Tây Phương Huyền Bí

Chương Bốn Lưới Tình

Kẻ gài bẫy bị mắc bẫy

Trong thư phòng của tòa lâu đài ấy, một người độ bốn mươi ba tuổi đang ngồi trên chiếc ghế bành. Người ấy có đôi mắt đục và tối, những nét mặt ngắn và dày, lưỡng quyền cao, đôi môi dày biểu lộ lòng háo sắc và thói ưa nhục dục nhưng lộ vẻ cương quyết. Đó là hoàng thân Vệ Công.

Vóc người thấp hơn trung bình, tròn trĩnh, nặng cân, ông ta mặc áo ngủ dài rộng và thêu hoa rất đẹp. Trên chiếc bàn đặt trước mặt ông ta có một thanh gươm và một cái mũ kiểu xưa, một cái mặt nạ, một bộ súc sắc, một cái ví da và một bộ bút với bình mực bằng bạc.

Hoàng thân hất hàm nói với một thuộc hạ đứng gần chỗ cửa sổ có lưới sắt dày:

- À, Mạc Di, đức Giám mục đã về chầu tổ. Ta cần có thú tiêu khiển để bù lại việc mất đi một thân nhân mà ta hằng quí trọng. Tìm đâu bây giờ một giọng hát êm dịu hơn là của nữ danh ca Kiều Dung?

- Điện hạ nói thật đấy chứ? Mau vậy sao, khi Đức Giám mục chỉ vừa mới khuất núi?

- Nhờ vậy người ta mới đỡ dị nghị và ít nghi ngờ ta hơn. Mi đã biết tên thằng hỗn láo phá hỏng kế hoạch của ta đêm nọ và báo động với Đức Giám mục ngay sáng ngày hôm sau chưa?

- Thưa ngài, vẫn chưa.

- Ta tưởng mi khôn ngoan hơn! Để ta nói tên nó cho ngươi nghe! Đó là con người kỳ bí mà không ai biết tông tích.

- Điện hạ muốn nói đến tiên sinh Zanoni ư? Điện hạ có chắc không?

- Chắc chắn vậy, Mạc Di! Trong giọng nói của người ấy có một âm thanh mà ta không thể lầm: một cái gì trong trẻo, uy nghi. Dầu sao ta cũng phải loại trừ tên hỗn láo ấy. Mạc Di này, tiên sinh Zanoni vẫn chưa có dịp hạ cố đến nhà ta bao giờ. Ông ấy là một quý tộc người ngoại quốc, ta phải mời ông ta dự một buổi dạ tiệc.

- À! Tôi hiểu rồi. Dự tiệc với một tí rượu nho của đảo Chypre!

- Chúng ta sẽ bàn lại chuyện đó. Ta ưa tin dị đoan: người ta đồn nhiều chuyện lạ lùng về quyền năng và thần nhãn của Zanoni. Mi có nhớ chuyện thằng Ô Diên chăng? Nhưng ta cóc cần! Dầu cho ông ta có được sự hỗ trợ của ác quỷ, ông ta cũng không thể ngăn cản ta săn đuổi phụ nữ, cũng như ông ta không thể ngăn cản ta trả thù!

- Điện hạ nên cẩn thận đề phòng người ấy lắm mới được?

Hoàng thân nói với một nụ cười ngạo nghễ:

- Mạc Di! Trong những huyết quản này đang chảy dòng máu di truyền của dòng dõi Vệ Gia, của những người đã từng tự hào rằng không một giai nhân nào có thể thoát khỏi sự đam mê của họ, cũng như không một người nào thoát khỏi tay họ khi họ đã ôm mối hận thù. Vương vị của tổ phụ ta nay đã trở thành một điều vô nghĩa và không còn uy thế, nhưng tham vọng và tinh thần bất khuất của các ngài vẫn không hề thay đổi. Danh dự của ta có dính líu một phần đến kế hoạch này. Kiều Dung nhất định phải thuộc về tay ta.

Mạc Di hỏi:

- Thưa điện hạ, lại sắp có một vụ phục kích nữa chăng?

- Không! Tại sao ta lại không bẻ khóa cửa để vào nhà? Nàng ở một nơi hẻo lánh và cánh cửa không quá chắc chắn.

- Nhưng nếu sau đó nàng đi tố cáo vụ bạo động này? Một ngôi nhà bị phá cửa, một người con gái bị cưỡng bức! Điện hạ hãy nghĩ kỹ lại xem, những đặc ân thời phong kiến tuy chưa bị xóa bỏ hẳn, nhưng vào thời buổi này, một vị hoàng thân không còn ở trên luật pháp nữa.

- Mạc Di! Ta vẫn tưởng là mi thông minh hơn! Dẫu cho những lý thuyết cách mạng viễn vông bên Pháp có thành công đi nữa, ai mà không từng nhận thấy rằng luật pháp, dù cứng rắn như sắt thép, lẽ nào lại không thể bị uốn cong như lau sậy dưới bàn tay vô địch của thế lực và tiền bạc? Nhưng mi đừng sợ, Mạc Di, ta đã tiên liệu hết cả rồi! Khi nàng rời khỏi tòa nhà này, nàng sẽ đi luôn sang Pháp cùng với họa sĩ My Cốt.

Trước khi Mạc Di mở miệng để trả lời thì một người gia bộc đã vào báo có tiên sinh Zanoni đến thăm. Hoàng thân bất giác đưa tay về phía thanh gươm để trên bàn nhưng rồi lại mỉm cười về cái phản ứng tự nhiên ấy của mình. Ông ta bèn đứng lên và ra nghinh đón khách tận nơi ngưỡng cửa với tất cả cái cung cách lịch sự hào nhoáng bên ngoài của người Ý. Hoàng thân nói:

- Thật là một vinh dự lớn lao cho tôi. Từ lâu nay, tôi vẫn mong ước được bắt tay một nhân vật cao quí như tiên sinh.

Zanoni đáp:

- Và nay tôi cũng được hân hạnh đáp lại sự mong ước đó với tất cả tấm lòng thành cũng như ngài vậy.

Hoàng thân nghiêng mình kính cẩn bắt tay vị quí khách, nhưng khi vừa chạm vào bàn tay ấy, ông ta cảm thấy run rẩy đột ngột và quả tim ông ta ngừng đập trong một lúc. Zanoni nhìn ông ta với đôi mắt đen lánh vui tươi, rồi ngồi xuống ghế một cách bình thản tự nhiên và nói:

- Thưa điện hạ, trước hết tôi xin được giải bày mục đích cuộc viếng thăm của tôi hôm nay. Tôi vừa phát hiện rằng chúng ta là tình địch với nhau, tuy rằng có lẽ ngài không biết điều đó. Tôi muốn bàn xem có cách nào để cho chúng ta giải hòa với nhau một cách tốt đẹp không?

Hoàng thân nói một cách vô tư:

- À! Vậy ra ông là người kỵ mã đã phỗng tay trên đoạt mất chiến lợi phẩm trong cuộc đi săn của tôi tối hôm đó? Với tôi thì trong vấn đề tình ái cũng như trên bãi chiến trường, tất cả mọi phương tiện đều tốt, miễn là làm được việc. Giải hòa một cách tốt đẹp ư? Được rồi, đây là một bộ súc sắc, chúng ta hãy gieo thử! Người nào thua sẽ phải từ bỏ ý định chinh phục người đẹp.

- Điện hạ có long trọng cam kết giữ đúng lời hứa đó hay chăng?

- Vâng, tôi xin giữ đúng lời nói danh dự của Vệ Công!

- Nếu như có sự bội ước thì sẽ xử trí bằng cách nào?

- Kìa có thanh gươm ở kế bên bộ súc sắc, thưa tiên sinh. Người nào bội ước sẽ chết vì đao kiếm.

- Tốt lắm! Vậy xin nhờ tiên sinh Mạc Di hãy gieo súc sắc đi.

Mạc Di nói:

- Thưa vâng.

Hoàng thân ngả lưng trên ghế bành, và tuy đã từng trải, chán chường, ông ta cũng không thể che giấu vẻ đắc thắng và vui mừng hiện trên nét mặt. Mạc Di lấy ra ba con súc sắc bỏ lên đĩa, lấy cái chén nhỏ úp lại rồi lắc một lúc. Zanoni ngồi nghiêng tới trước, bàn tay đỡ lấy cằm và chăm chú nhìn người gia nhân thân tín của Vệ Công. Mạc Di bỗng tái mặt, run rẩy, lúng túng và đặt bộ chén đĩa úp trên bàn. Zanoni nói:

- Tôi xin nhường ván đầu tiên cho điện hạ! Mạc Di tiên sinh hãy vui lòng khui chén giùm cho ván đầu.

Mạc Di lại cầm bộ chén đĩa lên và lắc một chặp nữa. Hai tay ông ta lại run rẩy đến nỗi làm cho những con súc sắc va chạm nhau mãnh liệt. Rồi ông ta đặt dĩa xuống bàn, khui chén ra thấy hai mặt lục và một mặt tứ, cộng lại là mười sáu điểm. Zanoni nói một cách bình tĩnh:

- Cao điểm đấy, nhưng thưa tiên sinh Mạc Di, tôi vẫn chưa phải là tuyệt vọng.

Mạc Di gom lại bộ súc sắc và lắc một lúc lâu rồi khui chén, ba mặt lục hiện ra cùng một lượt: mười tám điểm!

Hoàng thân phóng một cái nhìn tức giận vào người hầu cận tâm phúc. Người này miệng há hốc, trố mắt nhìn những con súc sắc trên đĩa và run cầm cập từ đầu đến chân! Zanoni nói:

- Tôi đã thắng cuộc, các ông thấy rõ chưa? Chúng ta vẫn có thể coi nhau như bạn chứ?

Hoàng thân Vệ Công vừa cố gắng đè nén cơn giận dữ và thất vọng vừa nói:

- Thưa tiên sinh, ông đã thắng cuộc! Nhưng xin lỗi ông, trong câu chuyện ông có vẻ thản nhiên, không thiết tha đến người con gái ấy cho lắm. Tôi nghĩ hẳn có điều gì đó có thể làm ông quyết định từ bỏ không theo đuổi nàng nữa chăng?

Zanoni đáp với một giọng lạnh lùng, nghiêm khắc:

- Ấy, điện hạ đừng xét đoán lầm tình yêu của tôi? Và cũng chớ quên lời cam kết long trọng mà chính miệng ngài vừa thốt ra!

Hoàng thân chau mày, nhưng cố đè nén câu trả lời xấc láo mà ông ta định nói lên. Ông ta gượng cười và nói:

- Thôi, tôi xin đầu hàng vậy. Tiên sinh hãy để cho tôi chứng tỏ sự phục thiện một cách đầy hảo ý. Tôi muốn mời tiên sinh đến dự một cuộc lễ nhỏ mà tôi sắp tổ chức để tưởng niệm vong hồn của vị cố Giám mục, chú tôi. Không biết tiên sinh có vui lòng hạ cố chăng?

- Thật là một vinh hạnh rất lớn cho tôi. Tôi rất mừng mà có dịp tuân lệnh để làm vui lòng điện hạ.

Kế đó Zanoni nói qua chuyện khác một cách vui vẻ và sau một lúc bèn kiếu từ. Đợi cho Zanoni vừa đi khỏi, hoàng thân bèn nắm lấy cổ Mạc Di và quát lên:

- Thằng khốn kiếp! Mi đã phản bội ta!

- Tôi quả quyết với điện hạ rằng những con súc sắc đã được chuẩn bị chu đáo để hiện lên với số điểm mười hai. Nhưng không hiểu tại sao nó lại lên như vậy. Thằng cha đó thật là quỉ hiện hình, tôi chỉ có thể nói như vậy chứ không biết nói sao hơn nữa!

Hoàng thân buông ông ta ra và nói, trong khi viên hầu cận lẳng lặng vuốt lại cái cổ áo bị nhầu nát:

- Không nên để mất thời giờ. Ta muốn con nhỏ này, dầu ta phải chết vì nó!... Nhưng có cái gì kêu leng keng vậy?

Mạc Di đi xem một lúc rồi quay lại đáp:

- Đó là thanh gươm của nghiêm tổ vừa mới rớt xuống ở phòng bên.

Tâm sự của Zanoni

Ngày nọ, nơi tòa nhà cổ xưa trên vùng đồi núi hoang vu ở ngoại ô thành La Mã mà chúng tôi đã có dịp nói đến trước đây, đạo sư Kiềm Mâu vừa tĩnh tọa công phu xong thì một tiểu đồng đem vào một phong thư. Kiềm Mâu mở ra xem thì là thư của Zanoni, đại ý viết như sau:

“Thưa đạo huynh, khả năng của tôi đã yếu và lu mờ. Tôi đã mất đi sự bình an tự tại là sức mạnh căn bản của người đạo sĩ. Tôi không thể gây ảnh hưởng đến ý chí những người mà tôi muốn dìu dắt, hướng dẫn. Tôi nhìn thấy họ đi lệch mỗi lúc càng xa dần, chìm đắm mỗi lúc càng sâu dần, trong cái đại dương bao la nơi chính chúng ta đang căng buồm giong ruổi một cách vĩnh cửu vô tận mà không hy vọng đến bao giờ mới được cập bến. Tôi ngạc nhiên và kinh hãi mà nhận thấy rằng tôi chỉ còn có đủ quyền năng để cảnh giác ở những trường hợp mà tôi muốn chỉ huy diều khiển. Tôi đã dò hỏi lòng mình. Phải, quả thật là những dục vọng trần gian trói buộc tôi vào cái hiện tại và ngăn cách tôi với những điều huyền bí thiêng liêng, mà chỉ có một trí huệ thuần khiết, không ô nhiễm vật chất mới có thể lãnh hội và chiêm ngưỡng.

Nếp sống khổ hạnh đã giúp chúng ta luyện tập được những khả năng cao quý và thiêng liêng nhất, ngăn cản chúng ta nhận thức rõ ràng định mệnh của những người mà đối với họ, chúng ta có những xúc cảm yếu đuối của lòng người, như sự ghen tuông, sự hận thù hay tình yêu!

Kiềm Mâu ôi! Chung quanh tôi giờ đây tất cả đều là bóng mờ và tăm tối. Tôi dã hồi tưởng lại cuộc đời thánh thiện thanh cao của chúng ta và, đây là lần đầu tiên mà từ trong tâm hồn tôi đã nẩy mầm cái hoa dại của tình yêu. Người đàn ông kia không xứng đáng với nàng, tôi vẫn biết thế. Nhưng trong bản chất anh ta có những mầm mống của những đức tính cao thượng. Giá như những mầm tốt này không bị còi cọc và ngăn chặn bởi những gai góc và cỏ dại của những si mê dục lạc phù phiếm và sự nhút nhát sợ sệt. Nếu nàng thuộc về người ấy, tôi đã có thể chuyển sang cho anh ta sự đam mê đã làm mờ tối tầm mắt tôi và làm giảm mất năng lực của tôi. Chừng đó, trong âm thầm lặng lẽ mà không ai nhận biết, tôi có thể chăm nom định mệnh của anh ta, hướng dẫn những hành động của anh ta. Và như vậy, bằng cách mang đến hạnh phúc cho anh ta, đồng thời tôi cũng mang đến hạnh phúc cho nàng. Nhưng thời gian cứ trôi qua, xuyên qua bóng tối chung quanh, tôi nhìn thấy những nguy cơ trầm trọng nhất đang bao phủ lấy nàng. Không có con đường giải thoát nào khác hơn là sự bỏ nhà trốn đi. Nàng chỉ có thể trốn đi với người ấy hoặc với tôi. Với tôi!

Đó là một ý nghĩ rất quyến rũ nhưng lại là một sự sa đọa khủng khiếp! Với tôi, hỡi Kiềm Mâu, đạo hữu có ngạc nhiên khi nghe nói rằng tôi muốn giải cứu nàng thoát khỏi tay tôi chăng? Một lúc ngắn ngủi trong một cuộc sống đã trải qua nhiều thế kỷ, một giọt nước trong đại dương mênh mông! Tình yêu của thế tục có thể là một cái gì khác hơn dối với tôi chăng? Và trong cái tình yêu của người con gái trong lành và ngây thơ ấy, tôi nhận thấy một linh cảm sâu xa báo trước cho tôi một tai họa không thể tránh khỏi!

Nhưng hỡi Kiềm Mâu, một vị đạo trưởng nghiêm nghị, khắc khổ như đạo hữu đã từng thu nhận vào môn phái chúng ta mọi tâm hồn xứng đáng và dũng mãnh, chính đạo hữu biết rằng không thể nào diệt trừ sự sợ sệt trong lòng người đàn bà. Cuộc đời tôi đối với nàng sẽ là một sự ngạc nhiên thường xuyên không bao giờ dứt! Và dẫu cho tôi tìm cách dìu dắt nàng đi xuyên qua những vùng sợ sệt tối tăm hỗn loạn để hướng đến ánh sáng, thì lại còn phải gặp “người giữ cửa” đang chờ đón chúng tôi, và đó là một sự hiểm nguy đáng sợ!

Tôi đã thử hướng cái tham vọng của người thanh niên Anh về với sự thành công trên đường nghệ thuật của anh ta, nhưng dường như huyết thống di truyền của ông cha anh ta đã thu hút anh ta đến những lãnh vực mà nơi đó chính anh ta bị lạc lối.

Hỡi Kiềm Mâu, hãy đến với tôi! Tôi hy vọng gặp một người bạn tri kỷ để có thể giải bày tâm sự, một người mà thuở xưa kia cũng đã từng biết thế nào là ghen tuông, là tình ái. Tôi đã kêu gọi đến Adonai, nhưng sự hiện diện của người trước kia vẫn đem đến cho tôi một niềm hoan lạc và một đức tin vững chắc nơi định mệnh, ngày nay lại chỉ đem đến cho tôi sự hoang mang, dao động trong tâm hồn và làm cho tôi càng thêm phân vân do dự.

Khi tôi hướng nhìn về tương lai bằng nhãn quang thông linh, tôi khám phá một cách lộn xộn những hình bóng ma quái hăm dọa, thịnh nộ, dữ tợn. Dường như tôi nhận thấy một cái định mệnh chẳng lành nó chấm dứt một cách phũ phàng cuộc sống tâm linh huyền diệu của tôi từ trước đến nay. Sau khi đã trải qua cuộc sống cao cả ấy trong nhiều thế kỷ, dường như tôi nhận thấy con đường của tôi giờ đang đưa đến một vực thẳm không lối thoát. Ở một nơi mà đáng lẽ ra tôi phải nhìn thấy chân trời mở rộng trước mắt, thì tôi lại thấy dựng đứng lên một cái máy chém ghê rợn và những cảnh tượng đầu rơi máu đổ!

Hỡi Kiềm Mâu, người đạo hữu của những ngày xa xưa, hãy đến đây với tôi! Ít nhất, đối với tôi thì đạo hữu cũng không dứt tuyệt mọi thứ tình quyến luyến của trần gian. Môn phái Hồng Hoa nay chỉ còn lại có hai ta, là những người cuối cùng còn sót lại và tiêu biểu cho bao nhiêu những vị siêu nhân cao quý, siêu việt của thời quá khứ.

Theo những qui luật của môn phái chúng ta, đạo hữu có bổn phận dìu dắt, hướng dẫn những con cháu, hậu duệ của những người mà trong dĩ vãng xa xôi nhất đã từng xin nhập môn để được truyền thụ những bí thuật nhiệm mầu. Vệ Công, cháu chắt cuối cùng của một người trong dòng họ Vệ trước kia từng là môn đệ của đạo hữu, nay là kẻ đang chực hãm hại và theo đuổi ráo riết nữ danh ca Kiều Dung. Bởi những tư tưởng tà vạy và hành động bất chính, ông ta đang tự đào lấy nấm mộ chôn thây của mình! Tuy nhiên, đạo hữu vẫn còn có thể cứu ông ta thoát khỏi cái định mệnh nguy hiểm đó.

Tôi cũng vậy, cũng do những qui luật đó, tôi có bổn phận dìu dắt một người con cháu ít tội lỗi hơn của một người môn đệ cũ, nhưng ít nhất người này còn có một tâm hồn cao quí tốt đẹp. Nếu anh ta không nghe theo lời khuyên của tôi và cứ nằng nặc xin nhập môn thì đạo hữu sẽ có một đệ tử mới. Tuy thế, đạo hữu vẫn phải e dè rằng không khéo anh ta lại là một nạn nhân mới nữa!

Đạo hữu hãy đến với tôi. Thư này sẽ đến tay đạo hữu rất nhanh. Tôi ước mong sẽ có dịp bắt tay đạo hữu, một bàn tay duy nhất mà tôi còn dám nắm lấy ở cõi thế gian này.

Kính thư

Zanoni Sự vỡ mộng của Kiều Dung

Một trong những thắng cảnh của Naples là ngôi cổ mộ của thi hào Virgile, nằm trên đỉnh một ngọn đồi bên trên động đá Pausilippe, đến nay vẫn còn được người đời sùng bái, không phải vì lòng hoài niệm sự nghiệp của vị thi hào, nhưng là vì sự sợ hãi gây ra bởi những ký ức về một nhà phù thủy.

Người ta cho rằng cái động đá nói trên được khoét sâu vào ngọn núi do sự trợ lực của các âm binh mà Virgile đã kêu gọi và sai khiến bằng cách niệm thần chú, và tục truyền rằng ngôi mộ cổ của ông vẫn còn được canh gác giữ gìn bởi những âm binh nói trên.

Thắng cảnh này nằm kế cận bên nhà của Kiều Dung và là nơi mà nàng thường hay đến du ngoạn trong những lúc đi bách bộ rong chơi một mình.

Buổi trưa hôm ấy, nàng dạo bước quanh vùng mà lòng nặng trĩu nhũng mối suy tư. Theo con đường mòn nhỏ hẹp, nàng đi bộ xuyên qua vườn nho trên sườn đồi, và đi dần dần lên tới đỉnh, nơi có cỏ cây sầm uất, là nơi yên nghỉ nghìn thu của thi hào Virgile, người mà những tác phẩm bất hủ cho đến nay vẫn còn xoa dịu và nâng cao tâm hồn con người.

Ngồi trên một tảng đá cheo leo bên bờ vực thẳm, Kiều Dung ngắm nhìn phong cảnh ngoạn mục trải xa dưới chân nàng. Đằng xa, làn khói xám đục bốc lên từ miệng núi lửa Vésuve giống như một cái cột đang di chuyển trên nền trời xanh. Mặt biển Ngư Nữ êm lặng không một đợt sóng, dường như ngủ yên dưới ánh nắng mặt trời.

Chìm đắm trong cơn mộng mơ, nàng không nghe có tiếng chân người theo dõi bước chân nàng đến tận nơi này. Vì thế, nàng giật mình khi nghe có tiếng động ở gần bên. Một người thình lình xuất hiện từ trong những bụi cây rậm rạp bọc quanh sườn đồi. Hình tướng dị dạng gớm ghiếc của người này tương hợp một cách lạ lùng với tính chất rừng rú hoang dại của cảnh vật thiên nhiên chung quanh, và nhớ đến những huyền thoại bí ẩn của vùng này nàng liền biến sắc và bất giác kêu lên một tiếng thất thanh vì sợ hãi.

Người ấy mỉm cười một cách chua chát và nói:

- Cô đừng sợ hãi vì bộ mặt xấu xí của tôi. Sau ba tháng thành hôn thì sẽ không còn vấn đề đẹp hay xấu nữa! Thói quen sẽ san bằng tất cả mọi việc. Tôi định đến nhà cô thì thấy cô đã đi ra và vì có vài điều quan trọng muốn nói với cô nên tôi phải đánh liều mà theo cô đến đây. Tôi tên là My Cốt, một họa sĩ Pháp đã có ít nhiều tiếng tăm. Hội họa với âm nhạc là những ngành nghệ thuật có liên hệ mật thiết và sân khấu kịch nghệ là một thánh điện hòa hợp cả hai...

Trong lời nói của người này có một cái gì chân thật và tự nhiên nó làm tiêu tan mọi sợ hãi mà sự xuất hiện đột ngột của ông ta đã gây ra cho Kiều Dung lúc đầu. Trong khi nói chuyện, người ấy ngồi xuống một tảng đá bên cạnh nàng, nhìn nàng vào tận mắt và nói tiếp:

- Kiều Dung ơi, nàng rất đẹp! Và tôi không ngạc nhiên về số người ngưỡng mộ nàng. Nếu tôi dám kể cả tôi vào số những người ấy, chính vì tôi là người duy nhất thành thật yêu cô và tìm gặp cô với một mục đích chánh đáng. Xin cô đừng giận, và hãy nghe tôi nói. Hoàng thân Vệ Công, hay chàng bịp bợm đẹp trai Zanoni, hay chàng thanh niên người Anh có cặp mắt xanh, Linh Đông... Những người ấy có bao giờ nói chuyện hôn nhân với cô chưa? Chính hôn nhân, một tổ ấm gia đình, sự bảo vệ của một người chồng, cuộc chung sống trong danh dự, là điều mà tôi muốn hiến dâng cho nàng. Những thứ đó mới là bền bỉ trường tồn, dẫu cho đến khi mắt mờ, chân chậm, lưng còng, nó vẫn còn giá trị mãi mãi không bao giờ mất.

Nói đến đây, ông ta định nắm lấy tay nàng. Kiều Dung lui lại, tỏ vẻ bực tức và sửa soạn đứng dậy ra về. Nhưng My Cốt đã đứng dậy chặn đường của nàng và nói tiếp:

- Kiều Dung ơi, xin nàng hãy nghe tôi! Nàng có biết rằng cuộc đời ca hát là thế nào đối với dư luận và thành kiến của người đời chăng? Làm đào hát tức là một bà hoàng trên sân khấu, nhưng là một kẻ nô tỳ ca kỹ trong con mắt của người thế gian. Không ai tin nơi sự chính chuyên và đức hạnh của cô. Không ai tin nơi lời thệ nguyện của cô. Cô là con búp bê mà người đời phục sức hào nhoáng để ngắm chơi trong lúc tiêu sầu giải muộn. Cô không phải là thần tượng để họ chiêm ngưỡng, phụng thờ! Phải chăng cô yêu nghề ca hát đến độ bất chấp cả tương lai và danh dự? Có thể cô bất chấp dư luận và thành kiến của thế gian, nhưng cô có đủ khôn ngoan để tìm cách xoay chiều những dư luận đó thành một ưu thế có lợi cho cô không? Cô hãy nói thẳng cho tôi biết. Tôi cũng vậy, tôi không có thành kiến gì cả. Kiều Dung ơi! Tôi dám chắc rằng chúng ta sẽ hiểu nhau và sẽ đồng quan điểm với nhau. Và bây giờ, hoàng thân Vệ Công có nhờ tôi chuyển lời cho cô, tôi không biết có nên nói với cô điều đó hay không.

Kiều Dung chưa bao giờ cảm thấy điều mà nàng cảm xúc trong lúc đó. Nàng chưa bao giờ thấy rõ như lúc đó tất cả những nguy cơ của sự cô đơn và danh vọng nguy hiểm. My Cốt nói tiếp:

- Zanoni chỉ muốn khai thác lòng kiêu mạn và háo danh của cô. Còn Linh Đông thì sẽ tự khinh mình nếu ông ta cưới cô làm vợ, cũng như ông ta sẽ khinh bỉ cô nếu cô chấp nhận cuộc hôn nhân với ông ta. Nhưng Hoàng thân Vệ Công là một người đứng đắn nghiêm chỉnh và lại giàu sang. Để tôi nói cô nghe việc này...

Kế đó, My Cốt xích lại gần dường như muốn nói nhỏ một câu vào tận tai nàng, nhưng nàng không để cho ông ta có thời giờ. Nàng nhảy vội ra xa với một cái nhìn khinh bỉ vô cùng. Khi đó, My Cốt cũng vừa lao mình tới trước định nắm lấy tay nàng, nhưng anh ta bị sẩy chân trượt lăn xuống sườn đồi, mãi cho đến khi một nhánh cây thông chặn ông ta lại. Nhờ đó ông ta mới khỏi ngã xuống vực sâu, nhưng cũng đã bị xây xát cả thân mình. Kiều Dung còn nghe ông ta kêu lớn một tiếng phẫn uất và đau đớn. Nàng chạy một mạch theo con đường mòn xuống chân đồi, không màng quay lại nhìn phía sau, và trở về nhà.

Trước cổng thềm nhà, nàng thấy Linh Đông đang đứng nói chuyện với dì Nết. Nàng lướt nhanh qua trước mặt anh ta, bước vào phòng khách, để rơi mình xuống ghế và ôm mặt khóc nức nở.

Linh Đông đã rón rén bước theo sau nàng vào nhà và tìm cách an ủi nàng. Nàng không muốn trả lời những câu hỏi của anh ta, cũng không màng nghe những lời anh ta tha thiết tỏ tình. Nhưng bỗng nhiên, những lời của My Cốt về thành kiến và dư luận của người đời đôi với nghề ca hát như hiện lại trong trí nàng một cách rõ rệt. Nàng ngẩng mặt lên và nhìn thẳng vào mắt Linh Đông rồi nói:

- Đồ giả dối! Làm sao anh còn dám nói chuyện yêu đương với tôi!

- Tôi xin lấy danh dự mà thề rằng tôi không biết dùng lời lẽ gì để nói lên mối tình sâu đậm của tôi đối với cô.

- Thế anh có sẵn sàng kết hôn với tôi chăng? Anh có định cưới tôi làm vợ chăng?

Những lời nói của My Cốt đã gây nên một sự đảo lộn hoàn toàn trong tâm hồn nàng, làm cho nàng tự khinh lấy mình, nghi ngờ quan niệm của chính mình và mất hẳn hy vọng về tương lai. Nếu trong lúc đó Linh Đông trả lời những câu hỏi của nàng theo như lời khuyên trước đây của Zanoni thì có lẽ anh đã chiếm được lòng tin cậy của Kiều Dung và sau cùng có thể chinh phục được tình yêu của nàng. Nhưng trước những câu hỏi đột ngột đó thì bao nhiêu sự nghi ngờ lại bộc khởi, và như Zanoni đã nói, những nghi ngờ này chính là kẻ thù của tâm hồn anh ta. Phải chăng đây là một cái bẫy được giăng ra để chực vồ lấy ông ta! Phải chăng Kiều Dung đang đóng kịch, trong một vai trò đã được sắp xếp từ trước? Ông ta đảo đi đảo lại trong trí những ý nghĩ vô lý đó, và mỗi lúc ông ta càng thấy như mình bị mắc kẹt trong một mạng lưới chằng chịt, rối rắm.

Ngay khi đó thì dường như anh ta nghe vang lên từ xa giọng cười chế nhạo của Mạc Vân. Anh ta không lầm, Mạc Vân khi ấy đang đi qua trước cửa và dì Nết cho ông ta biết là có bạn anh ta trong nhà. Mạc Vân có thể tiêu biểu cho cái cười nhạo báng của người đời. Trong chuỗi cười giòn giã của Mạc Vân, hình như cho thấy cả thế gian này đang chế nhạo Linh Đông, đem anh ta ra làm trò cười cho cả thiên hạ. Anh ta bèn chùn bước và thối lui. Trong khi đó Kiều Dung vẫn theo dõi anh ta bằng cái nhìn dò xét. Sau cùng, anh ta nói một cách lúng túng:

- Kiều Dung ơi, phải chăng tất cả các bạn đào hát của cô đều đặt ra một qui tắc là đòi hỏi hôn nhân như một điều kiện tất yếu của tình yêu?

Đó là một câu hỏi hết sức vụng về, chua chát! Một câu hỏi ác độc. Ngay khi vừa thốt ra xong, anh ta đã hối hận ngay về câu hỏi đó. Những lời nói độc ác ấy dường như làm cho nàng biến sắc. Gương mặt nàng bừng đỏ, rồi tái xanh, đôi môi nàng trở nên nhợt nhạt và co rúm lại một cách đanh thép. Rồi với một cái nhìn dịu dàng mơ buồn, đầy sự thương hại đối với chính mình hơn là sự hờn trách đối với ông ta, nàng nói:

- Mỹ Cốt đã có lý! Tôi xin lỗi anh nhé! Quả thật, tôi nhận thấy tôi chỉ là một người ca kỹ hèn hạ và bị người đời khinh bỉ.

Linh Đông vội vàng bào chữa:

- Kiều Dung! Hãy nghe tôi nói. Tôi dại dột quá hóa điên rồi! Chính tôi mới là người phải xin cô tha lỗi.

Nhưng Kiều Dung đã đẩy lui anh ta ra, rồi với một nụ cười chán nản, nàng đi qua trước mặt anh ta và bước vào phòng riêng của nàng. Anh ta không dám giữ nàng lại.

Lo xa có lợi

Khi Linh Đông bước ra khỏi nhà Kiều Dung thì Mạc Vân vẫn còn đang đứng trước ngưỡng cửa, bèn nắm lấy tay anh ta. Linh Đông giật mạnh tay lại trong cơn giận dữ và nói một cách chua chát:

- Những lời khuyên của anh đã làm cho tôi trở thành một kẻ hèn nhát và một thằng khốn nạn. Tôi phải về nhà viết thư cho nàng để giải bày tất cả những nỗi niềm u uất trong lòng tôi. Mong rằng nàng sẽ thứ lỗi cho tôi.

Mạc Vân để yên cho bạn trút hết tất cả những nỗi bất bình và uất hận ra ngoài, rồi mới ôn tồn hỏi duyên cớ về chuyện gì vừa xảy ra, và khéo léo tìm cánh xoa dịu anh ta thay vì chọc tức.

Thật ra thì Mạc Vân không phải con người thủ đoạn hay bất lương. Trái lại, anh ta có những nguyên tắc luân lý vững chắc hơn phần đông các thanh niên khác. Anh ta thành thật trách móc bạn mình về những ý định không được ngay chính mà người này đã có đối với người nữ ca sĩ:

- Khi tôi nói anh không nên cưới nàng làm vợ, điều đó đâu có nghĩa là anh phải hạ thấp nàng xuống làm một người tình? Nếu phải chọn một trong hai việc, thì thà kết hôn một cách dại dột còn hơn là dan díu yêu đương trong vòng tội lỗi. Nhưng thôi, hãy chờ đợi ít lâu nữa xem sao, không nên hành động theo sự bồng bột nhất thời!

- Nhưng tôi không còn thời giờ để chờ đợi được nữa. Tôi đã hứa trả lời với Zanoni trước đêm mai. Sau thời hạn đó tôi không còn quyết định được nữa.

Mạc Vân nói:

- A! Đó lại là một việc rất đáng ngờ? Anh hãy nói rõ thêm cho tôi biết vì cớ gì?

Linh Đông bèn thuật lại cho bạn nghe những gì đã xảy ra giữa anh ta với Zanoni, nhưng không nhắc đến việc người ông nội và việc anh ta muốn xin gia nhập vào tổ chức huyền môn bí mật nọ, mặc dù anh ta cũng không rõ lý do tại sao.

Câu chuyện ấy làm cho Mạc Vân nắm lại được ưu thế. Anh ta nói:

- À! Như thế thì rõ ràng là có một âm mưu giữa cô đào hát với người đỡ đầu bí mật của cô ta. Cả hai đều có một vị thế đáng ngờ. Câu hỏi của nàng lại khôn khéo lắm thay, và cũng may mà anh đã có đủ sự sáng suốt của lý trí để khám phá ra vụ gài bẫy này! Lẽ nào anh lại bị lừa bởi những tiểu xảo khéo léo với một hình thức bề ngoài có vẻ thần bí của một người lạ mặt, để bị lôi cuốn vào một cuộc hôn nhân chỉ vì người ấy, một khách viễn phương không rõ tung tích, khi anh ta nói với anh rằng phải quyết định trước một ngày giờ nào đó?

Mạc Vân ngừng một lúc, rồi nói tiếp một cách khá hợp lý:

- Ít nhất anh hãy thử làm theo cách này. Hãy đợi cho thời hạn chót trôi qua, chỉ còn có một ngày nữa thôi. Anh hãy phá hỏng mưu mẹo của Zanoni. Anh ta nói sẽ gặp anh vào lúc trước nửa đêm và thách đố anh trốn tránh anh ta. Thế sao? Vậy ta hãy rời khỏi Naples đi qua vùng lân cận, đến một nơi mà anh ta không làm sao biết được để tìm ra chúng ta. Anh hãy tỏ cho anh ta thấy rằng anh không muốn bị bịt mắt xỏ mũi để anh ta có thể ép buộc anh phải làm bất cứ việc gì, dẫu rằng đó là việc mà chính anh đã có ý định muốn làm.

Linh Đông đã cảm thấy nao núng. Ông ta không thể bác bỏ lập luận của Mạc Vân. Mặc dầu không hẳn đã bị thuyết phục, nhưng anh ta vẫn còn do dự.

Chính vào lúc đó, My Cốt đi ngang qua chỗ của hai người. Hắn ta quay lại nhìn và liền dừng bước khi nhận ra Linh Đông. Hắn ta nói:

- À, hóa ra là anh! Anh vẫn mơ tưởng đến Kiều Dung đấy chứ?

- Phải! Còn anh?

- Tôi đã gặp nàng và đã nói chuyện với nàng! Nàng sẽ được gọi là phu nhân My Cốt trước ngày cuối tuần này. Tôi đến nhà hàng Tolède để chuẩn bị đây. À! Nếu các anh có gặp Zanoni hãy nhắn giùm với anh ta là anh ta đã cản đường tôi đến hai lần. My Cốt này tuy chỉ là một họa sĩ nhưng là một người lương thiện và luôn biết trả nợ sòng phẳng.

Mạc Vân hỏi:

- Có phải Zanoni cản đường anh vì chuyện tình của anh với Kiều Dung chăng? Sao lại có chuyện cản đường nếu tình duyên của anh đang diễn tiến tốt đẹp như anh vừa nói?

- Các anh hãy hỏi Kiều Dung thì biết. Tội nghiệp cho Linh Đông! Nàng chỉ dè dặt và giữ mình đối với anh mà thôi. Nhưng thôi, tôi không có thành kiến gì cả. Chào các anh!

My Cốt vừa đi khỏi, Mạc Vân vỗ vai Linh Đông và nói:

- Mơ mộng gì mãi thế? Anh nghĩ sao về người đẹp của anh?

- Tôi nghĩ thằng khốn đó nói láo!

- Anh có muốn viết thư cho nàng ngay bay giờ không?

- Không. Nếu quả thật nàng lừa dối tôi, tôi sẽ từ bỏ nàng mà không luyến tiếc. Tôi sẽ theo dõi nàng chặt chẽ, và dù việc gì xảy ra, Zanoni sẽ không thể điều khiển cuộc đời tôi. Anh nói có lý. Chúng ta sẽ rời khỏi Naples vào sáng sớm mai.

Thần lửa núi Vésuve

Qua hôm sau, trời vừa tờ mờ sáng hai người thanh niên Anh đã lên ngựa nhắm hướng thị trấn Baies giong ruổi. Linh Đông đã dặn lại người trong khách sạn nếu Zanoni đến tìm ông ta, hãy nói rằng anh đã đi nghỉ mát tại thị trấn Baies, là nơi tụ họp vui chơi của nhiều du khách đi tắm biển. Sự thật thì khi vừa ra đến ngoại ô họ đã rẽ qua con đường ngược chiều đưa đến Portici và Pompéi.

Trời đã quá trưa khi họ đến Portici. Họ bèn ngừng lại để dùng bữa, vì Mạc Vân có nghe nói về món macaroni tuyệt hảo của thị trấn này, và anh ta lại là một tay sành ăn và biết sống thụ hưởng.

Hai người bước vào một quán cơm có vẻ trung bình. Mạc Vân vui vẻ hơn ngày thường, ông ta ép bạn cùng uống một chai rượu nho và nói chuyện một cách hào hứng.

- A ha! Chúng ta đã làm cho tiên sinh Zanoni “lỡ bộ”, ít nhất cũng là tiên tri láo một lần. Từ nay về sau, anh sẽ không còn tin tưởng nơi ông ta nữa.

- Nhưng giờ hẹn chưa đến, hãy chờ cho qua khỏi rồi mới chắc.

- Chao ôi! Nếu ông ta là nhà tiên tri thì anh lại không phải là César đại đế. Chính lòng tự kiêu của anh làm cho anh trở nên dễ tin.

- Lạy Chúa! Tôi không tự xem mình là một nhân vật quan trọng lắm để người ta phải làm đảo lộn cõi thiên nhiên chỉ với mục đích là làm cho tôi sợ.

- Nhưng tại sao phải đảo lộn trật tự trong thiên nhiên?

- Có thể có một khoa triết học thâm sâu hơn ta tưởng, một khoa triết học khám phá được những bí mật của trời đất. Nhưng không phải vì thấu triệt được thiên cơ mà nhất thiết phải làm đảo lộn sự vận hành của thiên nhiên.

- Anh lại mắc kẹt vào sự mê tín nữa rồi! Như vậy anh cho rằng Zanoni là một nhà tiên tri biết trước việc tương lai, thậm chí có thể sai khiến được cả quỷ thần nữa chăng?

Khi đó, người chủ quán đem đến một chai rượu nho mới. Ông ta lấy làm vui mừng và cảm động mà thấy hai vị quí khách người Anh thưởng thức triệt để món macaroni của ông ta. Ông ta hỏi xem hai vị có muốn du ngoạn trên núi lửa Vésuve không? Núi ấy hiện đang phun lửa. Đó là một cảnh tượng rất đẹp, nhất là sau khi mặt trời lặn. Mạc Vân nói:

- Đó là một ý kiến rất hay! Anh nghĩ sao, Linh Đông?

- Tôi chưa thấy núi lửa bao giờ, tôi cũng muốn xem một lần cho biết.

Vốn hay lo xa, Mạc Vân hỏi chủ quán:

- Nhưng có nguy hiểm gì không?

- Ồ! Không có gì là nguy hiểm cả. Ngọn núi rất lành, khi phun lửa nó chỉ hơi rung một phút, vừa đủ làm cho hai vị cảm thấy thích thú mà thôi!

- Tốt lắm? Hãy dắt ngựa ra và tính tiền, chúng tôi muốn đến nơi trước khi trời tối.

Chai rượu đã uống cạn, bữa ăn trả tiền xong, hai người bèn lên ngựa và nhắm hướng Résina thẳng tiến.

Khi họ đến thị trấn này, ngôi sao đầu tiên đã chói sáng trên nền trời màu hồng nhạt. Họ bỏ ngựa và thuê hai con lừa với một người dẫn đường.

Khi trời sẫm tối, ngọn lửa từ miệng núi phun ra càng lúc càng chói sáng rực. Do muôn nghìn ngọn thác, nghìn con suối, dòng phún thạch chảy ra từ đỉnh núi đen ngòm tuôn xuống chân núi và tràn ra đồng bằng ở phía dưới.

Khi họ càng lên cao dần, hai du khách bắt đầu cảm thấy cái ấn tượng sợ hãi kinh khủng dường như phảng phất trong bầu không khí bao bọc chung quanh ngọn núi lửa này. Màn đêm đã buông xuống với bóng tối dày đặc. Hai người bèn bỏ lừa đi bộ lên núi cùng với người dẫn đường và một người dân quê, người này soi đường cho họ bằng một ngọn đuốc cầm tay.

Người dẫn đường cũng giống như phần nhiều các hướng dẫn viên và người bản xứ của vùng này, vốn hay nói nhiều và vui tính. Ông ta nói huyên thuyên về những du khách ngoại quốc và nghề nghiệp của ông ta. Sau cùng, ông ta thuật lại một câu chuyện lạ lùng:

- Đêm nọ đã xảy ra một việc khiến cho tôi phải dựng tóc gáy. Tôi chưa bao giờ trải qua một cơn sợ hãi tột độ như thế. Hôm ấy tôi hướng dẫn một nhóm du khách người Anh. Một bà du khách, chắc là một nữ họa sĩ, bỏ quên trên núi một tập hình ảnh trong đó bà có vẽ vài bức họa phong cảnh núi lửa. Bà ấy yêu cầu tôi trở lên núi tìm giùm và đem trả cho bà tại một địa chỉ ở Naples, với một số tiền thù lao rất hậu. Tôi bèn đi ngay chiều hôm đó. Tôi tìm được tập họa phẩm trên núi, và sửa soạn đi trở xuống, thì bỗng nhiên tôi nhìn thấy một bóng người dường như từ trong miệng núi lửa hiện ra. Không khí ở chỗ ấy rất độc đến nỗi tôi không thể nào hình dung rằng một người có thể sống được tại đó. Tôi lấy làm ngạc nhiên vô cùng đến nỗi đứng trơ ra như pho tượng đá, rồi tôi thấy bóng người ấy đi chầm chậm vượt qua những bãi lửa tro đang cháy ngùn ngụt và ngừng lại ngay trước mặt tôi. Lạy Đức Mẹ! Ôi chao! Một gương mặt thật lạ thay!

- Lạ làm sao? Rùng rợn, khủng khiếp lắm chăng?

- Gương mặt rất đẹp, thưa ông, nhưng làm cho tôi vô cùng sợ sệt. Gương mặt và hình bóng ấy không phải giống như người thường. Tôi chắc đó là vị Thần Lửa núi Vésuve.

- Thần Lửa có nói gì không?

- Không. Dường như ông ta cũng không nhìn thấy tôi, tuy rằng tôi đứng rất gần, cũng như gần các ông đây. Nhưng đôi mắt ông ta có vẻ nhìn trong không gian. Bóng ấy đi mau ngang qua tôi, bước lên một gióng suối phún thạch nóng bỏng, rồi biến mất dạng trên sườn núi phía bên kia. Điều mà tôi vừa thấy làm cho tôi trở nên tò mò và táo bạo, tôi bèn quyết định thử xem tôi có thể chịu đựng nổi bầu không khí ở chỗ mà vị Thần Lửa ấy vừa đi qua hay không. Nhưng tôi vừa đến không đầy ba chục bước cách chỗ mà tôi thấy ông ta xuất hiện lần đầu tiên thì đã bị đẩy lui và dội ngược bởi một luồng hơi độc như ôn dịch suýt làm tôi chết ngạt. Khốn nạn! Từ đó đến nay tôi thường xuyên khạc ra máu!

Mạc Vân nói:

- Linh Đông, chắc anh đang nghĩ rằng vị Thần Lửa này hẳn phải là Zanoni?

Cả nhóm đã lên tới đỉnh núi, và cảnh tượng diễn ra trước mắt họ thật hùng vĩ khôn tả. Từ miệng núi lửa, một cột khói đen như mực bốc lên cao vút rồi tỏa ra khắp vùng đến tận chân trời. Từ bên trong đám khói vọt ra muôn nghìn tia lửa đỏ tượng hình rất đẹp, giống như một chóp lông chim trĩ khổng lô có đủ màu sắc. Những tia lửa đỏ chiếu sáng rực cả một vùng chung quanh. Mỗi tảng đá, mỗi nếp nhăn và gồ ghề lồi lõm của sườn núi đều phát ra những bóng đen ẩn hiện chập chờn dưới ngọn lửa lấp loáng, trông rất linh động dưới muôn ngàn sắc thái tuyệt vời. Những luồng khói diêm sinh và lưu hoàng khét nghẹt càng làm tăng thêm vẻ khủng khiếp rùng rợn của phong cảnh đặc biệt này.

Nhưng ở chung quanh ngọn núi lửa là một bối cảnh hoàn toàn khác hẳn. Vòm trời rộng lớn bao la, một màu xanh dờn đều đặn, và những ngôi sao lấp lánh chiếu rạng ngời, phản ảnh một sự yên tĩnh trầm lặng, hùng tráng, vĩ đại của thiên nhiên.

Hai người du khách vừa ngắm nhìn phong cảnh, vừa phập phồng hồi hộp lắng tai nghe những tiếng gầm làm rung chuyển mặt đất dưới chân họ, cùng với muôn nghìn tiếng động và âm thanh lớn nhỏ xuất phát từ trong những hang vực tối đen và sâu thẳm khôn lường tận trong ruột Trái Đất.

Thình lình, giống như một quả đạn bắn ra từ một khẩu đại bác, một khối đá khổng lồ từ trong họng núi lửa khạc ra, phóng lên đến hàng trăm thước cao trên không gian, rồi rơi xuống sườn núi đá với một tiếng động chát chúa kinh hồn! Khối đá vỡ ra làm muôn nghìn mảnh vụn nhảy nhót quanh sườn núi với những tiếng rít nghe rợn người và phát ra nhưng đốm lửa nhỏ xẹt về mọi hướng. Một trong những mảnh đá ấy, lớn hơn những mảnh vụn khác, rơi xuống gần hai người du khách, chỉ cách chỗ họ đứng chừng vài thước.

Mạc Vân kêu lên một tiếng hãi hùng, còn Linh Đông thì nín thở và run lên vì sợ hãi. Người hướng dẫn kêu lên:

- Khốn nạn thật! Xin hai vị xuống núi ngay cho, không nên chậm trễ! Hãy đi theo tôi, mau lên!

Nói xong, người hướng dẫn và người dân quê cùng vắt giò lên cổ chạy như bay xuống núi. Mạc Vân cũng chạy theo sát họ. Còn Linh Đông dù chưa kịp hoàn hồn cũng phải hối hả chạy theo sau. Nhưng họ vừa chạy được chưa bao xa thì một luồng khói đen khổng lồ lại từ trong miệng núi lửa phun ra cùng với một tiếng nổ long trời lở đất. Luồng khói từ từ hạ xuống thấp, đuổi theo kịp những du khách, bao trùm lấy họ, và bao phủ khắp nền trời.

Trong khoảnh khắc tất cả đều đắm chìm trong một bức màn đen dày đặc. Xuyên qua bóng tối có những tiếng gọi của người hướng dẫn từ đằng xa còn vọng lại, rồi liền bị khỏa lấp bởi tiếng rú kinh hồn của núi lửa và những tiếng gầm trong lòng đất.

Linh Đông dừng lại. Anh ta đã bị lạc lối và mất liên lạc với Mạc Vân và người hướng dẫn. Anh ta trơ trọi một mình, lạc lõng bơ vơ với bóng tối và sợ hãi...

Làn khói đen tan dần, ánh lửa đỏ lại hiện ra chập chờn khi mờ khi tỏ xuyên qua bức màn khói. Cơn xúc động đã qua, Linh Đông bèn tiếp tục chạy xuống. Ở phía dưới, anh ta nghe ra giọng của Mạc Vân đang gọi, nhưng anh ta không còn nhìn thấy bóng dáng Mạc Vân đâu nữa.

Thình lình, anh ta lắng tai nghe, dường như có một tiếng gầm rùng rợn kéo dài và có vẻ như mỗi lúc một lớn dần. Anh ta ngừng lại và quay đầu về phía sau để tìm hiểu lý do: thì ra dòng phún thạch lỏng và đỏ như lửa đã tràn lên miệng núi và chảy tuôn xuống bốn phía sườn núi như nước vỡ bờ. Giòng suối lửa ấy chảy xuống thật nhanh và như cố đuổi theo Linh Đông bén gót. Hơi nóng của nó tỏa ra tạt vào mặt anh ta càng lúc càng nóng hơn. Sau một thoáng suy nghĩ rất nhanh, anh ta liền nhảy tạt qua một bên và với hai tay bám chặt lấy một tảng đá lớn nhô ra ở phía trên, rồi từ từ trèo lên. Dòng phún thạch chảy lan tràn chung quanh và dưới chân anh ta, làm thành một con suối lửa chảy giữa tảng đá anh vừa trèo lên với con đường mòn duy nhất đưa xuống chân núi. Thế là anh ta bị hoàn toàn cô lập!

Không thể đi xuống chân núi được nữa, anh ta không còn cách nào khác hơn là đi ngược trở lên chỗ miệng núi lửa để tìm một con đường khác. Anh ta tiến đến gần miệng núi trong phạm vi mà bầu không khí chưa bị nhiễm hơi độc của chất lưu huỳnh, cho phép anh ta tiến bước một cách an toàn. Rồi anh ta phóng tầm mắt xuống dưới chân núi để cố tìm dấu hiệu của một con đường và tránh những chỗ mà dòng suối phún thạch có thể chảy qua. Kế đó, với một bước đi mau lẹ, vững chắc, anh ta vượt qua những đống tro tàn còn cháy ngún nhưng liền tan vụn dưới chân anh ta.

Anh ta đã đi được chừng năm chục thước thì bỗng nhiên phải ngừng lại. Một cơn sợ hãi khôn tả, không thể giải thích, thình lình xâm chiếm lấy anh ta. Toàn thân và tứ chi run rẩy, anh ta cảm thấy như bị tê liệt và sắp chết. Cơn sợ sệt này thật là vô lý, vì đường đi có vẻ dễ dàng và chắc chắn, không có một chướng ngại nào trước mắt và không có một nguy cơ nào có thể xảy đến. Trong cơn hoảng sợ, trống ngực anh ta đánh liên hồi, đôi mắt giương to lên, trán toát mồ hôi lạnh, và đứng sững như trời trồng. Rồi anh ta nhìn thấy xuất hiện phía trước mặt, cách đó một quãng, một bóng đen khổng lồ, một phần giống như hình người, nhưng cao lớn hơn nhiều, và có vẻ lờ mờ không rõ nét, nhưng trông thật rùng rợn.

Trong khi đó, ánh sáng chói lòa của núi lửa cũng chiếu lên một nhân vật khác đang đứng yên một chỗ và không cử động, gần bên cái bóng khổng lồ lúc nãy. Người quan sát có thể nhận ra sự tương phản giữa hai nhân vật đó: ấy là một người và cái bóng.

Chỉ trong giây phút, Linh Đông đã ý thức được cảnh tượng ấy. Một luồng khí diêm sanh lưu hoàng thứ hai, xoáy nhanh như con trốt và đặc hơn luồng thứ nhất, lại sà xuống sườn núi. Không biết vì ảnh hưởng của luồng hơi độc hay của cơn sợ hãi khủng khiếp vừa rồi mà Linh Đông cảm thấy choáng váng, tối tăm cả mặt mũi và sau một cố gắng tuyệt vọng để thở hít khí trời, anh ta lảo đảo và té ngã xuống đất, bất tỉnh nhân sự.

Chương Năm Định Mệnh

Lời khẩn nguyện

Mạc Vân và hai người đồng hành đã về đến nơi một cách an toàn, và liền nghĩ đến Linh Đông khi họ đã hoàn hồn và lấy lại hơi thở. Nhưng thời gian trôi qua vẫn không thấy Linh Đông trở về, Mạc Vân đã bắt đầu cảm thấy lo ngại. Anh ta đề nghị quay trở lại để tìm bạn, và sau cùng, sau khi đã hứa trả tiền thù lao rất hậu, anh ta thuyết phục được người hướng dẫn đi theo mình.

Chân núi rộng rãi bằng phẳng, và với cặp mắt kinh nghiệm của mình, người hướng dẫn có thể phân biệt rõ ràng mọi vật từ đằng xa. Họ chưa đi được bao xa thì thấy có hai bóng đen từ xa bước đi chậm rãi về phía họ. Khi hai bóng ấy đến gần, Mạc Vân nhận ra hình dáng của Linh Đông. Anh ta liền quay lại người hướng dẫn và kêu lên:

- Lạy trời! Anh ấy đã về được kia rồi!

Người hướng dẫn kêu to lên một cách run rẩy:

- Ô kìa! Lạ thật! Người kia có dáng dấp giống y như vị Thần Lửa mà tôi đã gặp lần trước. Đúng là ông ta rồi! Nhưng hôm nay sao gương mặt ông ta lại giống như một người thường?

Trong khi Linh Đông mặt mày tái nhợt, mệt lả và im lặng, chỉ vẫy tay đáp lại tiếng reo mừng của Mạc Vân, thì bỗng nghe giọng nói của Zanoni:

- À, anh bạn người Anh! Tôi có nói với bạn anh rằng chúng tôi sẽ gặp nhau đêm nay. Anh thấy không? Anh không thể làm cho tôi “lở bộ” được.

Mạc Vân nói lắp bắp trong cơn hoang mang và ngạc nhiên tột độ:

- Nhưng làm sao...? Nhưng... ở đâu?

- Tôi gặp bạn anh đang nằm sóng sượt trên mặt đất, với những luồng hơi độc từ họng núi bốc ra tràn ngập chung quanh. Tôi đã vực ông ta ra chỗ thoáng khí, và nhờ tôi đã quen sống ở vùng núi nên tôi đã cứu được anh ta tỉnh dậy. Câu chuyện là như thế! Anh thấy không? Nếu không có lời ước hẹn của tôi mà các anh muốn tránh né thì giờ này bạn anh chỉ còn là một cái xác không hồn. Chỉ chậm một phút nữa thôi là hơi độc đã ngấm vào cơ thể. Thôi, xin chào các anh! Chúc các anh ngủ ngon giấc và có nhiều mộng đẹp!

Linh Đông đến bấy giờ mới mở miệng lần đầu tiên, và nói trong cơn xúc động:

- Nhưng, hỡi ân nhân của tôi! Anh không bỏ chúng tôi đấy chứ? Anh có trở lại với chúng tôi không?

Zanoni suy nghĩ, rồi kéo Linh Đông ra một chỗ vắng và nói riêng một cách nghiêm trọng:

- Chúng ta cần gặp lại nhau một lần nữa ngay trong đêm nay. Anh phải tự quyết định lấy số phận của anh trước nửa đêm. Tôi biết rằng anh đã làm nhục người con gái mà anh nói rằng anh yêu. Nếu anh biết hối hận thì chưa phải là quá trễ. Anh đừng hỏi ý kiến bạn anh. Anh ta có lý trí tốt và biết lo xa, nhưng lúc này không phải là lúc mà anh cần sự cẩn thận dè dặt. Trong đời có những lúc mà người ta cần phải để cho tình cảm, chứ không phải lý trí, quyết đoán mọi việc, và anh đang ở vào một trong những lúc đó. Tôi không buộc anh phải trả lời ngay bây giờ. Anh hãy định tĩnh tinh thần và suy nghĩ chín chắn. Bây giờ là mười giờ, anh còn được hai giờ nữa. Trước lúc nửa đêm, tôi sẽ trở lại với anh.

Linh Đông đáp:

- Anh thật khó hiểu! Tôi muốn giao phó cuộc đời tôi cho anh, và những gì tôi đã thấy tối nay đã làm cho tôi quên mất hình ảnh Kiều Dung. Một sự mong muốn còn nồng nhiệt hơn cả tình yêu đang bừng cháy trong quả tim tôi. Đó là lòng mong ước không giống như những người khác, và vượt lên cao hơn những đồng loại của tôi; mong ước được biết và chia sẻ những bí ẩn trong cuộc đời của anh, mong ước được hiểu biết một khoa học huyền bí siêu đẳng, và sở đắc một quyền năng siêu nhiên phi phàm. Tôi đã chọn lựa nhân danh tổ phụ tôi, tôi khẩn nguyện anh và nhắc nhở lời cam kết của anh. Xin anh hãy dìu dắt, hướng dẫn tôi vào đường đạo, thâu nhận tôi làm đệ tử, làm kẻ nô lệ của anh. Được như vậy, tôi sẽ từ bỏ ngay tức khắc và không một lời than tiếc, người đàn bà mà trước khi được biết anh tôi đã muốn tranh chấp với tất cả mọi người.

- Anh hãy suy nghĩ kỹ trước khi chọn lựa. Một bên là Kiều Dung với một tổ ấm gia đình, một đời sống êm đềm hạnh phúc. Còn một bên là cuộc sống bấp bênh tăm tối, tăm tối đến nỗi mắt tôi cũng không nhìn thấu suốt được.

- Nhưng anh có nói với tôi rằng nếu tôi cưới Kiều Dung làm vợ, tôi phải sống cuộc đời bình thường như mọi người. Còn nếu tôi từ chối điều ấy, tôi có thể ngưỡng vọng đạt tới khoa pháp môn và quyền năng của anh.

- Dại dột! Khoa pháp môn và quyền năng không đem đến hạnh phúc!

- Nhưng những điều đó còn hơn cả hạnh phúc. Bây giờ, nếu tôi cưới Kiều Dung, anh có chịu làm thầy tôi, làm người hướng dẫn tôi hay không?

- Không thể được!

- Nếu vậy, tôi xin từ bỏ nàng, tôi từ chối tình yêu, từ chối hạnh phúc. Hoan nghinh sự sống cô đơn, và hoan nghinh sự thất vọng, khổ đau nếu đó là những cánh cửa đưa vào đường đạo nhiệm mầu.

- Tôi không nhận sự trả lời của anh ngay bây giờ. Trước mười hai giờ đêm, anh sẽ trả lời với tôi một tiếng dứt khoát thế thôi. Giờ xin tạm biệt.

Zanoni vẫy tay từ giã, đi xuống con đường dốc, và biến mất dạng trong đem tối. Linh Đông trở lại chỗ bạn ông ta đứng. Mạc Vân nhìn thẳng vào mặt bạn và nhận thấy một sự thay đổi lớn. Gương mặt linh hoạt và do dự của tuổi trẻ đã biến mất, nhường chỗ cho những nét đanh thép, rắn rỏi và nghiêm khắc. Mới trong khoảng thời gian ngắn có một giờ đồng hồ, gương mặt ấy đã mất hết cả sự tươi tắn tự nhiên và dường như đã mang dấu vết của nhiều năm khắc khổ.

Sự chọn lựa của Linh Đông

Khi hai người Anh trở lại thành phố Naples, họ đi qua những đường phố vắng vẻ dưới ánh sao khuya. Mọi sự ồn ào, náo nhiệt lúc ban ngày đều đã chấm dứt, và tất cả đều đắm chìm trong yên lặng. Rải rác đó đây, nằm ngủ sóng sượt bên hàng hiên hay vỉa hè ở các khu phố nghèo nàn lao động là những kẻ du đãng và phiêu bạt giang hồ thuộc thành phần một bộ lạc du mục thường thấy ở vài xứ miền Nam Âu châu.

Hai người cưỡi ngựa đi trong im lặng, vì Linh Đông có vẻ như không muốn nghe những câu hỏi và lời phẩm bình của bạn, còn Mạc Vân thì cũng đã mệt mỏi nhiều sau cuộc leo núi. Thình lình, một tiếng chuông nhà thờ văng vẳng từ xa vọng lại báo hiệu một khắc đồng hồ trước nửa đêm. Linh Đông bèn bước ra khỏi cơn mơ mộng và đưa mắt nhìn chung quanh một cách băn khoăn.

Khi tiếng chuông vừa dứt, có tiếng vó ngựa reo vang trên đường lộ lót đá, và từ một con đường hẹp từ phía bên phải thấy xuất hiện một người kỵ mã. Khi người này đến gần, Linh Đông nhận ra Zanoni. Mạc Vân ngạc nhiên hỏi bằng một giọng buồn ngủ:

- Ái chà, tiên sinh còn gặp lại chúng tôi vào giờ này sao?

Zanoni thúc ngựa đi kèm bên Linh Đông và đáp:

- Tôi và bạn anh có chuyện muốn nói với nhau. Nhưng sẽ không lâu. Có lẽ anh cần về khách sạn trước.

Mạc Vân khẽ chào lịch sự rồi phóng ngựa đi trước.

- Bây giờ, anh đã quyết định chưa?

- Tôi đã có quyết định. Tình yêu với Kiều Dung đã tắt hẳn trong lòng tôi. Tôi quyết định từ bỏ nàng.

- Anh có chắc không?

- Tôi đã chắc rồi. Bây giờ, đến lượt phần thưởng của tôi.

- Phần thưởng của anh! Ngày mai, lúc chiều tối anh sẽ có.

Zanoni thúc ngựa quay đi, vó ngựa lóe văng các đốm lửa trên đường đá, rồi biến mất dạng trong bóng tối.

Trở về khách sạn, Linh Đông cố gom lại những tư tưởng của anh ta. Những sự việc xảy ra từ lúc ban chiều, sự xuất hiện của cái hình bóng khổng lồ giữa đám khói lửa trên miệng núi Vésuve, sự gặp gỡ lạ lùng giữa anh ta với Zanoni ở một nơi mà, với những phương tiện di chuyển thông thường, họ không thể nào gặp nhau vào giờ đó được. Tất cả những sự việc đó làm cho tâm hồn anh ta tràn ngập bao nhiêu nỗi xúc động bàng hoàng. Một ngọn lửa thiêng âm ỉ từ lâu, vừa bùng cháy trong lòng anh ta. Tất cả những hoài bão của quá khứ, lòng tham vọng của tuổi trẻ, sự khao khát được nổi danh trên lãnh vực nghệ thuật, tất cả đều tiêu tan như mây khói trước một sự mong ước mãnh liệt là vượt khỏi giới hạn sự hiểu biết thông thường của người đời, và đạt tới cái trạng thái tâm linh siêu đẳng, thoát tục mà người lạ mặt kia dường như đã nắm vững.

Linh Đông đã nói đúng sự thật. “Tình yêu đã tắt hẳn trong lòng anh ta.” Giữa những cảm nghĩ lộn xộn và phức tạp trong trí anh ta lúc ấy, không còn có một chỗ nào yên tĩnh thư thái để cho tình yêu của thế gian có thể sinh khởi và phát triển. Sự cảm hứng, niềm hứng khởi của anh ta lúc ấy đã hoàn toàn thoát tục. Anh ta sẵn lòng từ bỏ mọi điều mong ước và dục vọng của trần gian để được trải qua một giờ cùng với Zanoni ở bên ngoài giới hạn của thế giới hữu hình.

Siêu nhân cũng lụy vì tình

Kiều Dung vừa từ nhà hát trở về nhà. Mệt mỏi sau một buổi trình diễn nhạc kịch, nàng ngả

mình trên chiếc divan và suy nghĩ vẩn vơ.

Ba ngày trước đây, Zanoni có dặn nàng hãy chuẩn bị sẵn sàng chờ đợi một biến cố quan trọng, và đêm nay là đêm cuối cùng, dầu việc gì xảy ra, chàng cũng sẽ đến gặp nàng.

Đồng hồ điểm một khắc trước nửa đêm. Ngồi đợi đã lâu, nàng sắp sửa rời phòng khách và sửa soạn đi ngủ. Bỗng nghe có tiếng vó ngựa dồn dập từ xa chạy đến, ngừng trước nhà rồi có tiếng gõ cửa. Tim nàng đập mạnh, nhưng một giọng quá quen thuộc đã gọi tên nàng từ bên ngoài làm nàng hết sợ ngay tức khắc. Nàng bèn ra mở cửa.

Zanoni bước vào với một dáng điệu mau mắn, nhẹ nhàng, và nói với một giọng biểu lộ cơn xúc động:

- Kiều Dung! Tôi đến với cô một lần nữa để giải cứu cho cô. Hoàng thân Vệ Công sắp đến đây với bọn lâu la của ông ta. Cô phải trốn đi với tôi ngay bây giờ. Thời giờ đã gấp lắm, không thể chần chờ được nữa!

Chàng vừa nói vừa nắm lấy bàn tay nàng một cách rất trìu mến và nhìn nàng bằng đôi mắt van lơn. Kiều Dung còn ngờ ngợ chưa tin hẳn vào những gì vừa nghe thấy, bèn hỏi lại:

- Trốn đi với chàng ư?

- Phải, trốn đi với tôi ngay! Đó là để cứu vãn tiếng tăm và danh dự cho cô, nếu không thì cô sẽ mất hết tất cả.

Kiều Dung vừa nói lắp bắp vừa quay mặt qua một bên:

- Như vậy, chàng không phải là vô tình đối với tôi ư? Chàng không còn muốn gả tôi cho người khác ư?

Zanoni im lặng, nhưng quả tim chàng đập mạnh, đôi má chàng ửng hồng, đôi mắt chàng chiếu long lanh một tia sáng của tình yêu. Nhưng sự im lặng đó có vẻ khả nghi đối với Kiều Dung, nàng bèn nói:

- Chàng hãy nói đi!

- Vô tình ư? Không phải thế! Nhưng làm sao tôi dám nói rằng tôi yêu cô!

Kiều Dung biến sắc, bèn ngồi xích ra xa hơn và nói:

- Định mệnh của tôi thì có quan hệ gì? Xin chàng hãy để mặc tôi. Tôi không sợ một sự nguy hiểm nào cả. Cuộc đời tôi và danh dự của tôi, tôi có thể tự định đoạt lấy.

Zanoni nói:

- Đừng nói dại dột như vậy! Kìa, cô hãy lắng tai nghe, con ngựa của tôi đang hí vang lên, đó là dấu hiệu báo động nguy cơ sắp đến. Cô hãy mau lên, kẻo không kịp nữa.

Kiều Dung nói với một giọng chua chát:

- Tại sao chàng lo ngại việc ấy? Chàng đã biết rõ lòng tôi, chàng đã biết rằng chàng làm chủ định mệnh của tôi. Nhưng nếu chàng chỉ nhìn tôi một cách vô tình, nếu tôi chỉ là một kẻ cầu xin tình yêu, rồi chàng lại định gả tôi cho một người khác không hề yêu tôi, thì hỡi ôi, đó mới thật là điều sỉ nhục lớn nhất đối với một người con gái! Thôi, thà chàng cứ để tôi chết còn hơn!

Zanoni kêu lên bằng một giọng nghẹn ngào:

- Sắp nguy đến nơi rồi, xin cô đừng đùa với thần chết nữa. Cô không thể nào biết được là cô đang đòi hỏi những gì đâu. Đi mau thôi!

Zanoni bước lại gần, choàng tay ôm ngang lưng và xốc nàng dậy.

- Hãy đi mau, Kiều Dung! Ít nhất nàng hãy tin nơi tình bạn của tôi, danh dự của tôi, và sự che chở của tôi!

Kiều Dung nói với một cái nhìn đầy tránh móc:

- Chứ không phải là tin nơi tình yêu của chàng sao?

Cái nhìn đó gặp ngay cái nhìn của Zanoni, và có một sức hấp dẫn lạ thường. Chàng cảm giác được quả tim Kiều Dung đang đập bên cạnh quả tim chàng, và hơi thở của nàng lướt nhẹ bên má chàng. Chàng bất giác cảm thấy cả người run lên! Chàng, một Zanoni kiêu hùng, một con người kỳ bí, có đầy đủ bản lĩnh, và dường như vượt hẳn ra ngoài hàng ngũ nhân loại! Nhưng rồi chàng cũng run lên bên cạnh người đẹp! Chàng bèn ôm siết chặt lấy nàng, và trong một tiếng thở dài não nuột và nồng ấm, chàng thì thầm bên tai nàng:

- Kiều Dung! Anh yêu em!

Kế đó, Zanoni buông nàng ra và để rơi mình xuống dưới chân nàng và nói với một giọng si tình:

- Bây giờ anh không ra lệnh nữa. Anh cầu khẩn em như người ta thường phải cầu khẩn một người phụ nữ. Từ khi nhận được cái nhìn đầu tiên và nghe giọng nói đầu tiên của em, anh đã cảm thấy có một mối liên hệ lạ lùng giữa định mệnh của chúng ta! Anh như bị choáng váng và bị thu hút đến gần em bởi một sức mạnh vô hình huyền bí. Anh đã rời khỏi Naples để tránh gặp mặt em, nhưng hình ảnh của em cứ theo anh và bám sát lấy anh. Nhiều tháng năm đã trôi qua, và cái nhìn dịu dàng của em vẫn luôn luôn soi sáng cõi lòng anh. Anh đã trở lại vì anh thấy em cô đơn hiu quạnh trong đời, vì anh biết rằng có nhiều mối nguy đang đe dọa cuộc đời em, mà chỉ có anh mới giải cứu được. Chính vì sự an toàn và hạnh phúc của em mà anh đã muốn cho em kết hôn với một người có đủ điều kiện hơn anh để làm cho em được sung sướng. Kiều Dung ơi! Em không thể biết rằng anh yêu em đến mức nào!

Không một ngôn từ nào có thể diễn tả hết sự sung sướng trọn vẹn và tuyệt đối tràn ngập cõi lòng của nàng ca sĩ lúc ấy. Người đàn ông ấy, mà nàng nghĩ rằng quá kiêu kỳ và bí hiểm để có thể yêu, nay đang ở bên cạnh nàng, nhỏ nhoi và khiêm tốn hơn cả những người mà nàng đã coi thường và khinh bỉ. Nàng vẫn im lặng, nhưng đôi mắt nàng nói rất nhiều với chàng. Rồi sau cùng, dường như nàng nhận ra rằng trong lòng nàng lúc đó tình yêu thường tình của thế gian đã lấn át tình yêu lý tưởng, nàng bèn quay trở về với sự dè dặt thông thường của một tâm hồn trong sạch và đức hạnh. Nàng không dám và cũng không nghĩ đến việc hỏi chàng câu mà nàng đã hỏi Linh Đông một cách không chút do dự; nhưng rồi đột nhiên nàng cảm thấy một cảm giác tẻ lạnh trong tâm hồn..., một ấn tượng rằng còn có một bức rào ngăn cách giữa chàng với nàng. Nàng bèn nói nhưng mắt nhìn xuống đất:

- Zanoni, chàng đừng bảo em đi trốn với chàng, đừng dụ dỗ em đi vào cạm bẫy và hổ thẹn. Chàng muốn che chở em thoát khỏi tay những kẻ khác, nhưng trước hết xin hãy che chở em thoát khỏi tay chàng!

Zanoni đáp một cách dịu dàng:

- Em ơi! Sao em có thể nghĩ rằng anh đòi hỏi ở em một sự hy sinh nào, và càng không thể có sự hy sinh lớn nhất mà một người đàn bà có thể hiến dâng cho tình yêu? Vào giờ phút này, anh đã xem em như vợ anh, hợp nhất với anh đời đời kiếp kiếp bởi tất cả mọi mối liên hệ, mọi lời thệ nguyện có thể tăng cường và thánh hóa tình yêu giữa đôi ta. Than ôi! Người ta đã hạ thấp tình yêu dưới mắt em, nếu em chưa biết rằng tín ngưỡng cũng là một yếu tố để giữ cho tình yêu được vững bền, trường cửu. Để nắm vững tình yêu, những kẻ si tình luôn tìm kiếm tất cả những sự ràng buộc có thể bảo đảm sự trường cửu và an toàn cho mối tình của họ. Nhưng Kiều Dung ơi! Em đừng khóc nữa, trừ phi em cho anh cái quyền thiêng liêng là được chùi đi những giọt lệ đó bằng nụ hôn của anh!

Gương mặt đẹp của nàng không còn quay sang chỗ khác nữa, mà nàng đã ngả đầu lên vai Zanoni, và khi đó, đôi môi của hai kẻ si tình đã gặp nhau và quấn chặt lấy nhau trong một nụ hôn nồng cháy... Tất cả những gì là nguy hiểm, là cuộc đời thế gian, tất cả đều tiêu tan trong sự quên lãng.

Thình lình, Zanoni buông nàng ra một cách phũ phàng:

- Em có nghe tiếng gió than thở rền rỉ và lịm chết ở bên hè chăng? Cũng như ngọn gió ấy, cái quyền năng mà anh có trước đây để giải cứu em, bảo vệ em, tiên tri được những cơn giông tố sắp đến trong cuộc đời em..., thì nay anh đã mất hết cả! Nhưng có quan hệ gì chứ? Thôi, ta hãy đi mau! Và mong rằng tình yêu sẽ thay thế cho sự mất mát của tất cả những gì mà vì nó anh đã dám hy sinh trọn vẹn. Đi, hãy đi mau!

Kiều Dung không do dự nữa. Nàng khoác áo tơi lên vai, thu gọn mái tóc dài. Chỉ trong chốc lát, nàng đã sẵn sàng.

Thình lình có một tiếng động kinh hồn vang dội ở chỗ cửa lớn. Zanoni vừa kêu lên một tiếng hãi hùng thất thanh vừa chạy ra trước cửa:

- Trễ rồi! Tôi thật khờ dại quá! Thôi, trễ mất rồi!

Nhưng chàng liền bị một toán người võ trang đẩy lui lại, và trong phút chốc gian phòng đã tràn ngập những kẻ bất hảo, tất cả đều mang mặt nạ đen và mang đầy đủ khí giới.

Hai đứa trong bọn đã nắm lấy tay Kiều Dung. Những tiếng kêu cứu của nàng vọng đến tai Zanoni. Chàng bèn xông tới, Kiều Dung còn nghe chàng thốt ra những lời giận dữ bằng một thứ thổ ngữ của nước ngoài, và thấy bọn côn đồ chĩa những mũi gươm tua tủa vào ngực chàng. Nàng ngất lịm trong sợ hãi.

Khi tỉnh dậy, nàng tự thấy mình bị trói, bỏ nằm trong một cỗ xe ngựa chạy rất mau. Bên cạnh nàng, một người đeo mặt nạ ngồi im lặng. Cỗ xe ngừng trước cổng lớn của một tòa nhà âm u. Nhưng cánh cửa mở ra lặng lẽ, không một tiếng động. Một cầu thang lớn dưới ánh đèn sáng trưng hiện ra trước mắt nàng. Nàng đã lọt vào tòa lâu đài của hoàng thân Vệ Công.

Kiềm Mâu xuất hiện

Kiều Dung bị đưa vào một gian phòng trang hoàng lộng lẫy và nàng ở đó một mình. Tư tưởng đầu tiên đến với nàng là Zanoni. Chàng còn sống chăng? Chàng có được an toàn chăng trước những mũi gươm của bọn côn đồ? Chàng, nguồn an ủi mới của nàng, ánh sáng mới của cuộc đời nàng, là chúa tể và cũng là người tình của nàng!

Nàng không có tự do để suy nghĩ được bao lâu. Nàng nghe có tiếng chân người bước đến gần gian phòng. Nàng lui lại do phản ứng tự nhiên nhưng không sợ sệt. Một sự can đảm dường như không phải của nàng, vì trước đó nàng không hề có bao giờ, bỗng lóe sáng trong đôi mắt nàng và làm cho toàn thân nàng có một sức dũng mãnh lạ thường. Sống hay chết nàng cũng nguyện một lòng chung thủy với Zanoni! Như thế, nàng có thêm một lý do để bảo toàn danh dự.

Cánh cửa mở, hoàng thân Vệ Công bước vào trong một bộ y phục đẹp lộng lẫy. Ông ta tiến tới với một nụ cười nửa miệng và nói:

- Người đẹp bất trị! Tôi mong rằng nàng không quá nghiêm khắc đối với cách tỏ tình hơi táo bạo của tôi.

Ông ta vừa nói vừa định nắm lấy tay nàng, nhưng thấy nàng thối lui về phía sau, ông ta bèn nói tiếp:

- Cô nên biết rằng cô đang ở trong tay của một người không hề do dự trong việc theo đuổi bất cứ người đàn bà nào. Người tình của cô dầu có bản lĩnh khá cao cũng không thể giải cứu cho cô được. Nay cô đã thuộc về tôi, nhưng thay vì làm chủ, tôi xin được phép làm kẻ nô lệ cho cô thôi.

Kiều Dung đáp với một giọng nghiêm nghị đanh thép:

- Ông đừng nói lớn lối vô ích. Trong tay ông ư? Tôi không phải ở trong tay ông. Vấn đề sống hay chết vẫn là trong tay tôi. Tôi không muốn thách thức ông, nhưng tôi không hề biết sợ ai cả.

Đến đây, Kiều Dung ngừng một giây và liền nói tiếp với một vẻ mặt trịnh trọng và uy nghi khác thường:

- Trong đời có những lúc mà sự mẫn giác, linh cảm cho người ta biết trước việc gì sắp xảy ra. Tôi biết rằng tôi không có gì phải sợ, dầu rằng ở tại đây. Nhưng còn ông, hoàng thân Vệ Công, ông đã tự chuốc lấy tai họa vào nhà ông. Tôi xin cho ông biết trước như vậy mà đề phòng.

Hoàng thân lấy làm ngạc nhiên về sự nghiêm trang và bạo dạn của người nữ ca sĩ, điều mà ông ta không thể ngờ trước. Tuy nhiên, ông ta không phải là người dễ bị dọa nạt hoặc lung lạc tinh thần. Ông ta tiến đến gần Kiều Dung và sắp sửa đáp lại lời nàng bằng một giọng si tình thật sự hoặc giả tạo thì bỗng nghe có tiếng gõ cửa phòng khiến ông ta hơi chựng lại.

Tiếng gõ cửa lại tiếp tục dồn dập hơn, làm hoàng thân bực mình đứng dậy ra mở cửa và hỏi một cách tức tối rằng ai đã dám cãi lịnh và quấy rầy ông ta vào giờ này. Mạc Di ló vào bộ mặt tái mét, băn khoăn của ông ta ở ngưỡng cửa và nói thấp giọng:

- Xin điện hạ thứ lỗi, có một người lạ mặt xin gặp điện hạ rất gấp. Theo những lời ông ta nói, tôi thấy việc rất quan trọng nên đành phải cãi lịnh điện hạ mà vào bẩm lại.

- Một người lạ mặt mà lại đến vào giờ này! Ông ta muốn nói chuyện gì, và tại sao chúng bay lại để cho ông ta vào?

- Ông ta quả quyết rằng một nguy cơ rất lớn đang đe dọa tánh mạng của điện hạ. Do nguồn tin nào mà ông ta biết như thế, ông ta chỉ nói riêng với điện hạ mà thôi.

Hoàng thân chau mày suy nghĩ và tái mặt. Kế đó, ông ta lại trở vào phòng, bước đến gần Kiều Dung và nói:

- Hỡi người đẹp đáng yêu! Tôi không muốn lạm dụng quyền hành của tôi chút nào. Điều tôi thích hơn là để tự nhiên cho tình thương nẩy nở tự lòng cô! Trong khi chờ đợi, cô hãy biết rằng ở đây cô là một nữ chúa, một bà hoàng thật sự chứ không chỉ là một nữ hoàng tạm bợ như trên sân khấu mà thôi. Tôi xin tạm biệt cô trong đêm nay! Chúc cô an giấc và có những mộng lành thuận lợi cho điều mong ước của tôi.

Nói đến đây, ông ta bèn bước ra khỏi phòng. Một lúc sau đó, những thể nữ, nàng hầu được gọi đến để hỏi han săn sóc và phục dịch nàng. Nhưng nàng muốn được yên tĩnh để suy tư một mình, nên chỉ trong chốc lát đã cho bọn nô tỳ về nghỉ cả.

Trong khi đó, hoàng thân bước xuống cầu thang và đi ra phòng khách. Người lạ mặt đã ngồi đợi sẵn ở đó. Gương mặt người khách lạ có những nét đặc biệt, màu da sậm chỉ rằng ông ta thuộc về một giống người phương Đông. Vầng trán cao và rộng, đôi mắt ông ta phóng ra một cái nhìn sâu sắc dường như soi tận đáy lòng người đối thoại. Hoàng thân phải tránh cái nhìn đó cũng như người ta tránh một vị quan tòa đang thăm dò nhưng ý nghĩ thầm kín và tội lỗi trong lòng mình. Hoàng thân hỏi ngay:

- Ông đến có việc chi?

Người khách lạ đáp bằng một giọng dịu dàng và nghiêm nghị, có pha lẫn một âm thanh ngoại quốc:

- Hoàng thân Vệ Công, tôi biết rõ ông thuộc dòng dõi Vệ Gia có những vị tổ phụ xứng đáng, đã từng lập nên những công trạng rực rỡ oai hùng trong lịch sử nước Ý. Nhưng hôm nay, tôi đến đây để chiêm ngưỡng người hậu duệ cuối cùng còn sót lại của một dòng họ đã suy vong. Ngày mai, vào giờ này ông sẽ gặp chuyện rủi ro nguy hiểm đến tánh mạng. Trừ phi ông biết sửa đổi và hoán cải cuộc đời ông, tai nạn này thật vô phương cứu vãn!

Hoàng thân hỏi với sự ngạc nhiên lộ ra mặt: .

- Thế này là nghĩa gì? Ông đến đây để hăm dọa tôi hay để báo cho tôi biết một nguy cơ thật sự sắp đến? Ông là một kẻ bịp bợm hay một người bạn tốt mà tôi chưa quen? Ông hãy nói thật, việc nguy hiểm đang đe dọa đến tánh mạng của tôi đó là việc gì?

Người khách lạ đáp:

- Zanoni và thanh kiếm của dòng họ Vệ.

Hoàng thân nói với một nụ cười khinh ngạo:

- À, à! Tôi cũng đâ đoán như thế ngay từ đầu. Vậy ra ông là người đồng lõa hay là một công cụ của tên bịp bợm lợi hại đó, tuy rằng hiện giờ ông ta đã bị khuất phục. Phải chăng ông đến đây để nói rằng nếu tôi trả tự do cho một người đẹp nào đó thì nguy cơ kia sẽ không còn?

- Ông hãy xét đoán tôi cách nào tùy ý. Tôi nhìn nhận là tôi quen với Zanoni. Ông cũng vậy, ông sẽ biết rõ bản lĩnh của ông ta lợi hại đến đâu, nhưng đến khi đó thì đã quá trễ và ông sẽ chết không kịp trối! Tôi muốn cứu ông, vì thế nên tôi đến để báo nguy cho ông biết. Chắc ông muốn biết tại sao? Để tôi cho ông biết lý do...

Thế rồi, người khách lạ bắt đầu nói chuyện về một vị tổ phụ của hoàng thân Vệ Công, lúc đương thời đã có lòng ham muốn học hỏi hiểu biết về khoa pháp môn huyền bí. Ông ta từng đi lưu lạc giang hồ, rồi gặp một vị đạo sư ở một xứ tận bên phương Đông, mà về sau ông ta tôn làm thầy để xin thụ giáo về khoa huyền môn. Đó là một khoa học bí truyền mà Hội Thánh La Mã tuyệt đối ngăn cấm và đàn áp khủng bố thẳng tay những môn đồ của họ trải qua nhiều thế kỷ. Sau nhiều năm vắng mặt và sống ở nước ngoài một thời gian rất lâu, ông ta mới trở về xứ cùng với Đạo sư Kiềm Mâu, là thầy của ông ta. Người khách lạ nói tiếp:

- Những bạn bè cùng những người quen thuộc với ông ta trước kia đều lấy làm vô cùng ngạc nhiên mà nhận thấy rằng ông ta vẫn giữ nguyên những nét mặt tươi tắn trẻ trung của thời niên thiếu, và thể xác cùng diện mạo óng ta không hề bị ảnh hưởng tàn phá của thời gian. Kể từ khi ông ta về xứ thì tài sản của ông ta càng lúc càng tăng thêm nhiều. Những thân bằng quyến thuộc cùng những người bà con xa từ trần, để lại cho ông ta những gia tài to tát, do đó ông ta trở nên giàu lớn. Ông ta trở nên bạn thân của các vị vương giả, và là nhà doanh nghiệp bậc nhất của nước Ý. Ông ta đã tạo ra thế lực vương giả của dòng họ Vệ mà ngày nay ông là người hậu duệ cuối cùng. Những kế hoạch lớn lao đầy tham vọng ám ảnh ông ta ngày đêm. Nếu ông ta còn sống, nước Ý có lẽ đã có một triều đại mới và dòng Vệ Gia có lẽ đã ngự trị trên ngai vàng. Đó là một người hùng, có thừa đởm lược, ý chí và tài năng mà thế gian rất hiếm có. Nhưng những kế hoạch vĩ đại của ông ta lại quá lớn và không phù hợp với những phương tiện mà ông ta sẵn có. Dầu sao, ông ta đã tỏ ra là một người môn đệ xứng đáng với đạo phái huyền môn của chúng tôi, và xứng đáng với Đạo sư Kiềm Mâu mà ông đang nhìn thấy trước mặt.

Hoàng thân Vệ Công từ lúc đầu vẫn chăm chú nghe câu chuyện dị kỳ của người khách lạ, nghe đến câu này bèn ngồi nhổm dậy trên ghế bành và nói:

- Láo khoét! Ông lại dám phỉnh lừa tôi một cách trắng trợn như thế sao? Sáu mươi năm đã trôi qua kể từ ngày tổ phụ tôi từ trần, nếu người còn sống đến giờ thì người đã thọ trên một trăm hai mươi tuổi. Còn ông, một người hãy còn trai tráng khỏe mạnh, mà ông lại cả gan tuyên bố rằng ông sống đồng thời với tổ phụ tôi? Nhưng ông đã lấy tin tức sai! Ông còn chưa biết rằng tổ phụ tôi, tuy khôn ngoan và tài giỏi trên mọi phương diện, nhưng vì quá tin nơi một kẻ bịp bợm, đã chết khi đang nằm trên giường vào lúc mà những kế hoạch khổng lồ của người đã sẵn sàng để được thực hiện, và Kiềm Mâu là thủ phạm trong vụ ám sát đó.

Người khách lạ đáp bằng một giọng u buồn:

- Than ôi! Nếu ông ta biết nghe lời Kiềm Mâu, nếu ông ta chịu dừng lại cuộc thử thách cuối cùng và nguy hiểm nhất cho đến khi hoàn thành xong công phu tu luyện một cách mỹ mãn và tuyệt đối an toàn, thì ngày nay tổ phụ của ông đã cùng với tôi đạt tới cõi trường sinh mà thần chết không bao giờ dám đến. Tổ phụ ông đã cưỡng lại những lời khuyên can thống thiết của tôi, bất tuân những lịnh cấm gắt gao nhất của tôi, và trong sự nóng nảy vội vàng của một tâm hồn khao khát được nắm những bí quyết mà người trần gian phàm tục không bao giờ biết được, ông ta đã chết do chính sự dại dột của mình.

- Sự thật là tổ phụ tôi bị đầu độc và Kiềm Mâu đã bỏ trốn.

Người khách lạ đáp một cách kiêu hãnh:

- Kiềm Mâu không bỏ trốn. Ông ta không thể trốn tránh hiểm nguy vì từ lâu rồi, đối với ông ta, sự hiểm nguy không còn có thể xâm phạm được nữa. Chính một ngày trước khi Vệ Hầu uống bầu kim đơn mà ông ta tin rằng sẽ đem lại cho người trần gian sự trường sinh bất tử, và thấy rằng uy lực của tôi không còn gây cho ông ta một ảnh hưởng nào, tôi mới đành phó mặc ông ta cho định mệnh. Nhưng tôi rất quí mến tổ phụ ông, và tôi muốn cứu mạng ông là hậu duệ cuối cùng của dòng họ Vệ. Ông đừng kình chống lại Zanoni. Đừng sa ngã theo những thói đam mê dục lạc. Hãy dừng chân lại ngay bên bờ vực thẳm khi vẫn còn kịp lúc. Trên vầng trán này, trong cặp mắt này, tôi vẫn còn nhận ra dấu vết phản ảnh những đức tánh cao cả huy hoàng của dòng họ Vệ. Ông có hàm chứa trong bản thân ông những mầm mống thiên tài di truyền của dòng dõi, nhưng những mầm mống ấy lại bị che lấp bởi những thói hư tật xấu rất tệ hại và quái ác. Theo những định luật tự nhiên thì chỉ có điều thiện mới trường tồn, còn điều ác phải bị tiêu diệt. Ông hãy khôn ngoan và gắng lãnh hội những bài học từ lịch sử! Tôi đã nói tất cả những gì phải nói. Giờ xin tạm biệt!

- Không được! Ông không thể ra khỏi nơi đây. Tôi muốn thử thách cái quyền năng mà ông đã tự khoe khoang khoác lác! Chúng bay đâu! Bắt giữ người này lại.

Hoàng thân vừa kêu bọn gia nhân vừa đưa tay chỉ Kiềm Mâu. Nhưng ông ta lấy làm vô cùng ngạc nhiên và sợ hãi khôn tả: gian phòng khách đã trống trơn! Người khách lạ bí mật đã biến mất như một bóng ma. Chỉ còn thấy phảng phất một làn khói mịn, mùi thơm và mỏng như sương lướt nhẹ trong gian phòng.

Mạc Di hơ hải chạy vào và kêu lớn:

- Cấp cứu điện hạ, mau!

Hoàng thân đã té ngã dưới đất, bất tỉnh nhân sự.

Trong nhiều giờ sau đó, ông ta dường như rơi vào trạng thái mê hoảng. Khi tỉnh dậy, ông ta bảo những người hầu cận lui ra và người ta nghe tiếng bước chân ông ta đi bách bộ qua lại rất lâu trong gian phòng. Chỉ độ một giờ trước khi mở màn buổi dạ tiệc mà ông ta đã mời Zanoni tham dự từ mấy hôm trước, ông ta mới trở lại trạng thái bình thường.

Lưỡi gươm oan nghiệt

Sau cuộc hội kiến với Zanoni đêm ấy, Linh Đông ngủ một giấc li bì và thức dậy rất trễ. Suốt buổi sáng, anh ta chỉ ngồi im lặng và suy nghĩ về những biến cố xảy đến trong đêm trước. Lần lần, hình ảnh Kiều Dung đã trở lại trong trí anh ta. Anh ta đã quyết định từ bỏ nàng, và tuy anh ta không hối hận về việc đó, nhưng anh ta cảm thấy băn khoăn với ý nghĩ rằng mọi sự hối tiếc có thể đến với anh ta quá trễ.

Linh Đông đột nhiên đúng dậy thay áo, rồi với một bước đi lanh lẹ, anh ta tìm đến nhà nàng ca sĩ. Nhưng khi đến nơi thì đã thấy cửa đóng then gài, trong nhà vắng lặng không một bóng người. Đợi một hồi lâu, anh ta đã chán nản sắp sửa quay về thì thấy dì Nết cũng vừa từ trên đường lộ đang đi tới. Bà vú già cũng kêu lên một tiếng reo mừng khi nhận ra Linh Đông, nhưng sau đó cả hai người đều thất vọng vì không ai có thể đưa ra một tin tức gì hay một lời giải thích thỏa đáng nào về biến cố trong đêm vừa qua.

Đêm ấy, dì Nết đang ngủ mê thì bị thức giấc một cách đột ngột bởi một tiếng động lớn ở tầng dưới. Nhưng trước khi bà ta có thể định tĩnh tinh thần để đi xuống xem việc gì xảy ra thì Kiều Dung đã bị bắt cóc đem đi rồi! Bà ta chỉ thấy dấu vết bẻ khóa ở chỗ cửa lớn, và nghe người láng giềng thuật lại rằng một kẻ du đãng từ chỗ trú ngụ ban đêm của ông ta dưới gầm cầu Chiaja đã nhìn thấy dưới ánh trăng khuya một thiếc xe song mã, mà ông ta nhận ra là của hoàng thân Vệ Công, đi qua đường lộ và sau đó đã trở lại theo hướng ngược chiều vào lúc độ một giờ sáng.

Nghe qua câu chuyện với lời lẽ mập mờ xen lẫn những tiếng khóc nức nở của bà vú già, Linh Đông đoán biết ngay việc gì đã xảy ra. Anh ta bèn từ giã dì Nết và chạy ngay đến tòa nhà lầu của Zanoni. Tại đây, anh ta nghe nói lại là Zanoni tiên sinh đã đi dự tiệc tại tư thất của hoàng thân Vệ Công, và sẽ về trễ trong đêm đó.

Linh Đông đứng ngẩn ngơ, không còn biết phải tin ai và phải làm gì. Mạc Vân cũng đã đi chơi vắng, không có mặt ở nhà để giúp ý kiến cho anh ta. Anh ta cảm thấy bị lương tâm cắn rứt. Anh ta đã có cơ hội giải thoát cho người con gái mà anh ta thương yêu, nhưng anh ta đã từ bỏ mất cái cơ hội đó. Nhưng tại sao chính Zanoni cũng bị thất bại? Tại sao Zanoni lại đi dự tiệc tại nhà của bọn ác ôn? Hay là Zanoni chưa biết việc gì vừa xảy ra? Nếu vậy, có nên cấp tốc đi ngay để báo cho ông ta biết việc này không?

Tuy rằng thường nhật anh ta là một người do dự không quyết đoán, nhưng Linh Đông vốn là một người rất can đảm. Anh ta quyết định đi thẳng đến tư thất của hoàng thân Vệ Công và nếu Zanoni bị thất bại trong sứ mạng giải cứu cho nàng ca sĩ thì anh ta, Linh Đông, sẽ lên tiếng để đòi trả tự do cho Kiều Dung, nạn nhân của bạo lực và uy quyền, ở ngay giữa tiệc và trước mặt đông đủ các quan khách hội họp tại tư gia của hoàng thân Vệ Công.

Cuộc thăm viếng dị kỳ, và sự ra đi càng dị kỳ hơn nữa của Kiềm Mâu làm cho hoàng thân Vệ Công vô cùng chấn động. Thật vậy, sự xuất hiện của nhà đạo sĩ này đã làm nổi bật một khía cạnh khác về bản lĩnh của Zanoni mà hoàng thân chưa hề biết rõ. Ông ta cảm thấy lo ngại băn khoăn khi thấy rằng ông ta đã đương đầu và khiêu khích một kẻ tình địch vô cùng lợi hại.

Một giờ trước buồi dạ tiệc, khi vừa trở lại trạng thái bình thường, ông ta bèn sắp đặt kế hoạch đen tối mà ông ta đã dự tính từ trước, nhưng bây giờ thì với một quyết định đanh thép hơn nữa.

Ông ta xét thấy rằng cần phải thủ tiêu ngay con người kỳ bí Zanoni để bảo toàn tánh mạng của mình. Vả lại, ông ta đã có ý định đó từ trước, khi ông ta mới vừa biết rằng Zanoni là tình địch của mình, nên những lời cảnh cáo của Kiềm Mâu lại càng làm cho ông ta quả quyết hơn nữa trong ý định đen tối đó.

- Ta hãy thử xem bản lĩnh ông ta tới đâu, để xem khoa pháp môn của ông ta có trị nổi thứ thuốc độc này không!

Ông ta vừa thầm nhủ như thế với một nụ cười đầy thâm độc, vừa cho người gọi Mạc Di đến để bàn định kế hoạch.

Giờ khai mạc buổi dạ tiệc đã đến, các quan khách đã tựu họp đông đủ. Zanoni vừa đến sau cùng, khi tất cả chỉ còn đợi có một mình chàng. Hoàng thân bước ra tiếp đón chàng với một nụ cười xã giao, và Zanoni đáp lễ bằng một câu nói thấp giọng:

- Những người gieo súc sắc có bọc chì không phải lúc nào cũng được.

Hoàng thân chau mày và cắn môi, còn Zanoni thì bước thẳng tới chỗ đám đông và đứng nói chuyện với Mạc Di. Chàng hỏi người quản gia:

- Ai là người thừa kế của điện hạ?

- Một người bà con xa bên họ ngoại, còn dòng họ bên nội thì tới điện hạ đây là dứt tuyệt, không còn ai nữa.

- Người thừa kế có mặt trong buổi tiệc hôm nay không?

- Không! Vì ông ta không phải là bạn thân của điện hạ.

- Không can gì. Ông ta sẽ tới đây vào ngày mai!

Mạc Di ngạc nhiên nhìn chàng, nhưng buổi tiệc đã bắt đầu và quan khách đã lần lượt bước vào phòng ăn. Trong số quan khách của hoàng thân Vệ Công, ngoài ra những giới thượng lưu trí thức bổn xứ, còn có những khách quý tộc ngoại quốc, làm cho buổi tiệc thêm phần hào hứng và tránh được sự nhàm chán của những cuộc hội họp thông thường.

Hôm ấy có hai người Pháp thuộc dòng quí tộc của triều đại cũ, đã lưu vong ở nước ngoài khi Cách mạng đang bành trướng khắp nơi trong xứ. Cách nói chuyện hoạt bát và trào phúng của họ có vẻ phù hợp với xã hội thượng lưu nước Ý, vốn ưa thích cách sinh hoạt hồn nhiên không kiểu cách mà họ xem như một nếp sống lý tưởng.

Tuy nhiên, hoàng thân lại tỏ ra ít nói hơn mọi ngày, và trong những lúc mà ông ta muốn làm ra vẻ linh hoạt hay trào phúng, thì câu chuyện của ông ta vẫn có một cái gì miễn cưỡng, gượng gạo.

Trái lại, phong độ của Zanoni hoàn toàn khác hẳn, biểu lộ một cốt cách trang nhã tự nhiên và bình tĩnh do bởi sự từng trải lịch lãm trong cách giao thiệp với các xã hội thượng lưu. Bình nhật chàng không phải là người đặc biệt vui tính; tuy vậy, ít ai có thể làm được như chàng để gây bầu không khí sôi nổi hào hứng giữa câu chuyện trong một cuộc hội họp sang trọng thuộc loại này. Dường như chàng có một thứ trực giác đặc biệt, chàng có thể làm nổi bật từng đặc tính hay khả năng trội nhất của mỗi vị thực khách, và làm cho mỗi người đều có thể tham dự và góp phần hào hứng vào câu chuyện thú vị chung. Nhất là đối với hai người Pháp, họ lấy làm vô cùng ngạc nhiên mà thấy chàng có một sự hiểu biết hoàn toàn thông suốt và tỉ mỉ về những biến chuyển gay go nhất diễn ra tại Paris hoặc ở nước Pháp, hay trên chính trường Âu châu nói chung.

Chính vào lúc cuộc nói chuyện đang sôi nổi và buổi tiệc đang đến hồi hào hứng thú vị thì linh Đông đến. Người giữ cửa nhìn cách trang phục của Linh Đông, đã biết ngay là ông ta không có trong số thực khách được mời, bèn nói rằng hoàng thân mắc bận không thể bị quấy rầy vì bất cứ lý do nào.

Đến lúc đó, Linh Đông mới nhận thấy rằng cái công việc mà anh tự nhận lấy vào mình thật là lạ lùng và khó khăn như thế nào. Anh ta do dự một lúc, rồi vừa dúi vào tay người gác cửa một đồng tiền vàng vừa nói rằng cần gặp tiên sinh Zanoni để chuyển giao một thông điệp có quan hệ đến sinh mạng của chàng. Nhờ đó, anh ta được bước vào sân, rồi từ đó vào tận bên trong tư thất.

Linh Đông trèo lên thang lầu và nghe vọng lại từ đàng xa những tiếng nói cười vang vang của những thực khách. Đến cửa phòng ăn, anh ta nhờ một gia nhân chuyển một thông điệp cho tiên sinh Zanoni. Người gia nhân vào thưa chuyện. Zanoni nghe nói có Linh Đông đến bèn quay sang nói với gia chủ:

- Xin điện hạ thứ lỗi cho tôi, có một người bạn tôi tên Linh Đông, người Anh, mà chắc là điện hạ có nghe tên, đang đợi tôi ở ngoài. Chắc là có việc khẩn cấp nên anh ta mới đến tìm tôi vào giờ này. Tôi chỉ xin phép đi ra trong giây lát thôi.

Hoàng thân đáp lại một cách lịch sự nhưng với một nụ cười có vẻ gượng gạo:

- Nhưng, thưa tiên sinh, hay là tiên sinh cứ mời người bạn ấy vào đây chung vui với chúng ta. Một người Anh đi đến đâu cũng sẵn sàng được đón tiếp. Xin cứ mời ông ấy vào, chúng tôi không thể để tiên sinh vắng mặt trong tiệc, dầu chỉ trong chốc lát.

Zanoni nghiêng mình cảm tạ. Người gia bộc trở ra mời Linh Đông vào với những lời lẽ vô cùng lịch sự; và nhắc thêm một chiếc ghế cho anh ta ngồi bên cạnh Zanoni.

Khi Linh Đông bước vào tiệc, hoàng thân nói:

- Xin kính mời ông cùng nâng chén rượu chung vui với chúng tôi. Tôi hy vọng rằng ông đem cho vị quí khách của tôi những tin tốt lành và thoải mái. Còn nếu đó là tin buồn thì xin ông hãy vui lòng hoãn lại đến một lúc khác, để cho buổi tiệc hôm nay được trọn vui.

Linh Đông sa sầm nét mặt và sửa soạn tung ra một đòn làm đại náo cuộc tiệc thì Zanoni bèn ngầm bấm vào đùi anh ta một cái có ý nghĩa, và nói nhỏ bằng tiếng Anh:

- Tôi biết tại sao anh đến đây. Hãy cứ bình tĩnh và giữ im lặng như một khách bàng quan để chứng kiến những gì sẽ xảy ra.

- Như vậy chắc ông đã biết rằng Kiều Dung đang...

- ... ở trong tòa nhà này! Phải! Và tôi còn biết rằng gia chủ đang dự mưu ám sát một người nữa. Nhưng ông ta sẽ không làm gì được Kiều Dung mà còn gặp nạn lớn trong đêm nay. Anh hãy bình tĩnh, và hãy chờ xem số phận của kẻ hung dữ!

Kế đó, Zanoni nói với giọng bình thường:

- Thưa điện hạ, tiên sinh Linh Đông vừa đem tin đến cho tôi. Tôi chắc sẽ phải rời khỏi Naples trong nay mai, và đó lại là thêm một lý do để cho tôi tận hưởng tối đa niềm vui của buổi tiệc hôm nay.

- Tiên sinh có thể cho biết lý do nào đã thúc đẩy tiên sinh phải lên đường chăng? Đó là một tin chắc chắn sẽ làm buồn lòng tất cả những giai nhân ở Naples!

Zanoni đáp một cách trịnh trọng:

- Đó là vì một người bạn thân của tôi sắp phải lìa trần. Thôi, không nên nhắc tới làm gì, sự buồn rầu của chúng ta không thể nào ngăn lại giờ khắc của định mệnh...

Hoàng thân nói:

- Trên đời không có gì đáng cho chúng ta phải buồn rầu, thưa tiên sinh, trừ ra khi nào một người đẹp mà ta đem lòng mến yêu lại thoát khỏi vòng tay của ta! Trong trường hợp đó, chúng ta cần vận dụng tất cả sự sáng suốt của mình để khỏi chết mòn vì đau khổ, tuyệt vọng. Tiên sinh nghĩ sao? À, ông lại mỉm cười ư? Chắc là trường hợp đau khổ đó sẽ không bao giờ có thể đến với ông! Vậy nhân dịp ông sắp lên đường, buổi tiệc hôm nay có thể xem như buổi tiệc giã từ giữa chúng ta. Xin ông hãy vui lòng nhận cho lời chúc mừng này của tôi: xin cầu chúc cho tiên sinh được luôn hạnh phúc trong tình trường và sống lâu muôn đời để tận hưởng cái hạnh phúc ấy!

Zanoni nói:

- Tôi xin vui lòng nhận lời chúc mừng của điện hạ!

Rồi đó, khi những ly cốc được rót đầy rượu do Mạc Di đích thân coi sóc, hoàng thân tay cầm một ly trịnh trọng đưa cho Zanoni, và một tay cầm riêng một ly cho mình. Zanoni bèn lặp lại lần nữa trong khi nhìn thẳng vào mắt của hoàng thân:

- Tôi xin cám ơn về lời chúc mừng của điện hạ!

Rồi chàng đưa cốc rượu lên môi. Hoàng thân có vẻ tái mặt một cách đáng sợ trong khi Zanoni đăm đăm nhìn vào mắt ông ta một cách nghiêm nghị và quả quyết. Toàn thân ông ta run rẩy và bị xúc động vô cùng dưới cái nhìn đó.

Sau khi đã uống cạn ly rượu và đặt cái ly trống không lên bàn, Zanoni mới thôi nhìn vào mắt hoàng thân và nói:

- Rượu này được cất giữ quá lâu ngày nên đã mất cả mùi vị. Nó có thể làm xáo trộn một vài loại cơ thể, nhưng đối với tôi thì không sao, xin điện hạ đừng lo ngại gì cả. Tiên sinh Mạc Di, ông là người sành điệu, xin ông cho biết ý kiến?

Mạc Di làm ra vẻ bình tĩnh và nói huyên thiên:

- Thưa tiên sinh! Tôi không ưa rượu nho đảo Chypre lắm, vì nó dễ làm say choáng váng! Có lẽ tiên sinh Linh Đông không cùng một quan điểm với tôi. Người ta nói rằng người Anh ưa những thứ rượu nóng và mạnh.

- Các ông có muốn cho bạn tôi cũng thưởng thức thứ rượu này chăng? Các ông nên nhớ rằng, không phải người nào cũng có thể uống nó một cách tỉnh táo dễ dàng như tôi!

Hoàng thân liền nói mau:

- Không, không! Nếu tiên sinh không dặn trước thứ rượu này thì không khi nào chúng tôi lại đem nó ra đãi khách! À, thưa quận công...

Ông ta vừa nói vừa quay sang một người Pháp đứng gần bên.

- Thưa quận công! Xứ sở ông là quê hương của tửu thần Lưu Linh, ông nghĩ sao về loại rượu nho Bưu Gôn này? Nó có chịu nổi sự chuyên chở nhọc nhằn trên đường sá xa xuôi chăng?

Zanoni nói:

- À! Chúng ta hãy đổi rượu và nói qua chuyện khác.

Kể từ lúc đó, chàng lại càng tỏ ra hoạt bát và lịch duyệt hơn nữa! Không một thực khách nào vừa trào phúng, vừa tế nhị, lại vừa nói chuyện một cách hấp dẫn như thế. Những điểm hài hước của chàng như thu hút tất cả những quan khách có mặt trong buổi tiệc. Kể cả Linh Đông và hoàng thân Vệ Công cũng chịu chung một ảnh hưởng của sự truyền cảm lạ lùng đó.

Thật vậy, những lời nói và cái nhìn lạ lùng của Zanoni khi uống cốc rượu độc đã làm cho hoàng thân Vệ Công linh cảm được những triệu chứng không lành. Nhưng bây giờ thì sự nói năng linh hoạt và hùng hồn một cách nổi bật của chàng làm cho Vệ Công thấy đó là một dấu hiệu hầu như chắc chắn rằng thuốc độc đã ngấm vào cơ thể.

Những chai rượu mới lại được đem ra để rót đầy những ly đã cạn và rót thêm vào những cốc đã vơi của quan khách, nhưng dường như không ai có vẻ nhận thấy ảnh hưởng của chất men. Hết người này đến người nọ, những thực khách đều rơi vào một cơn im lặng đầy vẻ thán phục vì Zanoni đang thu hút họ bằng những câu chuyện lạ kỳ và hấp dẫn nối tiếp nhau không dứt. Tất cả mọi người đều như treo lủng lẳng dưới làn môi của chàng, tất cả mọi người đều nín thở để nghe chàng nói chuyện.

Đêm càng khuya, vầng trăng đã lên cao và chiếu ánh sáng trong vắt ngoài vườn hoa. Những vòi phun nước giữa bãi cỏ xanh và những pho tượng thần Vệ nữ bằng cẩm thạch trắng lẩn khuất trong những lùm cây cam càng làm tăng thêm vẻ đẹp thơ mộng của khu vườn. Khi đó, Zanoni đứng dậy và nói:

- Thưa quí vị, tôi mong rằng chúng ta chưa quá làm phiền gia chủ, và những khu vườn xinh đẹp ngoài kia lại là một sự quyến rũ để kéo dài sự có mặt của chúng ta hôm nay. Thưa điện hạ, còn gì thích bằng được nghe nhạc trỗi lên ngoài vườn trong khi chúng tôi thưởng thức mùi hương của hoa cam dưới ánh trăng khuya?

Hoàng thân nói:

- Ý kiến rất hay? Mạc Di đâu! Hãy gọi ban nhạc ra đây!

Tất cả mọi người đều đồng loạt đứng dậy để đi ra vườn, và chính trong khi đó, ảnh hưởng của chất rượu nồng mới bắt đầu hiện rõ.

Khí trời mát mẻ về đêm ở ngoài vườn càng làm tăng thêm sự kích thích của men rượu lên gấp bội. Dường như để bù lại sự im lặng từ lúc đầu, khi quan khách hãy còn ngồi nghe Zanoni kể chuyện trong phòng tiệc, lúc ấy họ mới tự do ăn nói thả cửa. Rượu vào lời ra, tất cả mọi người cùng nói một lượt và không ai nghe ai nữa.

Một trong hai người Pháp, vị quận công trẻ tuổi Xích Lân, vốn là một nhà quí tộc có địa vị cao, tính tình thô bạo, khí phách ngang tàng như phần nhiều những thanh niên quí tộc Pháp đương thời, tỏ ra náo động ầm ĩ nhất trong nhóm quan khách đêm ấy.

Những việc gì xảy ra sau đó tạo thành một ký ức chung của nhiều người được nhớ mãi về sau và lưu truyền trong các giới thượng lưu ở Naples, và đã được quận công Xích Lân khai báo với chính quyền địa phương. Tờ khai đó nay vẫn còn lưu trữ trong hồ sơ của Sở Cảnh sát thành phố. Chúng tôi xin trích đăng một đoạn, trong đó quận công Xích Lân viết như sau:

“Tôi chưa bao giờ bị kích thích tột độ như đêm ấy. Chất rượu nồng đã thấm vào người chúng tôi đến tận xương tủy. Chung quanh tôi, mọi người cười nói, la hét ầm ĩ. Có thể nói là rượu nho đã làm nổi bật lên tính chất đặc biệt của mỗi người. Kẻ ít nói và dè dặt nhất lúc bình thường, đêm ấy cũng trở nên hoạt bát, và nói năng huyên thiên như một nhà hùng biện. Tôi nhớ rằng giữa cơn vui vẻ tưng bừng náo nhiệt của mọi người, tôi nhìn thấy tiên sinh Zanoni vẫn có vẻ bình tĩnh, khách quan, cũng như lúc ông ta kể chuyện một cách thú vị và hấp dẫn trong phòng tiệc lúc ban chiều.

“Thái độ thản nhiên và kiêu kỳ đó làm cho Zanoni có vẻ cách biệt một cách kênh kiệu và nhạo báng đối với sự hỗn loạn và ầm ĩ của chúng tôi. Điều đó làm cho tôi nổi nóng, và thúc đẩy tôi muốn đến gây sự với ông ta. Sự bình tĩnh có vẻ trịch thượng và khiêu khích của Zanoni không phải chỉ gây ảnh hưởng bực tức đối với một mình tôi mà thôi. Nhiều người trong số các bạn tôi đêm ấy cũng nói rằng nhìn thấy thái độ đó của Zanoni làm cho máu họ sôi lên, và đổi vui làm giận! Dường như nụ cười lạnh lùng của ông ta có cái tác dụng làm chạm lòng tự ái và chọc giận những người chung quanh.

“Chính trong lúc đó, hoàng thân Vệ Công đến gần tôi và kéo tôi bước ra ngoài, dường như để nói chuyện riêng. Trong tiệc ông ta cũng đã uống nhiều rượu như chúng tôi, nhưng ông ta không bị kích thích đến độ trở nên náo động ồn ào. Trái lại, trong cử chỉ và ngôn ngữ của ông ta có một cái gì lạnh lùng xấc láo, một vẻ khinh ngạo và trịch thượng dẫu rằng trong khi ông ta cố tạo ra một vẻ lịch sự đối với tôi, và điều này càng va chạm đến lòng tự ái của tôi.

“Sự dè dặt, cách biệt của Zanoni dường như làm cho hoàng thân luôn bắt chước cái thái độ của người khách quí kia. Nhưng, trong khi bắt chước như vậy, ông ta lại đi quá trớn và vượt quá xa cả nhân vật kiểu mẫu! Ông ta chế nhạo tôi về việc tôi có dính líu đến một vị phu nhân Ý đẹp và quí phái của tỉnh Sicile, và tỏ ra coi thường điều mà tôi cho là một sự hãnh diện. Sau cùng, ông ta nói chuyện một cách hời hợt dường như ngụ ý rằng chỉ có một mình ông ta là người đã hái tất cả những đóa hoa đẹp nhất của tỉnh Naples, và chỉ dành cho những người ngoại quốc như chúng tôi cái hân hạnh được “ăn mót” những đóa hoa dại mà ông ta đã chê, không thèm mó đến!

“Thái độ đó lẽ tự nhiên đã làm khiêu khích cả lòng tự ái lẫn sự ghen tức của tôi, vốn là những đặc tính tự nhiên của người Pháp, và tôi đã trả đũa bằng vài câu nhạo báng mà chắc chắn là tôi đã không bao giờ dám thốt ra nếu tôi tỉnh táo và dè dặt như lúc bình thường.

“Hoàng thân bèn phát tiếng cười giòn giã, điều này càng làm cho tôi tức tối và nổi nóng. Nói thật ra, chất rượu nồng đã kích thích thần kinh đến độ gây ra nơi tôi một thái độ hiếu chiến và sẵn sàng gây sự.

“Khi ông ta bỏ đi chỗ khác, tôi mới quay lại và gặp Zanoni đang đứng gần bên. Chàng nói với một nụ cười lạnh nhạt mà lúc nãy ông ta đã làm cho tôi bực tức:

- Hoàng thân là một kẻ khoe khoang khoác lác. Ông ta muốn đầu cơ độc quyền vừa tiền tài lẫn cả tình yêu. Chúng ta phải trả đũa chứ!

- Trả đũa bằng cách nào?

- Nữ danh ca Kiều Dung, hoa khôi đệ nhất của thành phố Naples, hiện đang có mặt trong tòa nhà này. Nàng bị bắt cóc đem tới đây chứ không phải do ý nàng muốn. Chúng ta hãy đòi ông ta phải đem nàng ra trình diện với mọi người. Khi nàng ra đây, ông hãy tỏ ra săn đón vồn vã và lịch thiệp với nàng, điều đó chắc sẽ làm cho hoàng thân nổi cơn ghen. Đó là một sự trừng phạt đích đáng để trị thói kiêu ngạo phách lối của ông ta.

“Đề nghị dó làm cho tôi rất thích thú. Tôi bèn đi tìm gặp hoàng thân. Khi đó, nhạc vừa trỗi lên, tôi bèn đưa tay ra hiệu cho ban nhạc ngừng và nhân dịp gặp hoàng thân đứng giữa một nhóm tân khách đang nói chuyện sôi nổi, tôi bèn đến nói chuyện với ông ta. Tôi lên tiếng trách ông ta thiếu lịch sự đối với quan khách, vì ông ta đưa ra cho khách một ban nhạc với những nhạc công xoàng xĩnh, trong khi đó ông ta lại dành riêng giọng hát của nữ danh ca đệ nhất tỉnh Naples để thưởng thức riêng một mình! Với một giọng nửa đùa nửa thật, tôi đòi ông ta phải đem Kiều Dung ra trình diện với quan khách.

“Sự đòi hỏi của tôi được hoan nghinh bằng những tràng pháo tay cuồng nhiệt. Khi ông ta trả lời, chúng tôi làm lấp mất giọng nói của ông ta bằng những tiếng phản đối ồn ào và tuyên bố rằng chúng tôi không chấp nhận sự từ chối.

“Sau cùng, khi cơn im lặng đã trở lại, hoàng thân nói:

- Thưa quí vị, dầu cho tôi muốn làm thỏa mãn lời yêu cầu của quí vị, tôi cũng không thể bắt buộc nàng ca sĩ ra trình diện trước một cử tọa tuy là quí phái nhưng cũng rất ồn ào! Tôi chắc là tinh thần hiệp sĩ của quí vị không cho phép quí vị dùng đến cách cưỡng ép nàng, tuy rằng quận công Xích Lân đã quên mất cái tinh thần đó khi ông ta dùng đến sự cưỡng ép đối với tôi!

“Lời trách móc đó làm cho tôi nhột nhạt, tuy rằng nó cũng đúng. Tôi bèn đáp:

- Thưa điện hạ, tất cả mọi người đều biết rõ rằng nữ danh ca Kiều Dung khinh bỉ bạc vàng lẫn cả tình yêu của ông. Họ biết rằng chỉ có bạo lực mới có thể đem nàng vào ngôi nhà này. Họ cũng biết rằng ông từ chối không chịu giới thiệu nàng với chúng tôi bởi vì ông sợ nàng sẽ lên tiếng kêu cứu và ông cũng biết khá rõ thế nào là tinh thần hiệp sĩ để hiểu rằng một nhà quí tộc Pháp luôn luôn sẵn sàng dâng hiến cho một giai nhân sự trọng vọng của tấm lòng, cùng sự che chở của cánh tay.

“Khi dó, Zanoni mới lên tiếng một cách nghiêm nghị:

- Quận công nói có lý, điện hạ hẳn là không dám giới thiệu người đẹp với chúng ta!

“Hoàng thân đứng lịm người trong một lúc mà không đáp lại. Dường như một cơn bất bình và tức giận làm cho ông ta nghẹn ngào không thốt được ra lời. Sau cùng ông ta nổi nóng và tung ra một tràng những câu nói thịnh nộ có tính cách chửi rủa và lăng nhục thậm tệ, nhắm vào Zanoni và tôi. Zanoni không hề đáp lại, nhưng tôi thì nóng tính hơn và phản ứng mau lẹ hơn.

“Các quan khách dường như lấy làm thú vị về sự gây gỗ của chúng tôi. Chỉ có Mạc Di là người duy nhất tìm cách giải hòa, nhưng chúng tôi đẩy lui ông ta mà không thèm nghe lời! Những người khác bênh vực níu kéo, kẻ ngả theo bên này, người bênh vực bên kia. Thật không khó mà đoán được việc gì đã xảy ra sau đó. Chúng tôi đòi đem gươm ra. Người ta đem gươm đến cho chúng tôi. Một vị thực khách đem đến hai thanh gươm. Tôi sửa soạn chọn lấy một thì Zanoni đã đẩy ngay cho tôi thanh gươm kia, có cán gươm chạm trổ tinh vi, biểu lộ một vật rất cổ xưa và quí. Cũng trong lúc đó, Zanoni nhìn hoàng thân vừa mỉm cười vừa nói:

- Thưa điện hạ, quận công đã chọn lấy thanh gươm của Vệ Hầu. Điện hạ chắc không tin dị đoan, nhưng điều này có vẻ như thật phù hợp với lời hứa danh dự hôm trước mà ngài đã quên mất!

“Nghe đến đó, Vệ Công có vẻ do dự và tái mặt, nhưng ông ta vẫn đáp lại nụ cười của Zanoni bằng một cái nhìn thách thức.

“Thế là một lúc sau đó, vườn hoa nhà họ Vệ đã trở thành một bãi chiên trường. Có tất cả ba hay bốn cặp đồng loạt so gươm trong một cuộc hỗn chiến đầy náo loạn với đủ thứ tiếng động ồn ào: tiếng kêu sợ hãi thất thanh của những thực khách và nhạc công hối hả chạy tìm chỗ ẩn trú an toàn, tiếng những thanh gươm va chạm nhau tóe lửa, nghe chát chúa đến rợn người!

“Tôi chiến đấu như một con mãnh hổ, đâm tả đỡ hữu, chém trên, gạt dưới, hai lưỡi gươm bay loang loáng vun vút toát luồng khí lạnh quỉ khốc thần sầu, hai địch thủ xoắn lấy nhau trong cuộc chiến thư hùng một còn một mất.

“Bỗng nhiên, nghe xoẹt một tiếng! Thôi rồi, lưỡi gươm vô tình của tôi đã chém trúng vào cổ họng Vệ Công đứt lìa, ông ta té ngả xuống chân tôi, máu tuôn ra lênh láng!

“Zanoni bèn ngả mình tới trước đỡ lấy nạn nhân và nói nhỏ thì thầm vào tận tai ông ta. Cảnh tượng ấy làm cho mọi người đều dừng tay và trở lại sự im lặng. Cuộc đấu gươm dã chấm dứt. Lòng đầy hối hận, hãi hùng và hổ thẹn, chúng tôi vây quanh người gia chủ bất hạnh nhưng đã quá trễ, đôi mắt đã trợn ngược lên một cách dễ sợ.

“Tôi đã từng thấy nhiều người chết, nhưng chưa thấy người nào có gương mặt biểu lộ một sự kinh khiếp rùng rợn như thế!

“Sau cùng, mọi sự đã đến hồi kết thúc. Zanoni đứng dậy và đỡ lấy thanh gươm mà tôi còn cầm nơi tay, ông ta nói với một giọng bình tĩnh:

- Thưa quý vị, tất cả quý vị đều chứng kiến tận mắt việc gì vừa xảy ra: chính hoàng thân đã tự chiêu lấy điều tai họa và đã tự định đoạt lấy số phận của mình. Người hậu duệ cuối cùng của dòng họ Vệ đã tử nạn trong một cuộc đấu kiếm ban đêm.

“Tôi không còn gặp lại Zanoni lần nào nữa. Tôi bèn đến gặp viên Đại sứ Pháp tại đây để tường thuật lại những biến cố vừa qua và để nhờ ông ta giải quyết. Tôi cũng biết ơn chánh quyền địa phương tỉnh Naples và người thừa kế của vị hoàng thân bất hạnh này về cách xử lý tốt lành và rộng rãi của họ, tuy cũng là thuận theo lẽ công bằng, trong một việc đáng tiếc xảy ra làm cho tôi phải ân hận suốt đời.

Ký tên

Quận công Xích Lân Victor Louis”

Trong bản văn kiện trên có đủ những chi tiết chính xác và tỉ mỉ về một sự việc từng gây nên luồng dư luận sôi nổi nhất Naples vào thời đó.

Linh Đông không đóng một vai trò nào trong vụ gây gổ đó, anh ta cũng chỉ uống qua loa lấy lệ chứ không say sưa quá độ trong buổi tiệc. Anh ta có sự dè dặt đó, chắc hẳn là do những lời khuyên kín đáo của Zanoni.

Khi Zanoni đứng lên từ chỗ xác chết của hoàng thân để lui ra, Linh Đông nhận thấy rằng khi đi ngang qua đám đông, chàng đã nắm vai của Mạc Di và nói điều gì đó. Linh Đông bèn đi theo Zanoni vào tận phòng tiệc trong nhà và hỏi với một giọng xúc động:

- Làm sao ông có thể biết trước tai nạn khủng khiếp này sẽ xảy ra? Ông ta không chết vì tay ông kia mà?

Zanoni đáp:

- Vị tướng soái chỉ huy và điều động việc quân cơ không nhất thiết phải đích thân ra trận. Nhưng thôi, chúng ta hãy để cho người chết ngủ yên! Anh hãy ra chỗ bờ biển vào lúc nửa đêm, cách khách sạn của anh chừng một cây số về bên trái. Anh sẽ thấy ở chỗ đó có một cây cột với một sợi dây sắt đã gãy đứt. Nếu anh muốn được gia nhập vào môn phái của chúng tôi, anh sẽ gặp thầy anh tại đó. Thôi! Anh hãy đi đi, tôi còn có việc ở đây. Anh hãy nhớ rằng Kiều Dung vẫn còn ở trong tòa nhà này.

Lúc đó Mạc Di bước đến gần. Zanoni quay lại vẫy tay từ giã, Linh Đông bèn lui ra với một vẻ mặt suy tư.

Zanoni nói:

- Mạc Di, chủ anh đã chết. Anh không còn đắc dụng ở đây nữa với người kế nghiệp của hoàng thân, một người quí tộc nghèo và không có tật xấu. Anh nên cám ơn tôi về việc tôi sẽ không đưa anh ra tòa vì ly rượu nho của đảo Chypre! Đừng run rẩy và biến sắc như thế! Thuốc độc đó không ảnh hưởng gì đến tôi, tuy rằng nó có thể giết chết người khác. Thôi, hãy bỏ qua chuyện đó. Bây giờ anh hãy đưa tôi đến phòng giam cô Kiều Dung. Nhanh lên, tôi cần đi ngay.

Mạc Di nói lắp bắp ú ớ vài tiếng khó nghe, đưa mắt nhìn lấm lét, rồi nghiêng mình chào rất thấp và đưa Zanoni đến phòng giam Kiều Dung.

Hai định mệnh

Khi Linh Đông đến chỗ hẹn theo sự chỉ dẫn của Zanoni thì đã gần nửa đêm. Cái ảnh hưởng bí mật của Zanoni đối với anh ta càng tăng thêm bởi những biến cố vừa xảy ra: cái chết thình lình của Vệ Công đã được báo trước một cách rõ ràng. Tuy rằng bề ngoài có vẻ như do một tai nạn ngẫu nhiên, gây ra bởi những nguyên nhân rất thường tình, nhưng cái chết đột ngột đó đã được cảnh báo trước bằng những lời tiên tri rất chính xác.

Điều này càng gây cho Linh Đông một sự thán phục và sợ hãi rất sâu xa thâm trầm. Những gì đã xảy ra cho thấy dường như con người kỳ bí đó có quyền năng tạo nên những diễn biến lạ lùng và bắt buộc mọi việc phải xảy ra tùy theo ý muốn. Nhưng nếu như thế thì tại sao chàng lại để cho Kiều Dung bị bắt cóc mà không cứu? Tại sao chàng không ngăn ngừa tội ác trước khi nó xảy ra, hơn là để cho việc xảy ra rồi mới trừng trị kẻ thủ phạm?

Zanoni có thật yêu Kiều Dung chăng? Yêu nàng, rồi lại định từ bỏ nàng cho một kẻ tình địch mà chàng có thể chiến thắng dễ dàng với bản lĩnh của mình? Linh Đông không thể trở lại với cái ý nghĩ trước đây rằng Zanoni hay Kiều Dung đã tìm cách gài bẫy anh ta khi họ nói với anh về vấn đề hôn nhân. Lòng kính phục và kiêng nể của anh đối với Zanoni không cho phép anh nghi ngờ chàng có thể làm một việc lừa bịp bỉ ổi như thế! Riêng anh có còn yêu Kiều Dung chăng? Không! Sáng hôm ấy khi anh nghe nói nàng bị lâm nguy, thật ra thì anh cũng đã có lòng ưu ái và lo toan đối với nàng. Nhưng với cái chết của hoàng thân thì hình ảnh của nàng cũng không còn phảng phất trong lòng anh nữa. Anh cũng không cảm thấy ghen tuông khi nghĩ rằng nàng được Zanoni giải cứu, và vào giờ này có lẽ nàng đang ở trong nhà chàng.

Linh Đông đang cảm thấy trong lòng tràn ngập một ước muốn mãnh liệt. Anh muốn được sánh vai với Zanoni, không phải như một địch thủ trên tình trường mà là trên địa hạt huyền môn. Anh sẵn sàng đổi mạng một cách vui lòng để được học hỏi những diệu thuật của huyền môn làm cho con người kỳ bí ấy trở nên khác biệt hẳn với tất cả những người phàm tục.

Đêm ấy rất im lặng, tịch mịch, và mặt biển cũng sóng lặng gió êm khi Linh Đông đi bách bộ trên bãi cát ngoài bờ biển dưới ánh sao khuya. Anh đi đến chỗ đã được chỉ dẫn và nhìn thấy một người khoác áo tơi đứng yên bất động, dựa lưng vào một cái cột gãy đôi, trong tư thế suy tư. Anh bước đến gần và bất giác thốt lên cái tên Zanoni.

Khi người ấy quay đầu lại, Linh Đông nhận thấy gương mặt người ấy tuy không có vẻ đẹp lộng lẫy như Zanoni nhưng cũng có một tác phong và dáng dấp oai nghiêm tương tự. Có lẽ người này còn có cái phong độ oai nghiêm hơn, bởi nét mặt già dặn hơn; một sắc thái suy tư trầm lặng với một đời sống nội tâm phong phú dồi dào được biểu lộ nơi vầng trán cao rộng, đôi mắt sắc bén và cái nhìn sâu thẳm dường như soi tận đáy lòng của người đối thoại.

Người lạ mặt nói:

- Anh muốn gặp Zanoni chăng? Ông ta sẽ đến đây trong giây lát, nhưng có lẽ người đứng trước mặt anh còn biết rõ định mệnh của anh hơn và sẵn sàng hơn để giúp anh thực hiện những ước vọng của mình.

- Trên đời này còn có một Zanoni thứ hai nữa chăng?

Người lạ mặt đáp:

- Nếu không như thế, thì tại sao anh lại nuôi cái hy vọng và hoài bão thâm trầm là muốn chính anh trở thành một Zanoni? Anh tưởng rằng trước anh không ai là người có cái mơ ước thiêng liêng đó sao'? Thời niên thiếu của con người là thời kỳ mà tâm hồn còn trong trắng và gần với cảnh giới thiêng liêng hơn, lúc mà những ước vọng tâm hồn và hoài bão đầu tiên chưa hoàn toàn bị dập tắt bởi những đam mê vật chất thấp hèn và những bận rộn nhỏ nhen mà tuổi đời mang đến. Trong thời niên thiếu đó, có ai là người chẳng nuôi sự tin tưởng rằng vũ trụ hẳn có những điều bí mật nhiệm mầu mà kẻ phàm phu không hề biết được? Có ai là chẳng ước mong có ngày được hiểu biết và nắm vững những bí quyết đó, khác nào như người khát nước đi trên sa mạc khô khan mong tìm được con suối mát và trong lành ở một khe động nào đó hãy còn xa thăm thẳm? Tiếng gọi rì rào của những con suối trong lành ấy, do bởi một thứ ảo ảnh, luôn luôn vang dội bên trong nội tâm. Nhưng rồi bước chân tìm kiếm lần mò, dò dẫm của người đời thường đưa họ đi lạc hướng càng lúc càng xa con suối trong mà họ vẫn thèm khát, và người lữ hành đành chịu chết phơi thây trên sa mạc! Anh nghĩ rằng trong số những người nuôi cái hy vọng ấy không có ai đã tìm thấy chân lý sao? Hay là sự khát khao đạo lý, sự đi tìm giáo lý huyền môn chỉ là một điều vô ích? Không! Mỗi một ước vọng thầm kín trong lòng người là một sự linh cảm cho thấy trước những gì vốn có thật trong một thế giới huyền linh xa xăm nào đó.

Không! Trên cõi thế gian trải qua nhiều thế kỷ đã từng có những tâm hồn sáng suốt, thông tuệ đã đắc đạo và đạt tới những cảnh giới huyền linh của những bậc siêu nhân bất tử. Zanoni tuy rằng đã đạt tới một trình độ rất cao, nhưng không phải là người duy nhất trong số đó. Trước ông ta, đã từng có những bậc siêu nhân; và sau ông ta, cũng còn có nhiều người khác nữa sẽ đạt tới trình độ đó.

Linh Đông nói:

- Hay là ông muốn nói cho tôi hiểu rằng ông là một trong những bậc siêu nhân mà ông vừa kể, một nhân vật kỳ bí mà Zanoni cũng không hơn được, kể về quyền năng cũng như về minh triết?

Người lạ mặt đáp:

- Anh hãy nhìn thấy tôi như một trong những người mà chính Zanoni cũng đã thụ giáo được nhiều bí thuật nhiệm mầu của khoa huyền môn. Tôi đã từng sống trải qua nhiều thế hệ ở nơi này... Tuy nhiên, không phải do sự thu thập những kiến thức về sự vật ở bên ngoài, mà chính do việc kiện toàn sự sống tâm linh, vốn thuộc về lĩnh vực huyền bí của nội tâm, mà người ta mới vượt khỏi cái vòng chật hẹp nhỏ nhen của cuộc đời thế tục và đạt tới khả năng của một siêu nhân.

- Khoa huyền môn vĩ đại ấy được chứa đựng trong những quyển sách nào? Và do nguồn gốc nào mà có?

- Chân lý huyền môn có ở khắp nơi trong cõi thiên nhiên. Anh có thể nhận thấy đạo lý ở chung quanh mình, trong những hình thể vật chất giản dị thô sơ cũng như nơi những cảnh tượng to lớn hùng vĩ nhất; trong khoảng không gian vô tận cũng như dưới lòng đất sâu thẳm. Nói tóm lại, ở bất cứ nơi nào cũng có hàm chứa, ẩn tàng những định luật huyền bí của thiên nhiên cùng những tác động huyền diệu của chân lý. Trong sự học ở nhà trường, những bài toán giản dị nhất cũng trở nên mờ tối khó khăn đối với những người không chịu cố gắng học hỏi để tìm ra sự giải đáp. Cũng như thế, tuy rằng toàn cõi thế giới có chứa đựng từ vô thủy mọi dấu vết của nền minh triết thiêng liêng, nền tảng của đạo lý diệu huyền, nhưng những dấu hiệu ẩn tàng đó sẽ không có giá trị gì đối với những kẻ bàng quan, không màng để tâm tìm tòi suy nghĩ về những tiếng nói vô thanh âm, những bức thông điệp không lời mà tạo hóa chỉ nhắn nhủ riêng với những người thành tâm thiện chí. Hỡi chàng trai trẻ, nếu anh có một khối óc tưởng tượng dồi dào, một quả tim dũng cảm, một sự khát khao học hỏi hiểu biết không bao giờ thỏa mãn, thì tôi sẽ thu nhận anh làm đệ tử. Nhưng anh nên biết rằng những bài học đầu tiên sẽ rất khắc khổ và khủng khiếp!

Linh Đông đáp một cách bạo dạn:

- Nếu Thầy đã học qua những bài học đó, thì tại sao tôi không học được? Từ thuở nhỏ, tôi đã từng linh cảm rằng những điều bí mật lạ lùng được dành cho định mệnh của tôi. Từ chỗ tột đỉnh của những tham vọng thường tình, tôi đã phóng tầm mắt vào những chỗ tối tăm hắc ám của cuộc đời thế tục. Ngày mà tôi gặp tiên sinh Zanoni, tôi cảm thấy rằng đó là người dìu dắt hướng dẫn mà từ lâu tôi vẫn hằng ao ước hoài vọng.

Người lạ mặt đáp:

- Nhưng chính tôi mới là người thi hành sứ mạng đó của ông ta. Đang bỏ neo tận ngoài khơi là chiếc tàu sẽ đưa Zanoni đi tìm một tổ uyên ương êm đẹp hơn. Chỉ còn vài giờ nữa là có gió thổi đến, buồm sẽ giương lên và chàng sẽ ra đi như một cơn gió thoảng, không còn để lại dấu vết. Cũng như ngọn gió, chàng đã để lại trong tâm hồn anh những mầm mống tốt sẽ nảy nở thành hoa trái. Zanoni đã làm xong sứ mạng, sự có mặt của ông ta ở đây không còn cần thiết nữa. Người có bổn phận hoàn tất công việc của ông ta đang đứng trước mặt anh. Nhưng ông ta đã đến kia rồi, tôi nghe có tiếng mái chèo gần đây. Anh có quyền tự do chọn lựa, và nếu anh quyết định như thế, chúng ta sẽ gặp nhau trở lại sau này.

Nói đến đây, người lạ mặt từ từ bước đi và khuất dạng trong bóng tối. Một chiếc ghe nhỏ lướt nhẹ trên mặt nước, đậu lại trên bãi cát, và một người bước lên bờ: Linh Đông nhận ra đó là Zanoni.

- Linh Đông, tôi không còn cho anh được chọn lựa một cuộc tình đẹp như mơ và niềm hạnh phúc êm đềm trong một tổ ấm được nữa. Giai đoạn đó đã qua, và định mệnh đã nối liền với cuộc đời tôi người con gái mà trước đây đã có thể là vợ anh. Nhưng tôi có quyền năng ban cho anh nhiều vật quí báu nếu anh bằng lòng từ bỏ niềm ước vọng đang gặm nhấm cõi lòng anh, một kế hoạch táo bạo mà chính tôi cũng không có khả năng biết trước kết cuộc sẽ ra sao! Nếu đó chỉ là những tham vọng trần gian, thì tôi có thể làm cho anh được thỏa mãn hoàn toàn. Trong đời có bốn điều mà người ta thèm khát. Đó là: tình yêu, tiền tài, danh vọng và quyền thế. Điều thứ nhất thì tôi không còn có thể cho anh được nữa. Ba điều sau vẫn còn ở trong tầm tay của tôi. Anh hãy chọn lấy điều nào anh muốn, trước khi chúng ta chia tay nhau lần cuối cùng với niềm yên tĩnh trong lòng!

- Đó không phải là những điều mà tôi thèm muốn. Tôi chọn lựa sự hiểu biết về khoa huyền môn, là khoa học độc đáo thượng đẳng mà ông đã nắm vững những bí quyết. Chính vì nó, chỉ vì nó mà thôi, mà tôi đã từ bỏ tình yêu của Kiều Dung. Chỉ có nó thôi mới là cái phần thưởng mà tôi mong muốn.

- Tôi không thể nói nghịch ý anh, nhưng tôi có thể cảnh giác. Lòng mong muốn học hỏi không nhất thiết có nghĩa là mình sẽ hiểu biết được điều mình muốn học hỏi. Tôi có thể mang đến cho anh một vị thầy, nhưng còn sự học thì phải tùy thuộc nơi anh. Anh hãy khôn ngoan suy tính trong khi còn kịp thời giờ, và hãy nhận lấy những gì mà tôi có thể cho anh một cách hoàn toàn chắc chắn.

- Ông hãy trả lời tôi những câu hỏi sau đây, rồi tôi sẽ quyết định. Một người có thể có chăng cái quyền năng giao tiếp với những nhân vật trong các cảnh giới vô hình? Người ta có chăng cái quyền năng chế ngự các sức mạnh thiên nhiên và bảo toàn sinh mạng chống lại các tai nạn và bịnh tật?

Zanoni đáp một cách mơ hồ:

- Tất cả những điều đó có thể có đối với một số người, nhưng nếu có một người thành công trong việc sở đắc được những điều bí mật đó, thì phải có đến hàng triệu người khác phải bỏ mạng trong việc mạo hiểm tìm tòi.

- Tôi xin hỏi một câu nữa. Vê phần ông...

- Hãy coi chừng! Tôi đã nói với anh rằng tôi không cần phải báo cáo việc làm cùng hành vi của tôi cho ai hết

- Thế thì thôi vậy. Còn người lạ mặt mà tôi gặp lúc nãy, tôi có nên tin tưởng nơi những lời nói của người hay không? Người ấy phải chăng là một trong những vị siêu nhân mà ông nói rằng đã chinh phục được những bí mật mà tôi nóng lòng muốn biết?

Zanoni nói với một giọng đầy ưu ái:

- Táo bạo thay! Sự khủng hoảng của anh đã chấm dứt, và anh đã chọn lựa con đường này. Tôi chỉ còn biết chúc cho anh hãy can đảm và thành công. Đúng vậy, tôi đã mang đến cho anh một người thầy có quyền năng hé mở cho anh những cánh cửa bước vào một cảnh giới siêu việt. Hạnh phúc hay tai họa của anh không đáng kể bao nhiêu dưới nhãn quang minh triết sáng suốt của người. Tôi muốn cầu xin người hãy nương tay đối với anh, nhưng người sẽ không chịu nghe tôi. À, Kiềm Mâu đây rồi! Hãy thu nhận đệ tử của đạo hữu.

Linh Đông quay lại, và tim anh đập mạnh khi nhìn thấy người lạ mặt lúc nãy mà anh không hề nghe được tiếng bước chân đi lại gần khi người ấy trở lại dưới ánh trăng khuya. Zanoni kết luận:

- Vĩnh biệt! Cuộc thử thách của anh sẽ bắt đầu. Khi chúng ta gặp lại nhau, anh sẽ thành công hay thất bại, chỉ có thế thôi!

Linh Đông nhìn dõi theo cái bóng đen của người đối thoại độc đáo ấy từ từ đi ra xa. Anh thấy người ấy bước xuống chiếc thuyền nhỏ, và đến lúc đó, lần đầu tiên anh mới nhận ra bên cạnh những người chèo thuyền có một người đàn bà, người này liền đứng dậy khi Zanoni vừa đến gần. Dẫu cho ở rất xa nhưng anh cũng nhận ra bóng dáng của Kiều Dung. Nàng cũng đưa tay ra dấu từ giã, và nói vọng đến tai anh một câu dịu dàng bằng tiếng Anh, tiếng nói của mẹ nàng:

- Vĩnh biệt Linh Đông, tôi thứ lỗi cho anh! Vĩnh biệt!

Linh Đông cố gắng đáp lại, nhưng cơn xúc động trong lòng làm cho anh nghẹn ngào không thốt được ra lời. Như thế là Kiều Dung sẽ vĩnh viễn mất đi đối với anh! Nàng đã ra đi với nhân vật bí hiểm đáng sợ này, một bóng tối bao phủ lấy định mệnh của nàng! Và chính ông ta đã quyết định số phận chung của nàng và ông ta!

Chiếc thuyền lướt nhẹ trên mặt biển giữa những đợt sóng nhấp nhô, bắn ra những tia sáng dưới mái chèo, chở theo những kẻ si tình đi ra khơi. Thuyền càng lúc càng đi ra xa, xa mãi, cho đến khi người ta không còn nhìn thấy rõ được nữa; và sau cùng chỉ còn là một cái chấm đen rất nhỏ, khi đó nó mới cặp vào hông chiếc tàu lớn đang bỏ neo đợi ngoài khơi.

Ngay lúc đó, một luồng gió mát thổi đến, Linh Đông bèn quay sang Kiềm Mâu và phá tan sự im lặng:

- Thưa thầy! Nếu thầy có thể nhìn thấy trước tương lai, xin thầy hãy nói cho con biết định mệnh của nàng có được sung sướng hay không, và phải chăng sự chọn lựa của nàng ít nhất cũng là khôn ngoan?

Kiềm Mâu đáp với một giọng mà sự bình tĩnh thật ăn khớp với những câu nói giá lạnh như băng:

- Hỡi đệ tử! Bổn phận đầu tiên của con là đè nén mọi tư tưởng, mọi cảm tình, mọi xúc động đối với kẻ khác. Trình độ sơ đẳng của sự hiểu biết là con hãy tự mình học hỏi lấy cái thế giới bên trong của chính mình. Con đã chọn lựa con đường này, con đã từ bỏ tình yêu, giàu sang, danh vọng và quyền thế, thì việc đời còn gì là đáng quan tâm đến? Hãy kiện toàn những khả năng và chế ngự những xúc cảm, dục vọng của mình. Đó là mục đích duy nhất của con kể từ nay trở đi.

- Và kết quả phải chăng là sẽ đem đến hạnh phúc?

Kiềm Mâu đáp:

- Nếu hạnh phúc có thật, nó phải hiện hữu nơi Chân Ngã, khi sự đam mê không còn nữa. Nhưng hạnh phúc là trạng thái rốt ráo cùng tột của bản thân, mà ở đây, con hãy còn ở ngoài ngưỡng cửa của nấc thang đầu tiên.

Khi Kiềm Mâu đang nói thì ở ngoài khơi xa chiếc tàu lớn đã giương buồm và từ từ lướt trên mặt biển. Linh Đông thở dài một tiếng, và cả hai thầy trò cùng nhau đi trở về thành phố.