, hậu học cảm thấy cảm ân vô cùng.

Bộ “ Vô Lượng Thọ Kinh” đệ nhất kinh của Tịnh Độ Tông này, Sư Phụ đã tuyên giảng một trăm lẻ bảy hội (107). Sau khi được Lưu cư sĩ chuyển lục thành văn tự, được tinh trang thành bốn quyển sách lớn, mỗi quyển sách dày sáu, bảy trăm trang. Muốn đọc hết toàn bộ, cần phải mất một thời gian dài, nếu muốn nhớ kỹ tất cả những lời dạy bảo trong “ Giảng ký” để y giáo phụng hành, thật sự không dễ dàng. Cho nên, hậu học thử trích lục những lời khai thị quan trọng trong kinh, để dễ bề đọc tụng, khắc ghi trong lòng, ngày thường đối nhân xử thế, tiếp vật, cố gắng mà tuân theo. Sau này lại nghĩ đến, những đạo hữu đồng môn Tịnh Tông, đa phần vì công việc bận rộn, rất khó có đủ thời gian để nghiên cứu, đọc tụng toàn văn “ Giảng ký”. Cho nên, những khai thị quan trọng trong quyển sách nhỏ này, đối với những đại chúng chân chánh tu hành Tịnh độ mà nói, có thể giúp ích được đôi phần. Vì thế, hậu học không ngại thiển cận, lại chỉnh đốn phân loại, tập hợp thành sách, lấy tên là “ Niệm Phật Thành Phât”. Xin trình lên cho Chu quán trưởng của thư viện Từ Quang để ấn hành, lưu thông rộng rãi.

Kính nguyện quyển sách nhỏ này có thể giúp đỡ thật sự những đồng tu, đại đức có duyên, được lìa khổ được vui, liễu sanh thoát tử, siêu Phàm nhập Thánh, xuất ly tam giới, vãng sanh Tây Phương, viên thành Phật đạo. A Di Đà Phật.

Đệ tử Tam Bảo

Cư sĩ Diệu Âm Cẩn Thức.

Chương 1: Giác Ngộ

1. Phật cho chúng ta một lợi ích vô cùng lớn vô cùng thù thắng, đó là dạy chúng ta trong một đời này được thành Phật. Nếu chúng ta không chăm chỉ cố gắng tu học thì một đời này không được vãng sanh, như vậy là phụ lòng Di Đà Thế Tôn quá nhiều. Làm thế nào mới không phụ lòng? Duy chỉ có chăm chỉ mà tu hành, phải xem đó là việc quan trọng nhất, việc lớn nhất trong một đời này, những việc khác có thể buông xuống, chỉ mỗi việc này là không thể buông xuống.

Pháp môn của chư Phật Như Lai vô lượng vô biên, duy chỉ có pháp môn niệm Phật vãng sanh là trong một đời chắc chắn được độ. Chọn pháp môn này, trí tuệ của quý vị là đệ nhất.. Văn Thù Bồ Tát chọn pháp môn này, Đại Thế Chí Bồ Tát chọn pháp môn này, Phổ Hiền Bồ Tát cũng chọn pháp môn này, nay quý vị cũng chọn pháp môn này, điều đó cho thấy trí tuệ của quý vị và các Ngài không hai. Đây là “ Trí tuệ dũng mãnh”.

Trong mười pháp giới, lợi ích thù thắng nhất là thành Phật, tổn hại lớn nhất là đọa nơi tam ác đạo ( địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh). Quý vị có thể nhận thức rõ ràng thì có thể lánh xa tam ác đạo, trong một đời này có cơ hội tu hành làm Phật, làm Bồ Tát. Nếu quý vị thật sự hạ quyết tâm làm việc này, đây là trí tuệ.

Thông thường, chúng ta nói trong Phật pháp có pháp Đại Thừa và pháp Tiểu Thừa. Tuy nhiên, nếu so “ Pháp Nhất Thừa” với pháp Đại Thừa thì pháp Nhất Thừa cứu cánh hơn, viên mãn hơn. Tu theo Tiểu Thừa, cảnh giới cao nhất là A La Hán và Bích Chi Phật. Tu theo Đại Thừa, kết quả là chứng được quả vị Bồ Tát. Còn tu theo Nhất Thừa Phật pháp thì thành Phật. Trong bộ kinh này, Phật dạy chúng ta đại pháp tu hành để thành Phật..

2. “ Phật” có nghĩa là một người đã giác ngộ. Đối với vũ trụ và nhân sinh đã triệt để thấu hiểu, cứu cánh viên mãn đối với bản thể vũ trụ nhân sinh. Các hiện tượng, tác dụng, quá khứ, hiện tại, vị lai không thứ nào mà lại không biết vì đã hoàn toàn không còn mê hoặc.

“ A Di Đà Phật” dịch thành Hán văn, có nghĩa là “ vô lượng giác”. Vô lượng là tận hư không biến pháp giới, quá khứ, hiện tại, vị lai. Nếu dùng thuật ngữ ngày nay mà nói thì đó là thời gian và không gian, trong thời không nhất thiết vô lượng vô biên dùng một danh hiệu làm đại biểu. Vô lượng giác thể, không một thứ nào mà không lý giải được chân thật viên mãn, giác mà không mê, đây chính là hàm nghĩa danh hiệu “ A Di Đà Phật”. Cho nên, danh hiệu này là bản thể của vũ trụ vạn vật.

3. Bồ đề Tâm chính là tâm thật sự giác ngộ. Thế nào mới là thật sự giác ngộ? Là thật sự quan sát sanh tử là việc lớn của đời người, vô thường nhanh chóng, lục đạo đáng sợ, phải nên có sự nhận biết như vậy. Từ đó nhất tâm nhất ý phải lìa xa lục đạo luân hồi, thật sự có tâm xuất ly khỏi tam giới, siêu vượt luân hồi, đây mới là thật sự giác ngộ. Tuy nhiên, tâm giác ngộ này cũng chỉ mới được một nửa mà thôi. Nếu tin “Niệm Phật Thành Phật” thì sự giác ngộ của quý vị mới thực sự viên mãn. Biết thật rằng một câu Phật hiệu có thể giúp chúng ta vĩnh viễn thoát khỏi luân hồi, từ sáng tới tối quyết không để gián đoạn, đây mới chính là gốc rễ của mạng sống, là việc lớn nhất của đời người, việc gì cũng có thể buông xuống nhưng việc này thì không, toàn tâm toàn ý về Tây Phương Tịnh độ, đây mới là thật sự giác ngộ, thật sự phát Bồ đề Tâm.

Phật là một người đối với vũ trụ nhân sinh đã thấu hiểu và triệt để giác ngộ, làm tấm gương tốt cho cửu giới (9 giới) chúng sanh, một tí cũng không mê hoặc… triệt để thông đạt chư pháp thật tướng, đó là Phật, là Bồ Tát. Cho nên, Phật, Bồ Tát không phải là thần tiên vì thần tiên vẫn còn là lục đạo chúng sanh, đối với chư pháp thật tướng còn bị mê hoặc điên đảo, chưa thật thông suốt. Duy chỉ có Phật, Bồ Tát mới thật thông suốt.

Thật sự nhận thức thấu đáo sự đáng sợ của thế giới sanh tử luân hồi, thật sự phát tâm muốn siêu vượt lục đạo luân hồi, cầu bất sanh bất tử thì tâm này là tâm đã giác ngộ rồi. Nếu như càng phát được cái tâm niệm “ A Di Đà Phật”, cầu vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới thì tâm này là tâm đại giác, là vô thượng giác, là cứu cánh giác. Đây là phát Bồ Đề Tâm.

Người học Phật phải nhìn rõ mục tiêu của mình. Mục tiêu thật sự của chúng ta chính là nhổ bỏ gốc rễ của sanh tử, siêu vượt tam giới lục đạo và nhất định phải xem việc này là quan trọng nhất trong sự tu học của đời này.

Phật, Bồ Tát gia trì quý vị bao nhiêu thì phải xem tâm lượng quý vị phát lớn hay nhỏ, thật hay giả mà có sự khác biệt. Quý vị phát tâm chân thật, phát tâm rộng lớn thì oai thần của chư Phật, Bồ Tát gia trì cũng sẽ lớn. Ngược lại, nếu quý vị phát tâm nhỏ, phát tâm thiên vị thì chư Phật, Bồ Tát cũng gia trì nhưng lực gia trì đó nhỏ… Toàn tâm toàn ý muốn giúp đỡ chúng sanh khổ nạn được nghe chánh pháp, trong một đời được độ thì đây là phát vô thượng Bồ đề Tâm, Tâm này đáng quý. Tâm này vừa phát thì sẽ được chư Phật hộ niệm, Long thiên ủng hộ.

4. Nên biết rằng, không sanh về Tây Phương thì nhất định sẽ bị luân hồi. nếu bị luân hồi, nhất định đọa vào tam ác đồ ( ba đường): Địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh. Đây là việc khó tránh khỏi. Đọa tam đồ thì quá khổ, tam đồ rất dễ đi vào nhưng muốn ra thì lại quá khó! Cho nên tại đây, một lần nữa khuyên chúng ta phải cảnh giác cao độ. Đây không phải việc đùa, phải thời thời khắc khắc đề cao cảnh giác.

Nếu đọa vào ác đạo rồi đến đời nào mới có thể trở lại làm người? Thời gian không phải tính bằng năm, bằng tháng mà tính bằng bao nhiêu kiếp. Cho nên phải nghĩ kĩ chân tướng của sự thật, từ đó mới biết được việc này thật đáng sợ, mới biết được ân đức rộng lớn của Phật.

Thật lòng mà nói, không được vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới thì cuộc đời này không có ý nghĩa, không có giá trị. Ngày ngày đều làm những việc của lục đạo luân hồi thì còn có ý nghĩa gì chứ? Trong vô lượng vô biên pháp môn, chúng ta mới tìm được và thật sự nhận biết về pháp môn niệm Phật, nếu không nắm chắc pháp môn này thì đáng tiếc thay!

Chúng ta nhất định phải hiểu rõ rằng người đời sống trong thế gian này thân thể rất yếu đuối, sinh mạng rất ngắn ngủi, một khi mất thân người thì đọa vào ác đạo. Nghĩ đến đây, lòng thấy sợ hãi. Nếu không đọa ác đạo, còn có thể thành Phật cũng chỉ nhờ vào một câu Phật hiệu này.

Thật sự lý giải được, hiểu được một cách rõ ràng và thấu đáo về sanh tử luân hồi, thật sự phát tâm muốn siêu vượt lục đạo luân hồi thì Phật, Bồ Tát nhất định âm thầm chiếu cố. Chúng sanh có cảm, Phật mới có ứng. Dùng phương pháp gì? Nhất định phải y theo lời dạy mà tu hành.

5. Phật tử thời nay có trách nhiệm rất nặng nà nhiệm vụ rất lớn, đó là phải tuyên bố với người trên thế gian rằng Phật giáo không phải là tôn giáo mà là giáo dục của Phật, Bồ Tát. Trong quyển “ Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh”, chúng ta thấy Bà. la. môn nữ là tín đồ của đạo Bà. la. môn. Nàng tiếp nhận chỉ đạo của Phật Đà, niệm Phật một ngày một đêm thì thành Bồ Tát. Mẹ của nàng bị đọa nơi địa ngục, nàng có thể độ mẹ nàng lên trời. Cho nên, tín đồ của các tôn giáo khác cũng có thể tiếp nhận giáo dục của Phật Đà, tiếp nhận tôn giáo của Phật Đà mà không cần phải thay đổi tín ngưỡng tôn giáo của họ. Tất cả tín đồ của tôn giáo khác đều có thể học tập giáo dục trí tuệ của Phật Đà…

Ngày nay chúng ta ngộ nhận Phật giáo là tôn giáo, cho nên tín đồ của các tôn giáo khác không dám đến học, quý vị nói có oan uổng không? Nếu biết đây là giáo dục thì các ông Cha (Công giáo), các vị mục sư đến học đều có thể trở thành những vị Bồ Tát, A La Hán, đều được tu hành chứng quả… Cho nên, nhất định phải nhận thức rõ đó là giáo dục, là giáo dục ba đời ( đời quá khứ, đời hiện tại và đời vị lai). Nội dung của giáo học thâm sâu vô cùng, có thể thật sự giúp đỡ chúng ta giải quyết tất cả vấn đề.

Khổng Tử, Mạnh Tử cũng dạy chúng ta “ Lấy Thiện Phá Ác” nhưng không bứng đi được cái gốc khổ của sanh tử. Giáo dục của Phật Đà mới là viên mãn: không những dạy chúng ta một đời này được hạnh phúc mỹ mãn, mà còn dạy chúng ta đời đời kiếp kiếp đều được viên mãn. Trên đời này tất cả giáo học, tôn giáo khoa học đều không đạt được, duy chỉ có Phật giáo là đạt được.

Phật giáo là giáo dục của Phật Đà, quyết không phải là tôn giáo. Giáo dục của Phật Đà vượt qua ranh giới quốc gia, vượt qua chủng tộc, vượt qua đảng phái, vượt qua tôn giáo… Chúng ta cần giải thích cho người ta hiểu rõ thì tín đồ của Cơ Đốc giáo cũng sẽ rất vui đến tu học, người của Thiên Chúa giáo cũng vậy, đều đến quy y Tam Bảo, đến tu học Phật pháp vì họ đến là để tiếp nhận giáo dục trí tuệ viên mãn.

Tôn giáo xây dựng trên cơ sở của tình chấp, còn Phật pháp xây dựng trên cơ sở của trí tuệ, phá mê khai ngộ, đây là điểm không giống nhau. Trong tâm thức của chúng ta, Phật, Bồ Tát là lão sư ( thầy giáo), không phải là thần minh. Trong nhà thờ phụng hình tượng của thầy, khi chúng ta nhìn thấy sẽ nhớ mãi không quên những giáo huấn của thầy, nhắc nhở chúng ta phải cảnh giác, đây là học Phật, đây mới là đệ tử Phật. Nếu quý vị đem Phật giáo cho là tôn giáo thì quý vị sẽ không nhận được lợi ích chân thật của Phật giáo. Trên thế gian này, Phật giáo là viên mãn nhất, hoàn thiện nhất, là giáo dục thật sự ưu tú nhất mà trong thế xuất thế pháp tìm không được.

Nếu trong xã hội có nhiều người tiếp nhận giáo dục của Phật Đà, xã hội tự nhiên sẽ hòa nhã, thế giới tự nhiên sẽ hòa bình an định, chúng ta mỗi người đều sống những ngày tốt lành. Cho nên, không phải một người tốt là được mà còn phải giúp tất cả mọi người đoạn ác tu thiện. Đây là nghĩa vụ của người Phật tử cần phải làm.

6. Bộ kinh này so với những kinh điển khác không giống nhau. Những kinh điển khác, trong đời Thích Ca Mâu Ni Phật chỉ có một lần, cho nên lúc tập kết kinh điển thì chỉ có một bản. Duy chỉ có kinh này, Thích Ca Mâu Ni Phật nhiều lần tuyên giảng, cho nên lúc tập kết kinh điển có rất nhiều bản gốc không giống nhau, khi truyền đến Trung Quốc có mười hai lần phiên dịch. Từ điển này có thể chứng minh tầm quan trọng của pháp môn niệm Phật. Nếu không quan trọng thì năm xưa Phật tại thế chỉ giảng một lần, không thể nào giảng đến hai lần.

7. Chỉ có pháp môn này là chí viên chi đốn, và lại rất giản đơn và nhanh chóng. Thành Phật là đều từ nơi kinh này mà ra.

Một thời những gì Phật đã nói đều quy về kinh này, như go các nước sông quy về biển lớn.Trong hoàn cảnh ác trược như ngày nay, duy chỉ có vị thuốc này mới cứu độ chúng sanh, một môn này là “ Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh”, là nhất tâm chuyên niệm “A Di Đà Phật”. “ Hoa Nghiêm”, “Pháp Hoa” gọi là viên đối đại giáo. “ Viên” này còn chưa đến cực điểm, “ Đốn” này cũng chưa đến chỗ cùng cực, Pháp môn niệm Phật mới là “ Chí viên chí đốn”, thù thắng nhất là “ giản đơn và nhanh chóng”. Nếu như không có bốn chữ này, cho dù pháp môn có tốt đến đâu cũng chỉ là nói suông, không dùng được, một số chúng sanh cũng không thể tu học, một số người cũng không được lợi ích.

Pháp môn này là cực viên cực đốn. “ Đốn” là một niệm thành Phật, “Viên” là được tất cả, không có ngoại lệ nào. Chỉ cần quý vị tin, chỉ cần quý vị y theo phương pháp này tu học thì không ai mà không thành tựu.

Pháp môn niệm Phật tốt ở chỗ nào? Căn cơ cao thấp thế nào nếu dùng pháp môn này cũng đều có lợi, không có hại. Chúng ta có thể yên tâm mà tu học, đây là sự thật. Nếu như tu học các pháp môn khác, chưa chắc hợp với căn cơ, còn tu pháp môn niệm Phật chắc chắn là hợp với mọi căn cơ.

8. “ Phổ đẳng tam muội” là gì? Tam muội gì có thể phổ biến bình đẳng? Phổ biến là thế xuất thế gian, tất cả hữu tình chúng sanh đều có thể tu. Bình đẳng là trên từ Đẳng Giác Bồ Tát, dưới tới chúng sanh nơi địa ngục đều có thể cùng tu pháp môn này, cùng thành tựu. Quý vị nghĩ xem, “ Phổ Đẳng tam muội” là gỉ? Đó là một câu “ A Di Đà Phật”.

Pháp môn quảng đại này, tận hư không biến pháp giới tất cả chúng sanh đều là đối tượng được độ. Chữ “ quảng đại” không như những pháp môn khác, chỉ độ một số chúng sanh. Đạt Ma sư tổ đem Thiền tông truyền đến Trung Quốc, chỉ thích hợp với người thượng thượng căn, không là người thượng thượng căn thì không có phần… Nói chung là không như pháp môn Tịnh độ phổ biến, bình đẳng quảng độ tất cả chúng sanh.

Tất cả mọi pháp môn đều không trị được, chỉ có câu “ A Di Đà Phật” còn có thể đối trị, cho nên còn dùng được, còn lưu lại thế gian một trăm năm… Tâm bệnh, thân bệnh của chúng ta từ đâu đến? Từ ô nhiễm mà đến. Tinh thần bị ô nhiễm, vật chất bị ô nhiễm, nhiều thứ bệnh kỳ quặc mỗi năm càng nhiều hơn, y học nghiên cứu cũng không kịp. Thang thuốc của Phật pháp rất đáng nể, có thể trị vạn thứ bệnh, nhất định có hiệu quả. Nếu như quý vị không tin thì người chịu thiệt thòi là quý vị, không là người khác.

Trong bốn mươi tám nguyện, nguyện nào là đệ nhất? Thời xưa các vị Đại đức của Phật môn đều cho rằng nguyện thứ 18 là đệ nhất, trung tâm của Phật pháp là một nguyện này. Nguyện này là “ mười niệm được sanh” Phật độ chúng sanh, “mười niệm” chúng sanh được thành Phật. Đây là Phật pháp chân thật đạt được phương tiện cứu cánh tối cao, không có gì phương tiện hơn, cứu cánh hơn. Từ điều này mới hiểu được rằng, trong vô lượng vô biên pháp môn, pháp môn niệm Phật đích thật là đệ nhất thù thắng, không gì sánh bằng.

Muốn mau thành Phật chỉ có pháp môn niệm Phật. Quý vị tu những pháp môn khác chưa chắc trong một đời có thể thành tựu, duy chỉ có pháp môn này quyết định thành tựu. Cho nên mới là “ phương tiện cứu cánh”. “Cứu cánh” là nhất định thành Phật, “ phương tiện” là dễ dàng nhất, bất luận người nào cũng có thể dùng phương pháp này mà tu học.

Thích Ca Mâu Ni Phật khuyên phụ vương, Di Mẫu của Ngài, đều là khuyên niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. Có thể thấy, pháp môn này đích thật là phương tiện cứu cánh.

9. Đây là pháp môn không chết, thật sự không chết. Vì vào lúc lâm chung, tinh thần của quý vị rất tỉnh táo, nói với thân bằng quyến thuộc là “tôi đi đây” rồi mới xả bỏ nhục thân, không phải chết rồi mới đi vì khi chết rồi mới đi thì không bảo đảm. Cho nên khi chết rồi, chúng ta trợ niệm cho họ, thấy được rất nhiều tướng lành (thoại tướng) thì cũng không thể chứng minh họ được vãng sanh, vì nếu như kiếp sau họ sanh nơi thiện đạo thì tướng lành cũng sẽ có. Cho nên nếu có được tướng lành, chắc chắn là họ không bị đọa ác đạo. Nói họ vãng sanh thì chưa chắc. Nếu như họ nói với mọi người rằng: “ Phật đến rước tôi, tôi theo Phật đi đây”, đó mới là thật sự được vãng sanh, một tí cũng không giả.

Tất cả mọi chướng ngại đều do tâm không thanh tịnh mà sinh ra. Nếu tâm thanh tịnh, sáu căn không có chướng ngại, mắt thấy được Tây Phương Cực lạc thế giới, tai nghe được (âm thanh) Tây Phương thế giới, mũi ngửi được bảo hương của Tây Phương thế giới rõ ràng như ở trước mặt. Nhưng thật đáng tiếc, tâm địa của chúng ta bị ô nhiễm quá nặng, hiện nay sự ô nhiễm càng gia tăng, đây rất đáng sợ.Tại sao không thể xóa bỏ ô nhiễm? Phật nói vì có hai thứ chấp trước: Ngã chấp và Pháp chấp. Khởi tâm động niệm chỉ nghĩ tới lợi ích của chính mình, đây là cái gốc lớn của sự ô nhiễm. Chỉ cần có Ngã chấp, muốn xóa bỏ ô nhiễm là rất khó khăn. Sự thù thắng của pháp môn niệm Phật, dù ô nhiễm tồn tại, dùng một câu Phật hiệu để khống chế ô nhiễm, như tảng đá mà đè ngọn cỏ. Cái gốc của ô nhiễm còn đó nhưng nó không khởi được tác dụng, như thế có thể vãng sanh. Đây là điều mà các pháp môn khác không có được.

10. Các vị Tổ sư Đại đức từ xưa đến nay tuy tu học tông phái khác nhau nhưng đến khi các Ngài hiểu rõ Tây Phương Cực Lạc thế giới thì không một vị nào mà không xả bỏ sự học trước kia của mình mà chuyên tâm niệm “A Di Đà Phật”, cầu sanh về Tây Phương Tịnh độ, ở Ấn Độ có Ngài Mã Minh Long Thọ Bồ Tát, ở Trung Quốc có Ngài Vĩnh Minh Viên Thọ, Trí Giả Đại sư. Trước kia các Ngài đều không học pháp môn này. Từ khi hiểu rõ, các Ngài đều xả bỏ, chuyên tu “pháp môn Tịnh độ”. Ngài Liên Trì, Ngẫu Ích Đại sư cũng vậy, nhất là Liên Trì Đại sư. Ngài nói: “Tam tạng mười hai bộ, nhường cho người khác ngộ. Tám vạn thứ thiên hành, để cho người khác hành”. Lúc Ngài về già, chuyên trì một bộ “A Di Đà Kinh”, một câu “A Di Đà Phật”, chuyên tu chuyên hoằng. Đây mới thật sự là triệt để giác ngộ.

Triệt Ngộ thiền sư sau khi ở nơi Thiền tông đại triệt đại ngộ, quay đầu lại chuyên tu pháp môn Tịnh độ. Ngài nói: “ Thật vì sanh tử, phát Bồ đề Tâm, vì tín nguyện sâu, trì danh hiệu Phật”. Đây là thái độ tiêu chuẩn của niệm Phật. Niệm như thế nào? Bốn câu này đã nói rõ ràng. Một người thật sự biết sợ sanh tử, tâm đây là Tâm Bồ Đề. Họ giác ngộ rồi, biết được sanh tử quá khổ, quá đáng sợ, biết sợ luân hồi. Luân hồi là sau khi chết, không được mấy ngày lại đến đầu thai, đến rồi lại chết, chết rồi lại đến đầu thai, sanh sanh tử tử, tử tử sanh sanh không cùng tận.

Luân hồi không chắc là đời đời kiếp kiếp đều được thân người. Trong lục đạo đa phần thời gian nơi tam ác đạo dài, thời gian nơi tam thiện đạo ngắn.

11. Tây Phương Cực Lạc thế giới là trường học, là đạo tràng. Sự nghiệp của Phật là dạy học, sự nghiệp của đại chúng là cầu học. Phật dạy chúng ta niệm Phật, cầu vãng sanh là để đến đó làm học sinh, ngày ngày lên lớp. Với thọ mạng dài vô lượng kiếp tiếp nhận sự chỉ dạy của Phật Đà, đâu có lý nào không thành Phật? Quyết định sẽ thành tựu.

Tây Phương Cực Lạc thế giới là trường học, vãng sanh đến nơi đó không vì việc khác mà là để du học, trau dồi trí tuệ đức năng của mình cho viên mãn, sau đó quay về giúp đỡ những chúng sanh bị khổ nạn.

Tôn chỉ của Tây Phương thế giới là tập huấn thành Phật và Bồ Tát. Khi đã tập huấn viên mãn, các vị Phật và Bồ Tát phải đến mười phương thế giới để độ hóa chúng sanh, không phải ở Tây Phương để hưởng lạc. Cho nên, pháp môn Tịnh độ không tiêu cực, Tây Phương thế giới cũng quyết không phải là nơi để mình tị nạn.

Tây Phương Cực Lạc thế giới chỉ có một việc làm: làm thầy giáo hoặc là làm học sinh, ngoài việc đó ra không có việc khác. Quý vị xem lại tất cả các kinh khác, Tây Phương Cực Lạc thế giới còn có những việc khác không? Không có. Giảng kinh là thầy giáo, nghe kinh là học sinh. Đây mới hiểu rõ Tịnh độ thật sự thù thắng.

Tây Phương Cực Lạc thế giới cũng không nghe nói nơi đó có người làm công, làm ruộng, buôn bán, những việc này đều không có. Họ làm những việc gì? Ngày ngày học tập, đọc những quyển sách mình ưa thích, làm những việc mình hoan hỉ làm. Quý vị xem, thật vui vẻ biết bao! Làm sao để đến được Cực Lạc thế giới? Chỉ cần Tín tâm kiên định, một lòng tin tưởng, một câu Phật hiệu niệm đến cùng, chuyên tu thì thành công.

Tây Phương thế giới là một trường đại học Phật giáo do thập phương chư Phật đồng sáng lập, cung thỉnh A Di Đà Phật làm hiệu trưởng, trong đó người phụ trách, thành viên của Đổng sự trưởng là mười phương chư Phật Như Lai. Cho nên, không có một vị Phật nào mà không giới thiệu về Tây Phương Cực Lạc và khuyên tất cả chúng sanh vãng sanh về nơi đó. Sanh đến thế giới đó, so với những vị tu học ở nơi thế giới khác thì đạo nghiệp của quý vị mới có thể trong một đời thành tựu, chắc chắn hơn và nhanh chóng hơn.

12. A Di Đà Phật không phải là một thân, mà là vô lượng vô biên ứng hóa thân. A Di Đà Phật có vô lượng vô biên đạo tràng, Ngài hóa hiện trước mặt đại chúng giảng kinh thuyết pháp vì cảnh giới tùy theo tâm niệm của A Di Đà Phật mà tự nhiên biến chuyển. Cho nên đạo tràng của A Di Đà Phật khắp các quốc độ, nơi nơi đều có. Chúng ta trong “ Quán Kinh” thấy được, hầu như dưới mỗi cây bảo thọ đều có Tây Phương Tam Thánh ở đó giảng kinh thuyết pháp, mỗi mỗi đều là vậy. Cho nên, Tây Phương Cực Lạc người tuy rất đông nhưng ngày ngày đều được bên Phật, Phật không rời khỏi họ, họ không rời khỏi Phật. Đây thật là bất khả tư nghì, không thể tưởng tượng được, vô cùng thù thắng.

13. “ Khai quang” đây là mượn hình tượng của Phật, Bồ Tát khai mở quang minh tự tánh của chúng ta, không phải người khai quang cho Phật mà là Phật khai quang cho chúng ta… A Di Đà Phật đại biểu vô lượng thọ, vô lượng quang, vô lượng trí tuệ, vô lượng thanh tịnh, nhìn thấy hình tượng của Phật thì sẽ nhớ. Nhìn thấy Quán Thế Âm Bồ Tát, chúng ta nghĩ đến đại từ đại bi. Ai là Quán Âm Bồ Tát? Ta là Quán Âm Bồ Tát, ta đối đãi với tất cả chúng sanh phải đại từ đại bi. Đây gọi là khai quang.

Dùng hình tượng của Phật, Bồ Tát khai mở quang minh tự tánh của chúng ta, đây là nghệ thuật cao độ của giáo dục Phật Đà. Tự tánh của chúng ta có vô lượng trí tuệ, vô lượng đức năng, một vị Phật hay một danh hiệu thì không có cách nào để thể hiện ra. Cho nên cách dạy của Phật Đà là dùng rất nhiều danh hiệu, hình tượng của Phật, Bồ Tát không ngoài mục đích đem trí tuệ đức năng vốn có trong tự tánh của chúng ta dẫn phát ra. Đây gọi là khai quang.

14. Người giác ngộ thật sự, hiểu rõ trong thế gian này vạn sự vạn vật đều là hư vọng. Như “ Kinh Kim Cang” nói: “ Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng” ( Hễ những gì có tướng đều là hư vọng), không có gì là chân thật. Hiểu được tất cả đều là hư vọng, đây là “ Nhìn thấu”. Sau khi nhìn thấu đối với vạn sự vạn vật quyết không lấy không bỏ, trong tất cả cảnh giới không có ý niệm lấy bỏ, đây gọi là “ Buông xuống”. Nếu thật sự “ Nhìn thấu”, “Buông xuống” thì người này đã thật giác ngộ. Tâm giác ngộ thanh tịnh, thế xuất thế pháp đều không bị tiêm nhiễm.

Trên thế gian này, quý vị muốn tranh cái gì? Một đời người luống qua, không có thứ nào có thể mang theo… phải mau giác ngộ. Tất cả đều là giả, tất cả đều là không, thật sự là “ sống chết sự lớn, vô thường nhanh chóng”. Tây Phương thế giới là có thật, đích thật có thể được mãi mãi. Thật sự thấu hiểu được việc này, mới là giác ngộ chân thật. Đem việc này nắm giữ cho chắc, không bị mê lầm, đây mới là trí tuệ chân thật, thật sự là người đại triệt đại ngộ.

Nếu như quý vị trúng số được một số tiền lớn, tài sản có ức vạn đồng, chết rồi một đồng cũng không mang theo được, không có lợi ích gì. Còn nếu như quý vị được pháp môn này, đây mới thật sự là quý giá, bất kỳ tài sản nào trong thế gian này cũng không thể so sánh. Tại vì sao? Thật sự liễu sanh tử, thật sự ra tam giới, từ ngày nay vĩnh viễn thoát khỏi luân hồi, đã thành Phât rồi.

Đại đa số chúng sanh đều tham cầu hưởng thụ ngũ dục lục trần của thế gian. Trong tất cả kinh, Phật thường nhắc nhở người thật sự tu hành phải thường có ý niệm “ Khổ. Không. Vô thường”, phải thường quan sát như vậy mới có thể giảm bớt lòng tham hưởng thụ ngũ dục lục trần, đại Bồ đề tâm mới có thể sanh khởi.

Phải hiểu rõ công danh phú quý của người đời, ngũ dục lục trần là lao ngục. Người trên trời được hưởng thiên phước, phước báo của họ so với chúng ta là quá nhiều, thọ mạng dài, hưởng thụ tự tại, rất được người đời ngưỡng mộ. Nhưng chúng ta phải giác ngộ, hiểu rõ đó cũng chỉ là trân bảo ngục tù. Khi phước báo hưởng tận thì lại bị đọa xuống, như vậy là không cứu cánh, không viên mãn vì nếu là cứu cánh viên mãn, nhất định phải siêu vượt tam giới.

15. Người đời sống trong ái dục, sanh một mình, tử một mình, đi một mình, đến một mình. Phút lâm chung mệnh hết, ân ái biệt ly nhưng khi biệt ly rồi thì thay hình đổi dạng, kiếp sau có gặp lại cũng không thể nhận biết. Nếu sau khi giác ngộ chân thật, hiểu rõ sự việc này cũng là một màn không, đời người như giấc mộng, chỉ là giấc mộng dài mà thôi. Chúng ta hàng ngày nằm mộng thì thời gian ngắn, còn đây thì thời gian được kéo dài hơn, có đó mất đó, không thể nắm giữ. Nếu như kiếp trước có tu phước, đời này oan gia trái chủ rất nhiều, đây là cơn ác mộng, đích thật là vậy. Chúng ta phải giác ngộ, phải cảnh tỉnh!

Nếu như chúng ta xem thế gian như là một giấc mộng, trong mộng chúng ta đã giác ngộ “ Tôi đang nằm mộng” thì đối với tất cả thuận cảnh nghịch duyên, tự nhiên chúng ta không còn so đo. Khi đắc ý không hoan hỉ, vui mừng quá mức, khi thất ý cũng không sanh phiền não vì biết đây là giả, một giấc mộng, không phải là thật. Chúng ta phải tạo một giấc mộng tốt lành, một giấc mộng đẹp, phải khiến cho giấc mộng này thành sự thật duy chỉ có bằng cách niệm “ A Di Đà Phật” cầu vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới. Đây là phương pháp tạo một giấc mộng đẹp, giấc mộng đẹp này sẽ biến thành sự thật.

16. Người sống trên đời, sinh mạng rất ngắn ngủi, đặc biệt vào thời loạn, tai hại ngoài ý muốn xảy ra rất nhiều, ai cũng không thể bảo đảm bảo mình sống được bao nhiêu năm. Cảnh giác điểm này, khi có được thời gian một ngày thì niệm Phật hiệu tốt một ngày. Có thời gian một ngày thì phải cố gắng đoạn các điều ác, tu các điều thiện, được như vậy mới mong trong loạn thế có tiêu trừ tai nạn, thật sự giúp mình trong đời này được sanh về Tịnh độ, không bơ luống qua.

Muốn xuất ly loạn thế, thời gian là quý báu nhất. Phải đem thời gian quý báu này làm việc chân chính. Việc chân chính là niệm Phật. Không lãng phí thời gian quý báu, đây mới thật là người giác ngộ.

17. Phật đem lại niềm vui cho chúng sanh là “Từ tâm”, nhổ bỏ các thứ khổ của chúng sanh là “Bi tâm”… “Từ Bi” là một thể của hai mặt, được điều này thì điều kia cũng được luôn. Từ tâm là tam yêu thương. Trong Phật môn không nói tâm ái vì “ái” là cảm tình, là tình thức sanh ra. “Từ” là tánh lý, là lý trí. Nếu thương một người mà đời này không dạy họ lìa khổ được vui thì đời sau sẽ ra sao? Vẫn là trong vòng luân hồi, còn phải đọa tam đồ, như vậy là không phải ban vui. Phải cho họ đời đời kiếp kiếp được cái vui cứu cánh, đây mới thực sự là “Từ”.

“Tình” là cái gốc của địa ngục. Nếu không đoạn được tình thì không ra được tam giới. Cho nên, tình là mê tình. Nếu có tình thì sẽ mê, tình càng nặng thì mê càng sâu. Lý trí với nó thì trái ngược nhau. Phật dạy chúng ta phải có lý tánh, có trí tuệ, đem tình cảm biến thành lý trí. Vậy mới đúng!

18. Phước của người Trời không cứu cánh. Phật thường nói phước báo của người Trời là “ Tam thế oán”. đời thứ nhất tu phước, đời thứ hai hưởng phước, đời thứ ba đọa lạc. Vì trong thời gian hưởng phước, thường thường không chịu tạo thêm phước, nếu có tu phước, tu lại rất ít. Cho nên, khi phước đã hưởng tận, tội nghiệp của vô thỉ kiếp trước lại hiện tiền, tội chướng hiện tiền, dĩ nhiên là đọa ác đạo. Chính vì vậy mà Phật nói cho chúng ta biết, nhân thiên phước báo không cứu cánh, người học Phật quyết không kỳ vọng nhân thiên phước báo, đương nhiên càng không thể cầu nhân thiên phước báo.

Chương 2: Học Phật

1. Học Phật nhất định phải từ “Tam phước” (xem chú giải trang 135) của “Quán Kinh” bắt đầu, không từ đây tu hành thì không cách nào được thành tựu. Phật đã nói rất rõ đây là “ cái nhân chính để tu tịnh nghiệp của ba đời chư Phật”. Nói một cách khác là chư Phật quá khứ, Phật hiện tại và Phật vị lai muốn thành Phật, nhất định phải đi con đường này. Nếu chúng ta không đi con đường này, muốn thành Phật thì không thể nào… Trong Phật pháp nói đến hiếu thuận cha mẹ, cho nên, thật hiếu thuận thì phải khuyên cha mẹ niệm Phật. “Phụng sự sư trưởng” cũng không dễ dàng. Phụng sự sư trưởng có phải là chiếu cố tốt cho cuộc sống của sư trưởng? Không chỉ có thế. Quý vị xem “ Phổ Hiền Bồ Tát Hạnh Nguyên Phẩm” có nói đến sự cúng dường. Trong các sự cúng dường, Pháp cúng dường là tối thắng. Trong “ Pháp cúng dường” lại có “Y giáo tu hành” là đệ nhất. Tiêu chuẩn của Phổ Hiền Bồ Tát là những gì thầy chỉ dạy cho chúng ta, chúng ta đều nhận biết, đều tiếp nhận và cũng đều thực hành. Đây mới là phụng sự sư trưởng.

Thế giới ngày nay là loạn thế, từ xưa đến nay chưa có tình thế hỗn loạn như bây giờ. Nếu muốn tìm sự căn nguyên của sự hỗn loạn, đó là chúng ta đã bỏ mất những lời giáo huấn của chư Phật, Bồ Tát và các bậc Thánh hiền nhân… Chúng ta hy vọng Phật, Bồ Tát đến cứu là không thể được. Chúng ta phải biến mình thành Phật, Bồ Tát để cứu vớt xã hội này. Từ đâu mà cứu vớt? Phải từ “Hiếu thân tôn sư” mà làm, khởi xướng lên và làm người dẫn đầu, làm người mô phạm cho người khác xem. Đây là thân giáo, là hoằng pháp lợi sanh, khuyên bảo tất cả mọi người, mang đến cho họ nhiều lợi ích.

Ngày nay chúng ta muốn khai phát tánh đức, minh tâm kiến tánh. Dùng phương pháp gì? Dùng “hiếu kính”. Cho nên, đem tấm lòng cha mẹ trải rộng ra thành hiếu thuận tất cả chúng sanh, đem tấm lòng kính ngưỡng sư trưởng trải rộng ra thành kính ngưỡng tất cả chúng sanh thì sẽ được minh tâm kiến tánh. Từ phân biệt, tu đến khi không còn phân biệt. Tôi “hiếu thân tôn sư” là có phân biệt, sau khi trải rộng thì không còn phân biệt. Đến khi nào không còn phân biệt thì tánh đức sẽ hiển lộ ra, đó là minh tâm kiến tánh. Đây phải cố gắng, chăm chỉ mà làm, cho nên, học theo A Di Đà Phật quyết định không sai.

2. A Di Đà Phật toàn tâm toàn ý để trang nghiêm Tịnh độ, mục đích để làm gì? Không phải để hưởng thụ, mà là để cho tất cả chúng sanh thọ dụng. Ngài nguyện mười phương thế giới tất cả chúng sanh đều sanh về nơi Ngài để hưởng thụ thành quả của Ngài. Thật là đáng kính phuc! Có phước báo muốn cho tất cả chúng sanh cùng hưởng, không phải chỉ có mình hưởng. Chúng ta học Phật là học cái gì? Chính là học cái này.

Khi phước báo hiện tiền, mình có phước không tự hưởng mà đem phước báo ấy cho đại chúng cùng hưởng, có như vậy thì phước báo càng tích sẽ càng lớn. Số người hưởng phước càng nhiều thì phước báo càng lớn rộng ra, đây là hạnh Bồ Tát. Phước báo không chấp tướng thì phước báo ấy rộng lớn vô cùng, không thể tính đếm được, không có cách gì để diễn tả được. Nếu quý vị thật sự không chấp tướng, tích công lũy đức, đại phước báo sẽ hiện tiền. Nên nhớ là đem phước báo trải rộng ra để cho tất cả pháp giới chúng sanh cùng hưởng.

3. “Vô Lượng Thọ Phật ý muốn độ thoát chúng sanh của mười phương thế giới, đều được vãng sanh về nước của Ngài, đều chứng được Nê Hoàn Đạo (con đường Niết Bàn, trạng thái tịch tịnh sáng suốt), các vị Bồ Tát đều được làm Phật”. Đây là quy kết đại nguyện vô tận của Phật Di Đà. Mụcđích kiến lập Tây Phương thế giới của Ngài là đây. Cho nên đệ tử của Phật, nhất là học sinh của A Di Đà Phật cần phải phát đại nguyện để tương ứng với nguyện của Phật, tham gia vào đại sự nghiệp giáo hóa chúng sanh của Phật Đà. Sự nghiệp này rất cao cả, chúng ta rất vinh dự được tham gia.

4. Chúng ta ngày nay học Phật, trước hết là phát nguyện thành Phật, phát nguyện giúp đỡ tất cả chúng sanh, nguyện này là Bồ đề tâm. Làm từ đâu? Trước tiên là đoạn phiền não, rồi mới học pháp môn. Đoạn phiền não, đây là phương hướng, mục tiêu một đời của chúng ta phải cố gắng làm, đợi khi đến được Tây Phương Cực Lạc thế giới rồi mới bắt đầu học pháp môn. Một đời này của chúng ta không học pháp môn vì pháp môn quá nhiều, thọ mạng lại quá ngắn, học không hết. Cho nên, đời này kiếp này cố gắng hoàn thành mục tiêu thứ nhất là đoạn phiền não, tín nguyện trì danh, cầu sanh Tịnh độ.

5. Học phật phải mở rông tâm lượng, không nên chỉ nghĩ đến lợi ích của chính mình. Lợi ích của mình quá nhỏ bé, quá ngắn ngủi. Chỉ cần một làn hơi không tiếp tục, lợi ích của quý vị ở nơi đâu? Lợi ích của mình hưởng thụ được đến bao giờ? Thật là mê muội đến cùng cực! Nếu có thể đem Phật pháp hoằng khắp thế giới, lưu truyền dài lâu, tự nhiên phước đức của mình đời đời kiếp kiếp hưởng không hết.

Tứ hoằng thề nguyện là con đường thành Phật. Trước tiên dạy quý vị phát nguyện, mở rộng tâm lượng, không được khởi tâm động niệm đều nghĩ đến lợi ích của mình. Cái tâm lượng này quá nhỏ. Phật dạy chúng ta phát nguyện, phải vì lợi ích của tất cả chúng sanh, phải độ tất cả chúng sanh. Tất cả chúng sanh đương nhiên là bao gồm luôn cả gia tộc, gia đình của quý vị… Tâm nguyện của mỗi người khi sanh đến Tây Phương Cực Lạc thế giới là đều muốn độ tất cả chúng sanh. Nếu tâm lượng của quý vị quá nhỏ bé, chỉ muốn độ người nhà, độ một mình quý vị thì tư tưởng, kiến giải của quý vị và các Ngài không tương đồng. Quý vị làm sao vãng sanh được? Cho nên, nhất định phải phát đại tâm. Tâm lượng của quý vị lớn thì chư Phật hộ niệm, Long Thiên sẽ hộ trì.

Những điều thiện, ác mà Phật pháp nói, phàm là lợi ích cho chính mình thì đều là ác, lợi ích cho người khác mới là thiện… Cho nên, phương pháp của Phật giáo dạy chúng ta là: Khởi tâm động niệm đều nghĩ đến người khác, không nghĩ đến chính mình… Chúng ta tu Tịnh độ, A Di Đà Phật là Bổn Sư của chúng ta. Ngài phát 48 lời nguyện, không có nguyện nào cho chính mình. Tâm nguyện của Ngài thật lớn la! Niệm niệm vì tất cả pháp giới chúng sanh. Tất cả chúng sanh, trên từ Đẳng Giác Bồ Tát, dưới đến địa ngục chúng sanh, tâm nguyện của Di Đà là viên mãn. Chúng ta học Phật, phải học điểm này.

So với Tiểu Thừa, Đại Thừa cao minh hơn, phương pháp cũng diệu dụng hơn, đó là: Niệm niệm không nghĩ tới mình, niệm niệm đều nghĩ đến chúng sanh, « Tôi » tự nhiên bị quên dần. Trong pháp Đại Thừa, pháp môn niệm Phật càng thù thắng, càng diệu xảo. Ngài dạy chúng ta niệm niệm đều nghĩ đến A Di Đà Phật, nghĩ đến tâm nguyện của A Di Đà Phật, nghĩ đến hành trì của A Di Đà Phật. Bốn mươi tám đại nguyện của A Di Đà Phật phổ độ tất cả pháp giới chúng sanh, tâm lượng quảng đại vô lượng vô biên. Đích thật là không thể so sánh với các vị Đại Thừa Bồ Tát khác.

6. Chúng ta đều muốn thành tựu như Phật, chỉ hy vọng vào quả báo là không thể, mà phải học cái nhân (hành) của Ngài. Học ở Ngài sự tận tâm tận lực giúp đỡ tất cả chúng sanh đều thành Phật đạo… Di Đà tại nhân địa làm thế nào, mình cũng làm thế ấy, đây là học Phật. Cho nên, học Phật không phải là ngày ngày tụng kinh, lạy Phật, đó chỉ là hình thức, tu một tí nhân thiên phước báo mà thôi. Tu hành phải từ tâm địa, từ lời nói, từ hành động, như Bồ Tát, như Phật vậy. Các ngài có tâm gì, chúng ta có tâm đó. Các Ngài đối đãi với người như thế nào, chúng ta cũng đối đãi với người cũng thế đó. Đây mới thật sự học Phật, thật sự tu hành.

7. Tôi chân thật đọc tụng bộ kinh điển này, chân thật niệm câu «A Di Đà phật » đem 48 nguyện Di Đà biến thành bổn nguyện của chính mình, như vậy nguyện tôi và nguyện của Phật đã giống nhau. Cách nhìn, kiến giải của chúng ta đối với vũ trụ nhân sinh đều lấy bộ kinh này làm tiêu chuẩn để theo. Ta có sai lầm thì phải tu sửa lại để cho kiến giải, tư tưởng, cách nhìn của chúng ta với A Di Đà Phật giống nhau, đây là kiến giải y như Phật. Cuộc sống của chúng ta, hành vi của chúng ta cũng phải y theo sự giáo huấn của bộ kinh này, phải làm cho được, như vậy hành của chúng ta cũng giống Phật, tâm đồng với Phật, nguyện đồng với Phật, giải đồng với Phật, hành đồng với Phật. Xin chúc mừng quý vị, quý vị nhất định là thượng phẩm thượng sanh, chỉ cần tâm, nguyện, giải, hành của quý vị giống như Phật, thành thật mà nói, hiện tại quý vị đã là đại Bồ Tát của Tây Phương Cực Lạc thế giới, không phải là người phàm.

Tất cả thời, tất cả nơi, niệm niệm suy xét lại, vĩnh viễn không rời khỏi giáo huấn của Phật, Bồ Tát, tổ sư đại đức. Như vậy chúng ta mới thật sự với Di Đà, Thích Ca, mười phương tất cả chư Phật đồng tâm, đồng nguyện, đồng đức, dồng hành.

A Di Đà Phật hàm chứa cái tâm gì, chúng ta cũng giống như Ngài. A Di Đà Phật phát cái nguyện gì, chúng ta cũng giống như Ngài. A Di Đà Phật đối nhân, xử thế, tiếp vật, mỗi thứ chúng ta cũng giống như Ngài. A Di Đà Phật không ở nơi đây, chúng ta làm sao học pháp? «Vô Lượng Thọ Kinh » chính là tâm, nguyện, giải, hành của A Di Đà Phật, phải làm cho được những chỉ dạy về lý, sự trong kinh này.

« Như thuyết tu hành » là học tập theo A Di Đà Phật. Đây mới là học trò, đệ tử thật sự của A Di Đà Phật.

Chúng ta cần phải làm cho tâm, nguyện, giải, hành của mình giống như A Di Đà Phật. A Di Đà Phật là thế nào? «Vô Lượng Thọ Kinh » chính là A Di Đà Phật. Y theo những gì trong kinh nói để tu sửa lại mình, đem những giáo trong kinh, viên viên mãn mãn làm tốt trong cuộc sống của mình. Nếu quý vị làm được như vậy, tôi xin chúc mừng quý vị. Quý vị không những được vãng sanh, mà là Phật Di Đà, quý vị và Phật không hai không khác. Đây mới thật sự học Phật.

Đem «Vô Lượng Thọ Kinh » biến thành tư tưởng, hành vi của mình. Tư tưởng, hành vi của mình là «Vô Lượng Thọ Kinh » ; quý vị và A Di Đà Phật đồng tâm, đồng nguyện, đồng đức, đồng hành, thì quyết định được vãng sanh. Kinh này là thư bảo đảm để vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới và cũng là thư bảo đảm cho chúng ta một đời thành Phật. Không thể miệng niệm là thành Phật, mà phải làm cho được.

Tại sao khuyên quý vị niệm bộ kinh này? Vì tâm, nguyện, giải, hành của Di Đà đều trong bộ kinh này. Bộ kinh này niệm thuộc làu, không cần học, tự nhiên sẽ tương ưng. Mỗi ngày không ngừng huân tập, khởi tâm động niệm, tự nhiên sẽ tương ưng với A Di Đà Phật. Đây là bảo chứng quyết định vãng sanh.

8. Nhìn hình tượng Phật, sẽ sanh tâm cunng kính. Tâm cung kính là tánh đức, đối Phật sẽ sanh tâm cung kính, đây có thể diệt tội được phước. Nhìn hình tượng Phật, nghĩ đến Ngài cũng từ hàng phàm phu mà tu chứng, chúng ta hôm nay cũng là phàm phu. Ngài được thành Phật, thành Bồ Tát, tại sao chúng ta không thành Phật, Bồ Tát? Thấy người hiền phải học theo, nhìn thấy Ngài, chúng ta phát nguyện sẽ như Ngài, như thế công đức diệt tội tiêu nghiệp sẽ càng to lớn.

Chúng ta cúng dường hình tượng của A Di Đà Phật, nhất định phải hiểu nghĩa kinh, phải hiểu đạo lý ; thấy nghe A Di Đà Phật, thì nghĩ đến Phật A Di Đà. Trong kinh điển giáo huấn chúng ta nhiều điều quý báu. Chiêm bái A Di Đà Phật như thế thì sẽ được vô lượng công đức…

Tác dụng của việc cúng dường hình Phật, là nhờ đó thời thời khắc khắc để nhắc nhở chính mình. Mỗi chữ mỗi câu giáo huấn trong kinh điển, thấy hình Phật, nghe đến Phật hiệu, lập tức nhớ đến, đây mới là học Phật.

9. Sự nghiệp của Phật là giáo dục. Phật là thầy giáo, giáo hóa chúng sanh. Chúng ta cũng học Phật, cho nên « hành đồng với Phật » tức là « giáo hóa đồng với Phật ». Phật thị hiện nơi thế gian, sanh tronng nhà đế vương, mạng của Ngài định sẵn là làm quốc vương, nhưng Ngài từ bỏ ngai vàng, làm thầy giáo, làm một vị giáo sư thuần túy chỉ vì nghĩa vụ. Làm tròn nghĩa vụ giáo học, không nói đến thù lao, thầy giáo như thế, chúng ta phải học tập theo.

Đức hạnh của chính mình chưa thành tựu thì không thể dạy người khác, mình phải làm gương trước, thì mới có thể dạy người… Học Phật là lập chí làm một người thầy tốt, nhất định phải làm được « trang nghiêm chúng hành, quỹ phạm cụ túc », vì tất cả chúng sanh làm một tấm gương tốt. Giáo hóa xã hội, khiến cho mỗi chúng sanh đều khỏe mạnh, vui vẻ. Mỗi gia đình đều hạnh phúc mỹ mãn, xã hội hài hòa, quốc gia giàu mạnh, thiên hạ thái bình.

10. Nhất định phải quên đi được.mất, lợi.hại ; đem bỏ đi sạch sẽ, sau đó không vui cũng không buồn, thiên hạ thái bình, tôi và quý vị tuy ở cùng nhau, thế giới của quý vị không thái bình, thế giới của tôi ngày càng thái bình. Thế giới của quý vị có nhiều việc, thế giới của tôi không có việc gì. Chúng ta học Phật là học từ chỗ này. Đây mới là thật sự học Phật.

Trong thế gian này không có tâm được . mất. Được không hoan hỉ, mất cũng không phiền não. Tại vì sao? Vì được là không, mà mất cũng là không. Căn bản là không gì cả. Được – mất không quan tâm… Rất nhiều người biết nói rằng « Sống không mang đến, chết không mang đi ». Nếu biết như vậy, chúng ta còn tranh nhau những gì? Không nên tranh nữa. Hai câu nói này nếu đã nghĩ thông suốt, con người này đã khai ngộ, thân tâm thanh tịnh, một trần không nhiễm.

Nếu chúng ta đem cái ý niệm đươc – mất bỏ đi. Thật sự mà nói, người này sẽ rất tự tại, rất hạnh phúc. Phiền não của người đời, đa số là được – mất mà ra. Khi không có được, ngày ngày muốn có được. Có được rồi, lại sợ mất đi. Sự thật căn bản là không có được – mất. Đây toàn là vọng tưởng. Vọng tưởng mang đến rất nhiều đau khổ và tai nạn. Thật là oan uổng.

11. Quý vị muốn học Phật, nhất định phải phát Bồ đề tâm. Đối nhân, xử thế, tiếp vật, phải dùng tâm chân thành. Người khác có ác ý đối với mình, lường gạt mình, tôi vẫn dùng tâm chân thành để đối đãi họ. Như vậy tôi có bị thiệt thòi quá không? Không sai. Nếu quý vị không muốn chịu thiệt thòi, thì quý vị vĩnh viễn là phàm phu. Nếu quý vị muốn làm Phật, làm Bồ Tát thì phải cam tâm tình nguyện mà chịu thiệt thòi. Nên biết rằng, thời gian chịu thiệt thòi rất ngắn, chẳng qua một đời mấy mươi năm mà thôi. Sau thời gian mấy mươi năm, quý vị đã thành Phật, mới biết rằng mình không bị thiệt thòi. Nếu trước mắt không chịu thiệt thòi, thì quý vị sẽ đời đời kiếp kiếp chịu khổ. Bài toán này quý vị phải tính cho kỹ lưỡng.

Quý vị nhất định phải ghi nhớ: đối nhân, xử thế, tiếp vật, chỉ nên dùng một tâm, không dùng hai tâm. Tôi niệm Phật dùng tâm gì, lạy Phật dùng tâm gì, tôi đối nhân, xử thế cũng dùng tâm này. Có người sẽ nói, xã hội ngày nay, nếu dùng tâm này sẽ bị thiệt thòi. Không sai Có thể chịu một tí thiệt thòi, nhưng thử hỏi, quý vị chịu thiệt thòi trong bao nhiêu năm? Nếu cho là quý vị sống được một trăm tuổi, ráng chịu thiệt thòi vài mươi năm thôi, tương lai sẽ được làm Phật, làm Bồ Tát. Nếu không chịu thiệt thòi thì sau này đời đời kiếp kiếp ở trong tam ác đạo. Tại sao không chịu suy nghĩ, cái nào thiệt thòi hơn… Mình phải suy nghĩ thấu đáo hơn, tầm nhìn rộng xa hơn. Nếu có thiệt thòi cho lắm, mình cũng cam tâm tình nguyện, giữ cho tâm địa trong sạch thanh khiết, quyết định không bị ô nhiễm. Đây mới là quan trọng.

Người học Phật, người ta chửi mình, mình quyết không chửi lại, không khởi tâm sân hận. Vì biết rằng người đó tiêu nghiệp chướng cho mình. Nghiệp chướng tiêu rồi, mình cảm kích còn không kịp, có lý đâu lại đi trả thù? Cho nên, đối với sự gia hại của người đời, mình không tính hơn thua… Đừng cho rằng mình đang bị thiệt thòi, sự thật là mình không bị thiệt thòi. Nếu quý vị hiểu rõ sự việc, thì phước báo của quý vị càng tích càng dày. Không những không bị thiệt thòi, mà còn lời to. Cho nên, trước mắt thấy như bị lừa gạt, tiền bạc, danh dự bị tổng thất vậy mà trong chớp mắt, tiền tài, danh dự không biết đã tăng cao biết bao nhiêu lần. Người y giáo tu hành, chư Phật hộ niệm, Long Thiên Thiện thần hộ trì, làm gì có bị thiệt thòi?

Chương 3: Tích Duyên

(TRÂN QUÝ, QUÝ TRỌNG, NHÂN DUYÊN)

1. Trong vô lượng kiếp, chúng ta đã từng cúng dường vô lượng vô biên chư Phật Như Lai. Có được thiện căn thâm hậu, ngày nay lại nhờ Tam bảo âm thầm gia trì, mới có duyên may gặp được pháp môn niệm Phật. Cho nên, chúng ta phải biết trân quý cơ duyên này.

Quyền kinh này lưu hành chưa tới năm mươi năm, chúng ta mỗi người tay cầm một quyển, y theo bổn kinh mà tu hành, đây là nhờ thiện căn, phước đức, nhân duyên rất lớn từ vô lượng kiếp mới có được. Vì pháp môn này là “ Trực triệt liễu đán, phương tiện cứu cánh”, so với “ Hoa nghiêm”, “Pháp Hoa”còn nhanh hơn. Trong kinh “ Hoa Nghiêm”, sau cùng Phổ Hiền Bồ Tát thập đại nguyện vương khuyên về Cực Lạc, là đi đường vòng. Còn chúng ta không cần đi con đường này cũng đến được. Phương pháp đích thực rất “ phương tiện”. Một câu “ A Di Đà Phật” nơi nào, giờ nào cũng có thể niệm, không bị hạn chế gì, cũng không chướng ngại gì. Người người được tu, người người được học, người người được thành tựu. Đây là “ Cứu cánh”.

2. Chúng ta có duyên gặp được Phật pháp, có duyên gặp được “ Vô Lượng Thọ Kinh”, gặp được A Di Đà Phật, đây là đại thiện căn hiện tiền, chứng minh chúng ta trong đời quá khứ, không phải không có thiện căn. Chúng ta cầu sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới, thì phải nỗ lực tu cái duyên của Tây Phương Cực Lạc thế giới. Quý vị có cái nhân thiện, thêm vào cái duyên niệm Phật, có lý nào không được quả báo. Quả báo đó là Tây Phương Cực Lạc thế giới. Chúng ta chẳng những không làm việc ác, cho đến lời nói ác cũng không nói, ý niệm ác cũng không sanh khởi, niệm niệm chỉ có A Di Đà Phật, tâm tâm chỉ nghĩ cảnh giới Tây Phương, như vậy mới đúng.

Trong kinh chúng ta thấy được “ Hương quang trang nghiêm”, đây là chỉ Tây Phương Cực Lạc thế giới quang minh chiếu khắp, hương thơm xông khắp. Thế giới như vậy, người người có phần, vấn đề là mình có muốn đi hay không. Nếu muốn đi thì không người nào mà không đi được. Cổ đức nói “Vạn người tu, vạn người đi”. Vấn đề là quý vị có tu hay không mà thôi.

3. “Hạnh siêu Phổ Hiền đăng bỉ ngạn” (“ đăng bỉ ngạn” nghĩa là đến bờ bên kia, tức Tây Phương Cực Lạc thế giới), nếu như thật tu, y theo kinh văn ngày ngày tiến bộ, ngày ngày nâng cao, thật sự có thể siêu hơn Phổ Hiền Bồ Tát. Phật không nói một lời giả dối, không nói một câu vọng ngữ, Phật nói với chúng ta câu câu đều là chân thật. Phổ Hiền Bồ Tát tu vô lượng kiếp mới có thành quả này, thế mà quý vị chỉ một đời là thành công. Nguyên do gì Phổ Hiền Bồ Tát tự than rằng không bằng quý vị? Phổ Hiền Bồ Tát trong lũy kiếp không gặp được pháp môn này, cho nên chịu nhiều khổ nhọc, thời gian tu hành kéo quá dài. Đây là do Ngài không may mắn bằng quý vị. Quý vị có vận may hơn, một đời gặp được pháp môn này. Chúng ta cần phải trân quý duyên may này.

Chúng ta suy nghĩ: Hai vị Bồ Tát Văn Thù và Phổ Hiền tu vô lượng kiếp mới thâm nhập vào Hoa Tạng thế giới, mới biết được pháp môn niệm Phật. Chúng ta hôm nay mới bắt đầu học Phật thì gặp được pháp môn này. Hoa tạng hải hội 41 vị pháp thân đại sĩ gặp được quý vị, không có quý vị nào mà không thán phục quý vị. Các Ngài đã tu vô lượng kiếp mới tìm được con đường này, còn quý vị không phí một tí sức lực nào cũng đi con đường này. Các Ngài là đầy đủ tín, nguyện, hạnh cầu sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới, thấy Phật thành Phật. Chúng ta ngày nay cũng dùng lý luận, phương pháp như vậy, vãng sanh Tây Phương thấy Phật thành Phật, với các Ngài không hai không khác. Các Ngài đã oan uổng đi con đường dài A. tăng. kỳ. kiếp, các Ngài gặp được chúng ta làm sao mà không thán phục? Làm sao mà không bảo vệ? Không cần đợi A Di Đà Phật phải sai bảo, Bồ Tát cũng tự động đến bảo vệ chúng ta.

4. Cổ đức đã nói: Pháp môn niệm Phật là đại thừa trong đại thừa, nhất thừa trong nhất thừa, là pháp môn tối cao vô thượng. Pháp môn mọi thứ đều đệ nhất: Kinh là đệ nhất, pháp là đệ nhất, đệ tử y theo pháp môn này cũng là đệ nhất. Đây thật là pháp môn đáng cho chúng ta đặc biệt trân quý.

Học Phật nhất định phải rõ thế gian này đích thực là khổ, nhất định phải giác ngộ sanh tử là việc lớn, vô thường nhanh chóng. Không gặp được pháp môn niệm Phật, thật uổng phí cả đời. Gặp được pháp môn này, nhất định cầu nguyện vãng sanh. Sanh đến Tây Phương Cực Lạc thế giới, đó mới thật sự là cứu cánh viên mãn, được cái vui chân thật.

Chúng ta trong một đời này, không gặp được pháp môn niệm Phật, thật không có cách gì. Nếu gặp được pháp môn này mà để luống qua, đây là tổn thất lớn nhất, không có gì bù đắp được.

Chúng ta ngày nay có duyên gặp được pháp môn niệm Phật. Lý luận, phương pháp, cảnh giới cũng hiểu rõ. Quan trọng là chúng ta tự mình có chịu thật làm hay không. Nếu thật sự tinh tấn không giải đãi, thành tựu của chúng ta nhất định là như trong kinh nói “Quyết chứng Cực quả” – quyết sẽ chứng được thành quả của Cực Lạc, thành tựu một đời.

Ngày nay chúng ta có duyên may gặp được gặp được pháp môn niệm Phật. Pháp môn niệm Phật La “Đới nghiệp vãng sanh”. Tám mươi tám (88) phẩm Kiến Hoặc, một phẩm chưa đoạn được cũng được vãng sanh, được thành tựu. Việc hy hữu như vậy đi đâu cũng không tìm được. Cho nên, chúng ta phải trân trọng.

Đời đời kiếp kiếp tu hành, sai là sai nơi xem thường Tịnh độ. Không chịu phát nguyện vãng sanh, đây là sai lầm lớn. Một đời này có duyên may gặp được pháp môn Tịnh độ, không nên lại phạm sai lầm, mới có thể một đời thành tựu.

5. Chúng ta nên xem kinh pháp như là bảo vật trân quý nhất của thế gian. Duy chỉ có kinh pháp của Phật Đà mới có thể cứu độ chúng ta, giúp chúng ta vĩnh viễn thoát luân hồi, thoát ly tam giới, giúp đỡ chúng ta một đời này vãng sanh bất thoái thành Phật, cho dù trân bảo gì của thế gian cũng không thể sánh cùng. Hiểu rõ sự việc này, mới biết sự quý báu của kinh pháp.

Bộ kinh này là đệ nhất kinh của mười phương tam thế nhất thiết chư Phật Như Lai, đọ chúng sanh thành Phật. Không những là đệ nhất kinh của Tịnh tông, mà là đệ nhất kinh của tất cả chư Phật đã nói. Phước báo của chúng ta thật không ít. Đệ nhất kinh của chư Phật Như Lai, trong đời này có thể gặp được, phước báo này thật quá to lớn. Gặp rồi mà có thể tin, có thể lý giải, có thể y theo lý luận, phương pháp trong kinh mà tu hành, quả báo bất khả tư nghì (không thể tưởng tưởng được).

Ngày nay chúng ta có duyên may gặp được bộ kinh này, thật là rất khó gặp được. Gặp được rồi, chỉ cần có thể tin sâu, có thể y giáo phụng hành, quý vịquyết định được thành Phật, như Di Đà không khác. Như trong kinh nói “Quyết định sẽ thành Vô Thượng Chánh Giác”.

Chúng ta đã được thân người, có cơ hội nghe được đệ nhất kinh của chư Phật Như Lai thuyết giảng, chúng ta phải nên lấy làm vui mừng, phải nên tôn trọng, phải nên y giáo phụng hành. Hy vọng trong một đời này, những oan gia, nợ nần có thể được liễu kết, như vậy mới có thể vãng sanh bất thoái thành Phật.

Chỉ có bộ kinh này dạy chúng ta phát nguyện cầu sanh Tịnh độ. Đây là lợi ích thật sự. Những bộ kinh khác không phải là không tốt, mà vì chúng ta một đời làm không được, một đời tu hành không thể thành tựu. Nói cách khác, cho dù rất cố gắng, chăm chỉ tinh tấn tu học, chỉ qua là nhân thiên hai đường mà thôi, không có phương pháp siêu vượt luân hồi. Cần phải siêu vượt luân hồi mới là lợi ích thật sự, công đức thật sự.

Những bộ kinh khác, chúng ta không dễ dàng làm được, không dễ dàng ứng dụng vào sinh hoạt hàng ngày, bộ kinh này rất dễ ứng dụng vào cuộc sống của chúng ta. Từ điểm này có thể nhận biết rằng cho dù những kinh luận khác có tốt hơn, nhưng làm không được thì cũng vậy thôi. “Lý” hiểu được có ích gì khi mà “Sự” không làm được. Bộ kinh này, hiểu rõ lý luận có thể làm được, không hiểu rõ cũng làm được. Vậy mới diệu! Cho nên, nhất định phải sanh “ Tâm hy hữu”.

6. Nắm bắt cơ duyên tốt nhất trong đời này, quyết định thành tựu viên mãn Bồ đề. Phương pháp để quyết định thành tựu rất đơn giản, đó là “Phát Bồ đề tâm, nhất hướng chuyên niệm”. Phát Bồ đề tâm là thật sự phát nguyện, cầu sanh Tịnh độ. Trong đời này, thứ gì tôi cũng không cần, chỉ cần Tây Phương Cực Lạc thế giới. Thứ gì cũng không cầu, chỉ cầu gặp được A Di Đà Phật. Tâm này chính là Vô Thượng Bồ đề tâm.

Cư sĩ Bành Tế Thanh có nói: “Từ vô lượng kiếp, một ngày hy hữu khó gặp”, chúng ta nhất định phải nắm chắc cơ duyên này, tuyệt đối không để luống qua, nếu luống qua thì thật là đáng tiếc. Nên biết rằng, thế pháp thế gian tất cả pháp đều không chân thật, duy chỉ có niệm Phật cầu sanh Tịnh độ là chân thật.

7. “Duyên” rất khó gặp, rất trân quý, hy vọng các vị đồng tu hãy quý trọng. Vì đời người rất ngắn ngủi, trong một đời, người với người sống cùng nhau có thể gặp được bao nhiêu lần? Cần gì phải làm oan gia, đối đầu nhau. Có việc gì lớn lao đâu mà phải để trong lòng? Cho nên, không nên kết oan trái với bất cứ ai. Như vậy trên đường Bồ đề mới được thuận buồm xuôi gió, không có chướng ngại.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.