Kinh Pháp Hoa Tinh Yếu

07. Hiệu quả

Tin và thực hành Pháp Hoa, đưa tới cho hành giả những hiệu quả tốt đẹp cực kỳ đặc biệt.

Như phẩm Phân Biệt Công Đức²⁸ nói: Chỉ cần nghe và tin Như Lai nói về đời sống vô tận của Ngài, mà đã có rất nhiều người đắc Vô sinh pháp nhẫn. Đắc Vô sinh pháp nhẫn là thể nhận được lý tính Không sinh khởi nơi vạn hữu.

Lại có vô số Đại Bồ Tát chứng đắc pháp môn “văn triền đà la ni”.

Pháp môn Văn triền đà la ni là pháp môn có khả năng nghe, hiểu, duy trì và nắm giữ những gì tốt đẹp của mọi thứ ngôn ngữ, khi đi qua thính giác của vị thành tựu pháp môn này, và vị ấy có thể chia sẻ được những điều mình đã nghe, đã tin và hiểu ấy cho mọi người.

Lại có vô số Đại Bồ Tát chứng đắc pháp môn đắc “nhạo thuyết vô ngại biện tài”.

Đắc nhạo thuyết vô ngại biện tài là người đạt tới khả năng trình bày chánh pháp không bị trở ngại đối với mọi thành phần nghe. Và mọi thành phần nghe ấy, ai nghe cũng hiểu và ưa thích.

Lại có vô số Đại Bồ Tát đắc “bách thiên vạn ức vô lượng triền đà la ni”.

Những vị chứng đắc đà la ni này, là những vị có khả năng xoay chuyển vào sự tương quan của mọi pháp mà mình đã được nghe, nhớ một cách sâu rộng và bình đẳng. Lại có khả năng phá trừ phiền não, chuyển hóa sự phân biệt, làm cho hiểu biết được hằng sa Phật pháp.

Lại có vô số Đại Bồ Tát chuyển thanh tịnh pháp luân. Nghĩa là có khả năng chuyển vận bánh xe chánh pháp thanh tịnh.

Lại có vô số Đại Bồ Tát chỉ còn tám đời, bốn đời, hai đời hay một đời nữa là sẽ thành tựu địa vị giác ngộ hoàn toàn.

Tóm lại, thành quả do tin, hiểu và thực hành Pháp Hoa qua thọ trì, đọc tụng, diễn giảng tuyên thuyết rộng rãi đến mọi giới là không thể nghĩ bàn, không thể so sánh.

Ở phẩm Tùy Hỷ Công Đức²⁹, Đức Phật dạy: Ai nghe Pháp Hoa mà tùy hỷ, người ấy sẽ thành tựu phước báo tốt đẹp về sự đi lại. Và khi nghe kinh Pháp Hoa biết chia sẻ chỗ ngồi cho người khác cùng nghe, thì sẽ có phước báo lớn ở trong thế gian như sẽ ngồi vào vị trí của Luân Vương, Đế Thích hay Phạm Vương. Và nếu biết thông báo rộng rãi cho mọi người được nghe kinh Pháp Hoa, thì vị ấy có phước báo làm người ở chung với các vị Bồ Tát, và các căn của vị ấy hoàn chỉnh tốt đẹp, đầy đủ các phẩm chất cao quý của phước báo làm người.

Ở phẩm Pháp Sư Công Đức³⁰, Đức Phật nói: Nếu có ai hành trì Pháp Hoa qua các hạnh như thọ trì, đọc tụng, diễn giảng, ghi chép thì người ấy sẽ thành tựu 800 công đức về mắt, 1200 công đức thuộc về tai, 800 công đức thuộc về mũi, 1200 công đức thuộc về lưỡi, 800 công đức thuộc về thân, 1200 công đức thuộc về ý.

Như vậy, công đức thanh tịnh của sáu căn là do pháp hạnh của Pháp Hoa dẫn sinh và thành tựu.

Ở phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự³¹, Đức Phật nói: Nếu có người nào nghe kinh Pháp Hoa, hoặc tự mình chép, hoặc bảo người khác chép, thì công đức của người ấy, chỉ có trí tuệ của Như Lai mới biết được là nhiều, ít hay vô hạn.

Và nếu ai chép kinh này rồi, đem các loại hoa hương cúng dường thì công đức vô lượng.

Cũng phẩm này, Đức Phật nói:

Nếu có người nào nghe phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự này lại thọ trì, người ấy sau khi kết thúc thân nữ, không còn thọ thân nữ trở lại.

Và nếu sau khi Như Lai diệt độ, trong năm trăm năm sau, có người nữ nào nghe kinh Pháp Hoa, tu hành đúng như kinh dạy, đến lúc sinh mạng kết thúc, liền sanh về thế giới cực lạc của Phật A Di Đà, sinh ra trong hoa sen, an trú trên bảo tòa, được chúng Đại Bồ Tát vây quanh.

Bồ Tát Dược Vương là tiêu biểu cho vị Bồ Tát thực hành khổ hạnh của Pháp Hoa và là vị Bồ Tát đã đốt thân cúng dường, để chứng minh cho sự thành tựu hạnh ấy.

Bởi vậy, Đức Phật dạy: Nếu có ai nghe phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự mà tùy hỷ và tán dương, người ấy trong đời hiện tại miệng thường phát ra hương thơm hoa sen xanh, lỗ chân lông toàn thân thường toát ra hương thơm chiên đàn ngưu đầu. Và công đức của người ấy như đã nói ở trên.

Tuy, Bồ Tát Dược Vương đã thực hành Pháp Hoa qua khổ hạnh, không những bản thân Ngài đạt thành quả Pháp Hoa, mà những người nghe công hạnh và thành quả ấy, mà tùy hỷ và tán dương, thì thành quả cũng không thể nghĩ bàn.

Nhưng, cũng có khi pháp hạnh của Pháp Hoa cực kỳ đơn giản mà thành quả thực không thể nghĩ bàn, như ở phẩm Phương Tiện nói:

“Hoặc có người lễ bái;

Hoặc chỉ là chắp tay

cho đến chỉ một tay;

Hoặc chỉ là cúi đầu

dùng tất cả cách ấy

để cúng dường tượng Phật

cứ như vậy từ từ

sẽ gặp vô lượng Phật.

Tự thành đạo Vô thượng

độ vô số chúng sanh

nhập vô dư Niết Bàn

như củi hết lửa tắt.

Hoặc người tâm tán loạn

vào trong chốn chùa tháp

chỉ xưng nam mô Phật

đều đã thành Phật đạo”.³²

Như vậy, hiệu quả từ hạnh nguyện Pháp Hoa đem lại cho hành giả phước báo rất nhiều khía cạnh, ngay cả những khía cạnh vãng sanh về Tịnh độ của Phật A Di Đà, hay sanh lên cõi trời Đao Lợi hoặc Đâu Suất, nhưng hiệu quả thành Phật chính là hiệu quả mà Pháp Hoa muốn trình bày.

08. Ngôn ngữ

Ngôn ngữ Đức Phật sử dụng để diễn tả “thực tướng” qua kinh Pháp Hoa gồm có hai loại:

a. Ngôn ngữ siêu việt: Tức là ngôn ngữ của thiền định Vô lượng nghĩa xứ - ánh sáng phóng quang từ chặng giữa lông mày.

b. Ngôn ngữ quy ước: Có chín loại, gồm:

*Tu đa la (sūtra): Hán gọi là khế kinh, tức là Đức Phật sử dụng ngôn ngữ theo thể loại văn xuôi làm phương tiện để diễn tả “thực tướng”.

*Già đà (gāthā): Hán gọi là phúng tụng, tức là Đức Phật sử dụng ngôn ngữ theo thể văn chỉnh cú, bằng kệ tụng có tính độc lập làm phương tiện để diễn đạt “thực tướng”.

*Bổn sự (itivirttaka): Tức là Đức Phật sử dụng ngôn ngữ theo thể loại tường thuật, hồi ký làm phương tiện để diễn đạt “thực tướng”.

*Bổn sinh (Jataka): Tức là Đức Phật sử dụng ngôn ngữ theo loại kể chuyện làm phương tiện để diễn tả “thực tướng”.

*Vị tằng hữu (adbhuta): Tức là Đức Phật sử dụng ngôn ngữ theo thể loại đặc biệt, hiếm có, làm phương tiện để diễn tả “thực tướng”.

*Nhân duyên (nidāna): Tức là Đức Phật sử dụng ngôn ngữ theo thể loại trình bày, diễn đạt về nguyên cớ, về lý do làm phương tiện để diễn tả “thực tướng”.

*Thí dụ (aupamya): Đức Phật đã sử dụng thể loại ngôn ngữ thí dụ làm phương tiện để diễn tả “thực tướng”.

*Kỳ dạ (geya): Hán dịch là ứng tụng, tức là Đức Phật đã sử dụng thể loại ngôn ngữ kệ tụng thích ứng làm phương tiện để diễn tả “thực tướng”.

*Ưu ba đề xá (upade’sa): Hán dịch là luận nghị, tức là Đức Phật sử dụng thể loại ngôn ngữ của luận lý làm phương tiện để diễn tả “thực tướng”.³³

Ngoài chín thể loại ở trên, còn có ba thể loại nữa, gồm:

*Thọ ký hay gọi là ký biệt: Tiếng Phạn là Vyakarana. Loại văn dùng để thọ ký cho đệ tử thành Phật trong tương lai.

*Tự thuyết (udàna): Không ai hỏi, nhưng thấy đúng thời và đúng căn cơ Đức Phật tự nói.

*Phương quảng (vaipulya): Thể loại ngôn ngữ được sử dụng để diễn tả những đạo lý có tính cách uyên áo, vi mật.

Ba loại sau này không những không có trong bản Hán dịch của Ngài La Thập, cũng như bản của Xà Na Quật Đa mà cũng không thấy có trong bản Phạn văn hiện có.

Chín hay mười hai thể loại ngôn ngữ, mà Đức Phật dùng để diễn tả thực tại, là ngôn ngữ có tính cách quy ước của loài người, nên chúng chỉ là phương tiện mà không phải là cứu cánh.

Bởi vậy, dùng ngôn ngữ ấy để diễn tả thực tại, hay diễn tả cái thấy, cái biết của Phật thì thực tại, hay cái thấy, cái biết của Phật chẳng bao giờ có mặt một cách đích thực ở trong các thể loại ngôn ngữ diễn đạt ấy.

Ngôn ngữ để diễn tả thực tại toàn diện, thực tại giác ngộ của Phật, không phải là ngôn ngữ ý niệm, mà chính là ngôn ngữ của thiền định và tuệ giác.

Ngay ở phẩm Tựa của kinh Pháp Hoa, đã chỉ ra cho ta thấy ngay, ngôn ngữ diễn tả toàn diện, hay thực tại giác ngộ của Phật là ngôn ngữ không ngôn ngữ.

Ngôn ngữ không ngôn ngữ là ngôn ngữ diễn tả thực tại, hay ngôn ngữ của Pháp Hoa.

Ngôn ngữ ấy là ngôn ngữ của ánh sáng thiền định. Nó được phóng ra từ thiền định Vô lượng nghĩa xứ, ở giữa chặng mày của Phật, nhằm diễn tả thực tại không bị giới hạn bởi không gian và thời gian. Nó không bị sinh diệt cũng như những nhận thức của con người chi phối.

Ngôn ngữ diễn tả thực tại chứng nghiệm bởi Pháp Hoa qua ánh sáng của thiền định ấy của Đức Phật, chỉ có Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát trực cảm.

Và như vậy, Đức Phật Thích Ca ngay nơi Linh Sơn, Ngài đã thuyết kinh Pháp Hoa cho đại chúng bằng ngôn ngữ ấy một cách đầy đủ và toàn vẹn.

Nhưng, trong đại chúng chỉ có Bồ Tát Văn Thù nghe được ngôn ngữ ấy, và khi Bồ Tát Di Lặc hỏi Bồ Tát Văn Thù về hiện tượng phóng quang của Đức Phật trong lúc nhập định ấy và Ngài Văn Thù đã nói về những gì cho Bồ Tát Di Lặc và đại chúng nghe về ánh sáng của thiền định mà Đức Phật đã phóng ra, thì cũng kể từ đó, ngôn ngữ siêu việt của thiền định Pháp Hoa chuyển dịch qua ngôn ngữ quy ước của con người, làm phương tiện giúp con người trực cảm thực tại.

Ngôn ngữ là phương tiện của Pháp Hoa giúp con người trực cảm thực tại, nó không còn đơn thuần là âm thanh, là chữ viết mà ngay nơi mọi biểu tượng, và dù biểu tượng ấy là đưa lên một cành hoa, hay nở một nụ cười, hoặc chắp tay, cúi đầu hay chỉ là đưa ngón tay vẽ hình tượng Phật trên cát,…

Tất cả những loại ngôn ngữ như vậy đều là ngôn ngữ của Pháp Hoa, sử dụng để diễn tả hay hiển thị thực tại, khiến cho những ai đương cơ đều có thể chứng nhập thực tướng tịch diệt của vạn hữu một cách toàn diện.

Ấy là ngôn ngữ đặc biệt và độc đáo của Pháp Hoa.

09. Thí dụ

Một trong những đặc điểm độc đáo và hấp dẫn của Pháp hoa là dùng ví dụ để diễn tả thực tại, khiến cho người nghe lãnh hội và chứng nhập một cách dễ dàng.

Ví dụ ba cõi là nhà lửa và ngoài nhà lửa có ba xe, và khi thoát khỏi nhà lửa của ba cõi rồi thì chỉ cho một chiếc xe quý nhất, giá trị cao nhất, đây là ví dụ hết sức sống động và độc đáo của Pháp Hoa.

Chính ví dụ này, làm cho đối tượng đương cơ của Thanh Văn trực cảm được mục đích ra đời và giáo hóa của Phật chỉ là giáo pháp Nhất Thừa và giáo pháp ở trong Tam Thừa là phương tiện.

Lại ví dụ Trưởng giả và cùng tử ở phẩm Tín Giải cũng hết sức sâu xa và độc đáo.

Sâu xa và độc đáo là vì vốn sinh trưởng trong dòng dõi giàu có, quý tộc, nhưng do ham chơi lâu ngày quên mất gốc rễ, nên trở thành kẻ khốn khổ, đi làm thuê mướn bần cùng. Nhờ người cha thông minh, nên đã biết sử dụng mọi phương tiện để gần gũi và vỗ về con, sau đó đưa con trở về và trao cho hết cả gia tài và dạy dỗ cho cách sử dụng.

Cũng vậy, Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát vốn sinh ra từ Phật Thừa, nhưng ham vui theo niềm vui nhỏ nhoi có được của Thanh Văn, Duyên Giác và Bồ Tát mà quên mất Phật Thừa. Vì vậy mà họ chỉ có những niềm vui rất hạn hữu, hẹp hòi, không có được niềm vui lớn lao như Phật.

Do đó, Phật rất thương, tìm đủ mọi phương tiện để gần gũi, dìu dắt, tạo điều kiện quay trở về với Phật Thừa.

Sâu xa là vậy, mà độc đáo là vì chính quý vị theo Thanh Văn, khi nghe Phật nói thí dụ “nhà lửa và ba xe” ở phẩm Thí Dụ, thì họ nhận ra giáo lý Nhất Thừa mới là cứu cánh của Phật muốn chia sẻ cho đệ tử, mà họ đã tự ví mình là cùng tử và vị trưởng giả giàu có biết sử dụng mọi phương tiện để đưa con trở về giao hết gia tài, là chỉ cho Đức Phật.

Sâu xa và độc đáo hơn nữa, hễ bất cứ ai, bất cứ hạng loại và trình độ tu học cỡ nào, mà quên mất Phật tính, thì đều trở thành kẻ lạc đường và lạc hậu cả.

Lại ví dụ “hóa thành” và “bảo sở”, ở phẩm Hóa Thành Dụ là nói lên khả năng phương tiện thiện xảo của Phật, của Bậc Đạo Sư với sự dìu dắt và nhiếp hóa chúng sanh.

Lại thí dụ “dược thảo”, ở phẩm Dược Thảo Dụ, lại dụ cho tâm từ bi bình đẳng giáo hóa của Phật, và Phật tính vốn bình đẳng ở nơi tất cả mọi người.

Thí dụ “hạt ngọc trong chéo áo” ở trong phẩm Ngũ Bách Đệ Tử Thọ Ký, là dụ cho sự tu tập mà quên mất Bồ đề tâm, quên mất đại nguyện, thì bần cùng khốn khổ. Nhớ lại Bồ đề tâm và đại nguyện đã từng phát khởi thì không còn nghèo nàn.

Cũng vậy, người tu tập Bồ Tát Đạo, thì phải có đức tin và hạnh nguyện của Bồ Tát để đào sâu vào Phật tri kiến. Và vị Pháp sư Pháp Hoa là vị tinh cần đào xới để có Phật tri kiến và chắc chắn là có, vì đã đến gần.

Thí dụ “kế châu” - hạt minh châu trong bối tóc của vua, ở phẩm An Lạc Hạnh, là dụ cho Nhất Thừa nằm trong Tam Thừa; thật pháp nằm trong quyền pháp, thật trí có mặt ở trong quyền trí và cứu cánh có mặt ngay ở trong phương tiện. Phật là Đấng Pháp Vương hiển thị Phật tính, thật trí hay thật pháp cho những vị phát khởi đại nguyện hành trì và hoằng truyền Pháp Hoa.

Và thí dụ “lương y” - là vị y sĩ giỏi, ở trong phẩm Như Lai Thọ Lượng, thí dụ này nói rằng, vị lương y vì muốn trị bệnh cho các con mà phải mượn cớ đi sang nước khác, để các con tự nghĩ côi cút, không nơi nương nhờ mà tâm sinh tỉnh ngộ.

Cũng vậy, Phật không có Niết Bàn, báo thân của Ngài đã thành Phật từ vô lượng kiếp vẫn còn đó, nhưng Ngài phương tiện nói nhập Niết Bàn là để trị bệnh lười biếng tu học của hàng đệ tử và để dạy cho chúng sanh thấy rằng, Phật khó gặp để họ phát tâm ngưỡng mộ mà tu tập.

Do đó, những ví dụ của kinh Pháp Hoa thật sâu thẳm và độc đáo; đặc biệt và sống động.

10. Giới định và tuệ

Căn bản của Giới học Pháp Hoa là phát khởi Bồ đề đại nguyện. Nên Bồ Tát khác với Thanh Văn là Bồ đề đại nguyện. Nếu không phát khởi đại nguyện, thì dù có tu tịnh hạnh đến mấy cũng không phải là Bồ Tát.

Và nếu đã phát khởi Bồ đề đại nguyện mà quên mất, thì không còn là Bồ Tát.

Tu tập mà không phát khởi đại nguyện Bồ đề, thì tu mấy cũng không thành Phật, tu mấy đi nữa cũng là hạn hẹp. Và tu tập mà quên mất đại nguyện Bồ đề, thì cũng giống như kẻ “quên mất hạt châu trong chéo áo”, nên trở thành kẻ nghèo nàn, chỉ làm thuê mướn để kiếm đôi chút lợi nhuận vui sống qua ngày.

Phẩm Pháp Sư của kinh Pháp Hoa là thiết lập căn bản đại nguyện Bồ đề.

Phẩm Hiện Bảo Tháp là chứng minh cho sự thiết lập căn bản đại nguyện ấy.

Phẩm Đề Bà Đạt Đa là nhớ lại đại nguyện Bồ đề và khuyến khích phát khởi đại nguyện.

Phẩm Khuyến Trì là khuyến khích phát khởi đại nguyện và duy trì đại nguyện Bồ đề ấy.

Phẩm An Lạc Hạnh là thực hiện đời sống của đại nguyện Bồ đề là đời sống Pháp Hoa.

Phẩm Tòng Địa Dõng Xuất và phẩm Như Lai Thọ Lượng là nói rõ đời sống rộng lớn, siêu việt thời gian và không gian của đại nguyện Bồ đề.

Phẩm Phân Biệt Công Đức, phẩm Tùy Hỷ Công Đức, phẩm Pháp Sư Công Đức, phẩm Bồ Tát Thường Bất Khinh là nói rõ đức tin và thành quả của đại nguyện Bồ đề.

Phẩm Chúc Lụy là ký thác đại nguyện Bồ đề, khiến đại nguyện ấy còn mãi.

Phẩm Như Lai Thần Lực là yểm trợ triệt để cho đại nguyện Bồ đề.

Và các phẩm còn lại là các Đại Bồ Tát tiếp tục thực hành đại nguyện Bồ đề và yểm trợ đại nguyện ấy.

Như vậy, ta thấy Giới học Pháp Hoa là phát khởi đại nguyện Bồ đề và thường xuyên thực hành đại nguyện ấy cho đến thành tựu Vô thượng bồ đề.

Thành tựu Vô thượng bồ đề đại nguyện là thành tựu Thanh tịnh pháp thân, thành tựu Viên mãn báo thân và thành tựu Thiên bách ức hóa thân.

Do đó, thành tựu đại nguyện Bồ đề hay thành tựu Giới học Pháp Hoa là thành tựu Pháp thân thanh tịnh của Phật. Pháp thân ấy có mặt cùng khắp pháp giới.

Thành tựu Giới học Pháp Hoa là thành tựu Báo thân thường trú và viên mãn vô lượng phước đức và trí tuệ của Phật. Thân ấy không bị sinh diệt chi phối. Thân ấy hiện hữu vô lượng thời gian.

Và thành tựu Giới học Pháp Hoa là thành tựu Thiên bách ức hóa thân của Phật. Thân ấy ngay nơi Báo thân của Phật, cùng một lúc mà biến thể cùng khắp để hoằng truyền Pháp Hoa đến mọi phương sở, mọi chủng loại đúng như đại nguyện Bồ đề.

Do đó, Giới học Pháp Hoa làm cho Giới học Thanh Văn, Giới học Duyên Giác, Giới học Bồ Tát đều trở thành Giới học viên mãn đại nguyện Bồ đề.

Nên, Giới học Pháp Hoa cực kỳ độc đáo, đặc biệt, rộng lớn và sâu xa.

*Định học Pháp Hoa thiết lập trên nền tảng của đại nguyện Bồ đề và từ bi mà phẩm chất của người tu học và hoằng truyền kinh Pháp Hoa cần phải có.

Và từ thiết lập ấy mà Định học và Tuệ học Pháp Hoa dẫn sinh.

Ở phẩm Pháp Sư, Đức Phật nói với Bồ Tát Dược Vương rằng: “Người nào muốn giảng kinh Pháp Hoa, sau khi Như Lai diệt độ, người ấy phải vào nhà Như Lai, phải mặc áo của Như Lai và phải ngồi tòa của Như Lai.

Nhà của Như Lai chính là tâm đại bi đối với hết thảy chúng sanh. Áo của Như Lai là đức tính nhu hòa nhẫn nhục và tòa của Như Lai là nguyên lý Không của hết thảy pháp”.³⁴

Như vậy, tâm đại bi là Giới học Pháp Hoa. Đức tính nhu hòa nhẫn nhục là Định học Pháp Hoa và nguyên lý Không của hết thảy pháp là Tuệ học Pháp Hoa.

Pháp Hoa đã thiết lập Giới học từ tâm đại bi. Và từ tâm đại bi mà thiết lập Định học và từ Định học ấy mà thiết lập Tuệ học Pháp Hoa.

Phẩm An Lạc Hạnh, Đức Phật nói với Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi, Định học Pháp Hoa cần có hai mặt là ‘thân cận xứ’ và ‘thân cận quán’:

-Thân cận xứ: Vị thực tập Định học Pháp Hoa thường ưa ngồi thiền, ưa sống ở nơi nhàn tịnh và thường ưa nhiếp phục tâm ý.

-Thân cận quán: Vị ấy thường quán nguyên lý Không của hết thảy pháp, quán chiếu tướng như thực của các pháp.

“Tướng ấy, không điên đảo, không chuyển động, không thối lui, không tiếp diễn, không sở hữu, không ngôn ngữ diễn đạt, không khởi sinh, không xuất hiện, không trỗi dậy, không tên gọi, không tướng trạng, không số lượng, không biên giới, không đối ngại, không ngăn cách.

Chúng chỉ do nhân duyên mà có và từ nhận thức sai lầm mà phát sinh”.³⁵

Và thân cận quán này, Đức Phật đã nói với Bồ Tát Vô Tận Ý trong phẩm Phổ Môn qua bài kệ như sau:

“Chân quán, thanh tịnh quán

Quảng đại trí tuệ quán,

Bi quán cập từ quán

Thường nguyện, thường chiêm ngưỡng”.³⁶

Nghĩa là:

“Quán chiếu đúng sự thật

Quán chiếu thật thanh tịnh

Quán chiếu trí tuệ lớn

Quán chiếu bằng đại bi

Quán chiếu bằng đại từ

Thường ước nguyện tu tập

Thường chiêm nghiệm, ngưỡng mộ”.

-Quán chiếu đúng sự thật là nhìn sâu vào mọi đối tượng để thấy rõ tự tính Chân như nơi mọi đối tượng ấy.

-Quán chiếu thật thanh tịnh là sự quán chiếu trong suốt, không bị mọi ý tưởng về ngã chấp làm ngăn ngại.

-Quán chiếu trí tuệ lớn là sự quán chiếu không bị các ý tưởng về pháp chấp làm trở ngại.

-Quán chiếu bằng đại bi là sự quán chiếu cứu độ chúng sanh bằng bản nguyện đại bi rộng lớn, toàn diện và cùng khắp.

-Quán chiếu bằng đại từ là sự quán chiếu thương yêu chúng sanh bằng bản nguyện đại từ rộng lớn, toàn diện và cùng khắp.

Trong năm pháp thiền quán này, ba pháp quán đầu là Định học Pháp Hoa và hai pháp quán sau là Giới học Pháp Hoa.

Và như vậy, Giới học Pháp Hoa và Định học Pháp Hoa không thể tách rời nhau mà chúng luôn luôn có mặt trong nhau để hỗ trợ nhau, khiến từ đó mà Định học Pháp Hoa phát triển rộng lớn, cùng khắp, toàn diện và viên mãn.

Và thiền định Pháp Hoa chính là “vô lượng nghĩa xứ tam muội = Anantanirde’sa pratisthāna samādhi”.

Xứ, tiếng Phạn là pratisthāna, nó là điểm hay lãnh vực của tâm an trú.

Điểm ấy, chính là “thực tướng” của vạn hữu.

Vô lượng nghĩa, tiếng Phạn là Anantanirde’sa. Nội dung của vô lượng nghĩa là mười như thị.

Như vậy, Định Pháp Hoa là Định Vô lượng nghĩa. Nhập định này là tâm luôn luôn an trú ở trong thực tướng của vạn hữu và đồng nhất với thực tướng ấy. Nghĩa là tâm luôn luôn an trú và đồng nhất với Mười như thị.

Nên, thiền định Pháp Hoa là thiền định của Phật. Thiền định ấy, cực kỳ sâu thẳm, toàn diện và cùng khắp.

Do đó, không có bất cứ loại thiền định nào có thể so sánh.

*Tuệ học Pháp Hoa được thiết lập trên nền tảng của Định học Pháp Hoa. Nghĩa là từ nơi sự quán chiếu nguyên lý Không của tất cả các pháp mà dẫn sinh tuệ học toàn diện.

Toàn diện đối với tâm, toàn diện đối với trí và toàn diện đối với phương tiện lực.

Đối với tâm, Tuệ học Pháp Hoa quét sạch mọi phiền não do chấp ngã và pháp, không những đưa tâm trở về với tự tánh thanh tịnh, mà còn làm cho tâm sinh khởi đại bi, phát khởi đại nguyện để cứu độ hết thảy chúng sanh.

Như ở phẩm Pháp Sư, Đức Phật nói với Bồ Tát Dược Vương rằng:

“Này Dược Vương! Nên biết người ấy, sau khi Như Lai diệt độ, tự họ buông bỏ quả báo thanh tịnh là do vì lòng thương xót chúng sanh, mà sinh ra trong thời đại xấu ác, để diễn giảng kinh Pháp Hoa này một cách rộng rãi”.³⁷

Đối với trí, Tuệ học Pháp Hoa chính là Thật trí. Thật trí ấy, là trí thấy rõ sự thật toàn diện ở nơi mỗi pháp. Nghĩa là, Tuệ giác thấy rõ Mười như thị ngay ở nơi mỗi một pháp.

Nên, ở phẩm Phương Tiện, Đức Phật nói với Tôn giả Xá Lợi Phất như sau: “Pháp được Như Lai thành tựu hiếm có bậc nhất, rất khó hiểu, chỉ có Như Lai cùng với các Như Lai mới có năng lực xét thấu đến chỗ tột cùng thật tướng của các pháp”.

Thật tướng của các pháp ấy là: Tướng như vậy, Tánh như vậy, Thể như vậy, Lực như vậy, Tác như vậy, Nhân như vậy, Duyên như vậy, Quả như vậy, Báo như vậy, hết thảy gốc rễ và ngọn ngành tuyệt đối bình đẳng như vậy”.³⁸

Và từ Tuệ giác hoàn toàn này mà sinh khởi Phương tiện trí, để thiết lập Tam Thừa, giáo hóa, dìu dắt hết thảy mọi căn cơ, nhằm đưa họ đến với Nhất Thừa Phật đạo.

Điều này, Đức Phật nói với Tôn giả Xá Lợi Phất rằng: “Này Xá Lợi Phất! Ta từ khi thành Phật cho đến ngày nay, đã dùng các loại nhân duyên, các loại thí dụ, trình bày giáo pháp rộng rãi bằng ngôn ngữ, sử dụng vô số phương tiện để dẫn đạo chúng sanh, khiến họ xa lìa mọi vướng mắc.

Vì sao làm được như vậy? Vì Như Lai đều có đầy đủ sự thấy biết và phương tiện toàn vẹn…”³⁹

Như vậy, Tuệ học Pháp Hoa là Tuệ học thấy rõ thực tướng toàn diện của mỗi pháp bằng Mười như thị. Và từ sự thấy biết ấy, mà thiết lập giáo pháp Tam Thừa, để hoạt dụng và đưa các Thánh tăng Tam Thừa hội nhập Nhất Thừa.

Nên, Tuệ học Pháp Hoa cực kỳ thâm viễn và đặc biệt.

Nói tóm lại, Giới - Định - Tuệ Pháp Hoa là Giới - Định - Tuệ của bản nguyện Đại bi và Đại trí, nên chính nó là phương tiện để độ đời, nhưng cũng chính nó là cứu cánh, là đích điểm đồng quy của mọi phương tiện, nghĩa là ngay nơi phương tiện mà hiển thị cứu cánh.

11. Nguyên ủy của Pháp Hoa

Nguyên ủy kinh Pháp Hoa, theo Ngài Văn Thù Sư Lợi nói ở phẩm Tựa là có từ Đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh cách đây trải qua vô số thời kỳ.

Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi đã từng nghe Pháp Hoa từ Đức Phật ấy và đã từng giảng dạy, hướng dẫn tu học Pháp Hoa cho 800 đồ chúng, mà trong đó có Bồ Tát Di Lặc hiện nay.

Ở phẩm Hóa Thành Dụ, Đức Phật Thích Ca nói, cách đây với thời gian “tam thiên trần điểm kiếp”, có Đức Phật ra đời tên là Đại Thông Trí Thắng, thế giới tên là Hảo Thành, kiếp tên là Đại Tướng, đã giảng dạy kinh Pháp Hoa, với nội dung Tam Thừa là phương tiện và Nhất Thừa là chân thật. Niết Bàn của A La Hán là tạm thiết lập, Niết Bàn của Phật mới là chân thật tuyệt đối.

Bấy giờ Đức Phật Thích Ca là một trong mười sáu Vương tử, phát nguyện xuất gia làm Sa di Bồ tát, đệ tử của Đức Phật Đại Thông Trí Thắng, đã từng thọ học Pháp Hoa với Đức Phật này, cũng đã từng giảng dạy, hướng dẫn vô số đệ tử tu học kinh Pháp Hoa.

Và nhiều vị Thanh Văn và Bồ Tát đã từng học Pháp Hoa với Sa di Bồ tát Thích Ca ngày ấy, hiện nay vẫn đang có mặt ở trong hội Pháp Hoa tại đỉnh Linh Sơn này.

Như vậy, nguyên ủy kinh Pháp Hoa là nguyên ủy của giáo pháp Nhất Thừa đã có từ Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh, theo sự trải nghiệm của Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi và có từ Đức Phật Đại Thông Trí Thắng đã trải qua tam thiên trần điểm kiếp được nói lại từ tuệ giác của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.

Và ở trong phẩm Phương Tiện, Đức Phật nói với Tôn giả Xá Lợi Phất rằng: “Pháp Nhất Thừa chỉ có các Đấng Như Lai giác ngộ mới chứng biết. Và chư Phật xuất thế cũng để khai mở cái thấy biết của Phật ấy cho chúng sanh, để cho họ ngộ nhập đó là mục đích duy nhất.

Và chư Phật ba đời chỉ giáo hóa cho chúng sanh làm Bồ Tát, và sau đó là trao cho họ pháp Nhất Thừa để làm Phật, mà không có trao thừa nào khác.

Chư Phật ba đời và mười phương có mặt trong thế gian cũng chỉ làm một việc đó thôi.

Nên, nay Như Lai cũng vậy”.

Do đó, lịch sử Pháp Hoa là lịch sử truyền thừa của chư Phật.

Lịch sử ấy đã có từ chư Phật với trải qua với vô lượng thời gian trong quá khứ, nó đang tiếp diễn ở hiện tại và sẽ tiếp diễn vô tận ở tương lai.

Đó là một trong những điểm độc đáo, không phải là nguyên ủy mà còn là lịch sử truyền thừa của Pháp Hoa là vô tận. Vô tận trong quá khứ và vô tận trong vị lai.

Tại sao? Tại vì hễ có tâm là có Phật, và có tâm là có chúng sanh. Tâm đã vô cùng, thì Phật cũng vô tận. Và Phật vô tận là để giáo hóa vô tận chúng sanh, khiến họ nhận ra được Phật tính ở nơi chính họ mà ngộ nhập.

Nên, việc Ngài Văn Thù Sư Lợi nói với Bồ Tát Di Lặc ở phẩm Tựa về nguyên ủy Pháp Hoa, hay Đức Phật Thích Ca nói với Tôn giả Xá Lợi Phất về nguyên ủy Pháp Hoa ở phẩm Hóa Thành Dụ, cũng chỉ là nói theo ngôn ngữ ước lệ, xảo diệu, chứ không nói theo ngôn ngữ diễn tả “thực tướng về nguyên ủy”.

Hai ví dụ “tam thiên trần điểm kiếp” ở phẩm Hóa Thành và “vô số tam thiên trần điểm kiếp” ở phẩm Như Lai Thọ Lượng, đã cho ta thấy, nguyên ủy kinh Pháp Hoa hay nguyên ủy thành Phật của Phật Thích Ca là một nguyên ủy vượt thoát hẳn mọi ngôn ngữ ý niệm của con người.

Đó là điểm hết sức sâu thẳm, vi diệu và độc đáo, khi Đức Phật nói cho Tôn giả Xá Lợi Phất và thính chúng đương cơ Thanh Văn về nguyên ủy tu học Pháp Hoa của Ngài khi còn là chú Sa di Bồ tát.

Chương III: Chủ Yếu, Bố Cục Và Nội Dung

Chủ yếu, bố cục và nội dung kinh Pháp Hoa, có rất nhiều nhà Phật học Pháp Hoa đã phân tích và toát yếu.

Tuy nhiên, ở đây tôi xin giới thiệu tổng quát như sau:

01. Giáo lý chủ yếu

Kinh Pháp Hoa có ba chủ ý chính:

1.1 Tuyên bố hết thảy chúng sanh đều có Phật tính và đều có khả năng thành Phật, dù chúng sanh đó phạm vào các tội cực ác, nhưng Phật tính cũng không mất, hễ có điều kiện thì họ cũng sẽ thành Phật như thường.

1.2 Tuyên bố pháp Nhất Thừa là con đường duy nhất để thành tựu Phật quả. Và chư Phật xuất thế là chỉ vì mục đích này, ngoài mục đích này không có mục đích nào khác.

1.3 Tuyên bố pháp Tam Thừa là phương tiện cho bước đầu giáo hóa. Phật thừa mới là chủ đích hoằng pháp của Phật.

02. Bố cục

Hiện ở Đại Chính Tân Tu, ta có ba bản dịch Pháp Hoa:

2.1 Diệu Pháp Liên Hoa Kinh, do Ngài La Thập dịch, gồm có 28 phẩm, 7 cuốn.

Nhưng, nguyên bản dịch của Ngài La Thập 406 T.L, chỉ có 27 phẩm.

Năm 475 T.L, Pháp Hiển du hành Ấn Độ, đến Khotan, ông tìm thấy phẩm Devadatta (Đề Bà Đạt Đa) bằng Phạn văn và ông đem bản Phạn văn này về nhờ Pháp Ý người Ấn phiên dịch sang Hán, và sau đó bổ sung vào bản Pháp Hoa nguyên dịch của Ngài La Thập, khiến bản dịch này có đủ 28 phẩm như hiện nay.

Lại nữa, ở phẩm Phổ Môn, bản dịch của Ngài La Thập do thế hệ sau bổ sung phần thi kệ.

Và như vậy, Pháp Hoa 28 phẩm, được những thế hệ sau bổ sung đầy đủ được xem là định bản và phần nhiều các nhà Phật học Pháp Hoa căn cứ vào định bản này để chú giải và phổ biến.

2.2 Chánh Pháp Hoa kinh, do Ngài Trúc Pháp Hộ dịch, 286 T.L, gồm có 10 cuốn, 27 phẩm. Trong đó không có phẩm Đề Bà Đạt Đa và cũng không có phần thi kệ của phẩm Phổ Môn.

2.3 Thiêm Phẩm Diệu Pháp Liên Hoa Kinh, do Ngài Xà Na Quật Đa và Cấp Đa dịch, 601 T.L, gồm có 7 cuốn, 27 phẩm.

Trong đó, không có phẩm Đề Bà Đạt Đa, nhưng phẩm Phổ Môn có phần kệ tụng.

Lại nói thêm, Phạn văn bằng Devanagari hiện có ở Buddhist Sanskrit Texts No 6, cũng không có phẩm Đề Bà Đạt Đa, nhưng phẩm Phổ Môn có phần thi kệ và chỉ có 27 phẩm.

Ngài Trí Khải (538-597) -Tổ sư Thiên Thai Tông Trung Hoa, đã căn cứ Pháp Hoa 28 phẩm của Ngài La Thập để chia bố cục kinh Pháp Hoa có hai phần: tích môn và bản môn.

*Tích môn là khía cạnh, dấu tích, khía cạnh lịch sử.

Mười bốn phẩm đầu nói về tích môn hay nói về mặt lịch sử.

Bố cục trong phần Tích môn lại có ba:

*Tự phần: phẩm Tựa.

*Chánh tông phần: Từ phẩm Phương Tiện đến một phần hai phẩm Pháp Sư.

*Lưu thông phần: Từ nửa phẩm Pháp Sư còn lại đến phẩm An Lạc, tức là phẩm thứ 14.

*Phần Tích môn, phẩm Phương Tiện là chủ yếu.

*Bản môn là khía cạnh bản thể, khía cạnh siêu lịch sử:

Mười bốn phẩm sau nói về bản môn.

Mười bốn phẩm sau là nói về báo thân viên mãn của Phật Thích Ca.

Bố cục bản môn cũng có ba phần:

*Tự phần: Nửa phần đầu của phẩm Tùng Địa Dõng Xuất là tựa phần thuộc bản môn.

*Chánh tông phần: Từ nửa phần sau của phẩm Tùng Địa Dõng Xuất đến nửa phần đầu của phẩm Phân Biệt Công Đức là chánh phần thuộc bản môn.

*Lưu thông phần: Từ nửa phần sau của phẩm Phân Biệt Công Đức cho đến phẩm Thường Bất Khinh Bồ Tát là phần nói về công đức lưu thông.

Phẩm Như Lai Thần Lực và phẩm Chúc Lụy là nói về Pháp lưu thông.

Các phẩm còn lại là nói về hạnh nguyện lưu thông.

Trong bản môn, phẩm Như Lai Thọ Lượng là chủ yếu.

Ngoài hai bố cục ấy, có vị đề nghị thêm phần hạnh môn Pháp Hoa.1 Nghĩa là bố cục kinh Pháp Hoa có ba phần gồm: tích môn, bản môn và hạnh môn.

Ngoài những phân chia bố cục kinh Pháp Hoa ở trên. Tôi xin đóng góp thêm cho sự phân chia bố cục này như sau:

* Phẩm Tựa là phần giới thiệu tổng quát về giáo, hạnh, nguyện, quả và đại nguyện của kinh Pháp Hoa.

* Từ phẩm Phương Tiện đến phẩm An Lạc Hạnh, là nói về giáo và hạnh của Pháp Hoa.

Giáo Pháp Hoa là từ phẩm Phương Tiện cho đến phẩm Thọ Học Vô Học Nhân Ký.

Hạnh Pháp Hoa là từ phẩm Pháp Sư đến phẩm An Lạc Hạnh.

* Từ phẩm Tùng Địa Dõng Xuất đến phẩm Thường Bất Khinh Bồ Tát là nguyện và quả Pháp Hoa.

- Nguyện Pháp Hoa là phẩm Tùng Địa Dõng Xuất.

- Quả Pháp Hoa là từ phẩm Như Lai Thọ Lượng đến phẩm Thường Bất Khinh Bồ Tát.

* Những phẩm còn lại là nói về Đại nguyện Pháp Hoa. Nghĩa là nguyện yểm trợ và hoằng truyền kinh Pháp Hoa trong mọi thời gian, trong mọi không gian và trong mọi hình thức.

03. Nội dung

Kinh Pháp Hoa bản dịch của Ngài La Thập có 28 phẩm, ý chính của mỗi phẩm xin tóm lược như sau:

Phẩm Tựa

Giới thiệu tổng quát về giáo, hạnh, nguyện, quả và đại nguyện của kinh Pháp Hoa.

Đức Phật đã giới thiệu trực tiếp kinh Pháp Hoa cho hội chúng tại đỉnh Linh Sơn bằng ánh sáng của thiền định.

Sau đó, Ngài Di Lặc phát khởi nhận thức bằng ngôn ngữ quy ước của con người. Và Ngài Văn Thù Sư Lợi đã giới thiệu tổng quát Pháp Hoa cho hội chúng bằng ngôn ngữ trải nghiệm của chính mình.

Phẩm Phương Tiện

Đức Phật Thích Ca chính thức nói kinh Pháp Hoa, có bốn điểm chủ yếu như sau:

a. Đức Phật Thích Ca khẳng định sự có mặt của chư Phật trong cuộc đời là chỉ làm một việc duy nhất là: “Vì muốn khai mở sự hiểu biết của Phật cho chúng sanh, khiến cho họ thành tựu sự thanh tịnh mà có mặt trong đời; vì muốn chỉ bày sự hiểu biết của Phật cho chúng sanh mà hiện ra trong đời; vì muốn chúng sanh chứng ngộ sự hiểu biết của Phật mà hiện ra trong đời và vì muốn chúng sanh thể nhập con đường hiểu biết của Phật mà hiện ra trong đời”.

b. Đức Phật nói với Tôn giả Xá Lợi Phất rằng: “Chỉ có một việc thường làm của các Đức Như Lai là giáo hóa Bồ Tát; và chỉ sử dụng sự thấy biết của Phật để chỉ bày cho chúng sanh giác ngộ mà thôi; và cũng chỉ có sử dụng duy nhất Phật Thừa để thuyết pháp cho chúng sanh, nên ngoài Phật Thừa không có một Thừa nào khác. Chư Phật mười phương cũng đều là như vậy”.

c. Đức Phật lại nói với Tôn giả Xá Lợi Phất rằng: “Nếu ai là đệ tử của Như Lai, tự cho mình là A La Hán, là Độc Giác mà không nghe, không biết rằng, các Đức Như Lai, Đấng Giác Ngộ chỉ có một việc là giáo hóa Bồ Tát, thì những vị ấy không phải là A La Hán, không phải là Độc Giác, không phải là đệ tử của Đức Như Lai”.

d. Đức Phật nói với Tôn giả Xá Lợi Phất rằng: “Pháp của Như Lai thành tựu, pháp ấy khó hiểu và hiếm có bậc nhất, chỉ có Như Lai và Như Lai mới có khả năng thấu triệt thực tướng của các pháp. Nghĩa là tướng các pháp là như vậy; tính là như vậy; thể là như vậy; năng lực là như vậy; tác dụng là như vậy; nhân là như vậy; duyên là như vậy; quả là như vậy; báo là như vậy; gốc rễ ngọn ngành tuyệt đối bình đẳng là như vậy”.2

Bốn điểm này là chủ yếu của phẩm Phương Tiện mà cũng là chủ yếu của kinh Pháp Hoa.

Nên, khi Đức Phật nói xong bốn điểm này là Ngài đã nói xong kinh Pháp Hoa cho những đối tượng đương cơ.

Những phẩm tiếp theo là diễn giảng rộng rãi mà không phải là then chốt.

Phẩm Thí Dụ

Phẩm này có ba điểm chủ yếu như sau:

a. Nói về sự tin hiểu của Tôn giả Xá Lợi Phất với pháp Nhất Thừa.

Tôn giả Xá Lợi Phất đã phát biểu sự tin hiểu đối với pháp Nhất Thừa qua hai ý như sau:

*Ý thứ nhất:

Tôn giả Xá Lợi Phất đã bạch với Đức Thế Tôn rằng: “Con từ trước đến nay, suốt từ ngày liền đêm luôn luôn tự khắc trách. Nhưng hôm nay, từ Đức Thế Tôn con lại được nghe giáo pháp mà trước đó chưa từng nghe và chưa từng có, mọi nghi ngờ trong lòng con giờ đây dứt sạch, thân tâm được thư thái ổn định.

Ngày nay, con mới biết mình là Phật tử chân thật, sinh ra từ giáo huấn của Ngài, hóa sanh từ chánh pháp của Ngài và được dự phần vào chánh pháp của Phật”.3

*Ý thứ hai:

Tôn giả bạch với Đức Thế Tôn trong bài kệ tụng như sau:

“Con quyết định làm Phật

Được trời, người cung kính

Chuyển pháp luân vô thượng

Giáo hóa các Bồ Tát”.4

Phát biểu hai ý này, chứng tỏ Tôn giả Xá Lợi Phất đã lãnh hội được pháp Nhất Thừa mà Đức Phật đã dạy trực tiếp cho Tôn giả ở phẩm Phương Tiện.

b. Do lãnh hội được pháp Nhất Thừa, nên Tôn giả đã được Đức Phật thọ ký thành Phật trong tương lai.

Và trước khi thọ ký, Đức Phật đã nhắc lại bản nguyện bồ đề của Tôn giả vốn đã từng phát nguyện và đã tu học dưới sự dìu dắt của Ngài từ vô lượng kiếp trước.

Sau khi Đức Phật đã nhắc cho Tôn giả Xá Lợi Phất nhớ lại bản nguyện Bồ Tát của mình và liền thọ ký cho Tôn giả thành Phật trong tương lai.

Việc Đức Phật thọ ký cho Tôn giả Xá Lợi Phất, là chủ ý chính của phẩm này.

c. Đức Phật tiếp tục hiển thị giáo lý Nhất Thừa qua thí dụ nhà lửa và ba xe cho các vị Đại A La Hán như Đại Mục Kiền Liên, Đại Ca Diếp, Tu Bồ Đề và Ca Chiên Diên cũng như nhiều vị Thanh Văn A La Hán khác trong hội chúng.

Đây chỉ phần minh họa.

Phẩm Tín Giải

Chủ yếu của phẩm này là nói hàng Thanh Văn tin và hiểu pháp Nhất Thừa của Đức Phật dạy qua pháp dụ nhà lửa và ba xe.

Do đó, họ nhận ra Tam Thừa là phương tiện và những gì họ chứng đắc bấy lâu nay đều là do Phật phương tiện để dạy pháp Nhất Thừa, khiến họ phải đạt tới Niết Bàn của Phật.

Họ rất cảm kính ơn đức giáo hóa của Phật.

Làm Phật là việc họ không bao giờ dám nghĩ tới mà nay họ lại được. Họ được là nhờ phương tiện khéo léo của Phật.

Và để chứng minh cho sự tin hiểu của họ đối với pháp Nhất Thừa là cứu cánh, Tam Thừa là phương tiện, họ đã đưa ra ví dụ trưởng giả và gã cùng tử.

Phẩm Dược Thảo

Chủ yếu của phẩm này, Đức Phật dùng thí dụ “cỏ thuốc” để dụ cho Tam Thừa là từ Nhất Thừa mà biểu hiện.

Và ngay từ buổi đầu, Đức Phật đã thuyết pháp Nhất Thừa một cách bình đẳng, nhưng do căn cơ của người nghe không đồng, nhân duyên tu học khác nhau, thành ra có sự sai biệt.

Và dù có sai biệt thế nào đi nữa, thì Đức Như Lai vẫn sử dụng mọi phương tiện để thuyết pháp thích hợp, khiến cho tất cả sự tu học rốt cùng đều thành tựu Phật đạo.

Nên, ví dụ “cây cỏ” là để minh họa cho chủ ý này.

Phẩm Thọ Ký

Chủ yếu của phẩm này là Đức Phật thọ ký cho bốn vị Đại A La Hán đứng đầu chúng Thanh Văn, để xác quyết Niết Bàn A La Hán mà những vị này chứng đắc từ trước đến giờ chưa phải là chân thật, chỉ là phương tiện đối cơ giáo hóa của Ngài.

Niết Bàn của Phật mới là chân thật. Và Niết Bàn ấy, chỉ đạt được bằng con đường Bồ Tát hạnh mà không phải là Thanh Văn hạnh.

Nên, ở phẩm này Đức Phật nói pháp Nhất Thừa bằng chính hành động thọ ký của Ngài, và những vị được thọ ký này, tin và hiểu pháp Nhất Thừa một cách vững chãi bằng chính hành động tiếp nhận sự thọ ký ấy từ Đức Thế Tôn một cách thành khẩn.

Phẩm Hóa Thành Dụ

Chủ yếu của phẩm này là Đức Phật trình bày giáo lý Nhất Thừa cho hàng Thanh Văn qua nhân duyên.

Nghĩa là nhân duyên thầy-trò, thân hữu liên hệ với nhau đối với pháp Nhất Thừa từ Đức Phật Đại Thông Trí Thắng đã trải qua cách đây “tam thiên trần điểm kiếp”.

Và từ đó, Đức Phật đã sử dụng phương tiện của Nhất Thừa để dìu dắt hàng đệ tử, khiến cho tất cả đều chứng nhập Nhất Thừa, hiện nay phương tiện ấy vẫn đang còn tiếp tục sử dụng.

Thí dụ, Hóa thành là minh họa chủ ý này. Và qua thí dụ này, Đức Phật chính thức xác định, Niết Bàn của A La Hán là do Ngài phương tiện thiết lập, nay đã đúng lúc cần phải phế bỏ để tiến tới Niết Bàn đích thực của Phật.

Phẩm Ngũ Bách Đệ Tử Thọ Ký

Chủ yếu của phẩm này là Đức Phật tiếp tục dạy pháp Nhất Thừa cho 500 đệ tử Thanh Văn bằng chính hành động thọ ký của Ngài.

Và Đức Phật xác định rằng, những đệ tử Thanh Văn được thọ ký này, họ là “nội bí Bồ tát, ngoại hiện Thanh văn”. Họ cũng đã từng phát khởi đại nguyện Bồ Tát, họ đã từng làm các Phật sự với tâm nguyện Bồ Tát, nhưng đến nay họ quên mất, tưởng hạnh Thanh Văn là thật.

Do đó, Đức Phật đã nhắc nhở cho họ nhớ lại bản nguyện Bồ Tát của họ. Và khi họ nhớ lại đại nguyện Bồ Tát của họ là họ liền được Phật thọ ký thành Phật trong tương lai.

Nên, phẩm này Đức Phật thuyết pháp Nhất Thừa cho Thanh Văn bằng cách nhắc nhở họ nhớ lại đại nguyện Bồ Tát của họ.

Và quý vị này đã nhớ lại bản nguyện của mình, bằng cách đưa ra ví dụ “hạt ngọc minh châu nằm sẵn trong chéo áo” để ví rằng, tu tập mà quên mất đại nguyện Bồ Tát thì nghèo, nhớ lại bản nguyện Bồ Tát là tức khắc trở thành giàu có.

Ví như gã nghèo do quên mất “hạt minh châu trong chéo áo” đã trở nên nghèo cùng, có người chỉ cho liền nhớ lại và đem ra tiêu dùng thì trở thành kẻ giàu có.

Phẩm Thọ Học Vô Học Nhân Ký

Chủ yếu phẩm này, Đức Phật tiếp tục giảng pháp Nhất Thừa bằng chính hành động thọ ký cho những vị đã hoàn tất hay chưa hoàn tất pháp học Thanh Văn.

Ngài thọ ký bằng cách nêu rõ bản hạnh và gọi tên từng vị để thọ ký tương lai thành Phật, như trường hợp Tôn giả A Nan và La Hầu La.

Tôn giả A Nan đã từng duy trì kho tàng chánh pháp của chư Phật quá khứ, hiện đang tiếp tục và sẽ tiếp diễn đến chư Phật trong tương lai.

Tôn giả La Hầu La bản hạnh đã từng làm trưởng tử của các Đức Như Lai, khi chưa xuất gia trong quá khứ, hiện tại cũng đang như vậy và tương lai cũng sẽ tiếp tục như vậy.

Nên, phẩm này Đức Phật lại tiếp tục nêu rõ bản hạnh, bản nguyện của các vị Thanh Văn để thọ ký, bằng cách biệt ký hay tổng ký.

Hai ngàn vị còn lại Đức Phật cũng đã tổng thọ ký cho họ đều thành Phật tương lai.

Như vậy, ta thấy từ phẩm 2 đến phẩm 9 của kinh Pháp Hoa, Đức Phật đã có ba cách trình bày pháp Nhất Thừa.

*Cách một: Nói thẳng về giáo pháp Nhất Thừa cho hàng Thanh Văn thượng căn, tiêu biểu là Tôn giả Xá Lợi Phất.

*Cách hai: Nói pháp Nhất Thừa cho Thanh Văn trung căn qua thí dụ, như các Tôn giả Đại Mục Kiền Liên, Tu Bồ Đề, Đại Ca Diếp, Ca Chiên Diên.

*Cách ba: Nói pháp Nhất Thừa cho Thanh Văn hạ căn qua nhân duyên, như Tôn giả Phú Lâu Na, Kiều Trần Như,… cho đến bao gồm cả những vị đã hoàn tất hay chưa hoàn tất pháp học Thanh Văn.

Tám phẩm này, đã nói lên việc sử dụng phương tiện của Nhất Thừa để giáo hóa hàng Thanh Văn thừa, khiến tất cả đều quy về Nhất Thừa của Phật đã thành công.

Phẩm Pháp Sư

Chủ yếu của phẩm này là nói về phẩm hạnh hay là căn bản Giới Định Tuệ của một vị Pháp sư Pháp Hoa.

Đối với phẩm hạnh, vị Pháp sư phải có khả năng thọ trì, đọc tụng, diễn giảng kinh Pháp Hoa.

Đối với căn bản Giới Định Tuệ, vị Pháp sư phải có đầy đủ ba chất liệu:

1. Giới căn bản của Pháp Hoa là bản nguyện đại bi.

2. Định căn bản của Pháp Hoa là tâm nhu hòa nhẫn nhục.

3. Tuệ căn bản của Pháp Hoa là phải thấy rõ Tánh Không ở nơi hết thảy pháp.

Đó là những nội dung chủ yếu của phẩm này.

Phẩm Hiện Bảo Tháp

Việc hiện bảo tháp và xuất hiện toàn thân xá lợi của Phật Đa Bảo là chủ yếu nói lên hạnh nguyện Pháp Hoa.

Hạnh nguyện ấy là bất diệt giữa các pháp đang sinh diệt.

Và bảo tháp cũng như toàn thân xá lợi của Đức Phật Đa Bảo xuất hiện để làm chứng cứ, pháp Nhất Thừa do Đức Phật Thích Ca tuyên thuyết là đúng bản hạnh và nguyện của chư Phật. Pháp ấy là chân thật bất diệt, khuyến khích thính chúng phát tâm tu tập, giữ gìn và truyền bá khắp nơi.

Đó là chủ yếu của phẩm này.

Phẩm Đề Bà Đạt Đa

Phẩm này trình bày pháp Nhất Thừa là bình đẳng. Không những bình đẳng giữa người thiện và người ác, giữa người thân và người thù, giữa nam và nữ mà còn bình đẳng giữa các chủng loại khác nhau.

Nên, Đức Phật thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa thành Phật, mặc dù hiện tại Đề Bà Đạt Đa là người gây nhiều độc ác và chống đối Đức Phật kịch liệt.

Tuy vậy, Đức Phật biết Phật tính nơi Đề Bà Đạt Đa vẫn nguyên vẹn, bản hạnh Pháp Hoa nơi Đề Bà Đạt Đa không mất, nếu hội đủ nhân duyên thì tất cả đều được phục hồi nguyên vẹn. Nên đây là điểm chủ yếu mà Đức Phật thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa thành Phật trong tương lai.

Trước khi thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa thành Phật, Đức Phật còn nói: “Đề Bà Đạt Đa là người bạn tốt của Ngài, nhờ người bạn này mà Ngài đã thành tựu sáu pháp ba la mật, bốn tâm vô lượng, ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp,…”.5

Và sau khi thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa xong, Đức Phật còn nói cho đại chúng biết: “Nếu ai nghe được phẩm Đề Bà Đạt Đa trong kinh Pháp Hoa này mà tâm thanh tịnh, tin tưởng kính trọng, không nghi ngờ, không lầm lẫn, thì người ấy sẽ không sa vào các ác đạo mà thường sinh ra trước mặt chư Phật mười phương. Và sinh ở đâu cũng thường được nghe kinh Pháp Hoa. Sinh trong nhân loại hay chư thiên thì được hưởng sự yên vui vi diệu, và nếu sinh trước mặt chư Phật thì hóa sinh từ hoa sen”.6

Thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa và nói lời khuyến khích xong, Đức Phật lại chứng minh việc Long nữ thành Phật là do hạnh nguyện hoằng truyền kinh Pháp Hoa của Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi tại cung rồng Diêm Hải.

Dù là kẻ cực ác, nhưng đã từng có bản hạnh Nhất Thừa, thì vẫn có đầy đủ điều kiện căn bản để thành Phật. Và cho dù loài súc sanh nữ, nhưng đã có căn duyên với Pháp Hoa và đã nỗ lực thực hành cũng như hoằng truyền kinh ấy, thì việc thành Phật không phải là chuyện xa lạ mà nó sẽ xảy ra ngay trước mặt.

Đó là những chủ ý của phẩm này.

Phẩm Khuyến Trì

Chủ yếu của phẩm này là khuyến khích duy trì và phát khởi hạnh nguyện hoằng truyền kinh Pháp Hoa.

Bồ Tát Dược Vương và tùy thuộc đã phát khởi hạnh nguyện hoằng truyền Pháp Hoa vào thời đại chúng sanh xấu ác.

Các vị Đại A La Hán và tất cả Thanh Văn đã được thọ ký và phát khởi hạnh nguyện hoằng truyền kinh Pháp Hoa ở cõi nước khác.

Các Tỷ khưu ni được Phật thọ ký ở phẩm này cũng phát nguyện hoằng truyền kinh Pháp Hoa ở cõi khác.

Trước khi thọ ký cho tất cả Tỷ khưu ni, Đức Phật gọi bà Kiều Đàm Di (bà Ma Ha Bà Xà Bà Đề) mà nói rằng:

“Này Kiều Đàm Di! Trước đó Như Lai đã nói tổng quát rằng, hết thảy Thanh Văn đều đã thọ ký”.7

Với sự thọ ký này, gọi là “tổng ký”, tức là thọ ký hết thảy hàng Thanh Văn đều được thành Phật tương lai, kể cả năm ngàn người Thanh Văn tăng thượng mạn bỏ hội chúng ra về từ buổi đầu.

Đến phẩm này họ cũng được Đức Phật “tổng ký” và đều khuyến khích phát khởi hạnh nguyện Bồ Tát bằng cách hoằng truyền kinh Pháp Hoa.

Và quan trọng nhất của phẩm này là các Bậc Đại sĩ phát nguyện hoằng truyền kinh Pháp Hoa vào thời đại xấu ác, với sứ mệnh đầy đủ ba tính chất gồm: từ bi, nhẫn nhục và không tiếc thân mạng.

Phẩm An Lạc Hạnh

Chủ yếu phẩm này là nói hạnh Pháp Hoa phải có mặt trong đời sống của người hoằng truyền.

Phải hoằng truyền Pháp Hoa chính bằng đời sống mà không phải là một mớ lý thuyết suông.

Và đời sống ấy phải thể hiện qua bốn mặt gồm:

- Thân hành Pháp Hoa.

- Khẩu hành Pháp Hoa.

- Ý hành Pháp Hoa.

- Nguyện hành Pháp Hoa.

Sống đời Pháp Hoa như thế sẽ đạt tới thành quả lớn, sẽ được hiến tặng tuệ giác như Đấng Pháp Vương, giống như Vua ở đời hiến tặng hạt minh châu trên búi tóc cho những quân sĩ chiến thắng.

Do đó, phẩm này chủ ý là nói người nào đã phát nguyện hoằng truyền kinh Pháp Hoa thì người đó phải có đời sống ấy.

Phẩm Tùng Địa Dõng Xuất

Nội dung của phẩm này có những điểm như sau:

1. Đức Phật Thích Ca từ chối sự phát nguyện nhiệt tình hoằng truyền kinh Pháp Hoa ở thế giới này của những vị Bồ Tát từ thế giới khác.

Đức Phật từ chối sự phát nguyện của các vị Bồ Tát ấy là tại bởi các vị Bồ Tát ấy chưa có kinh nghiệm đối với chúng sanh nơi thế giới này để hoằng truyền kinh Pháp Hoa có hiệu quả.

Chúng sanh ở thế giới này được hình thành từ năm sự dơ bẩn và họ thường biểu hiện những sự dơ bẩn ấy trong đời sống của họ, bởi vậy những vị Bồ Tát từ thế giới khác không đủ năng lực kham nhẫn để hoằng truyền kinh Pháp Hoa ở thế giới này.

Năm sự dơ bẩn ấy gồm:

- Kiếp trược: Thời đại vẩn đục, nghĩa là thời đại của sự hoại diệt.

- Kiến trược: Sự hiểu biết của họ rất thấp kém và vẩn đục.

- Phiền não trược: Tâm lý vẩn đục và thấp kém.

- Chúng sanh trược: Đời sống và hành xử với nhau hết sức thấp kém, vẩn đục.

- Mạng trược: Đời sống của họ rất ngắn ngủi, nhưng họ lại nuôi dưỡng và bảo vệ đời sống ấy bằng những hành động hết sức kém cỏi.

2. Các vị Bồ Tát từ lòng đất của thế giới này vọt lên, là những vị Bồ Tát đã từng trải nghiệm với những khổ đau của thế giới này, đã từng lăn lộn với năm sự vẩn đục ấy, và từ đó họ tôi luyện hạnh nguyện để vượt ra. Họ vượt ra từ những trải nghiệm khổ đau của chính họ và từ những tác động khổ đau ở nơi thế giới này.

Các vị Bồ Tát ấy gồm có bốn chúng:

Chúng thứ nhất là do Bồ Tát Thượng Hạnh dẫn đầu.

Chúng này đã vượt lên đỉnh cao của tuệ giác từ sự quán chiếu khổ đau của chính mình và của chúng sanh ở nơi thế giới mà mình đang cộng trú để phát khởi hạnh nguyện rộng lớn là: “Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành = Phật đạo không gì hơn, thề nguyện đều viên thành”, nên chúng Bồ Tát này, gọi là chúng Bồ Tát do Thượng Hạnh dẫn đầu.

Chúng thứ hai là do Bồ Tát Vô Biên Hạnh dẫn đầu.

Chúng này đã vượt ra khỏi sự khổ đau do ngu dốt của chính mình, và sự khổ đau cũng như sự ngu dốt của thế giới mà mình đang cộng trú, để thành tựu tuệ giác vô thượng bằng sự phát khởi hạnh nguyện rộng lớn là: “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học = pháp môn không kể xiết, thề nguyện đều tu học”, nên chúng Bồ Tát này, gọi là chúng Bồ Tát do Vô Biên Hạnh dẫn đầu.

Chúng thứ ba là do Bồ Tát Tịnh Hạnh dẫn đầu.

Chúng này vượt ra khỏi khổ đau của cá nhân và cộng đồng từ những tập khởi ô nhiễm của môi trường tâm thức cá nhân và xã hội, để thành tựu tuệ giác vô thượng, bằng sự phát khởi hạnh nguyện rộng lớn là: “Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn = phiền não không cùng tận, thệ nguyện đều dứt sạch”, nên chúng Bồ Tát này, gọi là chúng Bồ Tát do Tịnh Hạnh dẫn đầu.

Và chúng Bồ Tát thứ tư do Bồ Tát An Lập Hạnh dẫn đầu.

Chúng này thiết lập hạnh an lạc một cách vững chãi từ sự chấm dứt khổ đau, do sự phát khởi hạnh nguyện rộng lớn là: “Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ = chúng sanh không số lượng, thệ nguyện đều độ khắp”, nên chúng Bồ Tát này gọi là chúng Bồ Tát do An Lập Hạnh dẫn đầu.

Bốn chúng Bồ Tát này do Đức Phật Thích Ca huấn luyện từ trong lò lửa khổ đau của thế giới này, nên họ mới đủ mọi năng lực để phát nguyện hoằng truyền kinh Pháp Hoa cho chúng sanh ở nơi thế giới này, nhằm chuyển hóa Khổ đế của thế giới này thành An Lập Hạnh, chuyển hóa Tập đế của thế giới này thành Tịnh Hạnh, chuyển hóa Đạo đế ở nơi thế giới này thành Vô Biên Hạnh và Diệt đế ở nơi thế giới này thành Thượng Hạnh.

Đó là chủ ý của phẩm này, và do chủ ý thâm sâu, vi diệu và siêu việt như vậy, làm cho hội chúng kinh ngạc, khiến Bồ Tát Di Lặc phát khởi thỉnh vấn, làm duyên khởi để Đức Phật dạy phẩm Như Lai Thọ Lượng.

Phẩm Như Lai Thọ Lượng

Phẩm này nói về báo thân viên mãn của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Báo thân ấy không bị sinh diệt chi phối, bởi vì đó là kết quả từ hạnh nguyện Pháp Hoa tạo thành, đã từ vô lượng kiếp.

Đức Phật Thích Ca lịch sử đang nói Pháp Hoa bằng trực tiếp, bằng thí dụ, bằng nhân duyên và thọ ký cho hết thảy hàng Thanh Văn thành Phật trong tương lai ấy, là từ nơi Phật báo thân viên mãn này mà biểu hiện.

Các vị Bồ Tát từ lòng đất vọt lên cũng do từ báo thân viên mãn vô lượng thời gian này giáo hóa mà tạo nên.

Do đó, báo thân của Phật Thích Ca không hề nhập diệt, vẫn luôn luôn thường trú. Và làm căn bản cho mọi ứng hóa thân của Phật Thích Ca biểu hiện cùng một lúc mà có mặt khắp mọi không gian để thuyết giảng Pháp Hoa cho hết thảy chúng sanh khắp cả vô biên thế giới.

Đây là điểm chủ yếu của phẩm này, nên phẩm này là điểm sâu thẳm, là bản thể thâm diệu của các phẩm Pháp Hoa được Đức Phật diễn nói từ trước và là căn bản tạo nên các thành quả của Pháp Hoa và đại nguyện của Pháp Hoa ở các phẩm về sau.

Phẩm Phân Biệt Công Đức

Chủ yếu của phẩm này là nói về thành quả tốt đẹp do tin và hiểu đối với báo thân viên mãn không sinh diệt của Phật từ hạnh nguyện Pháp Hoa đem lại.

Nên, phẩm này đặc biệt nhấn mạnh đến đức tin Pháp Hoa.

Phẩm Tùy Hỷ Công Đức

Phẩm này chủ yếu là nói thành quả hay phước báo tốt đẹp của người tùy hỷ đối với kinh Pháp Hoa.

Thành quả ấy là thành quả tốt đẹp đối với tất cả tướng hảo của loài người. Người ấy có đầy đủ tiện nghi đi lại, có vị trí cao đẹp trong cõi nhân thiên và đời sống sinh ra trong môi trường của các vị Bồ Tát có pháp Tổng Trì tối thượng.

Phẩm Pháp Sư Công Đức

Chủ yếu phẩm này là nói những thành quả tốt đẹp đối với sáu căn của vị Pháp sư Pháp Hoa, do công phu tu tập, thọ trì, đọc tụng, diễn giảng, ấn hành kinh Pháp Hoa mà đem lại.

Phẩm Thường Bất Khinh Bồ Tát

Chủ ý của phẩm này là nói về thành quả tốt đẹp do thực hành hạnh nguyện Pháp Hoa đem lại của Đức Phật Thích Ca.

Tiền thân của Đức Phật Thích Ca là Bồ Tát Thường Bất Khinh.

Vị Bồ Tát ấy, đã phát nguyện thọ trì kinh Pháp Hoa từ Đức Phật Oai Âm Vương đã trải qua vô lượng kiếp cho đến ngày nay chưa hề gián đoạn.

Bởi vậy, báo thân bất hoại, siêu việt thời gian của Phật Thích Ca là do từ hạnh nguyện Pháp Hoa này mà tạo thành, và hiện thân Đức Phật Thích Ca có đầy đủ ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp đang thuyết Pháp Hoa cho hội chúng tại đỉnh Linh Sơn, đang đưa Tam Thừa trở về với Nhất Thừa và đang thọ ký cho hết thảy Thanh Văn thành Phật, đó là thành quả từ hạnh nguyện Pháp Hoa của Bồ Tát Thường Bất Khinh này.

Do đó, phẩm này là nói hạnh nguyện lâu nhất, nhẫn nhục và kiên trì nhất của Pháp Hoa và là thành quả cao nhất của hạnh nguyện ấy.

Phẩm Như Lai Thần Lực

Chủ yếu của phẩm này là nói về sự yểm trợ cho những ai thực hành đời sống Pháp Hoa và phát khởi đại nguyện hoằng truyền đời sống ấy của Như Lai bằng năng lực thần thông.

Như Lai thần lực là thần lực được biểu hiện từ nơi Như Lai thọ lượng, nghĩa là từ nơi báo thân bất hoại siêu việt thời gian và không gian mà biểu hiện thần lực.

Thần lực ấy có bốn điểm như sau:

1. Thần lực đưa ra tướng lưỡi rộng dài đến Phạm thiên:

Đức Thế Tôn biểu hiện thần lực này là để hiển thị cho đại chúng biết rằng: Những gì Đức Như Lai thuyết giáo từ khi chuyển pháp luân tại Vườn Nai cho đến bây giờ là xuyên suốt chân thật – chỉ nói một lời.

Lại nữa, những gì mà Như Lai trình bày trong kinh Pháp Hoa này, từ phẩm Phương Tiện đến phẩm Như Lai Thần Lực này là pháp Nhất Thừa xuyên suốt thống nhất.

Và lại nữa, pháp Nhất Thừa mà Như Lai vừa trình bày cho hội chúng đó cũng chỉ là một lưỡi, một lời, đúng như một lưỡi, một lời của chư Phật mười phương và ba đời.

Chư Phật phân thân, từ báo thân không sinh diệt đang hoằng truyền Pháp Hoa khắp cả mười phương cũng chỉ nói một lưỡi, nói một lời, Nhất Thừa là chân thật, Tam Thừa là phương tiện.

Và chỉ có lời nói chân thật ấy, mới là sức mạnh phi thường để yểm trợ cho những ai phát nguyện sống đời sống Pháp Hoa và hoằng truyền đời sống ấy.

2. Hết thảy lỗ chân lông của Như Lai đều phóng ra vô lượng, vô biên ánh sáng có màu sắc và chiếu soi khắp các thế giới trong mười phương:

Đức Thế Tôn biểu hiện thần lực này để hiển thị rằng, chân lý là tỏa sáng cùng khắp mọi nơi và bất diệt.

Và chỉ có chân lý mới có sức mạnh phi thường xóa tan ảo vọng, để yểm trợ cho những ai nguyện sống đời sống Pháp Hoa và hoằng truyền đời sống ấy.

3. Chư Phật phân thân, đằng hắng cùng một lúc:

Thần lực này của chư Phật, nhằm hiển thị rằng: Phật báo thân và chư Phật phân thân bất cứ thời gian nào và không gian nào, cũng cùng một phát nguyện thống nhất. Sống bằng đời sống kinh Pháp Hoa và phát nguyện hoằng truyền kinh ấy.

Và đồng thời phát nguyện yểm trợ cho những ai đang hành Pháp Hoa và hoằng truyền pháp ấy.

Và như vậy, chỉ có nguyện lực thống nhất mới có sức mạnh phi thường để yểm trợ người có đời sống Pháp Hoa và hoằng truyền pháp ấy.

4. Chư Phật búng tay cùng lúc:

Thần lực này của chư Phật, nhằm hiển thị rằng, mọi hoạt dụng của Phật báo thân và chư Phật phân thân là thống nhất với nhau, đối với pháp Nhất Thừa.

Và như vậy, chỉ có hoạt dụng thống nhất đối với Phật Thừa, mới có năng lực phi thường để bảo chứng cho những ai sống đời Pháp Hoa và hoằng truyền đời sống ấy.

Đức Như Lai đã sử dụng những thần lực như vậy để yểm trợ cho những vị thực hành đại nguyện Pháp Hoa.

Yểm trợ đại nguyện Pháp Hoa bằng thần lực là chủ yếu của phẩm này.

Phẩm Chúc Lụy

Chúc lụy hay phó chúc hoặc ký thác, phẩm nầy có bốn điểm chủ yếu sau:

1. Trực tiếp phó chúc:

Đức Phật đứng dậy từ pháp tòa, bằng tất cả thần lực, đưa tay xoa đỉnh đầu của các Bồ Tát Đại Sĩ và nói lời phó chúc:

“Pháp Tuệ giác Vô thượng này rất khó được, Như Lai đã trải qua vô số thời gian tu tập mới có được, ngày nay đem giao phó cho quý vị. Quý vị hãy hết lòng truyền bá pháp ấy, làm cho sự lợi ích của pháp ấy tăng lên một cách rộng lớn”.8

Đây là lời phó chúc chính thức của Đức Như Lai đến các vị Bồ Tát Đại Sĩ.

2. Lời căn dặn:

Đức Như Lai căn dặn lời hết sức quan trọng như sau:

“Nếu trong tương lai có người nào tin tưởng được tuệ giác Như Lai, thì quý vị hãy giảng kinh Pháp Hoa này cho họ, khiến cho họ đều đạt được tuệ giác của Như Lai.

Và nếu ai chưa tin tưởng kinh này, thì quý vị nên đem giáo lý sâu xa khác của Như Lai mà trình bày cho họ bằng nhiều cách.

Nếu làm được như vậy là quý vị đã báo đáp được ân đức chư Phật”.

3. Tiếp nhận và phụng hành:

Sau lời phó chúc của Đức Thế Tôn, các vị Bồ Tát Đại Sĩ vui mừng không kể xiết, liền cúi đầu hướng đến Đức Thế Tôn nói lời tín kính và phụng hành như sau:

“Bạch Đức Thế Tôn! Chúng con nguyện xin cùng nhau phụng hành, đúng như lời huấn dụ của Đức Thế Tôn. Xin Đức Thế Tôn đừng lo nghĩ”.

Sau lời thưa tiếp nhận phó chúc của các Bồ Tát Đại Sĩ, việc phó chúc của Đức Thế Tôn đã hoàn thành.

Và những gì Đức Như Lai dạy về giáo, hạnh, nguyện và quả của pháp Nhất Thừa đã thành tựu viên mãn.

4. Thỉnh mời trở về quốc độ:

Sau khi đã hoàn thành mọi thủ tục phó chúc, Đức Thế Tôn thỉnh mời các Đức Phật phân thân trở về quốc độ của mình và cũng thỉnh mời tháp Đức Phật Đa Bảo về chốn cũ.

Trong hội chúng bấy giờ, ai cũng cảm thấy hoan hỷ, vui sướng.

Như vậy, chủ yếu của phẩm này là vừa phó chúc kinh Pháp Hoa cho các vị Bồ Tát Đại Sĩ tiếp tục hoằng truyền và đồng thời cũng tổng kết thuyết pháp hoàn tất pháp Nhất Thừa của Đức Thế Tôn về bốn mặt giáo, hạnh, nguyện và quả.

Còn các phẩm sau của phẩm này là nói về đại nguyện Pháp Hoa của các Đại Bồ Tát.

Phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự:

Chủ ý phẩm này là nói Bồ Tát Dược Vương tu tập đạt được “hiện nhất thiết sắc thân tam muội”, là nhờ nghe kinh Pháp Hoa từ Đức Phật Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức, và đã tinh cần thực hành Pháp Hoa không biết mỏi mệt.

Do tu tập Pháp Hoa mà thành đạt thiền định “hiện nhất thiết sắc thân”, nên Bồ Tát Dược Vương đã đốt thân từ sự thành đạt ấy, để cúng dường chư Phật và kinh Pháp Hoa.

Việc đốt thân cúng dường của Bồ Tát Dược Vương có một ý nghĩa hết sức thâm diệu, đó là dâng hiến toàn vẹn pháp do Bồ Tát chứng ngộ từ đời sống Pháp Hoa lên cúng dường chư Phật, để biểu lộ lòng biết ơn sâu xa đức giáo hóa bằng Pháp Hoa của các Ngài và pháp thâm diệu được chứa đựng trong kinh.

Và một lần khác, Bồ Tát Dược Vương trong quá khứ cũng lại đốt hai cánh tay để cúng dường như vậy.

Bồ Tát đốt thân cúng dường là để khẳng định tự thân thực chứng Pháp Hoa và lại một lần nữa đốt cánh tay cúng dường để khẳng định khả năng hoằng truyền chánh pháp, khiến cho tất cả Thánh giả trong Tam Thừa đều hội nhập Nhất Thừa.

Nên chủ ý của phẩm này là nói lên đại nguyện hoằng truyền kinh Pháp Hoa của Bồ Tát Dược Vương bằng năng lực khổ hạnh qua sự “thiêu thân cúng dường”.

Và chính do sự “thiêu thân cúng dường” ấy là khẳng định, việc do tu tập Pháp Hoa mà thành tựu định “hiện nhất thiết sắc thân” của Ngài là chân thật.

Định “hiện nhất thiết sắc thân” là thứ thiền định có khả năng biểu hiện sắc thân một cách tự tại.

Do có khả năng ấy, nên Bồ Tát mới có khả năng biểu hiện nhiều hình thức, nhiều thân tướng thích hợp để hoằng truyền kinh Pháp Hoa đến với hết thảy mọi hình sắc và mọi giới loại trong mọi không gian mà không lẫn tiếc thân mạng. Sẵn sàng đem thân mạng để phụng sự chánh pháp.

Đó là chủ ý cao nhất của phẩm này.

Phẩm Diệu Âm Bồ Tát

Chủ yếu phẩm này là nói Bồ Tát Diệu Âm hoằng truyền kinh Pháp Hoa qua năng lực của thiền định hiện nhất thiết sắc thân.

Do đạt được thiền định này, nên Bồ Tát Diệu Âm có thể sử dụng mọi thân tướng thích hợp với mọi đối tượng để hoằng truyền kinh Pháp Hoa.

Và do chứng đắc năng lực thiền định này mà Bồ Tát Diệu Âm có thể biểu hiện từ thế giới của Pháp Hoa lý tưởng trở thành thế giới của Pháp Hoa hiện thực, bằng tất cả những năng lực hoạt dụng của đại nguyện qua thiền định.

Phẩm Quán Thế Âm Bồ Tát Phổ Môn

Chủ yếu của phẩm này là nói Bồ Tát Quán Thế Âm hoằng truyền kinh Pháp Hoa bằng tâm đại bi toàn diện.

Toàn diện đối với Pháp: Đối với Pháp, Bồ Tát Quán Thế Âm hoằng truyền Pháp Hoa bằng cách chỉ bày cho hết thảy chúng sanh đều đi vào được cửa “thực tướng của hết thảy pháp”.

Toàn diện đối với Tâm: Đối với Tâm, Bồ Tát Quán Thế Âm hoằng truyền kinh Pháp Hoa bằng cách phát Bồ đề tâm, tu tập Bồ tát hạnh, không còn bất cứ sợ hãi nào đối với các ách nạn.

Toàn diện đối với chủng loại: Bồ Tát Quán Thế Âm hoằng truyền kinh Pháp Hoa sử dụng hết thảy thân, cùng một lúc có thể biến thể cùng khắp để thuyết pháp với thân thể thích ứng với hết thảy chủng loại chúng sanh.

Toàn diện đối với thời gian: Bồ Tát Quán Thế Âm có mặt cùng một lúc khắp mọi thời gian để tuyên dương diệu pháp.

Toàn diện đối với không gian: Bồ Tát Quán Thế Âm cùng một lúc mà Ngài có mặt khắp mọi không gian để giáo hóa chúng sanh bằng tâm Đại bi của Ngài.

Do đó, chủ yếu của phẩm này là nói Bồ Tát Quán Thế Âm hoằng truyền kinh Pháp Hoa bằng tâm Đại bi một cách toàn diện.

Phẩm Đà La Ni

Chủ yếu phẩm này là yểm trợ các vị Pháp sư Pháp Hoa bằng năm thần chú.

Trong năm thần chú yểm trợ ấy, thần chú yểm trợ đáng chú ý nhất là thần chú của quý vị quỷ La sát.

La sát là loài quỷ độc ác ăn thịt người và tàn bạo nhất của thế gian, nhưng khi tất cả họ nghe Đức Phật thuyết giảng kinh Pháp Hoa và năng lực của kinh Pháp Hoa đã đánh thức Phật tính nơi loài quỷ dữ này, khiến Phật tính trong họ sinh khởi và họ đã phát khởi đại nguyện hộ trì vị Pháp sư hoằng truyền kinh Pháp Hoa.

Điều này mới là điểm chủ yếu của phẩm này.

Ở phẩm 12, Đức Phật đã thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa làm Phật là xác nhận Phật tính ở nơi người tạo tội ngũ nghịch, dù đọa địa ngục vô gián, nhưng vẫn không mất, hễ có duyên thì sinh khởi. Cũng ở phẩm này, Đức Phật đã chứng minh cho Long nữ thành Phật, là xác nhận rằng, dù nhân xấu bị đọa làm loài súc sinh, nhưng Phật tính không mất, hễ đủ duyên thì sinh khởi làm Phật. Ở phẩm Đà La Ni này, các quỷ La sát nữ đã phát tâm hộ trì vị Pháp sư hoằng truyền Pháp Hoa bằng thần chú, được Phật ấn chứng. Điều này là minh chứng rằng, dù gieo nhân ác, bị đọa làm loài quỷ dữ, nhưng Phật tính không mất, hễ có đủ cơ duyên thì Phật tính biểu hiện, phát khởi đại nguyện và đều có thể thành Phật trong tương lai.

Vậy, kinh Pháp Hoa không phải chỉ có thần lực chuyển hóa hàng Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát thành Phật, mà còn có thần lực cực kỳ phi thường là chuyển hóa và dìu dắt các loại chúng sanh ở nơi ba ác đạo là địa ngục, ngạ quỷ và súc sanh cũng đều làm Phật nữa.

Đây là điểm độc đáo của kinh Pháp Hoa và là điểm sâu thẳm vi diệu của phẩm này.

Phẩm Diệu Trang Nghiêm Bổn Sự

Chủ yếu của phẩm này là nói kinh Pháp Hoa có năng lực Phật hóa gia đình và Phật hóa xã hội qua nhà nắm quyền lực, bằng đại nguyện Pháp Hoa qua sự tác chứng của bản thân.

Vua Diệu Trang Nghiêm ở trong thân tộc là cha của hai hoàng tử Tịnh Tạng, Tịnh Nhãn và ở mặt xã hội là vua, tức là vị nắm quyền lực cao nhất, nhưng lại là người tôn thờ chủ thuyết sai lầm.

Tịnh Tạng và Tịnh Nhãn biết rõ vai trò của vua cha hết sức quan trọng đối với hạnh phúc của hoàng tộc và xã hội, nếu vua cha tiếp tục đi theo chủ thuyết sai lầm, thì không những bản thân vua cha thiệt hại, mà còn gây thiệt hại lớn lao cho hoàng tộc và xã hội.

Mặc dù hai hoàng tử hết sức thương cha, thương hoàng tộc và nhân dân, nhưng đứng trước tình trạng ấy hết sức khó xử.

Khó xử vì con không thể nào nói đạo đức cho cha, dân không thể nào nói đạo đức cho vua, mà nhất là trong một xã hội gia trưởng và vương quyền, điều ấy lại càng không thể.

Ngôn ngữ điêu luyện và luận lý sắc bén không còn là phương tiện xử lý có hiệu quả trong trường hợp này, biết vậy nên Tịnh Tạng và Tịnh Nhãn đã sử dụng phương tiện thần thông bằng chính bản thân mình đã dày công tu tập và chứng đạt từ Pháp Hoa tam muội và các thiền định khác của Bồ Tát để chuyển hóa tà kiến của vua cha.

Và điều ấy đã thực sự xảy ra.

Vua Diệu Trang Nghiêm nhìn sự biểu hiện phép lạ của hai hoàng tử như vậy, lòng rất hoan hỷ, hướng lên hai vị hoàng tử và hỏi Thầy của hai con là ai. Hai vị hoàng tử trả lời, Thầy của chúng con là Đức Phật Vân Lôi Âm Tú Vương Hoa Trí Như Lai, hiện đang giảng dạy kinh Pháp Hoa. Vua nói, cha muốn yết kiến Ngài, chúng ta nên cùng đi.

Vua Diệu Trang Nghiêm đã đến yết kiến Đức Vân Lôi Âm Tú Vương Hoa Trí Như Lai, được Ngài dạy cho kinh Pháp Hoa, khiến vua vui mừng, phát tâm vô thượng và đã được Đức Phật ấy thọ ký thành Phật trong tương lai.

Vua tu tập Pháp Hoa rất tinh cần và thưa với Đức Vân Lôi Âm Tú Vương Hoa Trí Như Lai rằng: “Hai người con này là Thiện tri thức của con, đã giúp con làm sống dậy những gốc rễ tốt đẹp của con từ đời trước”.

Như vậy, chủ ý của phẩm này là Phật hóa gia đình, Phật hóa nhà nắm quyền lực và xã hội bằng đại nguyện Pháp Hoa, qua phong cách của bậc Thiện tri thức (người bạn tốt và chân tình), có nội dung của tuệ giác Pháp Hoa, mà phương tiện sử dụng không nhất định là thần thông, mà chính là phương tiện trí lực. Ấy là sức mạnh của tuệ giác vận dụng, để thích ứng, làm thay đổi tình trạng tà kiến nơi đối tượng.

Phẩm Phổ Hiền Bồ Tát Khuyến Phát

Bồ Tát Phổ Hiền và vô số Bồ Tát khác từ phương Đông đến đỉnh Linh Sơn để nghe Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giảng kinh Pháp Hoa.

Bồ Tát Phổ Hiền đã thưa với Đức Thế Tôn rằng, sau khi Ngài nhập diệt làm thế nào để được kinh Pháp Hoa?

Đức Phật dạy cho Phổ Hiền Bồ Tát có bốn yếu tố để được Pháp Hoa sau này:

1. Được chư Phật hộ niệm.

2. Gieo trồng gốc rễ công đức.

3. Ở trong đoàn thể kiên định theo chánh pháp.

4. Phát nguyện cứu độ chúng sanh.

Sau khi nghe bốn điểm này từ Đức Thế Tôn, Bồ Tát Phổ Hiền phát nguyện hộ trì người thọ trì, đọc tụng, diễn giảng kinh Pháp Hoa, không những bằng đại nguyện, bằng thần chú mà còn bằng trực tiếp, khiến cho người ấy không bị quên bởi bất cứ câu chữ nào.

Ở phẩm Tựa của kinh Pháp Hoa, Bồ Tát Văn Thù có mặt để trả lời cho Bồ Tát Di Lặc về ánh sáng thiền định Pháp Hoa của Đức Thế Tôn phóng ra từ chặng giữa mày, là tiêu biểu cho vị Bồ Tát có khả năng thâm nhập chân lý bằng trí tuệ Pháp Hoa hay trí tuệ toàn giác bằng chính sự trải nghiệm.

Ở phẩm cuối của kinh Pháp Hoa, Bồ Tát Phổ Hiền xuất hiện từ phương Đông, có mặt trong phần bế mạc Pháp Hoa, là tiêu biểu cho vị Bồ Tát có khả năng hay tuệ giác thực hiện, giữ gìn và chuyển vận Pháp Hoa đến khắp mọi nơi, tạo thành chất liệu và sức mạnh của sự sống, mà không còn có bất cứ một sức mạnh nào có thể địch nổi.

Nên, phẩm này cũng là phẩm lưu thông của kinh Pháp Hoa.

Do đó, chủ ý của phẩm này nói cho ta biết, Pháp Hoa không còn là pháp thoại mà pháp thoại đã biến thành hành động của sự sống cùng khắp trong mọi không gian và trong mọi thời gian và là Pháp bất diệt, không cùng tận.